Wikipedia
igwiki
https://ig.wikipedia.org/wiki/Ihu_mb%E1%BB%A5
MediaWiki 1.47.0-wmf.21
first-letter
Midia
Ọpụrụiche
Ńkàtá
Ojiarụ
Ńkàtá ojiarụ
Wikipedia
Ńkàtá Wikipedia
Faịlụ
Ńkàtá faịlụ
MidiaWiki
Ńkàtá MidiaWiki
Templeeti
Ńkàtá templeeti
Enyemaka
Ńkàtá enyemaka
Otú
Ńkàtá otú
Édēchághị́
Ńkàtá Édēchághị́
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Chinua Achebe Literary Festival
0
9657
728619
725824
2026-09-28T17:43:25Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
728619
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Mmeme Akwụkwọ Chinua Achebe''' bụ ihe mmeme ide akwụkwọ kwa afọ nke eji akwanyere [[Chinụa Achebe|Chinua Achebe]] ugwu onye edemede na - akuko edemede ya, nke a na-akpọ ''[[:en:Things_Fall_Apart|Things Fall Apart]]''(1958), Emume a bụ maka icheta ọrụ ya na ihe gbasara ide akwụkwọ. <ref>Ernest Ogunyemi [https://creativewritingnews.com/tag/chinua-achebe-literary-festival/ "Chinua Achebe Literary Festival —Attend"], ''Creative Writing News'', Nigeria, 12 November 2019. Retrieved 18 November 2019.</ref> <ref>Chiedu Okoye [https://web.archive.org/web/20200808171015/http://anambrastate.gov.ng/ "ACHEBE IS CONSCIENCE OF NIGERIA SAYS ADINUBA"], [https://web.archive.org/web/20200808171015/http://anambrastate.gov.ng/ Anambra State Government Official Website], 1 November 2019. Retrieved 18 November 2019.</ref> <ref>Wole Adedoyin, [https://www.thenigerianvoice.com/news/272609/why-we-celebrate-chinua-achebe-annually-izunna-okafor.html "Why We Celebrate Chinua Achebe Annually — Izunna Okafor"], ''The Nigerian Voice'', Nigeria, 14 November 2018. Retrieved 7 November 2019.</ref>
[[Òtù:Ȯra Anambra]]
5w6o8nm6qqs2qjrvipwdt047o2cz3hd
Etighi
0
9747
728810
724387
2026-09-29T02:32:49Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
728810
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Etighi''' bụ egwu ndi Naijiria. Ọ bụ ndị [[Ȯra Akwa Ibom|Akwa Ibom]] bidoro egwu Etighi. Egwu a metụtara mmadụ ịmegharị ụkwụ ya na ukwu ya. A maara egwu n'obodo Naijiria niile , Ndị ọzọ na-etekarị egwu a bụ ndị [[:en:Ibibio_people|Ibibio]] na [[:en:Efik_people|Efik people]] bụ ebe egwu a malitere.<ref>{{Cite web|url=https://www.africa.com/top-dance-styles-africa/|title=Top Dance Styles in Africa - Africa.com|language=en-US|access-date=2020-10-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20170712063437/https://www.africa.com/top-dance-styles-africa/|archive-date=2017-07-12|url-status=dead}}</ref>
== Egwu na-ewu ewu ==
Ejirila egwu a mee ọtụtụ ihe nkiri egwu vidio na [[Naijiria|Nigeria]] nakwa ụwa niile. Egwu a bidroo iwu ewu mgbe oti egwu bụ .[[:en:Iyanya|Iyanya]] tere ya na vidio egwu ya . <ref>{{Cite news|url=http://allafrica.com/stories/201706270125.html|title=Nigeria: Iyanya – In Kenya You Feel Like You Are in Europe|last=Kimuyu|first=Hilary|date=2017-06-27|work=The Nation (Nairobi)}}</ref> <ref>{{Cite news|url=http://venturesafrica.com/five-things-ciara-picked-up-in-nigeria/|title=Besides learning the Etighi and Shoki dance, here are a few things Ciara picked up in Nigeria - Ventures Africa|date=2016-03-02|work=Ventures Africa}}</ref>
== Ebe nsi nweta ==
{{Reflist}}
[[Òtù:Ȯra Cross River]]
[[Òtù:Ȯra Akwa Ibom]]
e5z50lzdvrxpuklppyealz0p1kqn5wd
Emelia Brobbey
0
10885
728802
724998
2026-09-29T01:06:42Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
728802
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Emelia Brobbey (amụrụ 6 Jenụwarị 1982) bụ onye na -eme ihe nkiri Ghana, onye na '''-eme ihe egosi telivishọn na onye na -agụ egwu.''' <ref>{{Cite web|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/Actress-Emelia-Brobbey-celebrates-birthday-with-adorable-photo-713114|title=Actress Emelia Brobbey celebrates birthday with adorable photo|work=www.ghanaweb.com|language=en|accessdate=15 April 2019}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/Emelia-Brobbey-to-sue-colleague-actress-for-defamation-728691|title=Emilia Brobbery to sue colleague actress for defamation|work=Ghana Web|date=7 March 2019|accessdate=17 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190418023330/https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/Emelia-Brobbey-to-sue-colleague-actress-for-defamation-728691|archive-date=18 April 2019|url-status=dead}}</ref> Ọ ritere nturu ugo ezi nwaafọ onye ihe nkiri kacha mma nke afọ ma e wee họpụtakwa ya dịka onye ezi nkwado ihe nkiri n'afọ na City People Entertainment Awards n'afọ 2016. <ref>{{Cite web|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/Full-list-of-Ghanaian-winners-at-City-People-Entertainment-Awards-458419|title=Full list of Ghanaian winners at City People Entertainment Awards|work=www.ghanaweb.com|language=en|accessdate=16 April 2019}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.pulse.com.gh/entertainment/movies/city-people-entertainment-awards-2016-kemi-afolabi-oc-ukeje-adedimeji-laleef-among/28vbb3l|title=Kemi Afolabi, OC Ukeje, Adedimeji Laleef among winners|date=26 July 2016|work=Entertainment|language=en-US|accessdate=16 April 2019}}</ref> Ọ ritere ugo ezi nwanyị ihe nkiri kacha mma nke Gallywood na onye na -ahụ maka ọdịmma kachasị mmadu na 3G Awards nke New York n'afọ 2018. <ref>{{Cite web|url=https://www.primenewsghana.com/entertainment/photos-emelia-brobbey-at-3g-awards-2018.html|title=PHOTOS: Emelia Brobbey at 3G Awards 2018|date=2018-11-14|work=PrimeNewsGhana|language=en-us|accessdate=2019-12-01}}</ref> ọ ritere awọd dika nwaafọ ome ihe nkiri nwanyi na ZAFAA Global Award nke 2019 <nowiki>''</nowiki>the African film Academy Awards gosipụtara. <ref>{{Cite web|url=https://ghkings.com/emelia-brobbey-wins-best-actor-female-indigenous-2019-at-zafaa-global-award/|title=Emelia Brobbey wins Best Actor Female indigenous 2019 at ZAFAA Global Award|date=2019-11-28|work=GhKings|language=en-US|accessdate=2019-12-01|archivedate=2020-12-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201205122249/https://ghkings.com/emelia-brobbey-wins-best-actor-female-indigenous-2019-at-zafaa-global-award/}}</ref>
== Mmalite Ndụ na agụmakwụkwọ ==
A mụrụ Emelia Brobbey na Jenụwarị 6, 1982, ọ wee tolite na Akyem Swedru na mpaghara ọwụwa anyanwụ [[Ghana]] . Ọ gụchara ụlọ akwụkwọ sekọndrị Akyem Swedru wee gaa n'ihu na kọleji ndị nkuzi nke Presbyterian. Mgbe o mechara asambodo A nke mmụta ịbụ onye nkuzi '. E zipụrụ Emelia ka ọ kụzie na Obuasi ebe ọ kuziri Agrik Sayensị <ref>{{Cite web|author=Mwendwa|first=Venic|date=2020-11-29|title=Emelia Brobbey biography: husband, wedding, children, house, movies, songs|url=https://yen.com.gh/177527-emelia-brobbey-biography-husband-wedding-children-house-movies-songs.html|accessdate=2021-05-19|work=Yen.com.gh - Ghana news.|language=en}}</ref> egbughị oge,, a kpọbatara ya n'ime ihe nkiri. Ọ nwetakwara diplọma na Jọnalizim akara ugo mmụta bachelor na Human Resource Management na asambodo ICM na Mgbasa Ozi nke nchịkọta akụkọ . <ref>{{Cite web|url=https://www.myjoyonline.com/entertainment/2015/July-24th/actress-emelia-brobbey-to-put-smiles-on-needy-faces.php|title=Actress Emelia Brobbey to put smiles on needy faces - MyJoyOnline.com|work=www.myjoyonline.com|accessdate=16 April 2019|archivedate=18 April 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190418023423/https://www.myjoyonline.com/entertainment/2015/July-24th/actress-emelia-brobbey-to-put-smiles-on-needy-faces.php}}</ref>
== Egwu ==
Ọ wepụtara egwu mbụ ya "Fa me ko" na 2019. <ref>{{Cite web|url=https://www.graphic.com.gh/entertainment/showbiz-news/ghana-news-actress-emelia-brobbey-s-fame-ko-song-generates-social-media-buzz.html|title=Actress Emelia Brobbey's 'fame ko' song generates social media buzz|work=Graphic Online|language=en-gb|accessdate=2020-01-25}}</ref> A katọrọ abụ a nke ukwuu maka iri mmeri n'ụda Emelia. <ref>{{Cite web|author=Tabernacle|first=Mr|date=2020-10-14|title=Don’t listen to my music if you think it is bad – Emelia Brobbey|url=https://www.ghpage.com/dont-listen-music-think-bad-emelia-brobbey/161097/|accessdate=2021-05-03|work=GhPage|language=en-GB}}</ref> Jenụwarị 2020 ọ wepụtara egwu nke abụọ ya "Odo Electric" <ref>{{Cite web|url=http://www.myjoyonline.com/entertainment/2020/January-22nd/emelia-brobbey-features-wendy-shay-in-new-song-odo-electric.php|title=Emelia Brobbey features Wendy Shay in new song 'Odo Electric'|work=www.myjoyonline.com|accessdate=2020-01-25|archivedate=2020-01-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200125153201/http://www.myjoyonline.com/entertainment/2020/January-22nd/emelia-brobbey-features-wendy-shay-in-new-song-odo-electric.php}}</ref>
== Mmezu ==
Na Machị 2021, ahọpụtara ya ka ọ bụrụ onye nnọchi anya COVID-19 National Trust Fund. <ref>{{Cite web|title=Nana Ama Mcbrown, Israel Laryea, Reggie Rockstone named as first batch of Covid-19 Trust Fund Ambassadors - MyJoyOnline.com|url=https://www.myjoyonline.com/nana-ama-mcbrown-israel-laryea-reggie-rockstone-named-as-first-batch-of-covid-19-trust-fund-ambassadors/|accessdate=2021-03-30|work=www.myjoyonline.com|language=en-US}}</ref>
== Filmografii ==
* Asantewaa
* Asɛm Asa
* Adofoasa
* Seed of Rejection
* Kae
* Nkonyaa
* Pains of true love
* Medina do Tease
* Kofi Sika
* Mansa, The Pretty crying baby
* Games of the heart
== Ndụ onwe onye ==
Na 2010, Emelia lụrụ Dr Kofi Adu Boateng bụ onye guzobere ụlọ ọgwụ End Point Homeopathy mana di na nwunye ahụ gbara alụkwaghịm n'afọ 2012. <ref>{{Cite web|author=Mwendwa|first=Venic|date=2020-11-29|title=Emelia Brobbey biography: husband, wedding, children, house, movies, songs|url=https://yen.com.gh/177527-emelia-brobbey-biography-husband-wedding-children-house-movies-songs.html|accessdate=2021-05-19|work=Yen.com.gh - Ghana news.|language=en}}</ref> <ref>{{Cite web|date=2014-01-31|title=Emelia Brobbey Profile, Married, Husband, Children, Other Facts|url=https://buzzghana.com/emelia-brobbey/|accessdate=2021-05-19|work=BuzzGhana - Famous People, Celebrity Bios, Updates and Trendy News|language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web|date=2019-01-28|title="I am still single, I'm not married" -Emelia Brobbey (Video)|url=https://www.ghpage.com/single-not-married-emelia-brobbey/79657/|accessdate=2021-05-19|work=GhPage|language=en-GB}}</ref> Ugbu a, ọ bụ nne naanị ya na -azụ ụmụ abuọ. Ọ mụrụ nwa nwoke mbụ ya mgbe ọ nọ n'ụlọ akwụkwọ amụ maka ịbụ onye nkuzi. Nwa ya nwoke nke abụọ sitere na alụmdi na nwunye ya na dọkịta Kofi ma amụrụ ya na 13 June 2013. <ref>{{Cite web|author=Mwendwa|first=Venic|date=2020-11-29|title=Emelia Brobbey biography: husband, wedding, children, house, movies, songs|url=https://yen.com.gh/177527-emelia-brobbey-biography-husband-wedding-children-house-movies-songs.html|accessdate=2021-05-19|work=Yen.com.gh - Ghana news.|language=en}}</ref> <ref>{{Cite web|date=2014-01-31|title=Emelia Brobbey Profile, Married, Husband, Children, Other Facts|url=https://buzzghana.com/emelia-brobbey/|accessdate=2021-05-19|work=BuzzGhana - Famous People, Celebrity Bios, Updates and Trendy News|language=en-US}}</ref>
== Nrụtụka ==
{{DEFAULTSORT:Brobbey, Emelia}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
g3oquphpemdhfnj08g0sdmx3kywhp4u
Christopher Chizoba
0
11245
728644
89267
2026-09-28T18:13:09Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
728644
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Christopher Chizoba''' (amụrụ n'abali iri na asa nke June 1991) bu onye okacha amara n'egwuregwu [[Footbọl|bọọlụ]] Naijiria na anọ dika dika onye Onye goolu. .
== Ọrụ ==
Site n'ọrụ ya Chizoba agbala na klọb dị iche iche na gburugburu Kolkata na otu ugboro na North-East India. Ọ malitere na Kalighat MS <ref>{{Cite web|title=Kalighat MS edge past Md. Sporting|url=http://www.telegraphindia.com/1100203/jsp/sports/story_12060800.jsp|work=Telegraph India|accessdate=4 December 2013}}</ref> tupu ọ banye Mohammedan . <ref>{{Cite web|title=Christopher helps MSC make a point|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-03-23/top-stories/29177622_1_southern-samity-jamir-msc|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140203121459/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-03-23/top-stories/29177622_1_southern-samity-jamir-msc|archivedate=3 February 2014|work=[[The Times of India]]|accessdate=4 December 2013}}</ref> Ọ kwagara Shillong Lajong nke I-League na ntakịrị oge <ref>{{Cite web|title=Prayag United and Shillong Lajong enter the semifinals|url=http://www.thehindu.com/sport/football/article2523799.ece|work=The Hindu|accessdate=4 December 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20140204014249/http://www.thehindu.com/sport/football/article2523799.ece|archive-date=4 February 2014|url-status=dead}}</ref> tupu ọ banyeghachi Kalighat MS. <ref>{{Cite web|author=Vaz|first=John|title=East Bengal 4-3 Kalighat MS: Red and Gold brigade come out on top in 7 goal thriller|url=http://www.goal.com/en-india/match/93303/east-bengal-fc-vs-kalighat-milan-sangha/report|work=Goal.com|accessdate=4 December 2013}}</ref> o mechara sonyeere ndị otu Peerless na Calcutta Football League . <ref name="Bagan Signing">{{Cite web|title=Christopher joins practice and signs at the IFA office; IFA Shield to kick-off on 29th January|url=http://www.mohunbaganac.com/news-detail/christopher-joins-practice-and-signs-at-the-ifa-office-ifa-shield-to-kick-o|work=Mohun Bagan Athletic Club|accessdate=4 December 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160919104833/http://www.mohunbaganac.com/news-detail/christopher-joins-practice-and-signs-at-the-ifa-office-ifa-shield-to-kick-o|archivedate=19 September 2016}}</ref>
Na abalị anọ n'ọnwa Disemba 2013 a mara ọkwa na Chizoba abanyela na Mohun Bagan AC nke I-League . <ref name="Bagan Signing"/> O mere mpụta mbụ ya n'abali isi n'ọnwa Disemba 2013 megide United SC na Salt Lake Stadium nke ọ meriri goolu abụọ na nkeji iri abụọ na nke iri anọ na ise were gbaa ruo nkeji iri iteghete na asatọ tupu edochie Aiborlang Khongjee ka Mohun Bagan meriri egwuregwu ahụ. Okpu anọ asataghi otu. <ref>{{Cite web|title=Mohun Bagan vs. United SC 4-0|url=https://int.soccerway.com/matches/2013/12/06/india/i-league/mohun-bagan-ac/chirag-united-sc/1585362/|work=Soccerway|accessdate=7 December 2013}}</ref>
Chizoba kwuputara na ibe Facebook ya na 2019, na ọ sonyeere Welwalo Adigrat . <ref>[https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=2152183778425244&id=1689037521406541&__tn__=-R Chizoba Christopher Football Page], facebook.com, 6 April 2019</ref>
N'abalị iri anọ na ọnwa Disemba 2020, Chizoba bịanyere aka na Arambagh KS maka oge 2020-21 na Bangladesh Football Premier League .
N'abali iri abụọ na atọ nke ọnwa Disemba 2020, Chizoba gbara Arambagh KS goolu nke mbụ ya na 2020 ruo 21 Bangladesh Federation Cup.
== Nrụtụaka ==
8a6rbaie1u2ehpzbavqipbrqlzco3ay
Halimatu Ayinde
0
11937
728838
137947
2026-09-29T07:50:25Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
728838
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football biography|name=Halimatu Ayinde|nationalgoals1=4|goals4=4|years5=2019-|clubs5=[[Eskilstuna United DFF|Eskilstuna United]]|caps5=38|goals5=0|nationalyears1=2010–2012|nationalteam1=[[Nigeria women's national under-17 football team|Nigeria U17]]|nationalcaps1=6|nationalyears2=2014|clubs4=[[Asarums IF FK|Asarums IF]]|nationalteam2=[[Nigeria women's national under-20 football team|Nigeria U20]]|nationalcaps2=6|nationalgoals2=0|nationalyears3=2015–|nationalteam3=[[Nigeria women's national football team|Nigeria]]|nationalcaps3=12<ref>{{cite web |url=https://www.fifa.com/womensworldcup/players/player=326090/index.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20150610161819/http://www.fifa.com/womensworldcup/players/player=326090/index.html |url-status=dead |archive-date=10 June 2015 |title=Profile |publisher=FIFA.com |access-date=20 June 2015}}</ref>|nationalgoals3=0|pcupdate=01:45, 20 June 2019 (UTC)|caps4=22|years4=2018|image=|clubs1=[[Delta Queens]]|fullname=Halimatu Ibrahim Ayinde<ref name="FIFA 2015">{{cite news |url=http://www.fifadata.com/document/FWWC/2015/pdf/FWWC_2015_SquadLists.pdf |title=List of Players – 2015 FIFA Women's World Cup |work=[[FIFA|Fédération Internationale de Football Association]] |access-date=20 June 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250306125454/https://www.fifadata.com/document/FWWC/2015/pdf/FWWC_2015_SquadLists.pdf |archive-date=6 March 2025 |url-status=dead}}</ref>|birth_date={{Birth date and age|1995|5|16|df=yes}}<ref name="FIFA 2015" />|birth_place=[[Kaduna]], [[Nigeria]]|height={{height|m=1.65}}<ref name="FIFA 2015" />|currentclub=[[Eskilstuna United DFF|Eskilstuna United]]|clubnumber=18|position=[[Midfielder]]|years1=|caps1=|goals3=4|goals1=|years2=2015–2016|clubs2=[[Western New York Flash]]|caps2=9|goals2=1|years3=2016|clubs3=[[FC Minsk (women)|FC Minsk]]|caps3=5|ntupdate=17 June 2015}}
{{Databox}}
'''Halimatu Ibrahim Ayinde''' (amụrụ n'ụbọchị 16 Mee n'afọ 1995) bụ onye egwuregwu bọọlụ mba Naịjirịa nke na-agba bọọlụ n'ọkwa ọgbakọ Eskilstuna United na mba ụwa maka otu egwuregwu bọọlụ ụmụ nwanyị Naịjirịa . Ọ gbaburu egwu maka Western New York Flash na United States, yana Delta Queens na Nigeria.
== Ọrụ klọb ==
Ndị otu American Western New York Flash bịanyere aka na Halimatu Ayinde na 15 June 2015 site n'aka ndị otu ụlọ Naijiria Delta Queens . <ref name="waived" /> O mere mpụta mbụ ya na mmalite na mfu 1–0 megide Houston Dash ; edochiri ya na nkeji iri asaa na itoolu. <ref>{{Cite web|title=Halimatu Ayinde Debuts for New York Flash|url=http://africanfootball.com/news/555100/Halimatu-Ayinde-debuts-for-New-York-Flash|publisher=African Football|accessdate=11 November 2016|date=28 July 2015|archivedate=12 November 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161112015500/http://africanfootball.com/news/555100/Halimatu-Ayinde-debuts-for-New-York-Flash}}</ref> Mgbe ya na ndị otu ahụ nọrọ otu oge, n'oge nke ọ mere ngosi itoolu, gụnyere ise na mmalite, a tọhapụrụ ya na 12 May 2016. <ref name="waived">{{Cite web|url=http://www.wnyflash.com/news/index.html?article_id=385|title=WNY Flash Waive Halimatu Ayinde|publisher=Western New York Flash|date=12 May 2016|accessdate=11 November 2016|archivedate=17 January 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170117111213/http://www.wnyflash.com/news/index.html?article_id=385}}</ref> O kwetara na ọ naghị arụ ọrụ nke ọma na oge mbụ ya na Flash, mana ọ chere na ọ ka mma na 2016 preseason, na-emeri otu ìgwè nke Mahadum Vermont kwadoro. N'oge nke a metụtara nhọpụta ya maka otu egwuregwu bọọlụ ụmụ nwanyị Naịjirịa, ebe Ayinde ahọrọghị maka asọmpi ha na Senegal . <ref>{{Cite news|title=Super Falcons will crush Senegal, says Halimatu Ayinde|url=https://uk.sports.yahoo.com/news/super-falcons-crush-senegal-says-110400239.html|accessdate=11 November 2016|work=Yahoo! News|date=7 April 2016}}</ref>
O mechara sonye na FC Minsk nke Belarusian Premier League ka emechara n'afọ ahụ, <ref>{{Cite web|url=http://www.uefa.com/womenschampionsleague/season=2017/clubs/club=2603514/squad/index.html|title=2016–17 ZFK Minsk squad|work=[[UEFA]]|accessdate=15 October 2016}}</ref> na-eme mpụta mbụ ya na mmeri 3–0 meriri Bobruichanka Bobruisk na 2 Septemba. Ọ bụ otu n'ime ndị egwuregwu Minsk atọ nwetara akara n'egwuregwu ahụ, ma gawa n'ihu pụta maka otu ahụ n'egwuregwu UEFA Women's Champions League ha. <ref>{{Cite web|title=Halimatu Ayinde makes goalscoring debut in Minsk victory|url=http://www.goal.com/en-ng/news/4110/nigerians-abroad/2016/09/04/27142412/halimatu-ayinde-makes-goal-scoring-debut-in-minsk-victory|publisher=Goal.com|accessdate=11 November 2016|date=4 September 2016}}</ref> Ụdị ya gara n'ihu na egwuregwu ole na ole mbụ ya, na-ebute naanị goolu n'egwuregwu pụọ na Nadezhda SDJuShOR-7 Mogilev na egwuregwu atọ ya maka Minsk. <ref>{{Cite web|title=Halimatu Ayinde's strike inspires Minsk away victory|url=http://www.goal.com/brasilglobaltour/en-ng/news/4065/africa/2016/09/25/27856402/halimatu-ayindes-strike-inspires-minsk-away-victory|publisher=Goal.com|accessdate=11 November 2016|date=25 September 2016}}</ref>
== Ọrụ mba ụwa ==
Ọ so na ndị otu mba Naijiria na asọmpi Iko Mbaụwa nke ụmụ nwanyị n'afọ 2015 na ndị otu mmeri na asọmpi ụmụ nwanyị Afrịka nke afọ 2014 . <ref>{{Cite news|author=Okeleji|first=Oluwashina|title=Perpetua Nkwocha aims to end Nigeria career on a high|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/32913879|accessdate=11 November 2016|work=BBC Sport|date=28 May 2015}}</ref>
== Nkwanye ugwu ==
; Naijiria
* U-20 World Cup (ndị na-agba ọsọ): 2014
* Asọmpi ụmụnwaanyị Afrịka (2): 2014, 2016
== Edensibịa ==
{{Reflist|30em}}
== Njikọ mpụga ==
* Halimatu Ayinde – FIFA competition record (archived)
* Halimatu Ayinde at Soccerway
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
ika7skjmzbhls029h5223bz89swq9ki
Francisca Ordega
0
11942
728824
725029
2026-09-29T04:31:09Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
728824
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
{{Infobox football biography|name=Francisca Ordega|clubs10=[[WFC CSKA Moscow|CSKA Moscow]]|goals6=1|years7=2017–2018|clubs7=→ [[Atlético Madrid Femenino|Atlético Madrid]] (loan)|caps7=8|goals7=0|years8=2019–2021|clubs8=[[Shanghai Shengli]]|caps8=0|goals8=5|years9=2021|clubs9=[[Levante UD Femenino|Levante]]|caps9=3|goals9=0|years10=2021–|caps10=4|clubs6=→ [[Sydney FC (W-League)|Sydney FC]] (loan)|goals10=0|nationalyears1=2010|nationalteam1=[[Nigeria women's national under-17 football team|Nigeria U17]]|nationalcaps1=|nationalgoals1=|nationalyears2=2012|nationalteam2=[[Nigeria women's national under-20 football team|Nigeria U20]]|nationalcaps2=|nationalgoals2=|nationalyears3=2010–|nationalteam3=[[Nigeria women's national football team|Nigeria]]|nationalcaps3=26<ref>{{cite web |url=https://www.fifa.com/womensworldcup/players/player=301727/index.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20110703083430/http://www.fifa.com/womensworldcup/players/player=301727/index.html |url-status=dead |archive-date=3 July 2011 |title=Profile |publisher=FIFA |access-date=20 June 2015}}</ref>|nationalgoals3=7|pcupdate=1 December 2019|caps6=6|years6=2016–2017|image=Francisca Ordega.jpg|goals1=|image_size=|caption=Ordega with [[Piteå IF]] in 2014|fullname=Francisca Ordega<ref name="FIFA 2015">{{cite news |url=http://www.fifadata.com/document/FWWC/2015/pdf/FWWC_2015_SquadLists.pdf |title=List of Players – 2015 FIFA Women's World Cup |work=[[FIFA]] |access-date=20 June 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250306125454/https://www.fifadata.com/document/FWWC/2015/pdf/FWWC_2015_SquadLists.pdf |archive-date=6 March 2025 |url-status=dead}}</ref>|birth_date={{birth date and age|df=yes|1993|10|19}}<ref name="FIFA 2015"/>|birth_place=[[Gboko]], [[Benue State]], Nigeria|height={{convert|5|ft|3|in|order=flip}}|position=[[Forward (association football)|Forward]]|currentclub=[[WFC CSKA Moscow|CSKA Moscow]]|clubnumber=|youthyears1=|youthclubs1=|years1=2008–2011|clubs1=[[Bayelsa Queens]]|caps1=|years2=2011–2012|goals5=9|clubs2=[[Rivers Angels]]|caps2=|goals2=|years3=2012–2013|clubs3=[[WFC Rossiyanka|Rossiyanka]]|caps3=|goals3=|years4=2013–2014|clubs4=[[Piteå IF]]|caps4=34|goals4=4|years5=2015–2018|clubs5=[[Washington Spirit]]|caps5=41|ntupdate=17 June 2019}}
'''Francisca Ordega''' (amụrụ 19 Ọktoba 1993) bụ onye egwuregwu [[Footbọl|bọọlụ]] Naịjirịa nke na-agba CSKA Moscow na asọmpi bọọlụ ụmụ nwanyị Russia.
Ọ na-anọchi anya otu egwuregwu bọọlụ ụmụ nwanyị Naịjirịa (Super Falcons) na asọmpi iko mba ụwa nke FIFA na asọmpi ụmụ nwanyị Africa . A họpụtara ya ka ọ bụrụ onye egwuregwu bọọlụ kacha mma n'Africa <ref name="awc">{{Cite web|url=http://www.goal.com/en-ng/news/4093/nigeria/2014/10/03/5150576/oparanozie-ordega-eye-2014-african-women-championship-trophy|title=Oparanozie, Ordega eye 2014 African Women Championship trophy|work=Goal.com|accessdate=9 October 2014}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.goal.com/en-ng/people/nigeria/55062/francisca-ordega/national|title=Francisca Ordega|work=Goal.com|accessdate=9 October 2014}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://int.soccerway.com/players/francisca-ordega/150694/|title=Ordega on Soccerway|publisher=Perform Group|work=Soccerway|accessdate=9 October 2014}}</ref> <ref name="spiritprofile"/>
== Ọrụ egwuregwu ==
=== Klọb ===
==== Bayelsa Queens ====
Ordega malitere ọrụ ya na ọkwa ntorobịa nke Bayelsa Queens, tupu ebuli ya n'akụkụ ọkachamara n'afọ 2008 ebe ọ gbara na asọmpi ụmụ nwanyị Naijiria . <ref name="spiritprofile"/>
==== Rivers Angel ====
Na 2011, ọ kwagara Rivers Angels, otu n'ime klọb kacha elu na asọmpi ụmụ nwanyị Naijiria . <ref name="spiritprofile">{{Cite web|url=http://washingtonspirit.com/persons/francisca-ordega/|title=Profile|publisher=[[Washington Spirit]]|accessdate=2 July 2015}}</ref>
==== WFC Rossiyanka ====
N'afọ 2012, Ordega hapụrụ [[Naijiria]] ka ya na ndị mmeri Rọshịa bịanyere aka na ya bụ Rossiyanka nke asọmpi egwuregwu bọọlụ ụmụ nwanyị Russia . <ref name="spiritprofile"/> Na Nọvemba 2012, a mara ọkwa na Ordega na Rossiyanka kewara onwe ha ụzọ. <ref>{{Cite web|url=http://thenationonlineng.net/ordega-parts-ways-with-rossiyanka/|title=Ordega parts ways with Rossiyanka|work=thenationonlineeng.net|author=Owerri Tunde Liadi|date=13 November 2012|accessdate=23 January 2018}}</ref>
==== Piteå Ọ BỤRỤ ====
Na 2013, Ordega bịanyere aka na Piteå Ọ BỤRỤ na [[Sweden|Swedish]] Damallsvenskan . <ref name="SignsPitea">{{Cite web|url=http://www.allnigeriasoccer.com/read_news.php?nid=9276|title=Official: Francisca Ordega Inks Deal With Pitea IF|work=allnigeriasoccer.ng|date=25 March 2013|accessdate=23 January 2018}}</ref> O meriri ihe mgbaru ọsọ mbụ ya na 26 May 2013 na mgbalị ịbịaru megide Vittsjö GIK . <ref>{{Cite web|url=http://www.futaa.com/article/59713/ordega-opens-goal-account-in-sweden|title=Ordega opens goal account in Sweden|work=futaa.com|author=Israel Samuel|date=27 March 2013|accessdate=23 January 2018|archivedate=25 January 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180125015145/http://www.futaa.com/article/59713/ordega-opens-goal-account-in-sweden}}</ref> N'agbata 2013 na 2015, o mere ngosi 34 wee nweta ihe mgbaru ọsọ 4 n'oge ọ nọ na Sweden. <ref name="SignsWash">{{Cite web|url=http://dailypost.ng/2015/03/27/ordega-delighted-to-join-washington-spirit/|title=Ordega delighted to join Washington Spirit|work=independent.ng|author=Ifreke Inyang|date=26 March 2015|accessdate=23 January 2018}}</ref>
==== Washington Mmụọ ====
Ordega wee gafee North Atlantic wee bịanye aka na Washington Spirit na National Women's Soccer League . <ref name="spiritprofile"/> <ref>{{Cite web|url=http://www.goal.com/en-ng/news/4093/nigeria/2012/09/03/3352083/falconets-francisca-ordega-signs-for-swedish-club-jitex-bk|title=Falconets' Francisca Ordega signs for Swedish club Jitex BK – report|work=Goal.com|accessdate=9 October 2014}}</ref> N'oge mbụ ya na Mmụọ Nsọ, Ordega meriri ihe mgbaru ọsọ atọ ma mee enyemaka abụọ. Ọ laghachiri na 2016 iji nweta ihe mgbaru ọsọ abụọ n'oge oge. Ihe mgbaru ọsọ mmụọ nke Naijiria echefuru echefu bịara na Semifinal NWSL mgbe o meriri n'oge mgbakwunye iji ziga Mmụọ n'asọmpị NWSL mbụ ya. <ref name="spiritprofile" />
Na July 2017, Ordega nwere mmerụ ikpere nke ga-ejedebe nkeji ya maka oge fọdụrụnụ . <ref>{{Cite web|url=https://www.blackandredunited.com/washington-spirit-womens-soccer/2017/7/13/15969404/washington-spirit-francisca-ordega-nwsl-cali-farquharson|title=Washington Spirit lose Francisca Ordega to knee injury|publisher=Black and Red United|author=Jason Anderson|date=13 July 2017|accessdate=23 January 2018}}</ref> N'agbanyeghị mmerụ ahụ, ọ ka ga-enweta ihe ngosi iri anọ wee nweta ihe mgbaru ọsọ anọ.
===== Ego mgbazinye na Sydney FC =====
Na Disemba 2016, Sydney FC bịanyere aka na Ordega na mbinye ego sitere na Washington maka oge fọdụrụ na 2016–17 W-League . <ref>{{Cite web|url=https://www.blackandredunited.com/2016/12/22/14052978/francisca-ordega-washington-spirit-sydney-fc|title=Washington Spirit striker Francisca Ordega joins Sydney FC on loan|publisher=Black and Red United|author=Jason Anderson|date=22 December 2016|accessdate=23 January 2018|archivedate=24 January 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180124135854/https://www.blackandredunited.com/2016/12/22/14052978/francisca-ordega-washington-spirit-sydney-fc}}</ref> Nbinye ego ahụ mere ka ọ bụrụ onye Africa mbụ ga-egwu na Australian W-League . <ref>{{Cite web|url=http://www.espnfc.com/australian-a-league/story/3025354/sydney-fc-bring-nigerian-star-francisca-ordega-to-w-league|title=Sydney FC bring Nigerian star Francisca Ordega to W-League|work=[[ESPN FC]]|date=22 December 2016}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://nwslsoccer.com/washington-spirit-loans-forward-francisca-ordega-to-sydney-fc|title=Washington Spirit loans forward Francisca Ordega to Sydney FC|publisher=[[National Women's Soccer League|NWSL]]|date=22 December 2016|accessdate=5 March 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170305201104/http://nwslsoccer.com/washington-spirit-loans-forward-francisca-ordega-to-sydney-fc|archivedate=5 March 2017}}</ref> Ordega ga-eme ngosi isii wee nweta akara otu ugboro na-enyere Sydney aka irite ọnọdụ nke atọ na otu .
===== Agbanye ego na Atlético Madrid =====
Na 20 October 2017, Ordega sonyeere ụlọ ọgbakọ Spanish Atlético Madrid na mbinye ego ọnwa isii sitere na Washington. <ref>{{Cite news|url=http://www.sport.es/es/noticias/futbol-femenino/francisca-ordega-ficha-por-atletico-madrid-femenino-6367462|title=Francisca Ordega ficha por el Atlético de Madrid femenino|language=es|work=[[Sport (Spanish newspaper)|Sport]]|date=20 October 2017}}</ref> <ref>{{Cite news|url=http://www.goal.com/en-us/news/francisca-ordega-joins-atletico-madrid-on-loan-from/axwjce85zaxj15jf105ntv6wy|title=Francisca Ordega joins Atletico Madrid on loan from Washington Spirit|work=goal.com|author=Samuel Ahmadu|date=20 October 2017|accessdate=23 January 2018}}</ref> O mere mpụta mbụ ya na 1 November 2017 megide Barcelona . <ref>{{Cite news|url=http://washingtonspirit.com/pro/francisca-ordega-makes-debut-with-spanish-league-debut-with-atletico-madrid/|title=Francisca Ordega makes debut with Spanish league side Atletico Madrid|publisher=Washington Spirit|date=1 November 2017|accessdate=23 January 2018}}</ref>
===== Gaa na Shanghai WFC =====
Ordega nwetara ịkwaga Shanghai WFC otu afọ <ref>{{Cite web|author=Admin|title=Super Falcons star Francisca Ordega joins Chinese side Shanghai WFC|url=https://www.pulse.ng/sports/football/super-falcons-star-francisca-ordega-joins-chinese-side-shanghai-wfc-from-washington/t9ggs00|work=Pulse|accessdate=2 March 2019}}</ref>
===== Levante UD =====
N'a April 2021, Ordega bịanyere aka na nkwekọrịta Levante UD na-agba ọsọ ruo 2023, na mg.balị ịkwalite nchụso ha iru eru maka bọọlụ Champions League nke mbụ na akụkọ ntolite ha. <ref>{{Cite web|title=El Levante UD Femenino firma a la delantera Francisca Ordega hasta 2023|url=https://www.levanteud.com/es/info/el-levante-ud-femenino-firma-a-la-delantera-francisca-ordega-hasta-2023|accessdate=2021-05-01|work=LevanteUD|language=es}}</ref> Ordega mere mpụta mbụ ya na 22 Mee 2021 megide Madrid CFF, na-abịa dị ka onye nnọchi na nkeji 67th na mmeri 3-2. <ref>{{Cite web|title=Madrid vs. Levante - 22 May 2021 - Soccerway|url=https://int.soccerway.com/matches/2021/05/22/spain/superliga/madrid-cf/ud-levante/3379917/|accessdate=2021-05-26|work=int.soccerway.com}}</ref>
== Ọrụ mba ụwa ==
Ordega nọchitere anya otu egwuregwu bọọlụ ụmụ nwanyị Naịjirịa n'ọkwa niile. N'okpuru 17, ọ gbara 2010 FIFA U-17 World Cup yana ndị nọ n'okpuru iri abụọ na 2012 FIFA U-20 World Cup . N'ọkwa dị elu ọ gbara na asọmpi iko mba ụwa nke FIFA nke 2011, 2015 na 2019 . <ref>{{Cite web|title=2019 FIFA Women's World Cup - Wikipedia|url=https://en.m.wikipedia.org/wiki/2019_FIFA_Women's_World_Cup|accessdate=2021-06-09|work=en.m.wikipedia.org|language=en}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=301727/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141015210250/http://www.fifa.com/worldfootball/statisticsandrecords/players/player=301727/|archivedate=15 October 2014|title=FIFA player stats|publisher=[[FIFA]]|accessdate=2 July 2015}}</ref> N'ikpeazụ, ọ mepere akaụntụ World Cup ya site n'itinye goolu nha Nigeria megide Sweden na 8 June 2015 na Winnipeg, Manitoba, Canada. Egwuregwu na-awụ akpata oyi n'ahụ kwụsịrị 3-3 na egwuregwu mmeghe nke Group D. <ref>{{Cite web|url=http://www.womenssoccerunited.com/o-upset-sweden/|title=The O's upset Sweden in pulsating 3 all thriller|work=Women's Soccer United|accessdate=2 July 2015|archivedate=22 April 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230422153911/https://www.womenssoccerunited.com/o-upset-sweden/}}</ref>
Ọ sokwa na ndị otu Naịjirịa na asọmpi ụmụ nwanyị Afrịka nke afọ 2010 na 2014, wee merie asọmpi abụọ ahụ. <ref name="awc"/>
VN'afọ 2018, ọ bụkwa onye otu ndị Naijiria bụ ndị meriri asọmpi iko mba Afrịka nke 2018 na Ghana, asọmpi ebe o jiri goolu abụọ na enyemaka abụọ wee nweta ihe nrite nwanyị nke egwuregwu na egwuregwu ikpeazụ ha na South Africa. <ref>Adeboye Amosu (1 December 2018) "Ordega Named Woman Of The Match In Nigeria Win Vs South Africa"
, " Complete Sports Nigeria "</ref> Ọ so na ndị otu Super Falcons bụ ndị meriri asọmpi iko ụmụ nwanyị Turkish 2021 <ref>{{Cite web|title=Nigeria 9-0 Equatorial Guinea: Super Falcons clinch Turkish Women's Cup in style {{!}} Goal.com|url=https://www.goal.com/en-in/news/nigeria-9-0-equatorial-guinea-super-falcons-clinch-turkish/q3hbfipmb80i1s8fhlps21quj|accessdate=2021-06-10|work=www.goal.com}}</ref> na Antalya, Turkey n'ọnwa Febụwarị wee si otú ahụ bụrụ ndị otu Africa mbụ meriri asọmpi ịkpọ òkù.
=== Ebumnuche mba ụwa ===
''Akara na rịzọlt a depụtara goolu Naịjirịa mbụ''
{| class="wikitable"
!Mba.
! Ụbọchị
! Ebe
! Onye mmegide
! Akara
! Nsonaazụ
! Asọmpi
|-
|<div class="center"> 1</div>
| Nọvemba 1, 2010
| Stadiumlọ egwuregwu Sinaba, Daveyton, [[South Africa]]
|</img> Mali
|<div class="center"> '''5-0'''</div>
|<div class="center"> 5–0</div>
| Asọmpi ụmụnwaanyị Afrịka 2010
|-
|<div class="center"> 2</div>
| Ọktoba 17, 2014
| Sam Nujoma Stadium, Windhoek, [[Namibia]]
|</img> Namibia
|<div class="center"> '''2-0'''</div>
|<div class="center"> 2–0</div>
| Asọmpi ụmụnwaanyị Afrịka 2014
|-
|<div class="center"> 3</div>
| 8 Juun 2015
| Winnipeg Stadium, Winnipeg, [[Kánada|Canada]]
|</img> Sweden
|<div class="center"> '''3–3'''</div>
|<div class="center"> 3–3</div>
| 2015 FIFA iko mba ụwa
|-
|<div class="center"> 4</div>
| Nọvemba 20, 2016
| Stade Municipal de Limbe, Limbe, [[Kameroon|Cameroon]]
|</img> Mali
|<div class="center"> '''1-0'''</div>
|<div class="center"> 6–0</div>
| Iko mba Afrịka ụmụnwaanyị 2016
|-
|<div class="center"> 5</div>
| Nọvemba 21, 2018
| rowspan="2" | Ebe egwuregwu egwuregwu Cape Coast, Cape Coast, [[Ghana]]
|</img> Zambia
|<div class="center"> '''2-0'''</div>
|<div class="center"> 4–0</div>
| rowspan="2" | Iko mba Afrịka ụmụnwaanyị 2018
|-
|<div class="center"> 6</div>
| Nọvemba 24, 2018
|</img> Equatorial Guinea
|<div class="center"> '''1-0'''</div>
|<div class="center"> 6–0</div>
|}
== Nkwanye ugwu ==
=== Klọb ===
; Rivers Angel
* Iko ụmụ nwanyị Naijiria (1): 2012
; Atlético Madrid
* Nkeji Primera (1): 2017–18
=== Mba ụwa ===
; Naijiria
* Asọmpi ụmụ nwanyị Afrịka (4): 2010, 2014, 2016, 2018 .
== Edensibịa ==
{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* Francisca Ordega Ndekọ asọmpi
* Francisca Ordega ndekọ asọmpi
* Francisca Ordega (2013)
* Francisca Ordega (2014)
* [http://washingtonspirit.com/persons/francisca-ordega/ Profaịlụ] na Washington Spirit
* Francisca Ordega
{{DEFAULTSORT:Ordega, Francisca}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
n1ot5udtbr5ubybks56vktv18nhw6t1
Beth Koigi
0
12685
728562
88736
2026-09-28T13:20:35Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
728562
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Beth Koigi''' bụ onye ọchụnta ego Kenya na-arụ ọrụ iji kwalite ịnweta mmiri maka obodo ndị na-adịghị grid. Koigi bụ onye guzobere Majik Water,<ref>http://www.majikwater.co/|title=Majik Water|website=Majik Water|access-date=2019-10-02</ref> ụlọ ọrụ nke na-achọ iweta mmiri ọñụñụ site na ikuku iji jeere obodo dị iche iche ozi n'ụwa niile na-enweghị ike ịnweta mmiri ọñụñụ dị ọcha.<ref>https://www.bbc.co.uk/programmes/p06wzd6p|title=BBC World Service - Newsday, How to source 'Majik Water' from the air|website=BBC|access-date=2019-10-02</ref>
===Ndụ mmalite===
A mụrụ Koigi na Kimende na mpaghara Kiambu.
===Agụmakwụkwọ na ọrụ===
Koigi nwetara nzere bachelọ sayensị na mmepe obodo, atụmatụ na njikwa sitere na Mahadum Chuka, Kenya (Klas nke 2013), yana Nzere nke Maastas atụmatụ na njikwa sitere na Mahadum Nairobi (Klas nke 2017).
N'ịgbaso nzere bachelọ ya, ọ bụ onye guzobere Aqua Clean Initiative, hiwere na 2013.<ref>http://aquacleankenya.com/|title=Aqua Clean Initiative - Home|website=aquacleankenya.com|access-date=2019-10-02</ref> Enyere Koigi onyinye mmekọ mmiri na-eto eto na Septemba, 2018,<ref>http://youngwatersolutions.org/portfolio-item/beth-koigi-kenya-majik-water/|title=Beth Koigi – Kenya Majik Water – Young Water Solutions|access-date=2019-10-02</ref><ref>https://web.archive.org/web/20190921234736/https://weather.com/forecast-change/news/2019-07-10-women-water-crisis-solution-sucks-water-air Women Behind an Innovative Water Crisis Solution That Sucks up Water from the Air|last=Hirschlag|first=Ally|date=1 August 2019|website=The Weather Channel|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190921234736/https://weather.com/forecast-change/news/2019-07-10-women-water-crisis-solution-sucks-water-air |archive-date=2019-09-21 |access-date=2019-10-02</ref> ma bụrụkwa onye otu ugbu a na Royal Commonwealth Society, Nordic Baltic Hub kemgbe Eprel 2015.<ref>https://www.rcsnordicbaltic.org/|title=The Royal Commonwealth Society Nordic-Baltic Hub|website=www.rcsnordicbaltic.org|access-date=2019-10-02</ref> Na mgbakwunye, Koigi bụ onye na-enye ndụmọdụ maka Pollination Project kemgbe Disemba 2015. Koigi bụ onye guzobere Majik Water ugbu a, nke hiwere na Julaị 2017.<ref>https://www.theguardian.com/global-development/2019/jan/01/africa-inspired-inventors-royal-academy-of-engineering-prize|title=Turning air into drinking water: Africa's inspired inventors|last=Hodal|first=Kate|date=2019-01-01|work=The Guardian|access-date=2019-10-02|issn=0261-3077</ref><ref>https://web.archive.org/web/20190616132947/https://www.africanexponent.com/post/9609-how-to-make-majik-water-out-of-air Kenyan Inventor Makes Magical Water From Air|last=Gwaambuka|first=Tatenda|date=|website=The African Exponent|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190616132947/https://www.africanexponent.com/post/9609-how-to-make-majik-water-out-of-air |archive-date=2019-06-16 |access-date=2019-10-02</ref> Majik Water meriri EDF Pulse Award Africa na 2017,<ref>https://www.edf.fr/en/startup/edf-pulse/news/edf-pulse-awards-africa-prizewinners|title=EDF Pulse Awards Africa: 4 winning African start-ups|date=2018-01-05|website=EDF France|language=en-en|access-date=2019-10-02</ref> na Koigi bụ onye ahọpụtara ahọpụtara maka ihe nrite Royal Academy of Engineering Africa 2019. Ọ pụtara na TEDxFasoKanu n'afọ 2019.<ref>https://www.youtube.com/watch?v=JTb1hx0AWhE|language=en|access-date=2019-10-02</ref>
===Ebenside===
qbxfbyhrbhn5xpox3cb6m914h212b3a
Durbar Mahila Samanwaya Committee
0
12861
728797
705856
2026-09-28T22:39:47Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
728797
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Kọmitii Durbar Mahila Samanwaya''' (Bengali: « ''Durbar Mohila Shômonbôe Shomiti'' "Unstoppable Women's Synthesis Committee"), ma ọ bụ naanị '''Durbar''', bụ nchịkọta nke ndị ọrụ mmekọahụ puku iri isii na ise na West Bengal. E guzobere ya na 15 Febụwarị 1992, na Sonagachi, mpaghara kachasị na-acha uhie uhie na Kolkata, West Bengal, India nwere atụmatụ ndị ọrụ mmekọahụ pụkụ ịrị na otu, Durbar anọwo na-arụ ọrụ na ikike ụmụ nwanyị na nkwado ikike ndị ọrụ mmekọahụ, mgbochi ịzụ ahịa mmadụ na mgbochi nje HIV / AIDS.<ref name="mint2012">{{Cite news|title=The new rhythms of Sonagachi: As the city's sex workers collective turns 20...|url=http://www.livemint.com/2012/02/24202846/The-new-rhythms-of-Sonagachi.html|publisher=[[Mint (newspaper)|Mint]]|date=24 February 2012}}</ref> Durbar na-ekwu na ebumnuche ya bụ ihe ịgba mgba na mgbanwe nke ihe mgbochi ndị na-eme ka ndụ ndị ọrụ mmekọahụ kwa ụbọchị dịka ha metụtara ịda ogbenye ha ma ọ bụ ịchụpụ ha. Durbar na-achikọba ọrụ ụlọ ọgwụ ịrị ịse na otu n'efu maka ndị ọrụ mmekọahụ na West Bengal, site na nkwado sitere n'aka òtù dịka Ford Foundation na National AIDS Control Organisation (NACO), ndị na-enyekwara Durbar aka na atụmatụ ya dị ka netwọk, nchedo ikike na ịmepụta ụdị ihe e jị enyere ndụ aka ọzọ maka ndị ọrụ mmekọahụ.<ref>{{Cite news|title=Sex workers' union gives them the power to say no|url=http://www.livemint.com/2009/11/30230829/Sex-workers8217-union-gives.html|publisher=[[Mint (newspaper)|Mint]]|date=30 November 2009}}</ref>
Ndị otu a na-ahụ maka ndọrọ ndọrọ ọchịchị n'ebumnobi ya nke ịlụ ọgụ maka nkwenye nke ịgba akwụna dị ka ọrụ iwu na, nke ndị ọrụ mmekọahụ dị ka ndị ọrụ na, maka ịnwe mmekọrịta nke ndị ọrụ mmekọahụ na ụmụ ha.<ref>[http://www.dnaindia.com/report.asp?NewsID=1094088 Sex workers demand labour rights on May Day] DNA India - Tuesday, 1 May 2007 17:52 IST</ref> Ha na-arụ ọrụ maka nkwado iwu nke ịgba akwụna ma na-achọ ịgbanwe iwu ndị na-egbochi ikike mmadụ nke mmekọahụ.
== Akụkọ ihe mere eme ==
Na 15 Febụwarị 1992, ọkà mmụta sayensị ahụike ọha na eze Dr. Smarajit Jana nke All India Institute of Hygiene and Public Health, Kolkata, gara na mpaghara ọkụ na-acha uhie uhie nke Sonagachi maka nyocha nyocha nke nje HIV. E guzobere otu agụmakwụkwọ ndị ọgbọ site n'etiti ndị ọrụ mmekọahụ ma nye ọzụzụ. N'oge na-adịghị anya mgbe nke ahụ gasịrị, ọmụmụ ihe kpughere nnukwu nsogbu n'etiti ndị ọrụ mmekọahụ, dị ka ikike ndị ọrụ mmekọahụ, agụmakwụkwọ nke ụmụ ha, ịnweta ọrụ ego na njikwa nke iyi egwu site n'aka ndị uwe ojii na ndị omempụ obodo, tinyere ịkwalite iji condom. N'ihi ya, n'afọ 1995, o guzobere 'Durbar Mahila Samanwaya Committee' (DMSC) ya na ndị ọrụ mmekọahụ iri na abụọ dị ka ndị na-ahụ maka ya. Ka ọ na-erule afọ 2012, DMSC nwere ndị otu puku iri isii na ise site na alaka iri anọ na asatọ na steeti West Bengal, ma na-aga n'ihu na-elekọta ndị ọrụ mmekọahụ, ụmụ ha na ndị ọrụ gọọmentị dị ka ndị otu ya, ọ bụghị naanị ndị ọrụ mmekọahụ nwanyị dị ka ndị otu ya kamakwa ndị ọrụ mmekọahụ nwoke na ndi transgender.<ref name="mint2012"/><ref name="history">{{Cite web|url=http://www.durbar.org/html/history.asp|title=History of Durbar|accessdate=25 February 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120219160200/http://www.durbar.org/html/history.asp|archivedate=19 February 2012}}</ref><ref name="ba">[[Durbar Mahila Samanwaya Committee#Ba|Bagchi, p. 124]]</ref>
Kemgbe ọ malitere, ọ na-arụ ọrụ dị ka otu na-akwado ndị ọrụ mmekọahụ, ọzọ kwa, kemgbe ọtụtụ afọ, ọ na-arụ ọrụ iji mee ka ọha na eze mara ikike nke ndị ọrụ mmekọahụ, na-amalitekarị arụmụka na mkparịta ụka na mgbasa ozi ọha na eze na ndị nta akụkọ, ma e wezụga ịkwado mkpochapụ nke 'The Immoral Traffic (Prevention) Act, 1956' (PITA), na nkwado iwu nke ọrụ mmekọahụ.<ref name="ba">[[Durbar Mahila Samanwaya Committee#Ba|Bagchi, p. 124]]</ref> Ọtụtụ ndị ọrụ mmekọahụ ugbu a nwere kaadị njirimara ndị na-eme ntuli aka, mkpuchi ahụike na ọbụna akaụntụ ụlọ akụ. N'afọ 1995, ndị ahịa ya na-arụkọ ọrụ ọnụ na mmemme obere ego, 'Usha' (nke pụtara ìhè, n'ụzọ nkịtị), mere ka Gọọmentị nke West Bengal gbanwee iwu mmekorita nke steeti ahụ iji debanye aha ya dị ka ndị ọrụ mmekọahụ na-arụkọ ọrụ ọnụ, kama ịbụ 'ndị nne na-arụkọ ọrụ ọnụ' n'okpuru iwu steeti juru ebe niile. Ka ọ na-erule afọ 2006–2007, obere nchekwa nke ndị otu ya pụkụ ise na-eduga na ntụgharị kwa afọ nke karịrị otu nde dọla (US$1.3 million), na mgbazinye ego nke pụkụ dọla narị abụọ na ịrị asatọ (US$280,000) nke e kesara nye ndị otu ya nke nyere aka wee wezụga ikike nke ndi na-ebinye ego ndi na-ewere ụrụ rụrụ pasent narị atọ. <ref name="mint2012"/> DMSC kwadoro mgbakọ mba mbụ nke ndị ọrụ mmekọahụ na India na 14 Nọvemba 1997 na Kolkata, nke akpọrọ 'Ọrụ Mmekọahụ bụ ezigbo ọrụ: Anyị Na-achọ Ikike Ndị Ọrụ'.
DMSC na-elekọta ụlọ akwụkwọ iri na asaa na-abụghị nke iwu kwadoro maka ụmụ ndị ọrụ mmekọahụ, na ụlọ nkwari akụ abụọ, otu na Ultadanga na nke ọzọ na Baruipur. Akụkụ ọdịbendị ya, 'Komol Gandhar', na-akụziri ụmụaka ịgba egwu, ihe nkiri, mime na egwu, ndị na-akpọ òkù mgbe niile maka ihe ngosi a na-akwụ ụgwọ.
== Ọrụ HIV/AIDS ==
Durbar nwekwara ọrụ STD / HIV Intervention Programme (nke a na-akpọkarị Sonagachi Project) kemgbe 1999. DMSC weghaara ikike na njikwa nke Sonagachi Project site na All India Institute of Hygiene and Public Health, ụlọ ọrụ gọọmentị etiti na-ahụ maka ọzụzụ ahụike ọha na ụlọ ọrụ nyocha nke dị na Kolkata, nke malitere mmemme ahụ na 1992.<ref>[https://web.archive.org/web/20180216201437/http://www.ngoconnect.org/february2004issue6.htm The Songachi project is 12!] NGO Connect The Shakti Newsletter Issue 18. Jan / Feb 2004</ref> Mgbe ọ nwetasịrị njikwa nke STD / HIV Intervention Programme na 1999, DMSC malitere imegharị ụdị Sonagachi na mpaghara ndị ọzọ na-acha uhie uhie na West Bengal.<ref>{{Cite news|title=DEAD ZONES: Fighting Back in India.; Calcutta's Prostitutes Lead the Fight on AIDS|url=https://www.nytimes.com/1999/01/04/world/dead-zones-fighting-back-in-india-calcutta-s-prostitutes-lead-the-fight-on-aids.html|work=[[The New York Times]]|date=4 January 1999}}</ref> DMSC na-arụkwa ọrụ STD / HIV intervention Programme n'etiti ndị ọrụ mmekọahụ n'okporo ámá na ndị ahịa ha, na-ekpuchi ọnụ ọgụgụ mmadụ karịrị ndị ọrụ mmekọahụ pụkụ ịrị abụọ na ndị ọrụ mbịarambịa. DMSC ugbu a na-arụ ọrụ ma na-achikọba usoro ntinye aka STD / HIV na ebe ọrụ mmekọahụ ịrị anọ na itoolu na West Bengal.
Usoro nke usoro Durbar dabere na ''3 Rs'' - Nkwanye ùgwù, Ndabere na Nkwenye. Nkwanye ùgwù n'ebe ndị ọrụ mmekọahụ nọ, Ịdabere na ihe ọmụma na amamihe nke obodo nke ndị ọrụ mmekọahụ na, Ịghọta ọrụ mmekọahụ dị ka ọrụ, maka ichebe ọrụ ha na ikike mmadụ.
Durbar na-arụsi ọrụ ike n'iwulite njikọ aka sara mbara iji kwalite mgbochi nje HIV, nlekọta na nkwado maka ndị bu nje HIV na ndị metụtara ya na ezinụlọ na ọkwa mba na mpaghara.
Akwụkwọ Half the Sky: Turning Oppression into Opportunity for Women Worldwide na-akọ nyocha na-ekpughe, ndị gbalịrị inye, n'ụzọ megidere iwu kwuru, DMSC na-enye ohere ịgba ohu mmekọahụ, ịzụ ahịa, na ụmụ agbọghọ na-erubeghị afọ na ụlọ akwụna ya.<ref>Kristof, Nicholas D.; Sheryl WuDunn. 2009. [[Half the Sky: Turning Oppression into Opportunity for Women Worldwide]]</ref>
== Hụkwa ==
* [[Prostitution in India]]
* [[Prostitution in Asia]]
* [[Prostitution in Kolkata]]
* [[Prostitution in Mumbai]]
* [[World Charter for Prostitutes' Rights]]
* [[All Bengal Women's Union]]
* [[Kamathipura]]
* [[Garstin Bastion Road, New Delhi]]
* [[Budhwar Peth, Pune]]
* [[Male prostitution]]
== Ebensidee ==
{{Reflist}}
* {{Cite book|title=The Changing Status of Women in West Bengal, 1970-2000: the challenge ahead|author=Jasodhara Bagchi|publisher=SAGE|year=2005|isbn=978-0-7619-3242-0|url=https://books.google.com/books?id=KYYW8Un5zFAC&q=Durbar+Mahila+Samanwaya+Committee&pg=PA124|ref=Ba}}
== Njikọ mpụga ==
* [https://web.archive.org/web/20120719172023/http://www.durbar.org/ Durbar Mahila Samanwaya Committee Website]
* [https://web.archive.org/web/20080708143509/http://antitrafficking-durbar.org/ Ebe nrụọrụ weebụ na-emegide ịzụ ahịa nke Durbar]
* [https://www.academia.edu/172921/The_necessary_contradictions_of_community_led_health_promotion_A_case_study_of_HIV_prevention_in_an_Indian_red_light_district Cornish & Ghosh 2007 Esemokwu dị mkpa nke nkwalite ahụike nke obodo: Nnyocha nke mgbochi nje HIV na mpaghara ọkụ na-acha uhie uhie nke India. Social Science & Medicine, 64, 596-507]
* [[wikibooks:Development Cooperation Handbook/Stories/Living with Dignity|Ibi ndụ]] na ùgwù: [[wikibooks:Development Cooperation Handbook|akụkọ mmekorita mmepe]] mba ụwa maka Wikibook Development Cooperation Handbook.[[File:Wikibooks-logo.svg|14x14px|Wikibooks]]
eob2g5tpdj4dabyix741a69n82xmnc4
Human trafficking in Georgia (country)
0
13217
728854
727777
2026-09-29T09:16:34Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
728854
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Usòrò:Georgia_(orthographic_projection_with_inset).svg|thumb|Map nke Georgia na-egosipụta ókèala esemokwu nke Abkhazia na South Ossetia]]
'''Ịtụ mgbere ahịa mmadụ na mba Georgia''' bụ ihe a na-ahụkarị, ebe a na-amanye ndị mmadụ ịgba akwụna na ọrụ mmanye. N'afọ 2009, a manyere ụmụnwanyị na ụmụagbọghọ si Georgia ịgba akwụna na mba Georgia, [[Turkéy|Turkey]], United Arab Emirates, na [[Greece|Gris]], na n'afọ ndị na-adịbeghị anya, e dekwara ikpe nke ịgba akwụna nke ndị mba Georgia na [[Mpaghara Russia|Russia]], [[Jémanị|Germany]], na [[Austria]]. A manyere ụmụnwoke na ụmụnwanyị ịrụ ọrụ na Georgia, [[Libya]] na Turkey. A na-amanyekwa ụmụnwoke si Turkey ịrụ ọrụ na mpaghara Abkhazia, nke dị n'èzí nchịkwa gọọmentị Georgia.<ref name="dos"/>
Gọọmentị Georgia na-agbaso ụkpụrụ kacha nta maka iwepụ ịzụ ahịa. Gọọmentị gosipụtara mgbalị siri ike iji chọpụta ma nyere ndị na-azụ ahịa aka ma mụbaa ego enyemaka ya ọzọ ruo $ 312,000. Gọọmentị gosikwara ihe ịga nke ọma dị egwu nke ndị mmanye iwu, na-eme ka ọnụ ọgụgụ ndị a mara ikpe maka ịzụ ahịa, ma hụ ọzọ na ndị omekome niile a mara ikpe na-eje ozi oge ụfọdụ n'ụlọ mkpọrọ. Gọọmentị mba Georgia gosikwara mgbalị mgbochi siri ike ma gaa n'ihu na mmekọrịta chiri anya ya na ndị NGO na-emegide ịzụ ahịa na enyemaka ndị metụtara na mgbalị mgbochi.<ref name="dos"/>
Ụlọ ọrụ US State Department na-enyocha ma na-alụso ịzụ ahịa mmadụ ọgụ tinyere mba ahụ na "Tier 1" n'afọ 2017.<ref>{{Cite web|url=https://www.state.gov/j/tip/rls/tiprpt/2017/271117.htm|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170628043920/https://www.state.gov/j/tip/rls/tiprpt/2017/271117.htm|archivedate=2017-06-28|title=Trafficking in Persons Report 2017: Tier Placements|work=www.state.gov|language=en-US|accessdate=2017-12-01}}</ref>
== Ịtụ mgbere ahịa ndị ntorobịa na ọrụ mmekọahụ ==
[[Usòrò:Trafficking_of_women,_children_and_men.png|thumb|300x300px|Atụmatụ na-egosi ịzụ ahịa mmadụ zuru ụwa ọnụ, na-elekwasị anya kpọmkwem na ụmụnwanyị na ụmụaka. A na-edepụta Georgia na map dị ka ebe a na-azụ ahịa maka 'ọnụ ọgụgụ dị elu nke ndị mmadụ'.]]
Ụmụaka nọ n'okporo ámá na Georgia, bụ ndị nwere ike imegbu site na ịtụ mgbere ahịa. Ma ọ bụ site na ịrịọ arịrịọ ma ọ bụ izu ohi site n'aka ndị ọzọ, gụnyere nne na nna ha, a na-ewere ngalaba a nke ndị bi na ya dị ka ndị nọ n'ihe ize ndụ.<ref name="State">{{Cite web|author=Government|title=State Gov|url=https://2009-2017.state.gov/j/tip/rls/tiprpt/2012/192367.htm|publisher=Government|accessdate=1 May 2013}}</ref> Ụmụaka na-arụ ọrụ ugbo na akụ na ụba obodo mepere emepe na-enweghị ike ịrụ ọrụ mmanye.<ref name="State" />
Ịzụ ahịa ụmụaka bụ nnukwu nchegbu n'ime mpaghara a. A na-azụ ahịa ọtụtụ puku ụmụaka bi n'okporo ámá na n'ụlọ ụmụ mgbei kwa afọ.<ref name="State"/> A manyere ụfọdụ ezinụlọ na-enwe nsogbu akụ na ụba ka ha kewaa, nke mere ka ọnụ ọgụgụ ụmụaka bi n'okporo ámá na Georgia mụbaa.<ref name="State" /> Nke a bụ nsonaazụ kpọmkwem nke nrụgide ezinụlọ na ụmụaka, nke na-edugakarị na ndị ntorobịa na-eche na ọ bụ ha nwere ike iji kwado ezinụlọ n'oge ihe isi ike, site na iweta ego site n'ụzọ iwu na-akwadoghị.<ref name="State" />
Dị ka akụkụ buru ibu nke ụmụaka, ndị nwere ike ịdaba n'ime mpaghara ịtụ mgbere ahịa, bụ ndị mbụ a na-ahụ dị ka ndị ntorobịa na ụmụaka nọ n'ihe ize ndụ na ụmụaka nọ n'okporo ámá, ọ dị mkpa iburu n'uche na ọnụ ọgụgụ na UNICEF mere atụmatụ na pasent 28.8 nke ụmụaka dị afọ 5 ruo afọ 14 na Georgia na-arụ ọrụ n'afọ 1999.<ref name="State"/> Ọ bụ ezie na ihe ka ọtụtụ n'ime ụmụaka na-arụ ọrụ na-arụ ọrụ na ụlọ ọrụ ezinụlọ, na ọrụ ugbo n'ime ime obodo, enwere akụkọ banyere ọnụ ọgụgụ dị ukwuu nke ụmụaka, ụfọdụ dị afọ 5, na-arịọ arịrịọ ma ọ bụ na-arụ ọrụ n'okporo ámá.<ref name="State" /> A na-ahụ ụmụaka dị afọ itoolu na-arụ ọrụ n'ahịa, mgbe ụfọdụ n'abalị, ma na-etinye aka n'iburu ma ọ bụ ibu ngwongwo.<ref name="State" /> Ụmụaka na-arụkwa ọrụ na cafes, bistros, gas stations, na ndị na-ese foto n'okporo ámá. Uru nke ọnụ ọgụgụ ndị a na-akọwa echiche na ihe ka ọtụtụ n'ime ụmụaka ndị a na-arụ ọrụ nọ n'obodo, na-emegide ịrụ ọrụ n'ime oke nchebe nke ụlọ ha. Ịpụ n'èzí ụlọ iji rụọ ọrụ n'ime obodo mgbe ọ dị obere na-ekere òkè n'ihe ize ndụ nke ịbụ onye ntorobịa na mpaghara a. Dị ka Kọmitii UN na Rights of the Child si kwuo, ime ihe ike ndị uwe ojii megide ụmụaka n'okporo ámá bụ nsogbu.<ref name="State" /> N'ozuzu, enweghị ọrụ nchekwa ọha na eze maka ụmụaka bi n'okporo ámá, ndị nwere nkwarụ ma ọ bụ site na ezinụlọ na-adịghị arụ ọrụ.<ref name="State" />
A na-azụkarị ụmụaka, ọkachasị ụmụagbọghọ na-eto eto maka ebumnuche nke mmegbu mmekọahụ nke ụmụaka, ọkachasị maka ịgba akwụna na ihe ndị na-akpali agụụ mmekọahụ.<ref name="State"/> N'afọ 2003, ụlọ ọrụ na-ahụ maka ọnụ ọgụgụ nke Ụlọikpe Kasị Elu kọrọ ikpe iri abụọ na anọ edebanyere aha maka iji ụmụaka na ahịa ọgwụ ọjọọ na ịtụ mgbere ahịa.<ref name="State" /> Ibu a nwere ike ibute mmetụta na-adịghị mma nke nwanyị ka ha tozuru etozu na ahụike mmekọahụ ha, yana nchegbu banyere nkwụsi ike uche ha.<ref name="State" />
Gọọmentị Georgia na-agbaso ụkpụrụ kacha nta maka iwepụ ịzụ ahịa ebe ụmụaka na-etinye aka.<ref name="Labor">{{Cite web|title=United States Bureau of International Labor|url=http://www.dol.gov/ilab/media/reports/iclp/tda2004/georgia.htm|publisher=United States|accessdate=1 May 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121017050457/http://www.dol.gov/ilab/media/reports/iclp/tda2004/georgia.htm|archivedate=17 October 2012|url-status=dead}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">. United States. Archived from on 17 October 2012<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">1 May</span> 2013</span>.</cite></ref> N'ime afọ ahụ, Otú ọ dị, ndị ọkachamara obodo gosipụtara nchegbu dị ukwuu banyere echiche gọọmentị banyere nsogbu ịzụ ahịa ya na enweghị mgbalị dị irè na ọkara mbụ nke oge akụkọ iji chọpụta ndị omekome a dị egwu metụtara.<ref name="Labor" /> N'ime oge akụkọ ahụ, gọọmentị mụbara ọnụ ọgụgụ ikpe ịzụ ahịa a na-enyocha na pasent nke ikpe nke kpatara ikpe nke ndị omekome na-azụ ahịa.<ref name="Labor" /> Gọọmentị mụbara ego dị ukwuu maka ọzụzụ mgbochi ịtụ mgbere ahịa na ọrụ mgbochi ịzụ ahịa, gụnyere na mmefu ego nke ebe obibi ya maka ndị metụtara.<ref name="Labor" /> Gọọmentị mụbara ọnụ ọgụgụ ndị isi Georgia nyere ọzụzụ banyere njirimara ndị ahụ.<ref name="Labor" />
== Mkpesa ==
Gọọmentị mba Georgia gosipụtara mmụba nke ndị mmanye iwu n'oge akụkọ ahụ. Georgia machibidoro ụdị ọ bụla nke ịzụ ahịa mmadụ site na Nkeji edemede 143 nke iwu mpụ ya, nke na-enye ntaramahụhụ sitere na mkpọrọ afọ asaa ruo afọ iri abụọ. Ntaramahụhụ ndị a siri ike nke ọma ma kwekọọ na nke mpụ ndị ọzọ dị egwu, dị ka ndina n'ike. N'afọ 2009, gọọmentị nyochara ikpe ịzụ ahịa iri atọ na atọ, ma e jiri ya tụnyere nyocha iri na anọ n'afọ 2008. Ndị ọchịchị gbara mmadụ iri anọ ikpe maka ịtụ mgbere ahịa - gụnyere mmadụ atọ maka ọrụ mmanye - ma e jiri ya tụnyere mmadụ iri a gbara akwụkwọ maka ịzụ ahịa mmekọahụ n'afọ 2008.<ref name="dos">"Georgia". [https://web.archive.org/web/20100618114845/http://www.state.gov/g/tip/rls/tiprpt/2010/142760.htm ''Trafficking in Persons Report 2010'']. [[U.S. Department of State]] (June 14, 2010). {{PD-notice}}</ref>
A mara ndị omekome iri atọ na asaa ikpe n'afọ 2009, mmụba dị ukwuu site na ndị omekome iri a mara ikpe n'afọ 2008. A mara ndị omekome 37 niile a mara ikpe maka ịzụ ahịa ikpe ịga mkpọrọ; ọ dịghị onye natara ikpe a kwụsịrị. Nkezi ikpe ahụ bụ mkpọrọ afọ iri abụọ na otu. Enweghị akụkọ ọ bụla gbasara ndị ọrụ mmanye iwu sitere na NGO ma ọ bụ gọọmentị. N'afọ 2009, gọọmentị dabere na mmekorita ya na NGO obodo na òtù mba ụwa iji nye ihe dị ka ndị ọkàiwu na ndị ọka ikpe 170 ọzụzụ ịzụ ahịa. Ọzụzụ ahụ lekwasịrị anya na usoro maka njirimara ndị a tara ahụhụ, usoro pụrụ iche maka nyocha na nchịkọta ihe akaebe, na usoro ikpe, ma gosipụta mkpa mmekọrịta ya na NGO, ndị ọrụ ebere, na ndị ọkà n'akparamàgwà mmadụ n'oge ajụjụ ọnụ ndị metụtara.<ref name="dos"/>
== Nchedo ==
Gọọmentị mba Georgia nọgidere na-agba mbọ enyemaka ndị metụtara ya n'ime oge akụkọ ahụ. Gọọmentị kenyere ngụkọta nke $ 312,000 maka enyemaka ndị metụtara n'oge akụkọ ahụ; nke ahụ, o nyere $ 150,000 iji kwado ụlọ ahịa abụọ gọọmentị na-azụ ahịa, otu ego ahụ e nyere na 2008. Ebe nchekwa ndị a nyere enyemaka zuru oke, gụnyere enyemaka ahụike, ndụmọdụ gbasara akparamàgwà mmadụ, na enyemaka iwu. Enyemaka ndị e merụrụ ahụ enweghị ọnọdụ na ha na ndị mmanye iwu na-arụkọ ọrụ. Gọọmentị gara n'ihu na-etinye usoro iwu maka ndị isi ya iji chọpụta ma kpọga ndị metụtara maka enyemaka. Gọọmentị chọpụtara mmadụ iri anọ na asatọ n'afọ 2009 ma zigara mmadụ iri na ise maka enyemaka, mmụba site na mmadụ iri abụọ na otu na-azụ ahịa a chọpụtara n'afọ 2008. Gọọmentị nyere ebe obibi na enyemaka zuru oke nye mmadụ iri na ise, ma e jiri ya tụnyere mmadụ iri nwụrụ n'afọ 2008. Gọọmentị mekwara ka ụgwọ nkwụghachi ụgwọ otu oge nke $ 650 nye ndị na-atụ mgbere ahịa na 2009. Otú ọ dị, ọ dịghị ndị metụtara tinyere akwụkwọ maka ego ahụ n'oge akụkọ ahụ. E nyere mmadụ ise e gburu $ 600 n'otu n'afọ 2008. Ndị ọchịchị Georgia nyere ndị mba ọzọ metụtara iwu ọzọ iji wepụ ha na mba ebe ha ga-eche ihe isi ike ma ọ bụ ntaramahụhụ ihu; Iwu gbasara ọnọdụ iwu nke ndị mba ọzọ nyere onye mba ọzọ a na-enyo enyo na ọ bụ onye na-azụ ahịa ikike inweta ikike obibi maọbụ ọ bụrụ na ndị ọchịchị enweghị ike igosi n'enweghị obi abụọ na onye ahụ bụ onye a tara ahụhụ. N'afọ 2009, ọ dịghị onye mba ọzọ ọ bụla rịọrọ ikike obibi. Gọọmentị na IOM jikọrọ aka ma nye ego zuru ezu maka iweghachite otu onye mba ọzọ n'oge akụkọ ahụ. A gbara ndị e gburu ume ka ha nyere ndị mmanye iwu aka na nyocha ịzụ ahịa na ikpe; mmadụ iri na asatọ metụtara nyere ndị mmanye iwu aka n'oge akụkọ ahụ. Enweghị akụkọ ọ bụla na a na-ata ndị a tara ahụhụ maka omume iwu na-akwadoghị mere n'ihi ịzụ ahịa.<ref name="dos"/>
Gọọmentị Georgia kwadoro mgbalị ya iji gbochie ịzụ ahịa n'oge akụkọ ahụ. Gọọmentị mepụtara ma gbasaa n'ime ọnwa isii mbụ nke afọ 2009 obere ọkwa ọrụ ọha na eze na telivishọn na-akọwa ọdịdị na ihe ize ndụ nke ịzụ ahịa mmadụ. Mịnịstrị na-ahụ maka agụmakwụkwọ na sayensị mepụtara ọkwa telivishọn dị mkpirikpi nke na-elekwasị anya na ụmụaka nọ n'afọ akwụkwọ nke isiokwu ya bụ "Do Not Trade Freedom for Slavery," nke a na-egosi mgbe niile na telivishọn.<ref name="dos"/>
Gọọmentị Georgia meziwanye ọrụ mgbochi ịzụ ahịa ya n'afọ 2011 ma mee ka mmekorita ya na NGO dịkwuo ukwuu iji mee mkpọsa mgbochi.<ref name="Labor"/> Gọọmentị malitere ịme iwu na Disemba 2011. Ha mere nke a site n'inye ngalaba ndị isi ikike na nke mbụ ya inye onyinye nye NGO.<ref name="Labor" /> Dabere na iwu a, gọọmentị nyere obere onyinye nye NGO abụọ na mbido afọ 2012 iji rụọ ọrụ na ọrụ ndị metụtara mmata ọha na eze banyere ịzụ ahịa na ozi metụtara njirimara ndị metụtara.<ref name="Labor" /> Ọ batakwara na memoranda nke nghọta na ndị NGO na-eduga iji gbasaa ma hazie imekọ ihe ọnụ n'idozi ịzụ ahịa.<ref name="Labor" />
N'ime afọ ahụ, gọọmentị mere ọtụtụ mgbasa ozi site na iji ọtụtụ mgbasa ozi, gụnyere ọkwa ọrụ ọha na eze, nzukọ ọmụmụ ihe, na mgbasa ozi telivishọn na mba ahụ niile.<ref name="Labor"/> Ụlọ ọrụ na-ahụ maka ndebanye aha obodo gara n'ihu na omume ya nke ikesa ihe karịrị akwụkwọ nta 20,000 metụtara ịzụ ahịa mgbe ọ na-enye ụmụ amaala paspọtụ ọhụrụ.<ref name="Labor" /> Gọọmentị mekwara ọtụtụ ihe omume mgbasa ozi gụnyere ụfọdụ lekwasịrị anya na akụkụ dị elu nke ndị bi na ya, dị ka ụmụ akwụkwọ mahadum na ụlọ akwụkwọ sekọndrị, ndị gbara ọsọ ndụ n'ime obodo, na agbụrụ dị nta bi na mpaghara ndị ahụ, yikarịrị ka a ga-amata ha dị ka ndị nọ n'ihe ize ndụ dị elu.<ref name="Labor" /> Ihe omume gụnyere ọtụtụ mkparịta ụka panel, nyocha ihe nkiri, mkpọsa agụmakwụkwọ ndị ọgbọ, na asọmpi edemede, ihe niile nyere nnyocha yana echiche mgbochi gbasara ịtụ mgbere ahịa mmadụ na mba ahụ.<ref name="Labor" /> Gọọmentị kesara ndị na-ahụ maka ịzụ ahịa 10,000 na-enye ego maka ndị na-ahụ maka ịzụ ahịa, gụnyere ndị mmanye iwu na ndị ọrụ ókèala.<ref name="Labor" /> N'ikwekọ na NGO, gọọmentị tinyere mpempe akwụkwọ mgbochi ịzụ ahịa na bọs ndị na-agafe ókèala ma kesaa mpempe akwụkwọ ọtụtụ asụsụ nye ndị ọkwọ ụgbọala gwongworo na-agafe ókèala na ndị ọzọ.<ref name="Labor" /> N'ọnwa Nọvemba afọ 2011, ndị ọchịchị mepụtara kọmitii dị elu, nke na-eduzi iji lekọta mmejuputa ọrụ EU na-akwụ ụgwọ iji lebara ụmụaka nọ n'okporo ámá anya.<ref name="Labor" /> N'ọnwa Machị afọ 2011, gọọmentị kwadoro atụmatụ ọhụrụ ya megide ịzụ ahịa nke afọ 2011-2012, nke e mepụtara site na mmekorita ya na ndị otu NGO.<ref name="Labor" /> N'ihi na ha lekwasịrị anya na ịzụ ahịa mmadụ na ụmụaka kpọmkwem, n'oge akụkọ ahụ, gọọmentị amaliteghị mkpọsa ọ bụla iji belata ọchịchọ maka azụmahịa mmekọahụ.<ref name="Labor" />
== Leekwa ==
* Ihe ruuru mmadụ na Georgia (mba)
* Ịzụ ahịa mmadụ na Europe
== Ebensidee ==
{{Reflist}}
[[Òtù:Pages with unreviewed translations]]
orxv3h8mt6sww3jk9hqgbralz1hojmd
Akosua Busia
0
13720
728724
725059
2026-09-28T20:34:05Z
Sayvhior
13464
Added DEFAULTSORT and Databox
728724
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
{{Infobox person|website={{website|http://www.akosuabusia.net/oganization/}}|image=Akosua Busia, 1986.jpg|name=Akosua Busia|nationality=O bụ onye mba Ghana|citizenship=Onye mba Ghana|occupation=Onye n'eme ihe nkiri, onye edemede na onye na-ede egwu|father=Praịm Minista Kofi Abrefa Busia|notable works=Igwu Nettie Harris
Ihe nkiri n'afọ 1985 The Colour Purple|birth_date=30 Disemba 1966}}
'''Akosua Gyamama Busia''' (amụrụ na 30 Disemba 1966) <ref>{{Cite book|title=Who's Who Among African Americans|publisher=Gale Research|year=2008|isbn=978-1-4144-3400-1}}</ref><ref name="McCannB-2010-p62">{{Cite book|author=McCann, Bob|title=Encyclopedia of African American Actresses In Film And Television|url=https://archive.org/details/encyclopediaafri00mcca_992|publisher=McFarland|year=2010|isbn=978-0-7864-3790-0}}</ref> bụ onye mba Ghana n'eme ihe nkiri, onye edemede na onye na-ede egwu. A maara ya maka ndị na-ekiri ihe nkiri maka igwu Nettie Harris na ihe nkiri n'afọ 1985 The Color Purple . Ọ bụ nwa nwanyị nke Praịm Minista Ghana Kofi Abrefa Busia.
A mụrụ Busia na Accra n'afọ 1966. Ọ bụ nwa nwanyị nke Kofi Abrefa Busia, onye bụ onye ịsị ala nke [[Ghana|Republic of Ghana]] (site n'afo 1969 rụo n'afọ 1972) na nwa eze nke Ezinụlọ eze nke Wenchi, <ref name="Cincinnati">{{Cite news|title='ER' actress dreams about having it all|first=John|author=Kiesewetter|work=[[The Cincinnati Enquirer]]|url=http://www.enquirer.com/columns/kiese/1999/04/07/jki_er_actress_dreams.html|date=7 April 1999|accessdate=3 February 2010|archive-date=18 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200218205234/https://www.cincinnati.com/|url-status=dead}}</ref> otu nke Ashanti, na-eme ka Akosua bụrụ Ada eze. <ref>{{Cite web|author=Wallace|first=Amy|date=1998-09-25|title=War of Words|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1998-sep-25-ca-26124-story.html|accessdate=2023-10-15|work=Los Angeles Times|language=en-US}}</ref> Nwanne ya nwanyị, Abena Busia, bụ onye n'ede uri na agụmakwụkwọ, onye bụ prọfesọ na Bekee na Mahadum Rutgers, ma kemgbe n' afọ 2017 ọ bụ onye nnọchi anya mba Ghana na mba Brazil. <ref>{{Cite web|title=The Ambassador|url=https://ghanaembassy-brazil.com/mission/ambassador/|accessdate=2023-10-15|work=Ghana Embassy - Brasilia, Brazil|language=en-US|archivedate=2023-12-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231210070507/https://ghanaembassy-brazil.com/mission/ambassador/}}</ref>
Busia tolitere na Ghana, ma malite ọrụ ime ihe nkiri ya mgbe ọ dị afọ iri na isii, na-aga Central School of Speech and Drama nke [[London]] na agụmakwụkwọ.<ref name="M&G">Smith, Gail (4 December 1998), [http://mg.co.za/article/1998-12-04-just-dont-say-no "Just don't say 'no'"], ''Mail & Guardian'' (South Africa).</ref> Ọrụ mbụ ya n'eme ihe nkiri bụ dị ka Juliet na ndị ọcha, na-eme [[William Shakespeare|Shakespeare]]'s ''Romeo na Juliet'' na Mahadum Oxford, ebe ụmụnne ya nọ na-agụ akwụkwọ.[1]<ref name="M&G" />
{{DEFAULTSORT:Busia, Akosua}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
lm2jt3i33237ooatn7gno2hkqsdyyin
728725
728724
2026-09-28T20:34:56Z
Sayvhior
13464
728725
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
{{Infobox person|website={{website|http://www.akosuabusia.net/oganization/}}|image=|name=Akosua Busia|nationality=O bụ onye mba Ghana|citizenship=Onye mba Ghana|occupation=Onye n'eme ihe nkiri, onye edemede na onye na-ede egwu|father=Praịm Minista Kofi Abrefa Busia|notable works=Igwu Nettie Harris
Ihe nkiri n'afọ 1985 The Colour Purple|birth_date=30 Disemba 1966}}
'''Akosua Gyamama Busia''' (amụrụ na 30 Disemba 1966) <ref>{{Cite book|title=Who's Who Among African Americans|publisher=Gale Research|year=2008|isbn=978-1-4144-3400-1}}</ref><ref name="McCannB-2010-p62">{{Cite book|author=McCann, Bob|title=Encyclopedia of African American Actresses In Film And Television|url=https://archive.org/details/encyclopediaafri00mcca_992|publisher=McFarland|year=2010|isbn=978-0-7864-3790-0}}</ref> bụ onye mba Ghana n'eme ihe nkiri, onye edemede na onye na-ede egwu. A maara ya maka ndị na-ekiri ihe nkiri maka igwu Nettie Harris na ihe nkiri n'afọ 1985 The Color Purple . Ọ bụ nwa nwanyị nke Praịm Minista Ghana Kofi Abrefa Busia.
A mụrụ Busia na Accra n'afọ 1966. Ọ bụ nwa nwanyị nke Kofi Abrefa Busia, onye bụ onye ịsị ala nke [[Ghana|Republic of Ghana]] (site n'afo 1969 rụo n'afọ 1972) na nwa eze nke Ezinụlọ eze nke Wenchi, <ref name="Cincinnati">{{Cite news|title='ER' actress dreams about having it all|first=John|author=Kiesewetter|work=[[The Cincinnati Enquirer]]|url=http://www.enquirer.com/columns/kiese/1999/04/07/jki_er_actress_dreams.html|date=7 April 1999|accessdate=3 February 2010|archive-date=18 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200218205234/https://www.cincinnati.com/|url-status=dead}}</ref> otu nke Ashanti, na-eme ka Akosua bụrụ Ada eze. <ref>{{Cite web|author=Wallace|first=Amy|date=1998-09-25|title=War of Words|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1998-sep-25-ca-26124-story.html|accessdate=2023-10-15|work=Los Angeles Times|language=en-US}}</ref> Nwanne ya nwanyị, Abena Busia, bụ onye n'ede uri na agụmakwụkwọ, onye bụ prọfesọ na Bekee na Mahadum Rutgers, ma kemgbe n' afọ 2017 ọ bụ onye nnọchi anya mba Ghana na mba Brazil. <ref>{{Cite web|title=The Ambassador|url=https://ghanaembassy-brazil.com/mission/ambassador/|accessdate=2023-10-15|work=Ghana Embassy - Brasilia, Brazil|language=en-US|archivedate=2023-12-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231210070507/https://ghanaembassy-brazil.com/mission/ambassador/}}</ref>
Busia tolitere na Ghana, ma malite ọrụ ime ihe nkiri ya mgbe ọ dị afọ iri na isii, na-aga Central School of Speech and Drama nke [[London]] na agụmakwụkwọ.<ref name="M&G">Smith, Gail (4 December 1998), [http://mg.co.za/article/1998-12-04-just-dont-say-no "Just don't say 'no'"], ''Mail & Guardian'' (South Africa).</ref> Ọrụ mbụ ya n'eme ihe nkiri bụ dị ka Juliet na ndị ọcha, na-eme [[William Shakespeare|Shakespeare]]'s ''Romeo na Juliet'' na Mahadum Oxford, ebe ụmụnne ya nọ na-agụ akwụkwọ.[1]<ref name="M&G" />
{{DEFAULTSORT:Busia, Akosua}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
c1rcyojypwcqbd8bm89weyoj156xwv6
728727
728725
2026-09-28T20:36:11Z
Sayvhior
13464
728727
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
{{Infobox person|website={{website|http://www.akosuabusia.net/oganization/}}|image=|name=Akosua Busia|nationality=O bụ onye mba Ghana|citizenship=Onye mba Ghana|occupation=Onye n'eme ihe nkiri, onye edemede na onye na-ede egwu|father=Praịm Minista Kofi Abrefa Busia|notable works=Igwu Nettie Harris
Ihe nkiri n'afọ 1985 The Colour Purple|birth_date=30 Disemba 1966}}
'''Akosua Gyamama Busia''' (amụrụ na 30 Disemba 1966) <ref>{{Cite book|title=Who's Who Among African Americans|publisher=Gale Research|year=2008|isbn=978-1-4144-3400-1}}</ref><ref name="McCannB-2010-p62">{{Cite book|author=McCann, Bob|title=Encyclopedia of African American Actresses In Film And Television|url=https://archive.org/details/encyclopediaafri00mcca_992|publisher=McFarland|year=2010|isbn=978-0-7864-3790-0}}</ref> bụ onye mba Ghana n'eme ihe nkiri, onye edemede na onye na-ede egwu. A maara ya maka ndị na-ekiri ihe nkiri maka igwu Nettie Harris na ihe nkiri n'afọ 1985 The Color Purple . Ọ bụ nwa nwanyị nke Praịm Minista Ghana Kofi Abrefa Busia.
A mụrụ Busia na Accra n'afọ 1966. Ọ bụ nwa nwanyị nke Kofi Abrefa Busia, onye bụ onye ịsị ala nke [[Ghana|Republic of Ghana]] (site n'afo 1969 rụo n'afọ 1972) na nwa eze nke Ezinụlọ eze nke Wenchi, <ref name="Cincinnati">{{Cite news|title='ER' actress dreams about having it all|first=John|author=Kiesewetter|work=[[The Cincinnati Enquirer]]|url=http://www.enquirer.com/columns/kiese/1999/04/07/jki_er_actress_dreams.html|date=7 April 1999|accessdate=3 February 2010|archive-date=18 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200218205234/https://www.cincinnati.com/|url-status=dead}}</ref> otu nke Ashanti, na-eme ka Akosua bụrụ Ada eze. <ref>{{Cite web|author=Wallace|first=Amy|date=1998-09-25|title=War of Words|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1998-sep-25-ca-26124-story.html|accessdate=2023-10-15|work=Los Angeles Times|language=en-US}}</ref> Nwanne ya nwanyị, Abena Busia, bụ onye n'ede uri na agụmakwụkwọ, onye bụ prọfesọ na Bekee na Mahadum Rutgers, ma kemgbe n' afọ 2017 ọ bụ onye nnọchi anya mba Ghana na mba Brazil. <ref>{{Cite web|title=The Ambassador|url=https://ghanaembassy-brazil.com/mission/ambassador/|accessdate=2023-10-15|work=Ghana Embassy - Brasilia, Brazil|language=en-US|archivedate=2023-12-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231210070507/https://ghanaembassy-brazil.com/mission/ambassador/}}</ref>
Busia tolitere na Ghana, ma malite ọrụ ime ihe nkiri ya mgbe ọ dị afọ iri na isii, na-aga Central School of Speech and Drama nke [[London]] na agụmakwụkwọ.<ref name="M&G">Smith, Gail (4 December 1998), [http://mg.co.za/article/1998-12-04-just-dont-say-no "Just don't say 'no'"], ''Mail & Guardian'' (South Africa).</ref> Ọrụ mbụ ya n'eme ihe nkiri bụ dị ka Juliet na ndị ọcha, na-eme [[William Shakespeare|Shakespeare]]'s ''Romeo na Juliet'' na Mahadum Oxford, ebe ụmụnne ya nọ na-agụ akwụkwọ.[1]<ref name="M&G" />
==Edensibia==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Busia, Akosua}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
370p706pfibrzz5wc7xgb0kyurz8fi0
Kudjoe Affutu
0
13855
728851
166610
2026-09-29T09:12:44Z
Sayvhior
13464
Added DEFAULTSORT and Databox
728851
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Usòrò:Kudjo_Affutu_2007.Foto_Regula_Tschumi.JPG|thumb|Kudjoe Affutu (2007) ]]
Kudjoe Affutu (amụrụ 1985) bụ onye omenkà onye Ghana na igbe ozu ihe atụ na onye na-ewu palanquin. A mụrụ ya ma ka bi na Awutu Bawyiase, Central Region, Ghana. Affutu emeela onwe ya aha na Europe site na isonye na ọrụ nka na ihe ngosi dị iche iche..
== Akụkọ ndụ ==
Site n'fọ 2002 ruo 2006, ọ zụrụ azụ na onye na-ese igbe igbe ozu Paa Joe na Greater Accra Region. Kemgbe 2007 ọ nọ na-agba ogbako nke ya n'obodo a mụrụ ya, na-emepụta igbe ozu ihe atụ na ihe ọkpụkpụ maka olili ozu Ghana, ebe ngosi nka nka na ndị na-anakọta onwe. Ya na ndị ọzọ na Ataa Oko jikọrọ aka, ya na di na nwunye na-ese ihe bụ M.S. Bastian na Isabelle L., ya na Saâdane Afif na Thomas Demand..
[[Usòrò:Pompidou-Sarg_von_Kudjoe_Affutu_2010._Foto_Regula_Tschumi.jpg|thumb|Ebe a na-edebe igbe ozu Pompidou, Kudjoe Affutu (2010) ]]
== Ọrụ ndị e nyere iwu ==
* 2011. ''Africa Pulp ọnụ ọgụgụ'' maka MS Bastian na Isabelle L.
* 2010. Ihe a tụrụ atụ maka ụlọ ahịa ihe ngosi nka nke Tinguely Museum Basel.
* 2010. ''Igbe ozu'' maka Tinguely Museum Basel.
* 2010. ''Igbe ozu Pompidou'' maka Saâdane Afif.
* 2010. ''Igbe oyi'' maka Thomas Demand.
* 2008. Lion-, Nokia-, Red Rooster-coffin maka Regula Tschumi.
* 2007. Africa Pulp ọnụ ọgụgụ maka MS Bastian na Isabelle L.
* 2006. Ihe a tụrụ atụ maka ụlọ ahịa ihe ngosi nka nke Kunstmuseum Berne.
== Ihe ngosi ìgwè ==
* 2020. ''Ịkwa újú. Banyere Mfu na Mgbanwe'', Kunsthalle Hamburg, Hamburg.
* 2018/19. [Ihe e dere n'ala ala peeji]
* 2017/19. L'impermanence des choses, Africa Pulps, ihe ngosi na-adịgide adịgide na Musée d'ethnographie nke Neuchâtel.<ref>The "Africa Pulp" were created on behalf of M.S. Bastian and Isabelle L. by Kudjoe Affutu in collaboration with [[Regula Tschumi]]. She documented the work in: The buried treasures of the Ga. Coffin art in Ghana, p. 112-113.</ref>
* 2017/18. ''Jambo Africa'', Tropical House Wolhusen, Switzerland.
* 2017. ''Accra: Foto nke Obodo'', ANO Gallery Accra.
* 2016/21. ''Ihe na-adịghị mma. Dinge Deutungen Dimensionen'', Museum of Cultures Basle.
* 2016/18. ''Ọ bụ ndụ'', Museum of Natural History Berne.
* 2012/13. ''N'èzí'' Champs, MMusée d'ethnographie nke Neuchâtel.
* 2011. ''Map sitere n'okike'' Matthew Marks Gallery New York.
* 2011. ''Fetisch Auto Ich fahre, kwa bin ich.'' Ebe Ngosi Ihe Mgbe Ochie Tinguely na Basel.
* 2010/11. ''Map sitere n'okike'' Ihe ngosi nke Thomas Demand haziri na New Museum nke Montecarlo, Villa Paloma. Montecarlo
* 2010/11. ''Ataa Oko'' Nchịkọta nke ihe osise, Lausanne. Red Rooster, njikọ aka nke [[Ataa Oko]] na Kudjoe Affutu.
== Ndepụta nke amaokwu, mgbasa ozi ==
* 2014 Regula Tschumi: ''Ihe osise zoro ezo. Ihe osise na igbe ozu nke Ghana.'' Mbipụta Till Schaap, Bern.
* 2014 Regula Tschumi: ''Akụ̀ ndị e liri n'ala nke Ga: Ihe osise igbe ozu na Ghana.'' [Ihe e dere n'ala ala peeji] [[ISBN (identifier)|ISBN]] [[Special:BookSources/978-3-03828-016-3|978-3-03828-016-3]]. Mbipụta nke abụọ e dezigharịrị ma melite nke "The buried treasures of the Ga", Bern: Benteli 2008.
* 2013 Regula Tschumi: The Figurative Palanquins of the Ga. History and Significance, na: African Arts, vol. 46, 4, peeji nke 60-73.
* [Ihe e dere n'ala ala peeji] MEN Musée d'Ethnographie Neuchâtel. [Ihe e dere n'ala ala peeji]
* 2012 Regula Tschumi: Deathbed of a Living Man. A Coffin for the Centre Pompidou, in Eva Huttenlauch (ed): "Another Anthology of Black Humor". MMK Frankfurt, Verlag für Moderne Kunst, peeji nke 88-96.
* 2011 Tinguely Museum (Hrsg.), Car Fetish. ''Ụgbọala na-atọ ụtọ. Ana m akwọ ụgbọala, ya mere enwere m.'' Ihe atụ. Katọlik Heidelberg Kehrer
* 2011 Saâdane Afif na-ekwu maka "Anthologie de l'humour noir" na: Artforum International. Otu puku okwu. Jenụwarị 2011, peeji nke 194-197.
* 2010 A walk in the Park, Thomas Demand in: Nouveau Musée National de Monaco (Hg.), La carte d'après nature. London: MACK, peeji nke 92-113.
== Ebem si dee ==
<references />
== Njikọ mpụga ==
{{DEFAULTSORT:Affutu, Kudjoe}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
2to7wklczap3k7393pxgpn3u9icjvew
Kwame Akoto-Bamfo
0
13856
728853
195737
2026-09-29T09:15:42Z
Sayvhior
13464
Added DEFAULTSORT and Databox
728853
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Usòrò:Nkyinkim_Installation_by_Kwame_Akoto_Bamfo_at_the_National_Memorial_for_Peace_and_Justice.jpg|áká_ịkẹngạ|thumb|''Nkyinkim'' nke Kwame Akoto-Bamfo na National Memorial for Peace and Justice nke meghere na 2018 na Montgomery, Alabama]]
Kwame Akoto-Bamfo (amụrụ 1983) bụ onye na-ese ọtụtụ ọzụzụ, onye nkuzi na onye na-akwado ọrụ, mara maka ihe ọkpụkpụ ya na nnukwu ọrụ ndị a raara nye na ebe nchekwa, ọgwụgwọ na Mweghachi ikpe ziri ezi maka ndị sitere na Africa. Ihe osise ya dị n'èzí bụ nke a raara nye maka ncheta nke ndị ahịa ohu Transatlantic metụtara, karịsịa nrụnye Nkyinkim, na ngosi na National Memorial for Peace and Justice nke meghere na 2018 na Montgomery, Alabama. Ihe ọkpụkpụ ya ndị ọzọ gụnyere itinye isi 1,200 na-anọchi anya ndị nna nna Ghana bụ ohu na Accra, isi obodo Ghana. A na-akpọ Faux-Reedom, ekpughere ya na 2017. <ref name="Guardian">{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/cities/2017/mar/06/accra-60-independence-birthday-parade-arts-colonisation-ghana|accessdate=April 20, 2018|date=6 Mar 2017|publisher=[[The Guardian]]|first=Alice|author=McCool|title=Accra in the spotlight: colonial questions as Ghana's capital celebrates its 60th}}</ref>
== Mbido ndụ na agụmakwụkwọ ==
Kwame Akoto-Bamfo tolitere na Accra na mpaghara ọwụwa anyanwụ nke Ghana, ebe nne na nne nne ya zụlitere ya na nwanne ya nwanyị. Ọ mụtara ọtụtụ omenala na ụkpụrụ ọdịnala Ghana yana nkà ihe ọmụma Africa site na ndụ obodo ya na nne nne ya, o mechara gaa ụlọ akwụkwọ na isi obodo Ghana bụ Accra tupu ọ gaa Presbyterian Boys' Senior High School. Mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ, ọ zụrụ na Mahadum nke Sayensị na Teknụzụ nke Kwame Nkrumah College of Arts ebe ọ gụsịrịụsịrị akwụkwọ na nkwanye ùgwù mbụ wee mechaa nweta nzere masta ya n'otu mahadum ahụ.Ọ rụrụ ọrụ dị ka onye nkuzi na onye isi nke Ngalaba Graphic Design ruo afọ anọ, ọ hapụrụ na 2013 iji chụsoo ọrụ dị ka ihe na-ese ihe oge niile na Onye ọchụnta ego mmekọrịta mmadụ na ibe ya.
== Ihe ngosi ==
Nnukwu ihe ngosi mbụ nke Kwame Akoto-Bamfo bụ n'oge emume ụbọchị nnwere onwe nke iri isii (Ghana) mgbe ọ karịrị ihe osise Nkyinkyim Installation nke ihe karịrị otu puku na narị abụọ nke ndị isi ndị Afrịka na Kwame Nkrumah Mausoleum na ihe ngosi a kpọrọ 'Faux-Reedom'. Kwame jiri ihe oyiyi siri ike nke isi a tụrụ atụ iji nyochaa nnwere onwe Ghana ma dọta uche mba ụwa na ihe nketa ọhụrụ nke Ghana. Ọrụ Kwame nwere akara dị mma n'etiti nka ọha na eze na ime ihe ike. Ọrụ ya na-ezo aka n'ihe nketa nke ọchịchị, Ikpe ziri ezi agbụrụ, ikpe ziri aga agbụrụ, ọgwụgwọ na ikpe ziri ezi.Ihe ngosi njem nke Kwame bụ Blank Slate Palimpsest Monument, nke a makwaara dị ka Blank Slates Monument ka emere na Ghana na 2019 wee gaa United States, na-eleta ebe ndị ama ama dị mkpa n'akụkọ ihe mere eme na 'African American Experience' dịka Selma, Harlem na New York City's Times Square, ebe emere ihe ncheta ahụ n'oge ikpe Derek Chauvin maka ogbugbu [[George Floyd]]. Ebe ndị ọzọ a ma ama gụnyere Louisville Kentucky, Detroit's Motown Museum, Chicago's DuSable Museum na The King Center na Atlanta.
=== Nkyinkyim Ntinye ===
Nkwụnye Nkyinkyim bụ nrụnye na-agbanwe agbanwe, nke emebere iji chekwaa akụkọ ihe mere eme nke Africa na ihe nketa Africa, ma nwee ngalaba sara mbara nke ewepụtara nye ndị Africa nọ n'ohu. Nke a zuru ụwa ọnụ acclaimed echichi na-agbatị mmetụta nke National Memorial for Peace and Justice; Nkyinkyim Installation and Legacy Museum; Nkyinkyim Installation; Dirge gafere oge / Melancholic lullabies.
== Ihe omume ndị ọzọ ==
=== Ikwu okwu n'ihu ọha ===
Kwame Akoto-Bamfo na-etinye aka mgbe niile n'ikwu okwu n'ihu ọha, nyocha, na nkuzi n'ihi ọrụ ya dị ka onye na-ese ihe, idebe na ịkwalite akụkọ ihe mere eme na omenala Africa na Nkyinkyim Museum.
=== Ihe nkiri na telivishọn ===
* The Art of Healing (2022 documentary, na post-production, Executive Producer na Co-writer)
* Ohu (2020 miniseries)
* [https://pulitzercenter.org/stories/lost-ancestors Ndị Nna Nna Furu Efu]
=== Onyinye ===
* GUBA Onye na-ese ihe nke Afọ 2019
* [https://web.archive.org/web/20221119002135/https://www.kuenyehiaprize.org/artists?lightbox=dataItem-kgchjzby2 Ihe nrite Kuenyehia maka onye na-ese ihe n'oge a] (Onye mmeri mbụ)
== Ebem si dee ==
{{reflist}}
{{DEFAULTSORT:Akoto-Bamfo, Kwame}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
mzl6o4wsgsctjetg8kgsomovlif43qz
Adewale Akinnuoye-Agbaje
0
13876
728856
719705
2026-09-29T09:17:45Z
Sayvhior
13464
Added DEFAULTSORT and Databox
728856
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
{{Infobox person|name=Adewale Akinnuoye-Agbaje|image=Adewale Akinnuoye-Agbaje Thor 2 cropped.png|imagesize=|caption=Akinnuoye-Agbaje at the ''[[Thor: The Dark World]]'' premiere in October 2013|birth_date={{birth date and age|df=yes|1967|8|22}}|birth_place=[[Islington]], [[London]], England|alma_mater=[[King's College London]]<br>[[University of London (Worldwide)|University of London International Programme]]|occupation=Actor, director, fashion model, producer, writer,|years_active=1994–present|other_names=Adewalé, Triple A}}
[[Category:Articles with hCards]]
'''Adewale Akinnuoye-Agbaje''' {{Audio|Yo-Adewale Akinnuoye-Agbaje.ogg|Audio}}(/ «ædeɪˈwɑːleɪ ′nuːeɪ ɑːˈbɑːdʒeɪ/; amụrụ n'abalị iri abụọ na abụọ n'ọnwa Ọgọstụ n'afọ 1967) bụ onye na-eme ihe nkiri, onye nduzi, na onye bụbu onye nlereanya ejiji nke a maara ''maka'' ọrụ ya dị ka Simon Adebisi na ''Oz'', Lock-Nah na The Mummy Returns, Nykwana Wombosi na ''The Bourne Identity'', Kurse na ''Thor'': The Dark World, Killer Croc na ''Suicide Squad'', Mr. Eko na Lost, Malko na oge nke ise nke usoro HBO Game of Thrones, na Dave Duerson na NFL biopic drama Concussion .<ref name="GoTS5">{{Cite news|author=Lawler|first=Kelly|date=17 October 2014|title=He was also in get rich or die trying'Lost' alum joins 'Game of Thrones' as ... someone|url=http://entertainthis.usatoday.com/2014/10/17/game-of-thrones-adewale-akinnuoye-agbaje/|work=[[USA Today]]|accessdate=24 April 2015}}</ref><ref name="concussion">{{Cite news|author=White|first=James|title=Adewale Akinnuoye-Agbaje Joins NFL Concussion Drama|url=https://www.empireonline.com/news/story.asp?NID=42594|accessdate=1 September 2015|work=EmpireOnline|date=28 October 2014}}</ref>
Akinnuoye-Agbaje's feature directorial debut, Farming, wrapped production in 2017 and had its world premiere at the 2018 Toronto International Film Festival.<ref name="konbini">{{Cite news|author=Eweniyi|first=Odunayo|title=British-Nigerian Actor, Adewale Akinnuoye-Agbaje Is Making A Movie Based on His Childhood|url=http://www.konbini.com/ng/entertainment/british-nigerian-actor-adewale-akinnuoye-agbaje-making-movie-based-his-childhood/|accessdate=10 June 2017|work=Konbini Nigeria|date=6 June 2017|archive-date=18 June 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170618044014/http://www.konbini.com/ng/entertainment/british-nigerian-actor-adewale-akinnuoye-agbaje-making-movie-based-his-childhood/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|work=Variety|url=https://variety.com/2017/film/news/kate-beckinsale-gugu-mbatha-raw-farming-movie-photo-1202604054/|date=2 November 2017|accessdate=6 October 2018|title=First Look at Kate Beckinsale, Gugu Mbatha-Raw’s British Drama 'Farming'|first=Dave|author=McNary}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.screendaily.com/news/toronto-2018-discovery-line-up-rising-stars-revealed/5131785.article|work=Screen Daily|title=Toronto 2018: 'Farming', 'Light As Feathers' on Discovery roster, Rising Stars revealed|author=Jeremy Kay|date=21 August 2018|accessdate=25 August 2018}}</ref>
== Mmalite ndụ ya na agụmakwụkwọ ya ==
A mụrụ Akinnuoye-Agbaje na Islington, [[London]], nne na nna ya bụ ndị Naijiria sitere na [[Ndi Yoruba|Yoruba]], bụ ụmụ akwụkwọ na UK. Mgbe ọ dị izu isii, nne na nna mụrụ ya nyere ya ezinụlọ ndị ọcha na-arụ ọrụ na Tilbury, Essex.<ref name="konbini"/><ref name="farming">{{Cite news|author=Ford|first=Rebecca|title=Cannes: Kate Beckinsale, Gugu Mbatha-Raw, Damson Idris to Star in 'Farming'|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/cannes-kate-beckinsale-gugu-mbatha-raw-damson-idris-star-farming-1000577|accessdate=10 June 2017|work=[[The Hollywood Reporter]]|date=5 May 2017|language=en}}</ref> Nne na nna na-elekọta ya nwere ma ọ dịkarịa ala ụmụ Afrịka iri, gụnyere ụmụnne nwanyị abụọ Akinnuoye-Agbaje, bi n'ụlọ ha n'oge ụfọdụ. Nna ya na-elekọta ya na-ebi ndụ dị ka onye ọkwọ ụgbọ oloko ma na-agbasi mbọ ike ịkwado ezinụlọ ahụ ego.<ref name="skinhead">{{Cite news|author=Anthony|first=Andrew|title=Adewale Akinnuoye-Agbaje: 'I didn't want to be black. So I joined the skinheads…'|url=https://www.theguardian.com/film/2012/may/13/adewale-akinnuoye-agbaje-interview|accessdate=31 August 2015|work=[[The Guardian]]|date=12 May 2012}}</ref>
[[Usòrò:Adewalegfdl.PNG|thumb|Akinnuoye-Agbaje na uru Red Cross na Hilton Hawaiian Village, 28 February 2007|232x232px]]
Mgbe ọ dị afọ asatọ, nne na nna mụrụ ya kpọghachiri ya na [[Naijiria|Naịjirịa]] mana, ebe ọ na-enweghị ike ịsụ asụsụ Yoruba na enweghị ike ịmara ya, a kpọghachiri ya Tilbury obere oge ka nke ahụ gasịrị. Ngosipụta dị mkpirikpi na Naịjirịa mere ka ọ na-agbasi mbọ ike iji mee ka ihe nketa ya na ọdịbendị na gburugburu ebe obibi nke Britain a zụlitere ya. Mgbe ọ bụ nwata nwoke, a na-emegbu ya mgbe niile na agbata obi ndị ọcha ọ tolitere. Mgbe ndị isi akpụkpọ anụ obodo wakporo ya mgbe niile, ọ nwetara nkwanye ùgwù ha site n'iguzo n'ihu ha ma mesịa jikọta ndị agha na ha. Mgbe ọ dị afọ iri na isii, nne na nna mụrụ ya zigara ya ụlọ akwụkwọ obibi na Surrey ebe o mechara gbalịa igbu onwe ya tupu ọ nabata nzụlite ya ma gbanwee ndụ ya.<ref name="skinhead" />
Ọ gara n'ihu nweta nzere bachelọ ya na Mahadum nke London n'ozuzu ya ma mesịa nweta Master na Iwu site na King's College London. Mgbe ọ bụ nwa akwụkwọ mahadum, Akinnuoye-Agbaje rụrụ ọrụ n'ụlọ ahịa uwe ebe a kpọbatara ya na ụwa nke ịme ihe ngosi. Na Machị 17, 2017, Princess Anne, Chancellor nke Mahadum London nyere ya PhD nsọpụrụ.
== Ọrụ ya ==
Ọrụ nlereanya nke Akinnuoye-Agbaje dugara ya na Hollywood, ebe ọ malitere ọrụ ime ihe nkiri ya na ọrụ nke 1995 na ''Congo''.<ref name="skinhead" />
Ọrụ ya a maara nke ọma bụ dị ka onye ikpe Simon Adebisi n'afọ 1990s HBO ụlọ mkpọrọ ''Oz'' na dị ka Maazị Eko na ABC's ihe nkiri lanarịrị Lost .<ref name="skinhead" /> Ọrụ ihe nkiri gụnyere ''The Bourne Identity'', nke o mere onye ọchịchị aka ike nke Afrịka, Hitu onye uwe ojii na Ace Ventura: When Nature Calls, Lock-Nah na The Mummy Returns, na Heavy Duty na G.I. Joe: The Rise of Cobra .<ref>{{Cite web|url=https://www.dreadcentral.com/news/37704/adewale-akinnuoye-agbaje-joins-universals-thing-prequel|title=Adewale Akinnuoye-Agbaje Joins Universal's Thing Prequel|publisher=DreadCentral}}</ref> E gosikwara ya na vidiyo maka onye na-agụ egwu Grayson Hugh "Talk It Over", nke nọ na ntụgharị dị arọ n'afọ 1989 na MTV na VH-1.
N'afọ 2009, Akinnuoye-Agbaje nọ na mkparịta ụka ya na Marvel Studios iji kpọọ dike Black Panther na ihe nkiri a tụrụ aro nke otu aha ahụ. N'ajụjụ ọnụ, o kwuru obi ụtọ ya banyere ohere ahụ, na-ekwu na "oge kwesịrị ekwesị" maka dike ojii, na "mgbe m nọ n'ogo m, nke a bụ oge... Aga m anọgide na-akụ aka n'ọnụ ụzọ ha. " N'afọ 2014 Marvel kwupụtara ihe nkiri Black Panther, ọ bụ ezie na Chadwick Boseman nọ na ọrụ aha.<ref>{{Cite web|url=http://www.newsarama.com/22573-marvel-announces-black-panther-captain-marvel-inhumans-avengers-infinity-war-films-cap-thor-3-subtitles.html|title=Marvel Announces Black Panther, Captain Marvel, Inhumans, Avengers: Infinity War Films, Cap & Thor 3 Subtitles|author=Siegel|first=Lucas|publisher=[[Newsarama]]|date=28 October 2014|accessdate=28 October 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141028211803/http://www.newsarama.com/22573-marvel-announces-black-panther-captain-marvel-inhumans-avengers-infinity-war-films-cap-thor-3-subtitles.html|archivedate=28 October 2014}}</ref>
Ọ bụ onye ọbịa pụtara na ihe omume nke abụọ nke oge 8 nke ''Monk'', ma kpọọ Derek Jameson na ''ihe'' nkiri nke afọ 2011 The Thing .<ref>{{Cite web|url=https://www.bloody-disgusting.com/news/20351|title='The Thing' Prequel Gains Some Muscle|publisher=BloodyDisgusting}}</ref> O gosipụtara Kurse na ihe nkiri Marvel Studios ''Thor'': The Dark World .<ref name="Kurse">{{Cite web|author=McNary|first=Dave|date=22 August 2012|title=Adewale Akinnuoye-Agbaje joins 'Thor: Dark World'|url=https://www.variety.com/article/VR1118058172.html|work=[[Variety (magazine)|Variety]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120824043118/http://www.variety.com/article/VR1118058172|archivedate=24 August 2012|accessdate=22 August 2012}}</ref> O gosipụtara Malko na oge nke ise nke Game of Thrones .<ref name="GoTS5"/><ref>{{Cite web|title=Lost's Adewale Akinnuoye-Agbaje joins Game of Thrones|url=https://www.ign.com/articles/2014/10/17/losts-adewale-akinnuoye-agbaje-joins-game-of-thrones|work=IGN|accessdate=29 November 2014}}</ref> N'afọ 2015, a kọrọ na Akinnuoye-Abaje na-ekwu okwu onye ndu nke Bilal, ihe nkiri banyere ndụ ''Bilal'' Ibn Rabah nke a ga-ewepụta na ọkara nke abụọ nke afọ ahụ.<ref>{{Cite news|author=Obenson|first=Tambay|title=Trailer for Animated Feature Film Inspired by True Story of Afro-Arab Slave Who Became "Voice of Islam"|url=http://blogs.indiewire.com/shadowandact/check-out-the-trailer-for-an-animated-feature-film-inspired-by-story-of-afro-arab-slave-who-became-voice-of-islam-20150227|accessdate=3 February 2015|date=27 February 2015}}</ref> N'afọ 2016, ọ sonyere na ihe nkiri DC Comics ''Suicide Squad'', dị ka onye ọjọọ na ihe nkiri Batman bụ Killer Croc .<ref>{{Cite web|url=https://www.thewrap.com/adewale-akinnuoye-agbaje-to-play-killer-croc-in-wbs-suicide-squad-exclusive/|title='Lost' Alum Adewale Akinnuoye-Agbaje to Play Killer Croc in WB's 'Suicide Squad' (Exclusive)|author=Jeff Sneider|date=31 March 2015|work=TheWrap|accessdate=1 February 2016}}</ref>
=== Ọrụ nduzi ya ===
N'afọ 2012, Akinnuoye-Agbaje kwuru na ọ na-emepụta ihe nkiri banyere akụkọ ndụ ya, nke o mekwara atụmatụ iduzi.<ref>{{Cite web|author=Anthony|first=Andrew|title=Adewale Akinnuoye-Agbaje: 'I didn't want to be black. So I joined the skinheads…'|url=https://www.theguardian.com/film/2012/may/13/adewale-akinnuoye-agbaje-interview|accessdate=5 May 2017}}</ref> A na-akpọ ihe nkiri a Ugbo, na-atụ aka n'omume nke ndị nne na nna Naijiria "na-akọ ugbo" ụmụ ha na ezinụlọ ndị ọcha UK. N'ọnwa Mee afọ 2017, ọ mara ọkwa na ntinye ihe nkiri ahụ amalitela na Damson Idris na ọrụ dị ka Enitan, Kate Beckinsale na-egwu nne ya na-emegbu ya, na-eleghara anya na Gugu Mbatha-Raw dị ka onye nkụzi ya na onye ndụmọdụ ya. Ihe nkiri ahụ gara n'ihu merie ihe nrite Michael Powell na Ememme ihe nkiri Edinburgh maka Ihe kacha mma British na Arụmọrụ kacha mma na njiri mara Britain maka Idris .<ref name="farming"/><ref>{{Cite web|author=Lodderhose|first=Diana|title=Kate Beckinsale, Damson Idris & Gugu Mbatha-Raw To Star In 'Farming' – Cannes|url=https://deadline.com/2017/05/kate-beckinsale-damson-idris-gugu-mbatha-raw-farming-cannes-1202085442/|accessdate=5 May 2017}}</ref>
== Ndụ onwe ==
Akinnuoye-Agbaje bi na Los Angeles. Ọ bụ onye Nichiren Buddha<ref>{{Cite web|url=http://www.metro.co.uk/showbiz/interviews/19172-60-seconds-adewale-akinnuoye-agbaje|title=60 SECONDS: Adewale Akinnuoye-Agbaje|author=metrowebukmetro|date=30 August 2006|work=Metro|accessdate=1 February 2016|archivedate=16 August 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110816013049/http://www.metro.co.uk/showbiz/interviews/19172-60-seconds-adewale-akinnuoye-agbaje}}</ref> na onye otu Soka Gakkai International Buddhist association.<ref>{{Cite web|url=https://articles.latimes.com/2009/aug/07/entertainment/et-fave7|title=Adewale Akinnuoye-Agbaje not lost in L.A.|work=Los Angeles Times|accessdate=1 February 2016}}</ref>
Akinnuoye-Agbaje rịọrọ ka ewepụ ya na Lost, na-ekwu na ọ chọrọ ịlaghachi [[London]] mgbe nne na nna ya nwụsịrị ma duzie ihe nkiri n'ebe ahụ.<ref name="usatoday.com">{{Cite web|url=https://www.usatoday.com/life/television/news/2006-11-01-eko-lost_x.htm|title=Eko is a Monster Mash|first=William|author=Keck|work=[[USA Today]]|date=1 November 2006}}</ref> Ọ bụ onye nkwado Arsenal FC.<ref>{{Cite news|title=SI Now: One-on-one with actor Adewale Akinnuoye-Agbaje|url=https://www.si.com/sports-illustrated/video/2014/02/17/si-now-one-one-actor-adewale-akinnuoye-agbaje|work=[[Sports Illustrated]]|date=14 February 2017|accessdate=24 February 2021}}</ref>
== Ọmụme Ihe nkiri ==
=== Ihe nkiri ===
{| class="wikitable sortable"
!Afọ
!Aha
!Ọrụ
!Onye isi
!Ihe edeturu
|-
|1995
|''Congo''
|Kahega
|Frank Marshall
|A na-akpọ ya dị ka Adewalé
|-
|1995
|''Delta nke Venus''
|Onye Na-ahụ Anya
|Zalman King
|
|-
|1995
|''Ace Ventura: When Nature Calls''
|Hitu
|Steve Oedekerk
|
|-
|1996
|''Njem Na-egbu Mmadụ''
|Emmanuel
|John Mackenzie
|
|-
|1998
|''Legionnaire''
|Luther
|Peter MacDonald
|
|-
|2001
|''Mama ahụ Alọghachite''
|Lock-Nah
|Stephen Sommers
|
|-
|2001
|''Ọrụ egbugbere ọnụ''
|Sebastion
|Shawn Schepps
|
|-
|2002
|''The Bourne Identity''
|Nykwana Wombosi
|Doug Liman
|
|-
|2004
|''A pụghị igbochi''
|Agent Junod
|David Carson
|
|-
|2005
|''Nwanyị nke Spices''
|Kwesi
|Paul Mayeda Berges
|
|-
|2005
|On the One (Ikwusaara ndị ukwe)
|Bull Sharky
|Charles Randolph-Wright
|
|-
|2005
|''Ọgaranya ma ọ bụ nwụọ''
|Majestic
|Jim Sheridan
|
|-
|2009
|''G.I. Joe: The Rise of Cobra''
|Ọrụ Dị Ukwuu
|Stephen Sommers
|
|-
|2010
|''Ngwa ngwa''
|Onye Oziọma ahụ
|George Tillman Jr.
|
|-
|2011
|''Ndị na-egbu egbu''
|Onye ọrụ ahụ
|Gary McKendry
|
|-
|2011
|''Ihe ahụ''
|Derek Jameson
|Matthijs van Heijningen Jr.
|
|-
|2012
|''Atụmatụ kachasị mma''
|Joseph
|David Blair
|
|-
|2013
|''Bullet to the Head''
|Morel
|Walter Hill
|
|-
|2013
|''Thor: Ụwa gbara ọchịchịrị''
|Algrim the Strong / Kurse
|Alan Taylor
|
|-
|2013
|''Mmeri a na-apụghị izere ezere nke Mister &amp; Pete''
|Pike
|George Tillman Jr.
|
|-
|2014
|''Pompeii''
|Atticus
|Paul W.S. Anderson
|
|-
|2014
|''Annie''
|Nash
|Will Gluck
|
|-
|2015
|''Trumbo''
|Virgil Brooks
|Jay Roach
|Nominated—Screen Actors Guild Award for Outstanding Performance by a Cast in a Motion Picture
|-
|2015
|''Mkparịta ụka''
|Dave Duerson
|Peter Landesman
|
|-
|2016
|''Bilal''
|Bilal (olu)
|Khurram Alavi
|
|-
|2016
|''Suicide Squad''
|Waylon Jones / Killer Croc
|David Ayer
|
|-
|2017
|''Ala mmiri''
|Onye nchọpụta Babel "Babs" Johnson
|Emanuele Della Valle
|
|-
|2018
|''Ọrụ Ugbo''
|Femi
|Ya onwe ya
|
|-
|TBA
|''Marlowe''
|Cedric
|Neil Jordan
|Ihe nkiri
|-
|TBA
|''Nwoke anyị si Jersey''
|
|Ihe nkiri
|}
=== Igwe onyonyo ===
{| class="wikitable sortable"
!Afọ
!Aha
!Ọrụ
! class="unsortable" |Ihe edeturu
|-
|1994
|''Red Shoe Diaries''
|Davis Bateman
|Nkebi: "Okwu E Dere"
|-
|1995
|''New York Undercover''
|Cliff Ramsey
|Episode: "Downtown Girl"
|-
|1996
|''Ihuenyo nke Abụọ''
|Emmanuel
|Episode: "Deadly Voyage"
|-
|1997
|''20,000 Leagues n'okpuru Oké Osimiri''
|Cabe Attucks
|Ihe omume abụọ
|-
|1997
|''Cracker: Mind Over Murder''
|John Doe
|Episode: "Madwoman"
|-
|1997
|''Pensacola: Wings of Gold''
|Onye nnọchi anya Odeku
|Episode: "Fallout"
|-
|1997–2000
|''Oz''
|Simon Adebisi
|32 episodesNominated—NAACP Image Award for Outstanding Actor in a Drama SeriesNominated—NAACP Image Award for Outstanding Supporting Actor in a Drama Series<br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br />
|-
|1998
|''Linc's''
|Winston Iwelu
|Episode: "Gangsta Rap"
|-
|2000
|''Ịgba ohu: Ezi akụkọ nke Fanny Kemble''
|Joe
|Ihe nkiri telivishọn
|-
|2005–2006
|''furu efu''
|Maazị Eko
|21 episodes2005 Screen Actors Guild Award for Outstanding Performance by an Ensemble in a Drama<br /><br /><br /><br /> SeriesNominated—Saturn Award for Best Supporting Actor on Television<br /><br /><br /><br />
|-
|2009
|''Monk''
|Samuel Waingaya
|Nkebi: "Mr. Monk and the Foreign Man"
|-
|2011
|''Strike Back: Project Dawn''
|Tahir
|Ihe omume abụọ
|-
|2012
|''A chụrụ ya''
|Deacon Crane
|Ihe omume asatọ
|-
|2015
|''American Odyssey''
|Frank Majors
|Ihe omume itoolu
|-
|2015
|''Major Lazer''
|Major Lazer/Evil Lazer (olu)
|Ihe omume iri na otu
|-
|2015
|''[[Game of Thrones|Egwuregwu nke ocheeze]]''
|Malko
|Ihe omume abụọ
|-
|2017–2019
|''Tangled: The Series''
|Xavier the Blacksmith (olu)
|Ihe omume asaa
|-
|2017
|''Tour de Pharmacy''
|Olusegun Okorocha
|Ihe nkiri telivishọn
|-
|2017
|''Ụbọchị iri na ndagwurugwu''
|John Bird
|Ihe omume iri
|-
|2018
|''Ụgbọ mmiri dara''
|Vervain (olu)
|Ihe omume anọ
|-
|2019
|''The Fix''
|Sevvy Johnson
|Ihe omume iri
|-
|2021
|''Centaurworld''
|Johnny Teatime (olu)
|1 ihe omume
|}
== Vidio egwu ==
* "Talk It Over" - Grayson Hugh (1989)
* "Jealousy" - Pet Shop Boys (1991)
* "Giving Him Something He Can Feel" - En Vogue (1992)
* "Love No Limit" - Mary J. Blige (1993)
* "I Want It All Night Long" - [[Heather Hunter]] (1993)
* "You Don't Love Me (No, No, No) - Dawn Penn (1994)
== Edensibia ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Akinnuoye-Agbaje, Adewale}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
[[Òtù:Pages with unreviewed translations]]
64z67ybik27n6y54jzh7g0o9cxy2sj1
El Anatsui
0
13888
728857
725861
2026-09-29T09:20:08Z
Sayvhior
13464
Added Databox
728857
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
El Anatsui (/ɛl ˌænətˈsuːi/; amuru 4 Februarị 1944) bu onye oka nka onye Ghana na-aru oru n’ime otutu oru ya na Naijiria. Ọ dọtala uche mba ụwa karịsịa maka "nrụnye karama ya". Nrụnye ndị a nwere ọtụtụ puku iberibe aluminom sitere n'ụlọ ọrụ a na-emegharị mmanya na-aba n'anya ma were waya ọla kọpa dụkọta ọnụ, bụ́ nke a na-agbanwezi ka ọ bụrụ ihe a kpụrụ akpụ dị ka ákwà ọla. Ihe ndị dị otú ahụ, ọ bụ ezie na o yiri ka ọ siri ike ma sie ike, na-enwere onwe ya ma na-agbanwe agbanwe, nke na-enyekarị aka na nhazi mgbe ọ na-etinye ihe ọkpụkpụ ya.. <ref>{{Cite web|url=https://art21.org/artist/el-anatsui/|title=El Anatsui|author=Sollins|first=Marybeth|work=Art 21}}</ref><ref>{{Cite web|author=Christinee|first=Lindsay|date=8 September 2020|title=Fall In Love With These Sustainable Artists|url=https://thewellnessfeed.com/sustainable-artists-making-art-from-trash-0908/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210122032741/https://thewellnessfeed.com/sustainable-artists-making-art-from-trash-0908/|archivedate=22 January 2021|accessdate=19 January 2021|work=The Wellness Feed|language=en-US}}</ref>
Agụnyere Anatsui na 2023 Time 100 ndepụta nke ndị kacha nwee mmetụta n'ụwa.. <ref>{{Cite web|url=https://time.com/collection/100-most-influential-people-2023/6268986/el-anatsui/|title=El Anatsui: The 100 Most Influential People of 2023|date=13 April 2023|accessdate=17 May 2024|archivedate=7 December 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241207172347/https://time.com/collection/100-most-influential-people-2023/6268986/el-anatsui/}}</ref>
== Mbido ndụ na agụmakwụkwọ ==
A mụrụ El Anatsui na Anyako, na mpaghara Volta nke Ghana. Nkakrankakra nkratafa 32 a ɛwɔ baabi a wote no, Anatsui a woyii no adi no nyinaa akyi no, woyii no fii afiase. Ahụmahụ mbụ ya na nka bụ site n'ise akwụkwọ ozi na chalkboard. Mgbalị ide akwụkwọ ya dọọrọ mmasị onyeisi ụlọ akwụkwọ ya, bụ́ onye gbara mbọ ya ume site n'inyekwu nzu. N'ihi afọ ndụ ya n'oge ahụ (ozugbo ụlọ akwụkwọ ọta akara), ọ na-ewere akwụkwọ ozi ndị ahụ dị ka ihe oyiyi karịa ka akwụkwọ ozi - ụdị ndị nwere mmasị na ya..<ref name=":4">{{Cite journal|author=Anatsui|first=El|date=2008|title=Convergence: History, Materials, and the Human Hand—An Interview with El Anatsui|url=https://www.jstor.org/stable/40598941|journal=Art Journal|volume=67|issue=2|pages=36–53|issn=0004-3249}}</ref>
Anatsui nwetara B.A. ya na 1968 site na College of Art and Built Environment (KNUST) na Kumasi, Ghana. Ọ natara diplọma ya na agụmakwụkwọ nka n'afọ sochirinụ, na 1969, site na Mahadum Sayensị na Teknụzụ Kwame Nkrumah (KNUST) , kwa na Kumasi.<ref name=":5">{{Cite web|title=El Anatsui | Curriculum Vitae|url=https://elanatsui.art/curriculum-vitae|accessdate=22 April 2022|work=El Anatsui}}</ref>
Ụfọdụ n'ime mmetụta nka mbụ ya gụnyere [[Oku Ampofo]], [[Vincent Kofi|Vincent Akwete Kofi]], na [[Kofi Antubam]], ha niile malitere ịjụ mmetụta ndị mba ọzọ n'omume ha maka ụdị nka ụmụ amaala.<ref>{{Cite book|author=Akyeampong|first=Emmanuel Kwaku|url=https://books.google.com/books?id=39JMAgAAQBAJ&dq=Vincent+Akwete+Kofi&pg=RA1-PA283|title=Dictionary of African Biography|date=2012-02-02|publisher=OUP USA|isbn=978-0-19-538207-5|language=en}}</ref> Mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ na 1969, Anatsui malitere ọrụ nkuzi na Winneba Specialist Training College (nke bụzi Mahadum Mmụta), ọrụ nke Kofi rụzuru na mbụ.<ref name=":3">{{Cite journal|author=Oguibe|first=Olu|date=Winter 1998|title=El Anatsui: Beyond Death and Nothingness|url=https://archive.org/details/sim_african-arts_winter-1998_31_1/page/48|journal=African Arts|volume=31|issue=1|pages=48–55+96|doi=10.2307/3337623}}</ref>
Ọ malitere nkuzi na Mahadum Nigeria, Nsukka na 1975. Ọ ghọrọ onye nkuzi ukwu na ngalaba Fine and Applied Arts na 1982, ma mechaa bụrụ onye isi na ngalaba ahụ na prọfesọ zuru oke nke ọkpụrụkpụ na 1996, ọrụ ọ rụrụ ruo 2011. Ọnụnọ ya na Mahadum Nsukka mere ka ọ banye n'òtù Nsukka..<blockquote>O werela ọtụtụ afọ ịchọta ndị na-ese ihe nwere ike ịnọ ebe a ma ama na sekit zuru ụwa ọnụ mgbe ha na-ahọrọ ibi na mpụga etiti obodo. William Kentridge emeela aha ya site na Johannesburg, El Anatsui emeriela mbara ala mgbe ọ na-arụ ọrụ na obodo mahadum Nigeria dị na Nsukka..<ref>McDonald, John, [http://www.smh.com.au/entertainment/art-and-design/el-anatsui-out-of-africa-and-taking-the-world-by-storm-20160201-gmin4r.html "El Anatsui: out of Africa and taking the art world by storm"], ''[[The Sydney Morning Herald]]'', 6 February 2016.</ref></blockquote>
== Ihe osise ==
Anatsui na-ekwu na, site n'ụlọ akwụkwọ na mahadum, "ihe niile anyị na-eme bụ nke ọdịda anyanwụ," ọkachasị n'ime ngalaba nka nke mahadum ya; o chere na e nwere ihe na-efu na agụmakwụkwọ ya maka enweghị uche ya na ọdịbendị nke ya.<ref name=":2">{{Cite web|date=2023-10-09|title=El Anatsui: the sculptor on making art from waste, and waking up the artist in all of us|url=https://www.theartnewspaper.com/2023/10/09/el-anatsui-the-sculptor-on-making-art-from-waste-and-waking-up-the-artist-in-all-of-us|accessdate=2024-03-14|work=The Art Newspaper - International art news and events}}</ref> Iji dozie nke a, ọ malitere ileta National Cultural Centre of Ghana, kwa na Kumasi, iji soro ndị na-agụ egwú, ndị na-ese ihe, ndị na'ese akwa, ndị na - ndị na-ebi akwụkwọ, na ndị na-emepụta ihe n'ụdị niile. Ọ bụ n'ebe ahụ ka ọ zutere Adinkra, usoro ihe ịrịba ama na akara, nke bụ mmeghe mbụ ya maka nka na-enweghị atụ ma meghee ụwa ọhụrụ nke ohere nka maka ya.[1]<ref name=":2" />
N'afọ ndị 1970, Anatsui na-arụ ọrụ ugboro ugboro na osisi. O nwere mmasị karịsịa na trayị osisi, nke ọ na-ahụkarị na a na-eji ya eme ihe n'ahịa iji gosipụta ihe oriri na ngwaahịa ndị ọzọ - ọ ga-akpụ ha ma ọ bụ jiri akara Adinkra na akara ndị ọzọ jiri osisi ọkụ see ha.<ref name=":4"/> Ọ malitekwara iji osisi rụọ akụkụ mgbidi site na eriri ndị a na-etinye n'akụkụ ibe ya, a na-achọ elu ya mma na atụmatụ ndị a na'elu ihe ahụ site na iji ụdọ, gouges, ire ọkụ, ma ọ bụ ágbá.<ref name="NMOAA">[https://web.archive.org/web/20110927230556/http://africa.si.edu/exhibits/anatsui.htm "El Anatsui"] biography at the National Museum of African Art, Washington, D.C.". Retrieved 24 January 2010.</ref> Na ngwụcha afọ 70, ọ malitere ịrụ ọrụ na ụrọ: ite, ọkachasị, na-enyocha isiokwu nke adịghị ike na mmebi. O nwere mmasị n'otú, ọbụlagodi mgbe ite gbawara ma kwụsị iji ya mee ihe n'ụzọ anyị na-eche (maka nri, mmiri), ọ na-ewere ebumnuche ọhụrụ, ọbụna na-enweta uru ndị ọzọ, site na nke ụwa ruo na nke ime mmụọ. Ihe na-adọrọ mmasị ya bụ iji iberibe ite maka inye onyinye. O kwuru, "Ọ dị ka a ga-asị na ite ahụ, ebe ọ gbajiri, gbanwere n'ime akụkụ nke na-eme ka ọ dị mma maka ndị nna nna na chi ndị nọ n'onwe ha na akụkụ mmụọ. "[1]<ref name=":4" />
Mgbe ọ rụchara ọrụ ya na ite ndị a gbajiri agbaji, Anatsui nyochara isiokwu nri ndị dị n'akụkụ ya na ihe ndị ọzọ: osisi, ọzọ, n'ụdị ụrọ; ngwá ọrụ eji arụ ọrụ cassava, na elu karama.<ref name=":4"/>
Ọtụtụ n'ime ọrụ Anatsui gosipụtara ihe ndị, ma ọ bụ ihe ndị nwere ndụ nke iji mee ihe tupu e mepụta ya n'ime ihe osise a. Otú ọ dị, nkwenye ya na ihe ahụ a chọtara, abụghị nke Duchampian, ma lekwasị anya na akụkọ ihe mere eme nke ojiji na ihe akaebe nke aka mmadụ na ihe ahụ.<ref name=":4"/> <blockquote>"Mgbe ejirila ihe mee ihe, enwere ụgwọ ụfọdụ, ike ụfọdụ, nke ga-emetụta ndị metụrụ ya aka ma jiri ya mee ihe n'ụzọ na-ezighị ezi mgbe ụfọdụ. Nke a na-enyere aka iduzi ihe mmadụ na-eme, yana ịgbanye ihe mmadụ na na-eme na gburugburu ebe obibi na ọdịbendị. "<ref name=":2"/></blockquote>Okpu karama bụ ihe kachasị amasị ya; dị ka ákwà, Anatsui na-akọwa, nhazi nke okpu karama dịgasị iche iche, na-enye ya ohere ịtụle nka ya ma n'ụzọ a tụrụ atụ (site n'ụdị okpu) na n'ụzọ na-ese ihe (site na agba nke okpu). Ọzọkwa, ọ na-enwe ekele maka ọhụụ nke okpu karama na-enye n'ime nsogbu ndọrọ ndọrọ ọchịchị na mmekọrịta mmadụ na ibe ya ugbu a na akụkọ ihe mere eme, site na aha na agba nke ụdị ihe ọṅụṅụ dị iche iche a na-ebipụta na okpu.<ref name=":2"/><blockquote>"Ihe kachasị mkpa nye m bụ mgbanwe. Eziokwu ahụ bụ na mgbasa ozi ndị a, nke ọ bụla na-akọwa ụdị ihe ọṅụṅụ, anaghịzi alaghachi iji rụọ otu ọrụ ahụ kama ha bụ ihe ndị nwere ike ịkpata echiche, ụfọdụ echiche, ma ọ bụ naanị ihe ijuanya. Nke a ga-ekwe omume n'ihi na ewepụrụ ha n'ihe ha maara, na-arụ ọrụ n'ime ihe ọhụrụ, ha na-eweta akụkọ ihe mere eme na njirimara ha. "<ref name=":4"/></blockquote>Ọtụtụ isiokwu dị n'ọrụ Anatsui: mbibi na mmezigharị nke ihe dị ka ihe atụ maka ndụ na mgbanwe ndị Afrịka chere ihu n'okpuru ọchịchị ndị ọzọ na kemgbe nnwere onwe; isiokwu ọdịnala na ihe ndị dị na ákwà a na-akwa akwa na ákwù ndị ọzọ dị n'Afrịka; na nchegbu maka nkọwa na-ezighi ezi nke akụkọ ihe mere eme nke Afrịka na mgbagwoju anya ọ kpatara.<ref name="NMOAA"/> Ọrụ ya nwekwara njikọ na ọdịbendị ọdịbendị nke West Africa na echiche nke oriri na ọrụ.<ref name=":4"/>
Echiche nke Sankofa [nke a sụgharịrị dị ka "laghachi azụ ma weghachite"] dịkwa na ọrụ Anatsui. Ọ na-ele ya anya dị ka ụzọ isi see ihe ndị gara aga, nkuzi ndị ọ na-enye, iji kọwaa usoro ịga n'ihu. Maka ya, Sankofa kọwara mkpa ọ dị ịdọrọ site na ihe dị ya gburugburu ozugbo; Ghana nwere onwe ya mgbe ọ nọ n'ụlọ akwụkwọ sekọndrị, ọtụtụ n'ime agụmakwụkwọ ya lekwasịrị anya na nka nka na akụkọ nka ọdịda anyanwụ, ya mere ọ dị ya ka a kpọrọ ya ka ọ 'laghachi azụ wee weghachite' akụkụ nke omenala Ghana nke ekpochapụworo, ihe ọ kọwara dị ka. ụdị "ọchịchọ maka ịchọpụta onwe" <ref name=":4"/>
== Ihe ngosi ==
[[Usòrò:El_Anatsui_-_Man's_Cloth.jpg|áká_ịkẹngạ|thumb|''Uwe Nwoke'' (1998-2001) na British Museum na 2009]]
Ọrụ Anatsui ji nwayọọ nwayọọ too, malite n'obodo ya bụ [[Nsukka]] tupu ọ gbasaa n'ebe ndị dị ka [[Enụgwụ|Enugu]] na Lagos, ma mesịa gaa mba ụwa.<ref name=":03" /> N'afọ 1990, Anatsui nwere ihe ngosi mbụ ya dị mkpa na Studio Museum na Harlem, [[Nú Yọk|New York]]. Ọ bụkwa otu n'ime ndị omenkà atọ a họpụtara na ngosi 1990 "Ndị omenkà Africa nke oge a: Mgbanwe ọdịnala", nke agbatịpụrụ ruo afọ ise.[1]<ref name=":03" />Anatsui gosipụtara ọrụ ya gburugburu ụwa, gụnyere na Brooklyn Museum (2013); Clark Art Institute (2011); <ref>[https://web.archive.org/web/20140928110020/http://www.brooklynmuseum.org/exhibitions/el_anatsui/ "Gravity and Grace: Monumental Works by El Anatsui"]. Brooklyn Museum, Brooklyn, New York. Retrieved 20 August 2014.</ref> Rice University Art Gallery, Houston (2010); Metropolitan Museum of Art, New York (2008-09); <ref>Metropolitan Museum of Art, New York. (2008). [https://www.metmuseum.org/press/exhibitions/2008/rich-legacy-of-african-textiles-on-view-in-metropolitan-museum-exhibition "Rich Legacy of African Textiles on View in Metropolitan Museum Exhibition"]. Retrieved 29 January 2010.</ref> National Museum of African Art, Smithsonian Institution, Washington, D.C. (2008); <ref>[http://www.ricegallery.org/el-anatsui "El Anatsui: Gli (Wall)"]. (2010). Rice University Art Gallery, Houston, Texas. Retrieved 19 May 2013.</ref> Fowler Museum na UCLA (2007); [3] Venice Biennale (1990 na 2007); [4] Hayward Gallery (2005); [4] Liverpool Biennial (2002); [4] National Museum of Modern Art Guppha (2001); [4] Modern Museum of Vienna Contemporal; [4] Biennale (2001); [5] Modern Museum of Japan Biennale; [4] Biennial (1980) <ref>[http://www.artnet.com/magazineus/news/artnetnews/artnetnews1-17-08.asp "El Anatsui at NMAA"], ''Artnet'', 17 January 2008. Retrieved 29 January 2010.</ref><ref>[http://www.fowler.ucla.edu/exhibitions/el-anatsui-gawu "El Anatsui: Gawu"]. Fowler Museum at UCLA, Los Angeles, CA. (2007). Retrieved 1 July 2014.</ref><ref name="interview">Preece, R. J. (2006). [https://web.archive.org/web/20130524084508/http://www.artdesigncafe.com/el-anatsui-interview-2006 "El Anatsui interview: Out of West Africa"]. ''Sculpture/artdesigncafe''. Retrieved 19 May 2013.</ref>" class="mw-ref reference" data-cx="{}" data-mw='{"name":"ref","attrs":{},"body":{"id":"mw-reference-text-cite_note-22","html":"<nowiki><a href=\"https://web.archive.org/web/20091010195827/https://www.southbankcentre.co.uk/find/hayward-gallery-and-visual-arts/hayward-gallery-exhibitions/past/africa-remix\" rel=\"mw:ExtLink nofollow\" class=\"external text\" id=\"mwAiM\">\"AFRICA REMIX: Contemporary Art of a Continent\"</a></nowiki>. Hayward Gallery, London. Retrieved 29 January 2010."}}' id="cite_ref-22" rel="dc:references" typeof="mw:Extension/ref">[./El_Anatsui#cite_note-22 <span class="mw-reflink-text"><nowiki>[9]</nowiki></span>]<ref>{{Cite web|title=El Anatsui Triumphant Scale|url=https://www.kunstmuseumbern.ch/en/see/today/925-el-anatsui-120.html|accessdate=2022-06-04|archivedate=2022-06-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220628170837/https://www.kunstmuseumbern.ch/en/see/today/925-el-anatsui-120.html}}</ref>N'afọ 1995, Anatsui mere ihe ngosi nke mbụ ya n'onwe ya na mpụga Afrịka na [[London]]. O gosipụtara isiokwu dịgasị iche iche ma gosipụta otu esi egosipụta nka Africa n'ọtụtụ ụzọ ndị a na-adịghị ele anya dị ka "ihe atụ" Africa.[1] Ọrụ ya jiri usoro echiche nke ndị na-ese ihe na Europe na America na-eji eme ihe mana ọ na-esiri ya ike na mba Afrịka.[1] Anatsui gosipụtara ọrụ ya na de Young Museum na San Francisco n'afọ 2005. Nke a bụ oge mbụ ya "na-apụta dị ka akụkụ nke nchịkọta na-adịgide adịgide na nnukwu ebe ngosi nka".[ing]<ref name=":0">{{Cite book|title=El Anatsui: Art and Life|url=https://archive.org/details/elanatsuiartlife0000voge|author=Vogel|first=Susan|publisher=Prestel|year=2012|isbn=978-3-7913-4650-2|location=New York|pages=[https://archive.org/details/elanatsuiartlife0000voge/page/78 78]–85}}</ref> N'afọ 2005, ihe ngosi ya na Skoto Gallery nke New York, "Danudo," bụ ihe ngosi mbụ nke mpempe ígwè ya n'obodo America.[12] N'ụlọ ngosi a, Skoto Aghahowa gosipụtara akụkụ mgbidi osisi Anatsui n'akụkụ ihe osise Sol LeWitt. Ihe ngosi a mere ka ọrụ ya bụrụ ihe a ma ama ka ọ na-enweta nkwanye ùgwù na ndị nta akụkọ.[12]<ref name=":0" />
[[Usòrò:Artempo_ElAnatsui.jpg|áká_èkpè|thumb|Ihe ngosi nke Palazzo Fortuny Artempo nke Anatsui na 2007]]
A kpọrọ Anatsui ka ọ bịa Venice Biennale n'afọ 2006 nakwa ọzọ n'afọ 2007 ebe e nyere ya ọrụ ime ihe abụọ a na-akwụnye ígwè. N'oge mbipụta nke afọ 2007, o gosipụtara ọrụ ya na Palazzo Fortuny nke nwere mgbidi ndị e wuru ọhụrụ maka ya iji gosipụta ihe atọ a na-akpọ ''Dusasa''.<ref name=":0"/> Ihe osise ọ bụla gosipụtara ọdịdị na agba dị iche iche gụnyere ọlaedo, ọbara ọbara, na oji. Ụzọ e si kpuchie elu karama ahụ n'oge niile a na-akwụnye ya mere ka ọ dị nro nke mere ka ọ guzo iche na ọrụ ndị ọzọ dị na gallery.[1] Onye na-ahụ maka nka nke Biennale, Robert Storr, kwuru na usoro onye na-ese ihe "na-alaghachi n'usoro ihe niile n'oge agha-ọ nwere ụdị nkwanye ugwu m na-ahụbeghị mbụ".[1] N'oge ngosi Venetian a, Anatsui chọrọ ịmepụta ahụmịhe ọhụrụ maka ndị na-ekiri ya n'echiche. O kwenyere na "ndụ mmadụ abụghị ihe a na-ebibi ma kpọọ nkụ. Ọ bụ ihe na-agbanwe agbanwe mgbe niile. " N'oge a, ọ malitere ịkpọ ọrụ ígwè ya dị ka ihe nkedo kama ịbụ "uwe". <ref name=":03"/><ref name=":03" />
Nnyocha ọrụ ya nke afọ 2010, nke akpọrọ When I Last Wrote to You About Africa, bụ nke Museum for African Art haziri ma meghee na Royal Ontario Museum na Toronto, Ontario, Canada. O mechara gaa ebe ndị dị na United States ruo afọ atọ, mechie na Mahadum nke Michigan Museum of Art.
Nnukwu ihe ngosi nke ọrụ ndị na-adịbeghị anya, nke akpọrọ Gravity & Grace: Monumental Works nke El Anatsui, nwere mmalite ya na [[New York City|New York]] na Brooklyn Museum na 2013. N'ịbụ nke Akron Art Museum haziri (ihe ngosi: 2012), ihe ngosi ahụ mechara gaa Des Moines Art Center (2013-14) na Bass Museum of Art na Miami (2014).
Nnyocha ọrụ ya, nke [[Okwui Enwezor]] na [[Chika Okeke-Agulu]] haziri, nke akpọrọ Triumphant Scale dọtara ìgwè mmadụ mgbe ọ meghere, na Machị 2019 na Munich's Haus der Kunst. Site n'ebe ahụ, ihe ngosi ahụ gara Arab Museum of Modern Art, na Doha, ma mesịa gaa Kunstmuseum Bern na 2020.
A họpụtara Anatsui maka ụlọ ọrụ Hyundai nke 2023 na Turbine Hall na Tate Modern; nnukwu oghere ngosi maka nnukwu ihe ọkpụkpụ na ọrụ nka pụrụ iche. Ọrụ ya, "Behind the Red Moon," bụ nke e ji ọtụtụ puku elu na iberibe karama mee, na-ewu n'elu ọrụ ya na ihe ndị metụtara ahịa ohu gafere Atlantic, ọ ga-adịkwa ka ọ ga-apụta ruo n'April 14, 2024.<ref>{{Cite news|author=Sooke|first=Alastair|date=2023-10-09|title=El Anatsui: the Turbine Hall has become a mesmerising catwalk|url=https://www.telegraph.co.uk/art/what-to-see/el-anatsui-hyundai-commission-tate-modern-review/|accessdate=2024-04-08|work=The Telegraph|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web|author=Frankel|first=Eddy|date=2024-04-14|title=El Anatsui: Behind The Red Moon at Tate Modern review|url=https://www.timeout.com/london/art/el-anatsui-behind-the-red-moon|accessdate=2024-04-08|work=Time Out London|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web|title=El Anatsui — from eating Tate & Lyle sugar in Ghana to filling Tate Modern's Turbine Hall|url=https://www.ft.com/content/c5fe7635-5de8-4619-b1fa-9937b0ea0513|accessdate=2024-04-08|work=www.ft.com}}</ref>
== Ihe omume ndị ọzọ ==
A họpụtara Anatsui ka ọ bụrụ onye otu International Society for Education through Art (InSEA) world council na 1992 maka ọrụ ya na agụmakwụkwọ.<ref name=":03"/> Anatsui bụ onye guzobere na onye otu Forum for African Arts na 2000. N'afọ ahụ, ọ ghọkwara onye otu Kọmitii Nhọrọ Mba Nile maka Dakar Biennale na Senegal.[1] N'afọ 2001 ọ bụ onye otu na Civitella Ranieri Foundation na Ịtali. [1] <ref name=":1">{{Cite book|title=El Anatsui when I last wrote to you about Africa|url=https://archive.org/details/elanatsuiwhenila0000anat|author=Binder, Lisa M.|date=2010|publisher=Museum for African Art|isbn=978-0-945802-56-3|oclc=800807190}}</ref><ref name=":03" />
== Nkwado ==
=== Onyinye ===
Anatsui nwetara aha nsọpụrụ na asọmpi nka mba Ghana nke mbụ dị ka nwa akwụkwọ na 1968. N'afọ sochirinụ, e nyere ya ihe nrite nke nwa akwụkwọ kacha mma n'afọ na College of Art na Kumasi, Ghana.<ref name=":03">{{Cite book|title=El Anatsui: Art and Life|url=https://archive.org/details/elanatsuiartlife0000voge|author=Vogel|first=Susan|publisher=Prestel|year=2012|isbn=978-3-7913-4650-2|location=New York|pages=[https://archive.org/details/elanatsuiartlife0000voge/page/11 11], 41–45, 85–89, 164}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFVogel2012">Vogel, Susan (2012). <span class="id-lock-registration" title="Free registration required">[[iarchive:elanatsuiartlife0000voge|''El Anatsui: Art and Life'']]</span>. New York: Prestel. pp. [[iarchive:elanatsuiartlife0000voge/page/11|11]], 41–45, 85–89, 164. [[ISBN]] [[Ihe pụrụ iche:BookSources/978-3-7913-4650-2|<bdi>978-3-7913-4650-2</bdi>]].</cite></ref> N'afọ 1983, o ritere ọrụ maka nnukwu ihe oyiyi ọha na eze abụọ e ji simenti terrazzo mee na ogige [[Nsukka]].[1] A họpụtara ya ka ọ bụrụ otu n'ime ndị omenkà iri a kpọrọ na Zweites Symposium Nordesekkuste residency na Cuxhaven, West Germany, na 1984. [1]<ref name=":03" />
N'afọ 1990, a kpọrọ Anatsui ka ọ bịa na mmemme Venice Biennale nke iri anọ na anọ kwa afọ nke 5 Contemporary African Artists, ebe ọ natara aha nsọpụrụ.<ref name=":03"/> N'afọ ahụ, a gụnyere ya na ihe ngosi America nke Nigerian Art-Kindred Spirits .
N'afọ 2015, Venice Biennale nyere Anatsui ọdụm ọla edo maka ihe ọ rụzuru. <ref>{{Cite web|url=http://www.artnews.com/2015/04/23/venice-biennale-awards-golden-lions-to-el-anatsui-susanne-ghez-names-international-jury/|title=2015 Venice Biennale News. Venice Biennale Awards Golden Lions to El Anatsui, Susanne Ghez, Names Jury|author=Russeth|first=Andrew|date=23 April 2015|work=author|accessdate=23 April 2015}}</ref><ref>Toledo, Manuel, [https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-32666521 "Venice Biennale honours Africa's 'bottle-top artist' El Anatsui"], BBC News, 9 May 2015.</ref> N'afọ 2017, e nyere Anatsui Praemium Imperial, onye Ghana mbụ meriri ihe nrite nka mba ụwa a.<ref>[http://www.praemiumimperiale.org/en/laureate-en/laureates-en/anatsui-en "2017 Sculpture El Anatsui"], Praemium Imperiale.</ref><ref>Chow, Andrew R., [https://www.nytimes.com/2017/09/12/arts/praemium-imperiale-mikhail-baryshnikov-shirin-neshat.html?rref=collection%2Fsectioncollection%2Fdesign "Shirin Neshat and Mikhail Baryshnikov Among Praemium Imperiale Winners"], ''The New York Times'', 12 September 2017.</ref>
Ihe nrite ndị ọzọ gụnyere:
* 1990 - Ihe nrite ọha, 7th Annual Triennale der Kleinplastik<ref name=":03"/>
* 1995 - Kansai Telecasting Prize, 6th Osaka Sculpture Triennial[1]<ref name=":1"/><ref name=":03" />
* 1998 - Ihe nrite ọla nchara, 9th Osaka Sculpture Triennial[1]<ref name=":03" />
* 2008 - Ndị Ọhụụ! Onyinye, Museum of Arts and Design (MAD) [1]<ref name=":03" />
* 2009 - Onyinye Prince Claus
* 2009 - Onye na-ese ihe, Ememe ncheta afọ iri atọ, National Museum of African Art[1]<ref name=":03" />
* 2023 - ''Oge 100''<ref>Tessa Solomon (13 April 2023), [https://www.artnews.com/art-news/news/wolfgang-tillmans-simone-leigh-el-anatsui-time-100-list-1234664115/ Wolfgang Tillmans, Simone Leigh, and El Anatsui Make Time’s ‘100 Most Influential People’ List] ''[[ARTnews]]''.</ref>
=== Degree nsọpụrụ ===
* 2016 - Honorary doctorate, Mahadum Harvard<ref>Gibson, Katie, [https://news.harvard.edu/gazette/story/2016/05/nine-to-receive-honorary-degrees/ "Nine to receive honorary degrees"], ''Harvard Gazette'', 26 May 2016.</ref><ref>Gyamfi Asiedu, Kwasi, [https://web.archive.org/web/20241213203142/https://www.pulse.com.gh/lifestyle/el-anatsui-legendary-ghanaian-artist-receives-honorary-degree-from-harvard-id5090626.html "Legendary Ghanaian artist receives honorary degree from Harvard"], Pulse.com.gh, 30 May 2016.</ref>
* 2017 - Doctorate Honorary, Kwame Nkrumah University of Science and Technology <ref>{{Cite web|author=|first=|date=14 December 2017|title=KNUST honours eight personalities for invaluable services|url=https://www.graphic.com.gh/news/education/knust-honours-eight-personalities-for-invaluable-services.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181219134408/https://www.graphic.com.gh/news/education/knust-honours-eight-personalities-for-invaluable-services.html|archivedate=19 December 2018|accessdate=19 January 2021|work=Graphic Online|language=en-gb}}</ref><ref>{{Cite web|author=|first=|date=5 December 2017|title=KNUST honours Fibre Optics inventor Dr Mensah and others|url=https://www.graphic.com.gh/news/education/knust-honours-fibre-optics-inventor-dr-mensah-and-others.html|archiveurl=|archivedate=|accessdate=19 January 2021|work=Graphic Online|language=en-gb}}</ref>
== Hụkwa ==
== Ihe edeturu n'okpuru ala ==
{{DEFAULTSORT:Anatsui, El}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
[[Òtù:Pages with unreviewed translations]]
djshcsg9bpw6s2kjgt18gqrdwtdof5i
Wiz Kudowor
0
13900
728859
444833
2026-09-29T09:21:52Z
Sayvhior
13464
Added DEFAULTSORT and Databox
728859
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Wisdom 'Wiz' Kudowor (amuru na Septemba 19, 1957) bu onye omenka nke si Ghana. <ref>{{Cite book|author=Adeyemi|first=Ester|year=2005|title=Contemporary art in Nigeria & Ghana 1995–2005|publisher=Reinhardt|pages=277 ''ff.''|isbn=9783724513209}}</ref>
Kudoor gụrụ akwụkwọ na College of Art, University of Science and Technology, Ghana. Ọ gụsịrị akwụkwọ na 1981 na ọkwa mbụ nke nsọpụrụ na nkà ọma.{{citation needed|date=February 2019}}
O meela ma rụọ ọrụ ọha na eze na Ghana gụnyere ihe ngosi enyemaka na Kwame Nkrumah Memorial Park.Cn[citation need] A na-eme ọrụ ya na mkpokọta ọha na eze, gụnyere Artists Alliance Gallery na Labadi, Accra<ref>{{Cite book|author=Akyeampong|first=Emmanuel Kwaku|year=2012|title=Dictionary of African Biography, Volumes 1-6|publisher=Oxford University Press|isbn=9780195382075}}</ref>
== Onyinye ==
* Ihe nrite ọla nchara na 2001 Osaka Triennial . <ref>{{Cite book|author=Green|first=Charles|year=2006|title=Contemporary Commonwealth|publisher=Council of Trustees of the National Gallery of Victoria|isbn=9780724102662}}</ref>
== Ihe ngosi onwe onye ==
* ''Wiz Portfolio: Ebe'' dị na Artists Alliance Gallery, Accra na 2014, nke nwere ọrụ 84. <ref>{{Cite journal|author=Korley|first=Nii Laryea|year=2014|title=Wiz Kudowor's Portfolio at Artists Alliance|journal=Daily Graphic|issue=19569}}</ref>
== Edebsibia ==
{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* Ndị Afrịka zutere ndị nnọchi anya ụsọ oké osimiri ọdịda anyanwụ Wiz Kudowor
* [https://web.archive.org/web/20060621135027/http://www.african-encounters.com/artist_gallery.aspx?aid=3 Ihe osise Wiz Kudowor ahọpụtara]
* [https://web.archive.org/web/20060621134852/http://www.african-encounters.com/artist_overview.aspx?aid=3 Wiz Kudowor] nke Ama de-Graft AikinsOnye na-eme egwuregwu Aikins
* Kuaba Gallery (isiokwu dị mkpirikpi banyere Wiz Kudowor)
{{authority control}}
{{DEFAULTSORT:Kudowor, Wiz}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
6th4ajuikcww2j8vdw62lid57dfxt60
Celestine Donkor
0
13919
728583
696269
2026-09-28T16:33:54Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
728583
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Celestine Donkor''' bụ onye [[Ghana]] na-eti egwu ozioma na onye na-ede egwu.<ref>{{Cite web|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/people/person.php?ID=640&mode=biography|title=Celestine Donkor,|work=www.ghanaweb.com|accessdate=2020-02-25}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage//GNGMA-19-Celestine-Donkor-crowned-Artist-of-The-Year-871525|title=GNGMA 19: Celestine Donkor crowned Artist of The Year|work=www.ghanaweb.com|language=en|accessdate=2020-02-25}}</ref> N'onwa Machị 2021, o so na nhọpụta ụmụ nwanyị iri atọ ama ama egwu bụ Top 30 Most Influential Women in Music site na 3Music Awards Women's Brunch .<ref>{{Cite web|title=Amaarae, Cina Soul, Gyakie, Adina, Theresa Ayoade, others named in 3Music Awards' Top 30 Women in Music list - MyJoyOnline.com|url=https://www.myjoyonline.com/amaarae-cina-soul-gyakie-adina-theresa-ayoade-others-named-in-3music-awards-top-30-women-in-music-list/|accessdate=2021-03-18|work=www.myjoyonline.com|language=en-US}}</ref> Ọ hiwere Celestial Praise, egwu ozioma kwa afọ.<ref>{{Cite web|date=2021-03-05|title=3Music Awards organisers name Top 30 Women in Music|url=https://citinewsroom.com/2021/03/3music-awards-organisers-name-top-30-women-in-music/|accessdate=2021-03-18|work=Citinewsroom - Comprehensive News in Ghana|language=en-US}}</ref>
== Mmalite ndụ na agụmakwụkwọ ==
A mụrụ Donkor n'ezinụlọ Maazị na Oriakụ Akakpo, ha abụọ sitere na mpaghara Volta nke Ghana.<ref>{{Cite web|url=https://www.pulse.com.gh/entertainment/celebrities/celestine-donkor-gospel-musician-says-her-mum-tried-to-abort-her/khf7gj4|title=Gospel musician says her mum tried to abort her|date=2016-06-22|work=Entertainment|language=en-US|accessdate=2020-02-25|archivedate=2020-02-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200225125819/https://www.pulse.com.gh/entertainment/celebrities/celestine-donkor-gospel-musician-says-her-mum-tried-to-abort-her/khf7gj4}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.modernghana.com/entertainment/7745/who-is-celestine.html|title=Who is Celestine?|work=Modern Ghana|language=en|accessdate=2020-02-25}}</ref> Ọ malitere agụmakwụkwọ ụlọ akwụkwọ praịmarị ya na St Augustine Preparatory school na Abeka Lapaz wee gaa n'ihu na Nsaaniya Secondary Business School na Kasoa ebe ọ gụrụ akwụkwọ sekọndrị. Ọ gara Mahadum nke Ghana, Legon ebe ọ nwetara BA (Hons) Sociology and Information studies.<ref>{{Cite web|url=https://www.gospelhypers.com/2020/02/gospel-artist-profile-biography.html|title=Gospel Artist Profile & Biography – Celestine Donkor {{!}} Gospel Hypers|author=Hypers|first=Gospel|work=Africa's No1 Gospel Music Marketing Agency and Entertainment Blog • Gospel Hypers|accessdate=2020-02-25|archivedate=2020-02-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200225125818/https://www.gospelhypers.com/2020/02/gospel-artist-profile-biography.html}}</ref>
== Ọrụ egwu ==
Donkor na ọtụtụ ndị egwu ozioma, gụnyere Joe Mettle, Joyce Blessing, Ceccy Twum, Mkhululi Bhebhe, Edem, Philipa Baafi, Funny Face.<ref>{{Cite web|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/Celestine-Donkor-performs-at-Adom-Praiz-588873|title=Celestine Donkor performs at Adom Praiz|work=www.ghanaweb.com|language=en|accessdate=2020-02-25}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.modernghana.com/entertainment/48527/joe-mettle-celestine-donkor-lord-kenya-lead-pent.html|title=Joe Mettle, Celestine Donkor, Lord Kenya Lead Pentecost Gospel Concert|work=Modern Ghana|language=en|accessdate=2020-02-25}}</ref> O nwere ọtụtụ egwu , gụnyere "Turning around", "Bigger", "Okronkronhene", "Manim Nguase", "Boobobo".<ref>{{Cite web|url=https://yen.com.gh/114277-top-trending-celestine-donkor-songs.html|title=Top trending Celestine Donkor songs|author=Shem|first=Shemcy|date=2018-08-17|work=Yen.com.gh - Ghana news.|language=en|accessdate=2020-02-25|archivedate=2020-02-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200225125818/https://yen.com.gh/114277-top-trending-celestine-donkor-songs.html}}</ref> Abọm ''Agbebolo'' ya kachasị ọhụrụ mere ka ọ bụrụ onye nka nke afọ na National Gospel Music Awards .<ref>{{Cite web|url=https://www.graphic.com.gh/showbiz/ghana-music/celestine-donkor-wins-gospel-artist-of-year-at-ngma-2019.html|title=Celestine Donkor wins Gospel Artist of the Year at NGMA 2019|work=Graphic Showbiz Online|language=en-gb|accessdate=2020-02-25}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://worshippersgh.com/celestine-donkor-crowned-the-overall-gospel-artist-of-the-year-at-ngma19-full-list/|title=Celestine Donkor crowned the overall gospel artist of the year at NGMA19 (Full List)|date=2020-02-19|work=WorshippersGh|language=en-US|accessdate=2020-02-25|archivedate=2020-02-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200225125820/https://worshippersgh.com/celestine-donkor-crowned-the-overall-gospel-artist-of-the-year-at-ngma19-full-list/}}</ref>
== Ndụ onwe onye ==
Ọ lụrụ Maazị Donkor onye ya na ya mụtara ụmụ nwanyị atọ.<ref>{{Cite web|title=Celestine Donkor and her husband renew their wedding vows at Celestial Praiz 2017|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/Celestine-Donkor-and-her-husband-renew-their-wedding-vows-at-Celestial-Praiz-2017-535324|accessdate=2020-02-25|work=www.ghanaweb.com|language=en}}</ref>
== Discografị ==
=== Albọm ===
* ''Gye Wadea'' (2007)
* ''Iweghachite'' (2010)<ref>{{Cite web|url=https://www.ghanamma.com/2010/11/30/celestine-donkor-brings-restoration-to-the-world/|title=Celestine Donkor brings Restoration to the world - Ghanamma.com|language=en-US|accessdate=2020-02-25|archivedate=2020-02-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200225125818/https://www.ghanamma.com/2010/11/30/celestine-donkor-brings-restoration-to-the-world/}}</ref>
* ''Ezi Omume'' (2015)
* Turning Around (2015)<ref>{{Cite web|url=https://www.graphic.com.gh/entertainment/events/celestine-to-launch-turning-around-album.html|title=Celestine to launch Turning Around album|work=Graphic Online|language=en-gb|accessdate=2020-02-25}}</ref>
* ''Okronkronhene'' (2018)<ref>{{Cite web|url=https://www.gospelempiregh.com/music/celestine-donkor-okronkronhene/|title=Celestine Donkor - Okronkronhene (Music Download)|date=2018-10-28|work=GospelEmpireGh|language=en-GB|accessdate=2020-02-25}}</ref>
* ''Achịcha nke ndụ'' (2019)<ref>{{Cite web|url=http://www.myjoyonline.com/entertainment/2019/June-10th/new-video-celestine-donkor-out-with-agbebolo-bread-of-life.php|title=New video: Celestine Donkor out with ‘Agbebolo’ (Bread of Life)|work=www.myjoyonline.com|accessdate=2020-02-25}}</ref>
== Ihe nrite na nhọpụta ==
{| class="wikitable"
|+
!Afọ
!Ihe omume
!Ihe nrite
!Ọrụ A Họpụtara
!Nsonaazụ
!Ref
|-
| rowspan="4" |2022
| rowspan="4" |3Music Awards
|Oziọma nke Afọ
|Ya onwe ya
|{{Won}}
|<ref>{{Cite web|author=Kotey|first=Nii|date=27 March 2022|title=3Music News: 3Music Awards '22: Here are all the winners|url=https://3music.tv/section/news/article?nid=nwi7nMUc8EfDQv03wzwIVX6zdP2|accessdate=27 March 2022|work=3Music TV|language=|archive-url=https://web.archive.org/web/20220401032059/https://3music.tv/section/news/article?nid=nwi7nMUc8EfDQv03wzwIVX6zdP2|archive-date=1 April 2022|url-status=dead}}</ref>
|-
|Artiste nke Afọ
|Ya onwe ya
|{{Nom}}
| rowspan="3" |<ref name=":0">{{Cite web|author=Hansen|first=Gabriel Myers|date=14 February 2022|title=3Music Awards 2022: All the nominees|url=https://www.musicinafrica.net/magazine/3music-awards-2022-all-nominees|accessdate=26 March 2022|work=Music In Africa|language=}}</ref>
|-
|Abụ Oziọma nke Afọ
|Naanị Gị
|{{Nom}}
|-
|Nwanyị nke Afọ
|Ya onwe ya
|{{Nom}}
|-
| rowspan="3" |2021
| rowspan="3" |Vodafone Ghana Music Awards
|Best Gospel Artiste nke Afọ
|Ya onwe ya
|{{Nom}}
| rowspan="3" |<ref>{{Cite web|author=Dadzie|first=Kwame|date=4 April 2021|title=FULL LIST: Vodafone Ghana Music Awards releases 2021 nominations|url=https://citinewsroom.com/2021/04/full-list-vodafone-ghana-music-awards-releases-2021-nominations/|accessdate=6 April 2021|work=CitiNewsroom|language=}}</ref>
|-
|Mmekọrịta mba ụwa nke afọ
|Favor everywhere ft Blessing Wanjiru
|{{Nom}}
|-
|Abụ Oziọma kacha mma nke afọ
|Favor everywhere ft Blessing Wanjiru
|{{Nom}}
|-
| rowspan="3" |2020
| rowspan="2" |Vodafone Ghana Music Awards
|Abụ Oziọma nke Afọ
|Agbebolo (Achịcha nke Ndụ) ft Nhyiraba Gideon
|{{Won}}
| rowspan="2" |<ref>{{Cite web|date=2020-08-30|title=Full list: 21st Vodafone Ghana Music Awards winners|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/Full-list-21st-Vodafone-Ghana-Music-Awards-winners-1046287|accessdate=2020-09-06|work=www.ghanaweb.com|language=en}}</ref>
|-
|Nwanyị na-eti egwu nke afọ
|Ya onwe ya
|{{Won}}
|-
|3Music Awards
|Abụ Oziọma nke Afọ
|Agbebolo (Achịcha nke Ndụ) ft Nhyiraba Gideon
|{{Won}}
|<ref>{{Cite web|title=Full list of winners at 3Music Awards '20|url=https://www.graphic.com.gh/showbiz/news/full-list-of-winners-at-3music-awards-20.html|accessdate=2020-09-06|work=Graphic Showbiz Online|language=en-gb}}</ref>
|-
| rowspan="3" |2019
| rowspan="3" |National Gospel Music Awards
|Artiste nke Afọ
|Ya onwe ya
|{{Won}}
| rowspan="3" |<ref>{{Cite web|title=Celestine Donkor wins Gospel Artist of the Year at NGMA 2019|url=https://www.businessghana.com/|accessdate=2022-04-12|work=BusinessGhana}}</ref>
|-
|Abọm nke Afọ
|Agbebolo
|{{Won}}
|-
|Mmekọrịta nke Afọ
|Agbebolo (Achịcha nke Ndụ) ft Nhyiraba Gideon
|{{Won}}
|-
|2018
|Vodafone Ghana Music Awards
|Gospel Artiste nke Afọ
|Ya onwe ya
|{{Nom}}
|<ref>{{Cite web|url=https://kasapafmonline.com/2018/03/2018-vodafone-ghana-music-awards-full-list-nominees/|title=2018 Vodafone Ghana Music Awards: Full list of nominees|author=Acquah|first=Edward|date=2018-03-04|work=Kasapa102.5FM|language=en-US|accessdate=2020-02-25|archivedate=2020-02-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200225131323/https://kasapafmonline.com/2018/03/2018-vodafone-ghana-music-awards-full-list-nominees/}}</ref>
|-
|2014
| rowspan="2" |Christian Community Music Awards
|Abụ ọdịnala kacha mma
|Ya onwe ya
|{{Won}}
|<ref>{{Cite web|url=https://www.newsghana.com.gh/a-christian-community-music-awards-2013-has-been-launched-at-a-ceremony-in-accra-by-ccml/|title=A Christian Community Music Awards 2013 has been launched at a ceremony in Accra by CCML|author=Ghana|first=News|language=en-US|accessdate=2020-02-25}}</ref>
|-
|2012
|Abụ ọdịnala kacha mma
|Ya onwe ya
|{{Won}}
|<ref>{{Cite web|url=https://www.peacefmonline.com/pages/showbiz/music/201305/165691.php|title=Christian Community Music Awards Honour Cwesi Oteng, Sonnie Badu, Others|author=Online|first=Peace FM|work=www.peacefmonline.com|accessdate=2020-02-25|archivedate=2020-02-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200225125820/https://www.peacefmonline.com/pages/showbiz/music/201305/165691.php}}</ref>
|-
|2009
|MTN Music Video Awards
|Vidio Oziọma kacha mma
|Ihe karịrị ike mmadụ
|{{Won}}
|<ref>{{Cite web|url=https://www.modernghana.com/entertainment/14083/myjoyonline-one-on-one-with-celestine-donkor.html|title=Myjoyonline One-on-One with Celestine Donkor|work=Modern Ghana|language=en|accessdate=2020-02-25}}</ref>
|}
== Edensibia ==
<references />
{{DEFAULTSORT:Donkor, Celestine}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
[[Òtù:Ụmụ nwanyị Ghana n'akụ egwu]]
[[Òtù:Ndị Gụchara Akwụkwọ na Mahadum Ghana]]
[[Òtù:Ndị ome nka si Volta Region]]
in2gr9a8sldomzv7p5v0keoqtn64e8z
Joseph-Francis Sumégné
0
13921
728860
179225
2026-09-29T09:24:02Z
Sayvhior
13464
Added Databox and DEFAULTSORT
728860
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Usòrò:Roberto Paci Dalò - SUD Salon Urbain de Douala 2010 (269).jpg|thumb|Joseph Francis]]
A mụrụ Joseph-Francis Sumégne na 30 July 1951 na Bamenjou, Cameroon. Onye na-ese ihe na onye na-ese ihe kemgbe 1976, ọ bụ onye na-ese ihe na-akụziri onwe ya. Ọ bi ma na-arụ ọrụ na Yaoundé (Cameroon. <ref>{{Cite news|url=http://madeinmboa.net/joseph-francis-sumegne-simpose-a-galerie-dart-contemporain-de-yaounde/|title=Joseph Francis Sumégné s'impose à la galerie d'Art contemporain de Yaoundé|date=5 June 2017|work=Made in MBOA}}</ref>
== Akụkọ ndụ ==
[[Usòrò:Statue_de_la_nouvelle_liberte_Douala.jpg|thumb|274x274px|[Ihe e dere n'ala ala peeji]]]
N'ịbụ onye ihe osise na egbugbu ndị ọ hụrụ n'ahụ nne nne ya na ogidi ndị eze dị n'ebe ọdịda anyanwụ Cameroon nwere mmetụta, ọ na-ese ọtụtụ ihe n'oge ọ bụ nwata n'ime obodo. Mgbe ahụ, ewebata ya n'ụdị omume nka dị iche iche (ihe ọkpụkpụ, ịcha agba, ọla, nkata na ịkwa akwa), ngwakọta nke ga-egosipụta ọrụ ya n'ọdịnihu. Ọrụ ya na-egosi mmetụta nke ihe ọkpụkpụ omenala na mpaghara ebe obibi ya. Ngwakọta nke ihe ndị a chọtara jikọtara ya na waya ọla kọpa na stitches nke ọ na-emepụta, na-eche ihe ịma aka nke ụda free ihu. N'ịkọwa ọchịchọ ya, ihe mgbu, agụụ ya, iwe na nrọ ya site na ihe ọkpụkpụ ya, Sumégné na-emepụta nkà ihe ọmụma ya na usoro ya nke JALA'A iji gosipụta na ibuli onwe ya elu. Isiokwu ndị Sumégné kwuru bụ ọtụtụ: ihe mkpuchi na agwa nke ike ọdịnala, ụmụ nwoke na ụmụ nwanyị na-aga n'ihu (ndị na-agba egwu, ndị na-akpali akpali), ihe nkiri si na gburugburu ya kwa ụbọchị..<ref>{{Cite news|url=http://ilgiornaledellarchitettura.com/web/2017/06/28/in-africa-se-larte-pubblica-puo-fare-la-citta/|title=In Africa, se l'arte pubblica può fare la città|date=28 July 2017|work=[[:it:Il Giornale dell'Architettura]]}}</ref>
N'ịbụ onye a kpọrọ ka ọ gaa biri na Douala site na doual'art ruo afọ atọ, site na 1993 ruo 1996, Sumégné mere La Nouvelle Liberté ya, nnukwu ihe a tụrụ atụ nke dị mita 12 n'ịdị elu. A kpọrọ ya ka ọ mepụta ọrụ n'èzí na Gabon, France na Germany. Ihe ọhụrụ o mepụtara n'obodo ukwu bụ Le monument pour la Paix maka [[Contemporary art biennale of Bangui|ihe osise nke oge a nke Bangui]], na [[Central African Republic]]. O gosipụtara na ọtụtụ mba, gụnyere Japan maka [[Triennial of Osaka|afọ atọ nke Osaka]] (1998) na Netherlands maka afọ atọ ya nke Arnhem (2008). N'afọ 2004, o sonyere na Biennale nke Dakar (Senegal), na ihe ngosi otu onye na nhọrọ gọọmentị, ebe o gosipụtara usoro ihe ọkpụkpụ ya Les neufs notables nye ndị na-ege ntị mba ụwa na nke mbụ. Nnukwu ngosi ihu ọha kachasị ọhụrụ ya mere na 2014 na [[ArtFair London]], na United Kingdom. N'afọ 2015, ọ laghachiri na eserese.
== Ihe ngosi ==
=== Onye ọ bụla ===
[[Usòrò:SUD_Salon_Urbain_de_Douala_2007-19.jpg|áká_ịkẹngạ|thumb|Ihe ngosi nka nke Joseph-Francis Sumégné nke ndị ama ama itoolu Bamiléké]]
* 2008
** Mmegharị nke uzuzu-Espace doual'art, Douala
* 2005
** Ebe A Ma Ama itoolu, DoualaDouala
* 2003
** Ihe ngosi na-enweghị aha nke Joseph-Francis Sumégné-Espace doual'art, Douala
* 2002
** Ihe ngosi nke ihe a tụrụ atụ nke Joseph-Francis Sumégné-Espace doual'art, DoualaDouala
=== Ìgwè ===
* 2010
** Cameroonian Touch.2, Espace doual'art, Douala
* 2008
** Sonsbeek 2008: ịdị ukwuu, Sonsbeek International Sculpture Exhibition, Arnhem
* 2007
** [[Africa Remix]] -Ihe osise nke oge a nke kọntinent, Johannesburg Art Gallery (JAG), Johannesburg
* 2006
** Africa Remix -Ihe osise nke oge a nke kọntinent, Mori Art Museum, Tokyo
** Agha megide Ịda ogbenye, Espace doual'art, DoualaDouala
* 2005
** Africa Remix - nka nke oge a nke kọntinent, Centre Pompidou - Musée National d'Art Moderne, Paris
** Africa Remix -Ihe osise nke oge a nke kọntinent, Hayward Gallery, [[London]]
* 2004
** Africa Remix -Zeitgenössische Kunst eines Kontinents, Museum Kunst Palast, Düsseldorf
** 6th Biennale of African Art Contemporary, Dak'Art Biennale nke Dakar, Dakar
* 1998
** Dak'Art 1998, Biennale nke African Art nke oge a, Dak'Art Biennale de Dakar, DakarDakar
{{Commons category|Joseph-Francis Sumégné}}
== Ebem si dee ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Sumégné, Joseph-Francis}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
lz8fi5rmowxoq7ogiqvruc18vvfqh8f
Ben Agbee
0
13959
728862
539514
2026-09-29T09:25:16Z
Sayvhior
13464
Added Databox
728862
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Ben Agbee bụ omenkà nke Ghana. A mụrụ ya na Ghana na 1966, ma gụchaa nkà na kọleji. Ọ gụsịrị akwụkwọ na 1989. Mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ, Agbee gara n'ihu na-ese ihe mgbe ọ na-arụ ọrụ mgbasa ozi na imewe.<ref name="africanartproducts" />
Na-arụ ọrụ nke ukwuu na acrylic na kwaaji, Agbee na-elekwasị anya naanị n'okwu gbasara ụmụ nwanyị Africa, na-emekarị na profaịlụ, na-esekarị n'ụdị abụọ dị iche iche maka ngosipụta ha. Ụfọdụ ọrụ, dị ka Chere A nkeji, na-egosi na ha na-ekwu okwu n'ìgwè, na e ji mgbagwoju mgbagwoju anya nke akara n'ime ha uwe ma ọ bụ kwaaji ndabere. Ndị ọzọ, dị ka Mbugharị, na-egosipụta profaịlụ gbara ọchịchịrị, dị ọcha nke ụmụ nwanyị ndị a na nzụlite nke ọmarịcha, ọdịdị geometric, na-akpali akpali nke ahịhịa ájá. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[''[[wikipedia:Tinye edensibịa|<span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2014)">citation needed</span>]]'']</sup>
Agbee esonyewo n'ọtụtụ ihe ngosi na nke onwe na Accra, ebe ndị ọzọ na Ghana, [[Netherlands]], [[Njikọ̀taọ̀hà|United States]], [[New Zealand]] na ebe ndị ọzọ n'ụwa niile.<ref name="africanartproducts">{{Cite web|url=http://www.africanartproducts.com/artist.asp?ArtistID=103|title=African Artist Ben Agbee | Ghana | African Art Products|accessdate=2006-08-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060811155551/http://www.africanartproducts.com/artist.asp?ArtistID=103|archivedate=2006-08-11}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">. Archived from on 2006-08-11<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2006-08-03</span></span>.</cite></ref> Ya na onye na-ese ihe nke oge a bụ Wosene Worke Kosrof, ọ bụ otu n'ime ndị na-ese egwu ole na ole na-egosi ọrụ ya kwa afọ na kalenda Contemporary African Art nke Avalanche Publishing bipụtara. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[''[[wikipedia:Tinye edensibịa|<span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2014)">citation needed</span>]]'']</sup>
== Ebem si dee ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Agbee, Ben}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
ky9ujsaxe1cqrgtpebwdxgew9a8an3s
Kwadwo Ani
0
13981
728864
166625
2026-09-29T09:26:44Z
Sayvhior
13464
Added DEFAULTSORT and Databox
728864
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Kwadwo Ani''' (amụrụ n'afọ 1966), <ref>{{Cite web|title=Ani, Kwadwo, b.1966|url=https://artuk.org/discover/artists/ani-kwadwo-b-1966|accessdate=2023-11-19|work=Art UK|language=en}}</ref> bụ onye na-ese ihe na Ghana. <ref>{{Cite web|date=2013-10-25|title=Ghana's 'Black Stars' putting African art on the map|url=https://www.cnn.com/2013/10/25/africa/gallery/ghanas-black-stars-art/index.html|accessdate=2023-11-19|work=[[CNN]]|language=en}}</ref> Ọ bụ otu n'ime ndị na-ese ihe n'oge a na [[Ghana]].
== Akụkọ ndụ ==
A mụrụ Kwadwo Ani na Accra, Ghana, na 1966. Ọ gụrụ akwụkwọ na Ghanatta College of Art na College of Art nke Ankle. O sonyela n'ọtụtụ ihe ngosi otu na ihe ngosi naanị na Ghana na mba ụwa. A na-enwe ọrụ ya na mkpokọta na Alliance Francaise, Ghana; Ụlọ ọrụ mgbasa ozi Ghana; na Ministry of Culture of China..
Kwadwo Ani recently{{when|date=February 2016}} completed a touring exhibition in [[Obodo Békè|Europe]] sponsored by the British Royal Overseas League. In 2004, Ani won a residency in the Vermont Studio Center sponsored by the Ford Foundation.
Ọrụ ya na nso nso a na-egwuri egwu na Ani-kese, nke sụgharịrị "Big Eye" - Ani n'asụsụ obodo ya pụtara "anya". N'ụdị dị iche iche dị ka nwata nke ọrụ ya n'oge na-adịbeghị anya, ọ na-agbalịsi ike iji nnukwu anya na-emeghe anya na-egosi ụwa gbara ya gburugburu, n'eziokwu na ezi obi nke naanị nwatakịrị nwere. Ọrụ ya na-akpalite ịchị ọchị ozugbo, ma ọ bụ mgbe ụfọdụ egwu..
== Ebem si dee ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Ani, Kwadwo}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
lj8qp0n94t5clfmceeag138xw0a8743
Kendell Geers
0
13997
728866
706320
2026-09-29T09:28:55Z
Sayvhior
13464
Added DEFAULTSORT and Databox
728866
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Usòrò:Kendell Geers Portrait by Lorenzo Palmieri.jpg|thumb|áká_ịkẹngạ]]
{| class="infobox biography vcard"
! colspan="2" class="infobox-above" style="font-size:125%;" |<div class="fn" style="display:inline">Kendell Geers</div>
|-
| colspan="2" class="infobox-image" |
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Born
| class="infobox-data" |<div class="nickname" style="display:inline">Jacobus Hermanus Pieters Geers</div><br /><br /><br /><br />May 1968<br /><br /><br /><br /><div class="birthplace" style="display:inline">[[Johannesburg]], South Africa</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Nationality
| class="infobox-data category" |South African / Belgium
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Education
| class="infobox-data" |[[University of the Witwatersrand|Wits, Johannesburg]]
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Known for
| class="infobox-data" |[[Conceptual art]], [[installation art]] [[Contemporary African art]]
|}
[[Category:Articles with hCards]]
[[Category:Pages using infobox artist with unknown parameters|occupationKendell Geers]]
'''Jacobus Hermanus Pieters Geers''', nke a maara dịka '''Kendell Geers''', bụ onye South Africa na-ese ihe Geers bi ma na-arụ ọrụ na Brussels, [[Belgium]].
== Akụkọ ndụ ==
A mụrụ Kendell Geers na Leondale, obodo na-arụ ọrụ na East Rand na mpụga Johannesburg, South Africa, n'ime ezinụlọ Afrikaans n'oge ịkpa ókè agbụrụ.<ref>Peta Krost, “Interview with Kendell Geers.” Saturday Star, 24 January 1998</ref><ref>[https://www.youtube.com/watch?v=MGJDXFKIz0U "Salon | Artist Talk | Manifesta 9: FIRED UP by Kendell Geers"], YouTube video.</ref>
Mgbe ọ dị obere, ọ ghọtara na "agụmakwụkwọ ya, omume ọma, ụkpụrụ ezinụlọ ya, okpukpe ya na ndụ ya n'ozuzu ya ejiriwo nlezianya wuo ya" iji kpochapụ onwe ya dị ka omume mmekọrịta mmadụ na ibe ya. Mgbe ọ dị afọ iri na ise, ọ gbapụrụ n'ụlọ na nna na-aṅụbiga mmanya ókè iji sonye n'òtù na-emegide ịkpa ókè agbụrụ. Gọọmentị apartheid nwere iwu nke ịmanye ụmụ okorobịa ọcha site na afọ iri na isii na ịjụ pụtara ma ọ bụ ndụ n'ala ọzọ ma ọ bụ mkpọrọ afọ isii n'ụlọ mkpọrọ ndị nkịtị.<ref>Merret, C., Saunders, C., in Switzer L., Adhikari M., ''South Africa's Resistance'', Ohio University Press, 2000, p. 473.</ref> Nanị ụzọ ị ga-esi kwụsị ịbanye n'òtù ndị agha nchebe South Africa bụ ịga n'ihu na-agụ akwụkwọ ya mere na 1984, na njedebe nke afọ ikpeazụ ya na ụlọ akwụkwọ sekọndrị Queens, Geers tinyere akwụkwọ na Mahadum nke Witwatersrand na Johannesburg iji zere ịbanye n'ọrụ.<ref name=":2">Warren Siebrits, States of Emergency 1985–1990, "Irrespektiv." BOM / Actar, 2007.</ref>
N'ụlọ akwụkwọ nka, ọ zutere onye na-ese ihe ibe ya bụ Neil Goedhals na 1986 ha guzobere otu Performance Art KOOS na Marcel van Heerden, Gys de Villiers, Megan Kruskal na Velile Nxazonke . KOOS bụrụ abụ Post Punk Industrial Music Ballads dabere na uri mkpesa Afrikaans nke ndị na-ede uri dị ka Ryk Hattingh na Chris can Wyk.<ref>{{Cite web|url=https://mg.co.za/article/2010-09-03-sound-of-postpunk-poetry/|title=Great SA Songs: Sound of post-punk poetry|date=September 3, 2010}}</ref> Ọ bụ ezie na e tinyere ha na abọm nchịkọta Voëlvry ma mee ya na Die Eerste Afrikaanse Rockfees, Koos mere naanị otu egwu nke njem Voëlvry Movement, na Mahadum nke Witwatersrand. KOOS kwụsịrị na 1990 mgbe Neil Goedhals gburu onwe ya na 16 August 1990<ref>{{Cite web|url=https://johanneskerkorrel.com/koos/|title=Koos - Not Kombuis|date=July 23, 2016}}</ref>
Na Mahadum Wits Geers ghọrọ onye na-eme ihe ike na-arụ ọrụ na National Union of South African Students na End Conscription Campaign na 1988 bụ otu n'ime ụmụ okorobịa 143 jụrụ n'ihu ọha ije ozi na South African Defense Force ma chee ikpe mkpọrọ afọ isii dị ka nsonaazụ kpọmkwem ya mere ọ hapụrụ South Africa wee gaa biri n'ala ọzọ dị ka onye gbara ọsọ ndụ na [[Obodoézè Nà Ofú|United Kingdom]] na site n'ebe ahụ New York ebe ọ rụrụ ọrụ dị ka onye enyemaka nke onye na-ese ihe Richard Prince maka afọ 1989.<ref>Clive Kellner, Kendell Geers 1988–2012, Prestel, 2012, p 11</ref>
== Usoro ==
Onye nlekọta Clive Kellner kọwara oge 1988 - 2000 nke ọrụ Geers dị ka ndọrọ ndọrọ ọchịchị mana onye na-ese ihe adịghị amasị akara a n'ihi na ndị na-ese ihe na-ekwupụta onye ha kwadoro adịghị mma karịa ndị ndọrọ ndọrọ ọchịchị ma ọ bụ ndị ozi ala ọzọ.<ref>{{Cite web|url=https://hausderkunst.de/en/exhibitions/kendell-geers-1988-2012|title=Kendell Geers 1988 - 2012}}</ref> Kama ikwupụta ihe o kwenyere na ya, ọ na-ahọrọ ịmepụta nka nke na-egosipụta mgbagwoju anya nke omume nke na-akpọ onye na-ekiri ya ka o chee ihe ha kwenyere na ya ihu na n'ụzọ dị otú a enwere mkparịta ụka na mgbanwe.<ref>{{Cite journal|author=Geers|first=Kendell|date=September 2005|title=Cut the Krap|journal=Uovo Magazine|volume=#10}}</ref> Ọ na-ezo aka na nke a dị ka TerroRealism nke ọ kọwara dị ka "ndị na-ese ihe tolitere na mba ndị agha, mgbanwe, esemokwu, mpụ na mgbukpọ agbụrụ kewara ekewaa ọrụ dịka ụkpụrụ dị iche iche nke ụkpụrụ mara mma.<ref>{{Cite book|author=Geers|first=Kendell|title=The Work of Art in a State of Exile|publisher=8th International Istanbul Biennial: Poetic Justice|date=September 2003|isbn=9757363316|location=Istanbul}}</ref> N'ọnọdụ ụlọ ngosi dị jụụ nke ụlọ nsọ cube ọcha, e tinyere ọrụ ha na Ụkpụrụ Eziokwu nke na-achọ imebi obi ụtọ onye na-ekiri ya karịa imeju ya. "<ref>{{Cite book|author=Coulter-Smith|first=Graham|title=Art in the Age of Terrorism|url=https://archive.org/details/isbn_9781903470411|publisher=Paul Holberton Publishing|year=2005|isbn=1903470412|location=London}}</ref>
Geers na-etinye ọrụ ya gburugburu oke ahụmịhe dị ka obi ụtọ, egwu, ọchịchọ, ịhụnanya, ịma mma, mmekọahụ, ime ihe ike na ọnwụ n'ihi na o kwenyere na ahụmịhe ndị a dị oke egwu karịrị ikike anyị igosipụta n'okwu. Ihe ọmụma, egwu na echiche nke ahụmịhe ahụ bụ isi n'ọtụtụ ọdịbendị gburugburu ụwa. A na-adọta ya na ihe mgbochi ndị na-achịkwa ndụ anyị n'ihi na ha karịrị ikike anyị ịchịkwa, n'agbanyeghị onye anyị chere na anyị bụ, ọgaranya, ogbenye, amaghị akwụkwọ, gụrụ akwụkwọ.<ref>{{Cite book|author=Byvanck|first=Valentijn|title=Looking Both Ways: Art of the Contemporary African Diaspora|publisher=Museum for African Art|year=2003}}</ref>
=== Ihe furu efu ===
Ihe furu efu bụ okwu akụkọ ihe mere eme nke onye na-ese ihe Geers chepụtara iji mee ka omume ya nke iji ihe ndị dị ugbu a, ihe oyiyi ma ọ bụ ihe. Okwu a bụ ngagharị iwe megide okwu ahụ bụ Found Object nke Marcel Duchamp mere ka ọ mara. Egwuregwu okwu dị iche na Lost na Found bụ atụmatụ semantic nke onye na-ese ihe na-ejikarị eme ihe.<ref>“Following the Blind Man,” Kendell Geers, Lecture at Copycat Academy, Luminato Festival, Toronto, Canada, 2014 - https://www.youtube.com/watch?app=desktop&v=EbWjzPm-09A</ref>
== Ọrụ ahụ ==
=== Ọrụ mbụ ===
[[Usòrò:Artist Kendell Geers.jpg|thumb|Artist Kendell Geers.]]
Oru mbụ ya nwere mmetụta site n'echiche ndị e gosipụtara na nzaghachi ya na Albie Sachs na echiche na "The Struggle is a Weapon of Art." Mmetụta siri ike site n'echiche nke Léopold Sédar Senghor Geers jiri ahụmịhe ya dị ka onye na-emegide ịkpa ókè agbụrụ iji gbaa ajụjụ maka ịgụ ihe osise echiche site n'echiche Afro-Centric. Mgbe ọ na-ede banyere African Conceptualism maka ihe ngosi "Global conceptualism: points of origin, 1950s-1980s" na Queens Museum, [[Okwui Enwezor]] dere "Na nka Afrịka, ihe abụọ na-arụ ọrụ mgbe niile: ọrụ na echiche nke ọrụ ahụ. Ndị a abụghị usoro nnwere onwe. Otu chọrọ nke ọzọ na nke ọzọ. Nkọwapụta nke echiche ndị Igbo ga-akọwapụta mmekọrịta a: ebe enwere ihe guzo nke a pụrụ ịhụ, enwere ihe ọzọ guzo n'akụkụ ya nke a na-apụghị ịhụ ma nke na-esonyere ihe ahụ. Na ntọala ihe onwunwe ya, nka Afrịka bụ ihe ejidere, mana n'ihe ọ pụtara na ebumnuche ya, ọ bụ ihe mgbagwoju anya na-emegide ihe na mmegide nghọta, nke ọtụtụ ụzọ isi gosipụta echiche ebe okwu ma ọ bụ nkwurịta okwu ọnụ na-eji akpọrọ ihe nke ukwuu. "
=== ''Foto nke Onwe Onye'' ===
"Self Portrait" bụ ọrụ mara mma nke e kere na 1995 nke nwere ihe na-enweghị ihe karịrị karama biya Heineken gbajiri agbaji. Akara ahụ ka dị na iko ahụ gbajiri agbaji ma gụọ "Imported from Holland". The Superior Quality. ' Geers kwenyere na ihe ọ bụla karịrị ngụkọta nke akụkụ anụ ahụ ya ma kama ọ bụ ngosipụta nke echiche, na ihe osise nke onye mere ya na onye na-azụ ya. karama mmanya Dutch gbajiri agbaji na-anọchite anya ụkpụrụ, na omume nke ndị Boers, kwenyesiri ike na ịkpa ókè agbụrụ bụ usoro ndọrọ ndọrọ ọchịchị ziri ezi. N'ịjụ ndị nna nna ya na echiche ọchịchị aka ike ha, Geers na-agbaji karama biya ahụ n'ụzọ ihe atụ iji tọhapụ onwe ya. Dị ka ndị nna nna ya bụ ndị Boers, a na-ebubata biya Heineken na South Africa.<ref>{{Cite web|author=Van den Bergh|first=Jos|date=11 Feb 2018|title=AfroPunk Review|url=https://www.artforum.com/print/reviews/201801/kendell-geers-73259|work=ARTFORUM}}</ref> E gosipụtara ọrụ ahụ na New York na ihe ngosi a na-akpọ "Simunye' ('Anyị Bụ Otu<nowiki>''</nowiki>) n'afọ 1996 ma mee ka ọ nọrọ n'ime ụgbọ ibu nke TWA Flight 800 nke gbawara ka ọ na-ebili na 17 Julaị 1996 ya mere Geers gbanwere ihe mbụ ahụ pụrụ iche n'ime mbipụta nke 12, jiri onwe ya tụnyere ngwugwu biya isii abụọ. Geers na-akọwa ọrụ ahụ "Ọtụtụ ndị na-eche na m họọrọ Heineken n'ihi na enwere m mmasị na biya na karịa nke ahụ, ṅụọ Heineken ma aghaghị m idozi ha. Njirimara dị nnọọ mgbagwoju anya, ọkachasị ma ọ bụrụ na ị bụ onye ọcha Afrịka na ịkpọ onwe onye asị bụ akụkụ nke ihe nketa ọdịbendị gị. N'afọ 1990, mgbe a tọhapụrụ Mandela ma wepụ iwu Apartheid, njirimara anyị dị ka ndị Saụt Afrịka dị mkpa. Akụkọ ihe mere eme anyị, ọdịbendị, omume ọma, okwukwe, ụkpụrụ na ihe niile mmadụ nwere ike iwere dị ka ihe efu, dịka "njirimara" bụ n'ọnọdụ m iwu na-akwadoghị. Dị ka onye Afrịka, ana m ewere onwe m dị ka onye na-ahụ maka ihe ndị mmụọ ma na-akwanyere ndị nna nna m ùgwù, mana ndị nna nna ahụ bụ ndị Dutch. karama biya ahụ gbajiri agbaji na-ekwu maka njirimara dị ka ime ihe ike, onwe ya dị ka gbajiri agbaji, mmụọ karama ahụ nwere na-aṅụbiga mmanya ókè na ihe niile fọdụrụ bụ ihe mkpofu nke akụkọ ihe mere eme" Holland Cotter's The New York Times review kwuru "N'oge ọ bụla, nka ndọrọ ndọrọ ọchịchị na-enyefe ụdị epiphany ọ kwesiri: otu echiche nke na-ezipụ ripples a na-atụghị anya ya.<ref>{{Cite web|author=Savitskaya|first=Anna|date=17 October 2014|title=Make art, like love {{!}} Interview with Kendell Geers|url=https://www.artdependence.com/articles/make-art-like-love-interview-with-kendell-geers/|work=Art Dependence Magazine}}</ref> Nke a bụ ikpe na otu ihe nke onye na-ese ihe na South Africa bụ Kendell Geers na ihe ngosi a na-akpali akpali. Naanị ihe odide akwụkwọ nka maka Marcel Duchamp's Conceptual joke "Air of Paris" n'akụkụ foto akụkọ nke ndị uwe ojii na-enye onye mwakpo ndị na-eyi ọha egwu oxygen. N'ihu nyocha eziokwu a dị mfe, egwuregwu agụmakwụkwọ Duchamp na-ada n'enweghị isi. "<ref>{{Cite web|author=Cotter|first=Holland|date=21 June 1996|title=Art in Review|url=https://www.nytimes.com/1996/06/21/arts/art-in-review-030821.html|work=New York Times Section C, Page 19}}</ref>
=== Ọrụ mgbe e mesịrị ===
N'ịgbaso izu ike ya ogologo afọ na 2001/2002 ọrụ ya na-enwewanye akụkụ ime mmụọ nke Alchemy, Kabbalah, Esoterism, Animism, Tarot na Tantra na-emetụta, ebe ọ na-ejigide nkwa ya na Activism.<ref name="vimeo.com">"Love, By Any Means Necessary," Stephen Friedman Gallery, London, 27 February 2020, https://vimeo.com/395530773</ref> O mechara kọwaa evolushọn a dị ka "AniMystikAktivist". Ụfọdụ ndị akọwapụtala mgbanwe ahụ n'ụzọ na-ezighị ezi dị ka oge uri.<ref name="welt">{{Cite news|author=Reitter-Welter|first=Barbara|date=9 February 2013|title=Hinweis warnt vor Kendell-Geers-Ausstellung|work=Die Welt|url=https://www.welt.de/regionales/muenchen/article113480460/Hinweis-warnt-vor-Kendell-Geers-Ausstellung.html}}</ref> N'ebe a, Geers bufere omume ọkụ ya n'ime ọnọdụ post-colonial na-arịwanye elu n'ụwa niile, na-atụ aro isiokwu zuru ụwa ọnụ dị ka iyi ọha egwu, ime mmụọ, na ọnwụ. Dị ka ndị dị otú ahụ, a pụrụ ikwu na ndụ na ọrụ onye na-ese ihe bụ ebe nchekwa dị ndụ nke mejupụtara ihe omume ndọrọ ndọrọ ọchịchị, foto, akwụkwọ ozi, na ederede edemede nke na-eje ozi dị ka isi iyi nke mkpali ma na-anọchite anya ịga n'ihu nke ọrụ ya.<ref>{{Cite web|url=https://hausderkunst.de/en/|title=Haus der Kunst in Munich is a key global center for contemporary art|work=Haus der Kunst}}</ref>
== Ọrụ ahọpụtara na nchịkọta ọha ==
* "Brick" 1988, Johannesburg Art Gallery, Johannesburg, South Africa
* "Hanging Piece" 1993, Zeitz Museum of Contemporary African Art, Cape Town, South Africa<ref>{{Cite web|url=https://zeitzmocaa.museum/artists/kendell-geers/|title=Kendell Geers}}</ref>
* "T. W. Batons (Circle) 1994, MAXXI Museum, Rome, Italy<ref>{{Cite web|url=https://www.maxxi.art/en/events/kendell-geers/|title=Conversazioni d'Autore. Kendell Geers | MAXXI|date=June 25, 2018}}</ref>
* "T.W. (I.N.R.I.)" 1994, Centre Pompidou, Paris, France<ref>{{Cite web|url=http://www.centrepompidou.fr/fr/ressources/oeuvre/c6jopn|title=T.W. (I.N.R.I.)|work=Centre Pompidou}}</ref>
* "Tears for Eros" 1999, Chicago Art Institute, Chicago, USA<ref>{{Cite web|url=https://www.artic.edu/artists/85037/kendall-geers|title=Kendall Geers|work=The Art Institute of Chicago}}</ref>
* "T.W. (Scream) 1999, SMAK, Ghent, Belgium<ref>{{Cite web|url=https://smak.be/en/artworks/|title=Artwork|work=S.M.A.K.|accessdate=2022-06-05|archivedate=2018-01-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180104180622/http://smak.be/en/artworks}}</ref>
* "NOITULOVER" 2003, Castello di Ama, Chianti, Italy<ref>{{Cite web|url=https://www.castellodiama.com/en/the-artists/kendell-geers/|title=Kendell Geers|work=www.castellodiama.com}}</ref>
* "Akropolis Redux (The Directors Cut) 2004, EMST Athens, Greece<ref name="auto2">https://www.documenta14.de/en/artists/22261/kendell-geers</ref>
* "Monument to the Unknown [[Anarchism|Anarchist]]" 2007, BPS22 Collection, Charleroi, Belgium<ref>{{Cite web|url=https://collection.bps22.be/fr/artistes/kendell-geers|title=Kendell Geers | BPS22 - Collection|work=BPS22|accessdate=2022-06-05|archivedate=2024-12-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241226084324/https://collection.bps22.be/fr/artistes/kendell-geers}}</ref>
* "Mutus Liber 953" 2014, MUKHA Antwerp, Belgium<ref>https://www.muhka.be/fr/collections/artworks/m/item/15614-mutus-liber</ref>
== Ọrụ ndị nlekọta ==
Geers haziri ihe ngosi mbụ ya na 1990 mgbe ọ na-arụ ọrụ dị ka onye nta akụkọ maka akwụkwọ akụkọ Vrye Weekblad . E chepụtara ọrụ a dị ka ihe ngosi akwụkwọ akụkọ nke a kpọrọ ndị na-ese ihe ka ha mepụta ọrụ nka kpọmkwem maka etiti peeji abụọ nke akwụkwọ akụkọ kwa izu. E bipụtara ihe ngosi ahụ na 14 Disemba 1990<ref>{{Cite journal|author=Geers|first=Kendell|date=14 December 1990|title=Uitstalling Effens Obskure Kuns|journal=Vrye Weekblad}}</ref>
== Ihe ngosi ==
Kendell Geers sonyere n'ọtụtụ ihe ngosi mba ụwa na afọ abụọ gụnyere Johannesburg Biennale (1995, 1997), Havana Biennale (1994), Istanbul Biennale (2003), Taipei Biennale (2000) Lyon Biennale (2005) Venice Biennale (1993, 2007, 2011, 2017, 2019) Dakar Biennial (2018) Shanghai Biennale (2016) Sao Paolo Biennial (2010) Carnegie International (1999) na Documenta (2002 na 2017). A kpọrọ ihe ngosi mbụ ya “Irrespektiv” ma gaa na 2007 site na BPS22 (Charleroi Belgium) ruo SMAK (Gent Belgium), BALTIC Centre for Contemporary Art (Newcastle), Musée d'art contemporain de Lyon (Lyon France), DA2 Domus Artium (Salamanca, Spain) na MART (Trento, Italy). [[Okwui Enwezor]] haziri ihe ngosi nke abụọ na 2013 na Haus der Kunst (Munich Germany)
== Akwụkwọ ọgụgụ ==
* "''Argot''" Chalkham Hill Press, 1993. .
* "''Contemporary South African Art''," Jonathan Ball Publishers, 1997. [[ISBN (identifier)|ISBN]] [[Special:BookSources/978-1-86842-039-1|978-1-86842-039-1]].
* "My Tongue in Your Cheek," Dijon: les Presses du réel; Paris: Réunion des musées nationaux, 2002. [[ISBN (identifier)|ISBN]] [[Special:BookSources/2-7118-4374-2|2-7118-4374-2]].
* "The Plague is Me," Artist Book, One Star Press, France 2003, Limited Edition of 250 copies
* ''Kendell Geers''. Mondadori Electa, 2004. [[ISBN (identifier)|ISBN]] [[Special:BookSources/88-370-3050-9|88-370-3050-9]].
* "Kendell Geers; The Forest of Suicides." nke MACRO, Museo D'Arte Contemporanea, Roma, 2004 bipụtara. [[ISBN (identifier)|ISBN]] [[Special:BookSources/883-7-03050-9|883-7-03050-9]].
* "Point Blank," Artist Book, Imschoot Uitgevers, Belgium, 2004 limited edition of 1000 copies
* "''Fingered''" Imschoot Uitgevers, 2006. [[ISBN (identifier)|ISBN]] [[Special:BookSources/90-77362-33-9|90-77362-33-9]].
* "Irrespektiv." BOM / Actar, 2007. [[ISBN (identifier)|ISBN]] [[Special:BookSources/978-84-934879-5-9|978-84-934879-5-9]].
* "Be Contemporary #07" Edited by Kendell Geers, Be Contemporary Publishers, France,
* "Kendell Geers 1988–2012." Edited by Clive Kellner, Prestel, 2012. [[ISBN (identifier)|ISBN]] [[Special:BookSources/978-3791353005|978-3791353005]]
* "Hand Grenades From My Heart". Edited by Jerome Sans, Blue Kingfisher, [[Hong Kong]], 2012. [[ISBN (identifier)|ISBN]] [[Special:BookSources/978-988-15064-7-4|978-988-15064-7-4]]
* "Aluta Continua," Edited by Kendell Geers, ArtAfrica Magazine March 2017
* "AniMystikAKtivist: Between Traditional and the Contemporary in African Art" Essays by Jens Hoffmann and Z.S. Strother, Mercatorfonds and Yale University Press, 2018,
* "IncarNations: African Art as Philosophy," Edited by Kendell Geers, Silvana Editoriale Italy, 2019,
* "OrnAmenTum'EtKriMen" Danillo Eccher, M77 Gallery, Milano, 2020
== Ndetu ==
{{Reflist}}
<references />
== Njikọ mpụga ==
* [https://www.imodara.com/magazine/artist-spotlight-kendell-geers-south-africa/ IMODARA]
{{Authority control (arts)}}
{{DEFAULTSORT:Geers, Kendell}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
[[Òtù:Pages with unreviewed translations]]
omng20hbyxt3m6jcjv0l1jpla1i04sp
Camidoh
0
14199
728567
725098
2026-09-28T15:41:40Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
728567
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Category:Articles with short description]]
[[Category:Short description is different from Wikidata]]
[[Category:Articles with hCards]]
[[Category:Pages using infobox musical artist with associated acts]]
'''Raphael Camidoh Kofi Attachie''' (a mụrụ n'ụbọchị nke 21 n'ọnwa Jenụwarị n'afọ 1994) nke aha ya bụ '''Camidoh''' bụ onye [[Ghana]] [[Afropolitan Vibes|Afropop]], R&B na Afrobeats songwriter na onye egwu.<ref name=":0">{{Cite web|date=2020-07-23|title=My name means blessings - Camidoh|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/My-name-means-blessings-Camidoh-1014652|accessdate=2022-05-07|work=GhanaWeb|language=en}}</ref><ref name=":1">{{Cite web|date=2021-12-28|title=People don't stream my songs because they claim I sound Nigerian - Camidoh|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/People-don-t-stream-my-songs-because-they-claim-I-sound-Nigerian-Camidoh-1433077|accessdate=2022-05-07|work=GhanaWeb|language=en|archivedate=2022-05-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220508010406/https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/People-don-t-stream-my-songs-because-they-claim-I-sound-Nigerian-Camidoh-1433077}}</ref><ref>{{Cite web|author=GNA|title=Afrobeats Artiste Camidoh Wants To Maintain Consistency In The Industry|url=https://newsghana.com.gh/afrobeats-artiste-camidoh-wants-to-maintain-consistency-in-the-industry/|accessdate=2022-05-07|work=News Ghana|language=en-US}}</ref>
== Mmalite ndụ ya na agụmakwụkwọ ya ==
A mụrụ Camidoh na Aflao na mpaghara Volta nke Ghana ma otu nne zụlitere ya na Ho, isi obodo Volta Region, Ghana.<ref>{{Cite web|date=2022-04-23|title=Camidoh shares his experience of being raised by a single mother|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/Camidoh-shares-his-experience-of-being-raised-by-a-single-mother-1522064|accessdate=2022-05-07|work=GhanaWeb|language=en|archivedate=2022-05-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220508010429/https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/Camidoh-shares-his-experience-of-being-raised-by-a-single-mother-1522064}}</ref> Site n'afọ 2008 ruo afọ 2012, Camidoh nwetara agụmakwụkwọ sekọndrị ya na Bishop Herman College, ebe ọ gụrụ na nka izugbe. Ọ gara n'ihu na agụmakwụkwọ ya na Mahadum nke Professional Studies na Accra, Ghana, na-agụsị akwụkwọ na Bachelor of Science degree na Marketing.
== Ọrụ ya ==
N'afọ 2018, Grind Don't Stop Records bịanyere aka na Camidoh. N'otu afọ ahụ, Camidoh wepụtara egwu mbụ ya akpọrọ For My Lover nke gosipụtara ''Darkovibes'' .<ref name=":1" /><ref name=":2">{{Cite web|title='Sugarcane' is harvest of consistency—Camidoh|url=https://www.graphic.com.gh/entertainment/showbiz-news/sugarcane-is-harvest-of-consistency-camidoh.html|accessdate=2022-05-07|work=Graphic Online|language=en-gb}}</ref> O mechara wepụta The Best nke gosipụtara Kelvyn Boy na Available nke gosipụtara Eugy. N'afọ 2021, o wepụtara otu egwu nke gosipụtara onye nhoputa ihe nrite nke BET Kwesi Arthur nke akpọrọ Dance With You . N'afọ 2020, o wepụtara egwu isii nke akpọrọ Contingency Plan (C.P.).<ref>{{Cite web|date=2020-07-06|title=Contingency Plan: Ghana's Camidoh finds new Afropop route|url=https://www.musicinafrica.net/magazine/contingency-plan-ghanas-camidoh-finds-new-afropop-route|accessdate=2022-05-07|work=Music In Africa|language=en}}</ref>
Na Machị 2021, Camidoh rụrụ na Ihe nrite Mmeri Ntụrụndụ nke Citi TV haziri.<ref>{{Cite web|date=2021-03-28|title=Camidoh, Abiana, Yung Pabi, others stun at Entertainment Achievement Awards|url=https://citinewsroom.com/2021/03/camidoh-abiana-yung-pabi-others-stun-at-entertainment-achievement-awards/|accessdate=2022-05-07|work=Citinewsroom|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2021-03-30|title=Camidoh’s performance at #EAAwards earns him gig in London – Manager|url=https://citinewsroom.com/2021/03/camidohs-performance-at-eaawards-earns-him-gig-in-london-manager/|accessdate=2022-05-07|work=Citinewsroom|language=en-US}}</ref> A họpụtara egwu ya, Contingency Plan (C.P.) maka [[Album]] nke Afọ.<ref name=":4">{{Cite web|title=Entertainment Achievement Awards: Full list of nominees – Glitz Africa Magazine|url=https://www.glitzafrica.com/entertainment-achievement-awards-full-list-of-nominees/|accessdate=2022-05-07|language=en-US|archivedate=2024-11-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241113071432/https://www.glitzafrica.com/entertainment-achievement-awards-full-list-of-nominees/}}</ref> Mgbe ọ rụchara ọrụ ya, ọ nwetara nkwanye ùgwù site n'aka onye isi ọrụ IMANI, Franklin Cudjoe bụ onye meriri ya $ 500.<ref>{{Cite web|date=2021-03-29|title=Franklin Cudjoe explains why he gave Camidoh $500 after performance at #EAAwards|url=https://citinewsroom.com/2021/03/franklin-cudjoe-explains-why-he-gave-camidoh-500-after-performance-at-eaawards/|accessdate=2022-05-07|work=Citinewsroom|language=en-US}}</ref>
Ọ ghọrọ onye a ma ama n'etiti 2021 na 2022, mgbe ọ wepụtara egwu ya Sugarcane na Disemba 2021. Egwu a malitere ịkawanye mgbe ndị Ghana na-emepụta vidiyo [[Tiktok (ihe nkiri)|TikTok]] jiri egwu ahụ mee ihe na vidiyo ha, na-eje ozi dị ka ụzọ isi kwalite egwu ahụ n'ịntanetị.<ref>{{Cite web|date=2022-02-21|title=Camidoh thanks Ghanaian TikTokers for making ‘Sugarcane’ go viral|url=https://citinewsroom.com/2022/02/camidoh-thanks-ghanaian-tiktokers-for-making-sugarcane-go-viral/|accessdate=2022-05-08|work=Citinewsroom|language=}}</ref> Abụ ahụ bụ nke ise na Shazam's top 200 most searched Afropop songs. Na 8 Eprel 2022, o wepụtara remix nke egwu ahụ nke gosipụtara King Promise, onye egwu Naịjirịa bụ [[Mayorkun]] na onye egwu Britain bụ Darkoo. N'izu mbụ nke ọnwa Mee, ọ fọrọ obere ka ọ bụrụ otu ọnwa ka a tọhapụrụ ya, mmekorita ahụ ruru ọnụ ọgụgụ otu na eserese egwu kacha elu nke otu narị nke Naịjịrịa na egwu Apple.<ref>{{Cite web|date=2022-05-05|title=Camidoh tops Nigeria’s Apple Music chart with ‘Sugarcane’ remix|url=https://citinewsroom.com/2022/05/camidoh-tops-nigerias-apple-music-chart-with-sugarcane-remix/|accessdate=2022-05-07|work=Citinewsroom - Comprehensive News in Ghana|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|author=Somuah-Annan|first=Grace|date=2022-05-06|title=Camidoh breaks records with ‘Sugarcane’ remix ft King Promise, Mayorkun, Darkoo|url=https://3news.com/camidoh-breaks-records-with-sugarcane-remix-ft-king-promise-mayorkun-darkoo/|accessdate=2022-05-07|work=3NEWS|language=en-US}}</ref>
== Artistry na mmetụta egwu ==
Tupu ọ malite ọrụ egwu ya, Camidoh hụrụ egwu site n'aka onye Senegalese-American artist Akon na ebe nrụọrụ weebụ egwu [[YouTube]] mgbe ya na nwa nwanne nna ya nọ na ụlọ ịntanetị. A kpaliri ya ịbanye n'ime egwu ma n'ihi nke ahụ, ọ na-ezo aka na Akon dị ka onye kwalitere egwu ya ma mmetụta ya.<ref name=":5">{{Cite web|date=2021-07-29|title=Premiere: Camidoh and Kwesi Arthur - "Dance With You”|url=https://www.wonderlandmagazine.com/2021/07/29/premiere-camidoh-and-kwesi-arthur-dance-with-you/|accessdate=2022-05-07|work=Wonderland|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web|date=2022-03-10|title=I drew inspiration from Akon - Camidoh asserts|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/I-drew-inspiration-from-Akon-Camidoh-asserts-1487825|accessdate=2022-05-10|work=GhanaWeb|language=en|archivedate=2022-05-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220510111147/https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/I-drew-inspiration-from-Akon-Camidoh-asserts-1487825}}</ref>
N'ọnwa Febụwarị afọ 2022, n'ajụjụ ọnụ Twitter Space na onye mgbasa ozi mgbasa ozi ọha na eze nke Ghana bụ [[KalyJay]], Akon kwuru na ''“Anụla m abụ ahụ [Sugarcane]''. ''Ihe ndekọ ahụ buru ibu, "..“Enwere m ndekọ ahụ. Ọ bụ otu n'ime ihe ndekọ iri kachasị elu m na-egwu kwa ụbọchị.''<ref>{{Cite web|author=Arthur|first=Erica Nana|date=2022-02-25|title=Camidoh's 'Sugarcane' part of my top 10 playlist - Akon reveals — Starr Fm|url=https://starrfm.com.gh/2022/02/camidohs-sugarcane-part-of-my-top-10-playlist-akon-reveals/|accessdate=2022-05-10|language=en-US|archivedate=2022-02-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220226161233/https://starrfm.com.gh/2022/02/camidohs-sugarcane-part-of-my-top-10-playlist-akon-reveals/}}</ref>
== Ọmụme Ihe Ngosi ==
=== Ndị otu a họọrọ ===
* ''For My Lover ft. Darkovibes (2018)''<ref name=":2" />
* The Best ft. Kelvyn Boy (2019)<ref name=":3">{{Cite web|date=2022-03-02|title=Camidoh opens up on how he entered into the limelight|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/Camidoh-opens-up-on-how-he-entered-into-the-limelight-1481018|accessdate=2022-05-07|work=GhanaWeb|language=en|archivedate=2022-05-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220508010624/https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/Camidoh-opens-up-on-how-he-entered-into-the-limelight-1481018}}</ref>
* TikTok (Available) ft. Eugy (2020)<ref>{{Cite web|date=2021-04-10|title=Camidoh enlists Eugy Official for 'Available' remix|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/Camidoh-enlists-Eugy-Official-for-Available-remix-1228750|accessdate=2022-05-07|work=GhanaWeb|language=en}}</ref>
* Maria (2020)<ref name=":3" />
* Dance With You ft. Kwesi Arthur (2021)<ref name=":5"/>
* Sugarcane ft. Phantom (2021)<ref name=":2" />
* okpete (Remix) (ft. King Promise, [[Mayorkun]] & Darkoo) (2022)<ref name=":2" />
=== Abọm & EP ===
* Atụmatụ mberede (C.P.) ''2020''<ref name=":0" />
== Ihe nrite na nhọpụta ya ==
{| class="wikitable"
!Afọ
!Emume
!Ihe nrite
!Ọrụ a họpụtara
!Nsonaazụ
!Ref
|-
| rowspan="7" |2022
| rowspan="2" |Vodafone Ghana Music Awards
|Afrobeats/Afropop Artiste of the Year
|Ya onwe ya
|{{Nom}}
| rowspan="2" |<ref>{{Cite web|date=2022-03-21|title=Vodafone Ghana Music Awards 2022: All the nominees|url=https://www.musicinafrica.net/magazine/vodafone-ghana-music-awards-2022-all-nominees|accessdate=2022-05-08|work=Music In Africa|language=en}}</ref>
|-
|Best Afrobeats Song
|Sugar Cane ft. Phantom
|{{Nom}}
|-
| rowspan="3" |3Music Awards
|Afrobeats/Afropop Song of the Year
|Dị ft. Eugy
|{{Nom}}
| rowspan="3" |<ref>{{Cite web|author=Kotey|first=Nii|date=27 March 2022|title=3Music News: 3Music Awards '22: Here are all the winners|url=https://3music.tv/section/news/article?nid=nwi7nMUc8EfDQv03wzwIVX6zdP2|accessdate=27 March 2022|work=3Music TV|language=|archive-url=https://web.archive.org/web/20220401032059/https://3music.tv/section/news/article?nid=nwi7nMUc8EfDQv03wzwIVX6zdP2|archive-date=1 April 2022|url-status=dead}}</ref><ref name=":02">{{Cite web|author=Hansen|first=Gabriel Myers|date=14 February 2022|title=3Music Awards 2022: All the nominees|url=https://www.musicinafrica.net/magazine/3music-awards-2022-all-nominees|accessdate=26 March 2022|work=Music In Africa|language=}}</ref>
|-
|Digital Act of the Year
|Ya onwe ya
|{{Nom}}
|-
|Onye na-eti egwu nwoke nke afọ
|Dị (remix) Onwe ya
|{{Nom}}
|-
| rowspan="2" |Ghana Nigeria Music Awards Festival USA
|Afrobeats Song of the Year
| rowspan="2" |"Sugarcane" ft. Phantom
|{{pending}}
| rowspan="2" |<ref>{{Cite web|author=Online|first=Peace FM|title=Ghana Nigeria Music Awards Festival - USA Unveils 2022 Nominees|url=https://www.peacefmonline.com/pages/showbiz/news/202205/467660.php|work=Peacefmonline.com - Ghana news|accessdate=31 May 2022|archivedate=1 June 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220601115316/https://www.peacefmonline.com/pages/showbiz/news/202205/467660.php}}</ref><ref>{{Cite web|title=Check Out The Full List Of Nominees For The 2022 Ghana-Nigeria Music Awards Festival USA|url=https://www.ghgossip.com/check-out-the-full-list-of-nominees-for-the-2022-ghana-nigeria-music-awards-festival-usa/|work=GH Gossip|accessdate=31 May 2022|language=en-AU|date=27 May 2022|archivedate=27 May 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220527155626/https://www.ghgossip.com/check-out-the-full-list-of-nominees-for-the-2022-ghana-nigeria-music-awards-festival-usa/}}</ref>
|-
|Ghana Nigeria Mmekọrịta nke Afọ
|{{pending}}
|-
|2021
|Ihe nrite ntụrụndụ
|Abọm nke Afọ
|''Atụmatụ mberede (C.P.)''
|{{Nom}}
|<ref name=":4" />
|}
== Edensibia ==
{{Reflist}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
3iwm5i6g7duyqygbi4y6edfeaj1t4b2
Dalia Mostafa
0
16618
728721
80527
2026-09-28T20:31:58Z
Sayvhior
13464
Added DEFAULTSORT and Databox
728721
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
{{Infobox person|name=Dalia Mostafa|image=داليا مصطفى.png|alt=<!-- descriptive text for use by speech synthesis (text-to-speech) software -->|caption=|birth_name=|birth_date={{Birth date and age|1976|4|12}}|birth_place=[[Cairo]], [[Egypt]]|death_date=<!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (DEATH date then BIRTH date) -->|death_place=|nationality=Egyptian|spouse=[[Sherif Salama]]|children=2|other_names=|occupation=Actress, model|years_active=}}
[[Category:Articles with hCards]]
'''Dalia Mostafa''' (amụrụ na 12 Eprel 1976) bụ onye Egypt na-eme ihe nkiri na onye nlereanya.<ref>[https://www.youm7.com/story/2018/8/5/%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%8A%D8%A7-%D9%85%D8%B5%D8%B7%D9%81%D9%89-%D8%AA%D9%83%D8%B0%D8%A8-%D9%88%D9%8A%D9%83%D9%8A%D8%A8%D9%8A%D8%AF%D9%8A%D8%A7-%D9%88%D8%A8%D8%B1%D8%AC-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D9%85%D9%84-%D9%8A%D8%B4%D9%87%D8%AF/3900302 داليا مصطفى تكذب "ويكيبيديا" وبرج الحمل يشهد]</ref><ref>[https://www.elbalad.news/2878457 داليا مصطفى تكشف موقفا محرجا لزوجها في يوم الزفاف]</ref> Mostafa lụrụ onye Egypt na-eme ihe nkiri Sherif Salama.<ref>{{Cite web|date=2018-04-12|title=بحبك من زمان.. تعرف على قصة الحب التى جمعت داليا مصطفى بزوجها شريف سلامة|url=http://www.3ain.net/Article/63460/بحبك-من-زمان-تعرف-على-قصة-الحب-التى-جمعت-داليا|accessdate=2020-07-23|work=عين|language=ar}}</ref> Ọ malitere ọrụ ya dị ka onye na-eme mkpọsa TV ma malite ime ihe nkiri na 1995.<ref>[https://web.archive.org/web/20190824122107/http://en.elbalad.news/2423042 Actress Dalia Mostafa to begin filming her role in TV series “Hawadit Shanzelize” next month]</ref> Dị ka onye nlereanya, Mostafa chere mmeghachi omume ihu maka itinye foto n'ime uwe ịsa ahụ, na-akpali mkparịta ụka ọha na eze banyere mmeso ụmụ nwanyị Arab na Ijipt.<ref>{{Cite web|date=2018-03-07|title=Egyptian actress gives a shutup call to her haters on Instagram|url=https://en.dailypakistan.com.pk/lifestyle/egyptian-actress-gives-a-shutup-call-to-her-haters-on-instagram/|accessdate=2020-08-04|work=Daily Pakistan Global|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|date=2019-10-16|title=Mo Salah courts controversy by posing with a Victoria Secret model for 'GQ Middle East'|url=http://tribune.com.pk/story/2080570/4-mo-salah-courts-controversy-posing-victoria-secret-model-gq-middle-east|accessdate=2020-08-04|work=The Express Tribune|language=en}}</ref>
== Ọrụ ==
=== Ihe nkiri TV ===
{| class="wikitable"
!Afọ
!Aha Bekee
!Aha Arabic
!Ọrụ
|-
|1995
|Ka oge na-aga
|فرط الرمان
|
|-
|1995
|Aldunia wamafeha
|Ọ bụ ezie na ọ bụ ebe a na-eme ihe nkiri
|
|-
|1995
|Kwa ụbọchị
|Ọ bụbu ka ọ bụrụ
|
|-
|1995
|Akụkọ sitere na Mpaghara Anyị
|Ọchịchị m
|
|-
|1996
|Ebe a na-anọ eri ndị uwe ojii
|بيت الجمالية
|
|-
|1996
|Ndị dike
|الأبطال
|Zamzam
|-
|1997
|Oké Osimiri Ndị Mba Ọzọ
|بحار الغربة
|
|-
|1998
|Mmetụta nke obi m
|Rọndị
|Baheya
|-
|1998
|Otu puku na otu abalị: alkhal ahụ
|N'ihi ya, ha na-eme ihe n'ụzọ dị otú a
|Ramin
|-
|1998
|Ụgbọ Mmiri nke Ịhụnanya
|N'ihi ya, ọ ga-abụrịrị na ọ ga-eme
|
|-
|1999
|Nnukwu ịhụnanya na iwe
|N'ihi ya, ọ ga-abụrịrị na ọ ga-ada
|
|-
|1999
|Mgbọ ọkụ
|Ọchịchị
|Maghferat
|-
|1999
|Ụgbọ okporo ígwè ikpeazụ
|Ụdị ihe nkiri
|
|-
|1999
|Al-Layth ibn Sa'd
|A na-ahụ maka ihe ndị a na-akpọ
|Aisha gburu abdulah ben Saleh
|-
|2000
|Nchịkwa ndụ
|تدابير الدنیا
|
|-
|2000
|Nrọ na ihe mgbu
|الحلم mere
|
|-
|2000
|Akụkọ ifo nke na-adịghị omimi
|N'ihi ya, ọ ga-abụrịrị na ọ ga-eme ihe niile
|Yusreya
|-
|2001
|Ụmụ nwanyị na-abịa
|Ihe omuma nke ihe omuma
|Nur
|-
|2001
|Ala ọdịda anyanwụ
|الغربي
|
|-
|2002
|Helm ibn Alsabeel
|حلم ابن السبيل
|
|-
|2002
|Ebee ka nwa m nọ?
|N'ihi ya, ọ bụ n'oge a ka a na-akpọ "Ald
|
|-
|2002
|Al Khabeya
|الخبيئة
|
|-
|2002-2003
|Onye Nnupụisi ahụ
|Ọmụmụ ihe
|Salwan abd raba
|-
|2003
|Ụmụ agbọghọ ahụ
|Ọchịchị
|Shahenda
|-
|2003
|Awlad Alakber
|N'ihi ya, ọ bụ n'oge ahụ ka ọ na-eme ihe nkiri
|Osisi Husna
|-
|2004
|Akụkọ banyere Nna Farhan
|Ọkụba Fụhan
|
|-
|2004
|Ihe ọjọọ na ngwongwo
|أشرار nke obodo
|
|-
|2004
|Ijipt Ọhụrụ
|N'ihi ya, ọ ga-abụrịrị na ọ ga-adị
|Huda Shaarawi
|-
|2005
|Mụ na ndị ahụ
|Ịnyịnya na-eji ya eme ihe
|Sundus
|-
|2005
|Ncheegharị
|N'ihi ya, ọ bụ n'oge a ka a na-akpọ
|
|-
|2005
|Ụlọ akwụkwọ Abdul hamid
|أكاديمية عبد الحميد
|
|-
|2006
|Ugwu ahụ
|الجبل
|
|-
|2007
|Anya na ntụ
|عيون ورماد
|
|-
|2007
|Dunya
|Tharon
|Dunya
|-
|2009
|Nwoke na ụzọ
|Ọrịa na-efe efe
|
|-
|2009
|Onye na-ere obi ụtọ
|Ọ ga-abụ na ọ ga-abụrịrị na ọ ga na ọ ga
|Fawzia
|-
|2010
|Ọktoba nke ọzọ
|N'oge na-adịbeghị anya
|Samar
|-
|2010
|Ịga na anyanwụ
|رحيل مع الشمس
|Sarab
|-
|2010
|Ọnụ Dandoosh Mafroosh
|دندوش بيأجر مفروش
|
|-
|2011
|N'abalị a
|N'ihi ya, ọ bụ n'ihi na ọ bụ n"ụzọ
|
|-
|2012
|Rose na ogwu
|ورد na-ede
|
|-
|2012
|Osisi ọkụ
|Akụkọ ihe mere eme
|Nayesa
|-
|2012
|Akụkọ banyere ụmụ nwanyị na kor'an
|قصص النساء في القرآن
|Maryam
|-
|2013
|Aha nwa oge
|Obere ihe
|Shajan
|-
|2014
|Ahụrụ m n'anya
|A na-akọwa ihe na-eme
|
|-
|2014
|Saraya Abdeen
|Sawara عابابad
|Akpụkpọ ahụ
|-
|2015
|Mgbe ọ malitere
|بعد البداية
|
|-
|2016
|Akpụkpọ ụkwụ Iv
|Ọmụmụ ihe na-adịkarị
|
|-
|2016-2017
|Sulfur na-acha ọbara ọbara
|الكبريت الاحمر
|Jermen
|-
|2019
|Nnukwu ụlọ 2
|Ọ bụ n'ụzọ iri na ụma
|Reem
|-
|2019
|Akụkọ Champs-Élysées
|حواديت الشانزialiزيه
|
|}
=== Usoro Redio ===
{| class="wikitable"
!Afọ
!Aha Bekee
!Aha Arabic
|-
|1995
|Ọdịda anyanwụ
|Ogwe aka na-arụ ọrụ
|-
|2010
|Akụkọ ịhụnanya m
|قصة حبي
|}
=== Ihe nkiri ===
{| class="wikitable"
!Afọ
!Aha Bekee
!Aha Arabic
!Ọrụ
|-
|1995
|Heyam
|Ọchịchị a na-akpọ هيam
|
|-
|1998
|Ịmụmụ ọnụ ọchị maka foto mara mma
|N'ihi ya, ọ ga-abụrịrị na ọ ga-adị n'obodo ọzọ.
|Dalia
|-
|1999
|Okwu abalị
|Nkwupụta si n'ụgbọ okporo ígwè
|
|-
|2000
|Short, Undershirt na Cap
|N'ihi ya, ọ bụ n'ihi ya ka ọ na-eme ka ọ bụrụ na ọ bụghị n'ihi na ọ bụ n"ihi
|Amina
|-
|2000
|Ihe mere ị ji hapụ m ka m hụ gị n'anya
|Ọ bụ n'ihi ya ka a na-eme ihe ike
|
|-
|2002
|Ka Uche Na-aghọ Ọchịchọ
|Ọ bụ n'ihi na ọ bụ n'asụsụ bekee ka a na-akpọ ya
|Neema
|-
|2005
|Kụziere m ịhụnanya
|N'ihi ya, ọ ga-abụrịrị na ọ ga-ada
|Madeeha
|-
|2008
|Onye isi oche
|طباخ na-eme ihe
|Enshrah
|-
|2010
|Ndị ikom nwere obi ụtọ fi albald
|N'ihi ya, ndị mmadụ ole na ole na-eme ihe nkiri
|
|-
|2014
|Kabeer elhlm
|Ọ bụ n'oge a na-eme ihe nkiri
|
|}
=== Ebe a na-eme ihe nkiri ===
{| class="wikitable"
!Afọ
!Aha Bekee
!Aha Arabic
|-
|1995
|Iwu, ndị nna anyị ukwu
|Haịja na-akpọ Haịja
|-
|2003
|N'etiti ehihie
|Akụkọ banyere obodo ahụ
|}
== Ebensidee ==
{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* [[imdbname:1703399|Dalia Mostafa]] na [[IMDb]]
{{DEFAULTSORT:Mostafa, Dalia}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
rxoh17yz1tvm5g6kdppqy4zo1i2csr5
May Calamawy
0
16733
728706
673773
2026-09-28T19:41:17Z
Sylvaline39
15355
Added {{DEFAULTSORT}}
728706
wikitext
text/x-wiki
[[Faịlụ:May Calamawy Stoli Original.jpg|thumb|May Calamawy Stoli ]]
'''May El Calamawy''' (mkpọpụta [māɑjj (el) ʔælæmæːwiː]; amụrụ n'October 28, 1986) bụ onye Egypt-Palestinian na-eme ihe nkiri nke na-arụ ọrụ ma biri na [[Njikọ̀taọ̀hà|United States]] kemgbe 2015.<ref>{{Cite web|title=مي القلماوي تنضم لـ محمد دياب في مسلسله العالمي|url=https://www.darelhilal.com/News/760291.aspx|work=darelhilal.com|date=14 January 2021|accessdate=April 4, 2022|archivedate=April 4, 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220404000602/https://www.darelhilal.com/News/760291.aspx}}</ref><ref name="glamour">{{Cite web|author=Calamawy|first=May|date=June 11, 2020|title=Sharing My Alopecia Helped Me Set New Expectations for Myself|url=https://www.glamour.com/story/may-calamawy-sharing-my-alopecia-helped-me-set-new-expectations-for-myself|accessdate=June 5, 2021|work=[[Glamour (magazine)|Glamour]]|archivedate=June 5, 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210605204913/https://www.glamour.com/story/may-calamawy-sharing-my-alopecia-helped-me-set-new-expectations-for-myself}}</ref><ref name="dubai">{{Cite web|url=https://www.thenationalnews.com/arts-culture/television/2022/03/29/dubai-resident-to-marvel-star-its-moon-knight-actress-may-calamawys-time-to-shine/|title=Dubai resident to Marvel star: It's 'Moon Knight' actress May Calamawy's time to shine|work=The National|accessdate=April 6, 2022|archivedate=April 3, 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220403044024/https://www.thenationalnews.com/arts-culture/television/2022/03/29/dubai-resident-to-marvel-star-its-moon-knight-actress-may-calamawys-time-to-shine/}}</ref> A maara ya maka ọrụ ya na usoro telivishọn America ''Ramy'' dị ka Dena Hassan, na Moon Knight dị ka Layla El-Faouly .<ref name="thrmoonknight">{{Cite web|author=Kit|first=Borys|date=January 13, 2021|title=Marvel's 'Moon Knight': May Calamawy Joins Oscar Isaac in Disney+ Series (Exclusive)|url=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/marvels-moon-knight-may-calamawy-joins-oscar-isaac-in-disney-series-exclusive-4115951/|accessdate=June 5, 2021|work=[[The Hollywood Reporter]]|archivedate=January 19, 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220119120844/https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/marvels-moon-knight-may-calamawy-joins-oscar-isaac-in-disney-series-exclusive-4115951/}}</ref><ref name="variety">{{Cite web|author=Vary|first=Adam B.|date=March 30, 2022|title=How 'Moon Knight' Sends Marvel Studios Into the Unknown: 'We're Creating a Whole New Thing'|url=https://variety.com/2022/tv/news/moon-knight-oscar-isaac-marvel-egypt-dissociative-identity-disorder-1235219568/|work=[[Variety (magazine)|Variety]]|accessdate=April 6, 2022|archivedate=April 3, 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220403093752/https://variety.com/2022/tv/news/moon-knight-oscar-isaac-marvel-egypt-dissociative-identity-disorder-1235219568/}}</ref>
[[Category:Articles with hCards]]
== Oge ọ malitere ==
A mụrụ Calamawy na October 28, 1986, na Bahrain n'aka nna onye Ijipt nke na-arụ ọrụ dị ka onye na-echekwa ego, na nne Palestine-Jordan.<ref name="harpersinterview">{{Cite web|author=Phillips|first=Olivia|date=November 5, 2020|title=May Calamawy On Dena Hassan, Double-Standards and Her Dedication To Sharing Real Female Arab Stories|url=https://www.harpersbazaararabia.com/culture/May-calamawy-interview-actress-ramy-golden-globes|accessdate=June 5, 2021|work=[[Harper's Bazaar Arabia]]|archivedate=October 1, 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211001204831/https://www.harpersbazaararabia.com/culture/May-calamawy-interview-actress-ramy-golden-globes}}</ref> O nwere nwanne nwoke tọrọ ya. A zụlitere ya na Bahrain, ọ nọrọ afọ isii na Doha, Qatar, na Houston, Texas, tupu ya eruo afọ iri na abụọ.Calamawy na-asụ Bekee na Arabic.
A kpaliri ya ịghọ onye na-eme ihe nkiri mgbe ọ kiriri ihe nkiri 1992 Death Becomes Her mgbe ọ ka bụ nwatakịrị.<ref name="harpersinterview" /><ref>{{Cite web|date=May 26, 2020|title=May Calamawy on Auditioning for 'Ramy', Meeting Penguins in Dubai {{!}} The First Time|url=https://www.youtube.com/watch?v=3-Tk8PDiaZY|work=[[YouTube]]|accessdate=April 6, 2022|archivedate=April 3, 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220403051221/https://www.youtube.com/watch?app=desktop&v=3-Tk8PDiaZY}}</ref>
Calamawy gụsịrị akwụkwọ sekọndrị na Bahrain, mgbe ọ dị afọ iri na asaa, ọ kwagara Boston, Massachusetts, iji mụọ gbasara mmepụta ụlọ ọrụ, n'ihi na nna ya chọrọ ka ọ mee nke ahụ.<ref>{{Cite web|author=Ruland|first=Colter|date=June 24, 2020|title=May Calamawy|url=http://www.contentmode.com/may-calamawy/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200627070448/http://www.contentmode.com:80/may-calamawy/|archivedate=June 27, 2020|accessdate=4 May 2022|work=ContentMode}}</ref> Ọ biri na Dubai ruo afọ ise tupu ọ laghachi na [[Njikọ̀taọ̀hà|United States]] iji chụsoo ọrụ ime ihe nkiri.<ref name="dubai" />
O tinyere akwụkwọ na Emerson College wee gwa ndị mụrụ ya, "Ọ bụrụ na m banye, m ga-aga". A nabatara ya o wee nweta B.A. na ọmụmụ ihe nkiri. Calamawy agụọla akwụkwọ na William Esper Studio na New York City.
== Ọrụ ==
Calamawy malitere ọrụ ya na-eme ihe nkiri dị mkpirikpi ma na-eji aha ya zuru ezu, May El Calamawy. O mechara gbanwee ya ka ọ bụrụ May Calamawy .<ref name="ramy">{{Cite web|author=Petski|first=Denise|date=October 19, 2018|title='Ramy': May Calamawy Cast As Series Regular In Ramy Youssef Hulu Comedy|url=https://deadline.com/2018/10/ramy-may-calamawy-cast-series-regular-ramy-youssef-hulu-comedy-1202485785/|accessdate=June 6, 2021|work=[[Deadline Hollywood|Deadline]]|archivedate=June 6, 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210606223245/https://deadline.com/2018/10/ramy-may-calamawy-cast-series-regular-ramy-youssef-hulu-comedy-1202485785/}}</ref> Mgbe ọ gachara kọleji, o sonyere na New York Arab American Comedy Festival. Site na 2009 ruo 2014, ọ na-eke oge ya n'etiti Dubai na Abu Dhabi, na-eme ihe nkiri dị mkpirikpi na onye na-anya ụgbọelu TV.
Ọrụ ihe nkiri mbụ ya bụ na ihe nkiri Tobe Hooper nke afọ 2013 bụ ''Djinn'', ihe nkiri egwu mbụ a ga-emepụta na United Arab Emirates.
N'afọ 2017, ọ nwere ọrụ ugboro ugboro na obere usoro ihe nkiri National Geographic The Long Road Home na ọrụ ''ndị'' ọbịa na The Brave na ''Madam'' Secretary .<ref name="ramy" />N'afọ sochirinụ, ọ bụ onye ọbịa na-eme ihe nkiri na telivishọn mpụ nke CBS ''FBI''.
N'ọnwa Ọktoba afọ 2018, a mara ọkwa na ọ ga-arụ ọrụ ugboro ugboro na usoro ihe nkiri Hulu Ramy, dịka nwanne ''Ramy'', Dena Hassan. N'afọ 2020, o nwere ọrụ olu dị ka Ellie Malik na egwuregwu vidio ''NBA 2K21''.<ref>{{Cite web|author=Carolipio|first=Redmond|date=October 12, 2020|title=PS4 Review - 'NBA 2K21'|url=https://worthplaying.com/article/2020/10/12/reviews/122288-ps4-review-nba-2k21/|accessdate=June 7, 2021|work=WorthPlaying|archivedate=June 7, 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210607235927/https://worthplaying.com/article/2020/10/12/reviews/122288-ps4-review-nba-2k21/}}</ref>
N'afọ 2021, ọ pụtara na ihe nkiri Together Together, ya na Ed Helms na Patti Harrison. Na Jenụwarị nke otu afọ ahụ, a mara ọkwa na ọ ga-apụta na usoro ihe nkiri Disney+ a kpọrọ Moon Knight, nke gosipụtara na Machị 30, 2022, ebe Calamawy gosipụtara Layla El-Faouly, ''onye'' Egypt na-amụ banyere ihe ochie na nwunye nke Marc Spector (nke Oscar Isaac gosipụtara).<ref>{{Cite web|author=Vary|first=Adam B.|date=December 30, 2021|title=Every Marvel Studios Movie and Disney Plus Project in 2022 and Beyond|url=https://variety.com/lists/marvel-studios-release-schedule/|accessdate=May 4, 2022|work=[[Variety (magazine)|Variety]]|archivedate=March 21, 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220321150401/https://variety.com/lists/marvel-studios-release-schedule/}}</ref><ref>{{Cite news|author=Brookins|first=Erin|date=April 20, 2022|title=Who is May Calamawy? Everything to Know About 'Moon Knight's Breakout Star|work=[[Collider (website)|Collider]]|url=https://collider.com/who-is-may-calamawy-moon-knight/}}</ref> Layla bụ onye Arab mbụ na dike na Marvel Cinematic Universe.<ref>{{Cite web|title=‘Moon Knight’: May Calamawy is The MCU’s First Egyptian Super Hero Scarlet Scarab|url=https://www.marvel.com/articles/tv-shows/moon-knight-may-calamawy-scarlet-scarab|accessdate=2022-05-20|work=Marvel Entertainment|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|author=Dixit|first=Marni|date=April 4, 2022|title=Moon Knight's May Calamawy on making history in the MCU: 'Surreal'|url=https://au.lifestyle.yahoo.com/moon-knights-may-calamawy-on-making-history-in-the-mcu-surreal-231557652.html|work=[[Yahoo! Lifestyle]]}}</ref>
== Ndụ onwe ==
Ọ nwere alopecia areata, a chọpụtakwara ya na mbụ mgbe ọ dị afọ iri abụọ na abụọ.E tinyere alopecia ya n'ime akụkọ nke onye ya bụ Dena Hassan na ''Ramy'' n'oge oge nke abụọ nke ihe ngosi ahụ.
Kemgbe afọ 2015, Calamawy ebiela na [[Njikọ̀taọ̀hà|United States]].
== Ihe nkiri ==
=== Fim ===
{| class="wikitable sortable"
!Afọ
!Aha ya
!Ọrụ
! class="unsortable" |Ihe edeturu
|-
|2006
|''Thursday''
|Kelly Spencer
|
|-
|2007
|''Ịnọgidesi ike''
|Leila
|N'ụzọ dị mkpirikpi
|-
|2008
|''Santa Claus na Baghdad''
|Hala
|N'ụzọ dị mkpirikpi
|-
| rowspan="2" |2011
|''Hassad Al Möta''
|Okpuru ala Zombie
|N'ụzọ dị mkpirikpi
|-
|''Paradaịs Falls''
|Jenny
|N'ụzọ dị mkpirikpi
|-
|2012
|''Onye Ọkachamara A Na-akpọ Gin''
|Lucy
|N'ụzọ dị mkpirikpi
|-
| rowspan="2" |2013
|''Djinn''
|Aisha
|
|-
|''Mụ onwe m hụkwara gị n'anya''
|
|N'ụzọ dị mkpirikpi
|-
| rowspan="4" |2019
|''Àkwà''
|Nwaanyị
|N'ụzọ dị mkpirikpi
|-
|''Ebe a na-agafe agafe''
|Saba
|N'ụzọ dị mkpirikpi
|-
|''1 N'ime 30''
|Fatimah
|N'ụzọ dị mkpirikpi
|-
|''Saeed''
|Sue
|N'ụzọ dị mkpirikpi
|-
| rowspan="2" |2021
|''Ha Jikọrọ Aka''
|Carly
|
|-
|''Ịhụ Ndị Nri''
|Nwa agbọghọ
|N'ụzọ dị mkpirikpi
|-
|}
=== Telivishọn ===
{| class="wikitable sortable"
!Afọ
!Aha ya
!Ọrụ
! class="unsortable" |Ihe edeturu
|-
|2011
|''Ịchọta''
|Raaya
|Ihe omume: "Sneak Peek"
|-
| rowspan="4" |2017
|''Madam odeakwụkwọ''
|Mona Alsnany
|Ihe omume: "Off The Record"
|-
|''Ndị Nwere Obi Ike''
|Mina Bayoud
|Ihe omume: "Ọ bụ nke onwe"
|-
|''Ogologo Ụzọ Ebe Obibi''
|Ụzọ e si aga
|Miniserie National Geographic
|-
|''BKPI''
|Ameena
|Ihe omume: "Mister Flasher"
|-
|2018
|<nowiki><i id="mwAU8">FBI</i></nowiki>
|Nita Kayali
|Ihe omume: "Green Birds"
|-
|2019 ugbu a
|''Ramy''
|Dena Hassan
|Ọrụ bụ isi
|-
|2022
|''Onye na-agba ịnyịnya ọnwa''
|Layla El-Faouly
|Ọrụ bụ isi
|}
=== Egwuregwu vidio ===
{| class="wikitable"
!Afọ
!Aha ya
!Ọrụ
!Ihe edeturu
|-
|2020
|''NBA 2K21''
|Ellie Malik
|Ọrụ olu
|}
== Ebenside ==
{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
{{DEFAULTSORT:Calamawy, May}}
* {{IMDb name|2790595}}
* May Calamawy at TV Guide
* May Calamawy at Rotten Tomatoes
* May Calamawy on Twitter
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
[[Òtù:Pages with unreviewed translations]]
l4ftgsfh3sgpndfvomk72psz20d2boe
Erica Dawson
0
17735
728808
656785
2026-09-29T02:11:23Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
728808
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Erica Dawson''' bụ onye Amerịka na-ede uri na prọfesọ. Ọ bụ onye dere nchịkọta uri atọ.
== Akụkọ ndụ ==
Dawson tolitere na Columbia, Maryland.<ref>{{Cite web|work=[[Contemporary Poetry Review]]|title=Interview with Erica Dawson|author=Hilbert|first=Ernest|authorlink=Ernest Hilbert|date=2009|accessdate=November 21, 2017|url=http://www.cprw.com/Hilbert/dawson.htm|archivedate=September 6, 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140906042839/http://www.cprw.com/Hilbert/dawson.htm}}</ref> Mgbe ọ nwetasịrị nzere B.A. na Mahadum Johns Hopkins na nzere Master of Fine Arts na Poetry na Mahadum Ohio State, ọ nwetara Ph.D. na Mahadum Cincinnati dị ka Elliston Fellow na Poetry.<ref name="bap2008">{{Cite book|editor=Lehman|title=The Best American Poetry 2008|publisher=Simon and Schuster|date=2008|isbn=9780743299756|pages=157–158|url=https://books.google.com/books?id=xIQtFKnRcpcC&pg=PA157}}</ref>
Nchịkọta uri mbụ Dawson, Big-Eyed Afraid (Waywiser Press, 2007), ahọpụtara maka afọ 2006 Anthony Hecht Poetry Prize site na Mary Jo Salter ma kpọọ ya Best Debut nke afọ 2007 site na Contemporary Poetry Review.<ref>{{Cite web|work=Waywiser Press|title=2nd Anthony Hecht Poetry Prize|url=https://waywiser-press.com/2nd-anthony-hecht-poetry-prize/|accessdate=November 21, 2017}}</ref><ref name="blackbird">{{Cite web|work=Blackbird Archive|title=Erica Dawson|url=https://blackbird.vcu.edu/v10n2/poetry/dawson_e/index.shtml|accessdate=November 21, 2017}}</ref> Nchịkọta nke abụọ ya, The Small Blades Hurt (Measure Press, 2014), meriri afọ 2016 Poets' Prize.<ref>{{Cite web|work=Measure Press|title=Erica Dawson Wins 2016 Poets' Prize|date=March 25, 2016|url=http://www.measurepress.com/measure/index.php/news?date=201603/|accessdate=November 21, 2017|archivedate=April 22, 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160422001622/http://www.measurepress.com/measure/index.php/news?date=201603/}}</ref> Nchịkọta nke atọ, When Rap Spoke Straight to God, bụ nke Tin House Books bipụtara n'afọ 2018.<ref name="bio">{{Cite web|work=EricaDawsonPoet.net|title=Bio|url=http://ericadawsonpoet.net/biography/|accessdate=November 21, 2017}}</ref> ''Abụ'' Dawson apụtala n'ọtụtụ akwụkwọ akụkọ na akwụkwọ akụkọ, gụnyere Barrow Street, Blackbird, na The Best American Poetry nke afọ 2008, 2012, na 2015.<ref>{{Cite web|work=Barrow Street|title=Summer 2007 Contributors|url=http://www.barrowstreet.org/sum07.html|accessdate=November 21, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20160405155749/http://barrowstreet.org/sum07.html|archive-date=April 5, 2016|url-status=dead}}</ref><ref name="blackbird" /><ref name="bap2008" /><ref name="bap2012">{{Cite book|editor=Lehman|title=The Best American Poetry 2012|publisher=Simon and Schuster|date=2012|isbn=9781439181546|pages=172–173|url=https://books.google.com/books?id=MiD66AN10mkC&pg=PA172}}</ref><ref name="bap2015">{{Cite book|editor=Lehman|title=The Best American Poetry 2015|publisher=Simon and Schuster|date=2015|isbn=9781476708218|url=https://books.google.com/books?id=NUEjBQAAQBAJ&pg=PA208}}</ref>
A maara Dawson maka ojiji ọhụrụ nke [[Ábu|ụdị ọdịnala]].<ref name="slate">{{Cite web|work=[[Slate (magazine)|Slate]]|title=The Posing Is Real: Erica Dawson's poems gesture toward shock, but reveal something deeper.|author=Farmer|first=Jonathan|date=February 1, 2014|url=http://www.slate.com/articles/arts/books/2014/02/erica_dawson_s_book_of_poems_the_small_blades_hurt_reviewed.html|accessdate=November 21, 2017}}</ref> N'afọ 2010, a sịrị na o nwetara "ihe dị ka ọkwa kpakpando rok" n'etiti ndị na-ede uri New Formalist.<ref name="stallings">{{Cite web|author=Stallings|first=A.E.|authorlink=A. E. Stallings|work=[[The Poetry Foundation]]|title=Afro-formalism|date=April 21, 2010|accessdate=November 21, 2017|url=https://www.poetryfoundation.org/harriet/2010/04/afro-formalism}}</ref> Ọ bi na Tampa, Florida, ebe ọ na-eduzi Mahadum nke Tampa's Low-Residency MFA na Creative Writing ma na-eje ozi dị ka onye nchịkọta uri nke Tampa Review.<ref name="blackbird"/><ref name="bio"/>
==Edensibia==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Dawson, Erica}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
ptdecot50xmupay2phq7t91de0bksyb
Institute for Industrial Technology
0
19547
728920
96747
2026-09-29T11:44:20Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
728920
wikitext
text/x-wiki
[[Category:Articles using infobox university]]
{{Databox}}The Institute for Industrial Technology (IIT) bụ '''ụlọ''' akwụkwọ ọrụ aka na [[Lagos]], Nigeria. IIT malitere ọrụ na afọ 2000, na ebumnuche nke inye agụmakwụkwọ dabere na ụkpụrụ na ọzụzụ ọrụ aka<ref>{{Cite news|title=Institute where engineering graduates rush to for vocational training|url=http://www.punchng.com/education/institute-where-engineering-graduates-rush-to-for-vocational-training/|work=Punch|date=2012-01-20|accessdate=2013-07-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20140318185843/http://www.punchng.com/education/institute-where-engineering-graduates-rush-to-for-vocational-training/|archive-date=2014-03-18|url-status=dead}}</ref> na ndị ntorobịa nwoke si n'ezinụlọ nwere obere ihe onwunwe.
IIT nwere ihe nlereanya agụmakwụkwọ dabere na Dual Training System, nke jikọtara ọzụzụ na IIT na ụlọ ọrụ mmekọrịta n'ime mmemme ahụ.<ref>{{Cite news|title=A new dimensional approach to education|url=http://www.businessdayonline.com/New/index.php/index.php?option=com_content&view=article&id=3750:a-new-dimensional-approach-to-education&catid=89:learning&Itemid=537|work=Business Day}}</ref><ref>{{Cite news|title=Guinness restates commitment to sustainable development|url=http://www.punchng.com/business/industry/guinness-restates-commitment-to-sustainable-development/|work=Punch|date=2013-02-15|accessdate=2013-07-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20130215165707/http://www.punchng.com/business/industry/guinness-restates-commitment-to-sustainable-development/|archive-date=2013-02-15|url-status=dead}}</ref><ref>[http://businessdayonline.com/2014/02/wanted-in-nigeria-bright-young-technicians/#.UyHQPex25nA Wanted in Nigeria: Bright Young Technicians|''Business Day'']</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.ngrguardiannews.com/index.php/news/metro-news/150849-institute-graduates-empowers-69-youths|title=Institute graduates, empowers 69 Youths{{!}}''Guardian News''|accessdate=2014-02-25|archiveurl=https://archive.today/20140225163221/http://www.ngrguardiannews.com/index.php/news/metro-news/150849-institute-graduates-empowers-69-youths|archivedate=2014-02-25}}</ref><ref>[http://www.opusdei.ng/art.php?p=24029 I want to help support my family|''Opus Dei'']</ref>
== Ihe omume na ọrụ ==
Institute for Industrial Technology na-enye ọtụtụ ọmụmụ maka ndị na-ahapụ ụlọ akwụkwọ sekọndrị, ndị gụsịrị akwụkwọ na ndị ọrụ ụlọ ọrụ. Ndị a gụnyere electromechanics, mechatronics, na electrotechnics.<ref>{{Cite web|url=http://www.iit.edu.ng/programmes/|title=Electrotechnics|work=Institute for Industrial Technology|language=en|accessdate=2018-06-09}}</ref>
== Ihe odide ==
{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* [http://www.iit.edu.ng/ Ebe nrụọrụ weebụ gọọmentị]
[[Òtù:Uloakwukwo na Lagos]]
[[Òtù:Agụmakwụkwọ na Steeti Lagos]]
dbvvzrhjgmey674wyc33tyrlwkobhlu
Deeper Christian Life Ministry
0
19862
728744
656730
2026-09-28T21:09:54Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
728744
wikitext
text/x-wiki
[[Usòrò:Deeper Christian Life MinistryHQ.png|thumb|Deeper Christian Life Ministry]]
{{Databox}}Deeper Christian Life Ministry nke a makwara dị ka Deeper Life Bible Church bụ òtù ndị Pentikọstal nke nwere isi ụlọ ọrụ mba ụwa, '''Deeper Life Biblia Church''' Lagos, na Gbagada, Lagos.<ref name="source1" /> Ọ bụ General Superintendent nke Deeper Life Bible Church, Pastor William Folorunso Kumuyi na-elekọta ya.<ref name="source1">{{Cite news|url=http://allafrica.com/stories/200910260110.html|title=Timely Intervention|author=Okoro|first=Luke|date=24 October 2009|work=[[AllAfrica.com]]|publisher=[[AllAfrica Global Media]]|accessdate=27 February 2011}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://allafrica.com/stories/200910121139.html|title=Refreshing Times at Deeper Life as Kumuyi Launches Satellite TV, Relaxes Stringent Marriage Conditions|author=Eyoboka|first=Sam|date=10 October 2009|work=[[AllAfrica.com]]|publisher=[[AllAfrica Global Media]]|accessdate=27 February 2011}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=ADHB&p_theme=adhb&p_action=search&p_maxdocs=200&p_topdoc=1&p_text_direct-0=0F8E4DB5C23BC394&p_field_direct-0=document_id&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&s_trackval=GooglePM|title=Deeper Life Bible Church to start offering suburban services Living faith|author=Souter|first=Janet|date=25 January 2003|work=[[Daily Herald (Arlington Heights)|Daily Herald]]|page=2|accessdate=27 February 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20121024210556/http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=ADHB&p_theme=adhb&p_action=search&p_maxdocs=200&p_topdoc=1&p_text_direct-0=0F8E4DB5C23BC394&p_field_direct-0=document_id&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&s_trackval=GooglePM|archive-date=24 October 2012|url-status=dead}}</ref>
== Akụkọ ihe mere eme ==
N'afọ 1973, mgbe ọ na-eje ozi dị ka onye nkuzi mgbakọ na mwepụ na [[University of Lagos|Mahadum Lagos]], W.F. Kumuyi malitere otu ọmụmụ Bible na ụmụ akwụkwọ mahadum 15 bịara ya na-arịọ maka ọzụzụ n'Akwụkwọ Nsọ.<ref>Laurent Fourchard, André Mary et René Otayek, "Entreprises religieuses transnationales en Afrique de l'Ouest", Karthala Editions, France, 2005, page 254</ref> Chọọchị ahụ malitere dị ka Deep Christian Life Ministry. W.F. Kumuyi bụ onye bụbu onye Anglịkan nke sonyeere Chọọchị Okwukwe Ndịozi mgbe e mechara ya baptizim.<ref>J. Gordon Melton and Martin Baumann, ''Religions of the World: A Comprehensive Encyclopedia of Beliefs and Practices'', ABC-CLIO, USA, 2010, page 876</ref> N'afọ 1975, a chụpụrụ ya na chọọchị maka ikwusa ozi ọma na-enweghị asambodo. Ọ gara n'ihu n'ozi onwe ya, nke na afọ 1982 ghọrọ Deeper Life Bible Church. Ka ọ na-erule mmalite afọ 1980, obere ìgwè ahụ etoola ruo ọtụtụ puku, n'oge ahụ ka e guzobere Deeper Life Bible Church.<ref>{{Cite book|author=Korieh|first=Chima Jacob|title=Religion, history, and politics in Nigeria: essays in honor of Ogbu U. Kalu|url=https://books.google.com/books?id=Fnpl3xD0ilUC&q=%22deeper+christian+life+ministry%22&pg=PA242|year=2005|publisher=[[University Press of America]]|isbn=0-7618-3139-8}}</ref><ref>{{Cite book|author=Idowu|first=Samuel O.|title=Global Practices of Corporate Social Responsibility|date=21 December 2008|url=https://books.google.com/books?id=hGAsvy7P5hYC&q=%22Deeper+Life+Bible+Church%22&pg=PA426|publisher=[[Springer Publishing]]|isbn=9783540688129}}</ref> Ụlọuka ahụ agbasaala n'[[Olile anyanwu Amerika|ebe]] ndịda Sahara Afrika wee gaa [[Obodoézè Nà Ofú|United Kingdom]], ebe e si mepụta alaka na ọdịda anyanwụ Europe, Russia, [[Ndia|India]], na North America.<ref>{{Cite web|author=admin|date=2017-09-04|title=Special Commemorative series as Deeper Christian Life Ministry clocks 44.|url=https://www.newsfrontonline.com.ng/special-commemorative-series-as-deeper-christian-life-ministry-clocks-44/|accessdate=2022-03-19|work=Newsfront Online|language=en-US|archivedate=2022-01-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220126230345/https://www.newsfrontonline.com.ng/special-commemorative-series-as-deeper-christian-life-ministry-clocks-44/}}</ref>
N'ọnwa Eprel afọ 2018, Ngalaba Ndụ Ndị Kraịst Deeper nwere isi ụlọ ụka ọhụrụ ya na Gbagada nke e nyere ya na [[Vice President of Nigeria|osote onye isi ala Naịjirịa]] Yemi Osinbajo n'etiti ndị ọzọ a ma ama<ref>{{Cite news|url=https://www.pmnewsnigeria.com/2018/04/24/deeper-life-unveils-billion-naira-headquarters/|title=Deeper Life unveils billion naira headquarters|date=24 April 2018|first=Kazeem|author=Ugbodaga|publisher=PM News|accessdate=7 December 2018}}</ref><ref>Yemi Adebisi, [https://www.independent.ng/deeper-life-new-auditorium-demonstration-of-unlimited-god/ Deeper Life New Auditorium: Demonstration Of Unlimited God], independent.ng, Nigeria, April 29</ref>
N'afọ 2020, Chọọchị Lagos nwere mmadụ 65,000.<ref name="Leadership Network">Warren Bird, [https://web.archive.org/web/20141022053726/http://leadnet.org/world/ World megachurches], leadnet.org, USA, retrieved February 15, 2020</ref>
== Nkwenkwe Ndị E kweere ==
Okpukpe ahụ nwere nkwupụta okwukwe Pentikọstal.<ref>Deeper Life Bible Church, [https://dclm.org/about/what-we-believe/ WHAT WE BELIEVE], dclm.org, Nigeria, retrieved March 7, 2020</ref> Chọọchị ahụ nwere nkwenkwe isi iri abụọ na abụọ.<ref>{{Cite web|author=Bp-Relate|date=2016-09-08|title=History Of Deeper Christian Life Ministry|url=https://believersportal.com/history-of-deeper-christian-life-ministry/|accessdate=2022-03-19|work=Believers Portal|language=en-US}}</ref>
* [[Akwụkwọ Nsọ]]
* Chi nke ahụ
* Nwa agbọghọ na-amaghị nwoke ọmụmụ Jizọs
* Mmebi zuru oke
* Ịchegharị mmehie
* Nweghachi
* Eziokwu site n'okwukwe
* Baptizim Mmiri
* Nri Nri Anyasị nke Onyenwe anyị
* Ịdị nsọ
* Baptizim Mmụọ Nsọ
* Mgbapụta
* Oziọma Onwe Onye
* [[Agbamakwụkwọ|Alụmdi na nwunye]]
* Nnapụ ya
* Mbilite n'ọnwụ nke ndị nwụrụ anwụ
* Nnukwu ahụhụ
* Ọbịbịa nke Abụọ nke Kraịst
* Ọchịchị puku afọ nke Kraịst
* Ikpe Ukwu White Throne
* Eluigwe Ọhụrụ na Ụwa Ọhụrụ
* Ọkụ ọkụ ala mmụọ
== Hụkwa ==
* Ndepụta nke nnukwu ụka ndị bishọp
* Ndepụta nke nnukwu ụlọ nzukọ ụka ndị bishọp
* Ozi ofufe (evangelicalism)
== Akwụkwọ ==
* {{Cite book|author=Anderson|first=Allan|title=African reformation: African initiated Christianity in the 20th century|url=https://books.google.com/books?id=lcnwmxR2AcAC&q=%22deeper+christian+life+ministry%22&pg=PA173|year=2001|publisher=Africa Research & Publications|isbn=0-86543-884-6|pages=172–173}}
* {{Cite book|author=Neumann|first=Mikel|title=Home Groups for Urban Cultures: Biblical Small Group Ministry on Five Continents|url=https://books.google.com/books?id=kMIpl9fB8P0C&q=%22deeper+christian+life+ministry%22&pg=PA9|year=1999|publisher=[[William Carey Library]]|isbn=0-87808-281-6}}
== Ihe odide ==
{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* [http://www.dclm.org Ebe nrụọrụ weebụ Deeper Life Bible Church]
o7lfomclc2ragnj3uixrxv86mi12i8u
Madeleine Rees
0
23036
728704
722327
2026-09-28T19:38:37Z
Sylvaline39
15355
Added {{DEFAULTSORT}}
728704
wikitext
text/x-wiki
[[Usòrò:Madeleine Rees (cropped).jpg|thumb|Madeleine Rees]]
'''Madeleine Selina Rees''', [[Order of the British Empire|OBE]] bụ onye ọka iwu Britain na odeakwụkwọ ukwu nke Women's International League for Peace and Freedom ugbu a. Ọ ekwuola okwu megide mmebi ikike mmadụ na [[Bosnia na Herzegovina|Bosnia]] site n'aka ndị na-ahụ maka udo na ndị ọzọ na-arụ ọrụ maka United Nations.
Rees ghọrọ onye ọka iwu n'afọ 1990. Ọ rụrụ ọrụ n'otu nnukwu ụlọ ọrụ ndị ọka iwu nke Britain, wee bụrụ onye mmekọ n'afọ 1994. N'ebe ahụ, ọ bụ ọkachamara na iwu ịkpa ókè, na-etinye aka karịsịa na mpaghara ọrụ, yana ọkachamara na iwu ọha na eze na nke nchịkwa. Rees rụrụ ọrụ n'aha Commission for Racial Equality na Equal Opportunities Commission ebe o nyere aka guzobe ikike maka ndị mmadụ n'okpuru iwu obodo.<ref name="wilpfinternational1">{{Cite web|url=http://www.wilpfinternational.org/madeleine-rees/|title=WILPF | Madeleine Rees|work=wilpfinternational.org|publisher=[[Women's International League for Peace and Freedom]]|date=|accessdate=10 September 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130929032906/http://www.wilpfinternational.org/madeleine-rees/|archivedate=29 September 2013}}</ref> A nụla ikpe ịkpa ókè nke Rees wetara na European Court of Human Rights na European Court nke Justice na [[Luxembourg]].
N'afọ 1998, Rees malitere ịrụ ọrụ dị ka Onye isi ụlọ ọrụ na [[Bosnia na Herzegovina]] na dị ka ọkachamara nwoke na nwanyị maka Ọfịs nke Kọmishọna Ukwu maka Ihe Ndị Ruuru Mmadụ.<ref name="wilpfinternational1" /> O nyere aka kpughee mmegbu nke ikike mmadụ metụtara azụmahịa mmekọahụ na Bosnia site n'ịgba akaebe iji kwado Kathryn Bolkovac, onye na-ahụ maka ndị uwe ojii mba ụwa nke United Nations nke e goro iji nyere aka kwụsị mmegbu mmekọahụ na ịgba akwụna na Bosnia.<ref name="theguardian2001">{{Cite web|author=Barnett|first=Antony|title=British firm accused in UN 'sex scandal' | World news|url=https://www.theguardian.com/world/2001/jul/29/unitednations|work=[[The Observer]]|date=29 July 2001|accessdate=10 September 2013}}</ref> Bolkovac kpughere ojiji nke ndị akwụna na itinye aka na ịzụ ahịa mmekọahụ site n'aka ndị otu United Nations Mission na Bosnia na Herzegovina.<ref name="theguardian2001" /><ref>{{Cite news|author=Staff writer|url=http://www.scotsman.com/news/world/bosnia-sex-trade-shames-un-1-1381668|title=Bosnia sex trade shames UN - World|work=[[The Scotsman]]|date=9 February 2003|accessdate=10 September 2013}}</ref>
N'afọ 2009, ewepụrụ Rees n'ọkwa ya, mgbe ahụ n'ọnwa Machị 2010 a chụrụ ya n'ọrụ. Ụlọ ikpe esemokwu nchịkwa nke United Nations kpebiri ya dị ka nchụpụ na-ezighị ezi. Ọfịs nke Kọmishọna Ukwu ahụ gọnahụrụ ebubo ahụ, na-ekwu na e bu ụzọ nyeghachi Rees n'ọkwa ọhụrụ n'ihi mkpesa sitere n'aka ndị isi njikwa banyere arụmọrụ ọrụ ya, nakwa na ọ nabataghị ọkwa ọhụrụ a na-enye ya. Otú ọ dị, onye ọka ikpe ụlọ ikpe esemokwu Coral Shaw kpebiri na ịmegharị Rees na ọkwa ọhụrụ bụ iwu na-akwadoghị.<ref>{{Cite news|author=Lynch|first=Colum|title=U.N. sex crimes whistle-blower wrongfully dismissed|url=http://turtlebay.foreignpolicy.com/posts/2011/09/16/un_sex_crimes_whistleblower_was_wrongfully_dismissed|work=[[Foreign Policy]]|date=16 September 2011|accessdate=29 March 2017|archive-date=25 October 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131025075317/http://turtlebay.foreignpolicy.com/posts/2011/09/16/un_sex_crimes_whistleblower_was_wrongfully_dismissed|url-status=dead}}</ref>
[[Vanessa Redgrave]] gosipụtara ya na ihe nkiri n'afọ 2010 The Whistleblower .<ref>{{Cite news|author=MacFarquhar|first=Neil|title=Peacekeepers' Sex Scandals Linger, On Screen and Off|url=https://www.nytimes.com/2011/09/08/world/08nations.html?pagewanted=all|work=[[The New York Times]]|date=7 September 2011|accessdate=25 January 2015}}</ref>
== Onyinye ==
A họpụtara Rees dị ka [[Order of the British Empire|onye isi nke Order of the British Empire]] (OBE) n'afọ 2014 Birthday Honours maka ọrụ maka ikike mmadụ, ọkachasị ikike ụmụ nwanyị, na udo na nchekwa mba ụwa.
== Ebenside ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Rees, Madeleine}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
9dsild75qxrny3prkhaoua43by3qrwk
Anthea Ramolobeng
0
23086
728711
102104
2026-09-28T19:55:37Z
Philip Emeka
16124
Added {{DEFAULT SORT}}
728711
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder|name=|office=Member of Parliament from [[Gauteng (National Assembly of South Africa constituency)|Gauteng]]|termstart=22 May 2019|honorific_suffix=[[Parliament of South Africa|MP]]|party=[[ANC]]}}
'''Anthea Ramolobeng''' bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị South Africa bụ onye bụ ọnye omeiwu (MP) maka African National Congress .<ref>{{Cite web|title=Ms Anthea Ramolobeng - Parliament of South Africa|url=https://www.parliament.gov.za/person-details/4023|accessdate=2021-09-15|work=www.parliament.gov.za}}</ref>
== Ebenside ==
<references />
{{DEFAULTSORT:Ramolobeng, Anthea}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
c8gu1alx0juqlbk5mhbrtkgkwcqo5a6
Lizzie Shabalala
0
23093
728712
140988
2026-09-28T19:59:47Z
Philip Emeka
16124
Added {{DEFAULT SORT}}
728712
wikitext
text/x-wiki
{{Databox generic}}
'''Lizzie Fikelephi Shabalala''' bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị South Africa bụ ọnye bụ onye omeiwu (MP) maka African National Congress .<ref>{{Cite web|title=Ms Lizzie Fikelephi Shabalala - Parliament of South Africa|url=https://www.parliament.gov.za/person-details/323|accessdate=2021-09-15|work=www.parliament.gov.za}}</ref>
== Ebenside ==
<references />
{{Current MPs of South Africa}}
{{DEFAULTSORT:Shabalala, Lizzie}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
fmn1klhe71d4xz5zgfrj8m1ti22gc8n
Maggie Sotyu
0
23107
728713
102126
2026-09-28T20:09:23Z
Philip Emeka
16124
Added {{DEFAULT SORT}}
728713
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder|name=|image=|imagesize=|caption=|office=|term_start=30 March 2017|term_end=|president=|predecessor=|successor=|office2=|term_start2=26 May 2014|term_end2=30 March 2017|predecessor2=|successor2=[[Bongani Mkongi]]|birth_date=|birth_place=|party=[[African National Congress]]|spouse=|profession=}}
Makhotso Magdeline "Maggie" Sotyu bụ osote minista nka na ọdịbendị na South Africa ụgbu a.<ref name="pa">{{Cite web|url=https://www.pa.org.za/person/makhotso-magdeline-sotyu/|work=pa.org.za|title=Maggie Sotyu :: People's Assembly|accessdate=5 March 2018}}</ref>
== Hụkwa ==
* Kọmitii Afrịka Na-ahụ Maka Ihe Ndị Ruuru Mmadụ na Ndị Mmadụ
* Iwu nke South Africa
* Akụkọ ihe mere eme nke African National Congress
* ndọrọ ndọrọ ọchịchị na South Africa
* Gọọmentị mpaghara nke South Africa
== Ebenside ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Sotyu, Maggie}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
9br2nczrzd87emgsnokccwo80mi0gm4
Smaranda Olarinde
0
23150
728714
211917
2026-09-28T20:14:51Z
Philip Emeka
16124
Added {{DEFAULT SORT}}
728714
wikitext
text/x-wiki
{{Databox generic}}
[[Category:Articles with hCards]]
'''Smaranda Olarinde''' bụ prọfesọ Naijiria nke Iwu, Onye isi oche nke Nigerian Association of Law Teachers na onye isi oche nke Mahadum Afe Babalola.<ref>{{Cite web|url=http://dailyindependentnig.com/2015/02/nigerian-law-teachers-plan-directory/|title=Nigerian Law teachers plan directory|work=Daily independent|accessdate=June 5, 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150702114226/http://dailyindependentnig.com/2015/02/nigerian-law-teachers-plan-directory/|archivedate=July 2, 2015}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.punchng.com/education/former-minister-others-applaud-abuads-law-programme/|title=Former minister, others applaud ABUAD’s law programme|work=Punch News|accessdate=June 5, 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150219032911/http://www.punchng.com/education/former-minister-others-applaud-abuads-law-programme/|archivedate=February 19, 2015}}</ref>
N'afọ 1995, ọ rụrụ ọrụ dị ka onye nyocha iwu UNICEF maka [[Ȯra Niger|Niger]] na Oyo Steeti.<ref>{{Cite web|url=http://newsng.com/nigeria-news/2015/06/cjn-seeks-end-to-bad-eggs-in-legal-profession/|title=CJN. Seeks end to bad eggs in legal profession|work=News Nigeria|accessdate=June 5, 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150705214529/http://newsng.com/nigeria-news/2015/06/cjn-seeks-end-to-bad-eggs-in-legal-profession/|archivedate=July 5, 2015}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://abuad.edu.ng/col/?page_id=1467|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150407045949/http://abuad.edu.ng/col/?page_id=1467|archivedate=April 7, 2015|title=The Provost|work=abuad.edu.com|accessdate=June 5, 2015}}</ref>
== Ọrụ ==
Oriakụ Olarinde nwere ihe karịrị afọ iri atọ nke ahụmịhe dị ka onye nkuzi iwu, agụmakwụkwọ, onye nchọpụta na onye na-ahụ maka iwu. Nzụlite iwu ya, na iwu obodo ([[Romania]]) na usoro iwu obodo (Naijiria), na-agbakwunye na njirimara ya dịgasị iche iche.
O lekwasịkwara anya na ụmụ nwanyị, ụmụaka na ndị na-eto eto na-etolite ikike na nchebe. N'afọ 1989, ọ bụ onye nyocha iwu maka IDRC na ala na ohere ala maka ụmụ nwanyị. Ọ rụkwara ọrụ dị ka onye nyocha iwu maka World Bank na mmepe iwu na ọnọdụ ụmụ nwanyị (1990) na maka atụmatụ nwoke na nwanyị na [[Naijiria|Naịjirịa]] (1992).<ref>{{Cite web|title=Daddy Freeze’s Mum, Smaranda Becomes Association Of African Universities Board Member {{!}} Sahara Reporters|url=https://saharareporters.com/2021/08/07/daddy-freeze%E2%80%99s-mum-smaranda-becomes-association-african-universities-board-member|accessdate=2022-08-10|work=saharareporters.com}}</ref>
Ọ bụ onye otu nke ụlọ ọrụ na-ahụ maka nchebe iwu nke ụmụaka na steeti Oyo na onye nhazi nke International Federation of Women Lawyers (FIDA).
Oriakụ Olarinde mere ọtụtụ nnyocha dị iche iche gbasara ikike ọmụmụ, ikike ụmụ nwanyị na ụmụaka, HIV / AIDS ma sonye na mgbalị mmekorita n'etiti ndị nchọpụta si [[Israel]], [[Netherlands]] na Naijiria.
Ọ na-etinye aka n'ịzụ ụmụ akwụkwọ iwu na ọkwa ndị gụsịrị akwụkwọ na ndị gụsịrị klas, yana ndị dọkịta iwu maka itinye aka na ọrụ obodo metụtara ndụmọdụ iwu pro bono.<ref>{{Cite web|url=http://www.abuad.edu.ng/deputy-vice-chancellor-administration/|title=Deputy Vice Chancellor, Administration|work=abuad.edu.ng|accessdate=June 5, 2015}}</ref>
== Ndụ onwe onye ==
Smaranda bụ nne Freeze nke Cool FM onye Ifedayo Olarinde.<ref>{{Cite web|url=https://www.expressiveinfo.com/daddy-freeze-introduces-his-mother-to-all-you-might-be-surprised/|title=Daddy Freeze introduces his mother: You might be surprised who she is|work=expressiveinfo.com|date=July 9, 2019|accessdate=July 10, 2019}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.daddyfreeze.com/i-am-not-bleaching-neither-was-i-adopted-here-is-a-pic-of-my-mum-to-prove-this-frz/|title=I am not bleaching, Neither was I adopted. Here is a pic of my mum to prove this ~ Freeze|date=June 20, 2016|accessdate=July 18, 2016|archivedate=July 1, 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190701070020/http://www.daddyfreeze.com/i-am-not-bleaching-neither-was-i-adopted-here-is-a-pic-of-my-mum-to-prove-this-frz/}}</ref>
== Hụkwazi ==
== Ihe odide ==
{{DEFAULTSORT:Olarinde, Smaranda}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
[[Otú:Ụmụ nwanyị Naijiria gụrụ akwụkwọ]]
[[Otú:Ụmụ nwanyị Naijiria]]
qghlp1djpdqri70o7nmt53cjx862kg7
Lucy Jumeyi Ogbadu
0
23160
728719
516346
2026-09-28T20:30:09Z
Philip Emeka
16124
Added {{DEFAULT SORT}} and databox
728719
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Lucy Jumeyi Ogbadu''' {{Audio|Yo-Lucy Jumeyi Ogbadu.ogg|Audio}} (amụrụ ya na 25 Septemba na-afo 1953) bụ onye Naijiria microbiologist ma jee ozi dị ka Director General / CEO nke National Biotechnology Development Agency (NABDA), ụlọ ọrụ nyocha n'okpuru Ministry of Science & Technology nke Naijiria ruo mgbe ọ gwụchara n'afọ 2018.<ref>{{Cite web|date=2015-05-28|title=Passage of Biotech Law will boost scientific inventions in Nigeria, say Ogbadu, Ekong|url=https://guardian.ng/features/passage-of-biotech-law-will-boost-scientific-inventions-in-nigeria-say-ogbadu-ekong/|accessdate=2022-08-10|work=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News|language=en-US|archivedate=2022-08-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220810115640/https://guardian.ng/features/passage-of-biotech-law-will-boost-scientific-inventions-in-nigeria-say-ogbadu-ekong/}}</ref>
== Ọrụ ==
Tupu ọ malite ọrụ dị ka onye isi nchịkwa / onye isi nke NABDA na Nọvemba 2013, Ogbadu akụziwo na [[Alma mater]] ya [[Mahadum nke Ahmadu Bello|Mahadum Ahmadu Bello]] di Na Zaria, ruo afọ iri abụọ ma mesịa na Benue State University, [[Makurdi]], ruo afọ isii ọzọ.<ref>{{Cite web|url=http://www.jrbiotekfoundation.org/summit_speakers/professor-lucy-jumeyi-ogbadu-2/|title=Professor Lucy Jumeyi Ogbadu|work=JR Biotek Foundation|language=en-US|accessdate=2019-05-08|archivedate=2019-05-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190508120635/http://www.jrbiotekfoundation.org/summit_speakers/professor-lucy-jumeyi-ogbadu-2/}}</ref> N'afọ 2002, a họpụtara ya ka ọ bụrụ onye nduzi nke nyocha na mmepe na NABDA ma mesịa bụrụ onye nduji nke Bioentrepreneurship site n'afọ 2004 ruo 2005. Ogbadu rụkwara ọrụ dị ka onye isi nchịkwa / onye isi nke NABDA ọnwa atọ n'afọ 2005, ma mesịa bụrụ onye isi nke ngalaba nri na ụlọ ọrụ Biotechnology na NABDA site n'afọ 2005 ruo afo 2011. Ọ rụkwara ọrụ dị ka onye nduzi nyocha site na 2011 ruo 2013, mgbe a họpụtara ya n'ọkwa ya ugbu a.<ref>{{Cite web|author=Whistler|first=The|date=2017-08-01|title=NABDA: Professor Ogbadu’s Landmarks On Biotech Development|url=https://thewhistler.ng/nabda-professor-ogbadus-landmarks-biotech-development/|accessdate=2022-08-10|work=The Whistler Newspaper|language=en-GB}}</ref>
Ogbadu malitere mbufe teknụzụ na "Temporary Immersion Bioreactor System" site na AZUTECNIA nke Cuba gaa na Naịjirịa maka mmepụta buru ibu nke osisi ndị a ma ama. [nkọwa dị mkpa] Ọ kwadokwara ịbịanye aka na nkwekọrịta nghọta banyere mmepụta ọgwụ mgbochi n'etiti Finlay nke Cuba na Naịjirịa (FMST, Federal University of Technology, [[Minna]] na CDC jikọrọ aka) na 2013. [nkọwarị dị mkpa]
N'oge ọ na-eje ozi dị ka onye isi nchịkwa, Ogbadu weghachiri ndị otu Naịjirịa nke International Centre for Genetic Engineering and Biotechnology. A malitere ọrụ nkà na ụzụ ndị ọzọ site na mmekorita ya na Food and Agriculture Organization nke United Nations n'okpuru mmekorita South South n'oge a. [nkọwa dị mkpa]
Na mbido ọrịa Ebola virus nke West Africa na 2014, NABDA n'okpuru idu ndú ya mepụtara nyocha na primers maka ịchọpụta ọrịa Ebola virus. Ngwongwo ahụ nwere ike ịchọpụta n'ime awa 24 nke ịkpọtụrụ nje ahụ, ọbụna tupu mgbaàmà amalite igosipụta, si otú a gbochie mgbasa nke ọrịa ahụ. E nwetara nke a na mmekorita ya na ụlọ ọrụ biotechnology nke South Korea Bioneer.
N'okpuru afọ abụọ nke idu ndú ya dị ka Director General, ọ nwere ihe ịga nke ọma n'ịgba mbọ ka a gafee Biosafety Bill nke Naịjirịa, nke nọ na limbo kemgbe e bidoro ya na 2002, n'ime iwu. N'otu aka ahụ, Biotechnology Bill enwetala nkwado nke Federal Executive Council n'otu oge ahụ ma ugbu a n'ihu National Assembly. E mepụtara atụmatụ atụmatụ atụmatụ afọ ise nke biotechnology maka oge mbụ ma na- Ana emejuputa ya ugbu a.
== Akwụkwọ ndị e bipụtara ==
Ogbadu ebipụtala ihe karịrị akwụkwọ / akwụkwọ 40 nke nchọpụta nchọpụta ya, pasent 87 nke dị na akwụkwọ akụkọ mba ụwa a ma ama na ndị ọzọ na akwụkwọ akụkọ / akwụkwọ dị elu. Ogbadu enyewo isi na ''Elsevier'' ''Encyclopedia'' of Food Microbiology. O gosipụtara karịrị 22 Seminar na Conference Papers na nzukọ sayensị dị iche iche. [citation needed]
== Ihe odide ==
{{DEFAULTSORT:Ogbadu, Lucy Jumeyi}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
jlj0vf2d788r7h57rtwxhobgmpdluxf
Nompumelelo Ntuli Zuma
0
23231
728726
102463
2026-09-28T20:35:13Z
Philip Emeka
16124
Added {{DEFAULT SORT}}
728726
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder|office=[[First Lady of South Africa]]|alongside=[[Gertrude Sizakele Khumalo]]|term_label=In role|term_start=9 May 2009|term_end=14 February 2018|predecessor=[[Mapula Motlanthe]]|successor=[[Tshepo Motsepe]]|birth_name=Nompumelelo Ntuli|president=[[Jacob Zuma]]|birth_date=|birth_place=|death_date=|death_place=|party=[[African National Congress]]|spouse={{marriage|[[Jacob Zuma]]|2008}}|children=3|image=Nompumelelo Zuma (cropped).jpg}}
'''Nompumelelo Ntuli Zuma''' bụ onye bụbu nwanyị mbụ nke South Africa, ọ bụkwa nwunye nke abụọ ugbu a n'alụmdi na nwunye karịa otu nwanyị na Jacob Zuma, onye bụbu onye isi ala nke South Africa.<ref>{{Cite web|url=https://mg.co.za/article/2010-01-04-all-the-presidents-women|title=All the president's women|date=4 January 2010}}</ref>
== Akụkọ ndụ ==
Zumaz nke anọ na nwunye nke abụọ ugbu a, Nompumelelo Ntuli (MaNtuli) bụ nne nke atọ n'ime ụmụ ya, tupu ọ lụọ ya na 2008 n'ememe ọdịnala nke nwetara ọtụtụ nlebara anya mgbasa ozi na mbido Zumaz maka ọkwa onye isi ala. O nwere ụmụ atọ: Manqoba Kholwani, Sinqobile, Thandisiwe.
== Mmachibido iwu maka ngwakọta ==
N'afọ 2015, e boro ya ebubo na ọ bụ akụkụ nke atụmatụ igbu di ya, onye isi ala Jacob Zuma n'oge ahụ. N'ihi ya, a machibidoro ya iwu n'ụlọ Nkandla.<ref>{{Cite web|url=https://www.news24.com/SouthAfrica/News/Zumas-wife-ousted-over-plot-to-poison-him-report-20150222|title=Zuma's wife ousted over plot to poison him – report}}</ref> Ụlọ Ọrụ Nchebe Steeti jidere ya, na-ekwu na ọ bụghị iwu na-akwadoghị, a tọhapụrụ ya mgbe e mesịrị. Nnyocha ndị e mere mgbe e mesịrị achọtaghị ihe akaebe nke nsị ahụ ma ọ bụ ọrụ ya na ya.<ref>{{Cite web|title=No evidence Jacob Zuma was ever poisoned, MaNtuli will not be prosecuted - NPA|url=https://www.news24.com/news24/SouthAfrica/News/no-evidence-jacob-zuma-was-ever-poisoned-mantuli-will-not-be-prosecuted-npa-20190920|accessdate=2021-10-14|work=News24|language=en-US}}</ref> A na-enyocha kpọmkwem ọnọdụ nke njide ya.<ref>{{Cite web|author=Mitchley|first=Alex|title=Zuma's estranged wife MaNtuli allegedly detained unlawfully by SSA after poison plot|url=https://www.news24.com/news24/southafrica/news/zumas-estranged-wife-nompumelelo-allegedly-detained-unlawfully-by-ssa-after-poison-plot-20210126|accessdate=2021-10-14|work=News24|language=en-US}}</ref>
== Ebensidee ==
<references group="" responsive="1"></references>
{{Jacob Zuma}}
{{DEFAULTSORT:Ntuli Zuma, Nompumelelo}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
b0morop0zlcr3iw8nh1smrghfpy9v3g
Rita Orji
0
23233
728752
672022
2026-09-28T21:26:02Z
Philip Emeka
16124
Added {{DEFAULT SORT}}
728752
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder
| name = Rita Orji
| office = Federal Representative
| constituency = [[Ajeromi-Ifelodun]]
| occupation = Politician
| party = [[Peoples Democratic Party (Nigeria)]] (PDP)
| term_start = 2015
| term_end = 2019
}}
Rita Orji bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị Naịjirịa. Ọ bụbu onye otu ụlọ ndị nnọchiteanya, na-anọchite anya Ajeromi Ifelodun Federal Constituency nke Lagos State n'oge nzukọ omeiwu nke asatọ.. <ref>{{Cite news|author=Bankole|first=Idowu|date=2021-12-29|title=It's time to rescue, rebuild Nigeria — Ex-Reps Member, Rita Orji|url=https://www.vanguardngr.com/2021/12/its-time-to-rescue-rebuild-nigeria-ex-reps-member-rita-orji/#google_vignette|accessdate=2025-01-22|work=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]|language=en-GB}}</ref> <ref>{{Cite news|date=2023-09-26|title=Birthday: Makinde's Ally, Hon Rita Orji Clocks Another Year In Grand Style|url=https://independent.ng/birthday-makindes-ally-hon-rita-orji-clocks-another-year-in-grand-style/|accessdate=2025-01-22|language=en-GB|work=[[Independent (Nigeria)|Independent]]}}</ref><ref>{{Cite news|author=sunnews|date=2019-04-14|title=Ajeromi/Ifelodun-election-Obey-court-order-PDP-Rita-Orji-tell-INEC|url=https://thesun.ng/ajeromi-ifelodun-election-obey-court-order-pdp-rita-orji-tell-inec/|accessdate=2025-01-22|work=[[The Sun (Nigeria)|The Sun]]|language=en}}</ref>
== Edensibịa ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Orji, Rita}}
[[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]]
ih8coea787xcf7w3d2ju65mj43u3i24
Karen E. Frey
0
23272
728759
102467
2026-09-28T21:39:09Z
Philip Emeka
16124
Added {{DEFAULT SORT}}
728759
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox biography vcard"
! colspan="2" class="infobox-above" style="font-size:125%;" |<div class="fn" style="display:inline">Karen E. Frey</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Alma mater
| class="infobox-data" |University of California, Los Angeles
|-
| colspan="2" class="infobox-full-data" |'''Ọrụ sayensị'''
|-
! class="infobox-label" scope="row" |[[Thesis]]
| class="infobox-data" |Ịtọ ntọala maka West Siberia na ọnọdụ nke mgbanwe ụwa: Ọnọdụ ihu igwe, ala na mmiri biogeochemistry (<span style="font-size:97%;">2005</span>)
|-
! class="infobox-label" scope="row" |[[Doctoral advisor|Onye ndụmọdụ Doctoral]]
| class="infobox-data" |Laurence C. Smith
|- style="display:none"
| colspan="2" |
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Ebe nrụọrụ weebụ
| class="infobox-data" |https://wordpress.clarku.edu/kfrey/
|}
[[Category:Articles with hCards]]
Karen E. Frey bụ onye American Earth scientist na Clark University onye ọkachamara na polar science, mgbanwe ihu igwe, permafrost hydrology, na mgbanwe mmiri na ice. Frey na-amụkwa mgbanwe na biogeochemistry nke osimiri, estuaries, na oké osimiri na mpaghara polar.
== Mbido ndụ na agụmakwụkwọ ==
Frey gụsịrị akwụkwọ nke nzere Bachelor of Science na Geological Sciences na Mahadum Cornell n'afọ 1998 tupu ọ banye na Mahadim California, Los Angeles iji mezue nzere Master ya na Geography n'afọ 2000. Mgbe ahụ, Frey nwetara PhD ya na Geography ọkachamara na sayensị arctic na biogeochemistry na Mahadum California, Los Angeles n'afọ 2005.<ref>{{Cite book|author=Frey|first=Karen Elizabeth|title=Establishing a baseline for West Siberia in scenarios of global change: Climate, land cover and stream biogeochemistry|date=2005|publisher=University of California, Los Angeles|location=ProQuest|url=https://www.proquest.com/docview/305032696|accessdate=February 24, 2022|id={{ProQuest|305032696}}}}<templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css" /></ref>
== Ọrụ ==
Mgbe ọ gụsịrị PhD ya, Frey sonyeere ngalaba na The College of William and Mary n'afọ 2006 dị ka onye enyemaka prọfesọ nleta nke kụziri GIS na klas sayensị gburugburu ebe obibi. N'afọ 2007, Frey sonyeere ngalaba na Graduate School of Geography na Mahadum Clark dị ka osote prọfesọ. Frey bụ onye ndu ọrụ na ọtụtụ ọmụmụ, gụnyere Woodwell Polaris Project, National Science Foundation Distributed Biological Observatory, na NASA ICESCAPE project.<ref>{{Cite web|author=Frey|first=Karen|title=Woodwell Polaris Project|url=http://www.thepolarisproject.org/team/2012-team/|work=2012 Team|accessdate=February 24, 2022}}</ref><ref>{{Cite web|author=Frey|first=Karen|title=DBO Science Steering Committee - USA Members|url=https://www.pmel.noaa.gov/dbo/contacs|work=Distributed Biological Observatory Linking Physics & Biology|publisher=NOAA PMEL Arctic Research|accessdate=February 24, 2022}}</ref><ref>{{Cite web|author=Frey|first=Karen|title=ICESCAPE Participants|url=https://espo.noaa.gov/icescape/content/ICESCAPE|work=ICESCAPE|publisher=NASA|accessdate=February 24, 2022}}</ref> N'afọ 2005, Frey na ndị ọrụ ibe ya bipụtara akwụkwọ dị mkpa, nke a na-akpọ Amplified carbon release from large West Siberian peatlands by 2100 na Geophysical Research Letters, nke kọrọ simulations nke ụdị ihu igwe maka narị afọ na-esote ma buru amụma na ọ fọrọ nke nta ka ọ bụrụ okpukpu abụọ na-agbasawanye mmụba nke carbon na iyi na mmiri na-aga n'Oké Osimiri Arctic.<ref>{{Cite journal|author=Frey|first=Karen E.|title=Amplified Carbon Release from Vast West Siberian Peatlands by 2100|journal=Geophysical Research Letters|date=May 5, 2005|volume=32|issue=9|doi=10.1029/2004GL022025|url=https://agupubs.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1029/2004GL022025|accessdate=February 24, 2022}}</ref> E gosipụtara akwụkwọ a na Discovery Channel na Earth Magazine .<ref>{{Cite news|author=Seaver|first=Megan|title=Carbon Leaching out of Siberian Peat|url=https://www.geotimes.org/july05/NN_arcticpeatCO2.html|accessdate=February 24, 2022|publisher=Earth (Geotimes)}}</ref>
== Onyinye ==
Frey bụ osote onye isi oche nke Marine Working Group nke International Arctic Science Committee. Ọ rụrụ ọrụ dị ka onye isi oche nke Kọmitii Sayensị Arctic nke mba ụwa nke na-ekpebi onye na-anata onyinye ahụ kwa afọ. Na mgbakwunye, Frey eduziwo Arctic Ocean Primary Productivity Arctic Report Card kemgbe afọ 2014.<ref>{{Cite web|author=Frey|first=K. E.|title=Arctic Ocean Primary Productivity: The Response of Marine Algae to Climate Warming and Sea Ice Decline|url=https://arctic.noaa.gov/Report-Card/Report-Card-2021/ArtMID/8022/ArticleID/937/Arctic-Ocean-Primary-Productivity-The-Response-of-Marine-Algae-to-Climate-Warming-and-Sea-Ice-Decline|work=Arctic Report Card|publisher=NOAA Arctic Report Card|accessdate=February 24, 2021}}</ref>
== Ebensidee ==
{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* Karen E. Frey publications indexed by Google Scholar
{{DEFAULTSORT:Frey, Karen E.}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
4vzrdorzfiaxhwcr7i9olvs20ad9esb
Ayoka Olufunmilayo Adebambo
0
23288
728767
239414
2026-09-28T21:49:30Z
Philip Emeka
16124
Added {{DEFAULT SORT}}
728767
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=Ayoka Olufunmilayo Adebambo|image=|caption=|birth_name=|birth_date=|birth_place=[[Owerri]], Nigeria|death_date=|death_place=|death_cause=|other_names=|known_for=First female Professor of Animal Breeding and Genetics in Nigeria|education=[[University of Ibadan]]|employer=Federal University of Agriculture Abeokuta, [[Nigeria]]|occupation=Academics|title=Professor|height=|term=|predecessor=|successor=|party=|boards=|spouse=|partner=|children=|parents=|relatives=|signature=|website=|footnotes=|nationality=[[Nigerian]]}}
[[Category:Articles with hCards]]
'''Ayoka Olufunmilayo Adebambo''' bụ onye sayénsị Naijiria na prọfesọ nke Animal Breeding and Genetics.<ref name=":0">{{Cite web|title=Professor Olufunmilayo Ayoka Adebambo|url=https://angr.org.ng/national-advisory-committee/professor-olufunmilayo-ayoka-adebambo/|accessdate=2021-04-10|work=AnGR NIGERIA|language=en-US|archivedate=2021-04-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210410090541/https://angr.org.ng/national-advisory-committee/professor-olufunmilayo-ayoka-adebambo/}}</ref> Ọ bụ nwanyị mbụ prọfesọ nke Animal Breeding and Genetics.<ref>{{Cite web|author=Nigeria|first=Media|date=2018-03-19|title=List Of Nigerian First Male & Female Professors In Various Disciplines|url=https://www.medianigeria.com/list-of-nigerian-first-male-female-professors-in-various-disciplines/|accessdate=2021-04-10|work=Media Nigeria|language=en-US|archivedate=2021-04-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210410090432/https://www.medianigeria.com/list-of-nigerian-first-male-female-professors-in-various-disciplines/}}</ref><ref>{{Cite web|author=EduCeleb|date=2017-10-04|title=List of Pioneer Professors in Nigeria|url=https://educeleb.com/list-of-pioneer-professors-in-nigeria/|accessdate=2021-04-10|work=EduCeleb|language=en-GB|archivedate=2021-04-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210410090433/https://educeleb.com/list-of-pioneer-professors-in-nigeria/}}</ref> Na Septemba 2010, e nyere ya ọnọdụ nke Fellow nke Animal Science Association of Nigeria (ASAN).<ref name=":1">{{Cite web|title=Awards and Honours – Animal Science Association of Nigeria|url=https://animalscienceassociation.org.ng/awards-and-honours/|accessdate=2021-04-10|language=en-US|archivedate=2021-04-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210410090450/https://animalscienceassociation.org.ng/awards-and-honours/}}</ref>
== Ọrụ ==
Prọfesọ Ayoka malitere ọrụ ya na Mahadum Ibadan dị ka onye na-eme ngagharị iwe tupu ọ kwaga na Institute of Agricultural Research and Training nke Mahadụm Obafemi Awolowo, Ile-Ife. Mgbe ọ nọ na Ile-Ife, o lekwasịrị anya n'imeziwanye ụdị ezì maka ebumnuche nke ịzụ ahịa. N'afọ 1993, ọ kwagara na Ngalaba nke Ịzụ Anụmanụ na Genetics, Federal University of Agriculture, [[Abeokuta]], Nigeria. Ọ bụ onye otu Kansụl N'achị Mahadum ugbu a.<ref name=":0" />
== Onyinye na mmata ==
N'afọ 2010, Ayoka natara onyinye nke Fellow nke Animal Science Association of Nigeria (ASAN) n'akụkụ ndị ọka nke iri na isii mmụta sayensị ndị ọzọ.<ref name=":1" /> E depụtara ya na ụmụ nwanyị Naijiria 16 a ma ama na Silverbird TV na sayensị na nyocha.<ref>{{Cite web|date=2018-02-11|title=16 Prominent Nigerian Women That Excel In Science And Research|url=https://silverbirdtv.com/education/41315/16-prominent-nigerian-women-excel-science-research/|accessdate=2021-04-10|work=SilverbirdTV|language=en-US|archivedate=2021-09-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210919023049/https://silverbirdtv.com/education/41315/16-prominent-nigerian-women-excel-science-research/}}</ref> Ayoka nwetakwara onyinye British Council Award na Commonwealth Fellowship.<ref name=":0" />
== Akwụkwọ ndị e bipụtara ==
* Ntinye nke isi ihe na nyocha dị iche iche na ihe ngosi ọdịdị nke ụmụ ọkụkọ na ndị dịpụrụ adịpụ zụlitere n'okpuru usoro nchịkwa siri ike<ref>{{Cite journal|author=Ajayi|first=Oyeyemi Olugbenga|date=2012-08-01|title=Application of principal component and discriminant analyses to morpho-structural indices of indigenous and exotic chickens raised under intensive management system|url=https://doi.org/10.1007/s11250-011-0065-1|journal=Tropical Animal Health and Production|language=en|volume=44|issue=6|pages=1247–1254|doi=10.1007/s11250-011-0065-1|issn=1573-7438}}</ref>
* Mmetụta nke crossbreeding na ọmụmụ, hatchability na ọnwụ nwa ọhụrụ nke ọkụkọ ndị Naijiria<ref>{{Cite journal|author=Adeleke|first=Matthew Adekunle|date=2012-03-01|title=Effect of crossbreeding on fertility, hatchability and embryonic mortality of Nigerian local chickens|url=https://doi.org/10.1007/s11250-011-9926-x|journal=Tropical Animal Health and Production|language=en|volume=44|issue=3|pages=505–510|doi=10.1007/s11250-011-9926-x|issn=1573-7438}}</ref>
* Mmetụta mkpụrụ ndụ ihe nketa na usoro nkesa nke ihe mgbochi ọrịa sitere n'aka nne megide ọrịa Newcastle na ọkụkọ ndị Naijiria<ref>{{Cite journal|author=Adeleke|first=Matthew Adekunle|date=2015-02-01|title=Genotype effect on distribution pattern of maternally derived antibody against Newcastle disease in Nigerian local chickens|url=https://doi.org/10.1007/s11250-014-0728-9|journal=Tropical Animal Health and Production|language=en|volume=47|issue=2|pages=391–394|doi=10.1007/s11250-014-0728-9|issn=1573-7438}}</ref><ref>{{Cite web|title=Olufunmilayo Ayoka Adebambo|url=https://www.pubfacts.com/author/Olufunmilayo+Ayoka+Adebambo|accessdate=2021-05-20|work=PubFacts}}</ref>
* Mmetụta nke Chicken Genotype na uto arụmọrụ nke Pure na Crossbred Progenies na mmepe nke Broiler Line
* Genetic Diversity nke zyxin na TNFRSF1A genes na Nigerian Local Chickens na Nera Black Chickens<ref>{{Cite journal|author=Adenaike|first=Adeyemi Sunday|date=2019-09-24|title=Genetic Diversity of zyxin and TNFRSF1A genes in Nigerian Local Chickens and Nera Black Chickens|url=https://hrcak.srce.hr/index.php?show=clanak&id_clanak_jezik=328736|journal=Agriculturae Conspectus Scientificus|language=en|volume=84|issue=3|pages=305–311|issn=1331-7768}}</ref>
* Polymorphism nke IGF-1 Promoter na UTR Regions nke Nigerian Locally Adapted Chickens
* Mmekọrịta nke MULTIVARIATE PRINCIPAL ANALYSIS na MORPHOLOGical ChARACTERization nke chi ndị India na Southern NIGERIA
* Ụkpụrụ Mmalite: Ihe Nketa Mba
== Njikọ mpụga ==
* https://web.archive.org/web/20220701135529/https://unaab.edu.ng/prof-adebambo-ayoka-olufunmilayo/
* https://www.researchgate.net/profile/Olufunmilayo-Adebambo
* https://www.wikidata.org/wiki/Q93872525
* [https://web.archive.org/web/20210410090541/https://angr.org.ng/national-advisory-committee/professor-olufunmilayo-ayoka-adebambo/ https://angr.org.ng/national-advisory-committee/prọfesọ-olufunmilayo-ayoka-adebambo/]
* [https://web.archive.org/web/20210410090541/https://angr.org.ng/national-advisory-committee/professor-olufunmilayo-ayoka-adebambo/ https://orcid.org/0000-0001-8741-1264]
*
== Ihe odide ==
{{Reflist}}{{Authority control}}{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:Adebambo, Ayoka Olufunmilayo}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
[[Otú:Ụmụ nwanyị Naijiria gụrụ akwụkwọ]]
[[Otú:Ụmụ nwanyị Naijiria]]
4d45vjv7mxzljigzkcad25y139cn04x
Aisha Falode
0
23338
728773
139232
2026-09-28T21:55:49Z
Philip Emeka
16124
Added {{DEFAULT SORT}}
728773
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=Aisha Falode|image=Aisha Falode, Chairperson of the Nigeria Women Football League.jpg|imagesize=|alt=|caption=|birth_name=|birth_date=|birth_place=|othername=|occupation=Journalist, sports|yearsactive=|website=}}
[[Category:Articles with hCards]]
'''Aisha Falode''' bụ onye nta akụkọ egwuregwu na [[Naijiria]]. O bụkwa onye isi oche nke Nigeria Women Football League (NWFL).<ref>{{Cite web|url=https://www.premiumtimesng.com/sports/317399-nwfl-board-mourns-death-of-nasarawa-amazons-chairman.html|title=NWFL board mourns death of Nasarawa Amazons chairman|date=2019-03-04|work=Premium Times Nigeria|language=en-GB|accessdate=2019-04-07}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.blueprint.ng/lagos-agog-for-aiteo-nff-event-fifa-scribe-set-to-pick-award/|title=Lagos agog for AITEO/NFF event, FIFA Scribe set to pick award|author=Newspapers|first=BluePrint|date=2019-03-31|work=Blueprint|language=en-US|accessdate=2019-04-07}}</ref>
Mgbe nke ahụ gasịrị mgbe [[Raymond Dokpesi]] na-eme atụmatụ ụlọ ọrụ mgbasa ozi nke ya nke a maara ugbu a dị ka [[Africa Independent Television|African Independent Television]] (AIT) na ọ banyere. Nke a mechara mee ka ọ nweta akara ugo mmụta na Mass Communications. Tupu nke a, ọ rụkwara ọrụ nwa oge na NITEL (Nigerian Telecommunication Limited) na ozo na Graduate Telephone Operators Scheme nke NITEL n'oge ahụ.<ref>{{Cite web|url=https://www.bellanaija.com/2014/05/aisha-falode-seeks-justice-for-her-19-year-son-toba-who-died-in-dubai/|title=Aisha Falode seeks Justice for her 19 Year Son Toba who died in Dubai|author=BellaNaija.com|date=2014-05-04|work=BellaNaija|language=en-US|accessdate=2019-04-07}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.vanguardngr.com/2012/03/i-love-jean-trousers-and-t-shirts-falode/|title=I love Jean trousers and T-shirts - Falode|date=2012-03-15|work=Vanguard News|language=en-US|accessdate=2019-04-07}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://thenationonlineng.net/asia-fast-becoming-dominant-football-aisha-falode/|title=Asia is fast becoming dominant in football - Aisha Falode|date=2017-03-17|work=The Nation Nigeria|language=en-US|accessdate=2019-04-07}}</ref>
Akụkọ ihe ịga nke ọma ya dị ka onye nta akụkọ egwuregwu sitere na ịtinye aka na egwuregwu na mgbasa ozi redio.<ref>{{Cite web|url=http://www.nigeriafilms.com/news/7041/23/i-was-a-trader-at-isale-eko-market-aisha.html|title=I was a trader at Isale Eko market Aisha - nigeriafilms.com|accessdate=2014-08-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140215190940/http://www.nigeriafilms.com/news/7041/23/i-was-a-trader-at-isale-eko-market-aisha.html|archivedate=2014-02-15}}</ref>
N'ọnwa Jenụwarị n'afọ 2017, ndị Nigeria Football Federation meghere ya dị ka onye isi nke Nigeria Women Football League, otu na-ahazi Aiteo Cup na Nigeria Women Premier League.<ref>{{Cite web|url=https://www.premiumtimesng.com/sports/football/219704-aisha-falode-inaugurated-board-chair-nigeria-women-football-league.html|title=Aisha Falode inaugurated board chair of Nigeria Women Football League|work=Premium Times|date=5 January 2017|accessdate=2017-10-05}}</ref>
== Ihe odide ==
{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* [http://www.vanguardngr.com/2012/03/i-love-jean-trousers-and-t-shirts-falode/ Ahụrụ m Jean n'anya uwe ogologo na T-shirts]
{{DEFAULTSORT:Falode, Aisha}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
qcnccfnlf0r0atkndl3a0p3f4fdci8c
Christy Ohiaeriaku
0
23503
728646
637790
2026-09-28T18:17:39Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
728646
wikitext
text/x-wiki
{| class="wikitable"
|+Christy Ohiaeriaku
! colspan="4" |Personal information
|-
!Date of birth
| colspan="3" |13 December 1996(age 25)
|-
!Height
| colspan="3" |1.76 m (5 ft 9+1⁄2 in)
|-
!Position(s)
| colspan="3" |[[Goalkeeper (association football)|Goalkeeper]]
|-
! colspan="4" |Senior career*
|-
!Years
|'''Team'''
|'''<abbr>Apps</abbr>'''
|'''(<abbr>Gls</abbr>)'''
|-
!
|[[Osun Babes F.C.|Osun Babes]]
|
|
|-
!
|[[Rivers Angels]]
|
|
|-
!
|Osun Babes
|
|
|-
!2016–
|[[IFK Ostersund]]
|
|
|-
! colspan="4" |National team
|-
!2019–
|[[Nigeria women's national football team|Nigeria]]
|2
|(0)
|-
| colspan="4" |*Club domestic league appearances and goals
|}
'''Christy Ohiaeriaku''' {{Audio|Ig-Christy Ohiaeriaku.ogg|Audio}} (amụrụ na 13 Disemba 1996) bụ onye Naijiria na-agba bọọlụ mba ụwa nke ụmụ nwanyị na-agba dịka onye na-edebe goolu. Ọ bụ onye otu egwuregwu bọọlụ ụmụ nwanyị nke mba Naijiria. Na klọb ọ gbara bọọlụ maka Osun Babes na Rivers Angels na Naijiria, na kemgbe 2016 maka IFK Ostersund na Sweden.
== Ọrụ bọọlụ ==
Ohiaeriaku gbara Osun Babes bọọlụ dị ka onye na-edebe goolu mbụ ha họọrọ na Nigeria Women Premier League, ebe ndị otu ahụ mechara n'ọnọdụ nke atọ. Ọrụ a mere ka a kpọọ onye ahụ nọ n'afọ iri na ụma ka ọ bịa n'òtù mba.<ref>{{Cite web|title=Osun Babes coach Liadi Bashiru hails Edwin Okon on Christy Oheriaku call-up|url=http://www.savidnews.com/osun-babes-coach-liadi-bashiru-hails-edwin-okon-on-christy-oheriaku-call-up/|publisher=Savid News|accessdate=4 November 2016|date=13 September 2014|archivedate=31 July 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180731214819/http://www.savidnews.com/osun-babes-coach-liadi-bashiru-hails-edwin-okon-on-christy-oheriaku-call-up/}}</ref> O mechara hapụ ya ka ọ sonye na ndị mmeri na-achị Rivers Angels mgbe ha meriri n'asọmpi abụọ ọzọ, tupu ha agafee Osun Babes na mbido afọ 2016. Na nkwupụta, o kelere ndị otu na ndị ọrụ nkwado na Rivers Angels, na-akọwa ha dị ka ezinụlọ.<ref>{{Cite news|title=Super Falcons Goalkeeper, Ohiaeriaku Rejoins Osun Babes On A-Year Deal|url=http://saharareporterssport.com/super-falcons-goalkeeper-ohiaeriaku-rejoins-osun-babes-on-a-year-deal/|accessdate=4 November 2016|work=Sahara Reporters Sport|date=4 February 2016}}</ref>
Ka e mesịrị n'afọ ahụ, ọ gafere n'akụkụ Swedish IFK Ostersund na nkwekọrịta otu afọ na nkwekọ nke nwere ike ịgbatị otu afọ ọzọ.<ref>{{Cite web|url=http://www.savidnews.com/nigerias-goalkeeper-christy-ohiaeriaku-joins-swedens-ifk-ostersund/|title=Nigeria's goalkeeper Christy Ohiaeriaku joins Sweden's IFK Ostersund|publisher=Savid News|date=2 June 2016|accessdate=4 November 2016|archivedate=31 July 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180731213441/http://www.savidnews.com/nigerias-goalkeeper-christy-ohiaeriaku-joins-swedens-ifk-ostersund/}}</ref>
=== Ọrụ mba ụwa ===
Tupu asọmpi asọmpi ụmụ nwanyị nke Afrịka nke afọ 2014, a gụnyere Ohiaeriaku na [[Nigeria women's national football team|ndị otu egwuregwu bọọlụ ụmụ nwanyị nke]] Naijiria.<ref>{{Cite news|url=http://www.goal.com/en-ng/news/4093/nigerian-football/2014/09/13/5100869/christy-ohieriaku-delighted-with-super-falcons-call-up|title=Christy Ohieriaku delighted with Super Falcons call-up|work=Goal.com|date=13 September 2014|accessdate=12 June 2015|author=Ahmadu|first=Samuel}}</ref> Ọ bụ otu n'ime ndị otu na 2015 FIFA Women's World Cup, ebe ọ bụ otu n"ime ndị na-edebe goolu atọ ahọpụtara.<ref>{{Cite news|author=Okeleji|first=Oluwashina|title=Perpetua Nkwocha aims to end Nigeria career on a high|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/32913879|accessdate=4 November 2016|work=BBC Sport|date=28 May 2015}}</ref> Ọ bidoghị egwuregwu ọ bụla, kama ịbụ onye a na-ejighị dochie anya maka egwuregwu megide United States, Australia na Sweden n'ihe a kọwara dị ka "ìgwè ọnwụ".<ref>{{Cite news|title=Christy Ohiaeriaku|url=http://www.espnfc.com.au/player/219970/christy-ohiaeriaku|accessdate=4 November 2016|work=ESPN}}</ref><ref>{{Cite news|title=Group of death: Australia's World Cup opponents|url=http://www.canberratimes.com.au/sport/soccer/group-of-death-australias-world-cup-opponents-20150605-ghhigr.html|accessdate=4 November 2016|work=[[The Canberra Times]]|date=5 June 2015}}</ref>
Na mbido 2016 FIFA U-20 Women's World Cup, ọ nwere olileanya na ọ gara n'ihu na bọọlụ na Sweden ga-enyere ya aka inweta ọnọdụ na ndị otu ahụ.<ref>{{Cite news|title=IFKO Stersund's Ohiaeriaku ready for Falconets challenge|url=https://uk.sports.yahoo.com/news/ifko-stersund-ohiaeriaku-ready-falconets-165514519.html|accessdate=4 November 2016|work=Yahoo! News|date=6 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161104210336/https://uk.sports.yahoo.com/news/ifko-stersund-ohiaeriaku-ready-falconets-165514519.html|archive-date=4 November 2016|url-status=dead}}</ref> E mechara kpọọ aha ya na ndị otu maka asọmpi ahụ.<ref>{{Cite web|title=Dedevbo rejects players ahead of Women's World Cup|url=http://von.gov.ng/dedevbo-rejects-players-ahead-womens-world-cup/|publisher=VON.gov.ng|accessdate=4 November 2016|date=25 October 2016}}</ref>
== Ihe odide ==
# '''[[Christy Ohiaeriaku#cite%20ref-1|^]]'''
# '''[[Christy Ohiaeriaku#cite%20ref-2|^]]'''
# '''[[Christy Ohiaeriaku#cite%20ref-3|^]]'''
# '''[[Christy Ohiaeriaku#cite%20ref-4|^]]'''
# '''[[Christy Ohiaeriaku#cite%20ref-5|^]]'''
# '''[[Christy Ohiaeriaku#cite%20ref-6|^]]'''
# '''[[Christy Ohiaeriaku#cite%20ref-7|^]]'''
# '''[[Christy Ohiaeriaku#cite%20ref-8|^]]'''
# '''[[Christy Ohiaeriaku#cite%20ref-9|^]]'''
{{DEFAULTSORT:Ohiaeriaku, Christy}}
[[Òtù:Ndị Igbo]]
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
46asw86ekc9lhyky3iqtr81tx09vwf9
Félicite Bada
0
24710
728828
727725
2026-09-29T05:15:05Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
728828
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}Félicite Bada (amụrụ na 14 Machị 1962) bụ onye Benin na-agba ọsọ nke na-ahụ maka 100 mita nke ụmụ nwanyị na 200 mita nke ụmụ nwoke. O sonyere na Egwuregwu na 1987 Egwuregwu Afrika niile na august1987, ebe ọ gbara ọsọ kachasị mma nke 25.08 sekọnd na mita 200. Na Seoul, o sonyere na 1988 Olimpik oge okpomọkụ ebe ọ bụ onye na-eburu ọkọlọtọ maka Benin. Ọ bụ ezie na ọ bụ naanị onye nke asaa na ikpo ọkụ 1 nke 100 mita, ọ ka na-agba ọsọ oge kachasị mma nke 12.27 sekọnd.
== Ọrụ ==
A mụrụ Bada na 14 Machị 1962. Ọrụ ya nọ n'ọkwa ya na ngwụcha afọ 1980. O setịpụrụ ihe kachasị mma nke onwe ya nke 25.08 sekọnd na mita 200 na 11 Ọgọstụ 1987 na Nairobi na Egwuregwu Afrika niile, ọ bụ ezie na ọ bụ naanị onye nke asatọ na nkeji iri na ise nke ikpeazụ.<ref>{{Cite web|url=https://www.iaaf.org/athletes/benin/felicite-bada-63714|title=Felicite Bada|publisher=IAAF|accessdate=22 October 2016}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.les-sports.info/felicite-bada-athletisme-spf185123.html|title=Felicite Bada|publisher=Les-sports.info|accessdate=22 October 2016}}</ref>
Bada ruru eru maka 1988 Summer Olympics na Seoul, ọ bụkwa onye na-eburu ọkọlọtọ maka mba ya. Ọ bụ otu n'ime ndị egwuregwu asatọ ruru eru maka Olimpik n'afọ ahụ site na Benin, ndị ọzọ bụ onye judo [[Daniel Dohoua Dossou]], na ndị egwuregwu Issa Alassane-Ousséni na mita 100, José de Souza na 110m ihe mgbochi, na ndị na-agba ọsọ 4 x 100 Fortune Ogouchi, Patrice Mahoulikponto, Dossou Vignissy na Issa Alassani-Ousseni.<ref>{{Cite web|url=https://www.sports-reference.com/olympics/countries/BEN/summer/1988/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200417093147/https://www.sports-reference.com/olympics/countries/BEN/summer/1988/|archivedate=17 April 2020|title=Benin at the 1988 Seoul Summer Games|publisher=[[Sports Reference]]|accessdate=25 October 2016}}</ref> Na ihe omume 100 mita nke ụmụ nwanyị, Bada mechara nke asaa ikpo ọkụ 1, na-erughị eru, mana ọ ka na-agba ọsọ oge kachasị mma nke 12.27 sekọnd.<ref name="SR" /> N'ihe omume mita 200 nke ụmụ nwanyị, ọ mechara nke isii na ikpo ọkụ 1 na oge nke 25:42 sekọnd, ọzọ na-enweghị ike ịga n'ihu.<ref name="SR" />
E depụtara Bada na 5 ft 4 sentimita n'ogologo (163 cm) na ịdị arọ ya n'oge ọrụ ya dị na 121 paụnd ma ọ bụ 55 kilogram.<ref name="SR">{{Cite web|url=https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ba/felicite-bada-1.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20081212021955/http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ba/felicite-bada-1.html|archivedate=12 December 2008|title=Félicite Bada Bio, Stats, and Results|work=Olympics at Sports-Reference.com|accessdate=8 August 2016|url-status=dead}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">. ''Olympics at Sports-Reference.com''. Archived from on 12 December 2008<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">8 August</span> 2016</span>.</cite></ref>
== Ihe odide ==
{{DEFAULTSORT:Bada, Félicite}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
bu6oxwxg0ac94gvn3kqe8iuomg920oi
Mmetụta agha na gburugburu ebe obibi
0
26285
728641
708019
2026-09-28T18:02:07Z
InternetArchiveBot
11600
Add 1 book for (20260928)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]]
728641
wikitext
text/x-wiki
[[Usòrò:Defoliation_agent_spraying.jpg|áká_ịkẹngạ|thumb|Agent Orange, herbicide, a na-awụsa n'ala ugbo n'oge Agha Vietnam]]
Ọmụmụ banyere mmetụta gburugburu ebe obibi nke agha na-elekwasị anya na imelite agha ọhụrụ na mmetụta ya na-abawanye na gburugburu ebe obibi. A na-eji usoro ụwa arụrụ arụ eme ihe maka ọtụtụ akụkọ ihe mere eme edere. Otú ọ dị, ụzọ ndị e si alụ agha ọgbara ọhụrụ na-akpata mbibi ka ukwuu na gburugburu ebe obibi. Ọganihu a na-alụ site na ngwá agha kemịkal gaa na ngwá agha nuklia emewo ka nrụgide dị ukwuu na gburugburu ebe obibi na gburugburu ebe obibi. Ihe atụ akọwapụtara nke mmetụta gburugburu ebe obibi nke agha gụnyere Agha Ụwa Mbụ, Agha Ụwa nke Abụọ, Agha Vietnam, Agha Obodo Rwandan, Agha Kosovo na Agha Ọwara.
== Ihe omume akụkọ ihe mere eme ==
=== Vietnam ===
[[Usòrò:'Ranch_Hand'_run.jpg|thumb|Defoliant spray run, akụkụ nke Operation Ranch Hand, n'oge Agha Vietnam site na ụgbọ elu UC-123B Provider]]
Agha Vietnam nwere mmetụta dị ịrịba ama na gburugburu ebe obibi n'ihi ihe ndị na-emepụta kemịkalụ nke ejiri mebie ahịhịa ndị dị mkpa n'agha. Ndị iro nwetara uru dị n'ịnọgide na-adịghị ahụ anya site na ịgwakọta ndị nkịtị ma ọ bụ na-ekpuchi ahịhịa ahịhịa na ndị agha na-emegide nke lekwasịrị anya na gburugburu ebe obibi..<ref name="king">{{Cite news|author=King|first=Jessie|title=Vietnamese wildlife still paying a high price for chemical warfare|url=https://www.independent.co.uk/environment/vietnamese-wildlife-still-paying-a-high-price-for-chemical-warfare-5329662.html|accessdate=4 March 2015|work=The Independent|date=8 July 2006}}</ref> Ndị na-emepụta kemịkal nyere US ohere n'oge agha. Otú ọ dị, ahịhịa ahụ enweghị ike ịmaliteghachi ma hapụ apịtị na-enweghị ihe ọ bụla nke ka dị ọtụtụ afọ mgbe a gbasịrị ya.<ref name="dw">{{Cite journal|author=DeWeerdt|first=Sarah|title=War and the Environment|journal=World Wide Watch|date=January 2008|volume=21|issue=1}}</ref> Ọ bụghị naanị na ahịhịa ka ihe nke a metụtara kamakwa anụ ọhịa: "nnyocha dị n'etiti afọ 1980 site n'aka ndị na-ahụ maka gburugburu ebe obibi na Vietnam dere naanị ụdị nnụnụ ịrị abụọ na anọ na ụdị anụmanụ ise na-enye nwa ara dị n'oké ọhịa na ebe ndị a gbanwere, ma e jiri ya tụnyere ụdị nnụisi otu narị na iri anọ na ise na ụdị anụ ọhịa pụkụ atọ na ịrị ise na ịse na-enye ụmụ ara n'oké osimiri. "<ref name="dw" /> A na-achọpụta mmetụta a na-ejighị n'aka nke ọgwụ na-egbụ akwụkwọ ndụ ndị a ugbu a site n'ile anya na usoro nkesa ụdị gbanwere site na mmebi ebe obibi na mfu na usoro ala mmiri, nke na-amị mmiri si n'ala.<ref name="king" />
=== Afrịka ===
N'Africa niile, agha abụwo isi ihe na-eme ka ọnụ ọgụgụ anụ ọhịa belata n'ime ogige ntụrụndụ mba na ebe ndị ọzọ echedoro.<ref name="DaskinPringle">{{Cite journal|author=Daskin|first=Joshua H.|title=Warfare and wildlife declines in Africa's protected areas|url=https://archive.org/details/nature-uk_2018-01-18_553_7688/page/328|journal=Nature|volume=553|issue=7688|pages=328–332|year=2018|pmid=29320475|doi=10.1038/nature25194}}</ref> Otú ọ dị, ọnụ ọgụgụ na-arị elu nke atụmatụ mweghachi nke gburugburu ebe obibi, gụnyere na Akagera National Park nke Rwanda na Gorongosa National Park nke Mozambique, egosiwo na a pụrụ imezigharị anụ ọhịa na gburugburu ebe obibi nke ọma ọbụna mgbe esemokwu ndị mebiri emebi gasịrị.<ref name="Pringle">{{Cite journal|author=Pringle|first=Robert M.|title=Upgrading protected areas to conserve wild biodiversity|url=https://archive.org/details/nature-uk_2017-06-01_546_7656/page/91|journal=Nature|volume=546|issue=7656|pages=91–99|year=2017|pmid=28569807|doi=10.1038/nature22902}}</ref> Ndị ọkachamara kwusiri ike na idozi nsogbu ọha na eze, nke akụ̀ na ụba, na nke ndọrọ ndọrọ ọchịchị dị oké mkpa iji nwee ihe ịga nke ọma nke mgbalị ndị dị otú ahụ.<ref name="sk">{{Cite journal|author=Kanyamibwa|first=Samuel|year=1998|title=Impact of war on conservation: Rwandan environment and wildlife in agony|journal=Biodiversity and Conservation|volume=7|issue=11|pages=1399–1406|doi=10.1023/a:1008880113990}}</ref><ref name="DaskinPringle" /><ref name="Pringle" />
==== Rwanda ====
Mgbukpọ agbụrụ nke Rwanda dugara n'igbu ihe dịka ndị Tutsi pụkụ narị asatọ na ndị Hutu dị nro. Agha ahụ mere ka ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ nde ndị Hutu abụọ gbapụ na [[Rwanda]] n'ime izu ole na ole gaa n'ogige ndị gbara ọsọ ndụ na [[Tanzania]] na ugbu a [[Democratic Republic of the Congo]].<ref name="dw"/> Nnukwu nchụpụ a nke ndị mmadụ nọ n'ogige ndị gbara ọsọ ndụ na-etinye nrụgide na gburugburu ebe obibi. A na-ekpochasị oke ọhịa iji nye osisi maka iwu ụlọ na ịmepụta ọkụ isi nri: "Ndị a tara ahụhụ site na ọnọdụ ọjọọ ma bụrụ ihe dị mkpa na-eyi ihe egwu na-emetụta akụ ndị sitere n'okike..<ref name="dw" /><ref name="sk"/> Nsonaazụ sitere na ọgụ ahụ gụnyekwara mmebi nke ogige ntụrụndụ mba na ebe nchekwa. Nnukwu nsogbu ọzọ bụ na ọnụ ọgụgụ ndị bi na Rwanda gbanwere ndị ọrụ na isi obodo gaa n'akụkụ ndị ọzọ nke mba ahụ, si otú ahụ mee ka ọ sie ike ichebe anụ ọhịa..<ref name="sk" />
=== Agha Ụwa nke Abụọ ===
[[World War II|Agha Ụwa nke Abụọ]] ([[WWF-India|WWII]]) kpalitere mmụba dị ukwuu na mmepụta, mee ka mmepụta na mbugharị nke ngwa ahịa agha, ma wepụta ọtụtụ nsonaazụ gburugburu ebe obibi ọhụrụ, bụ nke a ka na-ahụ taa. Agha Ụwa nke Abụọ nọ na-ebibi ọtụtụ mmadụ, anụmanụ, na ihe onwunwe. Mmetụta nke Agha Ụwa nke Abụọ mgbe agha gasịrị, ma gburugburu ebe obibi na nke ọha mmadụ, ka na-ahụ anya ọtụtụ iri afọ ka esemokwu ahụ kwụsịrị.
N'oge Agha Ụwa nke Abụọ, e ji nkà na ụzụ ọhụrụ mepụta ụgbọ elu, bụ́ ndị e ji eduzi mwakpo ikuku. N'oge agha ahụ, a na-eji ụgbọ elu ebuga ihe onwunwe ma n'ebe ndị agha dị iche iche na-atụba bọmbụ na ndị iro, nnọpụiche, na ndị enyi. Ihe omume ndị a mebiri ebe obibi.<ref>{{Cite journal|author=Evenden|first=Matthew|date=2011|title=Aluminum, commodity chain, and the environmental history of the second world war|journal=Environmental History|volume=16|pages=69–93|doi=10.1093/envhis/emq145}}</ref>
N'otu aka ahụ dị ka anụ ọhịa, gburugburu ebe obibi na-enwekwa mmetọ mkpọtụ nke ụgbọ elu ndị agha na-emepụta. N'oge Agha Ụwa nke Abụọ, ụgbọ elu rụrụ ọrụ dị ka vector maka mbugharị nke exotics nke e ji ebute ahịhịa na ụdị ndị a kụrụ n'àgwàetiti dị n'oké osimiri site n'ụzọ ụgbọ elu na-ebute ụgbọ elu nke e ji mee ihe dị ka ebe a na-agbanye mmanụ na ọdụ ụgbọ mmiri n'oge a na-arụ ọrụ na ihe nkiri Pacific.<ref>{{Cite journal|author=Stoddart|date=1968|title=Catastrophic human interference with coral atoll ecosystems|journal=Geography|pages=25–40}}</ref> Tupu agha ahụ, ọtụtụ ụdị dị iche iche bi n'àgwàetiti ndị dịpụrụ adịpụ gburugburu [[Europe]]. N'oge Agha Ụwa nke Abụọ, agha ụgbọelu nwere mmetụta dị ukwuu na mgbanwe nke ọnụ ọgụgụ mmadụ.<ref name=":0"/>
N'ọnwa [[Ọgọstụ]] n'afọ 1945, mgbe ha lụchara Agha Ụwa nke Abụọ ruo ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ afọ anọ, [[Njikọ̀taọ̀hà|United States of America]] tụbara bọmbụ atọm n'elu obodo Hiroshima na [[Japan]]. Ihe dị ka mmadụ pụkụ ịrị asaa nwụrụ n'ime sekọnd itoolu mbụ ka ogbunigwe nke Hiroshima gasịrị, nke yiri ọnụ ọgụgụ ndị nwụrụ nke sitere na mwakpo ikuku Operation Meetinghouse na-agbawa obi na Tokyo. Ụbọchị atọ mgbe ogbunigwe nke Hiroshima gasịrị, United States tụbara bọmbụ atọm nke abụọ n'obodo Nagasaki nke mmepụta ihe, gbuo mmadụ pụkụ ịrị atọ na ịse ozugbo.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://sjenvironmentaljustice.org/atomic-bombing-of-hiroshima-and-nagasaki-sj-environmental-justice/|title=Atomic Bombing of Hiroshima and Nagasaki – SJ Environmental Justice – sj environmental justice|first=Environmental|author=Justice|accessdate=2021-11-05|archivedate=2021-11-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211105014525/https://sjenvironmentaljustice.org/atomic-bombing-of-hiroshima-and-nagasaki-sj-environmental-justice/}}</ref> Ngwá agha nuklia wepụtara ọkwa ọdachi nke ike na radiation particles. Ozugbo a gbagburu bọmbụ ahụ, okpomọkụ ruru ihe dị ka 3980 °C / 7200 °F. Na okpomọkụ dị elu, e bibiri osisi na anụmanụ niile yana akụrụngwa na ndụ mmadụ na mpaghara mmetụta.<ref name=":1" /><ref name=":0"/> Akụkụ radiation nke a tọhapụrụ kpatara mmetọ ala na mmiri zuru ebe niile.<ref name=":2">{{Cite web|url=https://sciencing.com/environmental-effects-atomic-bomb-8203814.html|title=Environmental Effects of the Atomic Bomb|author=Lemon}}</ref> Mgbawa mbụ ahụ mere ka okpomọkụ dị n'elu ya dịkwuo elu ma mepụta ifufe na-ebibi osisi na ụlọ n'ụzọ ha.<ref name=":2" />
Oké ọhịa Europe nwere mmetụta dị egwu nke sitere na ọgụ n'oge agha ahụ. N'azụ ebe a na-alụ ọgụ, e wepụrụ osisi site na osisi ndị a gbuturu iji kpochapụ ụzọ maka ịlụ ọgụ. Oké ọhịa ndị e mebiri emebi n'ebe agha ahụ chere mmegbu ihu.<ref name=":3"/>
A malitere iji kemịkal dị oke egwu n'oge Agha Ụwa nke Abụọ.<ref name=":3"/> Mmetụta na-adịte aka nke kemịkal na-esite na nnọgidesi ike ha na usoro nkwụsịtụ na-adịghị mma nke mba ndị nwere ngwá agha echekwara.<ref name=":0">{{Cite journal|author=Lawrence|first=Michael|date=2015|title=The effects of modern war and military activities on biodiversity and the environment|journal=Environmental Reviews|volume=23|issue=4|pages=443–460|doi=10.1139/er-2015-0039}}</ref> N'oge Agha Ụwa Mbụ (WW I), ndị [[Germany]] na-emepụta kemịkal mepụtara gas chlorine na gas mustard. Mmepe nke gas ndị a dugara n'ọtụtụ ndị nwụrụ anwụ, ala na-enwekwa nsí ma n'ime ma n'akụkụ ọgbọ agha.<ref name=":3" />
Ka e mesịrị na Agha Ụwa nke Abụọ, ndị na-emepụta kemịkal mepụtara ọbụna bọmbụ kemịkal na-emerụ ahụ, nke a na-etinye n'ime barrels ma tinye ya n'oké osimiri.<ref name=":0"/> Ikpochapụ kemịkal n'oké osimiri na-etinye ihe ize ndụ nke ihe ndị dabeere na ígwè na-ere ma na-agbapụta kemịkal dị n'ime ụgbọ mmiri ahụ n'oké mmiri.<ref name=":0" /> Site na mkpofu kemịkal n'oké osimiri, enwere ike ịgbasa mmetọ ahụ n'akụkụ dị iche iche nke gburugburu ebe obibi na-emebi gburugburu ebe obibi nke mmiri na nke ala.<ref name=":3">{{Cite book|author=Tucker|first=Richard|date=2012|chapter=War and the Environment|title=A Companion to Global Environmental History|pages=319–339|doi=10.1002/9781118279519.ch18|isbn=9781118279519}}</ref>
E mebiri usoro okike mmiri n'oge Agha Ụwa nke Abụọ ọ bụghị naanị site na mmetọ kemịkal, kamakwa site na mkpọmkpọ ebe sitere na ụgbọ mmiri, nke na-agbapụta mmanụ n'ime mmiri. A na-eme atụmatụ na mmetọ mmanụ n'Oké Osimiri Atlantic n'ihi ụgbọ mmiri nke Agha Ụwa nke Abụọ karịrị nde tọn iri na ise.<ref name=":0"/> Mmanụ na-awụfu siri ike ihichapụ ma were ọtụtụ afọ iji kpochaa. Ruo taa, a ka nwere ike ịchọta mmanụ n'Oké Osimiri Atlantic site na ụgbọ mmiri ụgbọ mmiri nke mere n'oge Agha Ụwa nke Abụọ.
Ojiji nke kemịkal n'oge agha nyere aka mụbaa ọnụ ọgụgụ nke ụlọ ọrụ kemịkal ma nyekwa aka igosi gọọmentị uru nke nyocha sayensị. Mmepe nke nyocha kemịkal n'oge agha ahụ dugakwara na mmepe nke ọgwụ ahụhụ ugbo mgbe agha gasịrị.<ref name=":3"/> Mmepụta nke ọgwụ ahụhụ bụ ihe gbanwere maka ọtụtụ afọ mgbe agha ahụ gasịrị.
Mmetụta gburugburu ebe obibi nke Agha Ụwa nke Abụọ dị oke egwu, nke mere ka a hụ ha na Agha Nzuzo ma hụ ha taa. Mmetụta nke esemokwu, mmetọ kemịkal, na agha ụgbọelu niile na-enye aka na mbelata nke ọnụ ọgụgụ nke osisi na anụmanụ zuru ụwa ọnụ, yana mbelata nke ụdị dị iche iche.<ref name=":0"/>
Na 1946, na Mpaghara U.S. nke Germany, ndị agha United States dụrụ gọọmenti ọdụ ka ha kwadebe ụlọ na ọrụ maka ndị a tụrụ bọmbụ n’obodo ha. Azịza ya bụ usoro ihe omume ubi pụrụ iche nke ga-enye ndị mmadụ ala ọhụrụ ka ha biri. A na-enyocha ọhịa maka ezigbo ala nke kwesịrị ekwesị maka mmepụta ihe ọkụkụ. Nke a pụtara na a ga-egbutu ọhịa ahụ iji mee ala maka ugbo na ebe obibi. A ga-eji usoro ihe ọkụkụ na-eme ihe n'ọhịa nke Germany maka ihe onwunwe na njikwa n'ọdịnihu. ike agha nke Germany. N'ime mmemme a, a na-emepụta ihe dị ka osisi fest mita 23,500,000 n'ime ọhịa..<ref>{{Cite web|url=http://digicoll.library.wisc.edu/cgi-bin/History/History-idx?type=turn&entity=History.YearPotsdam.p0073&id=History.YearPotsdam&isize=M|title=History: A year of Potsdam, the German economy since the surrender: How 17,000,000 Germans are fed|work=digicoll.library.wisc.edu|accessdate=2020-01-24}}</ref>
Aluminum bụ otu n'ime nnukwu akụ na ụba nke Agha Ụwa nke Abụọ metụtara. Bauxite, ore aluminum na mineral cryolite dị mkpa, yana ịchọ nnukwu ike eletrik.<ref>Wills, M. (August 18, 2020) [https://daily.jstor.org/the-environmental-costs-of-war/ "The Environmental Costs of War,"] ''JSTOR Daily,''</ref>
=== Agha Gulf na Agha Iraq ===
N'oge Agha Ọwara nke 1991, ọkụ mmanụ Kuwaiti sitere na amụma ụwa na-emebi emebi nke ndị agha Iraq na-agbaga na Kuwait. Mwụfu mmanụ nke Agha Gulf, nke a na-ewere dị ka mwụfu mmanụ kacha njọ n'akụkọ ihe mere eme, kpatara mgbe ndị agha Iraq meghere valvụ na ọdụ mmanụ mmanụ nke Sea Island wee tụfuo mmanụ n'ọtụtụ ụgbọ mmiri n'ime Ọwara Peshia. A na-awụsakwa mmanụ n’etiti ọzara.
Obere oge tupu Agha Iraq nke afọ 2003, Iraq gbakwara ebe mmanụ dị iche iche ọkụ.<ref>{{Cite web|url=http://edition.cnn.com/2003/WORLD/meast/03/21/sprj.irq.oil.wells/index.html|title=CNN.com - UK: Iraq torches seven oil wells - Mar. 21, 2003|work=edition.cnn.com|accessdate=2023-05-09|archivedate=2003-04-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20030404015608/http://edition.cnn.com/2003/WORLD/meast/03/21/sprj.irq.oil.wells/index.html}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://kockw.com/sites/EN/Pages/Profile/History/OilFires.aspx|title=Kuwait Oil Company|work=kockw.com|accessdate=11 January 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150519003256/http://kockw.com/sites/EN/Pages/Profile/History/OilFires.aspx|archivedate=19 May 2015}}</ref>
Ụfọdụ ndị agha America mere mkpesa banyere ọrịa Gulf War, nke akara ngosi gụnyere nsogbu sistemu ahụ ji alụso ọrịa ọgụ na ntụpọ ọmụmụ na ụmụ ha. Ma ọ̀ bụ n’ihi oge e ji eje ozi nke ọma n’oge agha ma ọ bụ n’ihi ihe ndị ọzọ, ka na-arụrịta ụka.
=== Ihe atụ ndị ọzọ ===
* 1938 Yellow River flood, nke gọọmentị Nationalist na Central [[China]] mepụtara n'oge mmalite nke Agha nke Abụọ nke China na Japan na mgbalị ịkwụsị ọganihu ngwa ngwa nke ndị agha Japan. A na-akpọ ya "omume kachasị ukwuu nke agha gburugburu ebe obibi n'akụkọ ihe mere eme".
* Beaufort's Dyke, nke a na-eji eme ihe dị ka ebe a na-atụfu bọmbụ
* Mmanụ ala a wụfuru n'ọdụ ụgbọ mmiri Jiyeh, nke ndị agha ụgbọelu Israel tụrụ bọmbụ n'oge esemokwu [[Israel]]-[[Lebanon]] na 2006.
* Ebe Nchebe A na-ejibu ya eme ihe, mmemme ndị agha US nke na-ahụ maka iweghachi gburugburu ebe obibi
* Atụmatụ K5, mgbalị nke gọọmentị nke People's Republic of Kampuchea iji mechie ụzọ ndị agha nnupụisi Khmer Rouge na-abanye na Cambodia n'etiti afọ 1985 na 1989, na-akpata mmebi gburugburu ebe obibi.
* Ntinye aka nke [[Saudi Arabia]] na Yemen, ntinye aka n'agha obodo na Middle East, mebiri njikọ nchekwa mmiri-ike-nri na mba na-enweghị ihe onwunwe. Agha na esemokwu ahụ dugara na mmetọ nke mmiri na ala ugbo.<ref>{{Cite web|url=https://www.atlanticcouncil.org/blogs/menasource/winning-the-humanitarian-war-in-yemen/|title=Winning the humanitarian war in Yemen|work=Atlantic Council|date=16 October 2019|accessdate=16 October 2019}}</ref>
== Ihe ize ndụ gburugburu ebe obibi ==
Ihe onwunwe bụ isi ihe na-akpata esemokwu n'etiti mba: "mgbe njedebe nke Agha Nzuzo karịsịa, ọtụtụ atụwo aro na mmebi gburugburu ebe obibi ga-eme ka ụkọ dịkwuo njọ ma ghọọ isi ihe ọzọ na-akwalite esemokwu agha. "<ref name="gled">{{Cite book|author=Gledistch|first=Nils|title=Conflict and the Environment|url=https://archive.org/details/conflictenvironm0033unse|year=1997|publisher=Kluwer Academic Publishers}}</ref> Ịdị ndụ nke mba na-adabere na ihe onwunwe sitere na gburugburu ebe obibi.<ref name="gled" /> Ihe onwunwe ndị na-akpata agha gụnyere ókèala, ihe ndị a na-emepụta, isi iyi ike, mmiri, na nri.<ref name="gled" /> Iji nọgide na-enwe nkwụsi ike nke ihe onwunwe, mba ejirila agha kemịkal na nuklia iji chebe ma ọ bụ wepụta ihe onwunwa, na n'oge esemokwu.<ref name="gled" /><ref name="rob" /> A na-eji ihe ndị a eme ihe agha ugboro ugboro: e ji ihe dị ka tọn 125,000 nke ihe kemịkal mee ihe n'oge Agha Ụwa Mbụ, na ihe dị ka ton 96,000 n'oge esemokwu Vietnam.<ref name="rob" /> A na-eji gas akwara, nke a makwaara dị ka organophosphorous anticholinesterases, mee ihe na-egbu egbu megide ụmụ mmadụ ma bibie ọnụ ọgụgụ dị elu nke anụ ndị na-abụghị mmadụ na ndị na-enweghị azụ.<ref name="rob">{{Cite book|author=Robinson|first=J.P|title=The Effects of Weapons on Ecosystems|year=1979|publisher=Pergamon Press}}</ref> Otú ọ dị, a ga-echebe ahịhịa na-emetọ emetọ, ọ ga-abụkwa ihe iyi egwu nye ndị na-eri ahịhịhịa.<ref name="rob" /> Nsonaazụ nke ihe ọhụrụ na agha kemịkal dugara n'ọtụtụ kemịkal dị iche iche maka agha na ojiji n'ụlọ, mana ọ rụpụtakwara mmebi gburugburu ebe obibi a na-atụghị anya ya.
Ọganihu nke agha na mmetụta ya na gburugburu ebe obibi gara n'ihu site na imepụta ngwá agha na-ebibi ihe. Ọ bụ ezie na taa, ngwá agha nke nnukwu mbibi na-arụ ọrụ dị ka ihe na-egbochi na iji ngwá agha nke oke mbibi n'oge [[World War II|Agha Ụwa nke Abụọ]] mepụtara nnukwu mbibi gburugburu ebe obibi. N'elu nnukwu ọnwụ na ndụ mmadụ, ihe onwunwe okike na-abụkarị ndị mbụ na-ata ahụhụ: a na-ekpochapụ ọhịa na anụ ọhịa.<ref name="gled"/> Agha nuklia na-emetụta ma mmetụta kpọmkwem na nke na-apụtaghị ìhè na gburugburu ebe obibi. Mbibi anụ ahụ n'ihi mgbawa ahụ ma ọ bụ site na mmebi nke biospheric n'ihi radiation ionizing ma ọ bụ radiotoxicity na-emetụta usoro okike n'ime radius mgbawa ahụ.<ref name="rob"/> Ọzọkwa, nsogbu ikuku ma ọ bụ nke geospheric nke ngwá agha kpatara nwere ike iduga na mgbanwe ihu igwe na ihu igwe.<ref name="rob" />
=== Ngwá agha ndị na-agbawaghị agbawa ===
Mgbasa agha chọrọ ọtụtụ ngwá agha na-agbawa agbawa, akụkụ nke ga-agaghị agbawa nke ọma ma hapụ ngwá agha na'agbawaghị agbawa. Nke a na-emepụta nnukwu ihe ize ndụ anụ ahụ na nke kemịkal maka ndị nkịtị bi n'ógbè ndị bụbu mpaghara agha, n'ihi ohere nke mgbawa mgbe esemokwu ahụ gasịrị, yana nsị nke kemịstrị n'ime ala na mmiri dị n'okpuru ala.<ref>Joel Hayward, ''[[Airpower and the environment]]: The Ecological Implications of Modern Air Warfare''. Air University Press, 2013.</ref>
=== Onye Ọrụ Orange ===
Agent Orange bụ otu n'ime herbicides na defoliants nke ndị agha Britain ji mee ihe n'oge Malayan Emergency na ndị agha US na mmemme agha herbicidal ya, Operation Ranch Hand, n'oge Agha Vietnam. A na-eme atụmatụ 21,136,000 gal. (80 000 m3) nke Agent Orange na-awụfu South Vietnam.<ref>{{Cite web|url=http://www1.va.gov/Agentorange/|title=Agent Orange|publisher=United States Department of Veterans|date=January 9, 2008|accessdate=2008-08-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120703211712/http://www1.va.gov/agentorange/|archivedate=July 3, 2012}}</ref> Dị ka gọọmentị Vietnam si kwuo, nde mmadụ 4.8 Vietnamese na Agent Orange, na-akpata ọnwụ na nkwarụ 400,000, na ụmụaka 500,000 amụrụ na nkwarụrụ ọmụmụ. Red Cross nke Vietnam na-eme atụmatụ na ihe ruru otu nde mmadụ nwere nkwarụ ma ọ bụ nwee nsogbu ahụike n'ihi Agent Orange.<ref>{{Cite news|url=http://edition.cnn.com/2012/08/10/world/asia/vietnam-us-agent-orange/|title=U.S. in first effort to clean up Agent Orange in Vietnam|first=Jessica|author=King|date=2012-08-10|accessdate=2012-08-11|work=[[CNN]]}}</ref> Gọọmentị United States akpọwo ọnụ ọgụgụ ndị a ndị a na-apụghị ịdabere na ha.
Ọtụtụ ndị ọrụ Commonwealth na-arụ ọrụ na / ma ọ bụ jiri Agent Orange n'ime na ọtụtụ iri afọ mgbe esemokwu Malaya nke 1948 na 1960 tara ahụhụ site na nnukwu ikpughe dioxin. Agent Orange mekwara ka ala na-agbada n'ebe dị na Malaya. A na-eme atụmatụ na 10,000 ndị nkịtị na ndị nnupụisi na Malaya tara ahụhụ site na mmetụta nke defoliants, ọ bụ ezie na ọtụtụ ndị ọkọ akụkọ ihe mere eme kwenyere na ọ ga-abụ ihe karịrị 10,000 ebe ọ bụ na ejiri Agent Orange mee ihe n'ụzọ dị ukwuu na Malay Emergency na n'adịghị ka US, gọọmentị Britain gbanwere ọnụ ọgụgụ ahụ ma debe ọrụ ya na nzuzo n'ihi egwu nke mmeghachi omume ọjọọ sitere n'aka mba ndị ọzọ.<ref>{{Cite book|title=Pesticide Dilemma in the Third World: A Case Study of Malaysia|pages=23|publisher=Phoenix Press|year=1984}}</ref><ref>{{Cite book|title=Dioxins and Health|pages=145–160|author=Arnold Schecter, Thomas A. Gasiewicz|date=July 4, 2003}}</ref><ref>{{Cite book|title=Chemical and Biological Warfare: A Reference Handbook|url=https://archive.org/details/chemicalbiologic0000maur|pages=[https://archive.org/details/chemicalbiologic0000maur/page/178 178]–180|author=Albert J. Mauroni|date=July 2003}}</ref><ref>{{Cite book|title=The Global Politics of Pesticides: Forging Consensus from Conflicting Interests|author=Bruce Cumings|year=1998|publisher=[[Earthscan]]}}</ref>
=== Ule nke ngwá agha nuklia ===
A na-anwale ngwá agha nuklia n'ebe dị iche iche gụnyere Bikini Atoll, Marshall Islands Pacific Proving Grounds, [[Nú Mézíkọ|New Mexico]] na US, Mururoa Atoll, Maralinga na [[Ostraliya|Australia]], na Novaya Zemlya na Soviet Union, n'etiti ndị ọzọ.
Ndị na-efe n'okpuru ifufe bụ ndị mmadụ n'otu n'otu na obodo ndị na-ahụ mmetọ radiation na / ma ọ bụ nuklia site na ikuku na / maọ bụ n'okpuru ala nnwale ngwá agha nuklia, na ihe mberede nuklia.
=== Strontium-90 ===
Gọọmentị [[United States]] nyochara mmetụta Strontium-90 na-esote agha, isotope radioactive nke a na-ahụ na nsonaazụ nuklia. Atomic Energy Commission chọpụtara na ozu-Sr-90, nke yiri calcium, nwere ike ịba n'ọkpụkpụ ma nwee ike ibute ọrịa kansa.<ref name="Lutts">{{Cite journal|author=Lutts|first=Ralph|title=Chemical Fallout: Rachel Carson's Silent Spring, Radioactive Fallout, and the Environmental Movement|journal=Environmental Review|year=1985|volume=9|issue=3|pages=210–225|doi=10.2307/3984231|pmid=11616075}}</ref> Sr-90 chọtara ụzọ ya n'ime ụmụ mmadụ site na usoro nri gburugburu ebe obibi dị ka nsị n'ime ala, osisi na-eburu ya, na-elekwasị anya na anụmanụ na-eri ahịhịa, ma mesịa bụrụ nke ụmụ mmadụ riri.<ref name="Kulp">{{Cite journal|author=Kulp|first=J. Laurence|title=Strontium-90 in Man|journal=Bulletin of the Atomic Scientists|year=1957}}</ref>
=== Mgbọ uranium e gwuru egbu ===
Ojiji nke uranium na-agwụ agwụ na mgbọ bụ arụmụka n'ihi ọtụtụ ajụjụ gbasara mmetụta ahụike nwere ike ịdị ogologo oge.<ref name="MillerMcClain">{{Cite journal|author=Miller|first=AC|title=A review of depleted uranium biological effects: in vitro and in vivo studies.|journal=Reviews on Environmental Health|volume=22|issue=1|pages=75–89|year=2007|pmid=17508699|doi=10.1515/REVEH.2007.22.1.75}}</ref> Ọrụ dị mma nke akụrụ, ụbụrụ, imeju, obi, na ọtụtụ usoro ndị ọzọ nwere ike imetụta site na ikpughe uranium, n'ihi na na mgbakwunye na ịbụ nke na-adịghị ike, uranium bụ ọla na-egbu egbu.<ref name="Craft04">{{Cite journal|author=Craft|first=Elena|title=Depleted and natural uranium: chemistry and toxicological effects|journal=Journal of Toxicology and Environmental Health, Part B|volume=7|issue=4|pages=297–317|year=2004|pmid=15205046|doi=10.1080/10937400490452714}}</ref> Ọ na-anọgide na-enwe radiation na-adịghị ike n'ihi ogologo ọkara ndụ ya. Aerosol mepụtara n'oge mmetụta na ọkụ nke mgbọ uranium na-agwụ agwụ nwere ike imerụ ebe sara mbara gburugburu ebe mmetụta ma ọ bụ ndị nkịtị na ndị ọrụ agha nwere ike iku ume.<ref>{{Cite journal|author=Mitsakou|first=C.|title=Modeling of the dispersion of depleted uranium aerosol|journal=Health Physics|volume=84|issue=4|pages=538–44|year=2003|pmid=12705453|doi=10.1097/00004032-200304000-00014}}</ref> N'ime izu atọ nke esemokwu na Iraq n'afọ 2003, e mere atụmatụ na a na-eji ihe karịrị tọn 1000 nke mgbọ uranium eme ihe n'obodo ukwu.<ref name="gaurdian2003">Paul Brown, [https://www.theguardian.com/uk/2003/apr/25/internationaleducationnews.armstrade Gulf troops face tests for cancer] ''guardian.co.uk'' 25 April 2003, Retrieved February 3, 2009</ref> Ngalaba Nchebe nke US na-azọrọ na ọ dịghị ụdị ọrịa kansa mmadụ ọ bụla a hụrụ n'ihi ikpughe ma ọ bụ uranium sitere n'okike ma ọ bụ nke e mebiri emebi.<ref>{{Cite web|url=http://fhp.osd.mil/du/healthEffects.jsp|title=Toxicological profile for uranium|author=U.S. Office of the Secretary of Defense|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071123082540/http://fhp.osd.mil/du/healthEffects.jsp|archivedate=2007-11-23}}</ref>
N'agbanyeghị nke ahụ, nyocha US DoD site na iji mkpụrụ ndụ a zụlitere na ụmụ oke ụlọ nyocha na-aga n'ihu na-atụ aro ohere nke leukemogenic, mkpụrụ ndụ ihe nketa, ọmụmụ, na mmetụta akwara site na ikpughe na-adịghị ala ala.<ref name="MillerMcClain"/>
Na mgbakwunye, UK Pensions Appeal Tribunal Service na mbido afọ 2004 kwuru na ebubo na-adịghị mma ọmụmụ site na onye agha agha Gulf nke February 1991 na nsị uranium.<ref>Williams, M. (February 9, 2004) [http://vitw.org/archives/405 "First Award for Depleted Uranium Poisoning Claim,"] ''The Herald Online,'' (Edinburgh: Herald Newspapers, Ltd.)</ref> Campaign Against Depleted Uranium (Spring, 2004) Ọzọkwa, nyocha ọrịa na-efe efe nke afọ 2005 kwubiri, sị: "N'ozuzu, ihe akaebe ọrịa na-eme n'ahụ mmadụ kwekọrọ na ohere dị ukwuu nke nkwarụ ọmụmụ na ụmụ nke ndị na-ahụ DU".<ref>[http://www.cadu.org.uk/news/17.htm#icbuw "MoD Forced to Pay Pension for DU Contamination,"] ''CADU News 17''</ref><ref name="Hindin">{{Cite journal|author=Hindin|first=Rita|title=Teratogenicity of depleted uranium aerosols: A review from an epidemiological perspective|journal=Environmental Health: A Global Access Science Source|volume=4|pages=17|year=2005|doi=10.1186/1476-069X-4-17|pmid=16124873}}</ref>
Dị ka nnyocha Alaani et al. mere n'afọ 2011 si kwuo, ikpughe uranium na-adịghị mma bụ isi ihe kpatara ya ma ọ bụ ihe jikọrọ ya na ihe kpatara nkwarụ ọmụmụ na mmụba nke ọrịa kansa.<ref>{{Cite journal|first=Samira|author=Alaani|title=Uranium and other contaminants in the hair from the parents of children with congenital anomalies in Fallujah, Iraq|journal=Conflict and Health|year=2011|volume=5|doi=10.1186/1752-1505-5-15|pmid=21888647}}</ref> Dị ka akụkọ akwụkwọ akụkọ nke afọ 2012 nke Al-Hadithi et al. si kwuo, nyocha na ihe akaebe nyocha dị ugbu a anaghị egosi "mmụba doro anya na nkwarụ ọmụmụ" ma ọ bụ "ihe ngosi doro anya nke ikpughe gburugburu ebe obibi gụnyere uranium depleted". Isiokwu ahụ gara n'ihu kwuo na "enweghi ihe akaebe doro anya na nkwarụ mkpụrụ ndụ ihe nketa nwere ike ibilite site na mmeghachi omume nne na nna na DU n'ọnọdụ ọ bụla".<ref>{{Cite journal|author=Al-Hadithi|first=Tariq S.|date=2012|title=Birth defects in Iraq and the plausibility of environmental exposure: A review|journal=Conflict and Health|language=en|volume=6|issue=3|pages=245–250|doi=10.1186/1752-1505-6-3|pmid=22839108}}</ref>
=== Ojiji a na-eji mmanụ ala eme ihe ===
Site na ọkwa dị elu nke igwe nke ndị agha, a na-eji nnukwu mmanụ ala eme ihe. Mmanụ ala bụ isi ihe na-enye aka na okpomọkụ ụwa na mgbanwe ihu igwe, nsogbu ndị na-arịwanye elu. Inweta mmanụ bụkwa ihe na-akpali agha.
Ngalaba Nchebe nke United States (DoD) bụ ụlọ ọrụ gọọmentị nwere ojiji kachasị elu nke mmanụ ala n'ụwa.<ref>{{Cite web|url=http://www.energybulletin.net/node/13199|title=The US military oil consumption|author=Karbuz|first=Sohbet|date=2006-02-25|publisher=Energy Bulletin|accessdate=2009-09-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090510050724/http://energybulletin.net/node/13199|archivedate=2009-05-10}}</ref> Dị ka 2005 ''CIA World Factbook'' si kwuo, mgbe e jiri ya tụnyere oriri nke mba ọ bụla, DoD ga-anọ n'ọnọdụ nke 34 n'ụwa na nkezi mmanụ kwa ụbọchị, na-abịa n'azụ Iraq ma na-ebute Sweden.<ref>Colonel Gregory J. Lengyel, USAF, The Brookings Institution, Department of Defense Energy Strategy, August 2007, {{Cite web|url=http://www.brookings.edu/~/media/Files/rc/papers/2007/08defense_lengyel/lengyel20070815.pdf|title=Archived copy|accessdate=2009-09-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100726045834/http://www.brookings.edu/~/media/Files/rc/papers/2007/08defense_lengyel/lengyel20070815.pdf|archivedate=2010-07-26}}</ref>
=== Ịkpọ ihe mkpofu ọkụ ===
Na ụlọ ọrụ US n'oge agha nke narị afọ nke 21 na Iraq na Afghanistan, a gbara ihe mkpofu mmadụ ọkụ n'ime oghere mepere emepe tinyere mgbọ, plastik, ngwá electronic, ágbá, na kemịkal ndị ọzọ. A na-enyo anwụrụ ọkụ na-akpata ọrịa kansa enyo na ọ merụrụ ụfọdụ ndị agha na-ahụ ya.<ref>{{Cite web|author=Valentine|first=Catherine|date=21 June 2021|title=Surviving combat only to die at home: Retired Staff Sgt. Wesley Black is picking out his coffin at 35 years old|url=https://www.cnn.com/2021/06/21/politics/homefront-iraq-afghanistan-burn-pits/index.html|accessdate=21 June 2021|work=CNN}}</ref>
=== Idei mmiri n'Ebumnuche ===
Enwere ike iji idei mmiri mee ihe dị ka iwu ala ọkụ site na iji mmiri mee ka ala ghara ịrụ ọrụ. A pụkwara iji ya gbochie mmegharị nke ndị agha iro. N'oge Agha nke Abụọ nke China na Japan, a gbagburu dike ndị dị na Osimiri Yellow na Yangtze iji kwụsị ọganihu nke ndị agha Japan. N'oge Siege of Leiden na 1573, a gbajiri dike iji kwụsị ọganihu nke ndị agha Spain. N'oge Operation Chastise n'oge Agha Ụwa nke Abụọ, ndị Royal Air Force tụrụ bọmbụ n'ọdọ mmiri Eder na Sorpe na Germany, na-eme ka nnukwu mpaghara jupụta ma na-akwụsị mmepụta ụlọ ọrụ nke ndị Germany ji mee ihe na agha ahụ.
== Militarism na gburugburu ebe obibi ==
A na-ejikọta nchekwa mmadụ na ọrụ agha na nchekwa.<ref name=":4"/> Ndị ọkà mmụta na ụlọ ọrụ dị ka International Peace Bureau na-arịwanye elu maka usoro zuru oke maka nchekwa, ọkachasị gụnyere nkwenye na njikọ na mmekọrịta dị n'etiti ụmụ mmadụ na gburugburu ebe obibi.<ref name=":5">{{Cite journal|author=Jorgenson|first=Andrew K.|date=2016-05-01|title=The temporal stability and developmental differences in the environmental impacts of militarism: the treadmill of destruction and consumption-based carbon emissions|journal=Sustainability Science|language=en|volume=11|issue=3|pages=505–514|doi=10.1007/s11625-015-0309-5|issn=1862-4065}}</ref><ref name=":4" /> Ọrụ agha nwere mmetụta dị ukwuu na gburugburu ebe obibi.<ref name=":5" /><ref name=":4" /><ref>{{Cite news|url=http://www.newsweek.com/2014/07/25/us-department-defence-one-worlds-biggest-polluters-259456.html|title=The US Department of Defense Is One of the World's Biggest Polluters|date=2014-07-17|work=Newsweek|accessdate=2018-05-26|language=en}}</ref><ref name=":6">{{Cite journal|author=Bradford|first=John Hamilton|date=2017-08-11|title=The Treadmill of Destruction in Comparative Perspective: A Panel Study of Military Spending and Carbon Emissions, 1960–2014|journal=Journal of World-Systems Research|language=en|volume=23|issue=2|pages=298–325|doi=10.5195/jwsr.2017.688|issn=1076-156X}}</ref> Ọ bụghị naanị na agha nwere ike imebi gburugburu ebe obibi, mana ọrụ ndị agha na-emepụta nnukwu gas na-ekpo ọkụ (nke na-enye aka na mgbanwe ihu igwe nke mmadụ), mmetọ, ma na-akpata mmebi nke ihe onwunwe, n'etiti mmetụta ndị ọzọ na gburugburu ebe obibi.<ref name=":5" /><ref name=":4" /><ref name=":6" />
=== Mmiri na-eme ka ikuku na-ekpo ọkụ na mmetọ ===
Ọtụtụ nnyocha achọpụtala njikọ dị mma n'etiti mmefu agha na mmụba nke gas na-ekpo ọkụ, na mmetụta nke mmefu agha n'ime ikuku carbon na-apụta ìhè maka mba ndị dị na Global North (ya bụ: mba OECD mepere emepe).<ref name=":6"/><ref name=":5"/> N'ihi ya, a na-eme atụmatụ na ndị agha US bụ ndị na-azụ mmanụ ala n'ụwa.<ref name=":7">Schwartz, M. et al. (2012) Department of Defense Energy Initiatives: Background and Issues for Congress. Congressional Research Service, [Online] Available at: https://web.archive.org/web/20210529125338/https://fas.org/sgp/crs/natsec/R42558.pdf</ref>
Tụkwasị na nke a, ọrụ ndị agha na-agụnye nnukwu ikuku nke mmetọ.<ref name=":4"/><ref name=":8">{{Cite news|url=http://www.newsweek.com/2014/07/25/us-department-defence-one-worlds-biggest-polluters-259456.html|title=The US Department of Defense Is One of the World's Biggest Polluters|author=Nazaryan|date=2014-07-17|work=Newsweek|accessdate=2018-05-26|language=en}}</ref> Onye nduzi Pentagon nke gburugburu ebe obibi, nchekwa na ahụike ọrụ, Maureen Sullivan, ekwuola na ha na-arụ ọrụ na ihe dịka ebe 39,000 emetọ.<ref name=":8" /> N'ezie, a na-ewerekwa ndị agha US dị ka otu n'ime ndị na-emepụta mmetọ kachasị n'ụwa.<ref name=":8" /> N'ozuzu, ụlọ ọrụ kemịkal ise kachasị elu na US na-emepụta naanị otu ụzọ n'ụzọ ise nke nsí ndị Pentagon mepụtara.<ref name=":4" /> Na Canada, Ngalaba Nchebe Mba kwetara na ọ bụ onye kachasị eji ike eme ihe na Gọọmentị Canada, yana onye na-eji ọtụtụ ihe ndị dị ize ndụ.<ref>Department of National Defence Canada (2017). Defence Energy and Environment Strategy. Retrieved from the Government of Canada Website: https://www.canada.ca/content/dam/dnd-mdn/documents/reports/2017/20171004-dees-en.pdf</ref>
Mmetọ agha bụ ihe na-eme n'ụwa niile.<ref name=":4">International Peace Bureau. (2002). The Military’s Impact on The Environment: A Neglected Aspect Of The Sustainable Development Debate A Briefing Paper For States And Non-Governmental Organisations, Retrieved from: http://www.ipb.org/wp-content/uploads/2017/03/briefing-paper.pdf</ref> Ndị agha si gburugburu ụwa bụ ndị na-ahụ maka mmepụta nke ụzọ abụọ n'ụzọ atọ nke chlorofluorocarbons (CFCs) nke a machibidoro iwu na 1987 Montreal Protocol maka imebi ozone layer.<ref name=":4" /> Na mgbakwunye, ihe mberede ụgbọ mmiri n'oge Agha Nzuzo adaala na opekata mpe 50 nuklia warheads na 11 nuklia reactors n'ime oké osimiri, ha ka nọ n'ala oké osimiri.<ref name=":4" />
=== Iji ala na ihe onwunwe eme ihe ===
Mkpa ndị agha na-eji ala eme ihe (dị ka maka ntọala, ọzụzụ, nchekwa wdg) na-ewepụkarị ndị mmadụ n'ala na ụlọ ha.<ref name=":4"/> Ọrụ agha na-eji solvents, fuels na kemịkal ndị ọzọ na-egbu egbu nke nwere ike ịba nsị n'ime gburugburu ebe obibi nke na-anọ ebe ahụ ruo ọtụtụ iri afọ na ọbụna ọtụtụ narị afọ.<ref name=":7"/><ref name=":4" /> Ọzọkwa, ụgbọ ala ndị agha dị arọ nwere ike imebi ala na akụrụngwa.<ref name=":4" /> Mmetọ mkpọtụ nke ndị agha na-akpata nwekwara ike belata ogo ndụ maka obodo ndị dị nso yana ikike ha ịzụlite ma ọ bụ ịchụ nta anụmanụ iji kwado onwe ha.<ref name=":4" /> Ndị na-akwado ya na-ewelite nchegbu banyere [[ịkpa ókè agbụrụ gburugburu ebe obibi]] na / ma ọ bụ ikpe na-ezighị ezi gburugburu ebe obibi n'ihi na ọ bụ obodo ndị a na-akparaghị ókè nke na-enweghị ebe obibi na/ma ọ bụ na-emetụta.<ref name=":9">Lorincz, T. (2014). Demilitarization for Deep Decarbonization: Reducing Militarism and Military Expenditures to Invest in the UN Green Climate Fund and to Create Low-Carbon Economies and Resilient Communities. Retrieved from The International Peace Bureau Website: https://web.archive.org/web/20180527120739/http://www.ipb.org/wp-content/uploads/2017/03/Green_Booklet_working_paper_17.09.2014.pdf</ref><ref name=":4" />
Ndị agha na-ejikwa ihe onwunwe dị ukwuu.<ref name=":8"/><ref name=":4"/><ref name=":9"/> Ngwá agha na ngwá agha mejupụtara ngalaba azụmaahịa mba ụwa nke abụọ.<ref name=":4" /> International Peace Bureau na-ekwu na ihe karịrị pasent iri ise nke helikọpta n'ụwa bụ maka iji agha, na ihe dịka pasent iri abụọ na ise nke mmanụ jet bụ ụgbọ ala ndị agha.<ref name=":4" /> Ụgbọala ndị a na-arụkwa ọrụ nke ọma, carbon-nnukwu, na ikuku na-esi n'ụgbọ ala na-egbu egbu karịa nke ụgbọ ala ndị ọzọ.<ref name=":9" />
=== Nzaghachi ndị na-eme ngagharị iwe ===
Ego ndị agha, ugbu a, dị elu karịa mgbe ọ bụla, ndị na-eme ngagharị iwe na-echegbu onwe ha banyere mmetụta maka ikuku na-ekpo ọkụ na mgbanwe ihu igwe.<ref name=":9"/> Ha na-akwado maka enweghị agha, na-ekwu maka nnukwu ikuku gas na-ekpo ọkụ ma na-akwado ntụgharị nke ego ndị ahụ na omume ihu igwe.<ref name=":9" /> Ka ọ dị ugbu a, ụwa na-emefu ihe dị ka 2.2% nke GDP zuru ụwa ọnụ na ego agha dịka ụlọ akụ ụwa si kwuo.<ref>{{Cite web|url=https://data.worldbank.org/indicator/MS.MIL.XPND.GD.ZS|title=Military expenditure (% of GDP) {{!}} Data|work=data.worldbank.org|language=en-us|accessdate=2018-05-26}}</ref> A na-eme atụmatụ na ọ ga-efu ihe dịka otu pasent nke GDP zuru ụwa ọnụ kwa afọ ruo 2030 iji gbanwee nsogbu ihu igwe.<ref>{{Cite web|url=https://ourworldindata.org/how-much-will-it-cost-to-mitigate-climate-change|title=How much will it cost to mitigate climate change?|work=Our World in Data|accessdate=2018-05-26|archivedate=2017-06-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170612202524/https://ourworldindata.org/how-much-will-it-cost-to-mitigate-climate-change}}</ref> Ọzọkwa, ndị na-eme ngagharị iwe na-ekwusi ike na mkpa ọ dị mgbochi na izere nhicha dị oke ọnụ.<ref name=":9" /> Ka ọ dị ugbu a, mmefu maka ihicha ebe ndị agha na-emetọ bụ ọ dịkarịa ala ijeri $ 500.<ref name=":4"/> N'ikpeazụ, ndị na-eme ngagharị iwe na-ezo aka na nsogbu mmekọrịta mmadụ na ibe ya dị ka oke ịda ogbenye ma na-akwado ka e wepụ ego ndị ọzọ site na mmefu agha gaa na ihe ndị a.<ref name=":9" />
Ìgwè ndị na-arụ ọrụ maka ịhapụ agha na udo gụnyere International Peace Bureau, Canadian Voice of Women for Peace, The Rideau Institute, Ceasefire.ca, Project Ploughshares, na Codepink. Lee ndepụta nke òtù ndị na-emegide agha maka ìgwè ndị ọzọ.
=== Mmetụta dị mma ndị agha nwere na gburugburu ebe obibi ===
E nwere ihe atụ sitere n'ụwa niile nke ndị agha na-enyere aka na njikwa ala na nchekwa.<ref name=":10">D’Souza, E. (1994). The potential of the military in environmental protection: India. Unasylva – FAO. 46. Available at: http://www.fao.org/docrep/v7850e/V7850e12.htm#The%20potential%20of%20the%20military%20in%20environmental%20protection:%20India</ref> Dịka ọmụmaatụ, na Bhuj, [[Ndia|India]], ndị agha nọ n'ebe ahụ nyere aka mee ka mpaghara ahụ dịghachi mma; na Pakistan, ndị agha sonyere na tsunami nke osisi Billion, na-arụkọ ọrụ na ndị nkịtị iji mee ka ala dị mma na KPK na Punjab.; na [[Venezuela]], ọ bụ akụkụ nke ọrụ National Guard iji chebe ihe onwunwe okike.<ref>{{Cite web|url=https://www.weforum.org/agenda/2018/07/pakistan-s-billion-tree-tsunami-is-astonishing/|title=Pakistan has planted over a billion trees}}</ref><ref name=":10" /> Tụkwasị na nke a, nkwado ndị agha maka teknụzụ na-adịghị emetụta gburugburu ebe obibi dịka ike na-agbanwe agbanwe nwere ike ịnwe ike ịmepụta nkwado ọha na eze maka teknụpụ ndị a.<ref>Light. S. (2014)b Interview by Knowledge@Wharton The Surprising Role the Military Plays in Environmental Protection [Print Interview]. Retrieved from: http://knowledge.wharton.upenn.edu/article/military-environmental-protection/</ref> N'ikpeazụ, ụfọdụ teknụzụ agha dị ka GPS na drones na-enyere ndị ọkà mmụta sayensị gburugburu ebe obibi aka, ndị na-echekwa ihe, ndị na'ihe gbasara gburugburu ebe obibi na ndị na-ahụ maka iweghachi ihe gbasara gburugburu ebe dị iche iche aka ịme nyocha ka mma, nlekota, na idozi.<ref>Lawrence, M. et al. 2015. The effects of modern war and military activities on biodiversity and the environment. ''Environ. Rev. 23: 443–460'' dx.doi.org/10.1139/er-2015-0039</ref>
== Agha na iwu gburugburu ebe obibi ==
Site n'echiche iwu, nchedo gburugburu ebe obibi n'oge agha na ọrụ agha na-ekwu maka ya site na iwu gburugburu ebe obibi mba ụwa. A na-ahụkwa isi mmalite ndị ọzọ na mpaghara iwu dịka iwu mba ụwa n'ozuzu, iwu agha, iwu ikike mmadụ na iwu mpaghara nke mba ọ bụla metụtara.
Ọtụtụ nkwekọrịta United Nations, gụnyere Fourth Geneva Convention, 1972 World Heritage Convention na 1977 Environmental Modification Convention nwere ndokwa iji belata mmetụta gburugburu ebe obibi nke agha.
Nkwekọrịta Mgbanwe Gburugburu Ebe Obibi bụ nkwekọrịta mba ụwa nke na-amachibido ndị agha ma ọ bụ ndị ọzọ na-emegide usoro mgbanwe gburugburu ebe obibi nwere mmetụta zuru oke, ogologo oge ma ọ bụ siri ike. Nkwekọrịta ahụ machibidoro agha ihu igwe, nke bụ iji usoro mgbanwe ihu igwe maka ebumnuche nke imebi ma ọ bụ mbibi. Nkwekọrịta a dị irè ma kwado ya (a nabatara ya dị ka ihe na-agbaso iwu) site n'aka ndị isi agha.
== Hụkwa ==
* Agha nje
* Agha kemịkal
* Mmetụta gburugburu ebe obibi nke Agha Obodo Siria
* Mmetụta gburugburu ebe obibi nke mwakpo Russia nke 2022 na Ukraine
* Ndepụta nke nsogbu gburugburu ebe obibi
* Agha nuklia
* Oge oyi nuklia
* Ala gbara ọkụ
* Agha a na-ejighị n'aka
* Nsí nke olulu mmiri
* Mpụ agha
== Edensibia ==
<references responsive="1"></references>
== Ọgụgụ ọzọ ==
* {{Cite book|editor=Austin, J.E.|title=The Environmental Consequences of War: Legal, Economic, and Scientific Perspectives|publisher=Cambridge University Press|year=2000|isbn=9780521780209|url=https://books.google.com/books?id=OJKFkSkgTyIC}}
* {{Cite book|author=Brauer, Jurgen|title=War and Nature: The Environmental Consequences of War in a Globalized World|publisher=Rowman & Littlefield|year=2009|isbn=9780759112063|url=https://books.google.com/books?id=du7s13DfKC8C}}
* {{Cite book|author=El- Baz, Farouk|title=The Gulf War and the Environment|publisher=Taylor & Francis|year=1994|isbn=9782881246494|url=https://books.google.com/books?id=2cmmgwUJH98C}}
* {{Cite book|author=Hayward|first=Joel|authorlink=Joel Hayward|title=Airpower and the Environment: The Ecological Implications of Modern Air Warfare|year=2013|publisher=Air University Press|isbn=978-1-58566-223-4}}
* {{Cite book|author=McNeill, J.R.|chapter=The Global Environmental Footprint of the U.S. Military: 1789-2003|editor=Closman, Charles E.|title=War and the Environment: Military Destruction in the Modern Age|publisher=Texas A&M Press|year=2009|isbn=9781603441698|chapterurl=https://books.google.com/books?id=Zjs0teljUjQC&pg=PA10}}
* {{Cite book|editor=McNeill, J.R.|title=Environmental Histories of the Cold War|publisher=Cambridge University Press|year=2010|isbn=9780521762441|url=https://books.google.com/books?id=Hs-SHscWdYgC}}
* {{Cite book|editor=Price, Andrew R.G.|title=The 1991 Gulf War: Environmental Assessments of IUCN and Collaborators|publisher=IUCN|year=1994|isbn=9782831702056|url=https://books.google.com/books?id=_okDDKq5NCwC}}
* {{Cite book|editor=Ṣādiq, Muḥammad|title=The Gulf War Aftermath: An Environmental Tragedy|publisher=Springer|year=1993|isbn=9780792322788|url=https://books.google.com/books?id=y-dp1DKdkUMC}}
* {{Cite book|author=Westing, Arthur H. (ed)|chapter=Constraints on military disruption of the biosphere: an overview|title=Cultural Norms, War and the Environment|publisher=Oxford University Press|year=1988|isbn=9780198291251|chapterurl=https://books.google.com/books?id=Js-oxRiRoQkC&pg=PA1}}
* {{Cite book|editor=William Burr|title="Clean" Nukes and the Ecology of Nuclear War|publisher=The National Security Archive|year=2017|url=https://nsarchive.gwu.edu/briefing-book/nuclear-vault/2017-08-30/clean-nukes-ecology-nuclear-war}}
== Njikọ mpụga ==
[[Òtù:Pages with unreviewed translations]]
dqj6fnjv8zacc1x0pcfo8mikcvxqc8u
Ihe Omume Na-ahụ Maka Gburugburu Ebe Obibi nke Mba Ndị Dị n'Otu
0
26384
728874
450410
2026-09-29T10:10:39Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
728874
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Otu United Nations Environment Programme (UNEP) na ahụ maka ịhazi nzaghachi maka nsogbu gburugburu ebe obibi n'ime usoro United Nations. Ọ bụ Maurice Strong guzobere ya, onye nduzi mbụ ya, mgbe Nzukọ Mba Ndị Dị n'Otu banyere gburugburu ebe obibi mmadụ na Stockholm na June 1972. Ọrụ ya bụ inye nduzi, nyefee sayensị na ịmepụta ihe ngwọta na nsogbu dịgasị iche iche, gụnyere mgbanwe ihu igwe, na njikwa gburugburu ebe obibi mmiri na terrestrial, na mmepe akụ na ụba ndụ ndụ. Òtù ahụ na emepụtakwa nkwekọrịta gburugburu ebe obibi nke mba ụwa; na ebipụta ma kwalite sayensị gburugburu ebe obibi ma na enyere gọọmentị mba aka imezu ebumnuche gburugburu ebe obibi
Dịka onye otu United Nations Development Group, UNEP chọrọ inyere ụwa aka iru ebumnuche 17 Sustainable Development Goals.
UNEP na akwado ndị odeakwụkwọ nke ọtụtụ nkwekọrịta gburugburu ebe obibi na ụlọ ọrụ nyocha, gụnyere Convention on Biological Diversity (CBD), Mgbakọ Minamata na Mercury, Basel, Rotterdam na Stockholm Conventions, Nkwekọrịta na Ụdị Migratory na Nkwekọrịta nke Azụmahịa Mba Nile n'Edangered. Ụdị anụ ọhịa nke anụ ọhịa na ahịhịa (CITES), n'etiti ndị ọzọ.
N'afọ 1988, otu World Meteorological Organisation na UNEP hiwere Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC). UNEP bụkwa otu n'ime ọtụtụ ụlọ ọrụ na emejuputa atumatu maka Global Environment Facility (GEF) na Multilateral Fund maka mmejuputa iwu Montreal Protocol.
UNEP na eji aha ọzọ UN Environment mgbe ụfọdụ.
Isi ụlọ ọrụ ya dị na Nairobi, Kenya.
== Akụkọ ihe mere eme ==
N'afọ ndị 1970, mkpa ọchịchị gburugburu ebe obibi n'ọkwa zuru ụwa ọnụ anabataghị nke ọma n'ụwa niile, ọkachasị mba ndị na emepe emepe. Ụfọdụ ndị rụrụ ụka na ihe gbasara gburugburu ebe obibi abụghị ihe kacha mkpa ná mba ndị dara ogbenye. Nduzi onye nnọchi anya mba Canada bụ Maurice Strong mere ka ọtụtụ gọọmentị mba ndị na emepe emepe kwenye na ha kwesịrị ibute okwu a ụzọ. N'okwu nke prọfesọ Naijiria Adebayo Adedeji: "Mr. Strong, site na ezi obi nke nkwado ya, n'oge na adịghị anya mere ka o doo anya na anyị niile, n'agbanyeghị ọkwa nke mmepe anyị, nwere nnukwu òkè n'okwu a."
Mgbe ndị otu dị ka International Labour Organisation, Food and Agriculture Organisation na World Health Organisation gasịrị, 1972 United Nations Conference on Human Environment (Ogbako Stockholm) kpọkọtara. Na ogbako a, a tụlere isiokwu dị iche iche dịka mmetọ, ndụ mmiri, nchekwa ihe onwunwe, mgbanwe gburugburu ebe obibi, na ọdachi ndị metụtara mgbanwe okike na ndu. Nzukọ a mere ka nkwupụta banyere gburugburu ebe obibi mmadụ (Stockholm Declaration) na nguzobe otu nlekọta gburugburu ebe obibi, bụ nke e mesịrị kpọọ United Nations Environment Programme (UNEP). E hiwere UNEP site na General Assembly Resolution 2997. E hiwere isi ụlọ ọrụ na Nairobi, Kenya, nwere ndị ọrụ 300, gụnyere ndị ọkachamara 100 n'ụdị dị iche iche, yana ego afọ ise nke karịrị US $ 100 nde. N'oge ahụ, US $ 40 nde bụ ndị United States kwere nkwa na nke fọdụrụ site na 50 mba ọzọ. 'Voluntary Indicative Scale of Contribution' nke e hibere na 2002 nwere oke ọrụ n'ịbawanye ndị na akwado UNEP. Ego ndị metụtara mmemme niile nke UNEP bụ nke mba ndị otu United Nations na enye aka. Ego gburugburu ebe obibi, nke mba niile nke UNEP na etinye ego na ya, bụ isi mmalite nke mmemme UNEP. N'agbata 1974 na 1986 UNEP weputara ihe kariri ntuziaka nka ma obu ntuziaka 200 gbasara gburugburu ebe obibi gụnyere oke ohia na njikwa mmiri, njikwa pests, nlekota mmetọ mmetọ, mmekọrịta dị n'etiti iji kemịkal na ahụike, na njikwa nke ụlọ ọrụ
Ọnọdụ isi ụlọ ọrụ ahụ gosipụtara na ọ bụ nnukwu esemokwu, mba ndị mepere emepe na ahọrọ Geneva, ebe ọtụtụ ụlọ ọrụ UN ndị ọzọ dị, ebe mba ndị ka na emepe emepe masịrị Nairobi, n'ihi na nke ahụ ga abụ nzukọ mba ụwa mbụ nwere isi na Global South. Na mbụ, [[Mézíkọ|Mexico]] City, New Delhi, na Cairo nọkwa na asọ mpi ịbụ isi ụlọ ọrụ, mana ha wepụrụ ịkwado Nairobi. Ọtụtụ n'ime mba ndị na emepe emepe akwadoghị nke ọma maka ịmepụta ụlọ ọrụ ọhụrụ maka ọchịchị gburugburu ebe obibi, mana kwadoro imepụta ya dị ka omume nke "ịdị n'otu ndịda".
N'afọ 2000, World Conservation Monitoring Centre, nke hiwere na Cambridge na nke IUCN kwadoro, ghọrọ akụkụ nke UNEP.
== Ọchịchị ==
=== Onye isi oche ===
Na December 1972, Nzukọ Ezumezu nke UN ji otu olu họrọ Maurice Strong ka ọ bụrụ onye isi mbụ nke UN Environment. Ọ bụkwa onye odeakwụkwọ ukwu nke ma ọgbakọ 1972 United Nations na gburugburu mmadụ na nzụkọ ụwa (1992).
Emere ọnọdụ ahụ maka afọ 17 (1975-1992) site n'aka Mostafa Kamal Tolba, bụ onye nyere aka n'iweta echiche gburugburu ebe obibi n'ihu nke echiche na omume zuru ụwa ọnụ. N'okpuru nduzi ya, ihe ịga nke ọma nke UN Environment nwetara n'ọtụtụ ebe nkwekọrịta akụkọ ihe mere eme nke 1987 iji chebe oyi akwa ozone a kparịtara nkwekọrịta Montreal Protocol. Elizabeth Dowdeswell nọchiri ya (1992–1998), Klaus Töpfer (1998–2006), Achim Steiner (2006–2016), na Erik Solheim (2016–2018).
Onye isi otu UNEP bụ Joyce Msuya, were ọrụ na Nọvemba 2018 ka Erik Solheim kwụsịrị arụkwaghịm. Tupu nhọpụta ahụ, ọ bụ osote onye isi otu UNEP. Onye odeakwụkwọ UN António Guterres họpụtara Inger Andersen onye isi oche nke UNEP na February 2019.
=== Ndepụta ndị isi nchịkwa ===
{| class="wikitable"
!#
!Picture
! width="35%" |Name<br /><br /><small>(birth–death)</small>
! width="20%" |Nationality
!Took office
!Left office
|-
|1
|[[Usòrò:Maurice_Strong.jpg|118x118px|Maurice Strong]]
| align="center" |'''Maurice Strong'''<ref>{{Cite book|author=Schrijver|first=Nico|title=Development Without Destruction: The UN and Global Resource Management|url=https://books.google.com/books?id=oBaJ3OXWr9UC&pg=PA116|series=United Nations Intellectual History Project Series|year=2010|publisher=Indiana University Press|location=Bloomington, IN|isbn=978-0-253-22197-1}}</ref><br /><br /><small>'''(1929–2015)'''</small>
| Canada
|1972
|1975
|-
|2
|[[Usòrò:DR_MOSTAFA_TOLBA.jpg|103x103px|Mostafa Tolba]]
| align="center" |'''Mostafa Kamal Tolba'''<br /><br /><small>'''(1922–2016)'''</small>
| Egypt
|1975
|1992
|-
|3
|[[Usòrò:Elizabeth_Dowdeswell_2020-01-01_(DSCF0094)_(cropped).jpg|111x111px|Elizabeth Dowdeswell]]
| align="center" |'''Elizabeth Dowdeswell'''<br /><br /><small>'''(born 1944)'''</small>
| Canada
|1992
|1998
|-
|4
|[[Usòrò:Klaus_Töpfer,_2009_(cropped).jpg|113x113px|Klaus Töpfer]]
| align="center" |'''Klaus Töpfer'''<br /><br /><small>'''(born 1938)'''</small>
| Germany
|1998
|2006
|-
|5
|[[Usòrò:Achim_Steiner-IMG_0835.jpg|120x120px|Achim Steiner]]
| align="center" |'''Achim Steiner'''<br /><br /><small>'''(born 1961)'''</small>
| Brazil
|2006
|2016
|-
|6
|[[Usòrò:Erik_Solheim.jpg|119x119px]]
| align="center" |'''Erik Solheim'''<br /><br /><small>'''(born 1955)'''</small>
| Norway
|2016
|2018
|-
|7
|[[Usòrò:Joyce_Msuya_Mpanju_(2019)_Ausschnitt.jpg|93x93px]]
| align="center" |'''Joyce Msuya'''
(acting)
'''<small>(born 1968)</small>'''
| Tanzania
|2018
|2019
|-
|8
|[[Usòrò:Inger_Andersen_(environmentalist,_2010,_cropped).jpg|113x113px]]
| align="center" |<nowiki><b id="mw_Q">Inger Andersen</b></nowiki><br /><br />'''<small>(born 1958)</small>'''
| Denmark
|2019
|'''Present'''
|}
=== Mgbakọ gburugburu ===
Otu United Nations Environment Assembly bụ otu na achị UNEP. Emepụtara na 2012 iji dochie Kansụl Na achị Isi, ọ nwere ndị otu 193 ugbu a ma na-ezukọ kwa afọ abụọ.
=== Nhazi ===
Nhazi UNEP nwere ngalaba asatọ:
#
== Ihe omume ==
Ihe ndị bụ isi UNEP na eme metụtara:
#
=== Mmemme onyinye ===
E hiwela ọtụtụ mmemme inye onyinye iji mata ọrụ pụtara ìhè n'ihe gbasara gburugburu ebe obibi. The Global 500 Roll of Honor malitere na 1987 wee kwụsị na 2003. Onye na anọchi ya 2005, Champions of the Earth, na ihe nrite yiri ya, Young Champions of the Earth, na enye ndị ọchụnta ego, ndị ọkà mmụta sayensị, ndị isi amụma, talent na abịa, ndị mmadụ n'otu n'otu. na otu ndị na enwe mmetụta dị mma na akụrụngwa na gburugburu ebe obibi na mpaghara ha.
=== Mmezu ndị pụtara ìhè ===
UNEP edebanyela aha ọtụtụ ihe ịga nke ọma, dị ka 1987 Montreal Protocol maka ịmachi ikuku gas na ata ụta maka ibelata oyi akwa ozone na echebe ụwa, na Mgbakọ Minamata nke 2017, nkwekọrịta iji gbochie mercury na egbu egbu.
UNEP akwadola mmepe nke mmemme mbinye ego nke anyanwụ, yana ọnụego nloghachi mara mma, iji chekwaa ụgwọ mbugharị mbu na ịrata ndị na azụ ahịa ka ha tụlee na ịzụta sistemu PV anyanwụ. Ihe atụ ama ama bụ mmemme mbinye ego nke anyanwụ bụ nke UNEP na akwado nke nyere mmadụ 100,000 aka itinye ego na sistemụ ike anyanwụ na [[Ndia|India]]. Ihe ịga nke ọma na mmemme anyanwụ nke India ebutela ọrụ ndị yiri ya na mpaghara ndị ọzọ nke mba ndị na emepe emepe, gụnyere Tunisia, [[Morocco]], Indonesia na Mexico.
N'afọ 2001, UNEP mere ka a mara banyere mbibi nke Marshland mgbe o wepụtara ihe onyonyo satịlaịtị na egosi na pasent 90 nke ala apịtị ahụ efuola. UNEP "nkwado maka nlekọta gburugburu ebe obibi nke Iraq Marshland" malitere na 2004, iji jikwaa ala ala mmiri n'ụzọ dị mma na gburugburu ebe obibi.
UNEP nwere mmemme maka ndị na eto eto a maara dị ka Tunza. N'ime mmemme a bụ ọrụ ndị ọzọ dị ka AEO maka ndị ntorobịa.
Mmemme mmụta gburugburu ụwa (1975–1995)
Ruo afọ iri abụọ, UNESCO na UNEP duru otu International Environmental Education Programme (1975-1995), bụ nke chepụtara ọhụụ maka, ma nyekwa ndụmọdụ bara uru gbasara otu esi agbakọta agụmakwụkwọ maka mmata gburugburu ebe obibi. N'afọ 1976, UNESCO wepụtara akwụkwọ akụkọ mmụta gburugburu ebe obibi Jikọọ dị ka akụkụ gọọmentị nke UNESCO UNEP International Environmental Education Programme (IEEP). Ruo 2007 ọ jere ozi dị ka ụlọ mkpochapụ iji gbanwee ozi gbasara agụmakwụkwọ gburugburu ebe obibi n'ozuzu yana ịkwalite ebumnuche na ọrụ nke IEEP karịsịa, yana ịbụ netwọk maka ụlọ ọrụ na ndị mmadụ n'otu n'otu nwere mmasị na arụsi ọrụ ike na mmụta gburugburu ebe obibi
Mgbanwe ihu igwe
UNEP n'afọ 1989, afọ 33 gara aga, buru amụma na "enwere ike ikpochapụ mba niile n'ihu ụwa site n'ịdị elu oke oke osimiri ma ọ bụrụ na mgbanwe ọnọdụ okpomọkụ zuru ụwa ọnụ agaghị agbanwe n'afọ 2000".
UNEP na 2005, afọ 18 gara aga, buru amụma na "nde mmadụ 50 nwere ike ịghọ ndị gbara ọsọ ndụ gburugburu ebe obibi n'afọ 2010, na agbanarị mmetụta nke mgbanwe ihu igwe".
.<ref>{{Cite web|url=http://edition.cnn.com/2008/WORLD/weather/03/16/un.climate.ap/index.html|title=U.N.: Glaciers shrinking at record rate|accessdate=2008-03-16|archivedate=2020-04-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200409185744/http://edition.cnn.com/2008/WORLD/weather/03/16/un.climate.ap/index.html}}</ref>Glaciers na ebelata na ọnụ ọgụgụ ndekọ na ọtụtụ nwere ike ịla n'iyi n'ime ọtụtụ iri afọ, UNEP kwuru na 2008. Ndị ọkà mmụta sayensị na atụle ahụike nke ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ 30 glaciers gburugburu ụwa chọpụtara na mfu ice ruru ọkwa ndekọ na 2006. Ná nkezi, glaciers na adaba site na 4.9 ụkwụ. n'afọ 2006. N'afọ 2006, glacier Breidalblikkbrea nke Norway kwụsịrị 10.2 ụkwụ n'afọ 2006. Glaciers tụfuru ihe dị ka otu ụkwụ ice kwa afọ n'etiti 1980 na 1999, ma kemgbe mmalite nke narị afọ iri, nkezi mfu abawanyela ruo ihe dị ka sentimita iri abụọ.[3]
Ụgbọ ala eletrik
Na Magdeburg Environmental Forum nke ise emere na 2008, na Magdeburg, Germany, UNEP na onye na emepụta ụgbọ ala Daimler AG kpọrọ oku ka e guzobe akụrụngwa maka ụgbọ ala eletrik. Na ogbako mba ụwa a, ndị ndọrọ ndọrọ ọchịchị 250 na ndị nnọchi anya otu ndị na abụghị ndị gọọmentị tụlere njem njem n'ọdịnihu n'okpuru ụkpụrụ nke "Sustainable Mobility the Post-2012 CO2 Agenda".
Akụ na ụba okirikiri
UNEP bụ onye isi oche na onye nrụpụta ntọala (yana otu dị ka Ellen MacArthur Foundation) maka Platform for Accelerating the Circular Economy, nke bụ mmekọrịta ọha na eze na nkeonwe nke ihe karịrị òtù 50 zuru ụwa ọnụ na gọọmentị na achọ ịkwado mgbanwe na a zuru ụwa ọnụ okirikiri akụ na ụba.
==== Mmemme oke osimiri mpaghara ====
Tọrọ ntọala na 1974, nke a bụ naanị mmemme iwu n'ụwa maka ebumnuche ichekwa oke osimiri na oke osimiri na ọkwa mpaghara. Ihe karịrị mba 143 na ekere òkè na mmemme mpaghara 18 nke Mgbakọ Mgbakọ na Atụmatụ Omume nke Regional Seas hibere, na 14 n'ime ha kwadoro site na mgbakọ mba nile nke iwu kwadoro, dị ka Mgbakọ Helsinki, Mgbakọ Dumping Oslo, Mgbakọ Barcelona ma ọ bụ Mgbakọ Bucharest. Ndị RSCAP gụnyere mpaghara Caribbean, oke osimiri East Asia, mpaghara East Africa, Mediterranean Basin, Pacific Northwest region, West Africa region, Caspian Sea, Black Sea region, Northeast Pacific region, Red Sea na Gulf of Aden, ROPME Sea Area, South Asian. oke osimiri, mpaghara ndịda ọwụwa anyanwụ Pacific, mpaghara Pacific, mpaghara Arctic, mpaghara [[Antarctica|Antarctic]], Oké Osimiri Baltic, na mpaghara Northeast Atlantic. Mmemme ọ bụla nwere mba ndị nwere otu oke osimiri ma na ejikwa oke osimiri a na ọkwa mpaghara. Ndị odeakwụkwọ ma ọ bụ ngalaba nhazi mpaghara na ebe mmemme mpaghara na achịkwa mmemme a. UNEP na echekwa oke osimiri site n'ịkwalite mgbakọ mba ụwa site na agụmakwụkwọ na ọzụzụ
* E hiwere atụmatụ ime ihe omume Mediterenian nke United Nations Environment Programme (UNEP/MAP) na 1975 dị ka atụmatụ mmemme mpaghara mbụ n'okpuru mmemme mpaghara oke osimiri.
===== Okwukwe maka mmalite ụwa =====
Amalitere na 2017, ebumnuche a bụ ịgba ume na imekọ ihe ọnụ na òtù ndị dabere na okwukwe iji chebe gburugburu ebe obibi na itinye ego na akụrụngwa akwụkwọ ndụ akwụkwọ ndụ. N'afọ 2020, UNEP bipụtara akwụkwọ ya na nzuko omeiwu nke World's Religions Climate Action Programme nke isiokwu ya bụ, "okwukwe maka ụwa: oku maka ime ihe." Akwụkwọ a na eje ozi dị ka ihe nkuzi maka ụmụ akwụkwọ, ndị nkuzi, na ndị isi n'ofe ụwa ma na akọwapụta ọrụ nke òtù ndị nwere okwukwe nwere ike ịrụ n'ịgbasa nsogbu gburugburu ebe obibi dị egwu.
=== Afọ mba ụwa ===
UN na ekenye ụfọdụ afọ maka isiokwu iji bulie mmata na itinye aka. Afọ ndị na esonụ metụtara isiokwu gburugburu:
*
Hụ emume mba ụwa na ndepụta ụbọchị gburugburu ebe obibi.
== Mgbanwe ==
N'ịgbaso mbipụta 2007 nke Intergovernmental Panel on Climate Change Assessment Report nke anọ, Paris Call for Action, nke onye isi ala [[France]] bụ Jacques Chirac gosipụtara na mba 46 kwadoro, kpọrọ oku ka UNEP jiri "United Nations Environment" ọhụrụ ma dị ike dochie UNEP. Organisation", ka a ga eṅomi na Healthtù Ahụ Ike Worldwa. Mba 46 ahụ gụnyere mba ndị European Union, mana etinyeghị United States, Saudi Arabia, Russia, na China, ndị kacha ebupụta ikuku ikuku ikuku.
Na December 2012, na esochi Rio+20 Summit, mkpebi nke General Assembly nke United Nations na akwado "ike na kwalite" UNEP na iguzobe otu zuru ụwa ọnụ nke òtù ọchịchị ya.
== Inye ego ==
European Investment Bank na United Nations Environment Programme kere Renewable Energy Performance Platform (REPP) na 2015 iji nyere aka oru ngo United Nations akpọrọ Sustainable Energy for All. Emebere Platform Mmegharị Energy Performance Platform na $67 nde sitere na [[Obodoézè Nà Ofú|United Kingdom]] International Climate Finance initiative, nke Ngalaba Azụmaahịa, Energy and Industrial Strategy na-elekọta, na 2015, yana $ 128 nde na 2018. E hiwere REPP na ebumnuche afọ ise nke imeziwanye. ohere ike maka opekata mpe nde mmadụ abụọ na Sub Saharan Africa. O tinyela ihe dị ka nde $45 maka ọrụ ume ọhụrụ na mba iri na atọ na Sub-Saharan Africa. Ike anyanwụ na ike mmiri so na ụzọ ike eji arụ ọrụ a.
=== Nsogbu ego ===
Na Septemba 2018, e boro ọtụtụ ebubo ebubo megide onye isi oche UNEP, Eric Solheim, n'oge ahụ, gụnyere ọnụọgụ ụbọchị gafere n'èzí isi ụlọ ọrụ dị na Nairobi, Kenya. N’ihi ya, Eric Solheim gbara arụkwaghịm. Ọtụtụ mba ndị nyere onyinye wepụrụ onyinye ha n'ihi ebubo ahụ, gụnyere gọọmentị Dutch nke kwupụtara na ọ ga egbochi $8 nde ego enyere UNEP ruo mgbe a ga edozi okwu ndị na eso ụzọ. Sweden na Denmark kwụsịrị inye ego. Onye na ekwuchitere ụlọ ọrụ Norwegian Institute of International Affairs kwuru na mbelata ego nwere ike bụrụ nke a na enwetụbeghị ụdị ya
== Hụkwa ==
== Isi mmalite ==
Edemede a na etinye ederede sitere na ọrụ ọdịnaya efu. Enyere ikike n'okpuru CC BY SA (nkwupụta ikike/ikike). Ederede ewepụtara site na Okwu na usoro na Education for Sustainable Development, 26, 27, UNESCO. .mw parser mmepụta .hatnote -style:nkịtị}.mw-parser-mmepụta .hatnote+link+.hatnote{oke-elu:-0.5em
== Ntụaka ==
<references responsive="1"></references>
== Ọgụgụ ọzọ ==
* Borowy, Iris. "Before UNEP: who was in charge of the global environment? The struggle for institutional responsibility 1968–72." ''Journal of Global History'' 14.1 (2019): 87–106.
* United Nations Environment Programme. "Natural Allies: UNEP and Civil Society." Nairobi: United Nations Foundation, 2004.
* Paul Berthoud, [http://www.edinter.net/paulberthoud/narrative/#nai A Professional Life Narrative], 2008, worked with UNEP and offers testimony from the inside of the early years of the organization.
* Dodds, F., Strauss, M., with Strong, M., 2012, ''Only One Earth: The Long Road via Rio to Sustainable Development''. London Earthscan
== External links ==
* [https://www.unep.org United Nations Environment Programme]
* [https://www.unepfi.org UNEP Finance Initiative]
* [https://web.archive.org/web/20120415002559/http://www.fs-unep-centre.org/ Frankfurt School – UNEP Collaborating Centre for Climate & Sustainable Energy Finance]
* [https://www.unep-wcmc.org/ United Nations Environment Programme – World Conservation Monitoring Centre (UNEP-WCMC)]
* [https://web.archive.org/web/20090504020717/http://unep-iesd.tongji.edu.cn/IESD/index.jsp UNEP-Tongji Institute of Environment for Sustainable Development]
* [https://web.archive.org/web/20091213181135/http://www.grid.unep.ch/ UNEP/GRID-Europe]
* [https://web.archive.org/web/20160226163452/http://geodata.grid.unep.ch/ UNEP GEO Data Portal]
* [https://web.archive.org/web/20110831192128/http://ufoartist.webs.com/artikel001.htm Sindrom Kodok Pada Manusia (''Indonesia Language'')]
* [https://www.eia.nl/en Netherlands Commission for Environmental Assessment]
* [https://www.unep.org/explore-topics/oceans-seas/what-we-do/regional-seas-programme UNEP Regional Seas Programme]
* [https://web.archive.org/web/20230710005650/http://www.indiaenvironmentportal.org.in/category/3902/thesaurus/unep/ Resources on United Nations Environment Programme (UNEP)]
8wfs3tlau9uitw2tv9ovyb931w48s3a
Encyclopedia na-atụ egwu
0
26417
728806
595395
2026-09-29T01:46:47Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
728806
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''''Encyclopedia Horrifica: The Terrible TRUTH! Banyere ndị na-agba ọbara, mmụọ ọjọọ, anụ ọhịa''''' (nke a makwaara dị ka E.H. ma ọ bụ EnHo_001) bụ akwụkwọ mkpuchi siri ike nke [[Joshua Gee (writer)|Joshua Gee]] dere . Akwụkwọ ahụ bụ akwụkwọ ntuziaka na-abụghị akụkọ ifo nke na-enyocha "ọtụtụ narị eziokwu egwu site n'etiti ndị ọbịa ruo zombies". Ọ na-egosikwa Special Investigations in search of real life x-files as a ghosted house at New York and P. T. Barnum's Feejee Mermaid .
N'ime akwụkwọ ahụ na [https://web.archive.org/web/20230529163037/https://www.joshuagee.com/ ebe nrụọrụ weebụ], ndị a kpọrọ "Ndị Na-achọ Egwu" achọpụtala akụkọ zoro ezo dị mgbagwoju anya banyere "Onye nyocha Gee) nke kpaliri arụmụka ụfọdụ. Dịka ọmụmaatụ, mpempe akwụkwọ (n'ime ihu na mkpuchi azụ) nwere nyocha dị ntakịrị karịa ibe 80 nke doro anya na-adọwa na akwụkwọ ndetu odee. Dị ka okwu mmeghe nke ihe nkiri Se7en, ibe akwụkwọ ndetu ndị a n'otu n'otu na-ekpughe nkọwa ọhụrụ gbasara Gee ma ọ bụ isiokwu ndị dị n'akwụkwọ ahụ..
Na May 2008, Encyclopedia Horrifica meriri nturu ugo akwukwo akwukwo nke umuaka..
== ''Mmeghachi omume nkatọ'' ==
Nnyocha ruo ugbu a dị mma, na otuto siri ike maka ederede egwu-ihe ọchị nke onye edemede ahụ na imewe akwụkwọ ahụ, nke gụnyere mkpuchi holographic gosipụtara okpokoro isi.<ref>{{Cite news|url=http://www.dreadcentral.com/node/26601|title=Book Review (5 stars)|author=Scott Nicholson|date=2008-03-31|work=[[Dread Central]]}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.timesargus.com/apps/pbcs.dll/article?AID=2007707230302|title=A Book to Buy|author=Kendal Rautzhan|date=2007-07-23|publisher=[[Times Argus]]}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://creature-corner.com/?type=news&id=2907|title=Book Review (Positive)|author=Steve Vernon|date=2007-10-10|publisher=[[CHUD.com]]|accessdate=2023-05-18|archivedate=2023-04-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230418043220/https://creature-corner.com/?type=news&id=2907}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.the-trades.com/article.php?id=5697|title=Encyclopedia Horrifica Book Review (Grade: A)|author=R. J. Carter|date=2007-07-07|publisher=[[The-Trades.com]]|accessdate=2007-10-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071027073356/http://www.the-trades.com/article.php?id=5697|archivedate=2007-10-27}}</ref> Ọ bụ ezie na a zụrụ ya ndị edemede dị ka afọ 8 na 9, ''Encyclopedia'' Horrifica dọtakwara òtù nzuzo n'etiti ụmụ okorobịa na okenye sci-fi / fantasy/horror fans, nweta nyocha ọma site na akwụkwọ ụdị dịka Rue Morgue na ''Apex Digest''.<ref>{{Cite news|url=http://www.starledger.com|title=Cranford Native's Work Is a Real Scream|author=Patricia C. Turner|date=2007-10-14|work=[[The Star-Ledger]]}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.rue-morgue.com|title=Issue #71, The Grim Reader|author=Monica S. Kuebler|date=2007-09-01|publisher=[[Marrs Media Inc.]]}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.apexdigest.com/Online/review070903.shtml|title=Book Review (4.5 Skulls Out of 5)|accessdate=2007-10-18|author=Johnston, Ty|date=2007-10-12|publisher=[[Apex Digest]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070921031728/http://www.apexdigest.com/Online/review070903.shtml <!-- Bot retrieved archive -->|archivedate=2007-09-21}}</ref>
== Onyinye ihe nrite ==
* Onye mmeri nke CBC Book of the Year Award
* Ihe nrite Bram Stoker maka onye kacha mma na-abụghị akụkọ ifo
* Nhọrọ YALSA ngwa maka Ndị Ntorobịa
* Akwụkwọ NYPL maka Ndị Ntorobịa
Dị ka ebe nrụọrụ weebụ Encyclopedia Horrifica si kwuo, [https://myspace.com/enho_000 blog] Gees na MySpace bụ "EnHo_000". O nwere akụkọ dị iche iche nwere njikọ chiri anya nke gbasoro isiokwu akwụkwọ ahụ n'ime omimi ka ukwuu.
Ihe zoro ezo na mkpuchi azụ bụ usoro mkpụrụedemede na nọmba ndị a na-agụ "EnHo_001", nke a na-akpọkarị "EN-hoe won". Ihe ndị na-egosi n'ime akwụkwọ ahụ bụ ihe ọmụma banyere nke a nwere ike ịpụta "''Encyclopedia'' Horrifica Book 1".
"EnHo_002" ekpughere na ọ bụ blọọgụ ọhụrụ Joshua Gee na FearSeekerFiles.com nke ka dị na beta. A na-enyo enyo na ọ bụ iji kpughee ihe nzuzo dị n'ime akwụkwọ mbụ ahụ n'onwe ya, mana ọ na-arụ ọrụ karịa dị ka ebe etiti obodo na ntụrụndụ na-enweghị isi. Ihe kacha pụta ìhè na FearSeekerFiles bụ bọọdụ ozi, na-achịkọta obodo na-eme nke ọma nke Encyclopedia Horrifica Fans. E gosipụtara ya dị ka ebe a na-enye ozi gbasara ahụmịhe karịrị nke mmadụ na ihe ịtụnanya, na Gee na-achịkọta ihe ndị a mgbe ụfọdụ n'ụdị blọgụ..
Ọ bụrụ na mmadụ eleba anya n'otu akwụkwọ ndekọ Gees dị n'akwụkwọ ahụ, a kpughere ya na Gee nọ na-eme atụmatụ "EnHo_003", mana ekpughebeghị ihe nke a ga-abụ.
Ka ọ na-erule Eprel 8, 2014, "EnHo_000" ewepụla ihe niile ma e wezụga trailers, a kwụsịrị saịtị 'FearSeekerFiles', n'agbanyeghị na nzukọ ndị fan na blọọgụ ka dị.<ref>fearseeker.net</ref> A maghị ebe Gee ga-esi were Encyclopedia Horrifica, ebe ọ bụ na odeebeghị maka ikwu okwu.
== Ihe omimi nke Dollhouse ==
Maka isi nke ikpeazụ na-ese okwu kachasị n'akwụkwọ ahụ, onye edemede mepụtara obere ihe yiri ọfịs ya iji mee ka ọnwụ onwe ya (ma ọ bụ anwụghị nwụrụnụ) kwa peeji 128. Ọ malitere dị ka ụtụ nye Frances Glessner Lee, onye na-eme mpụ n'ụlọ ụmụ bebi nke gosipụtara na mbụ akwụkwọ ahụ.
Dị ka akwụkwọ akụkọ si kwuo, o were onye edemede ahụ ihe dị ka otu afọ iji wuo ma see foto ihe omimi ihe omimi ụlọ nwa bebi, nke nwere ihe karịrị 150 nke ọma nke ọma dịka nla isi ọnwụ, nko na-agba agba, na obere isi okwu comlink. N'ihe nkiri ahụ, ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ obere ihe ọ bụla kwekọrọ n'eziokwu ma ọ bụ ihe oyiyi ọzọ dị n'isiakwụkwọ ndị bu ụzọ. (Dịka ọmụmaatụ, a na-ahụ nko mgbakasị ndụ na comlink headset na ibe 72 – 73.) Otu inch n'ihe nkiri ahụ hà otu ụkwụ na ndụ n'ezie (ya bụ 1:12 nha).
N'abalị iri na itoolu n'ọnwa Ọktoba afọ 2007, ebe nrụọrụ weebụ onye edemede ahụ wepụtara ihe ngosi akpọrọ "Intruder Alert". Ọ na-eṅomi ihe nkiri nlekota nke otu ebe mpụ ụlọ nwa bebi ahụ gosipụtara ma kọwaa ya n'akwụkwọ.
== Isiokwu ==
Akụkụ nke Mbụ: Ezigbo Nrọ!
* Ndụ Drakula
* O Si n'Oké Osimiri
* Mwakpo ndị Ala Ọzọ
* Ịkụ ụja n'ọnwa
Akụkụ nke Abụọ: "Nke ahụ bụ Mmụta!"
* Kpachara anya maka ndị mmụọ ọjọọ
* Iji jide Mmụọ
* Ndị na-eme ihe nkiri
* Anụmanụ Na-adịgide Adị Afọ
Akụkụ nke Atọ: (Ụbọchị Ọ bụla bụ) Halloween
* Ụlọ Ahịa Ndị A Na-adịghị Amụ Ama na Ebe Iri Eerie
* Ụbụrụ Dị Iche N'Ebe
* Ụzọ Nkịta Ojii
* Ebe Ndebe Akwụkwọ A machibidoro Iwu
Akụkụ nke Anọ: Ọdịnihu Dị Egwu
* Ịbụ Onye Zombie Ma Ọ bụghị
* Pixies ghọgburu ya
* Ọgwụ E Ji Anụ
* Ezi Ihe Ọjọọ
== Edensibia ==
{{Reflist|35em}}
== Njikọ mpụga ==
* [https://web.archive.org/web/20210301195922/http://www.joshuagee.com/Home_Page/web-content/enho_001/enho_001.html Ebe nrụọrụ weebụ onye edemede]
* [https://web.archive.org/web/20210301195922/http://www.joshuagee.com/Home_Page/web-content/enho_001/enho_001.html Ihe Nlereanya Peeji sitere na Encyclopedia Horrifica]
* [http://www.dreadcentral.com/node/26601 Egwu Central: Nyocha]
* [https://web.archive.org/web/20170921222121/http://fearseeker.net/ Ebe nrụọrụ weebụ ọha na eze ọhụrụ]
[[Òtù:Akwụkwọ]]
n043db4c6bblqfbq8sxd3mosmskpc4k
Encyclopedia Horrifica
0
26533
728805
595394
2026-09-29T01:46:45Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
728805
wikitext
text/x-wiki
<references group="" responsive="0"></references>
{{Databox}}'''''Encyclopedia Horrifica: The Terrible TRUTH! Banyere ndị na-agba ọbara, mmụọ ọjọọ, anụ ọhịa''''' (nke a makwaara dị ka E.H. ma ọ bụ EnHo_001) bụ akwụkwọ mkpuchi siri ike nke [[Joshua Gee (writer)|Joshua Gee]] dere . Akwụkwọ ahụ bụ akwụkwọ ntuziaka na-abụghị akụkọ ifo nke na-enyocha "ọtụtụ narị eziokwu egwu site n'etiti ndị ọbịa ruo zombies". Ọ na-egosikwa Special Investigations in search of real life x-files as a ghosted house at New York and P. T. Barnum's Feejee Mermaid .
N'ime akwụkwọ ahụ na [https://web.archive.org/web/20230529163037/https://www.joshuagee.com/ ebe nrụọrụ weebụ], ndị a kpọrọ "Ndị Na-achọ Egwu" achọpụtala akụkọ zoro ezo dị mgbagwoju anya banyere "Onye nyocha Gee) nke kpaliri arụmụka ụfọdụ. Dịka ọmụmaatụ, mpempe akwụkwọ (n'ime ihu na mkpuchi azụ) nwere nyocha dị ntakịrị karịa ibe 80 nke doro anya na-adọwa na akwụkwọ ndetu odee. Dị ka okwu mmeghe nke ihe nkiri Se7en, ibe akwụkwọ ndetu ndị a n'otu n'otu na-ekpughe nkọwa ọhụrụ gbasara Gee ma ọ bụ isiokwu ndị dị n'akwụkwọ ahụ..
Na May 2008, Encyclopedia Horrifica meriri nturu ugo akwukwo akwukwo nke umuaka..
== ''Mmeghachi omume nkatọ'' ==
Nnyocha ruo ugbu a dị mma, na otuto siri ike maka ederede egwu-ihe ọchị nke onye edemede ahụ na imewe akwụkwọ ahụ, nke gụnyere mkpuchi holographic gosipụtara okpokoro isi.<ref>{{Cite news|url=http://www.dreadcentral.com/node/26601|title=Book Review (5 stars)|author=Scott Nicholson|date=2008-03-31|work=[[Dread Central]]}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.timesargus.com/apps/pbcs.dll/article?AID=2007707230302|title=A Book to Buy|author=Kendal Rautzhan|date=2007-07-23|publisher=[[Times Argus]]}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://creature-corner.com/?type=news&id=2907|title=Book Review (Positive)|author=Steve Vernon|date=2007-10-10|publisher=[[CHUD.com]]|accessdate=2023-05-18|archivedate=2023-04-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230418043220/https://creature-corner.com/?type=news&id=2907}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.the-trades.com/article.php?id=5697|title=Encyclopedia Horrifica Book Review (Grade: A)|author=R. J. Carter|date=2007-07-07|publisher=[[The-Trades.com]]|accessdate=2007-10-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071027073356/http://www.the-trades.com/article.php?id=5697|archivedate=2007-10-27}}</ref> Ọ bụ ezie na a zụrụ ya ndị edemede dị ka afọ 8 na 9, ''Encyclopedia'' Horrifica dọtakwara òtù nzuzo n'etiti ụmụ okorobịa na okenye sci-fi / fantasy/horror fans, nweta nyocha ọma site na akwụkwọ ụdị dịka Rue Morgue na ''Apex Digest''.<ref>{{Cite news|url=http://www.starledger.com|title=Cranford Native's Work Is a Real Scream|author=Patricia C. Turner|date=2007-10-14|work=[[The Star-Ledger]]}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.rue-morgue.com|title=Issue #71, The Grim Reader|author=Monica S. Kuebler|date=2007-09-01|publisher=[[Marrs Media Inc.]]}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.apexdigest.com/Online/review070903.shtml|title=Book Review (4.5 Skulls Out of 5)|accessdate=2007-10-18|author=Johnston, Ty|date=2007-10-12|publisher=[[Apex Digest]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070921031728/http://www.apexdigest.com/Online/review070903.shtml <!-- Bot retrieved archive -->|archivedate=2007-09-21}}</ref>
== Onyinye ihe nrite ==
* Onye mmeri nke CBC Book of the Year Award
* Ihe nrite Bram Stoker maka onye kacha mma na-abụghị akụkọ ifo
* Nhọrọ YALSA ngwa maka Ndị Ntorobịa
* Akwụkwọ NYPL maka Ndị Ntorobịa
Dị ka ebe nrụọrụ weebụ Encyclopedia Horrifica si kwuo, [https://myspace.com/enho_000 blog] Gees na MySpace bụ "EnHo_000". O nwere akụkọ dị iche iche nwere njikọ chiri anya nke gbasoro isiokwu akwụkwọ ahụ n'ime omimi ka ukwuu.
Ihe zoro ezo na mkpuchi azụ bụ usoro mkpụrụedemede na nọmba ndị a na-agụ "EnHo_001", nke a na-akpọkarị "EN-hoe won". Ihe ndị na-egosi n'ime akwụkwọ ahụ bụ ihe ọmụma banyere nke a nwere ike ịpụta "''Encyclopedia'' Horrifica Book 1".
"EnHo_002" ekpughere na ọ bụ blọọgụ ọhụrụ Joshua Gee na FearSeekerFiles.com nke ka dị na beta. A na-enyo enyo na ọ bụ iji kpughee ihe nzuzo dị n'ime akwụkwọ mbụ ahụ n'onwe ya, mana ọ na-arụ ọrụ karịa dị ka ebe etiti obodo na ntụrụndụ na-enweghị isi. Ihe kacha pụta ìhè na FearSeekerFiles bụ bọọdụ ozi, na-achịkọta obodo na-eme nke ọma nke Encyclopedia Horrifica Fans. E gosipụtara ya dị ka ebe a na-enye ozi gbasara ahụmịhe karịrị nke mmadụ na ihe ịtụnanya, na Gee na-achịkọta ihe ndị a mgbe ụfọdụ n'ụdị blọgụ..
Ọ bụrụ na mmadụ eleba anya n'otu akwụkwọ ndekọ Gees dị n'akwụkwọ ahụ, a kpughere ya na Gee nọ na-eme atụmatụ "EnHo_003", mana ekpughebeghị ihe nke a ga-abụ.
Ka ọ na-erule Eprel 8, 2014, "EnHo_000" ewepụla ihe niile ma e wezụga trailers, a kwụsịrị saịtị 'FearSeekerFiles', n'agbanyeghị na nzukọ ndị fan na blọọgụ ka dị.<ref>fearseeker.net</ref> A maghị ebe Gee ga-esi were Encyclopedia Horrifica, ebe ọ bụ na odeebeghị maka ikwu okwu.
== Ihe omimi nke Dollhouse ==
Maka isi nke ikpeazụ na-ese okwu kachasị n'akwụkwọ ahụ, onye edemede mepụtara obere ihe yiri ọfịs ya iji mee ka ọnwụ onwe ya (ma ọ bụ anwụghị nwụrụnụ) kwa peeji 128. Ọ malitere dị ka ụtụ nye Frances Glessner Lee, onye na-eme mpụ n'ụlọ ụmụ bebi nke gosipụtara na mbụ akwụkwọ ahụ.
Dị ka akwụkwọ akụkọ si kwuo, o were onye edemede ahụ ihe dị ka otu afọ iji wuo ma see foto ihe omimi ihe omimi ụlọ nwa bebi, nke nwere ihe karịrị 150 nke ọma nke ọma dịka nla isi ọnwụ, nko na-agba agba, na obere isi okwu comlink. N'ihe nkiri ahụ, ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ obere ihe ọ bụla kwekọrọ n'eziokwu ma ọ bụ ihe oyiyi ọzọ dị n'isiakwụkwọ ndị bu ụzọ. (Dịka ọmụmaatụ, a na-ahụ nko mgbakasị ndụ na comlink headset na ibe 72 – 73.) Otu inch n'ihe nkiri ahụ hà otu ụkwụ na ndụ n'ezie (ya bụ 1:12 nha).
N'abalị iri na itoolu n'ọnwa Ọktoba afọ 2007, ebe nrụọrụ weebụ onye edemede ahụ wepụtara ihe ngosi akpọrọ "Intruder Alert". Ọ na-eṅomi ihe nkiri nlekota nke otu ebe mpụ ụlọ nwa bebi ahụ gosipụtara ma kọwaa ya n'akwụkwọ.
== Isiokwu ==
Akụkụ nke Mbụ: Ezigbo Nrọ!
* Ndụ Drakula
* O Si n'Oké Osimiri
* Mwakpo ndị Ala Ọzọ
* Ịkụ ụja n'ọnwa
Akụkụ nke Abụọ: "Nke ahụ bụ Mmụta!"
* Kpachara anya maka ndị mmụọ ọjọọ
* Iji jide Mmụọ
* Ndị na-eme ihe nkiri
* Anụmanụ Na-adịgide Adị Afọ
Akụkụ nke Atọ: (Ụbọchị Ọ bụla bụ) Halloween
* Ụlọ Ahịa Ndị A Na-adịghị Amụ Ama na Ebe Iri Eerie
* Ụbụrụ Dị Iche N'Ebe
* Ụzọ Nkịta Ojii
* Ebe Ndebe Akwụkwọ A machibidoro Iwu
Akụkụ nke Anọ: Ọdịnihu Dị Egwu
* Ịbụ Onye Zombie Ma Ọ bụghị
* Pixies ghọgburu ya
* Ọgwụ E Ji Anụ
* Ezi Ihe Ọjọọ
== Edensibia ==
== Njikọ mpụga ==
* [https://web.archive.org/web/20210301195922/http://www.joshuagee.com/Home_Page/web-content/enho_001/enho_001.html Ebe nrụọrụ weebụ onye edemede]
* [https://web.archive.org/web/20210301195922/http://www.joshuagee.com/Home_Page/web-content/enho_001/enho_001.html Ihe Nlereanya Peeji sitere na Encyclopedia Horrifica]
* [http://www.dreadcentral.com/node/26601 Egwu Central: Nyocha]
* [https://web.archive.org/web/20170921222121/http://fearseeker.net/ Ebe nrụọrụ weebụ ọha na eze ọhụrụ]
[[Òtù:Akwụkwọ]]
rwt2of36x735s69drbu6oymgrr5qm0o
Ọdịdị ala nke Angola
0
26611
728699
167104
2026-09-28T19:26:19Z
IgboRefBot
66663
728699
wikitext
text/x-wiki
[[Angola]] dị n'ebe ọdịda anyanwụ [[Òrìmìlì Atlantic|nke Atlantic]] Coast nke Ndịda Afrịka n'etiti [[Namibia]] na [[Republic of the Congo|Republic]] of the Congo. Ọ dị kwa n'ókè nke [[Democratic Republic of the Congo]] na [[Zambia]] n'ebe ọwụwa anyanwụ. Mba ahụ nwere ala dị larịị nke na-enweghị mmiri na nke na-adịghị mma n'ụsọoké osimiri nke na-agbasa n'ime ala maka ebe dịgasị iche site na iri ise ruo otu narị na iri isii kilomita (iri atọ na otu ruo iri itoolu na itoolu mi). Obere n'ime ala na n'akụkụ osimiri bụ ugwu na ugwu na n'azụ ndị ahụ nnukwu ala dị larịị. Ngụkọta ala bụ 1,246,700 km2 (481,400 ). O nwere mpaghara akụ na ụba pụrụ iche nke 518,433 km2 (200,168 ).
== Ọdịdị ala ==
{{MapLibrary|Angola_sat.jpg|Angola}}
[[Usòrò:Angola_Topography.png|thumb|Map topographic nke Angola.]]
E nwere mpaghara atọ nke nkume dị na Angola: mpaghara dị n'ụsọ oké osimiri, mpaghara dị n"etiti nke usoro ugwu dị iche iche na-agbakọta ma ọ bụ na-erughị n'ụsoro oké osimiri, na etiti etiti.
Ala dị n'etiti nwere nkume crystalline oge ochie na granites nke sandstones na-abụghị fossil na conglomeratesnke oge Paleozoic kpuchiri. A na-ezobe ihe ndị ahụ n'okpuru laterite. Mpaghara etiti nwere ọtụtụ nkume kristal na granites na ụfọdụ nkume enweghị ndunke Palaeozoic. Mpaghara dị n'ụsọ oké osimiri nwere naanị ihe ndị e gwupụtara n'ime ala. Ndị a bụ nke Tertiary na Cretaceous, nkume ndị ikpeazụ na-adabere na nkume enweghị àjà na-acha ọbara ọbara nke oge ochie. Nkume Cretaceous nke mpaghara Dombe Grande (nke dị nso na Benguela) bụ nke afọ Albian ma bụrụ nke mpaghara ''[[Acanthoceras mamillari]]''. Àkwà ndị nwere ''[[Schloenbachia inflata]]'' bụ ndị a na-akpọ Gault. A na-ezute nkume nke atọ na Dombe Grande, Moçâmedes na nso Luanda. A na-ewere nkume àjà nwere gypsum, ọla kọpa na sulfur nke Dombe dị ka oge Triassic. Nkume ndị na-agbawa agbawa n'oge na-adịbeghị anya, ọkachasị basalts, na-emepụta ahịrị ugwu fọrọ nke nta ka ọ bụrụ ahịhịa na-enweghị ahịhịa n'etiti Benguela na Moçâmedes. Nepheline basalts na liparites na-apụta na Dombe Grande. Ọnụnọ nke gum copal n'ọtụtụ n'ime nkume ndị dị n'elu bụ ihe e ji mara mpaghara ụfọdụ.
Ọdịdị ala na nhazi nke ụsọ oké osimiri ọdịda anyanwụ nke akuku Angola nwere njikọ na mmeghe nke ọdịda Atlantic nke malitere n'oge Cretaceous ma gaa n'ihu ruo Eocene, nke gosipụtara na anụmanụ na-enweghị ọkpụkpụ azụ na anụmanụ nwere ọkpụkpụ azụ.<ref>Jacobs, L. L., Polcyn M. J., Mateus O., Schulp A. S., Gonçalves A. O., & Morais M. L. (2016). </ref> Ebe a na-egwupụta ihe uru àlà akpọrọ diamond nke Catoca chekwaara ụzọ dinosaur oge ochie, anụ na-enye nwa ara na agụ iyi na otu narị iri abụọ na asatọ,nde afọ.<ref>Mateus, O., Marzola, M., Schulp, A.S., Jacobs, L.L., Polcyn, M.J., Pervov, V., Gonçalves, A.O. and Morais, M.L., 2017. </ref>
== Mpaghara ==
Angola nwere ngụkọta ala nke ọnụ Ọgụgụ 1,246,700 km2 (481,354 ) ma bụrụ ihe dị ka okpukpu abụọ nke [[France]] na okpukpu 617,718 nke [[Monako|Monaco]].
== Isi obodo ==
* Luanda (São Paulo de Loanda)
== isi obodo ==
== Ókèala ==
* ''ngụkọta'': nde ise narị atọ na iri isii na itoolu kilomita
* ''mba ndị dị n'ókè'': [[Democratic Republic of the Congo]] 2,646 km (nke narị abụọ iri abụọ na ise km bụ ókèala nke Cabinda Province), [[Republic of the Congo|Republic]] of the Kongo narị abụọ iri atọ na otu km, [[Namibia]] 1,427 km, [[Zambia]] 1,065 km<ref name=":3">{{Citation|title=Angola|date=November 16, 2021|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/angola/|archive-url=https://web.archive.org/web/20211115191311/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/angola/|url-status=dead|archive-date=November 15, 2021|work=[[The World Factbook]]|publisher=[[Central Intelligence Agency]]|access-date=November 22, 2021}}. {{PD-notice}}</ref>
Ụsọ oké osimiri: 1,600 kilomita
'''Nkwupụta ụgbọ mmiri:'''
* ''oke osimiri'': iri abụọ na abụọ km (12 )
* ''mpaghara dị n'akụkụ'': iri anọ na anọ km ( <ref name=":3" />)
* ''mpaghara akụ na ụba pụrụ iche'': narị ato na iri asaa km (200 <ref name=":3" />)
== Ọnọdụ ihu igwe ==
[[Usòrò:Koppen-Geiger_Map_AGO_present.svg|thumb|300x300px|Map Angola nke nhazi ihu igwe Köppen.]]
Dị ka mpaghara ndị ọzọ dị n'ebe okpomọkụ nke Afrịka, Angola na-enwe oge mmiri ozuzo na oge ọkọchị. N'ebe ugwu, oge mmiri ozuzo nwere ike ịdịru ọnwa asaa site na ọnwa Septemba ruo ọnwa Eprel, ma eleghị anya obere oge na ọnwa Jenụwarị ma ọ bụ ọnwa Febụwarị. N'ebe ndịda, oge mmiri ozuzo na-amalite mgbe e mesịrị, na ọnwa Nọvemba, ma na-adịgide ruo ihe dị ka ọnwa Febụwarị. Oge ọkọchị (''cacimbo'') na-ejikarị nnukwu anwụrụ ọkụ ụtụtụ mara. N'ozuzu, mmiri ozuzo dị elu n'ebe ugwu, mana na latitude ọ bụla ọ dị ukwuu n'ime ime karịa n'akụkụ osimiri ma na-abawanye na ịdị elu. Okpomọkụ na-ada na anya site na equator na ịdị elu ma na-arịwanye nso na oké mmiri Atlantic Ya mere, na Soyo, n'ọnụ Osimiri Congo, nkezi okpomọkụ kwa afọ bụ ihe dị ka 26 °C, mana ọ dị n'okpuru 16 °C na Huambo na etiti. Ọnwa kachasị jụụ oyi bụ ọnwa Julia na ọnwa Ọgọọst (n'etiti oge ọkọchị), mgbe oyi nwere ike ịmalite mgbe ụfọdụ n'ebe dị elu.
=== Ihe Nlereanya ===
{{Weather box|location=Luanda (1961-1990, extremes 1879-present)|metric first=yes|single line=yes|collapsed=yes|width=auto|Jan record high C=33.9|Feb record high C=34.1|Mar record high C=37.2|Apr record high C=36.1|May record high C=36.1|Jun record high C=35.0|Jul record high C=28.9|Aug record high C=28.3|Sep record high C=31.0|Oct record high C=31.2|Nov record high C=36.1|Dec record high C=33.6|year record high C=37.2|Jan high C=29.5|Feb high C=30.5|Mar high C=30.7|Apr high C=30.2|May high C=28.8|Jun high C=25.7|Jul high C=23.9|Aug high C=24.0|Sep high C=25.4|Oct high C=26.8|Nov high C=28.4|Dec high C=28.6|year high C=27.7|Jan mean C=26.7|Feb mean C=28.5|Mar mean C=28.6|Apr mean C=28.2|May mean C=27.0|Jun mean C=23.9|Jul mean C=22.1|Aug mean C=22.1|Sep mean C=23.5|Oct mean C=25.2|Nov mean C=26.7|Dec mean C=26.9|year mean C=25.8|Jan low C=23.9|Feb low C=24.7|Mar low C=24.6|Apr low C=24.3|May low C=23.3|Jun low C=20.3|Jul low C=18.7|Aug low C=18.8|Sep low C=20.2|Oct low C=22.0|Nov low C=23.3|Dec low C=23.5|year low C=22.3|Jan record low C=18.0|Feb record low C=16.1|Mar record low C=20.0|Apr record low C=17.8|May record low C=17.8|Jun record low C=12.8|Jul record low C=11.0|Aug record low C=12.2|Sep record low C=15.0|Oct record low C=17.8|Nov record low C=17.2|Dec record low C=17.8|year record low C=11.0|rain colour=green|Jan rain mm=30|Feb rain mm=36|Mar rain mm=114|Apr rain mm=136|May rain mm=16|Jun rain mm=0|Jul rain mm=0|Aug rain mm=1|Sep rain mm=2|Oct rain mm=7|Nov rain mm=32|Dec rain mm=31|Jan humidity=80|Feb humidity=78|Mar humidity=80|Apr humidity=83|May humidity=83|Jun humidity=82|Jul humidity=83|Aug humidity=85|Sep humidity=84|Oct humidity=81|Nov humidity=82|Dec humidity=81|year humidity=82|unit rain days=0.1 mm|Jan rain days=4|Feb rain days=5|Mar rain days=9|Apr rain days=11|May rain days=2|Jun rain days=0|Jul rain days=0|Aug rain days=1|Sep rain days=3|Oct rain days=5|Nov rain days=8|Dec rain days=5|Jan sun=217.0|Feb sun=203.4|Mar sun=207.7|Apr sun=192.0|May sun=229.4|Jun sun=207.0|Jul sun=167.4|Aug sun=148.8|Sep sun=150.0|Oct sun=167.4|Nov sun=186.0|Dec sun=201.5|year sun=|Jand sun=7.0|Febd sun=7.2|Mard sun=6.7|Aprd sun=6.4|Mayd sun=7.4|Jund sun=6.9|Juld sun=5.4|Augd sun=4.8|Sepd sun=5.0|Octd sun=5.4|Novd sun=6.2|Decd sun=6.5|yeard sun=6.2|source 1=[[Deutscher Wetterdienst]]<ref name = DWDluanda>{{cite web
| url = http://www.dwd.de/DWD/klima/beratung/ak/ak_661600_kt.pdf
| title = Klimatafel von Luanda, Prov. Luanda / Angola
| work = Baseline climate means (1961-1990) from stations all over the world
| publisher = Deutscher Wetterdienst
| language = de
| access-date = 11 June 2016
| archive-url = https://web.archive.org/web/20190512103602/https://www.dwd.de/DWD/klima/beratung/ak/ak_661600_kt.pdf
| archive-date = 12 May 2019
| url-status = live
}}</ref>|source 2=Meteo Climat (record highs and lows)<ref name = meteoclimatluanda>
{{cite web
| url = http://meteo-climat-bzh.dyndns.org/index.php?page=stati&id=1479
| title = Station Luanda
| publisher = Meteo Climat
|language = fr
| access-date = 11 June 2016}}</ref>|date=August 2010}}{{Weather box|location=Huambo (1941–1970)|metric first=yes|single line=yes|collapsed=yes|width=auto|Jan record high C=31.2|Feb record high C=31.1|Mar record high C=29.8|Apr record high C=29.5|May record high C=29.0|Jun record high C=28.4|Jul record high C=28.5|Aug record high C=30.9|Sep record high C=32.0|Oct record high C=32.0|Nov record high C=30.7|Dec record high C=30.4|year record high C=32.0|Jan high C=24.9|Feb high C=25.2|Mar high C=25.0|Apr high C=25.5|May high C=25.4|Jun high C=24.6|Jul high C=25.0|Aug high C=27.2|Sep high C=28.7|Oct high C=27.3|Nov high C=25.2|Dec high C=24.9|year high C=25.7|Jan mean C=19.8|Feb mean C=19.8|Mar mean C=19.8|Apr mean C=19.6|May mean C=18.0|Jun mean C=16.2|Jul mean C=16.6|Aug mean C=18.8|Sep mean C=21.0|Oct mean C=20.8|Nov mean C=19.8|Dec mean C=19.8|year mean C=19.2|Jan low C=14.4|Feb low C=14.2|Mar low C=14.4|Apr low C=13.7|May low C=10.5|Jun low C=7.8|Jul low C=7.9|Aug low C=10.3|Sep low C=13.0|Oct low C=14.2|Nov low C=14.3|Dec low C=14.3|year low C=12.4|Jan record low C=8.9|Feb record low C=8.4|Mar record low C=9.3|Apr record low C=7.4|May record low C=4.6|Jun record low C=2.1|Jul record low C=2.0|Aug record low C=4.7|Sep record low C=7.7|Oct record low C=9.4|Nov record low C=7.5|Dec record low C=9.2|year record low C=2.0|precipitation colour=green|Jan precipitation mm=220|Feb precipitation mm=179|Mar precipitation mm=239|Apr precipitation mm=146|May precipitation mm=14|Jun precipitation mm=0|Jul precipitation mm=0|Aug precipitation mm=1|Sep precipitation mm=19|Oct precipitation mm=119|Nov precipitation mm=227|Dec precipitation mm=234|year precipitation mm=1398|unit precipitation days=0.1 mm|Jan precipitation days=20|Feb precipitation days=17|Mar precipitation days=22|Apr precipitation days=14|May precipitation days=3|Jun precipitation days=0|Jul precipitation days=0|Aug precipitation days=0|Sep precipitation days=4|Oct precipitation days=16|Nov precipitation days=21|Dec precipitation days=21|year precipitation days=138|Jan humidity=72|Feb humidity=67|Mar humidity=73|Apr humidity=66|May humidity=48|Jun humidity=38|Jul humidity=33|Aug humidity=29|Sep humidity=38|Oct humidity=57|Nov humidity=69|Dec humidity=71|year humidity=55|Jan sun=142.6|Feb sun=141.3|Mar sun=142.6|Apr sun=171.0|May sun=241.8|Jun sun=270.0|Jul sun=269.7|Aug sun=254.2|Sep sun=201.0|Oct sun=164.3|Nov sun=135.0|Dec sun=139.5|year sun=2273.0|Jand sun=4.6|Febd sun=5.0|Mard sun=4.6|Aprd sun=5.7|Mayd sun=7.8|Jund sun=9.0|Juld sun=8.7|Augd sun=8.2|Sepd sun=6.7|Octd sun=5.3|Novd sun=4.5|Decd sun=4.5|yeard sun=6.2|source 1=[[Deutscher Wetterdienst]]<ref name = HuamboDWD>
{{cite web
| url = http://www.dwd.de/DWD/klima/beratung/ak/ak_663180_kt.pdf
| title = Klimatafel von Huambo (Nova Lisboa), Prov. Huambo / Angola
| work = Baseline climate means (1961–1990) from stations all over the world
| publisher = Deutscher Wetterdienst
| language = de
| access-date = 25 January 2016}}</ref>|date=April 2014}}{{Weather box|location=Lubango (1931–1960)|metric first=yes|single line=yes|collapsed=yes|width=auto|Jan record high C=30.1|Feb record high C=30.7|Mar record high C=30.1|Apr record high C=29.1|May record high C=29.8|Jun record high C=28.1|Jul record high C=27.7|Aug record high C=30.1|Sep record high C=31.4|Oct record high C=34.4|Nov record high C=32.0|Dec record high C=31.1|year record high C=34.4|Jan high C=25.0|Feb high C=24.6|Mar high C=24.6|Apr high C=24.9|May high C=24.8|Jun high C=23.6|Jul high C=24.2|Aug high C=26.2|Sep high C=28.2|Oct high C=28.0|Nov high C=26.3|Dec high C=25.3|year highC=25.5|Jan mean C=19.0|Feb mean C=18.8|Mar mean C=18.8|Apr mean C=18.7|May mean C=17.3|Jun mean C=15.8|Jul mean C=16.2|Aug mean C=18.6|Sep mean C=20.8|Oct mean C=20.7|Nov mean C=19.8|Dec mean C=19.2|year mean C=18.6|Jan low C=13.1|Feb low C=12.9|Mar low C=13.0|Apr low C=12.5|May low C=9.8|Jun low C=7.9|Jul low C=8.3|Aug low C=11.0|Sep low C=13.4|Oct low C=13.4|Nov low C=13.2|Dec low C=13.2|year low C=11.8|Jan record low C=5.3|Feb record low C=5.4|Mar record low C=2.0|Apr record low C=3.2|May record low C=0.6|Jun record low C=-1.0|Jul record low C=-1.0|Aug record low C=0.0|Sep record low C=4.6|Oct record low C=4.1|Nov record low C=5.1|Dec record low C=3.9|year record low C=-1.0|precipitation colour=green|Jan precipitation mm=139.7|Feb precipitation mm=152.8|Mar precipitation mm=171.6|Apr precipitation mm=93.5|May precipitation mm=5.5|Jun precipitation mm=0.1|Jul precipitation mm=0.0|Aug precipitation mm=0.4|Sep precipitation mm=4.3|Oct precipitation mm=70.4|Nov precipitation mm=118.0|Dec precipitation mm=152.6|year precipitation mm=909.0|unit precipitation days=0.1 mm|Jan precipitation days=15|Feb precipitation days=14|Mar precipitation days=17|Apr precipitation days=10|May precipitation days=1|Jun precipitation days=0|Jul precipitation days=0|Aug precipitation days=0|Sep precipitation days=2|Oct precipitation days=10|Nov precipitation days=14|Dec precipitation days=17|year precipitation days=100|Jan humidity=65|Feb humidity=67|Mar humidity=69|Apr humidity=63|May humidity=47|Jun humidity=40|Jul humidity=34|Aug humidity=30|Sep humidity=33|Oct humidity=49|Nov humidity=59|Dec humidity=63|year humidity=52|Jan sun=164.3|Feb sun=163.9|Mar sun=173.6|Apr sun=204.0|May sun=272.8|Jun sun=285.0|Jul sun=282.1|Aug sun=282.1|Sep sun=240.0|Oct sun=213.9|Nov sun=207.0|Dec sun=201.5|year sun=|Jand sun=5.3|Febd sun=5.8|Mard sun=5.6|Aprd sun=6.8|Mayd sun=8.8|Jund sun=9.5|Juld sun=9.1|Augd sun=9.1|Sepd sun=8.0|Octd sun=6.9|Novd sun=6.9|Decd sun=6.5|yeard sun=7.4|source 1=[[Deutscher Wetterdienst]]<ref name = DWD>
{{cite web
| url = http://www.dwd.de/DWD/klima/beratung/ak/ak_663900_kt.pdf
| title = Klimatafel von Lubango (Sá da Bandeira), Prov. Huila / Angola
| work = Baseline climate means (1961-1990) from stations all over the world
| publisher = Deutscher Wetterdienst
| language = de
| access-date = 25 January 2016}}</ref>|date=August 2010}}{{Weather box|location=Lobito|single line=Yes|metric first=Yes|collapsed=Yes|width=auto|Jan record high C=35.0|Feb record high C=35.0|Mar record high C=34.4|Apr record high C=35.6|May record high C=33.3|Jun record high C=33.3|Jul record high C=28.9|Aug record high C=29.4|Sep record high C=28.3|Oct record high C=30.6|Nov record high C=33.9|Dec record high C=32.8|year record high C=35.6|Jan high C=28.3|Feb high C=29.4|Mar high C=30.6|Apr high C=30.0|May high C=28.3|Jun high C=25.6|Jul high C=23.3|Aug high C=23.3|Sep high C=24.4|Oct high C=26.1|Nov high C=28.3|Dec high C=28.3|year high C=27.2|Jan mean C=25.3|Feb mean C=26.4|Mar mean C=27.2|Apr mean C=27.0|May mean C=25.0|Jun mean C=22.2|Jul mean C=20.3|Aug mean C=20.0|Sep mean C=21.4|Oct mean C=23.3|Nov mean C=25.3|Dec mean C=25.3|year mean C=24.1|Jan low C=22.2|Feb low C=23.3|Mar low C=23.9|Apr low C=23.9|May low C=21.6|Jun low C=18.9|Jul low C=17.2|Aug low C=16.7|Sep low C=18.3|Oct low C=20.6|Nov low C=22.2|Dec low C=22.2|year low C=20.9|Jan record low C=13.3|Feb record low C=16.1|Mar record low C=18.9|Apr record low C=18.3|May record low C=13.9|Jun record low C=12.8|Jul record low C=10.6|Aug record low C=11.7|Sep record low C=12.8|Oct record low C=13.9|Nov record low C=16.1|Dec record low C=17.2|year record low C=10.6|precipitation colour=green|Jan precipitation mm=20.3|Feb precipitation mm=38.1|Mar precipitation mm=119.4|Apr precipitation mm=53.3|May precipitation mm=2.5|Jun precipitation mm=0.0|Jul precipitation mm=0.0|Aug precipitation mm=1.3|Sep precipitation mm=2.5|Oct precipitation mm=30.5|Nov precipitation mm=25.4|Dec precipitation mm=61.0|year precipitation mm=354.0|source 1=Sistema de Clasificación Bioclimática Mundial<ref name=climateLobito>{{cite web
| url = http://www.globalbioclimatics.org/pdf/an-lobit.pdf
| title = Lobito (Angola)
| publisher = Centro de Investigaciones Fitosociológicas
| access-date = February 6, 2016
| accessdate = May 22, 2023
| archivedate = February 7, 2016
| archiveurl = https://web.archive.org/web/20160207110448/http://www.globalbioclimatics.org/pdf/an-lobit.pdf
}}</ref>}}{{Weather box|location=Moçâmedes|metric first=yes|single line=yes|collapsed=yes|width=auto|Jan record high C=34.8|Feb record high C=34.2|Mar record high C=37.4|Apr record high C=38.9|May record high C=40.3|Jun record high C=38.5|Jul record high C=36.7|Aug record high C=27.3|Sep record high C=30.0|Oct record high C=30.0|Nov record high C=33.7|Dec record high C=31.7|year record high C=40.3|Jan high C=27.0|Feb high C=28.0|Mar high C=28.9|Apr high C=27.9|May high C=25.8|Jun high C=22.4|Jul high C=20.6|Aug high C=20.9|Sep high C=22.4|Oct high C=23.6|Nov high C=25.3|Dec high C=25.9|year high C=24.9|Jan mean C=23.0|Feb mean C=24.7|Mar mean C=25.6|Apr mean C=24.2|May mean C=21.1|Jun mean C=18.3|Jul mean C=17.4|Aug mean C=17.9|Sep mean C=19.2|Oct mean C=20.4|Nov mean C=21.9|Dec mean C=22.5|year mean C=21.4|Jan low C=19.1|Feb low C=19.8|Mar low C=20.7|Apr low C=18.7|May low C=14.7|Jun low C=12.8|Jul low C=13.0|Aug low C=13.8|Sep low C=14.9|Oct low C=15.9|Nov low C=17.1|Dec low C=17.7|year low C=16.5|Jan record low C=13.0|Feb record low C=12.1|Mar record low C=12.6|Apr record low C=10.2|May record low C=7.4|Jun record low C=4.5|Jul record low C=6.5|Aug record low C=5.2|Sep record low C=7.2|Oct record low C=8.2|Nov record low C=10.5|Dec record low C=11.2|year record low C=4.5|precipitation colour=green|Jan precipitation mm=7.2|Feb precipitation mm=10.0|Mar precipitation mm=17.1|Apr precipitation mm=9.7|May precipitation mm=0.1|Jun precipitation mm=0.1|Jul precipitation mm=0.2|Aug precipitation mm=0.2|Sep precipitation mm=0.3|Oct precipitation mm=1.1|Nov precipitation mm=2.1|Dec precipitation mm=2.9|year precipitation mm=51.0|unit precipitation days=0.1 mm|Jan precipitation days=2|Feb precipitation days=2|Mar precipitation days=3|Apr precipitation days=2|May precipitation days=0|Jun precipitation days=0|Jul precipitation days=0|Aug precipitation days=1|Sep precipitation days=0|Oct precipitation days=1|Nov precipitation days=1|Dec precipitation days=1|year precipitation days=13|Jan humidity=80|Feb humidity=79|Mar humidity=78|Apr humidity=79|May humidity=82|Jun humidity=84|Jul humidity=84|Aug humidity=85|Sep humidity=84|Oct humidity=83|Nov humidity=80|Dec humidity=79|year humidity=81|Jan sun=210.8|Feb sun=209.1|Mar sun=232.5|Apr sun=231.0|May sun=217.0|Jun sun=141.0|Jul sun=105.4|Aug sun=111.6|Sep sun=129.0|Oct sun=155.0|Nov sun=213.0|Dec sun=220.1|year sun=|Jand sun=6.8|Febd sun=7.4|Mard sun=7.5|Aprd sun=7.7|Mayd sun=7.0|Jund sun=4.7|Juld sun=3.4|Augd sun=3.6|Sepd sun=4.3|Octd sun=5.0|Novd sun=7.1|Decd sun=7.1|yeard sun=6.0|source 1=[[Deutscher Wetterdienst]]<ref name = NamibeDWD>
{{cite web
| url = http://www.dwd.de/DWD/klima/beratung/ak/ak_664220_kt.pdf
| title = Klimatafel von Namibe (Mocamedes), Prov. Namibe / Angola
| work = Baseline climate means (1961-1990) from stations all over the world
| publisher = Deutscher Wetterdienst
| language = de
| access-date = 6 February 2016}}</ref>}}{{Weather box|location=Luena, Moxico Province (1940–1960)|metric first=yes|single line=yes|collapsed=yes|width=auto|Jan record high C=32.7|Feb record high C=32.4|Mar record high C=32.0|Apr record high C=33.4|May record high C=32.0|Jun record high C=31.0|Jul record high C=30.0|Aug record high C=33.5|Sep record high C=35.0|Oct record high C=34.3|Nov record high C=34.0|Dec record high C=32.4|year record high C=35.0|Jan high C=26.9|Feb high C=27.0|Mar high C=26.8|Apr high C=27.3|May high C=27.1|Jun high C=25.7|Jul high C=26.2|Aug high C=28.8|Sep high C=30.8|Oct high C=29.6|Nov high C=27.3|Dec high C=26.9|year high C=27.5|Jan mean C=21.8|Feb mean C=21.7|Mar mean C=21.6|Apr mean C=21.4|May mean C=19.4|Jun mean C=17.2|Jul mean C=17.4|Aug mean C=20.0|Sep mean C=22.6|Oct mean C=22.9|Nov mean C=21.8|Dec mean C=21.6|year mean C=20.8|Jan low C=16.6|Feb low C=16.4|Mar low C=16.3|Apr low C=15.5|May low C=11.8|Jun low C=8.8|Jul low C=8.7|Aug low C=11.5|Sep low C=14.5|Oct low C=16.2|Nov low C=16.2|Dec low C=16.4|year low C=14.0|Jan record low C=11.0|Feb record low C=10.7|Mar record low C=12.3|Apr record low C=9.1|May record low C=3.9|Jun record low C=3.1|Jul record low C=2.7|Aug record low C=4.6|Sep record low C=8.7|Oct record low C=11.0|Nov record low C=11.0|Dec record low C=11.5|year record low C=2.7|precipitation colour=green|Jan precipitation mm=226|Feb precipitation mm=192|Mar precipitation mm=198|Apr precipitation mm=99|May precipitation mm=6|Jun precipitation mm=0|Jul precipitation mm=0|Aug precipitation mm=2|Sep precipitation mm=20|Oct precipitation mm=90|Nov precipitation mm=169|Dec precipitation mm=217|year precipitation mm=1219|unit precipitation days=0.1 mm|Jan precipitation days=22|Feb precipitation days=20|Mar precipitation days=23|Apr precipitation days=12|May precipitation days=2|Jun precipitation days=0|Jul precipitation days=0|Aug precipitation days=0|Sep precipitation days=3|Oct precipitation days=13|Nov precipitation days=20|Dec precipitation days=23|year precipitation days=138|Jan humidity=77|Feb humidity=77|Mar humidity=77|Apr humidity=71|May humidity=57|Jun humidity=47|Jul humidity=42|Aug humidity=39|Sep humidity=44|Oct humidity=61|Nov humidity=74|Dec humidity=77|year humidity=62|Jan sun=130.2|Feb sun=130.0|Mar sun=142.6|Apr sun=192.0|May sun=263.5|Jun sun=270.0|Jul sun=285.2|Aug sun=269.7|Sep sun=213.0|Oct sun=176.7|Nov sun=135.0|Dec sun=124.0|year sun=|Jand sun=4.2|Febd sun=4.6|Mard sun=4.6|Aprd sun=6.4|Mayd sun=8.5|Jund sun=9.0|Juld sun=9.2|Augd sun=8.7|Sepd sun=7.1|Octd sun=5.7|Novd sun=4.5|Decd sun=4.0|yeard sun=6.4|source 1=[[Deutscher Wetterdienst]]<ref name = DWDLuena>
{{cite web
| url = http://www.dwd.de/DWD/klima/beratung/ak/ak_662850_kt.pdf
| title = Klimatafel von Luena (Luso), Prov. Moxico / Angola
| work = Baseline climate means (1961-1990) from stations all over the world
| publisher = Deutscher Wetterdienst
| language = de
| access-date = 6 February 2016}}</ref>}}
{| class="infobox"
!Iji ala eme ihe
|(2011)
|-
!Ala a na-akọ ugbo
|3.8%
|-
!Ihe ọkụkụ na-adịgide adịgide
|0.2%
|-
!Ebe ịta ahịhịa na-adịgide adịgide
!43.3%
|-
!Oké ọhịa
!46.8%
|-
!Ndị ọzọ
|5.9%
|}
Angola nwere mpaghara okike anọ: ala dị larịị nke dị n'ụsọ oké osimiri, nke sitere na Namibia ruo Luanda ma nwee ala dị larịrị na ugwu na ugwu ndị na-acha akwụkwọ ndụ akwụkwọ ndụ, na-esi n'ụsoro oké osimiri na-arịgo n'ime ala n'ime nnukwu ugwu; nnukwu mpaghara dị larị nke ala dị larụgbọ mmiri kpọrọ nkụ, nke a na-akpọ ala dị elu (planalto), nke na-agbasa n'ebe ọwụwa anyanwụ na ndịda ọwụwa mmiri ozuzo n'ebe ugwu na Cabinda.<ref name=":2">{{Cite web|date=December 2001|title=Background Note: Angola|url=http://www.state.gov/r/pa/ei/bgn/6619.htm|archiveurl=https://web.archive.org/web/20020605220209/http://www.state.gov/r/pa/ei/bgn/6619.htm|archivedate=June 5, 2002|publisher=[[U.S. Department of State]]}}</ref> Ebe kachasị elu na Angola bụ Morro de Môco, na ọnụ ọgụgụ nde abụọ narị isii na iri abụọ m. Elu ugwu na-adịkarị site na ọnụ ọgụgụ narị itoolu na iri ruo otu nde narị asatọ na iri atọ m (nde atọ ruo nde isii ).
=== Ala dị ala n'ụsọ oké osimiri ===
Ụsọ oké osimiri ahụ dị larịị, na-enwe ugwu dị ala mgbe ụfọdụ na bluffs nke na acha ọbara ọbara sandstone. E nwere naanị otu mmiri miri emi nke oké osimiri Great Fish Bay (ma ọ bụ Baía dos Tigres). N'ebe ugwu bụ Port Alexander, Little Fish Bay na Lobito Bay, ebe ọdụ ụgbọ mmiri ndị na-adịghị omimi dị ọtụtụ. Lobito Bay nwere mmiri zuru ezu iji kwe ka nnukwu ụgbọ mmiri wepụ ibu dị nso n'ụsọ oké osimiri. Ala dị àlà dị n'ụsọ oké osimiri na-esi n'oké osimiri na-ebili n'usoro ala dị àlà Mpaghara a dịgasị iche n'obosara site na ihe dị ka kilomita iri abụọ na ise (iri na isii) nso Benguela ruo ihe karịrị kilomita otu narị na iri ise (iri itoolu na atọ mi) na Ndagwurugwu Osimiri Cuanza dị n'ebe ndịda nke isi obodo Angola, Luanda, ma dị nnọọ iche na ugwu Angola. Okpomọkụ nke Oké Osimiri Atlantic, nke na-aga n'ebe ugwu Benguela Current na-ebelata mmiri ozuzo n'akụkụ osimiri, na-eme ka mpaghara ahụ bụrụ nke kpọrọ nkụ ma ọ bụ ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ ndịda Benguela (ebe ọ na-eme ndọtị ugwu nke Ọzara Namib), ma kpọọ ọbụna n'ebeebe ugwu ya. Ọbụna ebe, dị ka gburugburu Luanda, nkezi mmiri ozuzo kwa afọ nwere ike ịbụ ihe ruru sentimita iri ise, ọ bụghị ihe a na-ahụkarị Na Oge mmiri ozuzo na-ada. N'iburu usoro mmiri ozuzo a n'uche, ebe ndịda dị anya nwere ájá, nke na-enye ohere maka ahịhịa kpọrọ nkụ n'akụkụ etiti osimiri. Akụkụ dị iche iche nke ala dị larịị n'ụsọ oké osimiri dị n'ebe ugwu jupụtara na ahiha .
=== Ugwu na ugwu ===
Ebe a na-abịarute nnukwu ala dị n'etiti Afrịka bụ ugwu ndị dị n'ebe ọdịda anyanwụ, usoro ugwu na cuestas na-adịghị mma na ụsọ mri n'ebe dị anya site na onu gouging iri abụọ ruo otu nde kilomita (iri na abụọ ruo iri isii na abụọ mi) n'ime ala. Osimiri Cuanza kewara mpaghara ugwu ahụ n'akụkụ abụọ. Akụkụ ugwu na-eji nwayọọ nwayọọ na-arịgo site na mpaghara osimiri ruo na nkezi elu nke mita narị ise (1,600 ft), na ọnụ dị elu dị ka otu nde ruo otu nde na narị asatọ mita (nde atọ na narị ato ruo nde ise na narị itoolu ). N'ebe ndịda nke Osimiri Cuanza, ugwu ndị ahụ na-arịgo elu site na ala dị ala dị n'ụsọ oké osimiri ma mepụta ugwu dị elu, na-agbasa site n'ebe ọwụwa anyanwụ nke Luanda ma na-aga n'ebe ndịdi site na Namibia. Ugwu kachasị elu bụ Ugwu Moco (2,620 m ma ọ bụ 8,600 ), [citation needed] na escarpment bụ nke kachasị elu na ndịda dị anya na ugwu Serra da Chella.<ref name=":1">{{cite encyclopedia|title=Angola: a country study|publisher=[[Federal Research Division]], [[Library of Congress]]|location=Washington, D.C.|url=https://www.loc.gov/item/90003244/|date=1989|editor-last=Collelo|editor-first=Thomas|pages=57–61|language=English|isbn=|oclc=44357178|postscript=. {{PD-notice}}}}</ref> Na Benguela Province ebe ndị ọzọ dị elu bụ [[Loviti]] (2,370 7,780 ft), na 12° 5' S., na [[Mount Elonga|Ugwu Elonga]] (2,300 m ma ọ dị 7,500 ). Ndịda nke Cuanza bụ ugwu mgbawa [[Caculo-Cabaza]] (1,000 m ma ọ bụ 3,300 ).
=== Ala dị larịị ===
Ala dị elu, nke nwere ịdị elu site na ọnụ ọgụgụ 1,200 ruo 1,800 m (3,900 ruo 5,900 ), dị n'ebe ọwụwa anyanwụ nke ugwu na ugwu ma na-achịkwa ala Angola. Elu [[Benguela Plateau|ala dị larịị]] ma ọ bụ na-agbagharị, mana akụkụ nke Benguela Plateau na mpaghara Humpata Highland nke Hufla Plateau dị n'ebe ndịda ruru mita nde abụọ na narị ise (8,200 ) na ndị ọzọ. Malanje Plateau dị n'ebe ugwu anaghị agafe otú nde mita (3,300 ) n'ịdị elu. Benguela Plateau na mpaghara dị n'ụsọ oké osimiri dị nso na Benguela na Lobito, Bie Plateau, Malanje Plateau, na obere akụkụ nke Hufla Plateau dị nso n'obodo Lubango anọwo ogologo oge n'etiti ebe ndị mmadụ kacha biri na Angola.
== igbapu mmiri ==
Osimiri Zambezi na ọtụtụ isi iyi nke Osimiri Congo nwere isi iyi ha na Angola.<ref name=":2"/> Ọnụ ọgụgụ buru ibu nke osimiri na-esi n'ugwu ndị dị n'etiti, mana usoro ha na-asọba dịgasị iche iche na isi ha dịgasị iche. Ọnụ ọgụgụ na-aga n'ebe ọdịda anyanwụ ma ọ bụ na-erughị n'Oké Osimiri nke Atlantic, na-enye mmiri maka ịgba mmiri n'akụkụ osimiri kpọrọ nkụ na ikike maka ike eletrik mmiri, naanị ụfọdụ n'ime ha ka emelitere site na afọ 1988. Abụọ n'ime osimiri ndị kachasị mkpa nke Angola, bụ Cuanza (Kwanza) na Cunene (Kunene), na-aga ụzọ na-apụtaghị ìhè gaa Atlantic, Cuanz na-agafe n'ebe ugwu na Cunene na-aga ebe ndịda tupu ọ tụgharịa n'ebe ndịda. Cuanza bụ naanị osimiri zuru oke n'ime Angola nke nwere ike ịgafe ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ kilomita narị abụọ site n'ọnụ ụgbọ mmiri ya nke azụmahịa ma ọ bụ nke agha. Osimiri Congo, nke ọnụ ya na njedebe ọdịda anyanwụ ya mejupụtara obere akụkụ nke ókèala ugwu Angola na Zaire, nwekwara ike ịgafe.
N'ebe ugwu nke Lunda Kewara Kwango na ọtụtụ iyi ndị ọzọ na-esi n'ebe ugwu si n'ala dị larịị na-asọba na Osimiri Kasai (otu n'ime nnukwu mmiri nke Congo), nke dị n'elu ya na-emepụta maka ọnụ Ọgụgụ narị atọ mi (narị anọ na iri asatọ ) ókèala dị n'etiti Angola na Congo. N'ebe ndịda nke nkewa ahụ, ụfọdụ osimiri na-asọba na usoro Osimiri Zambezi ma si ebe ahụ gaa n'Oké Osimiri India, ndị ọzọ gaa n'osimiri Okavango (dị ka a na-akpọ Osimiri Cubango n'ókè ya na Namibia na Botswana) ma si ebe a gaa Okavango Swamp na Botswana. Mmiri nke Osimiri Cubango na ọtụtụ n'ime osimiri ndịda na-asọba na Atlantic bụ oge, na-akpọnwụ kpamkpam n'ọtụtụ afọ.
== Iji ala eme ihe na ihe ize ndụ ==
'''Ihe ndị sitere n'okike''': mmanụ ala, dayamọnd, ore iron, phosphate, ọla kọpa, feldspar, ọlaedo, bauxite, uranium
'''Ala a na-agba mmiri''': narị asatọ na iri isii km2 ( mi) (2012)
'''Ihe ize ndụ sitere n'okike''': nnukwu mmiri ozuzo na mpaghara na-akpata idei mmiri oge na ala dị larịị
== Ihe ndị metụtara gburugburu ebe obibi ==
Nsogbu gburugburu ebe obibi dị ugbu a gụnyere iji ebe ịta nri eme ihe n'ụzọ gabigara ókè na mbuze ala na-esote nke sitere na nrụgide ndị mmadụ; ọzara; mgbukpọ ọhịa nke oké ọhịa mmiri ozuzo, na nzaghachi maka ọchịchọ mba ụwa maka osisi okpomọkụ na iji ụlọ eme ihe dị ka mmanụ, na-akpata mfu nke ụdị dị iche iche; mbuze ala nke na-enye aka na mmetọ mmiri na mmiri; na mmiri ọṅụṅụ ezughi oke.
Angola so na nkwekọrịta gburugburu ebe obibi mba ụwa akpọrọ ndị a: Biodiversity, Climate Change, Climate Changement-Kyoto Protocol, Climate Mgbanwe-Paris Agreement, Comprehensive Nuclear Test Ban, Desertification, Endangered Species, Hazardous Wastes, Law of the Sea, Marine Dumping, Ozone Layer Protection, Ship Pollution (MARPOL 73/78).
== Flora na anụmanụ ==
Ma osisi na anụmanụ bụ ihe e ji mara akụkụ ka ukwuu nke ebe okpomọkụ Afrịka. Ruo n'ebe ndịda dị ka Benguela, mpaghara osimiri ahụ bara ọgaranya na nkwụ mmanụ na mangroves. N'akụkụ ugwu nke mpaghara ahụ bụ oké ọhịa. N'ebe ndịda n'akụkụ Kunene bụ mpaghara ndị nwere ogwu ogwu. Osisi vaịn na osisi rọba jupụtara, mana na mpaghara ụfọdụ ọnụ ọgụgụ ha belatara nke ukwuu site na usoro mbụ nke ndị na-anakọta rọba. Ụdị ndị a na-ahụkarị bụ rọba mgbọrọgwụ dị iche iche, ọkachasị nke akpọrọ ''Carpodinus chylorrhiza''. Ụdị a na ụdị carpodinus ndị ọzọ na-ekesa n'ọtụtụ ebe. A na-ahụkwa Landolphias. Kọfị, ogho na osisi ose Guinea bụ ụmụ amaala, osisi ụtaba na-eto eto n'ọtụtụ mpaghara. N'etiti osisi ndị ahụ, e nwere ọtụtụ ndị na-amị ezigbo osisi, dị ka [[tacula]] (''Pterocarpus tinctorius''), nke na-eto eto ruo n'ókè dị ukwuu, osisi ya na-acha ọbara ọbara, na Angola mahogany. A na-ejikarị ya bụ nke akpọrọ ụgbụgbọ osisi musuemba (''Albizzia coriaria'') eme ihe n'ụzọ dị ukwuu n'ịkpụ akpụkpọ anụ. [[Mulundo]] na-amị mkpụrụ dị ka nha bọọlụ cricket nke e ji mkpokoro akwụkwọ ndụ akwụkwọ ndụ kpuchie ma nwee pips na-acha uhie uhie dị ka pomegranate.
Anụmanụ gụnyere [[Odúm|ọdụm]], [[Ágụ|agụ owuru]], cheetah, enyí, giraffe, rhinoceros, enyí mmiri, atụ, zebra, kudu na ọtụtụ ụdị antelope ndị ọzọ, ezì ọhịa, ostrich na agụ iyi. Angola jere ozi dị ka [[Habitat|ebe obibi]] maka nkịta ọhịa Africa [[Ụdị ndị nọ n'ihe ize ndụ|nọ n'ihe ize ndụ]], nke a na-ewere ugbu a na ọ na-adịghịzi n'ime mba ahụ dum, sitere na ọrụ mmadụ n'oge afọ 1965 ruo 1991. [citation needed] N'etiti [[African yellow fish|azụ]] bụ barbel, bream na azụ odo nke Africa.<ref>C. Michael Hogan. 2009. </ref><ref name="EB1911">{{EB1911|inline=y|wstitle=Angola|volume=2|pages=38–40}}</ref>
=== Ebe Ndị Ecoregions ===
A kọwaala mpaghara ndị a na Angola:
* Angolan Scarp savanna na ọhịa, ugwu dị elu n'ụsọ oké osimiri.
* Ọhịa na-acha uhie uhie nke Angola, ndagwurugwu dị n'ime ala nke ugwu dị n'etiti nke ahịhịa kpuchiri ma nwee akụkụ ndị fọdụrụnụ nke ugwu.
* Ọhịa miombo nke Angola, ọtụtụ n'ime nnukwu ala dị n'ime, n'ezie ọtụtụ n'etiti Angola.
* Ọhịa mopane nke Angola, mpaghara dị n'ebe ndịda, nke na-agụnye Cunene Province ma gbasaa gafee ókèala n'ime [[Namibia]] dị nso.
'''Ọdịdị ala''': ógbè Cabinda bụ ógbè dịpụrụ adịpụ, nke [[Democratic Republic of the Congo|akpọrọ Democratic Republic of the Congo]] kewara site na mba ndị ọzọ
== Ihe ndị dị oke mkpa ==
Nke a bụ ndepụta nke ebe ndị dị oke mkpa nke [[Angola]], ebe ndị dị n'ebe ugwu, ndịda, ọwụwa anyanwụ ma ọ bụ ọdịda anyanwụ karịa ebe ọ bụla ọzọ.
'''''Angola'''''
* Ebe kachasị n'ebe ugwu bụ ebe a na-akpọghị aha n'ókè ya na [[Republic of the Congo|Republic]] of the Congo (n'ebe ugwu nke obodo [[Caio Bemba]], Cabinda Province (Angolan exclave))
* Ebe kachasị n'ebe ọwụwa anyanwụ bụ ebe a na-akpọghị aha n'akụkụ osimiri nke ókèala ya na Zambia (n'ebe ugwu nke obodo [[Sapeta]] na [[Zambia]]), Moxico Province
* Ebe kachasị n'ebe ndịda bụ ebe akụkụ Osimiri Cunene nke ókèala ya na Namibia na-akwụsị na Caprivi Strip (n'ebe ugwu nke obodo Andara na [[Namibia]], Cuando Cubango Province
* Ebe kachasị n'ebe ọdịda anyanwụ bụ agwaetiti Baía dos Tigres, mpaghara Namibe
'''''Angola (ala dị n'ime ala)'''''
* Ebe kachasị n'ebe ugwu bụ ebe dị n'ókè ya na [[Democratic Republic of the Congo|Democratic Republic of Congo]] ozugbo n'ebeebe ugwu ọdịda anyanwụ nke obodo Luvo, Zaire Province
* Ebe ọwụwa anyanwụ bụ ebe a na-akpọghị aha n'akụkụ osimiri nke ókèala ya na Zambia (n'ebe ugwu nke obodo [[Sapeta]] na [[Zambia]]), Moxico Province
* Ebe kachasị n'ebe ndịda bụ ebe akụkụ Osimiri Cunene nke ókèala ya na Namibia na-akwụsị na Caprivi Strip (n'ebe ugwu nke obodo Andara na [[Namibia]], Cuando Cubango Province)
* Ebe kachasị n'ebe ọdịda anyanwụ bụ ala a na-akpọghị aha n'ebe ọwụwa anyanwụ nke Tombua (Porto Alexandre), Ógbè Namibe
== Ndemsibia ==
<references group="" responsive="1"></references>
== Njikọ mpụga ==
* Wikimedia Atlas of Angola
{{Angola topics}}{{Geography of Africa}}{{Africa topic|Climate of}}
9nge2v1xoqw0qdgy1qkmvih4lbb6lrc
Djibouti Telecom
0
27146
728770
189356
2026-09-28T21:52:24Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
728770
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox vcard"
|+ class="infobox-title fn org" id="4" |Djibouti Telecom
| colspan="2" class="infobox-image logo" |[[File:Djibouti_Telecom_Logo.png|frameless]]
|-
! class="infobox-label" scope="row" style="padding-right: 0.5em;" |Industry
| class="infobox-data category" style="line-height: 1.35em;" |[[Telecommunication|Telecommunications]]
|-
! class="infobox-label" scope="row" style="padding-right: 0.5em;" |Headquarters
| class="infobox-data label" style="line-height: 1.35em;" |[[Djibouti (city)|Djibouti]], [[Djibouti]]
|-
! class="infobox-label" scope="row" style="padding-right: 0.5em;" |Products
| class="infobox-data" style="line-height: 1.35em;" |[[Mobile phone|Mobile services]]<br /><br /><br /><br />[[Internet service provider|Internet services]]<br /><br /><br /><br />[[Landline|Fixed line]]<br /><br /><br /><br />[[Digital television]]
|-
! class="infobox-label" scope="row" style="padding-right: 0.5em;" |Services
| class="infobox-data category" style="line-height: 1.35em;" |mobile,fixed line and broadband services
|-
! class="infobox-label" scope="row" style="padding-right: 0.5em;" |Website
| class="infobox-data" style="line-height: 1.35em;" |<span class="url">[https://web.archive.org/web/20230607151141/https://www.djiboutitelecom.dj/ www.djiboutitelecom.dj]</span>
|}
{{Databox}}
'''Djibouti Telecom''' ('''Djibouti Télécommunication Co'''.) bụ ụlọ ọrụ nke gọọmentị na-ahụ maka nkwukọrịta na obodo Djibouti, Djibouta. Ọ na-enye ọrụ ekwentị, ekwentị mpanaaka, ya nakwazi ịntanetị maka ọha na eze. Ụlọ ọrụ ahụ nwere isi ụlọ ọrụ ya n'isi obodo mba ahụ. Na ngwụcha afọ 2013 ụlọ ọrụ ahụ mechara kpughee ọrụ 3G ya na mba ahụ dum ma malitekwa na afo 2017 kpughee ozi 4G+. Isi onyinye ịntanetị nke ụlọ ọrụ ahụ maka ịntanetị na mba ahụ dum na-elekwasị anya ugbu a na ọrụ ADSL.
== Edensibia ==
{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* (in French) [https://web.archive.org/web/20230321220049/http://www.adjib.dj/ Djibouti Telecom official site]
* (in French and English) [https://web.archive.org/web/20080517020346/http://www.djiboutiphonebook.com/services/telecommunications/djibouti-telecom-21588.html Djibouti Online Phonebook]
* (in French and English) [https://web.archive.org/web/20080517020346/http://www.djiboutiphonebook.com/services/telecommunications/djibouti-telecom-21588.html Djibouti Telecom page at Djibouti Phonebook]
f86mv1twm0rlraa2qhsudi3oq3zev9a
Ịhụnanya Ina
0
27485
728837
114314
2026-09-29T07:48:28Z
IgboRefBot
66663
728837
wikitext
text/x-wiki
Ina Love, onye amụrụ '''Wilhelmina McKechnie''' (1928 - 5 Ọktoba 2004), bụ onye otu ọrụ aka na Scotland.
Amụrụ na Blackhill, Glasgow, McKechnie rụrụ ọrụ na-ere anụ n'ahịa site na afọ iri na anọ, mgbe ahụ afọ abụọ gachara ghọrọ onye telephonist na Post Office, sonyere Union of Post Office Workers.[1] [2] Ọ nọrọ afọ anọ na Women's Royal Army Corps, ma rụọkwa ọrụ dị ka onye na-ese telefon na ọdụ ndị uwe ojii Springburn, ebe ọ zutere ma lụọ Jimmy Love. Ọ mụrụ ụmụ atọ, ezinụlọ ya kwagakwara Canada na 1960, ma ịkwaga ahụ emeghị nke ọma, Ina na ụmụ ya laghachiri Scotland afọ atọ ka e mesịrị.<ref name="lifetime">{{Cite news|title=A lifetime of ideals and belief in working people|url=http://www.heraldscotland.com/news/12086612.A_lifetime_of_ideals_and_belief_in_working_people/|work=The Herald|date=15 September 1995}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="true">[http://www.heraldscotland.com/news/12086612.A_lifetime_of_ideals_and_belief_in_working_people/ "A lifetime of ideals and belief in working people"]. ''The Herald''. 15 September 1995.</cite></ref><ref name="obituary">{{Cite web|author=Thomson|first=Bob|title=Ina Love - stalwart NUPE and UNISON activist|url=http://www.unison-scotland.org.uk/siu/nov04/9.html|work=Scotland in Unison|publisher=UNISON|accessdate=31 January 2018}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFThomson">Thomson, Bob. [http://www.unison-scotland.org.uk/siu/nov04/9.html "Ina Love - stalwart NUPE and UNISON activist"]. ''Scotland in Unison''. UNISON<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">31 January</span> 2018</span>.</cite></ref>.<ref name="obituary" />
Mgbe ọ lọghachiri, Lovehụnanya ghọrọ onye telephonist na ụlọ ọgwụ Stobhill dị na Glasgow, n'oge na-adịghị anya ewelitere ịbụ onye isi telephonist.[1] O sonyeere National Union of Public Employees (NUPE) wee jiri nke nta nke nta wee bụrụ onye a ma ama na otu, wee bụrụ onye nlekọta na 1968, wee bụrụ onye isi oche ntọala nke NUPE's Scottish Divisional Council na 1976. Afọ atọ ka e mesịrị, a họpụtara ya ịbụ onye isi oche nke otu ahụ. Council, na ọ bụụrụ onye isi otu n'afọ 1988/89. Ọ chịkwara kọmitii na-ahụ maka iwu n'otu.<ref name="lifetime"/>.<ref name="obituary"/>
Ịhụnanya nọchitere anya NUPE na General Council nke Trades Union Congress. Ọ rụkwara ọrụ na onye isi nke Scottish Labour Party, bụ nke ọ rụrụ ụka nke ọma maka iwebata ụgwọ opekempe, yana na Labour Middle East Council, ebe ọ rụrụ ọrụ iji mee ka ndị Palestine mara<ref name="obituary"/>
== Edensibia ==
<references />
i1rsonn3rlz0l5wyvthpmiuwu1pmg9d
Leonora Barry
0
27538
728647
708080
2026-09-28T18:21:05Z
InternetArchiveBot
11600
Add 1 book for (20260928)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]]
728647
wikitext
text/x-wiki
Leonora M. Kearney Barry (13 Ọgọst 1849 – 18 Julaị 1923) mụrụ na County Cork, Ireland, nye John na Honor Granger Kearney. Dị ka nanị nwanyị jide n'ọkwa mba n'ime ndị Knights of Labour, o wetara nlebara anya na ọnọdụ ụmụ nwanyị na-arụ ọrụ site na ntinye aka ya na mmegharị mgbanwe ọrụ. Ọ kwalitekwara ọganihu nke ikike ụmụ nwanyị n'ime oge na-esote agha obodo America na mwughachi.[1]
== Oge ọ malitere ==
Nna Leonora, John Kearney, bụ onye ọrụ ugbo Irish nke kwagara ezinụlọ ya n'ime ime obodo nke Pierrepont, New York, na 1852 iji gbanahụ Nnukwu Ụnwụ.
N'afọ 1864, nne Leonora nwụrụ. Mgbe nna ya lụrụ nwanyị tọrọ ya afọ ise ọzọ, Leonora kpebiri ịga ụlọ akwụkwọ nkuzi. Mgbe ọ hapụsịrị ụlọ ahụ iji gbanahụ esemokwu dị n'etiti ya na nwunye ọhụrụ nna ya, o butere ụzọ ịkpọtụrụ onyeisi ụlọ akwụkwọ ụmụ nwanyị dị nso na Colton, New York, onye ọ natara ntụziaka onwe onye ruo izu isii. Mgbe ọ dị afọ iri na isii, Leonora natara asambodo onye nkuzi ya ma, n'ime afọ ndị sochirinụ, kụzie n'ụlọ akwụkwọ dị n'ógbè ahụ.
== Alụmdi na nwunye na ọrụ ==
Leonora lụrụ William E. Barry, onye Ireland nke kwagara [[Kánada|Canada]] wee gaa New York, na 30 Nọvemba 1871. Onye na-ese ihe na onye na-eti egwu, ya na nwunye ya kwagara Potsdam, New York, ebe di na nwunye ahụ mụrụ nwa mbụ ha, Marion Frances, na 1873. Ọ bụ ezie na ndị nkuzi dị ụkọ mgbe Agha Obodo gasịrị, mgbe ọ lụsịrị William Barry, ọ zutere ịkpa ókè n'ebe ọrụ ya: iwu steeti chọrọ ka ọ hapụ ọrụ ya dị ka onye nkuzi n'ihi na ọ bụ nwanyị lụrụ di ugbu a. Nke a manyere ya ịmalite ọrụ aka. Ezinụlọ ahụ kwagara ugboro ugboro, gụnyere Haydensville, [[Másáchusẹts|Massachusetts]] na Amsterdam New York, ọ mụkwara ụmụ nwoke abụọ, William Standish na 1875 na Charles Joseph na 1880.Mgbe di ya nwụrụ n'ọrịa akpa ume, nwa ya nwanyị n'oge na-adịghịkwa anya ka nke ahụ gasịrị, Barry malitere ịrụ ọrụ dị ka onye na-akwa akwa ma ọ chọtara ọrụ ahụ tirin. <ref name="Whitman_57"> Mgbe ahụ, ọ nwetara ọrụ n'ụlọ ọrụ na-emepụta uwe n'Amsterdam ebe ya na ndị ọrụ ibe ya chere ọnọdụ siri ike, ogologo awa, na ụgwọ dị ala ihu. Ọ na-ahụkarị onwe ya na-arụ ọrụ ihe karịrị awa 70 n'izu, na ụgwọ dabere na mmepụta, ọ na-eme naanị cents iri na otu n'ụbọchị mbụ ya na naanị cents 65 n'izu mbụ ya.
== Knights of Labor na ọrụ ==
<ref>American National Biography. 1 Feb. 2000</ref> Dịka ụzọ isi mee ihe megide ikpe na-ezighị ezi nke ụmụ nwanyị chere ihu na ndị ọrụ, Barry sonyeere ngalaba ụmụ nwanyị mpaghara nke Knights of Labour na 1885, [1] oge ndị otu otu mba ahụ ruru ọnụ ọgụgụ ya kacha elu.Knights of Labor na mbụ jere ozi dị ka nzukọ nzuzo maka ndị ọrụ uwe Philadelphia mana a gbanwere ya ka ọ bụrụ njikọ nwere ebumnuche nke ịkwalite mgbanwe ọrụ site na ọnọdụ otu. Barry, onye a manyere ịrụ ọrụ n'ụlọ ọrụ n'ihi mkpa akụ na ụba, nọchitere anya ezigbo nwanyị na-arụ ọrụ nke nzukọ ahụ.
Alaka Barry nke Knights nwere ihe dị ka ndị otu 1,500 n'oge a. Ọ bilitere n'ime nzukọ ahụ ma n'oge na-adịghị anya ọ ghọrọ onye isi ọrụ, ma ọ bụ onye isi oche, nke alaka ya. N'afọ 1885 ọ ghọrọ onye isi oche nke District Assembly 65, nke gụnyere alaka iri ise na abụọ na ihe karịrị puku mmadụ itoolu. Otu afọ mgbe e mesịrị, ọ gara mgbakọ distrikti na Albany ma jee ozi dị ka otu n'ime ndị nnọchiteanya distrikti ise na General Assembly of the Knights of Labor na Richmond, Virginia Site na nkwado nke onye ndú mba Knights of Labour, Terence V. Powderly, ndị nnọchite anya mgbakọ a họpụtara ya dị ka onye isi nke Ngalaba Ọrụ Ụmụ nwanyị e guzobere na nso a.<ref name="naw101 > (Nzukọ Ezumezu ahụ mepụtara kọmitii iji chịkọta ozi gbasara ọnọdụ ụmụ nwanyị na ụlọ ọrụ ọrụ ọrụ, nchọpụta ahụ dugara n'ịmepụta Ngalaba Ọrụ Ụmụ nwanyị nke onye nyocha n'ozuzu ga-eduzi.<ref name="naw101" />Ọrụ ya bụ "ịchọpụta ọnọdụ ọrụ ụmụ nwanyị, wuo nzukọ ọhụrụ, ịkpali ụkpụrụ KOL nke ịkwụ ụgwọ nhata maka ọrụ nhata, na itinye ụmụ nwanyị na Knights". Ọ bụ nwanyị mbụ a kwụrụ ụgwọ ka ọ bụrụ onye nyocha ọrụ na onye nhazi, kamakwa "naanị nwanyị nwere ọfịs mba n'usoro".
Barry banyere na esemokwu ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke Knights, wee bụrụ onye na-emegide odeakwụkwọ ukwu John Hayes. N'afọ 1888, Hayes weghaara Ngalaba Ụmụ nwanyị ma kpagbuo Barry, nke mere ka ọ gbaa arụkwaghịm n'afọ 1890.<ref>Robert E. Weir, ''The Nights Unhorsed: Internal Conflict in a Gilded Age Social Movement'' (2000) pp 141-60.</ref>
== Ihe nketa na ndụ ya ==
Ma mgbalị ya na-aga nke ọma ma ọ bụ na ọ bụghị, ọ hapụrụ ihe nketa na-adịgide adịgide maka òtù na-ahụ maka ihe ndị ruuru ụmụ nwanyị. Barry nọgidere na-aga n'ihu n'etiti ihe ndọghachi azụ, ọ chọkwara ịchụ onwe ya n'àjà maka ihe ọ kwenyere na ya. N'ezie, "mgbasa ahụ chọrọ nhọrọ siri ike n'etiti nchegbu ụmụ nwanyị ọdịnala na ọrụ dị mkpa na ndụ ọha na eze". N'iburu ebumnuche ya n'uche ịtọhapụ "site na nghọta na-enweghị obi amamikpe nke ọchịchị aka ike na anyaukwu ọtụtụ puku ụmụ nwanyị na ụmụ agbọghọ a na-akwụ ụgwọ dị ala n'obodo anyị buru ibu, ndị, na-ata ahụhụ agụụ, oyi na ụkọ, na-ahapụkarị ma daba n'ime oghere nke omume rụrụ arụ," otu nwere ike ịghọta mkpali na agụụ mmekọahụ nke mere ka ọ bụrụ onye.
Mgbe ọ gbara arụkwaghịm na KOL, o yiri ka ọ laghachiri azụ n'ọrụ ya niile site n'ikwu, "Ọ bụrụ na ọ ga-ekwe omume, ọ dị m ka ọ dị mkpa ka ụmụ nwanyị mụta ọrụ ọ bụla kama nke ọrụ ụlọ, dịka ekwere m na e bu n'uche ka nwoke bụrụ onye na-enweta achịcha". Ọ bụ ezie na mmetụta dị otú ahụ yiri ka ọ na-emegide ihe niile ọ na-eme, ọ gara n'ihu na-eme ka nkwupụta ya ruo eruo site na ịgbakwunye, "Ma dịka nke ahụ agaghị ekwe omume n'ọnọdụ dị ugbu a, ekwenyere m na ụmụ nwanyị kwesịrị inwe ohere ọ bụla iji bụrụ ndị maara nke ọma n'ọrụ ọ bụla ha họọrọ ma ọ bụ hụ onwe ha kacha adaba. " Lake, onye na-ebi akwụkwọ a zụrụ azụ na onye na-enyocha ihe na telegraph editọ nke St. Louis Globe-Democrat, biri na St. Louis.[1].
Barry gara n'ihu na-eme njem ma na-ekwu maka òtù ụmụ nwanyị na òtù nnwere onwe, n'etiti òtù mgbanwe ndị ọzọ, mgbe ọ lara ezumike nká na St. Louis. Ọ nọgidere na-achọ ịha nhata ọrụ maka ụmụ nwanyị mana n'ụzọ a na-ahazighị nke ọma. Barry jere ozi dị ka ọkà okwu n'ihu ọha n'ihe gbasara mgbanwe, dịka okwu ya nke 1893 gosipụtara n'ihu World's Representative Congress of Women na ngosi Columbian na Chicago na "The Dignity of Labor". .<ref name=naw102>{{harvp|Anonymous|1971|p=102}}</ref>
. Onye na-akwado baseball, Barry na-agakarị Chicago iji nwee egwuregwu. Ka oge na-aga na ndụ a maara dị ka Mother Lake, Barry nwụrụ na 18 Julaị 1923, n'ihi ọrịa kansa ọnụ.<ref name="naw102" />Na 1916 ọ kwagara Minooka, Illinois, wee bụrụ onye na-arụsi ọrụ ike na Women's Christian Temperance Union na Catholic Total Abstinence Union of America ebe ọ na-etinyekwa uche dị ukwuu n'ịwulite nkwado ọha na eze maka mmachibido iwu na, mgbe e mesịrị, Volstead Act.
== Ihe edeturu ==
{{Reflist}}
=== Ihe odide ===
{{Refbegin|32em}}
*{{Cite book|author=Anonymous|year=1971|title=Notable American Women, 1607–1950: A Biographical Dictionary|chapter=Barry, Leonora Marie Kearney|location=Cambridge, MA|publisher=[[Belknap Press]]}}
*{{Cite book|author=Anonymous|year=1990|title=Dictionary of American Immigration History|chapter=Barry, Leonora Kearney|publisher=Scarecrow Press}}
*{{Cite book|author=Anonymous|year=2002|title=[[Women in World History|Women in World History: A Biographical Encyclopaedia]]|chapter=Barry, Leonora M.|pages=186–187|publisher=Yorkin Publications}}
*{{Cite book|author=Arnesen|first=Eric|year=2007|title=Encyclopedia of US Labor and Working-Class History|url=https://archive.org/details/encyclopediaofus0000unse_b3h0|location=New York, NY|publisher=Routledge}}
*{{Cite book|author=Garraty|first=John A.|year=1999|title=American National Biography|url=https://archive.org/details/americannational0022unse_m2i2|location=New York, NY|publisher=Oxford University Press}}
*Kenneally, James J., "Eve, Mary and the historians: American Catholicism and women." "Horizons" 3, no 2 Fall 1976, p 187-202.
*{{Cite journal|author=Levine|first=Susan|year=1983|title=Labor's true woman: domesticity and equal rights in the Knights of Labor|url=https://archive.org/details/sim_journal-of-american-history_1983-09_70_2/page/323|journal=[[The Journal of American History]]|volume=70|issue=2|pages=323–339|doi=10.2307/1900207}}
*{{Cite book|author=Opdycke|first=Sandra|year=2000|chapter=Barry, Leonora|title=American National Biography Online|url=http://www.wnab.org/articles/15/15-00043.html}}{{Dead link|date=March 2023|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}
*{{Cite book|editor=Van Doren|year=1974|title=Webster's American Biographies|publisher=G. & C. Merriam}}
* Weir, Robert E. ''The Nights Unhorsed: Internal Conflict in a Gilded Age Social Movement'' (2000) pp 141–60.
*{{Cite book|editor=Whitman|year=1985|title=American Reformers|url=https://archive.org/details/americanreformer0000unse_w8p9|location=New York, NY|publisher=H. W. Wilson}}
{{Refend}}
[[Òtù:Pages with unreviewed translations]]
dmi6p6qblq4jic8812egtdg6u9cioi8
Iku ume ntakiri ntakiri
0
28127
728660
699165
2026-09-28T18:35:10Z
InternetArchiveBot
11600
Add 6 books for (20260928)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]]
728660
wikitext
text/x-wiki
[[Usòrò:SymptomsFeverCoughSOB (cropped).jpg|thumb|[[Iku ume ntakiri ntakiri]]]]
Iku ume ntakiri ntakiri ('''SOB'''), nke a makwaara dị ka dyspnea (na AmE) ma ọ bụ '''dyspnoea''' (na BrE), bụ mmetụta na-adịghị mma nke enweghị ike iku ume nke ọma. American Thoracic Society na-akọwa ya dị ka "ahụmahụ nke nsogbu iku ume nke nwere mmetụta dị iche iche dị iche iche nke dịgasị iche iche na ike", ma na-atụ aro ịtụle dyspnea site n'ịtụle ike nke mmetụta ya dị iche iche, ogo nke nsogbu na ahụ erughị ala, yana ibu arọ ya ma ọ bụ mmetụta ya na ọrụ onye ọrịa nke ndụ kwa ụbọchị. Mmetụta dị iche iche gụnyere mgbalị / ịrụ ọrụ iku ume, obi sie ike ma ọ bụ ihe mgbu, na "agụụ ikuku" (mmetụta nke ikuku oxygen ezughi ezu).<ref name="Mahler">{{Cite book|author=Donald A. Mahler|title=Dyspnea: Mechanisms, Measurement, and Management, Third Edition|url=https://books.google.com/books?id=N4BcAgAAQBAJ&pg=PA3|year=2014|publisher=CRC Press|isbn=978-1-4822-0869-6}}</ref> A na-ewere ọnọdụ tripod dị ka ihe ịrịba ama.
Dyspnea bụ ihe mgbaàmà nkịtị nke ịrụsi ọrụ ike ma ọ bụrụ na ọ na-eme n'ọnọdụ a na-atụghị anya ya, mgbe ị na-ezu ike ma ọ bụ n'oge ịrụsi ọrụ bụ ihe na-akpata uche, dị ka nsogbu egwu na nchegbu.<ref name="Shiber06"/><ref name="Pal2010"/><ref>{{Cite book|author=Mukerji|first=Vaskar|title=Dyspnea, Orthopnea, and Paroxysmal Nocturnal Dyspnea|chapterurl=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK213/|accessdate=15 August 2014|year=1990|publisher=Butterworth Publishers|chapter=11|isbn=9780409900774|quote=In addition, dyspnea may occur in febrile and hypoxic states and in association with some psychiatric conditions such as anxiety and panic disorder.}}</ref> Ọgwụgwọ kachasị mma iji belata ma ọ bụ ọbụna wepụ iku ume mkpụmkpụ na-adabere na ihe kpatara ya.<ref name="Z2009"/>
== Nkowa ihe ==
Dyspnea, n'okwu ahụike, bụ "obere ume".
The American Thoracic Society na-akọwa dyspnea dị ka: "Nlegharị anya nke nsogbu iku ume nke nwere mmetụta dị iche iche dịgasị iche iche. "<ref name="AmericanThoracicSociety">{{Cite journal|author=American Heart Society|title=Dyspnea mechanisms, assessment, and management: a consensus statement|url=https://archive.org/details/sim_american-journal-respiratory-critical-care-medicine_1999-01_159_1/page/321|journal=American Journal of Respiratory and Critical Care Medicine|volume=159|issue=1|pages=321–40|year=1999|doi=10.1164/ajrccm.159.1.ats898|pmid=9872857}}</ref> Nkọwa ndị ọzọ na-akọwa ya dị ka "ihe isi ike na iku ume", "ikuku na-adịghị mma ma ọ bụ iku ume na-ezughị oke", "ịmara na-adịghị ahụkebe iku ume", yana ahụmịhe nke "enweghị iku ume" (nke nwere ike ịbụ nke siri ike ma ọ bụ nke na-adịghị ala ala).<ref name="Uptodate">{{Cite web|url=https://www.uptodate.com/contents/evaluation-of-the-adult-with-dyspnea-in-the-emergency-department|title=UpToDate|work=www.uptodate.com}}</ref><ref name="Pal2010"/><ref name="Shiber06"/><ref name="Z2009"/><ref>{{Cite web|url=http://www.gpnotebook.co.uk/simplepage.cfm?ID=825557022|title=Dyspnea – General Practice Notebook|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110613170052/http://www.gpnotebook.co.uk/simplepage.cfm?ID=825557022|archivedate=2011-06-13}}</ref>
== Nchoputa ndi di iche iche ==
Mgbe nsogbu nke obi ma ọ bụ usoro iku ume na-akpata nkụchi ume, ndị ọzọ dị ka usoro akwara, ọkpụkpụ, endocrine, hematologic, na usoro uche nwere ike ịbụ ihe kpatara ya.<ref name="ch8139" /><ref name="Sarkar2006"/> DiagnosisPro, usoro ọkachamara ahụike n'ịntanetị, depụtara ihe 497 dị iche iche na-akpata ya n'ọnwa Ọktoba afọ 2010.<ref>{{Cite web|url=http://en.diagnosispro.com/differential_diagnosis-for/poisoning-specific-agent-dyspnea/25103-154-100.html|title=Differential Diagnosis for Dyspnea: Poisoning (Specific Agent)|accessdate=2012-08-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101116101702/http://en.diagnosispro.com/differential_diagnosis-for/poisoning-specific-agent-dyspnea/25103-154-100.html|archivedate=2010-11-16}}</ref> Ihe ndị na-akpata ọrịa obi na akwara bụ ọrịa obi siri ike na nkụchi obi ebe ihe ndị na-ahụkarị n'akpa ume gụnyere ọrịa akpa ume na-adịghị ala ala, ụkwara ume, oyi [[Iba|ịba]] n'ahụ, ọzịza nke akpa ume na oyi ịba.<ref name="Shiber06"/> Na ndabere pathophysiological, enwere ike kewaa ihe kpatara ya na: (1) mmụba nke iku ume dị ka n'oge nchegbu, (2) mmụba n'ọrụ iku ume na (3) ihe na-adịghị mma na usoro iku ume ma ọ bụ iku ume.<ref name="ch8139">{{Cite book|author=Frownfelter|first=Donna|title=Cardiovascular and Pulmonary Physical Therapy|url=https://archive.org/details/cardiovascularpu0000frow|chapter=8|editor=Willy E. Hammon III|publisher=Mosby Elsevier|year=2006}}</ref>ooria ndia adighi mma ufodu na ime na egbu
Mmadu ya mere mmadu the kwesiri inyere onwe ya aka
Jebe ulo ogwu
Oge mmalite na oge nke dyspnea bara uru n'ịmara ihe kpatara dyspnea. A na-ejikọkarị nkwụsị iku ume na mgbanwe mberede, dị ka akpịrị akpịrị, bronchospasm, myocardial infarction, pulmonary embolism, ma ọ bụ pneumothorax. Ndị ọrịa na-arịa COPD na idiopathic pulmonary fibrosis (IPF) nwere mmalite dị nro na ọganihu nke dyspnea na mgbalị, nke nwere oke ume ọkụ. N'ụzọ dị iche, ọtụtụ ndị na-arịa ụkwara ume ọkụ anaghị enwe mgbaàmà kwa ụbọchị, mana ha nwere oge na-adịghị mma nke dyspnea, ụkwara, na obi mgbu nke na-ejikọkarị na ihe ụfọdụ, dị ka ọrịa iku ume elu ma ọ bụ ikpughe ihe na-adịghị anabata ya.<ref>D. L. Kasper et al. (ed), ''Harrison's Principles of Internal Medicine'', 20th edition (2018), p. 1943</ref>
=== Oria obi isi ike ===
Acute coronary syndrome frequently presents with retrosternal chest discomfort and difficulty catching the breath it however may typically presents with shortness of breath alone risk factors include old age smoking hypertension hyperlipidemia and diabetes
An electrocardiogram and cardiac enzymes are important both for diagnosis and directing treatment treatment involves measures to decrease the oxygen requirement of the heart and efforts to increase blood flow
=== Oria korokoro ===
People that have been infected by Covid 19 may have symptoms such as fever dry cough loss of smell and taste and in [[moderate]] to severe cases shortness of breath
=== Ọrịa nke ime obi ===
Ọrịa obi na-ejikarị ume ọkụ na-eme ka ume na-adịghị mma na mgbalị, orthopnea, na paroxysmal nocturnal dyspnea.<ref name="Shiber06"/> Ọ na-emetụta n'etiti 1-2% nke ndị bi na United States n'ozuzu ya ma na-eme na 10% nke ndị karịrị afọ 65.<ref name="Shiber06" /><ref name="Old2007"/> Ihe ize ndụ maka nkwụsịtụ dị oke egwu gụnyere iri [[Ńnú|nnu]] dị elu, enweghị nkwenye ọgwụ, ọrịa obi, obi na-akụ ụfụfụ, nkụchi akụrụ, emboli akpa ume, ọbara mgbali elu, na ọrịa.<ref name="Old2007" /> A na-elekwasị anya na mgbalị ọgwụgwọ iji belata nkụchi akpa ume.<ref name="Shiber06" />
=== Ọrịa na egbochi iku ume ===
Ndị na-arịa ọrịa na-adịghị ala ala (COPD), nke a na-ahụkarị emphysema ma ọ bụ bronchitis na-adịghị aga ala, na-enwekarị ume na-adịghị mma na ụkwara na-adịghị emepụta ihe.<ref name="Shiber06">{{Cite journal|title=Dyspnea|url=https://archive.org/details/sim_medical-clinics-of-north-america_2006-05_90_3/page/453|journal=Med. Clin. North Am.|volume=90|issue=3|pages=453–79|date=May 2006|pmid=16473100|doi=10.1016/j.mcna.2005.11.006}}</ref> Ọrịa siri ike na-egosi na ume na mmepụta sputum na-abawanye.<ref name="Shiber06" /> COPD bụ ihe ize ndụ maka oyi bara ya n'ahụ; ya mere, a ga-ewepụ ọnọdụ a.<ref name="Shiber06" /> N'ọgwụgwọ siri ike bụ na njikọta nke anticholinergics, beta2-adrenoceptor agonists, steroid na ikekwe ikuku ikuku dị mma.<ref name="Shiber06" />
=== Ukwara ume oku ===
Ọrịa ụkwara ume ọkụ bụ ihe a na-ahụkarị maka ịbịakwute ụlọ mberede na ume ọkụ.<ref name="Shiber06"/> Ọ bụ ọrịa akpa ume a na-ahụkarị na mba ndị na-emepe emepe na ndị mepere emepe na-emetụta ihe dị ka 5% nke ndị bi na ya.<ref name="Shiber06" /> Mgbaàmà ndị ọzọ gụnyere iku ume, nkwụsi ike n'obi, na ụkwara na-adịghị arụpụta ihe.<ref name="Shiber06" />
Corticosteroids a na-eku ume bụ ọgwụgwọ kachasị mma maka ụmụaka, agbanyeghị ọgwụ ndị a nwere ike belata uto.<ref>{{Cite web|url=http://www.nhlbi.nih.gov/health/health-topics/topics/asthma/treatment.html|title=How Is Asthma Treated and Controlled?|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120904052615/http://www.nhlbi.nih.gov/health/health-topics/topics/asthma/treatment.html|archivedate=2012-09-04}}</ref> A na-agwọ mgbaàmà ndị siri ike na broncho-dilators na-adịghị arụ ọrụ. [citation needed]
=== Pneumothorax ===
Pneumothorax presents typically with pleuritic chest pain of acute onset and shortness of breath not improved with oxygen physical findings may include absent breath sounds on one side of the chest jugular venous distensionand tracheal deviation
=== Oria oyi ===
Mgbaàmà nke oyi bara ya n'ahụ bụ ahụ ọkụ, ụkwara na-arụpụta ihe, iku ume dị mkpụmkpụ, na obi mgbu.<ref name="Shiber06"/> Enwere ike ịnụ ụda na-akpali akpali n'oge ule.<ref name="Shiber06" /> X-ray nke obi nwere ike ịba uru iji mee ka oyi bara n'ahụ dị iche na nkụchi obi.<ref name="Shiber06" /> Dị ka ihe kpatara ya na-abụkarị nje bacteria, a na-ejikarị ọgwụ nje eme ihe maka ọgwụgwọ.<ref name="Shiber06" />
=== Akpa ume nke embolism ===
Embolism nke akpa ume na-egosikarị mmalite dị mkpụmkpụ nke iku ume.<ref name="Shiber06"/> Mgbaàmà ndị ọzọ na-egosi na-agụnye ihe mgbu obi, ụkwara, hemoptysis, na ahụ ọkụ.<ref name="Shiber06" /> Ihe ize ndụ gụnyere deep vein thrombosis, ịwa ahụ na nso nso a, kansa, na thromboembolism gara aga.<ref name="Shiber06" /> A ghaghị ịtụle ya mgbe niile na ndị nwere mmalite dị mkpụmkpụ nke iku ume n'ihi nnukwu ihe ize ndụ nke ọnwụ.<ref name="Shiber06" /> Otú ọ dị, nchọpụta nwere ike isi ike ma na-ejikarị Wells Score nyochaa ohere ahụike.<ref name="Shiber06" /> Ọgwụgwọ, dabere na oke mgbaàmà, na-amalite site na anticoagulants; ọnụnọ nke ihe ịrịba ama dị egwu (mmiri ọbara dị ala) nwere ike ịkwado iji ọgwụ thrombolytic.<ref name="Shiber06" />
=== Oria enweghi obara ===
Oria enweghi obara nke na-eji nwayọọ nwayọọ na-amalite na-egosipụtakarị dyspnea, ike ọgwụgwụ, adịghị ike, na tachycardia.<ref name="Will2010">{{Cite journal|title=Pitfalls in the evaluation of shortness of breath|url=https://archive.org/details/sim_emergency-medicine-clinics-of-north-america_2010-02_28_1/page/163|journal=Emerg. Med. Clin. North Am.|volume=28|issue=1|pages=163–81, ix|date=February 2010|pmid=19945605|doi=10.1016/j.emc.2009.09.011}}</ref> Ọ nwere ike ibute nkụchi obi.<ref name="Will2010" /> Anaemia na-abụkarị ihe na-akpata nsogbu iku ume. Ịhụ nsọ, ọkachasị ma ọ bụrụ na ọ gabigara ókè, nwere ike itinye aka na ụkọ ọbara na nsogbu iku ume n'ime ụmụ nwanyị. Isi ọwụwa bụkwa ihe mgbaàmà nke dyspnea n'ime ndị ọrịa nwere anaemia. Ụfọdụ ndị ọrịa na-akọ na ha nwere mmetụta na-adịghị mma n'isi ha, ndị ọzọ na-akọkwa ọhụụ na-adịghị ike nke ọbara mgbali elu n'azụ anya n'ihi enweghị ikuku oxygen na nrụgide; ndị ọrịa a akọwakwala nnukwu isi mgbu, ọtụtụ n'ime ha na-eduga na mmebi ụbụrụ na-adịgide adịgide. Mgbaàmà nwere ike ịgụnye enweghị uche, ilekwasị anya, ike ọgwụgwụ, nkwarụ ikike asụsụ na enweghị ncheta.<ref>{{Cite web|title=Anemia Affects Body...And Maybe The Mind|publisher=Johns Hopkins medicine|year=2006|url=https://www.hopkinsmedicine.org/Press_releases/2006/09_13_06.html|accessdate=15 May 2020|archivedate=21 October 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201021051703/https://www.hopkinsmedicine.org/Press_releases/2006/09_13_06.html}}</ref>
=== Ọrịa kansa ===
Ịdị mkpụmkpụ iku ume bụ ihe a na-ahụkarị n'etiti ndị nwere ọrịa kansa ma nwee ike ịbụ n'ihi ọtụtụ ihe dị iche iche. N'ime ndị nwere ọrịa kansa, oge nwere oke ume ọkụ nwere ike ime, yana mmetụta na-aga n'ihu nke enweghị ume.<ref name=":0"/> Ọgwụgwọ gụnyere ma ọgwụgwọ na-abụghị ọgwụ na ọgwụ.<ref>{{Cite journal|author=Dy|first=Sydney M.|date=2020-11-19|title=Interventions for Breathlessness in Patients With Advanced Cancer: A Systematic Review|url=https://effectivehealthcare.ahrq.gov/products/dyspnea-advanced-cancer/report|journal=|doi=10.23970/ahrqepccer232}}</ref> ona egbu mmadu ngwa ngwa
Oria kansa adighi mma
=== Ndị ọzọ ===
Ihe ndị ọzọ dị mkpa ma ọ bụ ihe a na-ahụkarị maka iku ume dị mkpụmkpụ gụnyere tamponade obi, anaphylaxis, ọrịa akpa ume interstitial, nkụchi ụjọ, na ọbara mgbali elu nke akpa ume.<ref name="Z2009">{{Cite journal|author=Zuberi, T.|title=Acute breathlessness in adults|journal=InnovAiT|volume=2|issue=5|pages=307–15|year=2009|doi=10.1093/innovait/inp055}}</ref><ref name="Sarkar2006"/><ref name="Will2010"/> Ọzọkwa, ihe dị ka 2/3 nke ụmụ nwanyị na-enwe ume dị mkpụmkpụ dị ka akụkụ nke [[Afọ ime|ime ime]] dị mma.<ref name="Uptodate"/>
Obi tamponade na-egosi dyspnea, tachycardia, nrụgide jugular venous, na pulsus paradoxus.<ref name="Will2010"/> Ụkpụrụ ọla edo maka nchọpụta bụ ultrasound.<ref name="Will2010" />
Anaphylaxis na-amalite n'ihe karịrị nkeji ole na ole n'ime onye nwere akụkọ ihe mere eme gara aga.<ref name="Z2009"/> Mgbaàmà ndị ọzọ gụnyere urticaria, mgbu akpịrị, na nsogbu eriri afọ.<ref name="Z2009" /> Ọgwụgwọ bụ isi bụ epinephrine.<ref name="Z2009" />
Ọrịa akpa ume interstitial na-egosi mmalite nke ume mkpụmkpụ nke na-enwekarị akụkọ ihe mere eme nke ikpughe gburugburu ebe obibi.<ref name="Sarkar2006">{{Cite journal|title=Evaluation of the dyspneic patient in the office|url=https://archive.org/details/sim_primary-care-clinics-in-office-practice_2006-09_33_3/page/643|journal=Prim. Care|volume=33|issue=3|pages=643–57|date=September 2006|pmid=17088153|doi=10.1016/j.pop.2006.06.007}}</ref> Ịdị mkpụmkpụ iku ume na-abụkarị naanị mgbaàmà na ndị nwere tachydysrhythmias.<ref name="Old2007"/>
Ọrịa ụjọ na-ejikarị ikuku na-efe efe, ọsụsọ, na amaghị ihe.<ref name="Z2009"/> Otú ọ dị, ha bụ nchọpụta nke nchụpụ.<ref name="Sarkar2006"/>
Ọnọdụ akwara dị ka mmerụ ahụ ọkpụkpụ azụ, mmerụ ahụ akwara phrenic, ọrịa Guillain-Barré, amyotrophic lateral sclerosis, multiple sclerosis na muscular dystrophy niile nwere ike ime ka onye ọ bụla nwee ume dị mkpụmkpụ.<ref name="ch8139"/> Ịdị mkpụmkpụ nke iku ume nwekwara ike ime n'ihi nsogbu nke eriri olu (VCD).<ref>{{Cite journal|author=Ibrahim|first=Wanis H.|date=2007-03-01|title=Paradoxical vocal cord motion disorder: past, present and future|url=http://pmj.bmj.com/content/83/977/164|journal=Postgraduate Medical Journal|language=en|volume=83|issue=977|pages=164–72|doi=10.1136/pgmj.2006.052522|issn=1469-0756|pmid=17344570}}</ref>
Sarcoidosis bụ ọrịa na-afụ ụfụ nke a na-amaghị ihe kpatara ya nke na-ejikarị ụkwara kpọrọ nkụ, ike ọgwụgwụ, na ume mkpụmkpụ, ọ bụ ezie na ọtụtụ usoro akụkụ ahụ nwere ike imetụta, na itinye aka na ebe ndị dị ka anya, akpụkpọ ahụ na nkwonkwo.<ref>{{Cite book|author=Bokhari|first=SRA|title=Sarcoidosis in StatPearls|date=January 2021}}</ref>
== Ọrịa na ahụike ==
Ụzọ dị iche iche nke ahụike nwere ike iduga na ume mkpụmkpụ gụnyere site na ASIC chemoreceptors, mechanoreceptors na ndị na-anabata akpa ume.<ref name="Old2007">{{Cite journal|title=Evaluation of the acutely dyspneic elderly patient|url=https://archive.org/details/sim_clinics-in-geriatric-medicine_2007-05_23_2/page/307|journal=Clin. Geriatr. Med.|volume=23|issue=2|pages=307–25, vi|date=May 2007|pmid=17462519|doi=10.1016/j.cger.2007.01.007}}</ref>
A na-eche na isi ihe atọ na-enye aka na dyspnea: mgbaàmà afferent, mgbaàmà efferent, na nhazi ozi etiti. Ekwenyere na nhazi etiti n'ime ụbụrụ na-atụnyere akara afferent na efferent; na dyspnea na-apụta mgbe "enweghị nkwekọ" na-eme n'etiti ha abụọ: dịka mgbe mkpa maka ikuku (afferent signaling) anaghị emezu site na iku ume anụ ahụ (efferent signals).<ref name="Harrisons">Harrison's Principles of Internal Medicine (Kasper DL, Fauci AS, Longo DL, et al. (eds)) (16th ed.). New York: McGraw-Hill.</ref>
Ihe mgbaàmà ndị ọzọ bụ ihe mgbaàmà akwara nke na-arịgo na ụbụrụ. Mkpụrụ ndụ akwara ndị ọzọ dị mkpa na dyspnea na-esite n'ọtụtụ isi mmalite gụnyere ahụ carotid, medulla, akpa ume, na mgbidi obi. Chemoreceptors na carotid bodies na medulla na-enye ozi gbasara ọkwa gas ọbara nke O2, CO2 na H+.<ref>{{Cite web|title=Dyspnea|url=http://www.mywhatever.com/cifwriter/content/70/4942.html#:~:text=Elevations%20in%20carbon%20dioxide%20levels,an%20independent%20stimulus%20of%20dyspnea.|accessdate=2022-04-21|work=www.mywhatever.com|archivedate=2022-07-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220706021506/http://www.mywhatever.com/cifwriter/content/70/4942.html#:~:text=Elevations%20in%20carbon%20dioxide%20levels,an%20independent%20stimulus%20of%20dyspnea.}}</ref> N'ime akpa ume, ndị na-anabata juxtacapillary (J) na-emetụta pulmonary interstitial edema, ebe ndị na-anata mgbatị na-egosi bronchoconstriction. Mkpịsị aka dị na mgbidi obi na-egosi ịgbatị na nrụgide nke uru ahụ iku ume. Ya mere, ikuku na-adịghị mma na-eduga na hypercapnia, nkụchi obi aka ekpe na-edughachi na interstitial edema (mgbanwe gas na-emebi), ụkwara ume ọkụ na-akpata bronchoconstriction (na-egbochi ikuku) na ike ọgwụgwụ nke na-edungola ọrụ iku ume na-adịghị arụ ọrụ nke ọma nwere ike inye aka na mmetụta nke iku ume ọkụ.<ref name="Harrisons">Harrison's Principles of Internal Medicine (Kasper DL, Fauci AS, Longo DL, et al. (eds)) (16th ed.). New York: McGraw-Hill.</ref>
Ihe mgbaàmà ndị ọzọ bụ ihe mgbaàmà akwara na-agbadata na uru iku ume. Mkpụrụ ume kachasị mkpa bụ diaphragm. Mkpụrụ ume ndị ọzọ na-agụnye uru ahụ intercostal nke dị n'èzí na nke dị n"ime, uru ahụ dị n'afọ na uru ahụ na-eku ume.<ref>{{Cite web|title=Unit V - Respiration|url=https://www3.nd.edu/~jsapirst/textbook/chapter_19.html#:~:text=Efferent%20Pathways%20for%20Respiration:,thoracic%20segments%20of%20the%20cord.|accessdate=2022-04-21|work=www3.nd.edu|archivedate=2022-07-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220703024028/https://www3.nd.edu/~jsapirst/textbook/chapter_19.html#:~:text=Efferent%20Pathways%20for%20Respiration:,thoracic%20segments%20of%20the%20cord.}}</ref>
Ka ụbụrụ na-enweta ọtụtụ ozi afferent metụtara ikuku, ọ nwere ike iji ya tụnyere ọkwa iku ume ugbu a dịka akara efferent kpebiri. Ọ bụrụ na ọkwa iku ume adabaghị maka ọnọdụ ahụ mgbe ahụ dyspnea nwere ike ime. Enwekwara akụkụ nke uche na dyspnea, ebe ụfọdụ ndị nwere ike ịmara na ha na-eku ume n'ọnọdụ ndị dị otú ahụ mana ha anaghị enwe nsogbu nke dyspnea.<ref name="Harrisons">Harrison's Principles of Internal Medicine (Kasper DL, Fauci AS, Longo DL, et al. (eds)) (16th ed.). New York: McGraw-Hill.</ref>
== Nchoputa ==
{| class="wikitable" style="float: right; margin-left:15px; text-align:center"
|+MRC enweghị ume
!Ọnọdụ
!Ọnọdụ nke akpịrị ịkpọ nkụ
|-
|1
|Enweghị nkụchi ume ma e wezụga mmega ahụ siri ike
|-
|2
|dyspnea mgbe ị na-aga n'elu ugwu ma ọ bụ na-eme ngwa ngwa na ọkwa
|-
|3
|na-aga nwayọọ karịa ọtụtụ n'ime ha n'ọkwa ahụ, ma ọ bụ na-akwụsị mgbe nkeji iri na ise gachara n'ọkwá ahụ
|-
|4
|na-akwụsị mgbe nkeji ole na ole nke ịga ije na ọkwa
|-
|5
|na obere ọrụ dị ka iyi uwe, dyspneic nke ukwuu ịpụ n'ụlọ
|}
Ụzọ mbụ maka nyocha na-amalite site na nyocha nke ụzọ ikuku, iku ume, na mgbasa na-esote akụkọ ahụike na nyocha ahụike.<ref name="Shiber06"/> Ihe ịrịba ama na mgbaàmà ndị na-anọchite anya oke njọ gụnyere hypotension, hypoxemia, ntụgharị tracheal, ọnọdụ uche gbanwere, dysrhythmia na-adịghị akwụsi ike, stridor, intercostal indrawing, cyanosis, tripod positioning, ojiji a na-ahụkarị nke uru ahụ (sternocleidomastoid, scalenes) na ụda iku ume na-adịghị.<ref name="Sarkar2006"/>
Enwere ike iji ọtụtụ ihe ọ̀tụ̀tụ̀ mee ihe iji chọpụta ogo nke ịdị mkpụmkpụ nke iku ume.<ref name="Rate2007">{{Cite journal|author=Saracino A|title=Review of dyspnoea quantification in the emergency department: is a rating scale for breathlessness suitable for use as an admission prediction tool?|journal=Emerg Med Australas|volume=19|issue=5|pages=394–404|date=October 2007|pmid=17919211|doi=10.1111/j.1742-6723.2007.00999.x}}</ref> Enwere ike ịtụle ya na ọkwa site na 1 ruo 10 na nkọwa ndị metụtara ọnụ ọgụgụ ahụ (The Modified Borg Scale).<ref name="Rate2007" /> MRC iku ume na-egosi ọkwa ise nke dyspnea dabere na ọnọdụ na ịdị njọ nke ọ na-ebilite.<ref name="Williams">{{Cite journal|author=Williams|first=N|title=The MRC breathlessness scale.|journal=Occupational Medicine (Oxford, England)|date=2017-08-01|volume=67|issue=6|pages=496–97|doi=10.1093/occmed/kqx086|pmid=28898975}}</ref>
=== Ule obara ===
Ọtụtụ ụlọ nyocha nwere ike inye aka n'ịchọpụta ihe kpatara ume ọkụ. D-dimer, ọ bụ ezie na ọ bara uru iji wepụ embolism nke akpa ume n'ime ndị nọ n'ihe ize ndụ dị ala, abaghị uru dị ukwuu ma ọ bụrụ na ọ dị mma, ebe ọ nwere ike ịdị mma n'ọtụtụ ọnọdụ na-eduga na ume mkpụmkpụ.<ref name="Old2007"/> Ọdịdị dị ala nke ụbụrụ natriuretic peptide bara uru n'iwepụ nkụchi obi; Otú ọ dị, ọkwa dị elu, mgbe ọ na-akwado nchọpụta ahụ, nwekwara ike ịbụ n'ihi agadi, nkụchi akụrụ, ọrịa obi siri ike, ma ọ bụ nnukwu embolism akpa ueme.<ref name="Old2007" />
=== Onyonyo ===
X-ray nke obi bara uru iji kwado ma ọ bụ wepụ pneumothorax, ọzịza nke akpa ume, ma ọ bụ oyi a n'ahụ.<ref name="Old2007"/> Spiral computed tomography na intravenous radiocontrast bụ nyocha ihe oyiyi nke nhọrọ iji nyochaa maka embolism akpa ume.<ref name="Old2007" />
== Ogwugwo ==
Ọgwụgwọ bụ isi nke iku ume na-elekwasị anya na isi ihe kpatara ya.<ref name="Z2009"/> Mgbakwunye oxygen dị irè na ndị nwere hypoxia; Otú ọ dị, nke a enweghị mmetụta na ndị nwere ikuku oxygen dị mma n'ọbara.<ref name="Pal2010">{{Cite journal|title=Emergencies in palliative care|journal=Cancer J|volume=16|issue=5|pages=514–20|year=2010|pmid=20890149|doi=10.1097/PPO.0b013e3181f28a8d}}</ref><ref>{{Cite journal|author=Abernethy AP|title=Effect of palliative oxygen versus medical (room) air in relieving breathlessness in patients with refractory dyspnea: a double-blind randomized controlled trial|journal=Lancet|volume=376|issue=9743|pages=784–93|date=September 2010|pmid=20816546|doi=10.1016/S0140-6736(10)61115-4}}</ref>
=== Ogwugwo oria ===
Ndị mmadụ n'otu n'otu nwere ike irite uru site na usoro ọgwụgwọ anụ ahụ dịgasị iche iche.<ref>{{Cite book|author=Frownfelter|first=Donna|title=Cardiovascular and Pulmonary Physical Therapy|url=https://archive.org/details/cardiovascularpu0000frow|chapter=8|editor=Willy E. Hammon III|publisher=Mosby Elsevier|year=2006}}</ref> Ndị nwere nsogbu akwara / akwara nwere ike inwe nsogbu iku ume n'ihi nkwarụ intercostal, afọ na / ma ọ bụ uru ahụ ndị ọzọ dị mkpa maka ikuku.<ref>{{Cite book|author=Frownfelter|first=Donna|title=Cardiovascular and Pulmonary Physical Therapy|url=https://archive.org/details/cardiovascularpu0000frow|chapter=22|editor=Donna Frownfelter|publisher=Mosby Elsevier|year=2006}}</ref> Ụfọdụ usoro ọgwụgwọ anụ ahụ maka ndị a gụnyere usoro ụkwara na-enyere aka, mmụba olu dị ka iku ume, agụmakwụkwọ banyere ọnọdụ ahụ na usoro ikuku na usoro mmegharị iji mee ka iku ume dị mfe.<ref>{{Cite book|author=Frownfelter|first=Donna|title=Cardiovascular and Pulmonary Physical Therapy|url=https://archive.org/details/cardiovascularpu0000frow|chapter=22|editor=Donna Frownfelter|publisher=Mosby Elsevier|year=2006|pages=[https://archive.org/details/cardiovascularpu0000frow/page/368 368]–71}}</ref><ref name="ch32">{{Cite book|author=Frownfelter|first=Donna|title=Cardiovascular and Pulmonary Physical Therapy|url=https://archive.org/details/cardiovascularpu0000frow|chapter=32|publisher=Mosby Elsevier|year=2006|pages=[https://archive.org/details/cardiovascularpu0000frow/page/569 569]–81}}</ref><ref>{{Cite book|author=Frownfelter|first=Donna|title=Cardiovascular and Pulmonary Physical Therapy|url=https://archive.org/details/cardiovascularpu0000frow|chapter=23|editor=Donna Frownfelter|publisher=Mosby Elsevier|year=2006}}</ref><ref name="ch32" /> Mgbanwe nke akpa ume nwere ike belata mgbaàmà n'ime ụfọdụ ndị, dịka ndị nwere COPD, mana ọ gaghị agwọ ọrịa ahụ.<ref name="Puh2016">{{Cite journal|author=Puhan|first=Milo A.|date=2016-12-08|title=Pulmonary rehabilitation following exacerbations of chronic obstructive pulmonary disease|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|volume=12|issue=11|pages=CD005305|doi=10.1002/14651858.CD005305.pub4|issn=1469-493X|pmid=27930803}}</ref><ref name="Zainuldin">{{Cite journal|author=Zainuldin|first=Rahizan|date=2011-11-09|title=Optimal intensity and type of leg exercise training for people with chronic obstructive pulmonary disease|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|volume=2014|issue=11|pages=CD008008|doi=10.1002/14651858.CD008008.pub2|issn=1469-493X|pmid=22071841}}</ref> E gosipụtara ọgwụgwọ fan na ihu iji belata ume ọkụ n'ime ndị ọrịa nwere ọrịa dịgasị iche iche gụnyere ọrịa kansa.<ref>{{Cite journal|author=Matsushima|first=Eisuke|date=2018-10-01|title=Fan Therapy Is Effective in Relieving Dyspnea in Patients With Terminally Ill Cancer: A Parallel-Arm, Randomized Controlled Trial|url=https://www.jpsmjournal.com/article/S0885-3924(18)30336-1/abstract|journal=Journal of Pain and Symptom Management|language=en|volume=56|issue=4|pages=493–500|doi=10.1016/j.jpainsymman.2018.07.001|issn=0885-3924|pmid=30009968}}</ref> A na-eche na usoro ọrụ ahụ bụ ịkpali akwara trigeminal.
=== Ọgwụ palliativu ===
YUsoro ntọhapụ ozugbo opioids bara uru n'ibelata ngwa ngwa nke mgbaàmà nke iku ume mkpụmkpụ n'ihi ma ọrịa kansa na ihe na-abụghị ọrịa kansa; a na-ejikwa opioids na-arụ ọrụ ogologo oge / na-adịgide adịgide iji gbochie / gaa n'ihu na ọgwụgwọ nke dyspnea na ọnọdụ palliative.<ref name="Pal2010"/><ref>{{Cite journal|title=Evidence-based review of interventions to improve palliation of pain, dyspnea, depression|journal=Geriatrics|volume=64|issue=8|pages=8–10, 12–14|date=August 2009|pmid=20722311}}</ref> Enweghị ihe akaebe iji tụọ aro midazolam, nebulised opioids, iji ngwakọta gas, ma ọ bụ ọgwụgwọ akparamagwa.<ref>{{Cite journal|author=DiSalvo|first=WM.|title=Putting evidence into practice: evidence-based interventions for cancer-related dyspnea|journal=Clin. J. Oncol. Nurs.|volume=12|issue=2|pages=341–52|date=Apr 2008|doi=10.1188/08.CJON.341-352|pmid=18390468}}</ref>
=== Ihe ndi na esoghi na ngwa eji agwo oria ===
Ntinye aka na-abụghị nke ọgwụ na-enye ngwá ọrụ dị mkpa maka njikwa iku ume.<ref name=":0"/> Ụzọ ndị nwere ike ịba uru gụnyere njikwa siri ike nke nsogbu mmekọrịta mmadụ na ibe ya (nchegbu, ịda mbà n'obi, wdg), na mmejuputa usoro njikwa onwe onye, dị ka usoro ntụrụndụ anụ ahụ na nke uche, usoro ịga ije, usoro nchekwa ike, mmega ahụ mmụta iji chịkwaa iku ume, na agụmakwụkwọ.<ref name=":0" /> Ojiji nke fan nwere ike ịba uru.<ref name=":0" /> Usoro ọgwụgwọ akparamagwa nwekwara ike inye aka.<ref name=":0" />
=== Igwo oria olaa kpam kpam ===
Maka ndị nwere nsogbu iku ume siri ike, nke na-adịghị ala ala, ma ọ bụ nke a na-apụghị ịchịkwa achịkwa, enwere ike ijikọta usoro ọgwụgwọ na-abụghị ọgwụ iji gwọọ enweghị iku ume na ọgwụ. Maka ndị nwere ọrịa kansa nke na-akpata enweghị ume, ọgwụ ndị a tụrụ aro gụnyere opioids, benzodiazepines, oxygen, na steroid.<ref name=":0">{{Cite journal|author=Haywood|first=Alison|date=2019-02-20|title=Systemic corticosteroids for the management of cancer-related breathlessness (dyspnoea) in adults|url=|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|volume=2|issue=2|pages=CD012704|doi=10.1002/14651858.CD012704.pub2|issn=1469-493X|pmid=30784058}}</ref> Nsonaazụ nke nyocha sistemụ na nso nso a na meta-analysis chọpụtara na opioids anaghị ejikọta ya na ịdị irè karị na ọgwụgwọ maka ndị ọrịa kansa dị elu.<ref>{{Cite journal|author=Feliciano|first=Josephine L.|date=2021-02-25|title=Pharmacologic Interventions for Breathlessness in Patients With Advanced Cancer: A Systematic Review and Meta-analysis|url=https://jamanetwork.com/journals/jamanetworkopen/fullarticle/2776899|journal=JAMA Network Open|language=en|volume=4|issue=2|pages=e2037632|doi=10.1001/jamanetworkopen.2020.37632|issn=2574-3805|pmid=33630086}}</ref><ref>{{Cite journal|author=Dy|first=Sydney M.|date=2020-11-19|title=Interventions for Breathlessness in Patients With Advanced Cancer|url=https://effectivehealthcare.ahrq.gov/products/dyspnea-advanced-cancer/report|journal=|doi=10.23970/ahrqepccer232}}</ref>
6Iji hụ na nguzozi dị n'etiti mmetụta ndị ọzọ na mmetụta ọjọọ sitere na ọgwụ na mmelite ndị nwere ike isi na ọgwụ kwesịrị ka a tụlee ya nke ọma tupu edepụta ọgwụ.<ref name=":0"/> Ojiji nke usoro corticosteriods na nlekọta palliative maka ndị nwere kansa bụ ihe a na-ahụkarị, agbanyeghị na arụ ọrụ na mmetụta ọjọọ nke usoro a na ndị okenye nwere kansa amụbeghị nke ọma.<ref name=":0" />
== Ọrịa na efe efe ==
Ọrịa iku ume bụ isi ihe kpatara 3.5% nke ndị nọ na ngalaba mberede na United States. N'ime ndị a, ihe dị ka 51% nabatara n'ụlọ ọgwụ na 13% nwụrụ n'ime otu afọ.<ref>{{Cite book|author=Stephen J. Dubner|title=SuperFreakonomics: Tales of Altruism, Terrorism, and Poorly Paid Prostitutes|publisher=William Morrow|location=New York|year=2009|pages=[https://archive.org/details/superfreakonomic00levi/page/77 77]|isbn=978-0-06-088957-9|url=https://archive.org/details/superfreakonomic00levi/page/77}}</ref> Nnyocha ụfọdụ atụwo aro na ihe ruru pasent iri abụọ na asaa nke ndị nọ n'ụlọ ọgwụ na-enwe nsogbu iku ume ọkụ, ebe ndị ọrịa na-anwụ anwụ pasent iri asaa na ise ga-enwe ya.<ref name="Murray">Murray and Nadel's Textbook of Respiratory Medicine, 4th Ed. Robert J. Mason, John F. Murray, Jay A. Nadel, 2005, Elsevier</ref><ref name="Harrisons">Harrison's Principles of Internal Medicine (Kasper DL, Fauci AS, Longo DL, et al. (eds)) (16th ed.). New York: McGraw-Hill.</ref> Ọrịa iku ume bụ ihe kachasị eme ka ndị mmadụ chọrọ nlekọta palliativu gaa na ngalaba mberede.<ref name="Pal2010"/> Ihe ruru 70% nke ndị okenye nwere ọrịa kansa na-enwekwa dyspnoea.<ref name=":0"/>
== Mmalite okwu na mkpọpụta ==
English dyspnea sitere na Latin dyspnoea, site na Greek dyspnoia, site na ''dyspnoos'', nke pụtara n'ụzọ nkịtị "ikuku na-adịghị mma".<ref name="Sarkar2006"/> Ụdị njikọta ya (''[[wiktionary:dys-#Prefix|dys-]]'' + -pnea) bụ nke a maara site na okwu ahụike ndị ọzọ, dị ka ''dysfunction'' (dys + ''[[wiktionary:function#Noun|ọrụ]]'') na ''apnea'' (''[[wiktionary:a-#Prefix|a-]]'' + -mnea). Nkwupụta a na-ahụkarị na Bekee ahụike bụ /dɪspˈniːə/ disp-NEE-ə, na p gosipụtara na nrụgide na /niː/ syllable. Mana ịk''p''ọpụta okwu na p na-adịghị ekwu okwu na ''pn'' (dị ka ọ dịkwa na ''[[wiktionary:pneumo-#Prefix|pneumo-]]'') bụ ihe a na-ahụkarị (/dɪsˈniːə/ ma ọ bụ /ˈdɪsniə/), dịka ndị nwere nrụgide na nkeji okwu mbụ (/ˈdɪspniə/ maọ bụ /ˈdiɪsni/).<ref name="MW_Medical">{{Citation |author=Merriam-Webster |author-link=Merriam-Webster |title=Merriam-Webster's Medical Dictionary |publisher=Merriam-Webster |url=http://unabridged.merriam-webster.com/medical/ |postscript=. |access-date=2015-04-21 |archive-date=2020-10-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201010163511/https://unabridged.merriam-webster.com/subscriber/login?redirect_to=%2Fmedical%2F |url-status=live }}</ref>
N'asụsụ Bekee, okwu dị iche iche -''p''nea-suffix nke a na-ejikarị eme ihe na ọgwụ anaghị agbaso otu usoro doro anya ma a na-ekwusi ike /niː/ ma ọ bụ nke bu ya ụzọ; a na-egosikarị p ma ọ na-agbachi nkịtị mgbe ụfọdụ dabere na okwu ahụ. [[wiktionary:collation#Noun|Nchịkọta]] ma ọ bụ ndepụta na-esonụ na-egosi ihe dị mkpa nke otu akwụkwọ ọkọwa okwu ndị dị mkpa si akpọpụta ma depụtaghachi ha (a na-ewepụ ụdị ndị a na-ejikarị eme ihe):
{| class="wikitable sortable" border="1"
! scope="col" style="width: 22%;" |Ìgwè
! scope="col" style="width: 12%;" |Okwu
! scope="col" style="width: 18%;" |Ụdị jikọtara ọnụ
! scope="col" style="width: 48%;" |Ihe odide ndị dị mkpa (akwụkwọ ọkọwa okwu ndị dị mkpa)
|-
|ezi ihe
|eupnea
|''[[wiktionary:eu-#Prefix_2|eu-]]'' + -pnea
|/juːpˈniːə/ yoop-NEE-ə
|-
|ihe ọjọọ
|nsogbu iku ume
|''[[wiktionary:dys-#Prefix|dys-]]'' + ''[[wiktionary:-pnea#Suffix|-ụra]]''
|/dɪspˈniːə/ disp-NEE-ə,<ref name="Stedmans">uwer |title=Stedman's Medical Dictionary |publisher=Wolters Kluwer |url=http://stedmansonline.com/ |postscript=. |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150925130905/http://stedmansonline.com/ |archive-date=2015-09-25 }}</ref><ref name="AHD"> {{Citation |author=Houghton Mifflin Harcourt |title=The American Heritage Dictionary of the English Language |publisher=Houghton Mifflin Harcourt |url=https://ahdictionary.com/ |postscript=. |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150925104737/https://ahdictionary.com/ |archive-date=2015-09-25 }}</ref>
/ˈdɪspniə/ DISP-nee-ə<ref name="Dorlands">{{Citation |author=Elsevier |author-link=Elsevier |title=Dorland's Illustrated Medical Dictionary |publisher=Elsevier |url=http://dorlands.com/ |postscript=. |access-date=2016-09-21 |archive-date=2014-01-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140111192614/http://dorlands.com/ |url-status=live }}</ref><ref name="MW_Medical" />
|-
|ngwa ngwa
|tachypnea
|''[[wiktionary:tachy-#Prefix|tachy-]]'' + ''[[wiktionary:-pnea#Suffix|-ụda]]'' mmụọ
|/ˌtækɪpˈniːə/ TAK-ip-NEE-ə<ref name="Dorlands" /><ref name="Stedmans" /><ref name="MW_Medical" /><ref name="AHD" /><ref name="OxfordDictionaries">{{Citation |author=Oxford Dictionaries |author-link=OxfordDictionaries.com |title=Oxford Dictionaries Online |publisher=Oxford University Press |url=http://www.oxforddictionaries.com/ |postscript=. |archive-url=https://web.archive.org/web/20141022080947/http://www.oxforddictionaries.com/ |archive-date=2014-10-22 }}</ref>
|-
|nwayọ
|bradypnea
|''[[wiktionary:brady-#Prefix|brady-]]'' + ''[[wiktionary:-pnea#Suffix|-ụda]]'' mmụọ
|/ˌbreɪdɪpˈniːə/ BRAY-dip-NEE-ə<ref name="Stedmans" /><ref name="MW_Medical" /><ref name="AHD" />
|-
|kwụ ọtọ
|ọkpụkpụ azụ
|''[[wiktionary:ortho-#Prefix|ortho-]]'' + ''[[wiktionary:-pnea#Suffix|-ụra]]''
|/ɔːrˈθɒpniə/ or-THOP-nee-ə,<ref name="Stedmans" /><ref name="MW_Medical" /><ref name="OxfordDictionaries" /><ref name="Dorlands" />: audio /ɔːrθəpˈniːə/ or-thəp-NEE-ə<ref name="MW_Medical" /><ref name="Dorlands" />: print
|-
|dị ala
|platypnea
|''[[wiktionary:platy-#Prefix|platy-]]'' + -pnea
|/pləˈtɪpniə/ plə-TIP-nee-ə<ref name="Dorlands" /><ref name="Stedmans" />
|-
|gbagọrọ agbagọ
|bendopnea
|''[[wiktionary:bend#Verb|Gbanwee]]'' + ''[[wiktionary:-o-|-o-]]'' + -mnea
|/bɛndˈɒpniə/ bend-OP-nee-ə
|-
|oke oke
|hyperpnea
|''[[wiktionary:hyper-#Prefix|hyper-]]'' + ''[[wiktionary:-pnea#Suffix|-ụra]]''
|/ˌhaɪpərpˈniːə/ HY-pərp-NEE-ə<ref name="Dorlands" /><ref name="Stedmans" /><ref name="MW_Medical" /><ref name="AHD" />
|-
|ezughi oke
|hypopnea
|''[[wiktionary:hypo-#Prefix_2|hypo-]]'' + ''[[wiktionary:-pnea#Suffix|-ụra]]''
|/haɪˈpɒpniə/ hy-POP-nee-ə,<ref name="Dorlands" /><ref name="Stedmans" /><ref name="AHD" /><ref name="OxfordDictionaries" /> /ˌhaɪpəpˈniːə/ high-pəp-NEE-ə<ref name="MW_Medical" /><ref name="AHD" />
|-
|enweghị ya
|apnea
|''[[wiktionary:a-#Prefix|a-]]'' + ''[[wiktionary:-pnea#Suffix|-ụda]]'' mmụọ
|/ˈæpniə/ AP-nee-ə,<ref name="Dorlands" /><ref name="Stedmans" /><ref name="MW_Medical" /><ref name="AHD" /><ref name="OxfordDictionaries" />: US /æpˈniːə/ ap-NEE-ə<ref name="MW_Medical" /><ref name="AHD" /><ref name="OxfordDictionaries" />: UK
|-
|}
== Hụkwa ==
* Ndepụta nke okwu nke ngugu ikpa ume na ọrụ
* Ọrịa ikuru ume
* Ọkpụkpụ ọkpụkpụ
== Edensibia ==
<references responsive="1"></references>
[[Òtù:Pages with unreviewed translations]]
cghvcexknx5yxgkjn1lg21fsitc456w
Abụ Ọma nke 100
0
28129
728668
707664
2026-09-28T18:55:44Z
InternetArchiveBot
11600
Add 1 book for (20260928)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]]
728668
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox vevent haudio"
! colspan="2" class="infobox-above summary album" |Psalm 100
|-
| colspan="2" class="infobox-subheader" style="font-weight:bold;" |"Make a joyful noise unto the Lord, all ye lands."
|-
| colspan="2" class="infobox-subheader" style="font-weight:bold;" |[[Psalms#Primary types|Hymn psalm]]
|-
| colspan="2" class="infobox-image" |[[File:DurhamCassiodorusDavidVictor.JPG|frameless]]<div class="infobox-caption">Miniature of [[David]], in the 8th-century psalter [[Durham Cassiodorus]], [[Northumbria]]</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Other name
| class="infobox-data" |Jubilate Deo, a.k.a. Psalm 99 in the Septuagint/Vulgate numbering
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Language
| class="infobox-data" |Hebrew (original)
|}
Abụ Ọma nke 100 bụ '''abụ ọma nke 100''' n'Akwụkwọ Abụ Ọma na Bible Hibru. [1] N'asụsụ Bekee, a sụgharịrị ya dị ka "Mee mkpọtụ ọṅụ nye Onyenwe anyị, unu niile ala" na King James Version (KJV), nakwa dị ka "O ka obi dị n'ime Onyenwe anyị, gị niile ala" n'Anya Okpukpe (BCP). Aha Hibru ya bụ '''מִזְמוֹר לְתוֹדָה''', 'Mizmor l'Todah' ma a na-akpọ ya "Abụ Ọma nke nkwupụta ekele".<ref>[[Samson Raphael Hirsch]], Sidur tefilot Yisrael, Israels Gebete, (סדור תפלות ישראל). I. (Kauffmann, Frankfurt a.M. 1921), OCLC 18389019, p. 55.</ref> N'usoro nọmba dịtụ iche na nsụgharị Septuagint Grik nke Bible, na Latin Vulgate, abụ ọma a bụ '''Abụ Ọma''' 99. Na Vulgate, ọ na-amalite Jubilate Deo (n'ụzọ ọzọ: "Iubilate Domino"), ma ọ bụ Jubilate, nke ghọkwara aha nke nsụgharị BCP.<ref>[https://www.vatican.va/archive/bible/nova_vulgata/documents/nova-vulgata_vt_psalmorum_lt.html#PSALMUS%20100 PSALMUS 100 (99)] at [[Holy See|Vatican]] website.</ref>
Ndị sụgharịrị abụ ọma ahụ sitere na Martin Luther ruo Catherine Parr, nsụgharị sitere na Bekee zuru oke nke Parr nke ji okpukpu abụọ mee ọtụtụ okwu, site na ụdị ukwe metrical, na mgbalị ịsụgharị ihe Hibru pụtara dị ka o kwere mee n'asụsụ nke oge a (nke oge ahụ). Abụ Ọma ahụ, ebe ọ bụ abụ ọma, akọwapụtara n'ọtụtụ abụ ọma, dị ka "Ndị niile bi n'ụwa bi" n'asụsụ Bekee, na "Nun jauchzt dem Herren, alle Welt" n'ụdị German.
Abụ ọma ahụ bụ akụkụ na-adịgide adịgide nke liturgies ndị Juu, Katọlik, Lutheran, Anglican na ndị ọzọ Protestant, a na-etinyekwa ya n'egwú ọtụtụ ugboro kemgbe ọtụtụ narị afọ. Ọtụtụ ndị na-ede egwu debere ya na Latin, na ọtụtụ ndị ọzọ na Bekee, n'ihi na Jubilate bụ akụkụ nke Ekpere ụtụtụ Anglican kwa ụbọchị, yana na ''Te Deum na Jubilaate'', dị ka ''Utrecht Te Deum'' nke Handel na Jubilaite. Ọtụtụ ndị na-ede egwu edeela ya na German, gụnyere ''Jauchzet dem Herrn'' nke Mendelssohn, alle Welt; Reger's Der 100. ''Abụ Ọma''; na Magdalene Schauss-Flake's "Jauchzet dem Herrn, alle Welt. N'asụsụ Hibru, ọ bụ akụkụ ka ukwuu nke usoro mbụ nke ''Abụ Ọma Chichester'' nke Bernstein.
== Hibru ==
Ihe odide Hibru nke abụ ọma ahụ nwere amaokwu ise. N'ụzọ a na-adịghị ahụkebe maka uri Bible, ọ na-agụnye naanị tricolons, amaokwu 1 na 2 (monocolon na bicolon n'otu n'otu) na-agwakọta n'ime tricolon, na amaokwu ndị fọdụrụnụ niile bụ tricolons. (Otu ọkà mmụta, Jan P. Fokkelman, na-emegide ma were amaokwu 4 ka ọ bụrụ bicolons abụọ.) A na-ekewa ya n'ahịrị abụọ, amaokwu 1-3 na amaokwu 4-5 . [1]
# מזמור לתודה הריעו ליהוה כל הארץ
# עבדו את יהוה בשמחה באו לפניו ברננה
# דעו כי יהוה הוא אלהים הוא עשנו ולא [ולו] אנחנו עמו וצאן מרעיתו
# באו שעריו בתודה חצרתיו בתהלה הודו לו ברכו שמו
# כי טוב יהוה לעולם חסדו ועד דר ודר אמונתו
Okwu abụọ mbụ n'asụsụ Hibru: Shamar, l'''Toda''h bụ aha abụ ahụ, na-akpọ ya abụ maka àjà ekele pụrụ iche n'ụl nsọ Solomọn nke e mere iji mezuo nkwa. [1] E dekọrọ nke a na Shevu'ot na Talmud Babilọn, na-ekwu na a ga-abụ abụ "na ụbọ akwara na cymbals na egwu na nkuku ọ bụla na nnukwu nkume ọ bụla dị na Jeruselem". [2] Onye na-akọwa oge ochie bụ Rashi, onye na-ede akwụkwọ ozi n'etiti Shevuot nke toda gbasaa na-ekwu maka otu abụ ọma ahụ ka ọ bụrụ "nke a ga-ekwu na-abụ abụ ọma" ga-ekwu maka ya na ọ bụrụ abụ ọma nke David ga-abụ".
Akụkụ dị n'etiti amaokwu nke 3 bụ ihe atụ nke Qere na Ketiv na Masoretic Text. [1] [2] in the body of the text is the Hebrew word meaning not whereas the marginalia has the substitute o
meaning to him
One kabbaslìstic explanation for the were
Reading of the literal ketiv
Propounded by Asher Ben David is that the (aleph) represents God and the alephs in other word's (given that God has already been mentioned by two names earlier in the verse)we are his per the qere
Otu edemede a na-ejighị n'aka, nke mbụ e gosipụtara na 1960s (na Lewis 1967), bụ na ederede Ketiv bụ ihe na-adịghị mma, jikọtara ya na ahịrịokwu na-esonụ ma si otú a sụgharịa ya dịka "na ''n'ezie'' anyị bụ ndị ya". [1] Ọ bụ ezie na nke a na-ezere nsogbu nke ịgụ Qere na-eme ka amaokwu ahụ kwuo otu ihe ahụ ugboro abụọ, ọ nwetaghị nkwenye zuru oke nke ndị ọkà mmụta. Prọfesọ David M. Howard Jr jụrụ ya n'ihi ihe owuwu, dịka enweghị nkwekọ syllabic na ogologo colon nke ọ na-ewebata na-eme ka ọ dịkarịa ala karịa obere ọdịiche ọ pụtara site na ọgụgụ Qere. [1] Prọfesor John Goldingay jụrụ ya dị ka "ihe na-agaghị ekwe omume". [2]
Ọ bụ ezie na ọ bụ naanị Abụ Ọma 90 ka a na-ekwu na ọ bụ Mozis dere, ọ bụ ozizi ndị Juu na Mozis dere abụ ọma 90 ruo 100, Rashi na-akwado echiche a.
== N'ememe okpukpe ndị Juu ==
Abụ ọma ahụ na-apụta n'ọtụtụ siddurim mana a maghị kpọmkwem otu ma ọ bụ mgbe ekele a ghọrọ akụkụ nke ekpere kwa ụbọchị, [1] a na-agụ ya dị ka akụkụ nke Abụ ekele (''Pesukei dezimra'').<ref name="Posen">B. Posen: Die Schabbos-Vorschriften. Hilchos Schabbos. Morascha, Basel 2005, OCLC 694996857, p.55:„An Schabbat und Feiertagen, an Erew Jom Kippur und Pesach, sowie an Chol Hamo'ed Pessach wird der Psalm nicht gesprochen.“</ref><ref>Hochspringen ↑ Raw B. Posen: Die Schabbos-Vorschriften. Hilchos Schabbos. Morascha, Basel 2005, OCLC 694996857, p. 53 (s. Google Books). Ps. 100. מזמור לתודה: „Todah ist sowohl Bekenntnis einer Dankverpflichtung, als eines Schuldbewusstseins</ref>
A na-ewepụ Abụ Ọma nke 100, dịka nwa akwụkwọ Rashi bụ [[Simcha ben Samuel]] kwuru ma onye edemede narị afọ nke iri na anọ bụ [[David ben Joseph ben David Abduraham]] tụlere ya n'ụzọ zuru ezu, na Shabbat na ememme n'ihi na anaghị enye onyinye ekele n'ụbọchị ndị a n'ụlọ nsọ ahụ. [1] Naanị onyinye obodo ka a na-eweta n'ụbọchị a. Ndị Ashkenazim na-ahapụkwa ya n'ụbọchị tupu Pesach na n'oge Chol HaMoed Pesach n'ihi na onyinye ekele nwere achịcha, nke bụ chametz nke a na-agaghị eri n'oge Pesach, na ụbọchị tupu Yom Kippur n'ihi enweghị nri ọ bụla na Yom Kippur; Otú ọ dị, ọtụtụ obodo Sephardic na-agụ ya n'oge atọ a (ma ọ bụghị na Shabbat nke Ememme).<ref>The Complete Artscroll Siddur page 64</ref><ref>Raw B. Posen: Die Schabbos-Vorschriften. Hilchos Schabbos. Morascha, Basel 2005, OCLC 694996857, S. 53 (auch einsehbar bei Google Books). Ps. 100. מזמור לתודה: „Todah ist sowohl Bekenntnis einer Dankverpflichtung, als eines Schuldbewusstseins“.</ref>
Otú ọ dị, Amram Gaon mere ihe dị iche, na-ewepu abụ ọma a na liturgy kwa ụbọchị ma tinye ya n'ekpere ụtụtụ maka Shabbat, [1] na nke a bụ omume na Nusach Italian taa.
Tụkwasị na nke a, ọtụtụ obodo ndị Sephardic na-agụ abụ ọma a dị ka akụkụ nke Kabbalat Shabbat.
== Nsụgharị ==
=== Latịn ===
[[Usòrò:Espelette-Église_Saint_Étienne-Lutrin-20180224.jpg|áká_ịkẹngạ|thumb|E ji amaokwu mbụ sitere na Vulgate dee okwuchukwu dị na chọọchị Saint-Étienne dị na Espelette.]]
Abụ Ọma ahụ bụ nọmba 99 na Vulgate: [1] [2]
# YJubilate Deo omnis terra: siruru Domino in lætitia.
# Introite in conspectu ejus: na exsultatione.
# Scitote quoniam Dominus ipse est Deus: ipse fecit nos, ọ bụghị ipsi nos.
# Populus ejus, na oves pascuæ ejus, introite portas ejus in confessione: atria ejus in hymnis, confitemini illi.
# Laudate nomen ejus, quoniam suavis est Dominus; in æternum misericordia ejus: et usque in generationem et generationem veritas ejus.
Jerome's Hebraica veritas na-agụ "et ipsius sumus" n'amaokwu nke 3.
A ga-ahụ ụdị abụ ọma dị iche iche na Latin na Elizabeth I nke England's Preces Private nke 1564, ebe a na-agụ ya abụ ọma 100.
# Jubilate in honorem Domini, quotquot in terra versamini.
# Colite Dominum com laetitia, venite in conspectum ipsius cum exultatione.
Dị ka omenala si dị na Chọọchị Roman Katọlik, a na-abụ abụ ọma a n'ebe obibi ndị mọnk n'oge ememe ụtụtụ na Fraịdee, dịka usoro St. Benedict nke Nursia si dị.<ref>Psautier latin-français du bréviaire monastique, p. 355, 1938/2003</ref><ref name="abbaye-montdescats">{{Cite web|url=http://www.abbaye-montdescats.fr/?page_id=1887|title=La distribution des Psaumes dans la Règle de Saint Benoît | Mont de Cats|publisher=abbaye-montdescats.fr|accessdate=2016-03-29}}</ref><ref>Règle de saint Benoît, chapitre XVIII, traduction de Prosper Guéranger, p. 46, Abbaye Saint-Pierre de Solesmes, réimpression 2007</ref> Dị ka otu n'ime abụ ọma kachasị mkpa, a na-abụ abụ ọma 100 (99) maka ozi nsọpụrụ nke Lauds na Sunday.<ref>Psautier latin-français du bréviaire monastique, p. 117.</ref>
Na mgbanwe nke 1970 nke Liturgy of the Hours, Abụ Ọma 100 bụ otu n'ime abụ ọma anọ na-akpọ òkù nke nwere ike iwebata oge ọrụ kwa ụbọchị. A na-agụ ya na Lauds na Fraịdee nke izu mbụ na nke atọ nke izu anọ nke ekpere liturgical. Abụ Ọma 100 dịkwa n'etiti ọgụgụ nke ọfịs nke Mas: achọtara na Jenụwarị 5 mgbe Octave nke Krismas gasịrị, na na Sunday nke anọ nke Ista. Ọ pụtakwara ugboro isii na Oge Ọdịda Anyanwụ: Thursday nke izu nke 8, Friday nke izu nke 22, Tuesday na Friday nke izu 24, Monday nke izu nke izu nke 29, na Thursday nke izu ya nke izu nke iri atọ na anọ nke Oge Ọdịdịda Achị. [aha Anyanwụ achọrọ]
N'ihi ederede ya na isiokwu ya, abụ ọma a ka bụ otu n'ime abụ liturgical kachasị mkpa, n'oge ememe Jubilee kwa afọ 25 na Rom.<ref name="archive">{{Cite web|url=https://archive.org/stream/donfernandodelas01mitj#page/75/mode/1up|title=Don Fernando de Las Infantas, teólogo y músico. Estudio crítico biobibliográfico|accessdate=2016-03-29}}</ref> A na-abụ ya mgbe bishọp meghere ọnụ ụzọ ebere.<ref name="google">{{Cite book|title=Tablettes historiques du Velay|date=1872|url=https://books.google.com/books?id=3Qs_AAAAYAAJ&pg=PA449|accessdate=2016-03-29}}</ref>
Ihe odide Old English na Vespasian Psalter abụghị nsụgharị idiomatic kama ọ bụ okwu maka dochie okwu, ihe ngosi interlinear, nke Vulgate Latin: [1]
# Wynsumiað gode, niile eorðe: ðiowia Dz Dryhtne in blisse;
# ingað na gesihðe ya: na wynsumnisse.
=== Nsụgharị Eze James ===
{{Commons category}}
Na King James Version, e dere Abụ Ọma 100 dị n'elu akwụkwọ agbamume iji obi ụtọ too Chineke maka ịdị ukwuu ya na ike ya.
# Abụ Ọma nke Otuto. Mee ka Onyenwe anyị nụ ụtọ, unu niile ala.
# Jiri obi ụtọ jeere Onyenwe anyị ozi: jiri abụ bịa n'ihu ọnụnọ ya.
# Mara na Onyenwe anyị ọ bụ Chineke: ọ bụ ya mere anyị, ọ bụghị anyị onwe anyị: anyị bụ ndị ya, na atụrụ nke ịta nri ya.
# Gaa n'ọnụ ụzọ ámá ya na ekele, ma banye n'ụlọ ikpe ya na otuto: kelee ya, gọzie aha ya.
# N'ihi na Onyenwe anyị dị mma, ebere ya na-adịgide adịgide: eziokwu ya na-eguzogide ọgbọ niile.
A na-edekọ Qere "na nke ya anyị bụ" dị ka marginalia; nke ga-aghọ nsụgharị eji eme ihe n'ihe odide ahụ n'oge Revised Version. Marginalia ndị ọzọ na-enye "ụwa niile" na "ọgbọ na ọgbọ" site na Hibru maka amaokwu 1 na 5.
=== Mmekọrịta nwoke na nwanyị ===
Nsụgharị 1807 nke Alexander Geddes maka ndị Katọlik na-egosi ụfọdụ n'ime nhọrọ ndị ọzọ edepụtara na ngalaba nkọwa ntụgharị dị n'okpuru ebe a: [1]
# Onye EUCHARISTIC PSALM.<br /><br /><br /><br /> Jehova, unu niile ala!
# na-efe Jehova ofufe n'ụzọ na-atọ ụtọ!<br /><br /><br /><br />Bịa n'ihu ya na obi ụtọ.
# Mara na Jehova bụ nanị Chineke: Ọ bụ ya mere anyị, anyị bụkwa nke ya; ndị nke ya, na ìgwè atụrụ nke ịta nri ya.<br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br />
# Site n'inye ekele banye n'ọnụ ụzọ ámá ya; n'ime ụlọ ikpe ya na abụ otuto.<br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /> Kelee ya, gọzie aha ya:
# N'ihi na ezi ihe bụ Jehova ! na-adịgide adịgide na onyinye ya ! na eziokwu ya site n'ọgbọ ruo n'ọzọ.<br /><br /><br /><br />
[[Usòrò:A_book_of_psalmody-_containing_chanting-tunes_for_Venite_exultemus_Fleuron_T161302-45.png|áká_ịkẹngạ|thumb|Akụkụ nke abụọ nke amaokwu 1 na nsụgharị BCP, nke a na-abụ abụ James Green's 1738 A Book of Psalmody na Internet Archive]]
Samuel Rolles Driver's Parallel Psalter nwere nsụgharị Prayer Book nke abụ ọma 100 na peeji nke azụ.
# O nwee ọṅụ n'ime Onyenwe anyị, unu niile ala: jiri obi ụtọ jeere Onyenwe anyị ozi, ma jiri abụ bịa n'ihu ya.
# Jide n'aka na Onyenwe anyị bụ Chineke: ọ bụ ya mere anyị, ọ bụghị anyị onwe anyị; anyị bụ ndị ya, na atụrụ nke ịta nri ya.
# O jiri ekele banye n'ọnụ ụzọ ámá ya, jiri otuto banye n'ụlọ ikpe ya: kelee ya, ma kwuo okwu ọma banyere aha ya.
# N'ihi na Onyenwe anyị nwere amara, ebere ya na-adịgide adịgide: eziokwu ya na-anagide site n'ọgbọ ruo n'ọzọ.
Nsụgharị nke ya nke 1898 dị na peeji ihu.
# Kpu Jehova, ụwa niile.
# Jiri obi ụtọ jeere Jehova ozi; jiri mkpu na-ada ụda bịa n'ihu ya.<br /><br /><br /><br />
# Maara na Jehova bụ Chineke: ọ bụ ya mere anyị, anyị bụkwa nke ya; (anyị bụ) ndị ya, na ìgwè atụrụ nke ịta nri ya.<br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br />
# O jiri ekele banye n'ọnụ ụzọ ámá ya, (ma) jiri otuto banye n'ụlọ ikpe ya: kelee ya, gọzie aha ya.<br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br />
# N'ihi na Jehova dị mma, obiọma ya (na-adịgide adịgide) ruo mgbe ebighị ebi, na ikwesị ntụkwasị obi ya nye ọgbọ niile.<br /><br /><br /><br />
Abụ Ọma 100 bụ otu n'ime abụ ọma ndị a na-ejighị n'aka na liturgy Anglican ochie maka ọrụ nke otuto na Sọnde, na nsụgharị Akwụkwọ Ekpere nke Driver nyere (nke nwere Gloria agbakwunyere) bụ akụkụ nke usoro ekpere ụtụtụ n'Akwụkwọ Ekpere A na-akpọ Jubilate Deo, ma ọ bụ naanị Jubilate. [1] A gbakwunyere ya na BCP litany na 1552, dị ka dochie Benedictus iji ya mee ihe naanị n'ụbọchị mgbe o mere na nkuzi nke abụọ e nyere maka ụbọchị ahụ gụnyere akụkụ nke Oziọma Luk. [2]
[[Usòrò:Old_Hundredth_Sternold_&_Hopkins_(1628),_crop.JPG|áká_ịkẹngạ|thumb|Abụ maka Loys Bourgeois's Old 100th na nsụgharị Kethe, site na mbipụta 1628.]]
Nsụgharị William Kethe dị na mita ogologo, ma bụrụ akụkụ nke nchịkọta abụ ọma sụgharịrị n'ụdị metrical n'asụsụ Bekee, mbipụta 150-psalm nke Thomas Sternhold na John Hopkins's 1549 metrical psalter (Day's Psalter). [1]
# Ndị niile bi n'ụwa, jiri olu obi ụtọ na-abụku Onyenwe anyị abụ: ọ na-ejere ya ozi, otuto ya na-agwa, bịa n'ihu ya ma na-aṅụrị ọṅụ!
# Onyenwe anyị, ị maara, bụ Chineke n'ezie, na-enweghị enyemaka anyị, o mere anyị; anyị bụ ìgwè atụrụ ya ọ na-enye anyị nri, na atụrụ ya ọ ga-eburu anyị.
# O wee jiri otuto banye n'ọnụ ụzọ ámá ya, jiri ọṅụ bịaruo ụlọ ikpe ya nso; too, too, ma gọzie aha ya mgbe niile, n'ihi na o yiri ka ọ bụ otú ahụ ka ọ ga-eme.
# N'ihi gịnị? Onyenwe anyị Chineke dị mma, ebere ya bụ ihe doro anya ruo mgbe ebighi ebi; eziokwu ya n'oge niile guzosiri ike, ọ ga-adịkwa site n'oge ruo n'oge.
N'ime abụ ọma niile dị na Sternhold na Hopkins psalter, nsụgharị Kethe bụ nke a ma ama na nke na-adịgide adịgide, ọ bụ ukwe a ma ama nke a na-etinyekarị na ụda "Old 100th". Hannibal Hamlin, prọfesọ nke Bekee, na-ekwu na ọ na-arịa ọrịa ndị a na-ahụkarị nke ntọala abụ, na amaokwu mbụ dabara na ụda karịa amaokwu ndị sochirinụ nakwa na ahịrịokwu ahụ nwere ọchịchọ maka ihe mgbagwoju anya. Hamlin na-ejere "ya ozi na egwu", na ihe a na-adịghị ahụkebe-okwu-ihe na-enye iwu maka ihe dị mkpa na Bekee (nke ga-abụkarị na Bekee na-ejikarị egwu ozi"), na-esote usoro okwu a na-ahụkarị na "otuto ya na-agwa", dịka ihe atụ nke ikpeazụ. A na-egosipụta nke mbụ site na njedebe nke ahịrị nke abụọ nke egwu "Old 100th" dabara na "olu obi ụtọ" karịa ka ọ na-eme "courts aux" na "ever sure".
Onye ọkà mmụta Bible J. Clinton McCann Jr na-akọwa nsụgharị a nke abụ ọma ahụ dị ka "abụ ọkọlọtọ nke ọdịnala Reformed", ma na-ekwu na abụ ọma ahụ ga-enye ezigbo ntọala, karịa nke Akwụkwọ Jenesis, maka nkwupụta Westminster nke okwukwe banyere ebumnuche bụ isi nke ụmụ mmadụ ịbụ iji too Chineke.
=== Luther ===
Martin Luther sụgharịrị abụ ọma ahụ n'asụsụ German, gụnyere aha Hibru n'amaokwu mbụ (dị ka Geddes) na abụ ọma ahụ dị n'okpuru aha Der 100. ''Abụ'' Ọma:[43]
# Ein Dankpsalm. Jauchzet dem Herrn, alle Welt.
# Dienet dem Herrn mit Freuden; kommt vor sein Angesicht mit Frohlocken.
# Erkennet, daß der Herr Gott ist. Er hat uns Martin, und nicht wir selbst zu seinem Volk, und zu Schafen seiner Weide.
# Gehet zu seinen Toren ein mit Danken, zu seinen Vorhöfen mit Loben; danket ihm, lobet seinen Namen.
# Denn der Herr ist freundlich, und seine Gnade währet ewig, und seine Wahrheit und für.
=== Watts/Wesley ===
Hymnals mgbe ụfọdụ na-ekwu na "Before the awful throne of Jehovah", nsụgharị ọzọ nke abụ ọma n'ụdị ukwe a na-ahụkarị na Metọdism, na Isaac Watts, mana nke a bụ naanị akụkụ nke eziokwu.
# Unu mba ụwa na-aṅụrị ọṅụ, n'ihu Onyenwe anyị Eze gị; jiri obi ụtọ na olu na-ejere ya ozi; jiri ire gị niile na-abụ otuto ya.
na nke abụọ a kpọrọ "a paraphrase", nke amaokwu abụọ mbụ ya (dị ka e bipụtara ya ọzọ) bụ: [1] [2]
# CNa-abụ abụ nye Onyenwe anyị n'olu na-atọ ụtọ; Ka aha ya daa n'ala na-efe ofufe; Àgwàetiti ndị Britain ga-eziga mkpọtụ gafee oké osimiri ruo n'ikpere mmiri.
# Mba na-abịa n'ihu ocheeze ya, site na egwu siri ike na ọṅụ dị nsọ: Mara na Onyenwe anyị bụ naanị Chineke; Ọ nwere ike ịmepụta, ọ ga-ebibi.
Amaokwu nke abụọ nke nkọwa ahụ bụ rewrite, Watts' mbụ na 1706 Horae Lyricae na-agụ: [1]
#
# N'inwe obi ụtọ, na-ehulata n'ihu ocheeze ya, ma hapụ ọnụnọ ya ka ọṅụ gị bulie, mara na Onyenwe anyị bụ naanị Chineke, ma mepụta mkpụrụ obi anyị, ma mebie olu anyị.
Enweghị nsụgharị nke Watts nwere ahịrị banyere "ocheeze ọjọọ". Nke ahụ bụ mmezigharị nke John Wesley maka ''nchịkọta'' abụ ọma na ukwe ya nke 1737, onye tụfuru amaokwu mbụ nke akụkụ 2 nke Watts kpamkpam, ma degharịa amaokwu mbụ ya ugbu a (amaokwu nke abụọ nke amaokwu ahụ) iji tinye ahịrị a maara ya: [1] [2] [3]
# N'ihu ocheeze dị egwu nke Jehova, Mba Ndị Gị, jiri ọṅụ dị nsọ kpuchie isi ala; Mara na Onyenwe anyị bụ naanị Chineke; Ọ nwere ike ịmepụta, ọ ga-ebibi.
A na-eji okwu ahụ bụ "awful" mee ihe ebe a n'oge ochie, narị afọ nke iri na asatọ, nke pụtara, na ụfọdụ mbipụta nke oge a nke Watts / Wesley na-asụ ya "awe-ful" iji mee ka nke a doo anya.
=== Ndị ọzọ ===
E nwere nsụgharị ndị ọzọ nke abụ ọma ahụ n'ụdị ukwe na ndị ọzọ, gụnyere "Before the Lord Jehovah's Throne" (nọmba 306 na Presbyterian The Worshipbook), [1] "Sing, All Creation" (nke a na-etinye na ụda ''nke'' Rouen's "Iste Confessor" na Morning Praise na Evensong), [2] metrical "O be joy in the Lord, Sing n'ihu ya, all" (n'o 482 na The Worship Book), [3] na Joseph Gelineau's "Cryal na Joy in his Lord Graduct".
''Abụ Ọma ma ọ bụ Ekpere'' nke Catherine Parr nwere nsụgharị zuru oke n'asụsụ Bekee, site na nsụgharị Elizabethan Latin, nke na-agbakwunye okpukpu abụọ nke ọtụtụ ngwaa na ụfọdụ adjectives na aha. "Jubilate" na-aghọ, dịka ọmụmaatụ "Jụọ ọṅụ ma bụrụ abụ"; na "colite" na-abụ "ofufe na ije ozi".
=== Ihe odide nsụgharị ===
Dị ka e kwuru n'elu, amaokwu nke 3 nwere ihe atụ nke Qere na Ketiv na Masoretic Text. Nsụgharị KJV "ọ bụghị anyị onwe anyị" dabeere na ketiv, ma kwekọọ na nsụgharị Septuagint na Vulgate; New American Standard Bible na Darby Bible kwekọrịtakwara. Nsụgharị ndị ọzọ nke oge a dị ka nke New International Version na English Standard Version dabeere na qere, ma gụọ "nI don't know a anyị bụ nke ya".
Arụmụka akụkọ ihe mere eme na-akwado ịgbaso qere n'elu ketiv bụ na ketiv enweghị isi na ihe gbara ya gburugburu. Enweghị echiche ọ bụla nke Bible nke ụwa nke ndị mmadụ kwenyere na ha kere onwe ha. A na-akwado ya site na arụmụka na-ewu ewu na nhazi nke abụ ọma ahụ ka mma ịnakwere ọgụgụ qere, dịka n'ụzọ ahụ akụkụ ọ bụla nke ọkara nke abụọ nke amaokwu ahụ nwere nnọchiaha ma ọ bụ nsonaazụ na-ezo aka na aha Chineke na ọkara mbụ.
Ụdị metrical Old English nke Abụ Ọma 100, nke jikọtara ya na Paris Psalter, n'otu aka ahụ na-enye "anyị syndon ya" ("anyị bụ nke ya"). Ọmụmụ ihe banyere nke a dabere na narị afọ nke 19 nke Helen Bartlett. [1] Bartlett, dị ka ndị na-abụ abụ Old-English na Latin nke dị na mmalite narị afọ nke iri na itoolu (dịka. Thorpe 1835, p. ), nxa-eji nsụgharị Old English tụnyere Vulgate Latin (na-ejikwa nọmba Vulgate), ọ bụghị na Latin nke Jerome, ma na-ekwu na "anyị syndon ya" bụ ntụgharị Vulgate "na-abụghị ipsi nos" nke na-eleghara "Mba" anya ma na-aghọtahie dative, kama na Jerome "na ipsius sumus".
Ihe furu efu na nsụgharị Bekee bụ na ngwaa niile dị mkpa na Hibru dị n'ọtụtụ
The phrase <nowiki>''make a joyful noise'' is significantly longer than the hebru which is just one word (as is the Latin ) and translators aiming to preserve the text more literally use verbssuch ad ''accaim'',''hall' shoutinabout about (as driver did) also lost in most English translation is the use òf evocative although the book of common prayer translation retained this by use of ''</nowiki>o" as did the original prayer book translation that that driver gave
Gunkel translated the end of verse 1 as
All the land i.e. all of the land of Israel rather than the more generally accepted modern a point upon which James luther Mays commented that "gunkels"historicism led him astray
== Ntọala egwu ==
=== N'asụsụ Latin ===
TA na-etinye Jubilate na Latin na egwu mgbe niile, gụnyere ọrụ Giovanni Pierluigi da Palestrina na 1575, Giovanni Gabrielli,[61] na Michel-Richard de Lalande dị ka S72/5.<ref name="archive">{{Cite web|url=https://archive.org/stream/donfernandodelas01mitj#page/75/mode/1up|title=Don Fernando de Las Infantas, teólogo y músico. Estudio crítico biobibliográfico|accessdate=2016-03-29}}</ref> E dere ọnọdụ Fernando de las Infantas maka Jubilee nke afọ 1575. [1] Otu n'ime ihe odide ndị dị ndụ nke ''nnukwu motets'' nke Jean-Baptiste Lully bụ ọnọdụ nke Jubilate Deo, nọmba katalọgụ LWV 77/16; enwere obi abụọ banyere izi ezi ya, ma ọ bụ otu ihe ahụ Jean Loret kọrọ na ọ bụ otu akụkụ ahụ mere na 29 Ọgọst 1660 na ebe obibi ndị mọnk nke La Mercy na Paris iji mee ememe "le Mariage et la Paix" (alụmdi na nwunye nke Louis XIV na Marc Henti, Terre) [2] .
=== N'asụsụ Bekee ===
[[Usòrò:Old_Hundredth_Sternold_&_Hopkins_(1628),_crop.JPG|áká_ịkẹngạ|thumb|Abụ maka Loys Bourgeois's Old 100th na nsụgharị Kethe, site na mbipụta 1628.]]
Nsụgharị metric nke William Kethe nke Abụ Ọma 100, "Ndị niile bi n'ụwa", ghọrọ ukwe a ma ama na abụ Loys Bourgeois si na Genevan Psalter, Old 100th [1] [2]
HJubilate ma ọ bụ Jubilate Deo na Bekee bụ akụkụ kwa ụbọchị nke liturgy Anglican, nke ọtụtụ ndị na-ede egwu setịpụrụ na egwu. Henry Purcell gụnyere ya na ''Te Deum na Jubilate'' ya, na George Frideric Handel na ''Utrecht'' ya Te Deum and Jubilate; ndị na-ede egwu abụọ ahụ weere ụzọ otu mmegharị maka amaokwu ọ bụla, Handel kewara BCP amaokwu 1 laghachi azụ n'ime amaokwu Hibru abụọ mbụ ya, na ''otu'' mmegharị nke ọ bụla. [1] Charles Villiers Stanford bụ akụkụ nke ntọala ọhụrụ ya Morning, Evening na Communion Service na Blite, na Jubilation, na Jubilitelitelitelite, na mbụ e mere na 25 May 31, 1961 Ralph Vaughan Williams dere, [1] Walton, [2] Walton ji mee , [3] [4] C61] Styght, [4] naewt, [4] [4] C67]
=== N'asụsụ German ===
Abụ "Nun jauchzt dem Herren, alle Welt" bụ nkọwa nke 1646 nke Abụ Ọma 100 nke David Denicke.
Heinrich Schütz setịpụrụ Abụ Ọma 100 n'egwú ọtụtụ ugboro, nke mbụ dị ka akụkụ nke ''Abụ Ọma Davids'' nke abụ ọma polychoral ya na German, nke e bipụtara na 1619, Jauchzet dem Herren, alle Welt, SVW 36, setịpụrụ maka ndị ukwe abụọ nwere mmetụta echo. O dere otu nkọwa nke ''abụ ọma'' ahụ, "Jauchzet dem Herren, alle Welt", SWV 189, maka Becker Psalter, nke e bipụtara na 1628. N'ikpeazụ, o dere ọnọdụ dị ka akụkụ nke ''Opus Ultimum'' ya, motet (SWV 493) bụ nke mbụ o dere nke motets 13 n'ọrụ ahụ maka idozi chọọchị Dresden mgbe emezigharịrị ya na 28 Septemba 1662. E kwenyere na ọ furu efu ruo mgbe Wolfram Steude wughachiri ya na 1981. [1] Georg Philipp Telemann ma ọ bụ [[Johann Sebastian Bach]], na Johann Gottlob Harrer dere motet pasticcio ''Jauchzet dem Herrn alle Welt'': Ihe odide nke mmegharị mbụ nke Oratorio Krismas nke Bach, Jauchzet, frohlocket!, bụ nkọwa nke abụ ọma ahụ.
Felix Mendelssohn setịpụrụ abụ ọma ahụ n'egwú maka olu asatọ dị ka Jauchzet dem Herrn, alle Welt, nke e dere na 1844 ma bipụta ya mgbe ọ nwụsịrị na 1855. [1] Max Reger kpọrọ ọnọdụ ya nke 1906 nke nsụgharị Luther, symphony choral, Der 100. ''Abụ Ọma''.
=== N'asụsụ Hibru ===
Leonard Bernstein setịpụrụ ederede Hibru nke Abụ Ọma 100 na egwu na Chichester Psalms ya, abụ ọma ahụ dum mejupụtara ka ukwuu n'ime usoro mbụ. [1] Malcolm Arnold na Charles Ives dere ntọala ndị ọzọ.
== Hụkwa ==
* Hakarat HaTov
== Ihe odide ==
<references group="" responsive="0"></references>
=== Ebe e si nweta ya ===
{{Refbegin}}
* {{Cite book|author=Mazor|first=Lea|editor=Berlin|url=https://books.google.com/books?id=hKAaJXvUaUoC&pg=PA589|title=Book of Psalms|publisher=Oxford University Press|year=2011|isbn=978-0-19-973004-9}}
* {{Cite book|title=Rereading the Biblical Text: Searching for Meaning and Understanding|url=https://archive.org/details/rereadingbiblica0000mari|first=Claude F.|author=Mariottini|publisher=Wipf and Stock Publishers|year=2013|isbn=978-1-63087-035-5|chapter=Psalm 100:3: In search of a better translation}}
* {{Cite book|title=Translation that Openeth the Window: Reflections on the History and Legacy of the King James Bible|editor=Burke|publisher=Society of Biblical Lit|year=2009|isbn=978-1-58983-356-2|first=John R.|author=Kohlenberger III|chapter=The textual sources of the King James Bible}}
* {{Cite book|title=A New Translation of the Book of Psalms: From the Original Hebrew; with Various Readings and Notes|first=Alexander|author=Geddes|publisher=J. Johnson|year=1807}} ({{Internet Archive|name=A New Translation of the Book of Psalms|id=anewtranslation00geddgoog|page=202}})
* {{Cite book|title=Preaching the new common lectionary: after Pentecost, Part 3|url=https://archive.org/details/preachingnewcomm0000john|first=John|author=Hayes|publisher=Abingdon Press|year=1985|isbn=978-0-687-33850-4}}
* {{Cite book|title=The Lord Reigns: A Theological Handbook to the Psalms|url=https://archive.org/details/lordreignstheolo0000mays|first=James Luther|author=Mays|publisher=Westminster John Knox Press|year=1994|isbn=978-0-664-25558-9}}
* {{Cite book|title=Commentar über die Psalmen: nebst beigefügter Uebersetzung|url=https://archive.org/details/commentarberdie00baurgoog|first=Wilhelm Martin Leberecht|author=de Wette|edition=5th|location=Heidelberg|publisher=J.C.B. Mohr|year=1856|isbn=9780837018317}} ({{Internet Archive|id=bub_gb_p7MCAAAAQAAJ|page=423|name=Commentar über die Psalmen (1836 edition)}})
* {{Cite book|title=Psalms Volume 2|series=Everyman's Bible Commentaries|first=Robert|author=Alden|publisher=Moody Publishers|year=1955|isbn=978-1-57567-845-0|chapter=Psalm 100}}
* {{Cite book|title=The Parallel Psalter|url=https://archive.org/details/parallelpsalterb00drivuoft|first=Samuel Rolles|author=Driver|edition=2nd|publisher=Clarendon Press|year=1904|location=Oxford}}
* {{cite encyclopaedia|article=William Kethe|encyclopaedia=The Oxford Dictionary of Quotations|editor1-first=Elizabeth M.|editor1-last=Knowles|editor2-first=Angela|editor2-last=Partington|publisher=Oxford University Press|year=1999|isbn=978-0-19-860173-9}}
* {{Cite book|title=Cantos and Strophes in Biblical Hebrew Poetry III: Psalms 90–150 and Psalm 1|series=Oudtestamentische Studiën|first=Pieter|author=van der Lugt|publisher=BRILL|year=2014|isbn=978-90-04-26279-9|chapter=Psalm 100}}
* {{Cite book|title=Psalm Culture and Early Modern English Literature|url=https://archive.org/details/psalmcultureearl0000haml|first=Hannibal|author=Hamlin|publisher=Cambridge University Press|year=2004|isbn=978-0-521-83270-0}}
* {{Cite book|title=The Annotated Book of Common Prayer|url=https://archive.org/details/annotatedbookco00englgoog|first=John Henry|author=Blunt|edition=6th|publisher=Rivingtons|location=London|year=1872}}
* {{Cite book|title=Handel and the English Chapel Royal|url=https://archive.org/details/handelenglishcha0000burr|series=Oxford studies in British church music|first=Donald|author=Burrows|publisher=Oxford University Press|year=2005|isbn=978-0-19-816228-5}}
* {{Cite book|title=Psalms Through the Centuries|first=Susan|author=Gillingham|publisher=John Wiley & Sons|year=2012|isbn=978-0-470-67490-1}}
* {{Cite book|title=Directory of Choral-orchestral Music|first=Michael|author=Rosewall|publisher=Taylor & Francis|year=2007|chapter=Vaughan Williams, Ralph|isbn=978-0-415-98004-3}}
* {{Cite book|ref={{harvid|BuaB|1877}}|title=Die Psalmen Davids: nach M. Luthers übersetzung|first=Martin|author=Luther|publisher=Britische und ausländische Bibelgesellschaft|year=1877}}
* {{Cite book|title=The Cambridge Companion to Mendelssohn|chapterurl=https://archive.org/details/cambridgecompani00pete|editor=Mercer-Taylor|publisher=Cambridge University Press|year=2004|isbn=978-0-521-53342-3|first=R. Larry|author=Todd|chapter=On Mendelssohn's sacred music, real and imaginary|url=https://archive.org/details/cambridgecompani00pete}}
* {{Cite book|title=Catalogue of Choral Music Arranged in Biblical Order|url=https://archive.org/details/catalogueofchora0000last|first=James H.|author=Laster|edition=2nd|publisher=Scarecrow Press|year=1996|isbn=978-1-4617-2664-7}}
* {{Cite book|title=Knowledge of God and the Development of Early Kabbalah|first=Jonathan|author=Dauber|publisher=BRILL|year=2012|isbn=978-90-04-23427-7}}
* {{Cite book|title=Tractates Ševu'ot and 'Avodah Zarah|series=Studia Judaica|first=Heinrich W.|author=Guggenheimer|publisher=Walter de Gruyter|year=2011|isbn=978-3-11-025806-6}}
* {{Cite book|title=The Poetry of Prayer: Tehillim in Tefillah|first=Avi|author=Baumol|publisher=Gefen Publishing House Ltd|year=2009|isbn=978-965-229-452-4|chapter=Psalm 100: Mizmor l'Todah}}
* {{Cite book|title=Handbook for the Common Lectionary|first=Peter C.|author=Bower|publisher=Westminster John Knox Press|year=1987|isbn=978-0-664-24048-6|url=https://archive.org/details/handbookforcommo00bowe}}
* {{Cite book|title=Katherine Parr: Complete Works and Correspondence|url=https://archive.org/details/completeworkscor0000cath|editor=Mueller|publisher=University of Chicago Press|year=2011|isbn=978-0-226-64724-1}}
* {{Cite book|title=Private Prayers: Put Forth by Authority During the Reign of Queen Elizabeth|url=https://archive.org/details/privateprayerspu00clay|first=William Keatinge|author=Clay|publisher=University Press|year=1851|location=Cambridge}} ({{Internet Archive|name=Private Prayers|id=privateprayerspu00clay|page=382}})
* {{Cite book|title=A Historical Companion to Hymns Ancient and Modern|url=https://archive.org/details/historicalcompan00moor|first=Robert Maude|author=Moorsom|publisher=C.J. Clay|location=London|year=1903|edition=2nd}}
* {{Cite book|title=The Structure of Psalms 93-100|url=https://archive.org/details/structureofpsalm0005howa|series=Biblical and Judaic studies|first=David M.|author=Howard Jr.|publisher=Eisenbrauns|year=1997|isbn=978-1-57506-009-5|chapter=The Texts: Psalm 100}}
* {{Cite book|title=A Companion to the New Harp of Columbia|first=Marion J.|author=Hatchett|publisher=University of Tennessee Press|year=2003|isbn=978-1-57233-203-4}}
* {{Cite book|title=The Psalms, hymns, and spiritual songs of the Isaac Watts|url=https://archive.org/details/psalmshymnsspiri1860watt|first=Isaac|author=Watts|editor=Worcester|publisher=Crocker & Brewster|year=1860|location=Boston}}
* {{Cite book|title=Handbook to the Mennonite Hymnary|first=Lester|author=Hostetler|publisher=Prabhat Prakashan|year=1949}}
* {{Cite book|title=The Psalms Through Three Thousand Years: Prayerbook of a Cloud of Witnesses|url=https://archive.org/details/psalmsthroughthr0000holl_f8s7|first=William L.|author=Holladay|publisher=Fortress Press|year=1995|isbn=978-1-4514-2030-2}}
* {{Cite book|title=The Psalter of the Great Bible of 1539: A Landmark in English Literature|url=https://archive.org/details/psaltergreatbib00earlgoog|first=John|author=Earle|publisher=John Murray|year=1894|location=London}} ({{Internet Archive|name=The Psalter of the Great Bible of 1539|id=cu31924029296832|page=395}})
* {{Cite book|title=Commentary on the Book of Psalms|first=John|author=Calvin|editor=Anderson|publisher=Calvin Translation Society|year=1847}}
* {{Cite book|title=Old English Psalms|editor=O'Neill|publisher=Harvard University Press|year=2016|isbn=978-0-674-50475-2}}
* {{cite thesis|title=The Metrical Division of the Paris Psalter: A Dissertation|degree=Ph.D.|author1-first=Helen|author1-last=Bartlett|publisher=Bryn Mawr University|date=1896}} ({{HathiTrust|htid=mdp.39015010716242|title=The Metrical Division of the Paris Psalter}})
* {{Cite EB1911|wstitle=Bible, English|author1-first=Anna C.|author1-last=Paues}}
* {{Cite book|ref={{harvid|KJV|1867}}|title=The Holy Bible, Containing the Old and New Testaments|publisher=[[Eyre & Spottiswoode|G.E. Eyre and W. Spottiswoode]]|year=1867|chapter=Psalm C}}
* {{Cite book|title=A History of Western Choral Music|url=https://archive.org/details/historyofwestern0000ches|first=Chester Lee|author=Alwes|publisher=Oxford University Press|date=2015a|isbn=978-0-19-936193-9}}
* {{Cite book|title=A History of Western Choral Music|url=https://archive.org/details/historyofwestern0000ches|first=Chester Lee|author=Alwes|publisher=Oxford University Press|date=2015b|isbn=978-0-19-937700-8}}
* {{Cite book|title=La naissance du style français: 1650–1673|editor=Duron|first=Jean|author=Duron|publisher=Editions Mardaga|year=2008|isbn=978-2-87009-994-0|chapter=les nouveaux canons de la musique française sous le règne de Louis XIV}}
* {{Cite book|title=Spanish Cathedral Music in the Golden Age|url=https://archive.org/details/spanishcathedral00stev|first=Robert|author=Stevenson|publisher=University of California Press|location=Los Angeles|year=1961}}
* {{Cite book|title=Five Centuries of Choral Music: Essays in Honor of Howard Swan|editor=Paine|publisher=Pendragon Press|year=1988|isbn=978-0-918728-84-5|first=Ray|author=Robinson|chapter=The Opus Ultimum: Heinrich Schütz's Artistic and Spiritual Testament}}
* {{Cite book|title=Psalms: Psalms 90–150|series=Baker Commentary on the Old Testament|first=John|author=Goldingay|publisher=Baker Academic|year=2008|isbn=978-0-8010-3143-4|chapter=Psalm 100}}
* {{Cite book|title=Charles Villiers Stanford: Man and Musician|first=Jeremy|author=Dibble|publisher=Oxford University Press|year=2002|isbn=978-0-19-816383-1}}
{{Refend}}
* {{Cite book|author=Augustine of Hippo|title=Expositions of the Psalms|editor=Ramsey|publisher=New City Press|year=1990|isbn=978-1-56548-196-1|chapter=Exposition of Psalm 99|pages=13–28}}
* {{Cite book|title=Libri Psalmorum versio antiqua Latina: cum paraphrasi Anglo-Saxonica : partim soluta oratione, partim metrice composita|url=https://archive.org/details/libripsalmorumv00fragoog|editor=Thorpe|publisher=E Typographeo Academico|year=1835|location=Oxonii}}
* {{Cite journal|title=An Asseverative ולא in Psalm 100:3?|journal=Journal of Biblical Literature|volume=86|issue=2|year=1967|doi=10.2307/3263278}}
* {{Cite book|title=Preaching Christ from Psalms|first=Sidney|author=Greidanus|publisher=Wm. B. Eerdmans Publishing|year=2016|chapter='Make a joyful noise to the LORD, all the Earth!': Psalm 100 (99)|pages=528–548|isbn=978-0-8028-7366-8}}
== Njikọ mpụga ==
{{Commons category}}
* Pieces with text from Psalm 100: Scores at the International Music Score Library Project
* Psalm 100: Free scores at the Choral Public Domain Library (ChoralWiki)
* [https://www.mechon-mamre.org/p/pt/pt26a0.htm Abụ Ọma Isi nke 100] ederede na Hibru na Bekee, mechon-mamre.org
* [http://www.usccb.org/bible/psalms/100 Jiri] obi ụtọ tie Onyenwe anyị, niile ị na-enweta ederede na ihe odide ala, usccb.org United States Conference of Catholic Bishops
* Abụ Ọma 100:1 mmeghe na ederede, biblestudytools.com
* [https://enduringword.com/bible-commentary/psalm-100/ Abụ Ọma nke 100 - Abụ Ọma nke Ekele maka Mba Nile] enduringword.com
* Abụ Ọma 100 / Refrain: Onyenwe anyị nwere amara; ịhụnanya ya siri ike na-adịgide adịgide. Chọọchị England
* Hymns for Psalm 100 hymnary.org
{{Hymns and songs based on Psalms}}
nozt1cf8ppsq0f7i3ry4cvs1qx58p3f
Adewale Maja-Pearce
0
30886
728643
706695
2026-09-28T18:07:35Z
InternetArchiveBot
11600
Add 2 books for (20260928)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]]
728643
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|website={{URL|http://majapearce.blogspot.com/}}}}
[[Category:Articles with hCards]]
'''Adewale Maja-Pearce''' (amuru na 1953) bu onye odee, onye nta akuko na onye nkwuputa edemede, onye amara ama maka edemede edemede ya. Ọ bụ onye dere ọtụtụ akwụkwọ, gụnyere ihe ncheta na obodo Nna m (1987) na The House Father My Built (2014), ọtụtụ aha ndị ọzọ na-abụghị akụkọ ifo na nchịkọta akụkọ mkpirisi akpọrọ Loyalties and Other Stories (1986).
== Afọ ndị mbụ na agụmakwụkwọ ==
A mụrụ Adewale Maja-Pearce na London, England, site na nne na nna Britain na ndị Yoruba. O tolitere na Lagos, Nigeria, na-aga St. Gregory's College, Obalende (1965–69), wee laghachi Britain maka ịga n'ihu agụmakwụkwọ na Mahadum University nke Wales, Swansea (BA, 1972–75), na na Ụlọ akwụkwọ nke Oriental na African Studies, Mahadum London (1984-86), ebe ọ nwetara akara ugo mmụta Master of Arts na ọmụmụ Africa.
== Ọrụ edemede ==
Ejiri ya n'ọrụ onye nyocha na Index on Censorship wee bụrụ akwụkwọ akụkọ Africa Editor (1986–97), yana bụrụ onye ndụmọdụ wee bụrụ onye nchịkọta akụkọ nke Heinemann African Writers Series (1986–94).
Mgbe ọ laghachiri na Nigeria, ọ bi na Surulere, Lagos, n'ụlọ nke nna ya ketara, nke o dere banyere ya na 2014 memoir ya The House My Father Wuil. Maja-Pearce na-arụ ụlọ ọrụ nchịkọta akụkọ aha ya bụ Yemaja, yana obere ụlọ ọrụ mbipụta, The New Gong.
=== Ide ihe ===
Maja-Pearce edewo n'ụdị dị iche iche, ọrụ ya mbụ ebipụtara nke gosipụtara akụkọ mkpirisi na-esetịpụ n'okirikiri Nigeria ya, yana nchịkọta Loyalties na Akụkọ ndị ọzọ pụtara na 1986.
Otú ọ dị, dị ka onye na-ede edemede, o deela ọtụtụ akwụkwọ ndị na-abụghị akụkọ ifo, gụnyere 2005 Ịcheta Ken Saro-Wiwa na Essays ndị ọzọ, bụ nke n'echiche nke onye nkatọ Uzor Uzoatu "na-enye anyị ohere ịbanye n'ime nnukwu ụwa nke. Maja-Pearce dị ka ọ, n'ime edemede na nyocha nke iri abụọ na atọ, na-akọwapụta ihe egwu egwu nke Naijiria nke oge a, ajụjụ njirimara na South Africa ... ma tinye uche na seminal minds n'ofe ụwa .... Akwụkwọ a bụ akụ, ọgbụgba ndụ dị omimi." Maja-Pearce bụ onye nchịkọta akụkọ nke Christopher Okigbo's Collected Poems (1986), yana akwụkwọ akụkọ dị ka The Heinemann Book of African Poetry in English (1990) na Who's Afraid of Wole Soyinka?: Essays on Censorship (1991), na kwa. dere akụkọ afọ 1998 na 1999 gbasara mmebi ikike mmadụ na Naịjirịa.
Ihe ncheta ya gụnyere 1987's In My Father's Country: Njem Nigeria na nso nso a, The House My Father Wuilt (2014), nke onye nyocha maka akwụkwọ akụkọ ịntanetị Bakwa kọwara n'okwu ndị a: "akụkọ na-agbawa obi nke Nigeria dịka ọ dị n'oge ahụ. (1993–1999); ihe ndekọ banyere ọchịchọ Adewale Maja-Pearce ka ọ nweta ikike ọmụmụ ya, obodo ya na ugwu nke onwe ya....Mazi Maja-Pearce na-egosi ndị na-eme ihe nkiri kachasị na akụkọ ihe mere eme nke akwụkwọ akụkọ Naijiria. , ọ dịghị cliché, ma e wezụga na ị na-atụle Basi and Company site Ken Saro-Wiwa."
Maja-Pearce edewo akwụkwọ akụkọ, edemede na nyocha maka ọtụtụ akwụkwọ mba ụwa, n'etiti ha The New York Times, Granta, The London Review of Books, The Times Literary Supplement, The London Magazine, and Prospect. Ọ ghọrọ onye ode akwụkwọ echiche na-enye aka maka The International New York Times na 2013.
== Ndụ onwe onye ==
Maja-Pearce lụrụ onye na-ese ihe/onye na-eme ihe nkiri Juliet Ezenwa.
== Akwụkwọ ==
* In My Father's Country: A Nigerian Journey (William Heinemann, 1987), CreateSpace Independent Publishing Platform, 2011, .
* ''Ụgbọelu ole ka anyị gaa Babilọn? Otu edemede''[Ihe e dere n'ala ala peeji]
* A Mask Dancing: Nigerian Novelists of the Eighties, Hans Zell Publishers, 1992. [[ISBN (identifier)|ISBN]] [[Special:BookSources/978-0905450926|978-0905450926]].
* Site na Khaki ruo Agbada: Akwụkwọ ntuli aka maka ntuli aka February, 1999 na Nigeria, Civil Liberties Organisation, 1999, .
* Cheta Ken Saro-Wiwa na edemede ndị ọzọ, New Gong, 2005, .
* A Peculiar Tragedy: J. P. Clark-Bekederemo and the Beginning of Modern Nigerian Literature in English, CreateSpace Independent Publishing Platform, 2013, .
* The House My Father Built, [[Kachifo Limited]], 2014, .
; Dị ka onye nchịkọta akụkọ
* ''Christopher Okigbo'': Collected Poems, Heinemann, 1986, .
* The Heinemann Book of African Poetry in English, Heinemann, 1990, .
* ''Ònye na-atụ'' egwu Wole Soyinka?: Essays on Censorship, Heinemann, 1991, .
* The New Gong Book of New Nigerian Short Stories, 2007, .
* ''Dream Chasers'': New Nigerian Stories, Nelson, 2013, .
=== Akụkọ ifo dị mkpirikpi ===
; Nchịkọta
* {{Cite book|author=Maja-Pearce, Adewale|title=Loyalties|url=https://archive.org/details/loyalties0000maja|location=Harlow|publisher=Longman|year=1986 <!--isbn=0582786282-->}}
* {{Cite book|author=Maja-Pearce, Adewale|title=Loyalties|location=Nigeria|publisher=The New Gong|year=2011|edition=Reprint <!--isbn=978-1467930055-->}}
=== Nnyocha akwụkwọ ndị a họọrọ ===
{| class="wikitable sortable" width="90%"
!Afọ
! class="unsortable" |Isiokwu nyocha
! class="unsortable" |Ọrụ (s) nyochara
|-
|2018
|{{Cite journal|date=April 26, 2018|title=Where to begin?|journal=London Review of Books|volume=40|issue=8|pages=20–24|url=<!--accessdate=-->}}
|
* {{Cite book|author=Comolli, Virginia|title=Boko Haram: Nigeria's Islamist insurgency|url=https://archive.org/details/bokoharamnigeria0000como|publisher=Hurst|year=2017 <!--isbn=978 1 84904 661 9-->}}
* {{Cite book|author=Thurston, Alexander|title=Boko Haram: the history of an African jihadist movement|url=https://archive.org/details/bokoharamhistory0000thur|publisher=Princeton UP|year=2017 <!--isbn=978 0 691 17224 8-->}}
|}
{{Reflist|30em}}
== Njikọ mpụga ==
* Blog [http://majapearce.blogspot.co.uk/ Adewale Maja-Pearce]
* Olatoun Gabi-Williams, "[https://bordersliteratureonline.net/globaldetail.php?q=Adewale-Maja-Pearce Adewale Maja-Pearce]" (ajụjụ ọnụ), Borders: Literature for all Nations.
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
khi6pc5bmxyxght9hw8ymncn139xn9z
Chikadibia Isaac Obiakor
0
30937
728607
720673
2026-09-28T17:29:23Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
728607
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Lieutenant General '''Chikadibia Isaac Obiakor''' {{Audio|Ig-Chikadibia Isaac Obiakor.ogg|Audio}} // i OFR FSS MSS DSS CMH IG QS psc (+) GFISMN NPOM (amụrụ na 18 Febụwarị 1951) bụ onye agha Naijiria lara ezumike nká lieutenant general onye jere ozi dị ka onye ndụmọdụ agha, osote odeakwụkwọ ukwu nke [[Nigerian Army|ndị agha]], United Nations Department of Peace Keeping Operations (UNDPKO), UN Headquarters New York ruo n'afọ 2010.<ref>{{Cite news|title=SECRETARY-GENERAL APPOINTS LIEUTENANT GENERAL CHIKADIBIA ISAAC OBIAKOR OF NIGERIA AS MILITARY ADVISER FOR PEACEKEEPING OPERATIONS|url=https://www.un.org/press/en/2008/sga1136.doc.htm|accessdate=15 September 2017}}</ref> Ọ lara ezumike nká na ndị agha Naijiria n'afọ 2011.<ref>{{Cite news|title=UN's highest ranking Nigerian military officer retires|url=http://www.panapress.com/UN-s-highest-ranking-Nigerian-military-officer-retires--13-780555-18-lang4-index.html}}</ref><ref>{{Cite news|title=Security Council Briefed by Force Commanders of Missions in Liberia, Sudan, Haiti, Democratic Republic of Congo, Middle East Truce Supervision Organization|url=https://reliefweb.int/report/central-african-republic/security-council-briefed-force-commanders-missions-liberia-sudan|accessdate=15 September 2017}}</ref>
N'oge gara aga, ọ bụ onye isi ndị agha nke United Nations Mission in Liberia (UNMIL), ọkwá odeakwụkwọ ukwu UN Kofi Annan họpụtara ya na Jenụwarị 2006.<ref>{{Cite web|url=https://www.un.org/News/Press/docs/2008/sga1136.doc.htm|title=SECRETARY-GENERAL APPOINTS LIEUTENANT GENERAL CHIKADIBIA ISAAC OBIAKOR OF NIGERIA AS MILITARY ADVISER FOR PEACEKEEPING OPERATIONS {{!}} Meetings Coverage and Press Releases|work=www.un.org|language=en|accessdate=2018-01-02}}</ref>
== Oge ọ malitere ==
Isaac Obiakor si Awka-South Local Government Area na Anambra State, Nigeria. A mụrụ ya na 18 Febụwarị 1951 na Zaria, Kaduna Steeti, n'ime ezinụlọ nke Maazị na Oriakụ. Robert Echetebu Obiakor Nna ya bụ onye na-agbanyụ ọkụ na Nigerian Railway Corporation tupu ọ banye na Federal Ministry of Works dị ka Artisan Grade I Engine Driver Water Works ruo mgbe ọ lara ezumike nká na 1961. Ọ bụ otu n'ime ụmụ iri a mụrụ n'ezinụlọ ahụ.
Maka ọmụmụ ụlọ akwụkwọ praịmarị ya, ọ gara St. Bartholomews Primary School, Wusasa, Zaria, wee gaa na Nigerian Military School (NMS) Zaria na Jenụwarị 1963. Ka ọ na-erule oge ọ nọ na klas nke atọ, ọ bụ onye na-agba ọsọ n'ụlọ akwụkwọ sekọndrị ma na-egwuri egwu basketball maka ụlọ akwụkwọ ahụ.
Mgbagha ọchịchị nke Jenụwarị 1966 mere mgbe ọ nọ n'ụlọ akwụkwọ na Zaria. Ọ bụ otu n'ime ndị e zigara iji nyere aka mee ka udo dị n'oge otu n'etiti ọgba aghara tupu Agha Obodo na Zaria na Mee 1966.
Ya na ụmụ akwụkwọ ndị ọzọ nọ na njem gaa n'Ebe Ọwụwa Anyanwụ na 27 Julaị 1966 n'amaghị na mmegide na-aga n'ihu.
C. Odumegwu Ojukwu, onye Gọvanọ Ndị Agha nke Eastern Region nyere iwu ka ha ghara ịlaghachi n'ebe ugwu ma nye iwu ka e zigara ha n'ụlọ akwụkwọ gọọmentị n'ebe ọwụwa anyanwụ ebe ha nwere ndị agha cadet. Obiakor chọtara onwe ya na Government College Umuahia, ebe ọ gara n'ihu na agụmakwụkwọ ya ruo 1967.
Mgbe Agha Obodo tiwapụrụ na 1967, Obiakor lụrụ ọgụ n'akụkụ Biafran, wee ruo n'ọkwa onyeisi. Na ngwụcha agha ahụ, o jisiri ike weghachite mmekọrịta ya na onye isi ụlọ akwụkwọ ndị agha Naịjirịa bụ onye batara ozugbo iji hụ na a tọhapụrụ ụmụ nwoke NMS niile lụrụ ọgụ n'akụkụ Biafran n'egbughị oge ma kwe ka ha laghachi n'ụlọ akwụkwọ ahụ iji mezue ọzụzụ ha.
Obiakor laghachiri na NMS Zaria n'ọnwa Eprel afọ 1970. N'otu afọ ahụ, o dere ule asambodo ụlọ akwụkwọ ya yana ule ịbanye na Nigerian Defence Academy (NDA). Ọ gafere ule ahụ na Mee 1971 ma nabata ya dị ka onye otu 10th Regular Course nke NDA.<ref>{{Cite news|title=How I Escaped Death During Biafran War – Gen. Chikadibia|url=http://www.nigeriatoday.ng/2017/04/how-i-escaped-death-during-biafran-war-gen-chikadibia/|accessdate=19 September 2017|publisher=Nigeria Today|archive-date=20 July 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170720122116/http://www.nigeriatoday.ng/2017/04/how-i-escaped-death-during-biafran-war-gen-chikadibia/|url-status=dead}}</ref>
== Ọrụ agha ==
Obiakor malitere ọrụ agha ya na ndị agha Naijiria n'afọ 1973.<ref>{{Cite web|date=2019-09-13|title=UN chief selects Nigeria's Gen Obiakor to lead Syria inquiry|url=https://punchng.com/breaking-un-chief-selects-nigerian-general-to-lead-syria-inquiry/|accessdate=2022-03-05|work=Punch Newspapers|language=en-US}}</ref> Ọ rụrụ ọrụ dị ka onye isi nke Economic Community of West African States Monitoring Group (ECOMOG) Artillery Brigade na Liberia (1996 na 1997), onye isi nhazi ECOMOG nke ntuli aka Liberia na July 1997, yana dịka onye isi nchịkwa, ngalaba nke abụọ nke ndị agha Naịjirịa.<ref>{{Cite news|title=PROFILE: Lieutenant General Chikadibia Isaac Obiakor|url=https://saferafricagroup.wordpress.com/2011/06/26/profile-lieutenant-general-chikadibia-isaac-obiakor/|accessdate=19 September 2017}}</ref> N'afọ 2001 ọ ghọrọ Chief of Administration of the Nigerian Army, na-ahụ maka ọdịmma, ịdọ aka ná ntị na ọrụ ahụike maka ndị agha Naijiria niile.<ref>{{Cite news|title=The Authority Icon: CHIKADIBIA ISAAC OBIAKOR|url=http://authorityngr.com/2016/02/The-Authority-Icon--CHIKADIBIA-ISAAC-OBIAKOR|accessdate=19 September 2017|publisher=The Authority Newspaper|archive-url=https://web.archive.org/web/20170913013726/http://authorityngr.com/2016/02/The-Authority-Icon--CHIKADIBIA-ISAAC-OBIAKOR|archive-date=13 September 2017|url-status=dead}}</ref>
Obiakor bụ onye gụsịrị akwụkwọ na National War College na [[Abuja]]. O nwetara nzere masta nke sayensị na ọmụmụ atụmatụ na Mahadum Ibadan na Naịjirịa ma sonye n'ọtụtụ ọmụmụ agha mba ụwa.
=== Ihe ndị ọ rụzuru ===
Maka ịdị uchu na obi ike ya n'ọrụ, e ji ihe nrite na nsọpụrụ ndị a chọọ Obiakor mma; Force Service Star (FSS), Meritorious Service Star (MSS), Distinguished Service Star (DSS), Corps Medal of Honor (CMH), ECOMOG Medal, United Nations Mission in Liberia Medal (x5), Republic Medal, Civil War Medal, Defence Service Medal, Good Conduct Medal, Silver Service Medal (MS) General Operations, National Staff College, Nigeria College, PSC, General Operations Company Company, Inf Inflex, Business, Project, Project, National Stack, Business College, National Stafrity College, Post, Post, National Staf, Post, Business, National Stafs, National Staffier, National Staffe, Post, Project, Post, Nigeria College (M, National Staft College, Project, Business, Post, General Operation College, Post)
== Ndụ mgbe ọ banyere agha ==
Ọ bụ onye isi oche nke United Nations Board of Inquiry na South Sudan na nkwụsị nke ụgbọ elu United Nations na Disemba 2012. na onye isi oche of a United Nations Board nke Inquiry in Abiyei, Sudan.<ref>{{Cite news|title=U.N. helicopter shot down in South Sudan, three killed, Russian owner says|url=https://www.reuters.com/article/us-southsudan-unrest-un/u-n-helicopter-shot-down-in-south-sudan-three-killed-russian-owner-says-idUSKBN0GQ1PF20140826|accessdate=15 September 2017}}</ref><ref>{{Cite news|title=Sudan 'threatened to shoot UN helicopter' in Abyei|url=https://www.bbc.com/news/world-africa-14418567|accessdate=15 September 2017}}</ref> Ọ bụkwa onye otu Peaceekeeping Training Programme Advisory Board nke United Nations Institute for Training and Research.<ref>{{Cite web|title=Peacekeeping Training Programme Advisory Board|url=http://unitar.org/ptp/advisory-board|work=United Nations Institute for Training and Research|publisher=United Nations Institute for Training and Research|accessdate=18 September 2017}}</ref>
Ọ bụ onye isi oche nke Whitepaper Drafting Committee nke Naịjirịa na-emezigharị National Defence Policy (NNDP) 2015 nke e nyere ntụziaka inye gọọmentị Naịjirị aro maka otu esi emejuputa Iwu Nchebe e dezigharịrị, nke na-emetụta ihe ịma aka nchekwa nke oge a na mmepụta nke mkpa na mmepe nke nchekwa mba na Naịjiria.
E nyere ya nsọpụrụ mba Naịjirịa nke onye ọrụ nke Federal Republic (OFR) n'afọ 2014.<ref>{{Cite news|title=FG releases list of National Award recipients 2013/2014|url=https://www.vanguardngr.com/2014/09/fg-releases-list-national-award-recipients-20132014/|accessdate=15 September 2017}}</ref>
Ọ bụ otu n'ime ndị Naijiria a ma ama a kpọrọ ka ha hụ mbinye aka nke nkwekọrịta udo site n'aka ndị na-achọ ịbụ onye isi ala iri na anọ na Jenụwarị 2015 tupu ntuli aka n'afọ 2015 na nnọkọ nke onye bụbu odeakwụkwọ ukwu Commonwealth Emeka Anyaokwu duziri na okwu isi nke Maazị Kofi Annan, onye bụbu Odeakwụkwọ ukwu nke United Nations.<ref>{{Cite news|title=Details Of Peace Pact Signed By Presidential Candidates|url=https://www.naij.com/361951-details-of-peace-pact-signed-by-presidential-candidates.html|accessdate=19 September 2017|publisher=Naij.com}}</ref>
N'ọnwa Septemba n'afọ 2017, e nyere ya ihe ịchọ mma n'akụkụ ụmụ akwụkwọ anọ ndị ọzọ nke ụlọ akwụkwọ ndị agha Naịjirịa Zaria - Maj. Gen. IBM Haruna (rtd), Col. Musa Shehu (n'aka ndị agha), Col. John Okoli (rtd) na Gp Capt Yakubu Suleiman (rtd)) - dị ka Onye Nlekọta nke FCT Chapter nke Alumni Association nke ụlọ akwụkwọ ahụ.<ref>{{Cite web|title=Restructuring should undergo due legislative process – IBM Haruna|url=https://www.dailytrust.com.ng/restructuring-should-undergo-due-legislative-process-ibm-haruna.html|work=Daily Trust|accessdate=11 September 2017|archivedate=10 September 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170910211232/https://www.dailytrust.com.ng/restructuring-should-undergo-due-legislative-process-ibm-haruna.html}}</ref><ref>{{Cite news|title=Nigeria Military School Ex-boys Association Inducts New Members|url=http://www.thisdaylive.com/index.php/2017/09/13/nigeria-military-school-ex-boys-association-inducts-new-members/|accessdate=19 September 2017|publisher=This Day Newspaper}}</ref>
Ọ bụ onye isi oche, UN Board of Inquiry banyere igbu ndị gbara ọsọ ndụ Burundi na Kamanyola, DRC na 2018, na onye isi oche. UN Secretary General Board of Inquiries to Investigate the Destruction of Humanitarian Structures and Facilities in North West Syria na 2019-2020.
== Ihe odide ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Obiakor, Chikadibia Isaac}}
[[Òtù:Ndị Igbo]]
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
[[Òtù:Pages with unreviewed translations]]
9n22g1jbe0hcgg8uco6lenoekg6mplx
Dan Patrick Archibong
0
31280
728710
176305
2026-09-28T19:53:40Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
728710
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Dan Patrick Archibong''' (4 Ọktoba 1943 - 11 Machị 1990) bụ onye agha Naijiria bụ Gọvanọ Ndị Agha nke Cross River [[Ȯra Cross River|Steeti]] site na Jenụwarị 1984 ruo 1986.<ref name="Nigerian Federal States">{{Cite web|url=http://www.worldstatesmen.org/Nigeria_federal_states.htm|title=Nigerian Federal States|publisher=WorldStatesmen|accessdate=2010-06-04}}</ref><ref name="Enterprise, Awards, Innovation, Events, Brands, info - NigeriaGalleria 1967">{{Cite web|title=Brief History of Cross-River State:: Nigeria Information & Guide|work=Enterprise, Awards, Innovation, Events, Brands, info - NigeriaGalleria|date=1967-05-27|url=https://www.nigeriagalleria.com/Nigeria/States_Nigeria/Cross-River/Brief-History-of-Cross-River-State.html|accessdate=2023-06-08}}</ref>
A nabatara Archibong na Nigerian Defence Academy (NDA), [[Kaduna]] na Jenụwarị 1964. O mechara klas mbụ ya n'ihi nsogbu nke 1966.
Ọ laghachiri na NDA mgbe agha ahụ gasịrị ma nye ya ọrụ n'ọnwa Ọgọstụ n'afọ 1970, ebe ọ tụfuru ọkwa ya.<ref name="nowa">{{Cite web|url=http://www.dawodu.com/barrack7.htm|title=BARRACKS: THE HISTORY BEHIND THOSE NAMES (PART 7 – EPILOGUE Section 2)|author=Nowa Omoigui|date=June 14, 2003|accessdate=2010-06-04}}</ref>
N'ịbụ onye e buliri n'ọkwa Colonel, a họpụtara Archibong ka ọ bụrụ Gọvanọ ndị agha nke Cross River State na Jenụwarị 1984 mgbe nnupụisi nke General [[Muhammadu Buhari]] weghaara ọchịchị, ma nọrọ n'ọkwá ahụ ruo n'afọ 1986.<ref name="Nigerian Federal States" />
N'ịbụ onye e buliri n'ọkwa Brigadier, Archibong bụ onye nduzi nke Ngalaba Nnyocha Jikọrọ Aka na Armed Forces Command and Staff College, Jaji site na 16 Jenụwarị 1988 ruo 1 Jenụwarụwarị 1990.<ref>{{Cite web|url=http://www.nigerianafcsc.org/College_Dept/DJS.htm|title=Department of Joint Studies|publisher=Armed Forces Command and Staff College, Jaji|accessdate=2010-06-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20090906163054/http://www.nigerianafcsc.org/College_Dept/DJS.htm|archive-date=2009-09-06|url-status=dead}}</ref>
Ọ bụ onye isi ndị ọrụ nke Chief of General Staff mgbe ọ nwụrụ na 11 Machị 1990 n'ihe mberede ụgbọala na Lagos-Ibadan Expressway.<ref>{{Cite web|url=http://www.unn.edu.ng/home/index2.php?option=com_docman&task=doc_view&gid=15462&Itemid=306|title=Corruption in the Government Circle|publisher=Chuka Educational Publishers|year=2007|author=B.A, Amujiri|accessdate=2010-06-04}}</ref>
Enweghị ndị akaebe na mmerụ ahụ ndị ọzọ, na-eduga na asịrị na ọnwụ ya abụghị ihe mberede.<ref>{{Cite web|url=http://nigeriaworld.com/feature/publication/oduyela/081603.html|title=A CHRONICLE OF UNRESOLVED MURDER CASES IN NIGERIA|work=NigeriaWorld|date=August 16, 2003|author=Seyi Oduyela|accessdate=2010-06-04|archivedate=2012-03-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120307122104/http://nigeriaworld.com/feature/publication/oduyela/081603.html}}</ref>
A gụrụ Patrick Dan Archibong Barracks - Calabar aha ya, mana e mechara laghachi na aha ebe ya.<ref name="nowa" />
== Ihe odide ==
{{Reflist|2}}{{CrossRiverStateGovernors}}{{Nigeria Buhari Governors}}{{Nigeria Babangida Governors}}
dczqvxv5yxegirg4gc90v403agpy38w
George Noah
0
31347
728834
695986
2026-09-29T06:04:18Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
728834
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder|website=http://georgekayodenoah.com/}}{{Databox}}
George Kayode Noah (amuru Ọktoba 1957) bu onye Naijiria  odeakụkọ na onye bubu onye isi ala. Noah bụ onye isi njikwa nke Lagos State Signage & Advertisement Agency n'etiti 2011 na 2015, ụlọ ọrụ nke Lagos State Government bụ maka ịhazi na ịchịkwa mgbasa ozi n'èzí na ngosipụta akara na steeti ahụ.[1].<ref>{{Cite web|date=2017-01-10|title=When politics colours Lagos State outdoor advertising practice|url=https://m.guardian.ng/features/media/when-politics-colours-lagos-state-outdoor-advertising-practice/|accessdate=2023-01-20|work=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News|language=en-US}}</ref>
== Mgbalị ndọrọ ndọrọ ọchịchị ==
A họpụtara Noah ka ọ bụrụ odeakwụkwọ ụlọ nke Mahadum nke Ibadan Students Union na 1979, na mmeri siri ike.<ref>{{Cite news|title=LASAA Boss is Lagos State Man of the Year 2014|url=http://wheretoprintmagazine.com/lasaa-boss-is-lagos-state-man-of-the-year-2014/|accessdate=8 June 2014|date=26 May 2014}}</ref>
Ọ bụ onye guzobere Radio Kudirat aha ya bụ Kudirat Abiola, ụlọ ọrụ redio na-emegide ọchịchị nke hiwere na Norway. Emere ya n'okpuru nkwado Media Empowerment for Africa. Ndị ọchịchị America, British, Swedish, Danish na Norwegian kwadoro Radio Kudirat n'ọchịchọ ha ịkwụsị ọchịchị aka ike ndị agha na Nigeria..<ref>{{Cite web|author=Momodu|first=Dele|title=Memory Lane: The Drama of Abiola's Death (3)|url=http://www.bayoadeyinka.com/bayoadeyinka/index.php/entry/memory-lane-the-drama-of-abiola-s-death-3-by-dele-momodu|work=Bayo Adeyinka Blog|publisher=Bayo Adeyinka|accessdate=8 February 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140714175454/http://www.bayoadeyinka.com/bayoadeyinka/index.php/entry/memory-lane-the-drama-of-abiola-s-death-3-by-dele-momodu|archivedate=14 July 2014}}</ref>
Ụfọdụ ndị tọrọ ntọala bụ onye nwụrụ anwụ Chief Anthony Enahoro, Prọfesọ Wole Soyinka, Asiwaju Bola Tinubu, Gọvanọ Kayode Fayemi nke Ekiti State, Dr. Olaokun Soyinka, Ilemakin Soyinka, Hon. Olawale Osun, Lemi Gbolahan na Richmond Dayo Johnson. Ụlọ ọrụ redio ahụ nwere ndị nyere aka gụnyere Sinetọ Tokunbo Afikuyomi, Ọkammụta Gbadegesin, Ọkammụta Bolaji Aluko, Sinetọ Sola Adeyeye, Gọvanọ Edo Steeti gara aga, Ọkachamara Odigie Oyegun na osote ya n'oge ahụ na Rev. Peter Obadan. Radio Kudirat na-arụ ọrụ afọ atọ n'etiti 1996 na 1999.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=qz9BlWO7ExwC&q=george+noah++radio+kudirat&pg=PA85|title=Repressive State and Resurgent Media Under Nigeria's Military Dictatorship, 1988-1998|author=Ayo|first=Olutokun|date=2004|isbn=9789171065247|accessdate=7 June 2014}}</ref>
N'oge Noah nọ na LASAA, ọ ghọrọ ụlọ ọrụ mbụ na mba ahụ iji webata Skype dị ka ikpo okwu ọrụ ndị ahịa, na-etinye n'ọrụ mgbasa ozi mmiri mbụ nke Africa na Lagos, yana akụkụ mmejuputa nke akara okporo ámá na ọrụ nọmba ụlọ.<ref>{{Cite news|title=LASAA boosts customer service with video application|url=http://www.punchng.com/business/technology/lasaa-boosts-customer-service-with-video-application/|accessdate=8 June 2014|date=October 2, 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20140714212303/http://www.punchng.com/business/technology/lasaa-boosts-customer-service-with-video-application/|archive-date=14 July 2014|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news|title=LASAA Approves Launch Of Digital Water Advertising|url=http://www.pmnewsnigeria.com/2013/08/06/lasaa-approves-launch-of-digital-water-advertising/|accessdate=8 June 2014|date=August 8, 2013}}</ref><ref>{{Cite web|title=700,000 Lagos houses to get new numbers|url=http://radiolagosekofm.net/radiolagosekofm/full_english_news.asp?newscategory_id=6&productsPage=1277|work=107.5 EKO FM Lagos State Radio Service|accessdate=8 June 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161113174748/http://radiolagosekofm.net/radiolagosekofm/full_english_news.asp?newscategory_id=6&productsPage=1277|archivedate=13 November 2016}}</ref>
== Edensibia ==
<references />
{{DEFAULTSORT:Noah, George}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
dn3mcdghvmybewknl5x253l1qs7xzf6
Emmanuel E Ikwue
0
31905
728803
644302
2026-09-29T01:31:09Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
728803
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Emmanuel E Ikwue (amuru 6 June 1940) bu onye isi ndi agha ikuku nke Naijiria site na 1969 rue 1975. [1] Brigadier Ikwue bụ onye ọchịagha nke ise nke ndị agha mmiri (NAF), onye nke atọ nwera ọkwa ahụ. N'ịbụ onye mgbaàmà na Disemba 1969, ọ bụ onye mbụ na-ejide ụlọ ọrụ a dị ka onye isi ndị ọrụ, Nigerian Air Force.
== Ndụ mmalite na agụmakwụkwọ ==
Brigadier Ikwue na 6 June 1940 na Otukpo, Benue State. Ọ gara Methodist Central School Otukpo emesia ọ gakwara ụlọ akwụkwọ ndị agha ụgbọ mmiri site na 1954 ruo 1958. Ọ debanyere aha na [[Nigerian Army]] wee ziga ya maka ụdị onye otu Course 11, Regular Officers Special Training School Teshie, Accra, [[Ghana]] (1958 - 1959). Mgbe nke ahụ, ọ gara Mons Officer Cadet School, Aldershot, na Royal Military Academy Sandhurst (1959).
Enyere ya ọrụ na 1961 wee ziga ya na 1st Battalion Enugu. Na 1962 ọ jere ozi na ọrụ nchekwa na Congo n'okpuru Nkwado nke United Nations. Na 1963, a nyocha ya onye ọrụ Captain (A) na Late Brigadier Maimalari, onye na-achị 2 Brigade NA mgbe ahụ. Ọ bụ mgbe ọ na-eje ozi n'enwere a ka a mgbaàmà ya na NAF. Na nke abụọ na NAF, Ikwue ikike indoctrination na orientation nke ndị agha na [[Jémanị|Germany]] n'etiti 1963 na 1964. Mgbe o si Germany lọta, a ule ya dị ka Senior Air Officer Administration na HQ NAF, Lagos na 1965 ya na onye German dịka onye gị. Ọ bụ n'akwa ka o nọmba ọrụ maka ndị ọrụ NAF. N'afọ 1965, Prime Minister Tafawa Balewa mgbaàmà Ikwue ka ọ bụrụ onye ọrụ ụgbọ mmiri na Jamanị. Na Jamanị, ọ bụ ya na-ahụ maka ihe ndị agha niile n ọrụ ndị na-anya anya niile dị na Yurop. Na 1968, a mgbaàmà ya Doyen, onye isi ndị agha Attaché Referat (Corps) na Germany. Ya mere, ọ bụ onye mbụ Afrika na onye mbụ na-enweta NATO General ga-abụ Oga ndị agha nke nwere ndị agha sitere na 35 mba. N'afọ 1969, e chetara Ikwue wee họpụta onye ọchịchịagha nke ise nke NAF na onye otu Supreme Military and Federal Executive Councils. Ọ bụ onye ọrụ mbụ a mgbaàmà n'ụdị onye isi ndị ọrụ ikuku. O mere nhọpụta a ruo mgbe ọ lara ezumike nká na 1975.
== Ihe nrite ==
. <ref>{{Cite web|url=http://www.idomaland.org/icon/brigadier-emmanuel-e-ikwue|title=Brigadier Emmanuel e Ikwue|access-date=2023-10-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20230925072330/https://www.idomaland.org/icon/brigadier-emmanuel-e-ikwue|archive-date=2023-09-25|url-status=dead}}</ref>N'ịkwado ọrụ ya na mba ahụ, e nyere ya Nrite Independence Medal, Kongo Medal na Long Service and Good conduct Medal. NAF n nke nke ya, akwụkwọ akụkọ ya site na nturu ugo nke Medal Service Distinguished and Distinguished Flying Star. Brigadier Ikwue na ezumike nka gara n'ịgba nkume. Ọ bụkwa n'otu oge onye isi oche, Nigerian Bank for Commerce and Industry. Ọ bụkwa onye isi oche, Board of Directors, Ashaka Cement Plc (onye nhọrọ nke LaFarge SA Paris) ruo 2012. O nwetakwara nzere bachelọ na nkà ọgụ na ezumike nka.
== Ndụ onwe onye ==
Ugbu a ọ bụ onyeisi oche nke G. Cappa PLC. Ọ lụọla nwaanyị, mụtakwa ụmụ.
== Ntụaka ==
{{DEFAULTSORT:Ikwue, Emmanuel E}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
sh9sbrc4d2zhtt083psskyjdy48pyak
Ihe nrite Peter Gzowski
0
32598
728883
696407
2026-09-29T10:43:57Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
728883
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox vevent"
! colspan="2" class="infobox-above summary" |Ihe nrite Peter Gzowski
|-
! class="infobox-label" scope="row" style="width: 33%;" |E nyere ya maka
| class="infobox-data" |Enyemaka maka agụmakwụkwọ ndị okenye na Canada
|-
! class="infobox-label" scope="row" style="width: 33%;" |Mba
| class="infobox-data location" |[[Canada]]
|-
! class="infobox-label" scope="row" style="width: 33%;" |Nkwupụta site na
| class="infobox-data attendee" |[https://web.archive.org/web/20240116195724/http://pgicanada.ca/ Peter Gzowski Invitational]
|-
! class="infobox-label" scope="row" style="width: 33%;" |Ihe nrite mbụ e nyere
| class="infobox-data" |1993<span class="noprint">; Afọ 30 gara aga  </span> <span style="display:none"> (<span class="bday dtstart published updated">1993</span>) </span>
|}
'''Ihe nrite Peter Gzowski''' (nke a na-akpọ Peter Gzosky Literacy Award of Merit) bụ ihe nrite nke [https://web.archive.org/web/20240116195724/http://pgicanada.ca/ Peter Gzowski Invitational] na-enye kwa afọ iji cheta Peter Gzoanski iji kweta onyinye maka ịgụ na ide nke ndị okenye na Canada.
== Ndị mmeri ==
{| class="wikitable" width="100%"
!Afọ
!Onye mmeri
!Ihe edeturu
|-
| align="center" |2021
|John Chew
|N'ịghọta ọtụtụ afọ nke ọrụ afọ ofufo na ndị na-anakọta ego na Frontier College.
|-
| align="center" |2020
|Dianne Smith<ref>[http://www.cbc.ca/arts/books/giller-unknowns.html 'I wanted to inspire my children': Islander receives Peter Gzowski Award for literacy]. [[cbc.ca]], February 2, 2020.</ref>
|E gosipụtara ya maka ọrụ ya na P.E.I. Literacy Alliance.
|-
| align="center" |2019
|Jacey Firth Hagen<ref>[https://www.nwtliteracy.ca/sites/default/files/e-news/Literacy%20This%20Week%20May%202%202019.pdf Literacy This Week]. [https://www.nwtliteracy.ca NWT Literacy Council], May 2, 2019.</ref>
|N'ịghọta nkwado asụsụ ụmụ amaala ya.
|-
| align="center" |2019
|Nicole Alty<ref>[https://web.archive.org/web/20231028183108/https://johnhoward.mb.ca/wp-content/uploads/2020/10/Acting-EDs-report-JHSM-AGM-2020.pdf Report from the Acting Executive Director] [https://johnhoward.mb.ca John Howard Society of Manitoba], October, 2020.</ref>
|Maka ọrụ afọ ofufo na John Howard Society nke Manitoba.
|-
| align="center" |2018
|Christine Melnick<ref>[https://twitter.com/B_MayesSTV/status/1005037497028448256 Tweet by Brian Mayes]. [[Winnipeg City Council|Brian Mayes]], June 8, 2018.</ref>
|N'ịghọta na ọ na-emepụta ma na-agba ọsọ ọrụ ebere Share the Magic mgbe ọ na-eje ozi dị ka Manitoba MLA.
|-
| align="center" |2017
|Beth Gillis<ref>[https://twitter.com/nspgi/status/876943731219451909 Tweet by Nova Scotia PGI]. NSPGI, June 19, 2017.</ref>
|Maka ọrụ dị ka onye isi oche nke NS PGI.
|-
| align="center" |2016
|Joan Kenny<ref>[https://nbliteracy.ca/pgi/peter-gzowski-invitational-literacy-dinner-2016/ PGI 2016]. Literacy Coalition of New Brunswick, April 2016. Retrieved March 4, 2021.</ref>
|Dị ka onye nhazi nke New Brunswick PGI mbụ.
|-
| align="center" |2015
|Peter Mansbridge<ref>[https://twitter.com/rogersshelagh/status/665216675029979136 Tweet by Shelagh Rogers]. [[Shelagh Rogers]], November 13, 2015.</ref>
|Maka afọ iri atọ nke itinye aka na ịgụ na ide nke ndị okenye.
|-
| align="center" |2014
|Mike Stevens<ref>[https://www.theobserver.ca/2014/12/10/musician-receives-award-named-for-peter-gzowski Musician receives award named for Peter Gzowski]. The Sarnia Observer, December 10, 2014.</ref>
|Maka afọ iri na ise nke itinye aka na ihe omume PGI na Northern Canada.
|-
| align="center" |2013
|Gillian Lortie<ref name="autogenerated1">[https://web.archive.org/web/20231028134924/https://yamaskaliteracy.ca/ A brief history of YLC]. [https://web.archive.org/web/20231028134924/https://yamaskaliteracy.ca/ Yamaska Literacy Council], April 19, 2016.</ref>
|
|-
| align="center" |2012
|John Boraas<ref>http://camosun.ca/news/old/2012/dec/peter-gzowski-award.html?reroute_notice=archive</ref>
|
|-
| align="center" |2011
|Jane Patrick<ref name="autogenerated1" />
|
|-
| align="center" |2010
|Ikpuru Dị Ichebe<ref>{{Cite web|url=https://issuu.com/missionrecord/docs/03032011|title=March 3, 2011, Mission Record by the Mission Record - Issuu|accessdate=October 28, 2023|archivedate=October 28, 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231028134923/https://issuu.com/missionrecord/docs/03032011}}</ref>
|Ndị mbụ natara ugboro abụọ.
|-
| align="center" |2008
|Rick Peddle<ref>{{Cite web |url=https://www.readsaskatoon.com/blog/posts/rick_peddle__read_saskatoon_donor.html |title=Archive copy |accessdate=2023-10-28 |archivedate=2021-07-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210727093606/https://www.readsaskatoon.com/blog/posts/rick_peddle__read_saskatoon_donor.html }}</ref>
|
|-
| align="center" |2005
|Sean Fine<ref>{{Cite news|url=https://www.theglobeandmail.com/news/national/10-today/article18228591/|title=10 Today|work=The Globe and Mail|date=June 2005}}</ref>
|
|-
| align="center" |2004
|Ikpuru Dị Ichebe<ref>{{Cite web |url=http://www.canadianbands.com/Arrogant%20Worms.html |title=Archive copy |accessdate=2023-10-28 |archivedate=2021-10-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211028052137/http://canadianbands.com/Arrogant%20Worms.html }}</ref>
|
|-
| align="center" |1998
|Jacqueline Thayer Scott
|
|-
| align="center" |1996
|Peter Calamai<ref>{{Cite web|url=http://en.copian.ca/library/newsletter/naldnews/97spring/winners.htm|title=Among the Winners Were|accessdate=2023-10-28|archivedate=2023-10-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231028134925/http://en.copian.ca/library/newsletter/naldnews/97spring/winners.htm}}</ref>
|
|-
| align="center" |1994
|Allan Cooper<ref>{{Cite web|url=http://numerocinqmagazine.com/front-page/the-masthead/allan-cooper-nc-archive-page/|title=The Allan Cooper NC Archive Page}}</ref>
|
|-
| align="center" |1993
|Denise Donlon<ref>{{Cite web|url=https://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/denise-donlon#:~:text=Literacy%20advocate%20Peter%20Gzowski%20called,the%20Toronto%20gay%20pride%20parade|title=Denise Donlon | the Canadian Encyclopedia}}</ref>
|Onye mbụ natara ya.
|-
| align="center" |?
|John Fitzpatrick<ref>{{Cite web|url=https://news.smu.ca/news/2017/4/28/honorary-degree-john-s-fitzpatrick|title=Honorary Degree: John S. Fitzpatrick}}</ref>
|Ụbọchị a na-ejighị n'aka maka onyinye ahụ.
|-
| align="center" |?
|Joe Hlavay<ref>{{Cite web |url=https://mhfh.com/tribute-ajax/print-obituary.html?id=27142 |title=Archive copy |accessdate=2023-10-28 |archivedate=2023-10-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231028134924/https://mhfh.com/tribute-ajax/print-obituary.html?id=27142 }}</ref>
|Ụbọchị a na-ejighị n'aka maka onyinye ahụ.
|}
== Ihe odide ==
{{Reflist}}
dfxbzv3kk2ji0ag6fzjp1ze8cvfjxyy
Hilary Edeoga
0
32836
728844
199360
2026-09-29T08:49:51Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
728844
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder|honorific-prefix=Prof.|name=Hilary Edeoga|image=|image_size=|smallimage=<!--If this is specified, "image" should not be.-->|alt=|caption=|office=4th [[Vice-chancellor (education)|Vice-Chancellor]] of [[Michael Okpara University of Agriculture]]|term_start={{Start date|2011|3|1}}|term_end={{End date|2016|2|31}}|appointed=MOUAU Governing Council|predecessor=|successor=[[Francis Otunta]]|office1=Enugu State Commissioner for Agriculture and Natural Resources|term_start1=2007|term_end1=2009|predecessor1=|successor1=|birth_name=Hilary Edeoga Odo|birth_date={{Birth date and age|1960|11|28}}|birth_place=Eha Amafu, [[Isi Uzo]], [[Enugu State]], Nigeria|death_date=<!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} -->|nationality=[[Nigerian]]|spouse=Georgina Bizugbe Edeoga|children=3|alma_mater=[[University of Port Harcourt]]|occupation={{flatlist|
*[[academic]]
*[[researcher]]}}|profession=|known_for=|awards=<!-- For civilian awards - appears as "Awards" if | mawards= is not set -->|module=}}{{Databox}}
'''Hilary Edeoga Odo''' (amuru na November 28, 1960) bu nwa akwukwo Naijiria na prọfesọ nke ngalaba osisi taxonomy na cytogenetics . <ref>{{Cite news|url=http://m.thenigerianvoice.com/news/184914/the-case-of-profs-obafunwa-and-edeoga.html|title=The case of Profs Obafunwa and Edeoga|work=The Nigerian Voice|author=Ananobi|first=Chika|date=9 July 2015|accessdate=23 May 2016}}</ref> Ọ rụrụ ọrụ dị ka onye isi oche nke anọ nke [[Mahadum Ọrụ Ugbo Michael Okpara|Michael Okpara University of Agriculture]] site na 2011 ruo 2016. <ref>{{Cite news|url=http://www.authorityngr.com/2015/12/MOUAU-has-provided-alternative-to-Ghanaian-varsities--Prof--Edeoga/|title=MOUAU has provided alternative to Ghanaian varsities - Prof. Edeoga|work=[[The Authority (newspaper)|The Authority Newspaper]]|author=Oko|first=Steve|date=21 December 2015|accessdate=23 May 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160924090623/http://www.authorityngr.com/2015/12/MOUAU-has-provided-alternative-to-Ghanaian-varsities--Prof--Edeoga/|archive-date=24 September 2016|url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite news|url=http://www.vanguardngr.com/2015/08/mouau-23-the-edeoga-factor/|title=MOUAU @ 23: The Edeoga factor|work=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard Newspaper]]|author=Amor|first=Dan|date=7 August 2015|accessdate=23 May 2016}}</ref>
== Mmalite ndụ na agụmakwụkwọ ==
Ọ bụ onye amuru n'ezinaụlọ Chief na Oriakụ Edeoga Ogenyi Eze n'obodo Eha Amafu, bụ obodo kwụụrụ onwe ya n'okpuru ọchịchị [[Isi Uzo]] nke [[Ȯra Enugu|steeti]] Enugu, Edeoga gụrụ akwụkwọ sekọndrị na Patrick's Secondary School (Emene High School) na Abakaliki High School, Presco bido na 1974 ruo 1979 n'otu n'otu. Ọ gakwara na mahadum Port Harcourt ebe ọ nwetara nzere B.Sc. asambodo na Botany na 1985, M.Sc. asambodo na 1989 wee nweta Ph.D. na 1991 ha niile bụ site n'otu mahadum ahu. <ref name="vision">{{Cite web|url=http://visionafricamagazine.com/magazine/index.php?option=com_content&view=article&id=91:professor-edeoga-hillary-a-resourceful-agricultural-expert&catid=3:project|title=Professor Edeoga Hillary: A resourceful Agricultural Expert|publisher=Vision Africa Magazine|accessdate=24 May 2016|archivedate=24 June 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160624225550/http://visionafricamagazine.com/magazine/index.php?option=com_content&view=article&id=91:professor-edeoga-hillary-a-resourceful-agricultural-expert&catid=3:project}}</ref>
== Ọrụ ==
Edeoga rụrụ ọrụ mbụ dị ka onye nkuzi dị elu na Mahadum Bendel State, Ekpoma site na 1988 ruo 1999. <ref name="vision"/>Ọ rụrụ ọrụ n'ọkwa di iche iche nke gbasara agụmakwụkwọ na ndọrọ ndọrọ ọchịchị, gụnyere ịrụ ọrụ dika onye isi oche Michael Okpara University of Agriculture site na 2001 ruo 2005. wee bụrụ onye isi ministri n'ahụ maka ọrụ ugbo na akụ na ụba na Enugu Steeti site n'afo 2007 ruo 2009. <ref name="vision"/>Na Disemba 20, 2010, a họpụtara ya ka ọ bụrụ osote onye isi nke anọ na Micheal Ọkpara University of Agriculture, ọkwá ọ nọrọ ruo April 31 2016. <ref>{{Cite news|url=http://www.nigerianbestforum.com/generaltopics/edeoga-becomes-michael-okpara-varsity-vc/|title=EDEOGA BECOMES MICHAEL OKPARA VARSITY VC|publisher=Nigerian Best Forum|date=4 January 2011|author=Udeajah|first=Gordi|accessdate=24 May 2016}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.authorityngr.com/2015/12/MOUAU-has-provided-alternative-to-Ghanaian-varsities--Prof--Edeoga/|title=MOUAU has provided alternative to Ghanaian varsities - Prof. Edeoga|work=[[The Authority (newspaper)|The Authority Newspaper]]|author=Oko|first=Steve|date=21 December 2015|accessdate=23 May 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160924090623/http://www.authorityngr.com/2015/12/MOUAU-has-provided-alternative-to-Ghanaian-varsities--Prof--Edeoga/|archive-date=24 September 2016|url-status=dead}}</ref>Edeoga bụ onye otu ndị ọkachamara dị iche iche gụnyere American Society of Plant Taxonomists na Nigerian Society for Experimental Biology.<ref name="vision" />
<references group="" responsive="1"></references>
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
[[Òtù:1960 births]]
20kggr7xrnq6r2e4lf7sjvz63aed7jv
R. T. France
0
33227
728621
707534
2026-09-28T17:45:01Z
InternetArchiveBot
11600
Add 2 books for (20260928)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]]
728621
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|pre-nominals=[[The Reverend]]|name=R. T. France|image=Dick France on Bird Rock, Gwynedd.jpg|alt=|birth_date={{birth date|df=y|1938|04|02}}|birth_place=[[Derry]], Northern Ireland|death_date={{nowrap|{{death date and age|df=y|2012|02|10|1938|04|02}}}}|death_place=[[Llangelynnin, Gwynedd|Llangelynin]], Wales|nationality=British|spouse=Barbara<ref>{{cite news |date=23 February 2012 |title=R. T. France |url=https://www.thetimes.co.uk/article/r-t-france-zkbk0zwsr93 |url-access=subscription |newspaper=The Times |location=London |access-date=31 August 2018}}</ref>|awards=|module={{Infobox clergy |child=yes
| church = [[Church of England]]
| ordained = 1966<ref>{{cite magazine |last=May |first=Alex |year=2012 |title=Obituaries |url=https://issuu.com/oxfordalumni/docs/oxford_today_tt2012/47 |magazine=Oxford Today |volume=24 |issue=3 |location=Oxford |publisher=University of Oxford |page=47 |access-date=31 August 2018}}</ref>
| congregations =
| offices_held =
| title =
}}|module2={{Infobox academic |child=yes
| alma_mater = {{unbulleted list | [[Balliol College, Oxford]] | [[University of London]] | [[Tyndale Hall]]}}
| thesis_title =
| thesis_year =
| school_tradition = [[Evangelical Anglicanism]]
| influences = <!--must be referenced from a third party source-->
| era =
| discipline = [[Biblical studies]]
| sub_discipline = [[New Testament]]
| workplaces = {{unbulleted list | [[University of Ife]] | [[Tyndale House (Cambridge)|Tyndale House]] | [[Ahmadu Bello University]] | [[London Bible College]] | [[Wycliffe Hall, Oxford]]}}
| doctoral_students = <!--only those with WP articles-->
| notable_students = <!--only those with WP articles-->
| main_interests =
| notable_works =
| influenced = <!--must be referenced from a third party source-->
}}|signature=|signature_alt=}}
<ref>{{Cite news|date=17 April 2012|title=Canon Dick France|url=https://www.telegraph.co.uk/news/obituaries/religion-obituaries/9209984/Canon-Dick-France.html|work=The Telegraph|accessdate=31 August 2018}}</ref>'''Richard Thomas France''' (1938-2012), nke a maara dị ka '''R. T. France ''' ma ọ bụ '''Dick France''', bụ onye ọkà mmụta Agba Ọhụrụ na onye ụkọchukwu Anglịkan . <ref>{{Cite news|date=14 March 2012|title=Obituary: The Revd Dr R. T. France|url=https://www.churchtimes.co.uk/articles/2012/16-march/gazette/obituary-the-revd-dr-r-t-france|work=Church Times|publisher=Hymns Ancient and Modern|accessdate=6 April 2018}}</ref> Ọ bụ onye Isi nke Wycliffe Hall, Oxford, site na 1989 ruo 1995. Ọ rụkwara ọrụ na London School of Theology.
== Akụkọ ndụ ==
A mụrụ Richard T. (Dick) France na 2 Eprel 1938. Ọ gụrụ akwụkwọ na Bradford Grammar School na Balliol College, Oxford (BA, 1960; MA 1963). Ọ nwetara BD ya na Tyndale Hall, Mahadum London (1963), na PhD ya na Tyndale Hall, Bristol (1967). Ọ rụrụ ọrụ dị ka onye ụkọchukwu n'England na Wales site na 1995 ruo mgbe ọ lara ezumike nká na 1999. Ọ nwụrụ na 10 Febụwarị 2012.
* Onye nkuzi na Bible Studies, Mahadum Ife, Nigeria (1969-1973)
* Onye na-elekọta ọ́bá akwụkwọ, Tyndale House, Cambridge (1973-1976)
* Onye nkuzi dị elu na ọmụmụ okpukpe, [[Mahadum nke Ahmadu Bello|Mahadum Ahmadu Bello]] (1976-1977)
* Onye nlekọta ụlọ, Tyndale House (1978-1981)
* Onye nkuzi dị elu, Ọmụmụ Agba Ọhụrụ (1981-1988); Onye isi oche (1983-1988) London Bible College
* Onye isi, Wycliffe Hall, Mahadum Oxford (1989-1995)
* Rector nke Wentnor, Ratlinghope, Myndtown, Norbury, More, Lydham na Snead (1995-1999)
* Hon Canon Theologian nke [[Ibadan]] Cathedral, Nigeria (1994-2012)
* Hon. Research Fellow, Mahadum Bangor (2004-2012)
Ọ bụ onye otu (site na 1989; osote onyeisi oche kemgbe 2005) nke Kọmitii na-ahụ maka Nsụgharị Bible nke New International Version of the Bible (NIV), na maka Today's New International Version (2005).
== Ọrụ ==
=== Akwụkwọ ===
* {{Cite book|author=France|first=R. T.|title=The Living God|url=https://archive.org/details/livinggod00fran|location=London|publisher=Inter-Varsity Press|date=1970|isbn=0-87784-697-9}}
* {{Cite book|author=France|first=R. T.|title=Jesus and the Old Testament: His Application of Old Testament Passages to Himself and His Mission|url=https://archive.org/details/jesusoldtestamen0000rtfr|edition=1st|location=London; Downers Grove, IL|publisher=Tyndale Press; Inter-Varsity Press|date=1971|isbn=0-85111-727-9}}
* {{Cite book|author=France|first=R. T.|title=The Man They Crucified: a Portrait of Jesus|url=https://archive.org/details/mantheycrucified0000fran|location=London/Chicago|publisher=Inter-Varsity Press|date=1975}}
* {{Cite book|author=France|first=R. T.|title=I Came to Set the Earth on Fire: a Portrait of Jesus|url=https://archive.org/details/icametoseteartho0000fran|location=Downers Grove, IL|publisher=InterVarsity Press|date=1975|isbn=0-87784-642-1}}
* {{Cite book|author=France|first=R. T.|title=Gospel Perspectives, vols 1-3|url=https://archive.org/details/gospelperspectiv0001unse|location=Sheffield, UK|publisher=Sheffield: JSOT Press|date=1980–1983|isbn=978-1-59244-289-8}}
* {{Cite book|author=France|first=R. T.|title=Jesus and the Old Testament: His Application of Old Testament Passages to Himself and His Mission|url=https://archive.org/details/jesusoldtestamen0000fran|location=Grand Rapids, MI|publisher=Baker Book House|date=1982|isbn=0-8010-3508-2 <!--|edition=1st -->|edition=re-issue}}
* {{Cite book|author=France|first=R. T.|title=The Gospel According to Matthew: An Introduction and Commentary|url=https://archive.org/details/gospelaccordingt0000fran|series=Tyndale New Testament Commentary|location=Leicester, UK|publisher=Inter-Varsity Press|date=1985|isbn=0-8028-0063-7}}
* {{Cite book|author=France|first=R. T.|title=The Evidence for Jesus|url=https://archive.org/details/evidenceforjesus00fran|location=London; Downers Grove, IL|publisher=Hodder & Stoughton; InterVarsity Press|date=1986|isbn=0-340-38172-8}}
* {{Cite book|author=France|first=R. T.|title=Matthew: Evangelist and Teacher|url=https://archive.org/details/matthewevangelis0000rtfr|location=Exeter, UK|publisher=Paternoster|date=1989|isbn=1-59244-936-0}}
* {{Cite book|author=France|first=R. T.|title=The Man They Crucified: a Portrait of Jesus|location=Vancouver, BC|publisher=Inter-Varsity Press|date=1989|isbn=1-57383-236-7|edition=revised}}
* {{Cite book|author=France|first=R. T.|title=Divine Government: The Kingship of God in the Gospel of Mark|url=https://archive.org/details/divinegovernment0000fran|location=London|publisher=SPCK|date=1990|isbn=0-281-04471-6}}
* {{Cite book|editor=France|page=J. Alec Motyer|title=The New Bible Commentary: 21st-Century Edition|location=Leicester, UK; Downers Grove, IL|publisher=Inter-Varsity Press|date=1994|isbn=978-0851106489|edition=revised}}
* {{Cite book|author=France|first=R. T.|title=Women in the Church's Ministry: a Test-case for Biblical Interpretation|url=https://archive.org/details/womeninchurchsmi0000fran|series=Didsbury Lectures|location=Carlisle, UK|publisher=Paternoster Press|date=1995}}
* {{Cite book|author=France|first=R. T.|title=Women in the Church's Ministry: a Test-case for Biblical Interpretation|series=Didsbury Lectures|location=Grand Rapids, MI|publisher=Eerdmans|date=1997|isbn=0-8028-4172-4|edition=reissue}}
* {{Cite book|author=France|first=R. T.|title=The Gospel of Mark|edition=1st|series=Doubleday Bible Commentary series|location=New York|publisher=Doubleday|date=1998|isbn=0-385-49017-8}}
* {{Cite book|author=France|first=R. T.|title=Jesus and the Old Testament: His Application of Old Testament Passages to Himself and His Mission|location=Vancouver, BC|publisher=Regent College Publishing|date=2000|isbn=1-57383-006-2<!--|edition=1st -->|edition=republication}}
* {{Cite book|author=France|first=R. T.|title=The Gospel of Mark: A Commentary on the Greek Text|series=[[New International Greek Testament Commentary]]|location=Grand Rapids, MI|publisher=Eerdmans|date=2002|isbn=0-8028-2446-3}}
* {{Cite book|author=France|first=R. T.|title=Divine Government: The Kingship of God in the Gospel of Mark|location=Vancouver, BC|publisher=Regent College Publishing|date=2003|isbn=1-57383-244-8|edition=re-issue}}
* {{Cite book|author=France|first=R. T.|title=The Gospel of Matthew|url=https://archive.org/details/gospelofmatthew0000fran|series=[[New International Commentary on the New Testament]]|location=Grand Rapids, MI|publisher=Eerdmans|date=2007|isbn=978-0-8028-2501-8}}
* {{Cite book|author=France|first=R. T.|title=Mark|url=https://archive.org/details/mark0000fran|location=Peabody, MA|publisher=Hendrickson Publishers|date=2007|isbn=978-1-59856-186-9}}
* {{Cite book|author=France|first=R. T.|title=Matthew: An Introduction and Commentary|series=[[Tyndale New Testament Commentaries]]|location=Downers Grove, IL|publisher=InterVarsity Press|date=2007|isbn=978-0-8308-2980-4|edition=reissue}}
* {{Cite book|author=France|first=R. T.|title=Timothy, Titus, and Hebrews|location=Peabody, MA|publisher=Hendrickson Publishers|date=2007|isbn=978-1-59856-195-1}}
* {{Cite book|author=France|first=R. T.|title=Luke|url=https://archive.org/details/luke0000fran|series=Teach the Text Commentary Series|location=Grand Rapids, MI|publisher=Baker Academic|date=2013|isbn=978-0-8010-9235-0}}
=== Isiokwu na isiakwụkwọ ===
* ——— (1965). "Henry Martyn". Ndị ozi ala ọzọ ise. London: Banner of Truth Trust. <nowiki>ISBN 978-0-851-51117-7</nowiki>. - Ntinye mmeri nke asọmpi bipụtara na nchịkọta akụkọ ndụ.{{Cite book|author=France|first=R. T.|chapter=Henry Martyn|title=Five Pioneer Missionaries|location=London|publisher=Banner of Truth Trust|date=1965|isbn=978-0-851-51117-7}}
* {{Cite journal|author=France|first=R. T.|title=Inerrancy and New Testament Exegesis|url=https://archive.org/details/themelios_autumn-1975_1_1/page/12|journal=Themelios|volume=1|issue=1|date=Autumn 1975|pages=12–18}}
* {{Cite journal|author=France|first=R. T.|title=Matthew's Gospel in Recent Study|url=https://archive.org/details/sim_themelios_january-february-1989_14_2/page/41|journal=Themelios|volume=14|issue=2|date=January 1989|pages=41–46}}
* {{Cite journal|author=France|first=R. T.|title=Development in New Testament Christology|url=https://archive.org/details/sim_themelios_1992-10_18_1/page/4|journal=Themelios|volume=18|issue=1|date=October 1992|pages=4–8}}
== Ihe odide ==
{{Reflist}}
== Ebe e si nweta ya ==
IVP; Library of Congress; WorldCat.org; Bookfinder.com{{s-start}}
{{s-aca}}
{{succession box|title=Principal of [[Wycliffe Hall, Oxford]]|years=1989–1995|before=Geoffrey Shaw|after=[[Alister McGrath]]}}
{{s-end}}{{London School of Theology}}{{Authority control}}
83ckfupse7eqirqype6hyw7ivfftcay
Orrery
0
34839
728639
706195
2026-09-28T17:58:53Z
InternetArchiveBot
11600
Add 1 book for (20260928)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]]
728639
wikitext
text/x-wiki
[[Usòrò:Orrery_small.jpg|thumb|Obere ihe ngosi na egosi ụwa na mbara ala ndị dị n'ime]]
'''orrery''' bụ ihe nlereanya nke usoro anyanwụ nke na egosi ma ọ bụ na ebu amụma ọnọdụ na mmegharị nke [[mbara ala]] na ọnwa, na abụkarị dịka ihe nlereanya heliocentric. Ọ pụkwara ịnọchite anya nha nke ahụ ndị a; Otú ọ dị, ebe ọ bụ na ịbawanye ihe ziri ezi anaghị adịkarị irè n'ihi nnukwu ọdịiche dị iche iche, enwere ike iji ihe dị ala mee ihe kama. Ọ bụ ezie na ndị Gris nwere planetaria na arụ ọrụ, e mepụtara orrery mbụ nke bụ planetarium nke oge a na 1713, e nyekwara Charles Boyle, 4th Earl of Orrery - ya mere aha ahụ. A na ejikarị usoro elekere eme ihe na akwọ ha na ụwa na anọchite anya Anyanwụ n'etiti, yana mbara ala na njedebe nke ọ bụla n'ime ogwe aka.
== Akụkọ ihe mere eme ==
=== Nsụgharị Oge Ochie ===
[[Usòrò:NAMA_Machine_d'Anticythère_1.jpg|thumb|Usoro Antikythera, isi iberibe, c. 205 ruo 87 BC ]]
[[Usòrò:Carlo_G_Croce_Astrarium.jpg|thumb|Carlo G Croce, nrụzigharị nke Dondi's Astrarium, nke e wuru n'etiti 1348 na 1364 na Padua]]
[[Antikythera]]_mechanism" id="mwJQ" rel="mw:WikiLink" title="Antikythera mechanism">Usoro Antikythera, nke a chọtara na 1901 n'ụgbọ mmiri dị n'àgwàetiti Gris nke Antikythèra n'Oké Osimiri Mediterenian, gosipụtara mmegharị nke Anyanwụ, [[Ọnwa]], na [[mbara ala]] ise Ndị Gris oge ochie maara. <ref name="NYT-20141124-JM">{{Cite news|author=Markoff|first=John|title=On the Trail of an Ancient Mystery – Solving the Riddles of an Early Astronomical Calculator|url=https://www.nytimes.com/2014/11/25/science/solving-the-riddles-of-an-early-astronomical-calculator.html|date=24 November 2014|work=[[The New York Times]]|accessdate=25 November 2014}}</ref> dere ya n'agbata 205 na 87 BC. <ref>{{Cite journal|author=de Solla|first=Price, Derek|authorlink=Derek J. de Solla Price|title=Gears from the Greeks. The Antikythera Mechanism: A Calendar Computer from ca. 80 BC|url=https://archive.org/details/sim_transactions-of-the-american-philosophical-society_1974-11_64_7/page/n38|journal=Transactions of the American Philosophical Society|volume=64|issue=7|pages=1–70 (page 19)|year=1974|doi=10.2307/1006146}}</ref> <ref name="Carman Evans">{{Cite journal|author=Carman|first=Christián C.|title=On the epoch of the Antikythera mechanism and its eclipse predictor|journal=Archive for History of Exact Sciences|date=15 November 2014|volume=68|issue=6|pages=693–774|doi=10.1007/s00407-014-0145-5}}</ref> <ref name="HMSO">{{Cite book|author=Calvert|first=H. R.|title=Astronomy: Globes Orreries and other Models|publisher=H.M.S.O|location=London|date=1967}}</ref> na-ewere usoro ahụ dị ka otu n'ime orreries mbụ. [1] Ọ bụ geocentric ma jiri ya mee ihe dị ka onye na-agbakọ ihe iji gbakọọ ọnọdụ mbara igwe.
Cicero, onye ọkà ihe ọmụma Rom na onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị na ede na narị afọ mbụ BC, nwere ntụaka na akọwa ụdị igwe mbara ala. Dị ka o si kwuo, ndị Greek polymaths Thales <ref>{{Cite book|author=Cicero|first=Marcus|url=http://www.thelatinlibrary.com/cicero/repub1.shtml|title=de Re Publica I|language=la|quote=dicebat enim Gallus sphaerae illius alterius solidae atque plenae vetus esse inventum, et eam a Thalete Milesio primum esse tornatam, post autem ab Eudoxo Cnidio, discipulo ut ferebat Platonis, eandem illam astris quae caelo inhaererent esse descriptam;}}</ref> na Posidonius <ref>{{Cite book|author=Cicero|first=Marcus|url=https://www.gutenberg.org/ebooks/14988|title=De Natura Deorum|pages=253|language=|quote=But if that sphere which was lately made by our friend Posidonius, the regular revolutions of which show the course of the sun, moon, and five wandering stars, as it is every day and night performed, were carried into Scythia or Britain, who, in those barbarous countries, would doubt that that sphere had been made so perfect by the exertion of reason?}}</ref> rụrụ ngwaọrụ na egosipụta mmegharị eluigwe.
=== Nsụgharị ndị mbụ ===
[[Usòrò:Astronomical_clock_(Venus-Mercury_side),_Eberhard_Baldewein_et_al,_Marburg-Kassel,_1563-1568_-_Mathematisch-Physikalischer_Salon,_Dresden_-_DSC08057.jpg|thumb|Oge elekere mbara igwe (akụkụ Venus-) nke Eberhard Baldewein, 1563-1568. Ihe ngosi na Mathematisch Physikalischer Salon nke Dresden, Germany.]]
N'afọ 1348, Giovanni Dondi wuru usoro elekere elekere mbụ a maara nke usoro ahụ. <ref name="Lloyd">{{Cite book|author=Lloyd|first=H. Alan|title=Some Outstanding Clocks Over Seven Hundred Years|date=1958|publisher=Leonard Hill Books Limited|location=London|pages=9–24}}</ref><ref>{{Cite book|author=King|first=Henry C.|title=Geared to the stars : the evolution of planetariums, orreries, and astronomical clocks|date=1978|publisher=[[University of Toronto Press]]|location=Toronto|isbn=0-8020-2312-6|pages=[https://archive.org/details/gearedtostarsevo00king/page/28 28–41]|url=https://archive.org/details/gearedtostarsevo00king/page/28}}</ref> na egosipụta Ọnọdụ ecliptic nke ọnwa, anyanwụ, Mercury, Venus, Mars, Jupiter na Saturn dị ka echiche dị mgbagwoju anya nke Ptolemaic. Oge elekere ahụ n'onwe ya furu efu, mana Dondi hapụrụ nkọwa zuru oke nke ụgbọ okporo ígwè ya.
<ref name="EE">{{Cite book|author=Brewster|first=David|title=The Edinburgh Encyclopedia|publisher=William Blackwood et al.|location=Edinburgh|date=1830|pages=624|chapter=Planetary Machines|chapterurl=https://books.google.com/books?id=q2tTt_NNr2YC&pg=PA646}}</ref> ọ na erule 1650, P. Schirleus wuru planetarium nke anyanwụ dị ka mbara ala, yana Mercury na Venus na agba anyanwụ gburugburu dị ka ọnwa ya.
N'ụlọ ikpe nke William nke Anọ, Landgrave nke Hesse Kassel, e wuru elekere abụọ dị mgbagwoju anya na 1561 na 1563-1568. <ref>{{Cite book|author=Poulle|first=Emmanuel|title=Die Planetenlaufuhr : ein Meisterwerk der Astronomie und Technik der Renaissance geschaffen von Eberhard Baldewein 1563 - 1568|date=2008|publisher=Dt. Gesellschaft für Chronometrie|location=Stuttgart|isbn=978-3-89870-548-6|edition=1ª|ref=Poulle}}</ref> <ref name="Lloyd2">Lloyd (1958), pp. 46–57.</ref> na eji akụkụ anọ egosi ọnọdụ ecliptical nke Anyanwụ, Mercury, Venus, Mars, Jupiter, Saturn, Ọnwa, Anyanwụ na Dragon (Nodes of the Moon) dị ka Ptolemy si kwuo, kalenda, ọwụwa anyanwụ na ọdịda anyanwụ, na ihe igwe na arụ ọrụ n'onwe ya nke nwere akara anyanwụ na eme ihe nkiri nke, na egosi ezigbo ọnọdụ Anyanwụ ahụ, gụnyere usoro oge. A na egosi elekere ndị ahụ ugbu a na Kassel na Astronomisch-Physikalisches Kabinett na Dresden na Mathematisch-Physicalischer Salon.
Na ''De revolutionibus orbium coelestium'', nke e bipụtara na Nuremberg na 1543, Nicolaus Copernicus mara ozizi ọdịda anyanwụ nke eluigwe na ala nke anyanwụ na agba gburugburu [[Àlà|Ụwa]] kwa ụbọchị. Ọ chọpụtara na ụfọdụ ndị ọkà ihe ọmụma Gris dị ka Aristarchus nke Samos chepụtara eluigwe na ala dị n'etiti. Nke a mere ka mmegharị epicyclic nke mbara ala dị mfe, na eme ka ọ ga ekwe omume ịnọchite anya ụzọ mbara ala dị ka okirikiri dị mfe. Enwere ike iji gear mee ihe ngosi nke a. Ngwá ọrụ ka mma nke Tycho Brahe mere nchọpụta ziri ezi nke mbara igwe (1576-1601), ma site na ndị a Johannes Kepler (1621) kwubiri na mbara ala na agba anyanwụ gburugburu na ellipses. <ref name="Ronan">{{Cite book|author=Ronan|first=Colin|title=The Practical Astronomer|url=https://archive.org/details/practicalastrono0000rona_k0u1|publisher=Bloomsbury Books|location=London|origyear=First published 1981|date=1992|pages=[https://archive.org/details/practicalastrono0000rona_k0u1/page/108 108]–112|isbn=1-85471-047-8}}</ref>'afọ 1687, Isaac Newton kọwara ihe kpatara mmegharị elliptic na ozizi ya nke ikike ndọda.
=== Ebe a na eme ihe nkiri n'oge a ===
[[Usòrò:Frederiksborg_slot_-_Museum_20090818_28.JPG|thumb|Orrery n'ime Sphaera Copernicana, nke Joseph nke Gottorp rụrụ ma Andreas Bösch wuru, 1653]]
[[Usòrò:Wright_of_Derby,_The_Orrery.jpg|thumb|''A Philosopher Lecturing on the Orrery'' ({{circa|1766}}) by Joseph Wright of Derby]]
[[Usòrò:Two_Orreries_(Derby_Museum_&_Art_Gallery).webm|thumb|Nrụzigharị ọrụ nke oge a nke nnukwu orrery na Derby Museum na Art Gallery, England) ]]
[[Usòrò:Planetarium_Eise_Eisinga_in_Franeker.jpg|thumb|Ebe a na-arụ ọrụ site n'aka onye na akpụ ajị anụ Eise Eisinga site na 1774 ruo 1781 n'ime ụlọ ya, planetarium kachasị ochie na arụkọ ọrụ n'ụwa]]
Enwere orrery nke ndị na eme elekere George Graham na Thomas Tompion wuru ụbọchị na History of Science Museum, Oxford. Graham nyere onye na emepụta ngwá ọrụ a ma ama bụ John Rowley nke [[London]] ihe nlereanya mbụ, ma ọ bụ nhazi ya, ka o mee otu maka Prince Eugene nke Savoy. Enyere Rowley ọrụ ka o meere onye na elekọta ya bụ Charles Boyle, 4th Earl of Orrery akwụkwọ ọzọ, nke ngwaọrụ ahụ wepụrụ aha ya na Bekee. E gosipụtara ihe nlereanya a n'aka nwa Charles John, emesịa 5th Earl of Cork na 5th Earl of Orrery. N'onwe ya, Christiaan Huygens bipụtara na 1703 nkọwa nke igwe heliocentric mbara ala nke o wuru mgbe o bi na Paris n'etiti 1665 na 1681. Ọ gbakọọ ụgbọ oloko gia chọrọ iji nọchite anya otu afọ nke ụbọchị 365.242, ma jiri ya mepụta okirikiri nke onye isi. mbara ala.
Ihe osise Joseph Wright Onye ọkà ihe ọmụma na enye nkuzi na Orrery ( ), nke kwụnyere na Derby Museum na Art Gallery, na egosi otu ìgwè na ege ntị nkuzi sitere n'aka onye ọkà ihe ọmụma okike. Anyanwụ dị na orrery brass na enye naanị ìhè dị n'ime ụlọ ahụ. Orrery nke e gosipụtara na eserese ahụ nwere mgbanaka, nke na enye ya ọdịdị yiri nke ogwe aka. Ngosipụta ahụ wee nwee ike igosi n'ehihie.
Iji tinye nke a n'ọnọdụ oge, na 1762 John Harrison's marine chronometer bu ụzọ mee ka a tụọ ya nke ọma nke longitude. N'afọ 1766, onye na enyocha mbara igwe Johann Daniel Titius gosipụtara na nkezi nke mbara ala ọ bụla site na Anyanwụ nwere ike ịnọchite anya usoro ndị a:
<math>\frac{4+0}{10},\frac{4+3}{10},\frac{4+6}{10},\frac{4+12}{10},\frac{4+24}{10},...</math>
Ya bụ, 0.4, 0.7, 1.0, 1.6, 2.8, ... Nọmba ndị a na ezo aka na nkeji mbara igwe, nkezi dị n'etiti Anyanwụ na Ụwa, nke bụ 1.49<sup>6</sup> × 10<sup>8</sup> km (93 × 106 miles). Derby Orrery anaghị egosi ebe dị anya, mana gosipụtara mmegharị mbara ala.
Eisinga Planetarium bụ nke Eise Eisinga wuru site na 1774 ruo 1781 n'ụlọ ya na Franeker, na [[Netherlands]]. <ref>{{Cite web|url=http://www.planetarium-friesland.nl/en|title=Welcome - Planetarium Friesland|work=www.planetarium-friesland.nl}}</ref> na egosipụta mbara ala gafee obosara nke uko ụlọ, ọ nọwokwa na arụ ọrụ ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ mgbe niile kemgbe e kere ya. Orrery a bụ planetarium n'echiche abụọ nke okwu ahụ: igwe dị mgbagwoju anya na egosi usoro mbara ala, na ihe nkiri maka igosi mmegharị nke mbara ala. Ezinụlọ Eze Dutch zụrụ ụlọ Eisinga ma nye ya ezumike nká.
[[Usòrò:Planetarium_in_Putnam_Gallery_2,_2009-11-24.jpg|thumb|Benjamin Martin Orrery nke 1766]]
N'afọ 1764, Benjamin Martin chepụtara ụdị ihe nlereanya ọhụrụ nke mbara ala, nke a na ebute mbara ala na ogwe aka ọla na eduga site na usoro nke tubes concentric ma ọ bụ coaxial. Site na owuwu a, o siri ike ime ka mbara ala na agbagharị, na ime ka ọnwa na agba gburugburu mbara ala. Martin tụrụ aro na orrery omenala kwesịrị ịnwe akụkụ atọ: planetarium ebe mbara ala na agba gburugburu Anyanwụ, tellurion (nke a na akpọkwa ''tellurian'' ma ọ bụ ''tellurium'') nke gosipụtara axis nke ụwa na otu o si agba gburugburu Anyanju, na lunarium nke gosipụtara ntụgharị nke ọnwa gburugburu ụwa. <ref name="HMSO"/>'otu orrery, enwere ike itinye mmegharị atọ a na tebụl nkịtị, iche iche site na iji spindle dị n'etiti dị ka onye isi na ebugharị.
== Nkọwa ==
Orreries niile bụ ''planetariums'' (alternative plural planetaria). Okwu ''orrery'' adịla kemgbe afọ 1714. ''nnukwu orrery'' bụ nke na agụnye mbara ala ndị dị n'èzí a maara n'oge e wuru ya. Okwu planetarium agbanweela ihe ọ pụtara, ma ugbu a na ezo aka n'ụlọ ihe nkiri hemispherical ebe a na ese onyinyo nke igwe abalị n'elu. Planetariums (orreries) nwere ike ịdịgasị iche iche site na aka na ọnụ ụlọ. A na eji orrery egosi mmegharị njem mbara ala, ebe a na akpọ ngwaọrụ igwe eji ebu amụma eclipses na transits astrarium.
Orrery kwesịrị ịgụnye anyanwụ, ụwa na ọnwa (gbakwunyere nhọrọ mbara ala ndị ọzọ). A na akpọ ihe nlereanya nke na agụnye naanị Ụwa, Ọnwa, na Anyanwụ tellurion ma ọ bụ tellurium, otu nke na enye naanị Ụwa na Ọnwa bụ lunarium. <ref name="OU_S100_22">{{Cite book|author=Pentz|first=M.J.|title=The Earth, Its Shape, Internal Structure and Composition|url=https://archive.org/details/earthitsshapeint0000open|publisher=[[Open University Press]]|location=Bletchley|date=1971|isbn=978-0-335-02034-8}}</ref> jovilabe bụ ihe nlereanya nke Jupiter na ọnwa ya.
{| class="wikitable"
!Mbara ala
!Nkezi nke ịdị anya site na Sun ([[Otu ihe na-enyocha mbara igwe|AU]])
!Diameter (na diameters nke ụwa)
!Mass (n'ime Earth masses)
!Mkpụrụ (g/cm<sup>3</sup>)
!Mba nke ọnwa
!Oge okirikiri (afọ)
!Mmetụta maka ecliptic (ogo)
!Axial tilt (degree)
!Oge ntụgharị (n'akụkụ) <br />
|-
|Mercury
|0.39
|0.38
|0.05
|5.5
|0
|0.24
|7.0°
|0°
|Ụbọchị 59
|-
|Venus
|0.72
|0.95
|0.82
|5.3
|0
|0.62
|3.4°
|177°
| -243 ụbọchị
|-
|[[Àlà|Ụwa]]
|1.00
|1.00
|1.00
|5.5
|1
|1.00
|0°
|23°
|23.9 awa
|-
|Mars
|1.52
|0.53
|0.11
|3.9
|2
|1.88
|1.9°
|25°
|awa 24.5
|-
|Jupiter
|5.20
|11.21
|317.9
|1.3
|95
|11.9
|1.3°
|3°
|Awa iri
|-
|Saturn
|9.54
|9.45
|95.2
|0.7
|146
|29.5
|2.5°
|27°
|Awa iri na otu
|-
|Uranus
|19.2
|4.01
|14.5
|1.3
|27
|84
|0.8°
|98°
| - awa iri na asaa
|-
|Neptune
|30.1
|3.88
|17.1
|1.6
|14
|165
|1.8°
|28°
|Awa iri na isii
|}
Planetarium ga egosi Oge orbital nke mbara ala ọ bụla na ọnụego ntụgharị, dịka egosiri na tebụl dị n'elu. A tellurion ga egosi Ụwa na Ọnwa na-agba anyanwụ gburugburu. Ọ ga eji akụkụ nke inclination nke equator site na tebụl dị n'elu iji gosi etu o si agbagharị gburugburu axis nke ya. <ref name="Adler">{{Cite web|url=http://64.107.216.64/research/collections/instruments/orreries.shtml|title=Adler Planetarium:Research Collections|date=2010|publisher=Adler Planetarium.|accessdate=22 June 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120127045601/http://64.107.216.64/research/collections/instruments/orreries.shtml|archivedate=27 January 2012}}</ref> ga egosi ọnwa ụwa, na agba gburugburu ụwa. A na emepụta lunarium iji gosipụta mmegharị dị Mgbagwoju anya nke ọnwa ka ọ na agba gburugburu ụwa.
A naghị arụkarị Orreries n'ọ̀tụ̀tụ̀. E wuru orreries mmadụ, ebe ụmụ mmadụ na agagharị dị ka mbara ala, mana ọtụtụ n'ime ha bụ nke nwa oge. E nwere ebe obibi mmadụ na adịgide adịgide na Armagh Observatory na Northern Ireland, nke nwere mbara ala oge ochie isii, Ceres, na Halley na Encke. <ref name="Armagh Observatory">{{Cite web|title=Human Orrery|url=https://www.armagh.space/planetarium/attractions/human-orrery|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230402022124/https://www.armagh.space/planetarium/attractions/human-orrery|archivedate=2023-04-02|work=[[Armagh Observatory and Planetarium]]}}</ref> na egosikwa Uranus na karịa ya, mana n'ụzọ dị oke ala. Onye ọzọ dị na Sky's the Limit Observatory na Nature Center na Twentynine Palms, [[California]]; ọ bụ eziokwu maka nha (20 ijeri na otu), eziokwu maka ọnọdụ (nke ziri ezi n'ime ụbọchị anọ) orrery mmadụ. Mbụ anọ ahụ <ref>{{Cite web|url=https://www.skysthelimit29.org/orrery.html|title=Orrery|work=Sky's The Limit Observatory & Nature Center|accessdate=2023-12-13|archivedate=2024-02-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240222035656/https://www.skysthelimit29.org/orrery.html}}</ref> nso na ibe ha, mana anọ na esote chọrọ ụfọdụ njem iji gaa leta ha. Otu ndị <ref name="Site des planétaires humains">{{Cite web|url=http://planetaire.over-blog.com/en|title=The Human Orrery|work=planetaire.over-blog.com}}</ref> F-HOU amalitela ọnụ ọgụgụ mmadụ niile na adịgide adịgide na mgbalị ọhụrụ iji mụọ mmetụta ha maka agụmakwụkwọ n'ụlọ akwụkwọ. <ref name="Carte des planétaires humains">{{Cite web|url=https://www.google.com/maps/@2.5507389,-77.2359853,3z/data=!3m1!4b1!4m3!11m2!2sk4G9ui5ZqmKbfaYxNOVoKuqmMKqjow!3e3|title=Emmanuel Rollinde's "Planetaires Humains - Human Orreries" List|work=Emmanuel Rollinde's "Planetaires Humains - Human Orreries" List}}</ref> na enweta map nke orreries mmadụ a ma ama.
Enwere ike iji elekere igwe nkịtị mepụta ihe dị mfe nke ukwuu na anyanwụ n'etiti, ụwa na aka nkeji na Jupiter na aka awa; ụwa ga eme 12 gburugburu anyanwụ maka 1 ntụgharị ọ bụla nke Jupiter. Afọ Jupiter n'ezie bụ afọ 11.86 n'ogologo, yabụ ihe atụ a ga efunahụ izi ezi ngwa ngwa. Ezigbo orrery ga abụ nke ziri ezi ma gụnye ọtụtụ mbara ala, ma eleghị anya ọ ga eme ka mbara ala na agbagharị.
== Ihe ngosi ==
Ọtụtụ planetariums (ụlọ) nwere projection orrery, nke na eme ka anyanwụ dị n'elu dome nke planetarium na ntụpọ ma ọ bụ obere foto nke mbara ala. Ndị a na ejikarị mbara ala site na Mercury ruo Saturn, ọ bụ ezie na ụfọdụ gụnyere Uranus. A na atụle ihe ndị na enye ìhè maka mbara ala na enyo ndị a na ejikọta na moto nke na akwọ ihe oyiyi na dome. Dị ka ọ na adịkarị, ụwa ga agba anyanwụ gburugburu n'otu nkeji, ebe mbara ala ndị ọzọ ga emecha usoro ha na agba gburugburu n'oge kwekọrọ na mmegharị ha. Ya mere Venus, nke na ewe ụbọchị 224.7 iji gbaa anyanwụ gburugburu, ga ewe sekọnd 37 iji mezue orbit na orrery, na Jupiter ga-ewe nkeji 11, 52 sekọnd.
Ụfọdụ planetariums ejirila nke a mee ihe iji mepụta mbara ala na ọnwa ha. N'ụzọ dị otú a, Mercury na agba anyanwụ gburugburu na 0.24 nke afọ ụwa, ebe Phobos na Deimos na agba Mars gburugburu n'otu oge ahụ. Ndị na arụ ọrụ na Planetarium na achọ igosi nke a etinyela okpu uhie n'Anyanwụ (iji mee ka ọ dị ka Mars) ma gbanyụọ mbara ala niile ma e wezụga Mercury na Ụwa. Enwere ike iji ihe atụ yiri nke a mee ihe iji gosi Pluto na ọnwa ise ya.
== Ihe atụ ndị a ma ama ==
[[Usòrò:Thinktank_Birmingham_-_object_1956S00682.00001(1).jpg|thumb|Ihe osise nke [[Robert Brettell Bate]] mere, c. 1812. Ugbu a na Thinktank, Birmingham Science Museum.]]
Onye na emepụta akpụkpọ ụkwụ John Fulton nke Fenwick, Ayrshire, wuru atọ n'etiti 1823 na 1833. Nke ikpeazụ dị na Glasgow's Kelvingrove Art Gallery and Museum.
Eisinga Planetarium nke onye na ebu ajị anụ aha ya bụ Eise Eisinga wuru n'ime ụlọ nke ya, na obere obodo Franeker na Friesland, bụ n'ezie orrery. E wuru ya n'agbata afọ 1774 na 1781. Ntọala nke ihe nlereanya ahụ na eche ihu site n'uko ụlọ ahụ, na ọtụtụ ọrụ igwe na oghere dị n'elu uko. Ọ na akpali ya site na elekere pendulum, nke nwere arọ 9 ma ọ bụ ọdọ mmiri. Mbara ala <ref name="Sixma">{{Cite journal|author=Sixma|first=H|date=November 1934|title=The Franeker Planetarium|journal=Popular Astronomy|volume=XLII|issue=9|pages=489–495|url=http://articles.adsabs.harvard.edu/cgi-bin/nph-iarticle_query?bibcode=1934PA.....42..489S&db_key=AST&page_ind=0&plate_select=NO&data_type=GIF&type=SCREEN_GIF&classic=YES|accessdate=2011-06-22}}</ref>-agagharị gburugburu ihe nlereanya ahụ n'oge.
Echiche ọhụrụ bụ ka ndị mmadụ rụọ ọrụ nke mbara ala na agagharị agagharị na ihe ndị ọzọ nke usoro anyanwụ. <ref name="Armagh Observatory"/> debere ụdị ihe nlereanya dị otú ahụ, nke a na akpọ orrery mmadụ, na Armagh Observatory.
== N'omenala a ma ama ==
* Usoro iwu Meccano bụ ngwá ọrụ a ma ama maka iwu ụlọ ọrụ ziri ezi. <ref name="Meccano">{{Cite journal|author=Whiting|first=Michael|date=2007|title=Orrery Developments:The Use of Meccano in Constructing Planetaria|url=http://www.sis.org.uk/bulletin/94/meccano.pdf|journal=Bulletin of the Scientific Instrument Society|issue=94|pages=26–30|accessdate=2017-05-03}}</ref> kọwara Model 391, nke mbụ Meccano Orrery, na June 1918 Meccano Manual. <ref>{{Cite web|url=https://www.meccanoindex.co.uk/Mmanuals/Mmodels.php?page=2&Smotor=&Tsearch=&Soutfit=&Sdate=&M_era=16&Srow=37&Edate=&id=1493837531|title=Analysis of Meccano Manuals - Manual Models Listings|work=www.meccanoindex.co.uk}}</ref>
* ''Ala Dune'' Messiah, nke 1969 sochiri Dune, enwere nkọwa nke ụlọ ọrụ desktọọpụ na anọchite anya ọnwa abụọ nke mbara ala Arrakis na anyanwụ ya.
* N'akụkọ ihe mere eme nke ihe nkiri 1982 The Dark Crystal, UrSkek TekTih mere nnukwu orrery na akpaghị aka, site n'enyemaka nke onye ibe ya UrSkek ShodYod, maka Aughra, na ụlọ nyocha ugwu ebe ọ bi.
* Na mbipụta 1999 nke Tarzan, onye na ede aha na amụ ihe na mbara ala na ya.
* Na ihe nkiri akụkọ sayensị nke afọ 2000 bụ ''Pitch Black'', e ji orrery mee ihe iji gosipụta [[Ikuku chi jiri n'ehihie|chi jiri n'ehihie]] nke mbara ala.
* N'ime akwụkwọ akụkọ ihe mere eme nke afọ 2020 A Room Made of Leaves nke Kate Grenville dere, ihe eji eme ihe na enweghị isi nke onye mbụ na enyocha mbara igwe nke mpaghara ahụ, William Dawes, ji ihe atụ maka ọchịchọ nke ịhụnanya mmadụ n'ozuzu ya, na mmekọrịta akụkọ ifo nke Elizabeth Macarthur na Dawes karịsịa.
== Hụkwa ==
== Ihe odide ==
{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* [http://space.jpl.nasa.gov/ JPL Solar System Simulator]
* [https://web.archive.org/web/20090919184230/http://www.longnow.org/projects/clock/orrery/ Ogologo Oge Ntọala Orrery]
* [https://web.archive.org/web/20100406030718/http://www.library.upenn.edu/exhibits/pennhistory/orrery/orrery.html Mahadum Pennsylvania Orrery]
{{Solar System models}}
[[Òtù:Pages with unreviewed translations]]
3vwyb7m1tzej63a5pto79by79813i0j
Katharine Blunt
0
34935
728666
707057
2026-09-28T18:51:49Z
InternetArchiveBot
11600
Add 1 book for (20260928)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]]
728666
wikitext
text/x-wiki
<references group="" responsive="1"></references>
{{Databox}}'''Katharine Blunt''' (May 28, 1876 - July 29, 1954) bụ onye America na-ahụ maka kemịkal, prọfesọ, na onye na-ahụ Maka nri na-edozi ahụ bụ onye ọkachamara na ngalaba nke akụ na ụba ụlọ, kemịkalụ nri na nri na-eri nri. Ọtụtụ <ref name=":1" />'ime nnyocha ya bụ na nri na-edozi ahụ, mana o mekwara nnukwu ọganihu na nyocha na calcium na phosphorus metabolism na na basal metabolism nke ụmụ nwanyị na ụmụaka. Ọ rụrụ ọrụ dị ka onye isi oche nke atọ nke Connecticut College.
== Mbido ndụ na agụmakwụkwọ ==
A mụrụ Katharine Blunt na Mee 28, 1876, na Philadelphia, Pennsylvania, diọkpara n'ime ụmụ nwanyị atọ nke Stanhope na Fanny (née Smyth) Blunt. <ref name="Leavitt" />{{Cite book|author=Leavitt|first=Judith|title=American Women Managers and Administrators: A Selective Biographical Dictionary of Twentieth-Century Leaders in Business, Education, and Government|year=1985|publisher=Greenwood Press|isbn=0-313-23748-4|url=https://books.google.com/books?id=Jk_uzzu36rgC&q=Katharine+Blunt+chemist&pg=PA31}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFLeavitt1985">Leavitt, Judith (1985). [https://books.google.com/books?id=Jk_uzzu36rgC&q=Katharine+Blunt+chemist&pg=PA31 ''American Women Managers and Administrators: A Selective Biographical Dictionary of Twentieth-Century Leaders in Business, Education, and Government'']. Greenwood Press. [[ISBN]] [[Ihe pụrụ iche:BookSources/0-313-23748-4|<bdi>0-313-23748-4</bdi>]].</cite></ref> Ọkà mmụta <ref>[[A. F. Buddington]] : Memorial to [[Charles Henry Smyth, Jr.]] ''Proceedings of the [[Geological Society of America]] for 1937'', June 1938, pp. 195–202.</ref>'ihe banyere ala Charles Henry Smyth, Jr., bụ nwa nwanne nne.
Blunt gara The Porter School na Springfield, Massachusetts, mgbe e mesịrị debanye aha na Vassar College, ma mụọ kemịkalụ. N'afọ 1898, ọ nwetara nzere Bachelor of Arts ma họpụta ya na Phi Beta Kappa . Mgbe afọ anọ gachara n'ụlọ, ọ debanyere aha na Massachusetts Institute of Technology (MIT) na 1902. <ref name="Leavitt" />{{Cite book|author=Leavitt|first=Judith|title=American Women Managers and Administrators: A Selective Biographical Dictionary of Twentieth-Century Leaders in Business, Education, and Government|year=1985|publisher=Greenwood Press|isbn=0-313-23748-4|url=https://books.google.com/books?id=Jk_uzzu36rgC&q=Katharine+Blunt+chemist&pg=PA31}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFLeavitt1985">Leavitt, Judith (1985). [https://books.google.com/books?id=Jk_uzzu36rgC&q=Katharine+Blunt+chemist&pg=PA31 ''American Women Managers and Administrators: A Selective Biographical Dictionary of Twentieth-Century Leaders in Business, Education, and Government'']. Greenwood Press. [[ISBN]] [[Ihe pụrụ iche:BookSources/0-313-23748-4|<bdi>0-313-23748-4</bdi>]].</cite></ref> Blunt nwetara <ref name=":0" />.D. ya na organic chemistry na Mahadum Chicago na 1907. [1]
== Ọrụ ==
=== Ịdu ===
Ruo otu afọ, Blunt bụ onye nkuzi na kemịkalụ na Pratt Institute na Brooklyn, New York,
wee laghachi na Vassar College na 1908 dị ka onye nkuzi nke kemịkalị. N'afọ 1913, Blunt hapụrụ Vassar ọzọ, n'oge a maka ọkwa dị ka osote prọfesọ na ngalaba akụ na ụba ụlọ na Mahadum Chicago. E mechara bulie ya n'ọkwa osote prọfesọ n'afọ 1918 ma mesịa bụrụ prọfesụ zuru oke na onyeisi oche nke ngalaba Home Economics n'afọ 1925. Mgbe bụ onyeisi oche, ngalaba ahụ toro ruo ndị ọrụ iri na asaa ma mepụta ndị nchọpụta, ndị nchịkwa, na ndị na-ahụ maka nri na-edozi ahụ.
Blunt nwere nchegbu na akụ na ụba ụlọ agaghị abụ ọrụ guzosiri ike, ya mere ọ rụrụ ọrụ iji mee ka ọ bụrụ isiokwu kwesịrị ekwesị nke ntụziaka na ịhazi usoro mmụta sayensị maka ọzụzụ ndị ọkachamara. <ref name=":1">{{Cite web|url=http://search.credoreference.com/content/entry/hupnawii/blunt_katharine_may_28_1876_july_29_1954/0|title=Select Your Library - Credo Reference|date=2016-11-28}}</ref>'afọ 1928, American Home Economics Association kwuru na nchịkwa Blunt emeela ka ọrụ gụsịrị akwụkwọ dị mma n'ọhịa, nakwa na nraranye ya na nyocha nyere ụmụ akwụkwọ ihe nlereanya bara uru. N'afọ 1930, Blunt jere ozi dị ka onye nchịkọta akụkọ nke Mahadum nke Chicago's Home Economics Series, tupu ọ bụrụ onye isi oche nke Connecticut College.
=== Kọleji Connecticut ===
N'afọ 1929, a kpọrọ Blunt onye nke atọ, na nwanyị mbụ jere ozi dị ka onye isi oche nke Connecticut College for Women, kọleji nka afọ anọ. Dị ka onye isi ala, Blunt mere mmelite nke dugara na ikikere kọleji na 1932. <ref name="Leavitt" />{{Cite book|author=Leavitt|first=Judith|title=American Women Managers and Administrators: A Selective Biographical Dictionary of Twentieth-Century Leaders in Business, Education, and Government|year=1985|publisher=Greenwood Press|isbn=0-313-23748-4|url=https://books.google.com/books?id=Jk_uzzu36rgC&q=Katharine+Blunt+chemist&pg=PA31}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFLeavitt1985">Leavitt, Judith (1985). [https://books.google.com/books?id=Jk_uzzu36rgC&q=Katharine+Blunt+chemist&pg=PA31 ''American Women Managers and Administrators: A Selective Biographical Dictionary of Twentieth-Century Leaders in Business, Education, and Government'']. Greenwood Press. [[ISBN]] [[Ihe pụrụ iche:BookSources/0-313-23748-4|<bdi>0-313-23748-4</bdi>]].</cite></ref> N'ime afọ iri na ise ọ bụ onye isi ala, ụlọ ihi ụra, ụmụ akwụkwọ na ngalaba amụbaala. A gbanwere usoro mmụta ahụ. [amaghị ama] Blunt nwetara onyinye, agụmakwụkwọ, na mkpakọrịta. N'afọ 1934, e meghere Connecticut College Arboretum na 1939, e guzobere Palmer Auditorium. N'afọ 1943, ọ lara ezumike nká, mgbe ọ dị afọ 67, mana a kpọghachiri ya dịka onye isi ala n'afọ 1945 na arịrịọ nke ndị nlekọta. Blu<ref name="Leavitt" /> jere ozi n'ọkwa ahụ ruo otu afọ ọzọ.
== Mmụta na nyocha ==
Site na 1917-18, Blunt rụrụ ọrụ maka Ngalaba Ọrụ Ugbo na Nchịkwa Nri nke United States, na-akwadebe mpempe akwụkwọ gbasara nchekwa nri. E mechara bipụta akwụkwọ mpịakọta ndị ahụ dị ka akwụkwọ nkuzi Food and the War . Mgbe ọ na-ede akwụkwọ mpịakọta ndị a, Blunt gara n'ihu na-ebipụta isiokwu gbasara kemịkalụ nri na nri na-edozi ahụ na akwụkwọ akụkọ ndị ọkà mmụta. E bipụtara mbipụta nke Ultra-Violet Light na Vitamin D na Nutrition, nchịkọta nke nyocha na mpaghara ahụ, nke ya na Ruth Cowan dere na 1930. N'oge a, o bipụtara ihe odide gbasara agụmakwụkwọ ụmụ nwanyị. Blunt kwenyere <ref name="Leavitt">{{Cite book|author=Leavitt|first=Judith|title=American Women Managers and Administrators: A Selective Biographical Dictionary of Twentieth-Century Leaders in Business, Education, and Government|year=1985|publisher=Greenwood Press|isbn=0-313-23748-4|url=https://books.google.com/books?id=Jk_uzzu36rgC&q=Katharine+Blunt+chemist&pg=PA31}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFLeavitt1985">Leavitt, Judith (1985). [https://books.google.com/books?id=Jk_uzzu36rgC&q=Katharine+Blunt+chemist&pg=PA31 ''American Women Managers and Administrators: A Selective Biographical Dictionary of Twentieth-Century Leaders in Business, Education, and Government'']. Greenwood Press. [[ISBN]] [[Ihe pụrụ iche:BookSources/0-313-23748-4|<bdi>0-313-23748-4</bdi>]].</cite></ref> "ụbọchị nke igbochi agụmakwụkwọ kọleji na ogige ahụ agwụla", nakwa na ụmụ nwanyị "n'ikwere na ike agụmakwụkwọ na ike ndọrọ ndọrọ ọchịchị ọhụrụ ha, nwere ike ime ọtụtụ ihe iji jeere ọchịchị onye kwuo uche ya nke nyeere ha aka".
== Ọnwụ ==
Mgbe Blunt lara ezumike nká na Kọleji Connecticut, ọ gara ọtụtụ njem ma mesịa nwụọ n'ihi ọrịa mgbawa nke akpa ume na July 29, 1954,{{Where|date=March 2019}}<ref name=":0">{{Cite web|url=http://www.anb.org/articles/09/09-00096.html?a=1&n=katharine%20blunt&d=10&ss=0&q=1|title=Katharine Blunt|author=Perry|first=Marilyn Elizabeth|date=2000|work=American National Biography Online|publisher=Oxford University Press|accessdate=October 27, 2016}}</ref> .<ref name="Leavitt" /> E liri ya ụbọchị abụọ ka e mesịrị, na July 31, 1954, na Springfield, Massachusetts.
== Akwụkwọ ndị e bipụtara ==
* [Ihe e dere n'ala ala peeji] Mfu nke Calcium na Cooking Kale. Oregon: Oregon State Agricultural College<ref>{{Cite web|url=http://ir.library.oregonstate.edu/xmlui/bitstream/handle/1957/26072/BERTRAMMARY1936.pdf?sequence=1|title=The Losses of Calcium in Cooking Kale|accessdate=March 17, 2019}}</ref>
* {{Cite book|title=Ultraviolet light and vitamin D in nutrition|url=https://archive.org/details/b32750419|first=Katharine|publisher=University of Chicago Press|year=1930|location=Chicago|oclc=701695607|author=Blunt, Katharine}}
* [Ihe e dere n'ala ala peeji] Nnyocha nnwale nke Vitamin A: Ụfọdụ Mmetụta Ọgwụ na Anatomic na Nkịta na Rats. Portland, Oregon<ref>{{Cite web|url=https://scholarsbank.uoregon.edu/xmlui/bitstream/handle/1794/5043/mscr_1_Experimental_studies_of_the_A_vitamin.pdf?sequence=4|title=Experimental Studies of the A Vitamin: Some Clinical and Anatomic Effects in Puppies and Rats|date=March 17, 2019}}</ref>
* {{Cite book|title=Food and the war: a textbook for college classes|url=https://archive.org/details/foodandwaratext00spragoog|first=Katharine|publisher=Houghton Mifflin|year=1918|location=Boston|oclc=597517316|author=Blunt, Katharine}}
== Onyinye na nsọpụrụ ==
* 1905-06 [https://books.google.com/books?id=lmYiAAAAMAAJ&dq=Katharine+Blunt+awards&pg=PA487 Mary Richardson na Lydia Pratt Babbott Fellowship, 1905-06]
* 1936 Doctors of Laws, Mahadum Wesleyan<ref name=":2">{{Cite web|title=President Blunt: Clippings regarding various awards|url=https://www.encyclopedia.com/women/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/blunt-katharine-1876-1954|work=encyclopedia.com|date=October 2, 2017}}</ref>
* 1937 Doctors of Laws, Mt. Holyoke College<ref name=":2" />
* 1943 Ndị dọkịta nke Iwu, Kọleji Connecticut<ref name=":2" />
* 1941 Onye gụsịrị akwụkwọ pụrụ iche, Mahadum nke Chicago<ref name=":2" />
* 1949 Citizenship Award, klọb ụmụ nwoke nke ọgbakọ Beth El.<ref name=":2" />
* 1952 Citizenship Award, Connecticut Grand lodge, Sons of Italy<ref name=":2" />
* 1954 onye otu, American Chemical Society<ref name=":2" />
* 1954 fellow, American Association for the Advancement of Science<ref name=":2" />
== Ihe Nketa ==
Mgbe Blunt nwụrụ, ọ hapụrụ ụlọ obibi na 640 Williams Street gaa Connecticut College. N'afọ 1946, a mara ọkwa na a ga-akpọ otu n'ime ụlọ ihi ụra ọhụrụ na kọleji Connecticut aha iji sọpụrụ Blunt. <ref>{{Cite web|url=https://www.conncoll.edu/campus-life/residential-life/residence-houses/katharine-blunt-house/|title=Katharine Blunt House|work=Connecticut College}}</ref> Blunt House (nke a na-akpọkarị "KB") dị na North Campus nke ụlọ ihi ụra na kọleji ma nwee ụmụ akwụkwọ niile na afọ klas.
== Edensibia ==
{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* Ọrụ nke Katharine BluntnaỌrụ Gutenberg
* Ọrụ nke ma ọ bụ banyere Katharine BluntnaEbe Ndebe Ihe Ochie n'Intanet
okljouoh8sw42wshd5r2dzrl4dgz66u
Bangalore Astronomical Society
0
35225
728549
146666
2026-09-28T12:13:19Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
728549
wikitext
text/x-wiki
'''Bangalore Astronomical Society''' ('''BAS''') bụ òtù nke ndị na amụ banyere mbara igwe na ndị ọzọ nwere mmasị, nke nwere isi na Bangalore. Ebumnuche <ref>http://bas.org.in</ref> isi nke BAS bụ ịkwalite na ịkwalite Astronomy dị ka Ihe ntụrụndụ na [[Amamihe|sayensị]].
== Akụkọ ihe mere eme ==
E hiwere òtù ahụ na 2006 <ref>{{Cite web|url=https://basblog.wordpress.com/about-us/|title=About Us|date=10 August 2006}}</ref> ma debanye aha dị ka òtù na abụghị maka uru. <ref>{{Cite web|url=https://basblog.wordpress.com/about-us/|title=About Us|date=10 August 2006}}</ref>'ụbọchị ndị mbụ, ndị otu na ezukọ ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ na Orkut [1] ma mesịa kpebie ịmepụta otu na abụghị maka uru.
== Working Philosophy ==
Ọtụtụ n'ime ọrụ nchịkwa BAS na ọrụ ya bụ ndị ọrụ afọ ofufo ya. Ndị ọrụ afọ ofufo si n'ọnọdụ dị iche iche nke ndụ, ọtụtụ n'ime ha bụ ndị ọkachamara ma ọ bụ ụmụ akwụkwọ na arụ ọrụ. BAS anaghị eji ma ọ bụ nye ego maka onye ọ bụla na-etinye aka na ọrụ ma ọ bụ nchịkwa ya.
== Ihe omume ==
Ọrụ BAS na adaba n'okpuru Nleba anya, Instrumentation, Outreach, Workshops na Nzukọ n'otu n'otu. Ọrụ BAS na emeghe maka otu onye na ha niile. BAS na ahazi, na akpali ma na agba ndị otu ya ume ka ha wepụta onwe ha na mgbasa ozi Astronomy na atụmatụ mgbasa ozi. A na ekwupụtakarị ma na akwalite ọrụ BAS naanị na weebụ na mgbe ụfọdụ site na ntinye aka nke ndị mgbasa ozi.
N'ihi ọrịa COVID-19, BAS haziri ọtụtụ okwu na webinars n'afọ 2020 <ref>http://bas.org.in/</ref> iji nyere aka mee ka ndị na anụ ọkụ n'obi na etinye aka n'oge mkpọchi. <ref>{{Cite web|url=https://groups.google.com/g/b-a-s/c/MY3q138ZFTk|title=BAS Official Youtube channel}}</ref> dekọrọ okwu ndị ahụ ma bulite ha na YouTube Channel.
<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/life-and-style/amateur-astronomers-from-coimbatore-are-at-indias-first-dark-sky-reserve-in-hanle-ladakh-to-document-the-night-sky/article65917767.ece/amp/|title=Media coverage of Hanle expedition of IIA and BAS|work=The Hindu|date=23 September 2022|author=Jeshi|first=K.}}</ref> Septemba 2022, BAS sonyeere ụlọ ọrụ Indian Institute of Astrophysics iji hazie nnọkọ kpakpando na [[Hanle Dark Sky Reserve]] na Himalayas. N'ime afọ ndị na adịbeghị anya, BAS haziri ọtụtụ oriri kpakpando, na abụkarị n'oge oyi na Western Ghats nke Karnataka, n'ihi ihu igwe gbara ọchịchịrị ebe ahụ na enye. <ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/karnataka/talacauvery-emerges-as-south-india-top-star-party-destination/article66338636.ece|title=Talacauvery is South India's top 'star party' destination|work=The Hindu|date=4 January 2023|author=c. s|first=Hemanth}}</ref>
== Hụkwa ==
* Ndepụta nke òtù ndị na enyocha mbara igwe
== Ihe odide ==
{{Reflist}}
* {{Cite web|url=http://bas.org.in/|title=Bangalore Astronomical Society}}
* {{Cite web|url=https://basblog.wordpress.com/|title=Former Blog of the Bangalore Astronomical Society}}
* {{Cite news|url=http://www.bangaloremirror.com/printarticle.aspx?page=comments&action=add§id=81&contentid=20080914200809141804217768496595b&subsite=|title=Stars in Their Eyes|date=September 14, 2009|work=Bangalore Mirror}}
* {{Cite news|url=http://www.deccanherald.com/content/15287/we-lived-right-moment.html|title=We lived at the right moment|date=23 July 2009|work=Deccan Herald}}
* {{Cite news|url=http://www.deccanherald.com/content/250101/taking-amateur-astronomy-notch-higher.html|title=Taking amateur astronomy a notch higher|date=May 16, 2012|work=Deccan Herald}}
* {{Cite news|url=http://www.thehindu.com/news/cities/bangalore/article3492569.ece|title=City gears up for transit of Venus|date=June 5, 2012|work=The Hindu|archive-url=https://web.archive.org/web/20120709022905/http://www.thehindu.com/news/cities/bangalore/article3492569.ece|archive-date=July 9, 2012|access-date=December 25, 2023|url-status=dead}}
== Njikọ mpụga ==
* Ebe nrụọrụ weebụ gọọmentị
c2wex3nlh5gjeg53j7p15y0qyjdva41
728586
728549
2026-09-28T16:42:01Z
KiranBOT
25138
removed AMP tracking from URLs ([[:m:User:KiranBOT/AMP|details]]) ([[User talk:Usernamekiran|report error]]) v3.1.1s
728586
wikitext
text/x-wiki
'''Bangalore Astronomical Society''' ('''BAS''') bụ òtù nke ndị na amụ banyere mbara igwe na ndị ọzọ nwere mmasị, nke nwere isi na Bangalore. Ebumnuche <ref>http://bas.org.in</ref> isi nke BAS bụ ịkwalite na ịkwalite Astronomy dị ka Ihe ntụrụndụ na [[Amamihe|sayensị]].
== Akụkọ ihe mere eme ==
E hiwere òtù ahụ na 2006 <ref>{{Cite web|url=https://basblog.wordpress.com/about-us/|title=About Us|date=10 August 2006}}</ref> ma debanye aha dị ka òtù na abụghị maka uru. <ref>{{Cite web|url=https://basblog.wordpress.com/about-us/|title=About Us|date=10 August 2006}}</ref>'ụbọchị ndị mbụ, ndị otu na ezukọ ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ na Orkut [1] ma mesịa kpebie ịmepụta otu na abụghị maka uru.
== Working Philosophy ==
Ọtụtụ n'ime ọrụ nchịkwa BAS na ọrụ ya bụ ndị ọrụ afọ ofufo ya. Ndị ọrụ afọ ofufo si n'ọnọdụ dị iche iche nke ndụ, ọtụtụ n'ime ha bụ ndị ọkachamara ma ọ bụ ụmụ akwụkwọ na arụ ọrụ. BAS anaghị eji ma ọ bụ nye ego maka onye ọ bụla na-etinye aka na ọrụ ma ọ bụ nchịkwa ya.
== Ihe omume ==
Ọrụ BAS na adaba n'okpuru Nleba anya, Instrumentation, Outreach, Workshops na Nzukọ n'otu n'otu. Ọrụ BAS na emeghe maka otu onye na ha niile. BAS na ahazi, na akpali ma na agba ndị otu ya ume ka ha wepụta onwe ha na mgbasa ozi Astronomy na atụmatụ mgbasa ozi. A na ekwupụtakarị ma na akwalite ọrụ BAS naanị na weebụ na mgbe ụfọdụ site na ntinye aka nke ndị mgbasa ozi.
N'ihi ọrịa COVID-19, BAS haziri ọtụtụ okwu na webinars n'afọ 2020 <ref>http://bas.org.in/</ref> iji nyere aka mee ka ndị na anụ ọkụ n'obi na etinye aka n'oge mkpọchi. <ref>{{Cite web|url=https://groups.google.com/g/b-a-s/c/MY3q138ZFTk|title=BAS Official Youtube channel}}</ref> dekọrọ okwu ndị ahụ ma bulite ha na YouTube Channel.
<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/life-and-style/amateur-astronomers-from-coimbatore-are-at-indias-first-dark-sky-reserve-in-hanle-ladakh-to-document-the-night-sky/article65917767.ece/|title=Media coverage of Hanle expedition of IIA and BAS|work=The Hindu|date=23 September 2022|author=Jeshi|first=K.}}</ref> Septemba 2022, BAS sonyeere ụlọ ọrụ Indian Institute of Astrophysics iji hazie nnọkọ kpakpando na [[Hanle Dark Sky Reserve]] na Himalayas. N'ime afọ ndị na adịbeghị anya, BAS haziri ọtụtụ oriri kpakpando, na abụkarị n'oge oyi na Western Ghats nke Karnataka, n'ihi ihu igwe gbara ọchịchịrị ebe ahụ na enye. <ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/karnataka/talacauvery-emerges-as-south-india-top-star-party-destination/article66338636.ece|title=Talacauvery is South India's top 'star party' destination|work=The Hindu|date=4 January 2023|author=c. s|first=Hemanth}}</ref>
== Hụkwa ==
* Ndepụta nke òtù ndị na enyocha mbara igwe
== Ihe odide ==
{{Reflist}}
* {{Cite web|url=http://bas.org.in/|title=Bangalore Astronomical Society}}
* {{Cite web|url=https://basblog.wordpress.com/|title=Former Blog of the Bangalore Astronomical Society}}
* {{Cite news|url=http://www.bangaloremirror.com/printarticle.aspx?page=comments&action=add§id=81&contentid=20080914200809141804217768496595b&subsite=|title=Stars in Their Eyes|date=September 14, 2009|work=Bangalore Mirror}}
* {{Cite news|url=http://www.deccanherald.com/content/15287/we-lived-right-moment.html|title=We lived at the right moment|date=23 July 2009|work=Deccan Herald}}
* {{Cite news|url=http://www.deccanherald.com/content/250101/taking-amateur-astronomy-notch-higher.html|title=Taking amateur astronomy a notch higher|date=May 16, 2012|work=Deccan Herald}}
* {{Cite news|url=http://www.thehindu.com/news/cities/bangalore/article3492569.ece|title=City gears up for transit of Venus|date=June 5, 2012|work=The Hindu|archive-url=https://web.archive.org/web/20120709022905/http://www.thehindu.com/news/cities/bangalore/article3492569.ece|archive-date=July 9, 2012|access-date=December 25, 2023|url-status=dead}}
== Njikọ mpụga ==
* Ebe nrụọrụ weebụ gọọmentị
tgwoy3g30n1aiy0x2umtj50rdusg8z2
Kelsey Egan
0
37019
728841
722039
2026-09-29T08:41:37Z
Edozie Ojekwe
24584
added {{DEFAULTSORT}}
728841
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|website={{url|http://kelseyegan.com/}}}}
'''Kelsey-Colin Kass Egan''' WGSA (amụrụ na 20 Machị 1983) bụ onye America-South Africa na-eme ihe nkiri, onye na-eme egwuregwu, na onye na-ese ihe nkiri. O guzobere ụlọ ọrụ mmepụta ihe nke [[Cape Town]] bụ Crave Pictures. A họpụtara ihe nkiri ya dị mkpirikpi ''Gargoyle'' (2009) na ihe nkiri akụkọ sayensị ''Glasshouse'' (2021) maka SAFTAs.
== Mbido na ndụ onwe onye ==
Egan si Wisconsin ma gaa Whitefish Bay High School. Ọ gara ọmụmụ ihe na British American Drama Academy na London. Ọ gụrụ akwụkwọ okpukpu abụọ na Drama na Neuroscience na Behavior na Vassar College, gụsịrị akwụkwọ na 2005. <ref>{{Cite web|url=https://www.tonguetwisters.co.za/gals-voices/1398675/kelsey-egan/bio?bf=1|title=Kelsey Egan|work=Tongue Twisters|accessdate=5 October 2021|archivedate=1 December 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211201125724/https://www.tonguetwisters.co.za/gals-voices/1398675/kelsey-egan/bio?bf=1}}</ref> biri obere oge na New York City na Beijing tupu ọ kwaga Johannesburg na 2008. <ref>{{Cite journal|url=https://www.iol.co.za/weekend-argus/entertainment/woman-director-speaks-about-the-challenges-of-male-dominate-film-industry-6e4279d4-b573-4efa-96a7-a40191f015af|title=Woman director speaks about the challenges of male-dominate film industry|journal=IOL|first=Keshia|author=Africa|date=10 August 2021|accessdate=5 October 2021}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://bsharpentertainment.africa/the-bull/|title=The Bull|work=B-Sharp Entertainment|date=22 November 2017|accessdate=19 October 2021|archivedate=22 October 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211022065037/https://bsharpentertainment.africa/the-bull/}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://filmint.nu/kelsey-egan-emma-lungiswa-de-wet-glasshouse-interview-alexandra-heller-nicholas/|title=Inside the Memory Box: Kelsey Egan and Emma Lungiswa De Wet on Glasshouse (Fantasia 2021)|work=FilmInt.|first=Matthew|author=Sorrento|date=21 August 2021|accessdate=5 October 2021}}</ref> nwere ụmụ amaala abụọ.
== Ọrụ ==
=== Ime ihe nkiri ===
Iji nweta ahụmịhe na ụlọ ọrụ ahụ, Egan kpebiri ịmalite ọrụ ya na-arụ ọrụ n'ihu igwefoto na n'azụ ihe nkiri. Ọ bụ onye enyemaka mmepụta maka ihe nkiri Trumbo (2007) na ihe nkiri I Am Legend (2007), Stop-Loss (2008), na Deception (2008), na onye nhazi mmepụta maka fim Mr. Bones 2: Back from the Past (2008) na ''[[Gugu na Andile]]'' (2008) yana usoro Sky One Strike Back (2011). Ọ bụ onye nlekọta edemede maka Neill Blomkamp's District 9 (2009).
A họpụtara ihe nkiri mkpirikpi mbụ nke Egan bụ ''Gargoyle'', nke e mere na 2008, maka Best Short Film na 2010 South African Film and Television Awards . <ref>{{Cite web|url=https://www.tvsa.co.za/shows/viewshowseasons.aspx?showId=2394&season=4|title=SAFTAs Season 4|work=TVSA|date=20 February 2010|accessdate=14 September 2022}}</ref> Ihe nkiri ya ndị ọzọ dị mkpirikpi gụnyere ''21th Street'' (2010), ''Red Herring'' (2014), The Bull (2018),<ref>{{Cite web|url=https://www.queensworldfilmfestival.com/films/detail.asp?fid=1272|title=The Bull by Kelsey Egan - Short Narrative Film|work=Queens Film Festival|accessdate=19 October 2021|archivedate=22 October 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211022065025/https://www.queensworldfilmfestival.com/films/detail.asp?fid=1272}}</ref> na The Fighter (2019).
Egan bụ onye na-emepụta VFX maka mgbanwe 2014 nke The Giver ma bụrụ onye enyemaka na ihe nkiri Eye in the Sky (2015) na The Dark Tower (2017). O dere na ihe omume asaa nke usoro ihe nkiri ụmụaka nke 2018 ''Munki na Trunk'' nakwa na 2019 M-Net crime thriller miniseries Trackers .
Mgb<ref>{{Cite journal|url=https://variety.com/2021/film/global/local-motion-pictures-showmax-glasshouse-fantasia-1235029349/|title=South Africa's Local Motion Inks Three-Pic Pact With SVOD Showmax, Drops Trailer for Fantasia Premiere 'Glasshouse' (EXCLUSIVE)|journal=Deadline|first=Christopher|author=Vourlias|date=29 July 2021|accessdate=5 October 2021}}</ref> e yigharịrị The Fix, Egan malitere iso onye na-ede ihe nkiri Emma Lungiswa de Wet rụkọọ ọrụ na ihe nkiri sayensị atọ "nke dabeere" maka Local Motion Pictures. E dere nke mbụ n'ime slate ''Glasshouse'' n'elu Zoom n'oge mkpọchi COVID-19 ma mee ya na ebe dị na Eastern Cape na ngwụcha 2020. Ihe nkiri ahụ gosipụtara <ref>{{Cite journal|url=https://flipscreened.com/2021/08/18/fantasia-2021-interview-glasshouse-kelsey-egan/|title=FANTASIA 2021 INTERVIEW: 'Glasshouse' – Kelsey Egan|journal=Flipscreened|first=Hayley|author=Paskevich|date=18 August 2021|accessdate=27 January 2022}}</ref> 2021 Fantasia Film Festival, na-eme ka Egan bụrụ onye nduzi izizi, [1] <ref>{{Cite web|url=https://www.eyeforfilm.co.uk/feature/2021-08-11-interview-with-kelsey-egan-about-glasshouse-feature-story-by-jennie-kermode|title=Unforgettable: Kelsey Egan on memory, fairy tales, pandemics and Glasshouse|work=Eye for Film|first=Jennie|author=Kermode|date=11 August 2021|accessdate=27 January 2022}}</ref> wee wepụta ya n'ụzọ sara mbara na 2022. ''Glasshouse'' nwetara nhọpụta isii na South African Film and Television Awards n'afọ ahụ, gụnyere Best Feature Film, na-emeri ise n'ime ha.
Utu aha ndị <ref>{{Cite web|url=https://writingstudio.co.za/glasshouse-a-dystopian-fairytale-challenging-female-driven-stories/|title=Glasshouse – A Dystopian Fairytale Challenging Female-Driven Stories|work=The Writing Studio|first=Daniel|author=Derckson|date=9 February 2022|accessdate=14 September 2022|archivedate=15 September 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220915020156/https://writingstudio.co.za/glasshouse-a-dystopian-fairytale-challenging-female-driven-stories/}}</ref>-abịanụ nke Egan gụnyere The Fix, <ref>{{Cite journal|url=https://www.radiotimes.com/movie-guide/b-q7067f/the-fix/|title=The Fix|journal=Radio Times|accessdate=27 January 2022|archive-date=28 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220128022459/https://www.radiotimes.com/movie-guide/b-q7067f/the-fix/|url-status=dead}}</ref> Outer Edges, <ref>{{Cite journal|url=https://variety.com/2022/film/global/spier-films-boards-kelsey-egan-outer-edges-frontieres-1235321855/|title=Spier Films Boards Kelsey Egan's Sci-Fi Thriller 'Outer Edges' Ahead of Frontieres (EXCLUSIVE)|journal=Variety|first=Marta|author=Bałaga|date=21 July 2022|accessdate=22 July 2022}}</ref> na ihe nkiri abụọ ikpeazụ na slate ya na Lungiswa de Wet. <ref>{{Cite web|url=https://www.pfangirl.com/entertainment/glasshouse-interview-kelsey-egan/|title=Glasshouse: Exclusive interview with filmmaker Kelsey Egan|work=Pfangirl|first=Tracy|author=Benson|date=17 February 2022|accessdate=6 May 2022}}</ref>
{| class="wikitable sortable"
|+Ihe nkiri
!Afọ
!Aha ya
! width="65" |Onye nduzi
! width="65" |Onye edemede
! width="65" |Onye na-emepụta ya
!Ihe edeturu
|-
| rowspan="2" |2008
|''Ịchere na Beijing''
|
|| {{partial|Assistant}}
|
|-
|''Homo Sapien''| {{partial|1AD}}
|
|
|Ihe nkiri dị mkpirikpi
|-
| rowspan="3" |2009
|''Ịhụnanya Dị larịị''| {{partial|1AD}}
|
|
|Ihe nkiri dị mkpirikpi
|-
|''Mpaghara 9''
|| {{partial|Supervisor}}
|
|
|-
|''Gargoyle''| {{yes}}| {{yes}}| {{yes}}
|Ihe nkiri dị mkpirikpi
|-
|2010
|''Khuthala Bo!''| {{partial|2UD}}
|| {{yes}}
|Ihe nkiri dị mkpirikpi
|-
|2010
|''21th Street''| {{yes}}| {{yes}}| {{yes}}
|Ihe nkiri dị mkpirikpi
|-
| rowspan="2" |2014
|''Red Herring''| {{yes}}| {{yes}}
|
|Ihe nkiri dị mkpirikpi
|-
|''Onye Na-enye ya''
|
|| {{partial|VFX}}
|
|-
|2018
|''Ehi ahụ''| {{yes}}| {{yes}}| {{yes}}
|Ihe nkiri dị mkpirikpi
|-
|2019
|''Onye Agha''
|| {{yes}}
|
|Ihe nkiri dị mkpirikpi
|-
|2021
|''Glasshouse''| {{yes}}| {{yes}}
|
|Ihe ngosi izizi nke onye nduzi
|-
| rowspan="4" |TBA
|''Ihe Ndị Na-edozi''| {{yes}}| {{yes}}| {{yes}}
|
|-
|''Akụkụ ndị dị n'èzí''| {{yes}}
|
|
|
|-
|''M na-eburu gị mgbe niile''| {{yes}}| {{yes}}
|
|
|-
|Ihe nkiri nke atọ a na-akpọghị aha
|
|
|
|
|-
|}
{| class="wikitable sortable"
|+Telivishọn
!Afọ
!Aha ya
! width="65" |Onye nduzi
! width="65" |Onye edemede
! width="65" |Onye na-emepụta ya
!Ihe edeturu
|-
|2018–2020
|''Munki na Trunk''
|| {{yes}}
|
|Ihe omume 7
|-
|2019
|''Ndị na-achụ nta''
|| {{yes}}
|
|Miniserie; 5 episodes
|-
|}
{| class="wikitable sortable"
|+Vidio egwu
!Afọ
!Abụ
!Onye na-ese ihe
! class="unsortable" |Ihe edeturu
|-
|2010
|"Nwa m ahụghị m ọzọ"
|Ìgwè Death Valley Blues
|Onye nduzi, onye edemede, onye na-emepụta
|-
| rowspan="2" |2012
|"Ụgbọ okporo ígwè"
|Jakkals
|Onye nduzi, onye edemede
|-
|"Gunuza"
|Bongeziwe Mabandla
|Onye nchịkọta akụkọ, onye na-emepụta
|-
|}
=== Ime ihe nkiri na ọrụ ihe nkiri ===
{| class="wikitable sortable"
|+Ihe nkiri
!Afọ
!Aha ya
!Ọrụ
! class="unsortable" |Ihe edeturu
|-
|2003
|''Ime Mgbanwe''
|Onye na-eme ngagharị iwe
|
|-
|2005
|''Chọta M''
|Rachel
|
|-
| rowspan="2" |2013
|''Ọnwụ agbụrụ nke atọ: Inferno''
|Ihe nkiri
|
|-
|''Zulu''
|Nicole Weiss
|
|-
|2014
|''Red Herring''
|Onye Na-agba Ịnyịnya
|Ihe nkiri dị mkpirikpi
|-
| rowspan="2" |2015
|''Ebe a na-aga''
|
|Ihe nkiri dị mkpirikpi
|-
|''Mad Max: Ụzọ Fury''
|Ihe nkiri
|
|-
|2016
|''Ruo mgbe ebighị ebi'' (Afrikaans )
|Kat
|
|-
|2020
|''[[Fried Barry|Barry e siri esi]]''
|Mmanụ aṅụ
|
|-
|2021
|''Kaalgat Karel''
|Siri
|
|-
|}
{| class="wikitable sortable"
|+Telivishọn
!Afọ
!Aha ya
!Ọrụ
! class="unsortable" |Ihe edeturu
|-
|2012
|''Labyrinth''
|Ihe nkiri
|Miniserie; 2 episodes
|-
| rowspan="2" |2013
|''Ụmụaka Na-achị''
|Ihe nkiri (Tommy Wiebeck)
|Ihe nkiri telivishọn
|-
|''Ịgbalị Nnwere Onwe''
|Ihe nkiri (Gräfin Cecilie von Hohenberg)
|Ihe nkiri telivishọn
|-
|2014
|''Izu Shark''
|Lindsay
|Ihe omume: "Shark of Darkness: Wrath of Submarine"
|-
|2015
|''Ezinụlọ nke Ọgba Bear''
|Ihe nkiri (Ayla)
|Ihe nkiri telivishọn
|-
| rowspan="2" |2016
|''Ndị Eze na Ndị Amụma''
|Ohu
|Ihe omume: "Onye ọbara"
|-
|''Okpueze''
|Ihe nkiri (Elizabeth nke Abụọ)
|Ihe omume: "Pride & Joy"
|-
| rowspan="2" |2020
|''Ọ bụ anụ ọhịa wolf zụlitere ya''
|Onye agha
|Ihe omume: "Okwu Ọdịdị"
|-
|''Onye Agha''
|Oriakụ Kellerman
|Ihe omume: "Onye agha"
|-
|2021
|''Onye Nche''
|Ndị na-eme ihe nkiri (Alice Band)
|Ihe omume: "Ọ ka mma iji mee ka kandụl dịkwuo mma"
|-
|}
{| class="wikitable sortable"
|+Vidio egwu
!Afọ
!Abụ
!Onye na-ese ihe
! class="unsortable" |Ihe edeturu
|-
|2014
|"Lights Out" (ft JungFreud)
|PHFAT
|
|-
|}
=== Ihe ndị ọzọ e nyere ya ===
{| class="wikitable sortable"
|+
!Afọ
!Aha ya
!Ọrụ
!Ihe edeturu
|-
| rowspan="2" |2007
|''Okirikiri''
| rowspan="4" |Onye na-enyere ya aka na mmepụta
|Ihe nkiri
|-
|''Abụ m Akụkọ ifo''
|
|-
| rowspan="4" |2008
|''Kwụsị Mfu''
|
|-
|''Ịghọ aghụghọ''
|
|-
|''[[Maazị Ọkpụkpụ 2: Nlaghachi site n'oge gara aga]]''
|Onye nhazi
|
|-
|''[[Gugu na Andile]]''
|Onye nhazi mmepụta
|Ihe nkiri telivishọn
|-
|2011
|''Ịlaghachi azụ''
|Onye na-enyere onye nhazi mmepụta aka
|Ihe omume 6
|-
|2015
|''Anya n'Eluigwe''
| rowspan="2" |Onye na-enyere ndị na-eme ihe nkiri aka
|
|-
|2017
|''Ụlọ Elu Ọchịchịrị''
|
|-
|}
== Edensibia ==
nwanyị. Ihe nkiri mkpirikpi mbụ <ref>{{Cite web|url=https://www.news24.com/witness/archive/local-ufo-believer-in-film-about-extraterrestrial-lover-klarer-20150430|title=Local UFO believer in film about extraterrestrial lover Klarer|work=news24.com|accessdate=2021-10-27}}</ref>, Good Planets Are Hard to Find, bụ banyere [[Elizabeth Klarer]]. N'afọ 2016, ọ duziri ihe ngosi, ''[[Alison (ihe nkiri)|Alison]]'', nke dabeere na akwụkwọ Marianne Thamm, I Have Life{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* {{IMDb name|2006145}}
{{DEFAULTSORT:Egan, Kelsey}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
0zs0mk4yl3l0akdhszdv9h4950i22p5
Dereck Joubert
0
37022
728842
698358
2026-09-29T08:45:15Z
Edozie Ojekwe
24584
added {{DEFAULTSORT}}
728842
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=|image=|alt=|caption=|birth_name={{Birth date and age|1956|03|03|df=y}}|birth_date=[[Johannesburg]], South Africa|birth_place=|death_date=|death_place=|nationality=|other_names=|occupation=[[Filmmaker]]|years_active=|known_for=|notable_works=|spouse={{ill|Beverly Joubert|WD=Q25575622}}|relatives=[[Keith Joubert]] (brother)}}
<Mba id="mwBw">Dereck Joubert (amụrụ na 3 Machị 1956, Johannesburg) bụ onye na-eme ihe nkiri na South Africa, onye edemede, onye na-echekwa ihe na onye na-enyocha National Geographic <ref>{{Cite web|title=Explorer at Large, Dereck Joubert|url=https://explorer-directory.nationalgeographic.org/dereck-joubert|accessdate=2023-08-17|work=explorer-directory.nationalgeographic.org}}</ref> nke bi na [[Botswana]]. Ọ bụkwa nwanne nwoke nke onye a ma ama na-ese ihe na onye na-echekwa ihe na South Africa bụ [[Keith Joubert]].
Ọ nọwo na-ese ihe nkiri, na-eme nchọpụta ma na-enyocha Africa ihe karịrị afọ 35 ya na nwunye ya, Beverly Joubert. <ref>{{Cite web|title=Dereck Joubert {{!}} Producer, Writer, Cinematographer|url=https://www.imdb.com/name/nm0431049/|accessdate=2023-08-17|work=IMDb|language=en-US}}</ref> na nwunye ahụ emeela ihe karịrị ihe nkiri 40 maka National Geographic, na-elekwasị anya n'ụdị ihe ngosi dị ka nnukwu nwaMba na enyí.
Joubert bụ onye isi oche nke Great Plains Conservation. Site na ụlọ obibi na ogige ụlọikwuu na [[Kenya]], [[Botswana]] na [[Zimbabwe]], ụlọ ọrụ ahụ na-eweghachi nnukwu ala na okike site na njem nleta nchekwa na mmemme ịkwalite obodo.
== Ndụ onwe onye ==
A mụrụ Joubert na Johannesburg, South Africa. Ọ gụrụ geology na nyocha ala na Mahadum nke Witwatersrand, ma mesịa mechaa nweta diplọma na gburugburu ebe obibi. Mgbe <ref>{{Cite web|title=Dereck Joubert|url=https://achievement.org/achiever/dereck-joubert/|accessdate=2023-08-17|work=Academy of Achievement|language=en-US}}</ref> na-arụ ọrụ dị ka onye na-elekọta anụ ọhịa n'ọtụtụ ebe a na-edebe anụ ọhịa na South Africa, ọ malitere inwe mmasị na omume [[Odúm|ọdụm]].
Joubert zutere nwunye ya, Beverly, na ụlọ akwụkwọ sekọndrị wee lụọ n'afọ 1983. Ha ebiela ma rụọ ọrụ na Botswana ihe karịrị afọ iri atọ.
<ref>{{Cite web|author=Lindeque|first=Brent|date=2017-05-02|title=Incredible story about a conservation couple who miraculously survived a Buffalo attack|url=https://www.goodthingsguy.com/people/dereck-beverly-joubert-buffalo/|accessdate=2023-08-17|work=Good Things Guy|language=en-ZA}}</ref>'ọnwa Machị 2017, ndị Jouberts lanarịrị mwakpo buffalo Cape na-egbu egbu n'ogige ha dị na Okavango Delta nke Botswana.
== Ọrụ ihe nkiri ==
Joubert Mba nwunye ya emeela ihe karịrị ihe nkiri 40 maka National Geographic. Ọ na-ede ma na-arụ ọrụ igwefoto, ebe nwunye ya na-edekọ ụda.
Kemgbe ọtụtụ afọ, nchọpụta ha n'ọhịa ahụ agbaghawo amamihe a ma ama banyere ụfọdụ n'ime anụ ndị na-eri ibe ha n'Africa. N'afọ 1992, di na nwunye ahụ dechara ihe nkiri ahụ nke mere ka ha bụrụ ndị a ma ama n'ụwa niile. A na-eme atụmatụ na ''Ndị iro ebighi ebi: ọdụm na hyena'' elewo ihe karịrị otu ijeri ndị na-ekiri ya na mba 127. <ref>{{Cite web|title=Explorer at Large, Dereck Joubert|url=https://explorer-directory.nationalgeographic.org/dereck-joubert|accessdate=2023-08-17|work=explorer-directory.nationalgeographic.org}}</ref>
Ihe nkiri Jouberts enwetala otuto dị mkpa gụnyere Emmys, Peabody Award na Wildscreen Panda Awards. Ihe nkiri ha nke Emmy na-emeri na 2006 bụ Eye of the Leopard na-agbaso ndụ otu agụ owuru nwanyị site na nwata ruo ntozu okè.
N'afọ 2014, di na nwunye ahụ nwetara ihe nrite Lifetime Achievement Award <ref>{{Cite web|author=Admin|date=2014-04-08|title=Noted Filmmakers and Conservationists Beverly & Dereck Joubert Receive SAFTA Lifetime Achievement Award - Created by Admin - In category: Uncategorized - Tagged with: - Don411.com Media :: Performing Arts News Unabridged -|url=https://don411.com/noted-filmmakers-and-conservationists-beverly-dereck-joubert-receive-safta-lifetime-achievement-award/|accessdate=2023-08-17|work=Don411.com Media :: Performing Arts News Unabridged|language=en-US}}</ref> na South African Film and Television Awards .
== Ọrụ nchedo ==
Mmasị ndị Jouberts nwere maka nchekwa mere ka ha guzobe Great Plains Conservation na 2006. Òtù nchekwa na njem nleta na-arụ ọrụ n'ogige safari na Botswana, Kenya na Zimbabwe, ma jikọta ndị a na atụmatụ nchekwa na ọrụ obodo.
Akụkụ ọrụ ebere nke ụlọ ọrụ ahụ, Great Plains Foundation, na-elekwasị anya n'ichekwa na ichebe ala, anụ ọhịa na obodo ndị na-adabere na ha.
N'afọ 2009, <ref>{{Cite web|author=Society|first=National Geographic|title=Big Cat Conservation|url=http://www.nationalgeographic.org/projects/big-cats/|accessdate=2023-08-17|work=www.nationalgeographic.org|language=en|archivedate=2023-08-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230817115032/https://www.nationalgeographic.org/projects/big-cats/}}</ref> ndị Jouberts guzobere Big Cats Initiative na National Geographic, mgbalị ogologo oge iji kwụsị mbelata nke nnukwu nwamba n'ọhịa ma chebe usoro okike ha bi. Ihe omume a agafeela ugbu a na Great Plains Big Cats Initiative, n'okpuru nduzi Jouberts.
Ya na nwunye ya, Joubert bụkwa ndị guzobere Rhinos Without Borders, ihe omume nke mere ka anụ rhino 87 si n'ebe ndị a na-achụ nta n'ụzọ iwu na-akwadoghị gaa n'ebe dị nchebe.
N'ịzaghachi ọrịa COVID-19, ndị Jouberts guzobere Project Ranger, ntinye aka mberede iji chekwaa ọrụ nke ndị na-elekọta ebe na ndị na-echekwa ihe n'ihu n'ofe Afrịka.
== Edensibia ==
na-enyocha National Geographic nke bi na Botswana. Ọ bụkwa nwanne nwoke nke onye a ma ama na-ese ihe na onye na-echekwa ihe na South Africa bụ Keith Joubert.na-enyocha National Geographic <ref>{{Cite web|title=Explorer at Large, Dereck Joubert|url=https://explorer-directory.nationalgeographic.org/dereck-joubert|accessdate=2023-08-17|work=explorer-directory.nationalgeographic.org}}</ref> nke bi na [[Botswana]]. Ọ bụkwa nwanne nwoke nke onye a ma ama na-ese ihe na onye na-echekwa ihe na South Africa bụ [[Keith Joubert]].{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Joubert, Dereck}}
== Njikọ mpụga ==
* {{IMDb name|0431049}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
{{DEFAULTSORT:Joubert, Dereck}}
[[Òtù:Pages with unreviewed translations]]
1580giaanbzwr5safj5d5e5qsj8g22m
Braam Jordaan
0
37026
728845
727496
2026-09-29T08:53:20Z
Edozie Ojekwe
24584
added {{DEFAULTSORT}}
728845
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|image=Author Braam Jordaan with his children books.jpg|name=Braam Jordaan|birth_date=1981|occupation=Onye ọchụnta ego
onye na-eme ihe nkiri
onye na-akwado Asụsụ Ogbi na ikike mmadụ nke ndị ntị chiri
onye otu World Federation of the Deaf Youth Section}}
'''Braam Jordaan''' (amụrụ n'afọ 1981) bụ onye ọchụnta ego South Africa, onye na-eme ihe nkiri, onye na'eme ihe nkiri na onye na-agba mbọ. <ref name="yahoo">{{Cite web|url=https://news.yahoo.com/outrage-over-sign-language-interpreter-madiba-memorial-082056835.html|first=Natalie|author=Simon|date=December 11, 2013|title=Outrage over sign language interpreter at Madiba Memorial|publisher=Yahoo News|accessdate=September 14, 2015}}</ref> bụ onye na-akwado Asụsụ Ogbi na ikike mmadụ nke ndị ntị chiri, yana onye otu World Federation of the Deaf Youth Section. <ref name="anime">{{Cite web|url=http://www.animationmagazine.net/internet/animated-dictionary-for-deaf-children-unveiled/|first=Tom|author=McLean|date=December 8, 2009|title=Animated dictionary for deaf children unveiled|publisher=Animation Magazine|accessdate=September 14, 2015}}</ref> <ref name="uni">{{Cite web|url=http://www.thisability.co.za/archives-article.php?id=239|date=September 23, 2014|title=Speaking out: Young voices on NCDs|publisher=UNICEF|accessdate=September 14, 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304071253/http://www.thisability.co.za/archives-article.php?id=239|archivedate=March 4, 2016}}</ref> N'afọ 2009, Jordaan sooro Canadian Cultural Society of the Deaf na Marblemedia rụkọọ ọrụ na akwụkwọ ọkọwa okwu ụmụaka mbụ nke American Sign Language, nke na-enye ụmụaka ntị chiri ohere ịchọ okwu n'asụsụ ASL ha na ibe Bekee. <ref name="anime" /> Akwụkwọ ọkọwa okwu ahụ <ref name="bbc">{{Cite web|url=http://www.bbc.co.uk/programmes/p01n9f1w|date=December 19, 2013|title=Transcript of Braam Jordaan Interview|publisher=BBC World News|accessdate=September 14, 2015}}</ref>-enye ohere ka ụmụaka ntị chiri na ndị nne na nna ha na-anụ ihe mụta asụsụ ndị ogbi ọnụ.
<ref name="people">{{Cite web|url=http://www.people.com/people/article/0,,20765098,00.html|first=Andrea|author=Billups|date=December 11, 2013|title=Mandela Memorial Deaf interpreter was a fake|publisher=People|accessdate=September 14, 2015|archive-date=March 4, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304101810/http://www.people.com/people/article/0,,20765098,00.html|url-status=dead}}</ref> otu akụkọ mba ụwa gụnyere The Washington Times, ''BBC'', na magazin People gbara Jordaan ajụjụ ọnụ banyere [[Nelson Mandela]]">Ihe ihere onye ntụgharị asụsụ ndị ogbi n'oge ememe olili ozu nke Onye isi ala Nelson Mandela. <ref name="bbc"/> <ref name="wt">{{Cite web|url=http://www.washingtontimes.com/news/2013/dec/11/mandela-service-sign-language-interpreter-he-made-/|author=Cheryl K. Chumley|date=December 11, 2013|title=Mandela service sign language interpreter: 'He made up his own signs'|publisher=The Washington Times|accessdate=September 14, 2015}}</ref>
N'afọ 2014, Jordaan jikọtara aka na oge okpomọkụ mbụ nke Camp Mark Seven nke Deaf Film Camp n'ime egwu egwu Happy nke Pharrell Williams n'ime vidiyo egwu American Sign Language. <ref name="nbc">{{Cite web|url=http://www.nbcnews.com/pop-culture/lifestyle/25-most-inspirational-stories-year-n274941|first=Chris|author=Serico|date=December 25, 2014|title=The 25 most inspirational stories of the year|work=NBC News|accessdate=September 14, 2015}}</ref><ref name="people"/> họọrọ vidiyo egwu nke ụmụ akwụkwọ 24 niile mere dị ka otu n'ime NBC News 25 Most Inspirational Stories of the Year ma depụta ya dị ka otu na People's 2014 Internet Trends.
N'afọ 2019, e nyere Jordaan Order of the Baobab (Grand Counsellor of the Baobaba) iji kwado mbọ ọ na-agba iji mee ka a mara mkpa asụsụ ndị ogbi dị na ikike mmadụ nke ndị mmadụ si n'obodo ndị ntị chiri gburugburu ụwa site na ihe nkiri na akwụkwọ ya mara mma. National Orders bụ onyinye kachasị elu ndị South Africa nwere ike ịnata. Onye isi ala <ref name="news24c">{{Cite web|url=https://www.news24.com/SouthAfrica/News/recipient-of-national-order-braam-jordaan-hopes-to-launch-a-video-interpreting-service-for-the-deaf-community-20190425|first=Canny|author=Maphanga|date=April 25, 2019|title=Recipient of National order, Braam Jordaan hopes to launch a video interpreting service for the deaf community|publisher=News 24|accessdate=June 17, 2019}}</ref>-enye iwu mba n'ahụ nwa amaala South Africa ma ọ bụ onye otu mba ụwa nke nyere aka mee ka South Africa bụrụ mba ọchịchị onye kwuo uche ya na nke na-aga nke ọma.
Jordaan bụ onye natara Business na Vancouver Forty Under 40 maka 2020. Ihe nrite ndị <ref name="BIVAwards">{{Cite web|url=https://biv.com/article/2020/10/bivs-2020-forty-under-40-winners-announced|first=Kirk|author=LaPointe|date=October 30, 2020|title=BIV's 2020 Forty under 40 winners announced|publisher=Business in Vancouver|accessdate=November 14, 2020}}</ref> na-asọpụrụ ihe ndị na-eto eto ndị ọchụnta ego, ndị isi na ndị ọkachamara na-eme nke ọma na azụmaahịa, ikpe, idu ndú na onyinye obodo.
<ref name="HVAA">{{Cite web|url=http://www.thepresidency.gov.za/speeches/closing-remarks-president-cyril-ramaphosa-presidential-working-group-disability-and-occasion-international-day-persons-disabilities|first=Cyril|author=Ramaphosa|date=December 3, 2020|title=Closing remarks by President Cyril Ramaphosa for the Presidential Working Group on Disability and on the occasion of the International Day of Persons with Disabilities|publisher=The Presidency, Republic of South Africa|accessdate=December 15, 2020|archivedate=November 1, 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231101062448/https://www.thepresidency.gov.za/speeches/closing-remarks-president-cyril-ramaphosa-presidential-working-group-disability-and-occasion-international-day-persons-disabilities}}</ref>'afọ 2020, e nyere Jordaan Henry Viscardi Achievement Awards maka ịkwado agụmakwụkwọ ka mma n'etiti ndị ntị chiri, iji nweta nkwanye ùgwù zuru ụwa ọnụ maka enyemaka ya n'imeziwanye ndụ ndị nwere nkwarụ.
== Mbido ndụ na agụmakwụkwọ ==
<ref name="TA">{{Cite web|url=http://www.thisability.co.za/archives-article.php?id=239|date=October 21, 2014|title=Star profile|publisher=This Ability|accessdate=September 16, 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304071253/http://www.thisability.co.za/archives-article.php?id=239|archivedate=March 4, 2016}}</ref> mụrụ Jordaan na Benoni, South Africa n'oge ịkpa ókè agbụrụ n'ezinụlọ ndị ntị chiri nke mechara kwaga [[Cape Town]], South Africa. <ref name="news24a">{{Cite web|url=http://www.news24.com/Entertainment/SouthAfrica/Capetonian-wins-TV-ad-award-20021122|date=November 25, 2002|title=Capetonian wins TV ad award|publisher=News 24 Archives|accessdate=September 16, 2015}}</ref> gara ụlọ akwụkwọ sekọndrị na De La Bat School for the Deaf na Worcester . [1] N'oge ọ nọ n'ụlọ akwụkwọ sekọndrị, Jordaan sonyere na Law Commission Workshop na The Bastion na Newlands, Cape Town. Mgbe <ref name="SL1">{{Cite web|url=http://slfirst.co.uk/community/education/leading-and-pushing-for-change,-braam-jordaans-representation-promises-great-things/|first=Sarah|author=Lawrence|date=June 4, 2015|title=Leading and pushing for change, Braam Jordaan's representation promises great things|publisher=SL First Magazine|accessdate=September 21, 2015|archivedate=March 4, 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304071501/http://slfirst.co.uk/community/education/leading-and-pushing-for-change,-braam-jordaans-representation-promises-great-things/}}</ref> dị afọ iri na isii, ọ gara ogige ntorobịa ntị chiri nke mbụ na Durban, nke Wilma Newhoudt-Druchen duziri, nke mere ka a họpụta Jordaan ka ọ gaa National Youth Policy Commission na Midrand na 1998. <ref name="SL3">{{Cite web|url=http://slfirst.co.uk/community/deaf-life/braam-jordaan,-instrumental-deaf-film-producer-and-human-rights-ambassador|first=Sarah|author=Lawrence|date=April 8, 2015|title=Braam Jordaan, instrumental Deaf film producer and human rights ambassador|publisher=SL First Magazine|accessdate=September 16, 2015|archivedate=August 12, 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220812092408/http://slfirst.co.uk/community/deaf-life/braam-jordaan,-instrumental-deaf-film-producer-and-human-rights-ambassador}}</ref>'afọ 1998, ọ ghọrọ onye otu Council of Learners, na onye isi oche nke kansụl ahụ n'afọ 2000.
== Ọrụ ==
Ọrụ Jordaan malitere <ref name="TA"/> Wicked Pixels, ụlọ ọrụ mmepụta ihe, na-emepụta ihe nkiri na ihe nkiri maka mgbasa ozi TV, yana ndepụta ndị ahịa gụnyere BMW, Rabea Tea, Mitsubishi, Musica, [[Ebe Akụrụngwa Ụwa Nile Maka Okike|World Wildlife Fund]], American Eagle na Yardley.
<ref name="news24a"/>'afọ 2002, Jordaan meriri onye ọhụrụ kachasị mma na onye kachasị mma na onyinye Vuka site n'ịmepụta mgbasa ozi mmegharị atọ gbasara mmata HIV / AIDS. <ref name="TA"/> mepụtara Sipho ọdụm, ihe nnọchianya nke XVI World Congress of the World Federation of the Deaf . [1] <ref name="SL3"/>'afọ 2010, Jordaan mepụtara ihe ngosi na ihe nkiri maka ihe nkiri dị mkpirikpi na-enweta ihe nrite na [./<i id= Gallaudet_University" id="mwZg" rel="mw:WikiLink" title="Gallaudet University">Mahadum Gallaudet] a na-akpọ Gallaudet, nke nwere ihe karịrị 140,000. Jordaan mepụtara ihe nkiri vidio nke gbatịrị mita <ref name="DN">{{Cite web|url=http://deafnation.com/blog/stunning-exhibition-of-2012-deafnation-world-expo/|date=2010|title=Stunning Exhibition of 2012 DeafNation World Expo|publisher=DeafNation|accessdate=September 16, 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150910191739/http://deafnation.com/blog/stunning-exhibition-of-2012-deafnation-world-expo/|archivedate=September 10, 2015}}</ref>,500 na DeafNation World Expo na 2012. [1] <ref name="DN2">{{Cite web|url=http://deafnation.com/dn360/dn-2012-inspirational-awards/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140328034413/http://deafnation.com/dn360/dn-2012-inspirational-awards/|archivedate=2014-03-28|date=2012|title=DeafNation 2012 Inspirational Awards|publisher=DeafNation|accessdate=September 16, 2015}}</ref> nwetakwara ihe nrite DeafNation Inspiration Award for Visual Arts n'afọ ahụ.
[[Usòrò:Honorable_Member_of_Disability_Rights_Parliament.jpg|thumb|Onye a na-akwanyere ùgwù nke Nzukọ Ndị Nwere Nkwarụ]]
== Mmụta ndị ogbi na nkwado maka mmata ==
Jordaan ghọrọ onye nnọchi anya World Federation of the Deaf, otu mba ụwa na-anọchite anya nde mmadụ 70 ntị chiri n'ụwa niile, na World Federation of The Deaf Youth Section, ngalaba ndị ntorobịa n'okpuru World Federation of of the Deap . <ref name="wfd1">{{Cite web|url=http://www.wfdys.org/unicef-activate-talks-speaking-out-young-voices-on-non-communicable-diseases/|date=September 23, 2014|title=UNICEF Activate Talk - Speaking out: Young voices on non communicable diseases|publisher=World Federation of the Deaf Youth Section (WFDYS)|accessdate=September 15, 2015|archivedate=November 17, 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151117032830/http://www.wfdys.org/unicef-activate-talks-speaking-out-young-voices-on-non-communicable-diseases/}}</ref> <ref name="china">{{Cite web|url=http://www.chinadailyasia.com/life/2012-02/27/content_111731.html|first=Doug|author=Meigs|date=February 27, 2012|title=Beyond silent films|publisher=China Daily Asia|accessdate=September 15, 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305072347/http://www.chinadailyasia.com/life/2012-02/27/content_111731.html|archivedate=March 5, 2016}}</ref>'afọ 2012, n'oge [[Hong Kong]] International Deaf Film Festival, Jordaan rịọrọ gọọmentị Hong Kong maka mmepe nke usoro mmụta Asụsụ ndị ogbi kwesịrị ekwesị na maka nnweta nke ndị ntụgharị asụsụ ndị ogbe na mba ha. [1] <ref name="wfd2">{{Cite web|url=http://wfdeaf.org/news/wfd-and-wfyds-statement|date=September 23, 2014|title=WFD and WFDYS statement delivered by Braam Jordaan at the panel of Youth with Disabilities of the 7th Conference of States Parties to the Convention on the Rights of Persons with Disabilities, 12 June 2014|publisher=World Federation of the Deaf|accessdate=September 15, 2015}}</ref>'afọ 2014, Jordaan wepụtara nkwupụta banyere ikike agụmakwụkwọ n'asụsụ ndị ogbi maka ndị ntorobịa ntị chiri na ụmụaka na ndị ntorobịa nwere nkwarụ nke Nzukọ nke asaa nke steeti ndị sonyere na Nkwekọrịta maka ikike nke ndị nwere nkwarụrụndụ. <ref name="news24b">{{Cite web|url=http://www.news24.com/MyNews24/Lets-Beard-Up-Braam-campaign-20150310|date=March 10, 2015|title=Let's "Beard Up Braam" campaign|publisher=News 24|accessdate=September 15, 2015}}</ref> na-arụkwa ọrụ na United Nations ma bụrụ onye otu Youth Council nke UNICEF Global Partnership on Children with Disabilities . [1]
== Mgbasa ozi #WHccNow ==
<ref name="whitehouse">{{Cite web|url=http://www.iol.co.za/news/politics/people-with-disabilities-have-rights-1.1954088|author=Jabulile S. Ngwenya|date=December 2, 2015|title=People with disabilities have rights|publisher=African News Agency|accessdate=January 31, 2016}}</ref> malitere mkpọsa mgbasa ozi mmekọrịta gburugburu hashtag #WHccNow iji kwado White House iji melite ohere maka Ndị ntị chiri na ndị na-anụ ihe na gọọmentị. Enweghị ederede mechiri emechi na vidiyo sitere na White House, a na-ewepu ndị ntị chiri na ndị na-anụ ihe. Hashtag <ref name="whitehouse2">{{Cite web|url=http://www.3playmedia.com/2015/12/31/whccnow-campaign-succeeds-in-getting-closed-captions-on-white-house-video/|first=Emily|author=Griffin|date=December 31, 2015|title=#WHCCNOW campaign succeeds in getting closed captions on White House video|publisher=3PlayMedia|accessdate=January 31, 2016|archivedate=April 6, 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160406165959/http://www.3playmedia.com/2015/12/31/whccnow-campaign-succeeds-in-getting-closed-captions-on-white-house-video/}}</ref>-anọchite anya 'White House mechiri ugbu a,' ọ na-emekarị na ndị na-akwado nnweta Twitter. White House zaghachiri site na vidiyo nke State of the Union na ederede mepere emepe nke edepụtara na mgbasa ozi mmekọrịta na onye ndụmọdụ pụrụ iche nke Ngalaba Na-ahụ Maka Ikike Ndị Nwere Nkwarụ nke Mba Nile, Judith Heumann kwupụtara na White House meghere ọnọdụ onye ọrụ nnweta iji duzie mbọ itinye aka.
== Edensibia ==
mechiri ugbu a,' ọ na-emekarị na ndị na-akwado nnweta Twitter. White House zaghachiri site na vidiyo nke State of the Union na ederede mepere emepe nke edepụtara na mgbasa ozi mmekọrịta na onye ndụmọdụ pụrụ iche nkemechiri ugbu a,' ọ na-emekarị na ndị na-akwado nnweta Twitter. White House zaghachiri site na vidiyo nke State of the Union na ederede mepere emepe nke edepụtara na mgbasa ozi mmekọrịta na onye ndụmọdụ pụrụ iche nke {{Reflist}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
[[Òtù:Pages with unreviewed translations]]
{{DEFAULTSORT:Jordan, Braam}}
go9r1re5ldi2gli0ulxwiu1oq70kp9r
Henrik Purienne
0
37028
728846
706378
2026-09-29T08:59:41Z
Edozie Ojekwe
24584
added {{DEFAULTSORT}}
728846
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Henrik Purienne''' bụ onye na-ese foto na South Africa, Onye nduzi ihe nkiri, na onye guzobere akwụkwọ ejiji ''Mirage''. Ọ bi na [[Cape Town]] .
== Oge ọ malitere ==
A mụrụ Purienne na Worcester, South Africa.
== Ọrụ ==
Purienne malitere ọrụ ya na-eme ihe nkiri.
N'afọ 2009, ọ malitere akwụkwọ ejiji na ọdịbendị ''Mirage'' .
== Akwụkwọ ==
* {{Cite book|title=Purienne|url=https://archive.org/details/purienne0000puri|first=Henrik|author=Purienne|publisher=[[Prestel Publishing|Prestel]]|date=2013|isbn=978-3-7913-4827-8}}
* {{Cite book|title=Holiday|first=Henrik|author=Purienne|publisher=Prestel|date=2016|isbn=978-3-7913-8271-5}}
== Onyinye ==
* 2012: D&amp;AD Yellow Pencil, Professional Awards category, maka ihe nkiri azụmahịa / MK nke Purienne duziri, nke akpọrọ 'MK is...', maka ụlọ ọrụ telivishọn egwu South Africa MK <ref>{{Cite web|url=http://www.screenafrica.com/page/news/ads/1474575-Ogilvy39s-innovative-MK-campaign|title=Ogilvy's innovative MK campaign|accessdate=18 January 2014|archivedate=16 January 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130116023235/http://www.screenafrica.com/page/news/ads/1474575-Ogilvy39s-innovative-MK-campaign}}</ref>
== Edensibia ==
mechiri ugbu a,' ọ na-emekarị na ndị na-akwado nnweta Twitter. White House zaghachiri site na vidiyo nke State of the Union na eder
{{DEFAULTSORT:Purienne, Henrik}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
qw0v0quw34taogbka75gvg4q3tta4wg
Pascale Lamche
0
37038
728847
308858
2026-09-29T09:05:03Z
Edozie Ojekwe
24584
added {{DEFAULTSORT}}
728847
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Pascale Lamche''' (amụrụ na Julaị 1960), bụ Onye na-eme ihe nkiri na [[France|French]] na [[South Africa]]. <ref>{{Cite web|url=https://womenandhollywood.com/sundance-2017-women-directors-meet-pascale-lamche-winnie-907790a170cc/|title=Sundance 2017 Women Directors: Meet Pascale Lamche — 'Winnie'|first=Kelsey|author=Moore|work=Women and Hollywood|date=21 January 2017|accessdate=17 October 2020|archivedate=18 October 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201018195538/https://womenandhollywood.com/sundance-2017-women-directors-meet-pascale-lamche-winnie-907790a170cc/}}</ref> maara ya dị ka onye nduzi nke ọtụtụ ihe nkiri a ma ama gụnyere ''Stalingrad'', Black Diamond, ''Pakistan Zindabad'', French Beauty, Accused #1: Nelson Mandela, Sophiatown na ''Winnie''. <ref>{{Cite web|url=https://filmmakermagazine.com/101148-i-stopped-talking-and-started-making-the-film-director-pascale-lamche-winnie/#.X4sEv0HPzIU|title='I Stopped Talking and Started Making the Film': Director Pascale Lamche: Winnie|publisher=Filmmakermagazine|date=24 January 2017|accessdate=17 October 2020}}</ref> ime ihe nkiri, ọ bụkwa onye na-emepụta ihe, onye edemede na onye na-ese ihe nkiri.
== Ọrụ ==
O nwetara nzere B.A. nke mbụ na akụkọ ihe mere eme nke oge a na Mahadum Sussex na Sorbonne. Mgbe ahụ ọ malitere ọrụ ihe nkiri na London na ụlọ ọrụ ihe nkiri onwe ya, Cinema Action, ma rụọ ọrụ maka The European Script Fund na 1989. Otú ọ dị, o mechara kwaga Paris iji guzobe ICONE, ọrụ maka imepụta ihe nkiri na telivishọn. O nwere ohere ịrụ ọrụ na London na Paris dị ka onye na-emepụta ihe na onye nduzi onwe ya. Ọ na-eso ụlọ ọrụ mmepụta ihe Little Bird iji mee ihe ngosi. Mgbe ahụ ọ sonyeere 'La Cie Phares et Balises' wee bụrụ onye nduzi nke International Co-Productions for Cameras Continentales . <ref name="itvs">{{Cite web|url=https://itvs.org/films/winnie|title=Winnie: One of the most misunderstood and intriguingly powerful contemporary female political figures.|publisher=Independent Television Service, Inc.|date=5 February 2018|accessdate=17 October 2020}}</ref>
Lamche mere ihe nkiri na Alexander McQueen na maka otu Gucci maka ịmepụta ọtụtụ mgbasa ozi ejiji. <ref name="itvs"/> mekwara ihe ngosi na usoro ihe omume dịka onye edemede-onye na-emepụta na onye edemede na onye nduzi maka ọtụtụ ndị mgbasa ozi mba ụwa. Ọ sonyeere ọtụtụ usoro telivishọn dị ka onye na-emepụta maka ọrụ dịka Bookmark, Great Performances, L'art et la manière. N'afọ 2003, ọ duziri ihe nkiri mbụ ya Sophiatown, nke nwetara otuto.
<ref>{{Cite web|url=https://www.pbs.org/independentlens/films/winnie/|title=Winnie: Film About Overshadowed South African Activist|publisher=Independent Television Service (ITVS)|accessdate=17 October 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.womensmediacenter.com/profile/pascale-lamche|title=Pascale Lamche|publisher=Women's Media Center|accessdate=17 October 2020}}</ref>'afọ 2017, o mere ihe nkiri ''Winnie'', nke na-ekwu maka ndụ Winnie Madikizela-Mandela na mbọ ọ na-agba iji mee ka Ịkpa ókè agbụrụ daa na South Africa. <ref>{{Cite web|url=https://www.kingston.ac.uk/events/item/3303/28-feb-2019-screening-of-winnie-a-documentary-film-by-pascale-lamche/|title=Screening of Winnie: a documentary film by Pascale Lamche|publisher=Kingston University|date=28 February 2019|accessdate=17 October 2020}}</ref> gosipụtara ihe nkiri ahụ dị ka akụkụ nke Human Rights Festival 2019. [1] <ref>{{Cite web|url=https://cambridgegirltalk.com/2018/01/12/feminist-filmmaking-and-winnie-a-conversation-with-pascale-lamche/|title=Feminist filmmaking with Pascale Lamche|publisher=Cambridge Girl Talk|accessdate=17 October 2020}}</ref>'otu afọ ahụ, ọ meriri ihe nrite maka onye nduzi kacha mma maka International Documentary na Sundance Film Festival . [1]
<ref>{{Cite web|url=https://www.herald.co.zw/mufamadi-vindicated-me-controversial-winnie-documentary-producer/|title="Mufamadi vindicated me": Controversial Winnie documentary producer|date=17 April 2018|accessdate=17 October 2020}}</ref>'ọnwa Eprel 2018, Lamche kọwara na onye bụbu minista nchekwa na nchekwa Sydney Mufamadi agbachitere ya n'oge mkparịta ụka mgbasa ozi.
== Ihe nkiri ==
{| class="wikitable"
!Afọ
!Ihe nkiri
!Ọrụ
!Ụdị
!Ihe mgbochi.
|-
|1997
|''Akara Akwụkwọ''
|Onye na-emepụta ya
|Ihe nkiri TV
|
|-
|1998
|''Uwe efu: ejiji na narị afọ nke iri abụọ''
|Onye na-emepụta ya
|Ihe nkiri telivishọn
|
|-
|2001
|''Onye e gburu n'oge ejiji: Ogbugbu nke Gi Versaannice''
|Onye na-emepụta ya
|Ihe nkiri telivishọn
|
|-
|2000
|''Na-echere Harvey: Akwụkwọ nduzi onye mbido na Cannes''
|Onye na-emepụta ya
|Ihe nkiri
|
|-
|2002
|''Eze nke Ọchịchị Kọmunist: Pomp & Pageantry nke Nicolae Ceausescu''
|Onye na-emepụta ihe
|Ihe nkiri telivishọn
|
|-
|2002
|''Nnukwu Egwuregwu''
|Onye na-emepụta ya
|Ihe nkiri TV
|
|-
|2003
|''Obodo Sophiatown''
|Onye nduzi, onye mmepụta, onye edemede
|Ihe nkiri
|
|-
|2004
|''Onye a na-ebo ebubo #1: Nelson Mandela''
|Onye nduzi
|Ihe nkiri telivishọn
|
|-
|2005
|''Ịma Mma nke France''
|Onye nduzi, onye edemede, onye na-ese ihe nkiri
|Ihe nkiri telivishọn
|
|-
|2006
|''Nkà na Ụzọ''
|Onye nduzi
|Ihe nkiri TV
|
|-
|2007
|''Pakistan zindabad: Ogologo ndụ na Pakistan''
|Onye nduzi
|Ihe nkiri telivishọn
|
|-
|2010
|''Dimolọn Ojii''
|Onye nduzi
|Ihe nkiri
|
|-
|2015
|''Stalingrad: Otu nzọụkwụ ọzọ laghachi azụ''
|Onye nduzi
|Ihe nkiri
|
|-
|2017
|''Winnie''
|Onye nduzi
|Ihe nkiri
|<ref>{{Cite web|url=https://www.bozar.be/en/activities/142672-winnie---pascale-lamche|title=WINNIE - PASCALE LAMCHE|publisher=BOZAR CENTRE FOR FINE ARTS|accessdate=14 October 2020|archivedate=21 October 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201021014529/https://www.bozar.be/en/activities/142672-winnie---pascale-lamche}}</ref>
|}
== Edensibia ==
nlereanya ya ihe nrite maka ịrụ ọrụ na ụlọ ọrụ ahụ "dị ka ụzọ isi kwuo ekele". Ụlọ ọrụ ahụ kwadoro asọmpi ịtụ vootu dabere na ndị na-akwado ya {{Reflist|30em}}
== Njikọ mpụga ==
* {{IMDb name|nm1088150}}
* [https://www.pbs.org/independentlens/blog/winnie-filmmaker-tells-story-winnie-mandela/ Onye na-eme ihe nkiri na-enye echiche ọhụrụ banyere Winnie Mandela]
* [https://www.theguardian.com/global-development/2017/nov/06/winnie-mandela-the-movie-asks-why-history-silences-strong-female-leaders-african-cinema Winnie Mandela ihe nkiri ahụ: 'Ọ bụ onye na-agbanwe agbanwe na onye a na-apụghị ịchịkwa achịkwa, a na-ata ya ahụhụ']
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
{{DEFAULTSORT:Lamche, Pascale}}
[[Òtù:1960 births]]
qbtf1goxb9q0bar3ii2cfharzx7nwn0
Viv Thomas
0
37040
728848
199932
2026-09-29T09:07:20Z
Edozie Ojekwe
24584
added {{DEFAULTSORT}}
728848
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox biography vcard"
! colspan="2" class="infobox-above" style="font-size:125%;" |<div class="fn" style="display:inline-block">Viv Thomas</div>
|-
| colspan="2" class="infobox-image" |[[File:Viv_Thomas_at_his_home_in_the_Algarve,_Portugal.jpg|frameless]]<div class="infobox-caption">Viv Thomas n'ụlọ ya na Algarve, Portugal.</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |A mụrụ ya
| class="infobox-data" |<div class="nickname" style="display:inline">Vivian Leonard Thomas</div><br /><span style="display:none"> </span> <span style="display:none">(<span class="bday">1948-01-10</span>)</span> 10 Jenụwarị 1948 (afọ 76) <br /><div class="birthplace" style="display:inline">Saụt Afrịka</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Ọrụ
| class="infobox-data role" |Onye na-ese foto / Onye na-emepụta
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Afọ ndị ọ na-arụsi ọrụ ike
| class="infobox-data" |1984 - ugbu a
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Ebe nrụọrụ weebụ
| class="infobox-data" |[http://www.vivthomas.com/ Ebe nrụọrụ weebụ Viv Thomas]
|}
'''Vivian "Viv" Leonard Thomas''' <ref>{{Cite web|url=http://www.imdb.com/name/nm1106529/|title=Viv Thomas|work=IMDb}}</ref> (amụrụ na 10 Jenụwarị 1948) bụ onye na-emepụta ihe nkiri na-akpali agụụ mmekọahụ na [[South Africa]]. O mepụtara ọtụtụ narị ihe n'ime afọ 15+ ọ rụrụ ọrụ. <ref name="xbiz">{{Cite web|author=Steve Javors|title=Girlfriends to Distribute Viv Thomas Titles|url=http://www.xbiz.com/news/news_piece.php?id=17292|date=2006-09-25|accessdate=2008-03-19|publisher=XBiz|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120111032933/http://www.xbiz.com/news/news_piece.php?id=17292|archivedate=2012-01-11}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFSteve_Javors2006">Steve Javors (25 September 2006). . XBiz. Archived from on 11 January 2012<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">19 March</span> 2008</span>.</cite></ref> bụ ọkachamara n'ịmepụta ihe nkiri na-akpali agụụ mmekọahụ nke ụmụ nwanyị, [1] yana vidiyo ụkwụ. Utu aha <ref name="xbiz" /> na-ewu ewu gụnyere trilogy Pink Velvet, usoro Unfaithful, na usoro The Art of Kissing. The Story <ref>{{Cite web|author=Avril|title=Sexy movie of the year – did Story of She 2 get your vote?|date=18 February 2014|url=http://blog.vivthomas.com/sexy-movie-of-the-year-story-of-she-2/|work=Viv Thomas Official Blog|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140219023523/http://blog.vivthomas.com/sexy-movie-of-the-year-story-of-she-2/|archivedate=19 February 2014}}</ref> She 2 nke onye Britain na-ese ihe nkiri bụ Lexi Lowe bụ ihe nkiri ya kacha ere n'afọ 2013. [1]
== Ọrụ ==
O mepụtara ọtụtụ ọrụ nwoke na nwanyị. E mepụtara ọtụtụ n'ime ọrụ ya tupu Gọọmentị Britain ewepụ ụfọdụ n'ime iwu siri ike gbasara ihe a ga-egosi na ihe nkiri ndị na-akpali agụụ mmekọahụ; mgbe a kagburu iwu ndị ahụ na 1999, Thomas banyere n'imepụta ihe siri ike naanị. Otú <ref name="xbiz"/> dị, mgbe mkpebi ụlọ ikpe kwupụtara na enwere ike ire DVD siri ike nke R18 naanị site na ụlọ ahịa mmekọahụ nwere ikikere na UK, ọ bụghị akwụkwọ ozi site na ịntanetị, Thomas kpebiri ịkwaga ọrụ ya niile site na Acton, West London gaa [[Portugal]]. Ọ na-enwekwa ụlọ ọrụ na Budapest.
A maara Thomas maka imepụta ihe nkiri na-akpali agụụ mmekọahụ na-ekwusi ike na ụkpụrụ mmepụta dị elu ma họpụta ya maka ọtụtụ onyinye <ref name="avnETO">{{Cite web|author=ETO|title=ETO Awards Nominees Announced|url=http://business.avn.com/company-news/ETO-Awards-Nominees-Announced-474640.html|date=2012-08-22|accessdate=2012-05-01|publisher=AVN|archivedate=2013-02-15|archiveurl=https://archive.today/20130215132135/http://business.avn.com/company-news/ETO-Awards-Nominees-Announced-474640.html}}</ref> ma merie na onyinye AVN n'oge gara aga. Ndị ya na ha dịkọrọ ndụ gụnyere onye nduzi / ndị na-emepụta ihe nkiri na-akpali agụụ mmekọahụ Andrew Blake, Michael Ninn, na Marc Dorcel.
Ọrụ Thomas na-adịbeghị anya emeela ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ ndị Hungary, Czech, na ndị ọzọ Central Europe, ọ bụ ezie na ọ na-egosi ụfọdụ ndị na-eme ihe nkiri Britain, dị ka Ian Tate, yana ndị America dị ka Penny Flame.
Ndị ọzọ na-ese onyinyo Britain ya na ha rụkọtara ọrụ gụnyere Lexi Lowe (Lowe rụrụ ọrụ naanị na Thomas maka afọ mbụ nke ọrụ ihe nkiri ya), <ref>{{Cite web|author=Captain Jack|title=Captain Jack interviews Lexi Lowe|url=http://interviews.adultdvdtalk.com/lexi-lowe/|work=Adult DVD Talk|date=26 February 2014|accessdate=4 July 2017|archivedate=13 August 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180813070614/https://interviews.adultdvdtalk.com/lexi-lowe/}}</ref> Alicia Rhodes, Michelle Thorne, Kelle Marie, na Roxanne Hall. Ndị na-ese onyinyo Central Europe ndị a na-egosikarị na vidiyo ya gụnyere Eve Angel.
Girlfriends Films <ref name="avn">{{Cite web|author=Mark Kernes|title=Girlfriends Films Inks Distribution Deal with VivThomas.com|url=http://business.avn.com/articles/video/Girlfriends-Films-Inks-Distribution-Deal-with-VivThomas-com-485911.html|date=2012-08-22|accessdate=2012-08-22|publisher=AVN|archivedate=2015-01-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150119034102/http://business.avn.com/articles/video/Girlfriends-Films-Inks-Distribution-Deal-with-VivThomas-com-485911.html}}</ref> (USA na ụwa) na Erigo Distribution (UK na Europe) na-ekesa ihe ndị ọ mepụtara. <ref name="xbiz1">{{Cite web|author=Bob Johnson|title=MetArt to Manage VivThomas.com|url=http://newswire.xbiz.com/view.php?id=158179|date=2013-01-03|accessdate=2013-01-03|publisher=Xbiz|archivedate=2013-09-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130925201841/http://newswire.xbiz.com/view.php?id=158179}}</ref> mbido afọ 2013 Viv Thomas Productions banyere na nkwekọrịta na MetArt [1] maka njikwa nke ebe nrụọrụ weebụ ha, vivthomas.com. <ref name="xbiz2">{{Cite web|author=Bob Johnson|title=MetArt Network Relaunches VivThomas.com|url=http://www.xbiz.com/news/161013|date=2013-03-26|accessdate=2013-03-26|publisher=Xbiz}}</ref> malitere saịtị ọhụrụ ahụ na 26 Machị 2013. [1]
<ref name="fleshbot">{{Cite news|author=Dashiell|title=Viv Thomas' Jo Is The Hottest Babe … This Year|url=http://straight.fleshbot.com/380870/viv-thomas-jo-is-the-hottest-babe-this-year|date=2008-04-17|accessdate=2008-04-17|work=Fleshbot}}</ref>'agbata afọ 2006 na afọ 2011, Thomas nyere ndị nlereanya ya ihe nrite maka ịrụ ọrụ na ụlọ ọrụ ahụ "dị ka ụzọ isi kwuo ekele". Ụlọ ọrụ ahụ kwadoro asọmpi ịtụ vootu dabere na ndị na-akwado ya iji chọta Viv Thomas Babe nke Afọ na <ref name="babe of the Year">{{Cite web|author=Nick Spillum|title=Viv Thomas' Babe of the year|url=http://www.babe-of-the-year.com|date=2011-04-17|accessdate=2013-04-11|publisher=VivThomas.com|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130504125944/http://babe-of-the-year.com/|archivedate=4 May 2013}}</ref>
<ref name="vivthomasmasters">{{Cite web|author=AVN|title=Viv Thomas Golf Tourney Tees Off 5th Annual Industry Insider Event|url=http://business.avn.com/company-news/Viv-Thomas-Golf-Tourney-Tees-Off-5th-Annual-Industry-Insider-Event-476095.html|date=2012-05-22|accessdate=2012-05-22|publisher=AVN|archivedate=2012-05-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120526020809/http://business.avn.com/company-news/Viv-Thomas-Golf-Tourney-Tees-Off-5th-Annual-Industry-Insider-Event-476095.html}}</ref>'afọ 2008, Thomas guzobere Viv Thomas Golf Masters, asọmpi golf nke a na-eme kwa afọ gburugburu Spain na Portugal.
== Onyinye ==
* Nwa nke Afọ <ref>{{Cite web|url=http://www.babe-of-the-year.com/|title=Sandra Shine wins Babe of the Year 2011!|work=Babe of the Year – a VivThomas.com site|accessdate=2013-04-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130504125944/http://babe-of-the-year.com/|archivedate=4 May 2013}}</ref>
** 2011: Mmalite nke Afọ: [[Sandra Shine]]
** 2011: BEST NEWCOMER: Lexi Lowe
* Ihe nkiri Kasị Mma
** 2009: Office Girls 2''Ụmụ agbọghọ Ọfịs 2''
** 2010: Enweghị ntụkwasị obi 5''Onye na-ekwesịghị ntụkwasị obi 5''
== Edensibia ==
nlereanya ya ihe nrite maka ịrụ ọrụ na ụlọ ọrụ ahụ "dị ka ụzọ isi kwuo ekele". Ụlọ ọrụ ahụ kwadoro asọmpi ịtụ vootu dabere na ndị na-akwado ya{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* Ebe nrụọrụ weebụ gọọmentị
* [https://www.vivthomas.com/blog/ Onye isi Viv Thomas Blog]
* [https://web.archive.org/web/20130115023629/http://vivthomasmasters.com/ Viv Thomas Golf Masters]
* Viv ThomasnaIMDb
* [https://web.archive.org/web/20070102180222/http://www.cancer-throat.com/ Ebe nrụọrụ weebụ Viv banyere Cancer nke akpịrị]
{{British pornography}}{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:Thomas, Viv}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
3yko82dpk2er16vd7i8q2ych8m8jg5j
Rethabile Ramaphakela
0
37043
728849
628532
2026-09-29T09:10:08Z
Edozie Ojekwe
24584
added {{DEFAULTSORT}}
728849
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=Rethabile Ramaphakela|other_names=|image=|image_size=|alt=|caption=|birth_date={{Birth date and age|df=yes|1987|4|13}}|birth_name=Rethabile Ramaphakela|birth_place=[[South Africa]]|death_date=|death_place=|resting_place=|resting_place_coordinates=<!-- {{coord|LAT|LONG|display=inline,title}} -->|education=|height=|years_active=2009–present|party=|spouse=|children=|awards=|father=|mother=|relatives=[[Katleho Ramaphakela]] (brother) <br /> [[Tshepo Ramaphakela]] (brother)|signature=|website=|footnotes=|occupation=Actress, filmmaker, producer, director, writer}}
'''Rethabile Ramaphakela''' (amụrụ na 13 Eprel 1987), bụ [[Actor|onye na-eme ihe nkiri]] na South Africa, Onye na-emepụta ihe nkiri na onye na-ememe ihe nkiri. <ref>{{Cite web|url=https://mubi.com/cast/rethabile-ramaphakela|title=Rethabile Ramaphakela: Director|publisher=MUBI|accessdate=13 November 2020}}</ref> <ref name="sowetanlive">{{Cite web|url=https://www.sowetanlive.co.za/good-life/2012-08-17-a-successful-movie-maker-and-clever-businesswoman/|title=A successful movie maker and clever businesswoman|publisher=Sowetan Live|accessdate=13 November 2020}}</ref> maara ya nke ọma dị ka onye nduzi na onye na-emepụta ihe nkiri telivishọn na ihe nkiri a ma ama Seriously Single, Netflix Original "How to Ruin Christmas", Bedford Wives na The Bang Club . [1]
== Ndụ onwe onye ==
A mụrụ ya na 13 Eprel 1987 na South Africa. O nwere ụmụnne nwoke abụọ: Tshepo na Katleho. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[''[[wikipedia:Tinye edensibịa|<span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2023)">citation needed</span>]]'']</sup>
== Ọrụ ==
Ọ malitere ọrụ ya dị ka onye na-egosi KTV. Ya na ụmụnne ya abụọ, Rethabile guzobere ụlọ ọrụ mmepụta ihe nkiri 'Burnt Onion' na 2010. <ref>{{Cite web|url=https://mipblog.com/2019/04/global-hotspot/|title=Rethabile Ramaphakela joins the call for more African creators to attend MIPTV "to be here to plant the seeds" – MIPTV News|publisher=mipblog|accessdate=13 November 2020}}</ref> N'afọ 2014, o mere ọrụ nkwado na ihe nkiri mba ụwa The Bang Bang Club . Mgbe ahụ na ụlọ ọrụ ahụ mepụtara ihe nkiri telivishọn My Perfect Family, nke a na-egosi na SABC1 na 2015. Mgbe <ref name="sowetanlive"/> gosipụtara ihe nkiri ahụ nke ọma, o mepụtara ihe nkiri dị mkpirikpi dị ka ''Goodbye Thokoza'' dabere na agha ndị dị na Thokoza na 1980s. <ref>{{Cite web|url=https://www.thebar.co.za/latest_news/thebar-practitioners-rethabile-ramaphakela-ten-years-in-film-tv-production-and-still-going-strong/|title=Rethabile Ramaphakela - Ten years in film & tv production - and still going strong|publisher=The Bar|accessdate=13 November 2020}}</ref> ihe ịga nke ọma nke sitcom gasịrị, o mepụtara usoro telivishọn Thuli ''na Thulani'', Kota Life Crisis na Check Coast site na ụlọ mmepụta.
N'ọnwa Ọgọstụ 2020, ya na nwanne ya nwoke Katleho Ramaphakela duziri ihe nkiri na-atọ ọchị Seriously Single . <ref>{{Cite web|url=https://www.news24.com/drum/celebs/news/seriously-singles-bohang-moeko-and-yonda-thomas-reflect-on-love-and-dating-20200817|title=Seriously Single’s Bohang Moeko and Yonda Thomas reflect on love and dating|publisher=news24|accessdate=8 November 2020}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://myheraldmagazine.com/seriously-single-romantic-comedy-premieres-on-netflix-on-31st-july-2020/|title=Seriously Single Romantic Comedy Premieres on Netflix On 31st July, 2020|work=Myhearld Magazine|date=17 July 2020|accessdate=31 July 2020|archivedate=19 January 2025|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250119184239/http://myheraldmagazine.com/seriously-single-romantic-comedy-premieres-on-netflix-on-31st-july-2020/}}</ref> tọhapụrụ ya na 31 Julaị 2020 na Netflix. [1]
== Ihe nkiri ==
{| class="wikitable"
!Afọ
!Ihe nkiri
!Ọrụ
!Ụdị
!Ihe mgbochi.
|-
|2010
|''[[The Bang Bang Club (film)|Klọb Bang Bang]]''
|Onye na-eme ihe nkiri: Nwaanyị Reporter Atọ
|Ihe nkiri
|
|-
|2014
|''Ịchọta Ụsọ Oké Osimiri''
|Onye edemede
|Ihe nkiri TV
|
|-
|2015
|''Ezinụlọ M Zuru Zuru Ziri Ezi''
|Onye na-emepụta ihe, onye nchịkọta edemede
|Ihe nkiri TV
|
|-
|2017
|''Ndị inyom Bedford''
|Onye na-emepụta ihe
|Ihe nkiri TV
|
|-
|2020
|''[[Seriously Single (ihe nkiri)|Alụghị di ma ọ bụ nwunye]]''
|Onye nduzi, onye na-emepụta
|Ihe nkiri
|
|}
== Edensibia ==
nkiri ole na ole gụnyere: Blood and Oil, Mary and Martha, ''Iron Will'', Finding Lenny na Journey is the Destination. <ref name="tvsa">{{Cite web|url=https://www.tvsa.co.za/actors/viewactor.aspx?actorid=17776|title=Katleho Ramaphakela|publisher=tvsa|accessdate=13 November 2020}}</ref> bụkwa onye edemede na-{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* {{IMDb name|nm4757208}}
* [https://web.archive.org/web/20201028232149/https://www.idc.co.za/2020/08/01/q-and-a-with-rethabile-ramaphakela/ Ajụjụ na A na Rethabile Ramaphakela]
{{DEFAULTSORT:Ramaphakela, Rethabile}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
o030hgzs079kvskjt0yk6l4p4eyqnsu
Katleho Ramaphakela
0
37044
728850
623502
2026-09-29T09:12:17Z
Edozie Ojekwe
24584
added {{DEFAULTSORT}}
728850
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=Katleho Ramaphakela|other_names=|image=|image_size=|alt=|caption=|birth_date=|birth_name=Katleho Ramaphakela|birth_place=[[South Africa]]|death_date=|death_place=|resting_place=|resting_place_coordinates=<!-- {{coord|LAT|LONG|display=inline,title}} -->|education=|height=|years_active=2009–present|party=|spouse=|children=|awards=|father=|mother=|relatives=[[Rethabile Ramaphakela]] (sister) <br /> [[Tshepo Ramaphakela]] (brother)|signature=|website=|footnotes=|occupation=Actor, director, producer}}
'''Katleho Ramaphakela''', bụ [[Actor|onye na-eme ihe nkiri]] na South Africa, Onye na-emepụta ihe nkiri na onye na-ememe ihe nkiri. <ref name="tvsa" /> maara ya nke ọma dị ka onye nduzi na onye na-emepụta ihe nkiri telivishọn na ihe nkiri Check Coast, ''Thulani No Thuli'' na Seriously Single.
== Ndụ onwe onye ==
O nwere otu nwanne nwoke: Tshepo na otu nwanne nwanyị: Rethabile . <ref name="tvsa">{{Cite web|url=https://www.tvsa.co.za/actors/viewactor.aspx?actorid=17776|title=Katleho Ramaphakela|publisher=tvsa|accessdate=13 November 2020}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.tvsa.co.za/actors/viewactor.aspx?actorid=17776 "Katleho Ramaphakela"]. tvsa<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">13 November</span> 2020</span>.</cite></ref>
== Ọrụ ==
Ya na nwanne ya nwoke na nwanne ya nwanyị, Rethabile guzobere ụlọ ọrụ mmepụta ihe nkiri 'Burnt Onion' na 2010. <ref>{{Cite web|url=https://mipblog.com/2019/04/global-hotspot/|title=Rethabile Ramaphakela joins the call for more African creators to attend MIPTV "to be here to plant the seeds" – MIPTV News|publisher=mipblog|accessdate=13 November 2020}}</ref> N'afọ 2012, ọ rụrụ ọrụ 'Thami' na usoro ihe nkiri SABC1 Intersexions na nke o mechara họpụta maka onyinye SAFTA na ngalaba Best Actor in a Drama Series. <ref name="tvsa"/> mepụtara ihe nkiri SABC1 My Perfect Family, ''Thuli noThulani'', na Vuzu mockumentary Check-Coast site na ụlọ mmepụta.
Ewezuga mmepụta, ọ pụtara na ihe nkiri telivishọn na-ewu ewu dịka Scandal!''Ihe ihere!'', Wild at Heart, Isidingo, Backstage na Kota Life Crisis. Ewezuga telivishọn, o mere ihe nkiri ole na ole gụnyere: Blood and Oil, Mary and Martha, ''Iron Will'', Finding Lenny na Journey is the Destination. <ref name="tvsa"/> bụkwa onye edemede na-emepụta ihe, onye dere ọtụtụ 'Lokshin Bioskop' Uyaphapha, Reflections, Check-Coast, 4 Hours, Kasi Superhero na ''Naledi''. N'afọ 2017, ọ rụrụ ọrụ a ma ama 'Detective Dlamini' na usoro telivishọn Bedford Wives . <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[''[[wikipedia:Tinye edensibịa|<span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2020)">citation needed</span>]]'']</sup>
N'ọnwa Ọgọstụ 2020, ya na nwanne ya nwanyị Rethabile duziri ihe nkiri na-atọ ọchị Seriously Single . <ref>{{Cite web|url=https://www.news24.com/drum/celebs/news/seriously-singles-bohang-moeko-and-yonda-thomas-reflect-on-love-and-dating-20200817|title=Seriously Single’s Bohang Moeko and Yonda Thomas reflect on love and dating|publisher=news24|accessdate=8 November 2020}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://myheraldmagazine.com/seriously-single-romantic-comedy-premieres-on-netflix-on-31st-july-2020/|title=Seriously Single Romantic Comedy Premieres on Netflix On 31st July, 2020|work=Myhearld Magazine|date=17 July 2020|accessdate=31 July 2020|archivedate=19 January 2025|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250119184239/http://myheraldmagazine.com/seriously-single-romantic-comedy-premieres-on-netflix-on-31st-july-2020/}}</ref> tọhapụrụ ya na July 31, 2020 na Netflix. [1]
== Ihe nkiri ==
{| class="wikitable"
!Afọ
!Ihe nkiri
!Ọrụ
!Ụdị
!Ihe mgbochi.
|-
|2005
|''Blow''
|Onye na-ere akwụkwọ akụkọ
|Ihe nkiri dị mkpirikpi
|
|-
|2005
|''N'azụ ikpo okwu''
|Neo
|Ihe nkiri TV
|
|-
|2005
|''Obi Dị Ọbara''
|Tembo
|Ihe nkiri dị mkpirikpi
|
|-
|2010
|''Ọbara na Mmanụ''
|John Nanawe
|Ihe nkiri TV
|
|-
|2010
|''Ebe ndị mmadụ na-agafe agafe''
|Thami
|Ihe nkiri TV
|
|-
|2012
|''Obi Dị Oké Obi Ike''
|Sizwe
|Ihe nkiri TV
|
|-
|2013
|''Meri na Meri''
|Dọkịta South Africa
|Ihe nkiri TV
|
|-
|2014
|''Nsogbu Ndụ nke Kota''
|Onye na-emepụta ihe
|Ihe nkiri TV
|
|-
|2014
|''Ịchọta Ụsọ Oké Osimiri''
|Onye edemede
|Ihe nkiri TV
|
|-
|2015
|''Ezinụlọ M Zuru Zuru Ziri Ezi''
|Onye na-emepụta ihe
|Ihe nkiri TV
|
|-
|2017
|''Thulani No Thuli''
|Onye na-emepụta ihe
|Ihe nkiri TV
|
|-
|2017
|''Ndị inyom Bedford''
|Detective Dlamini, onye na-emepụta ihe
|Ihe nkiri TV
|
|-
|2020
|''[[Seriously Single (ihe nkiri)|Alụghị di ma ọ bụ nwunye]]''
|Onye nduzi, onye na-emepụta
|Ihe nkiri
|
|}
== Edensibia ==
nkiri ole na ole gụnyere: Blood and Oil, Mary and Martha, Iron Will, Finding Lenny na Journey is the Destination. bụkwa onye edemede na-{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* {{IMDb name|nm2064675}}
{{DEFAULTSORT:Ramaphakela, Katleho}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
eyc4lk5boy260vkv1baz83vab155r6l
Neil Sandilands
0
37045
728852
728134
2026-09-29T09:13:31Z
Edozie Ojekwe
24584
added {{DEFAULTSORT}}
728852
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=Neil Sandilands|image=|caption=|birth_name=Neil Joseph William Sandilands|birth_date={{birth date and age|df=yes|1975|5|1}}|birth_place=[[Randfontein]], South Africa|occupation=Actor, director, screenwriter, producer, film editor, [[cinematographer]]|years_active=1991–present|website=[http://www.neilsandilands.com/ neilsandilands.com]}}
'''Neil Joseph William Sandilands''' (amụrụ na 1 Mee 1975) bụ onye na-eme ihe nkiri na onye na-emepụta ihe nkiri na South Africa, nke a maara maka ọrụ na ihe nkiri na telivishọn yana maka mgbanwe ya na ime ihe nkiri. N'afọ 2016, ọ na-arụ ọrụ ugboro ugboro na Sundance TV's ''Hap na Leonard'' dị ka Paco na The CW's The ''100'' dị ka Titus. N'afọ 2017, ọ sonyeere ndị isi na-eme ihe nkiri nke usoro CW The ''Flash'', na-egwu Clifford DeVoe / The Thinker. <ref>{{Cite web|title=Children's & Family Emmy Awards: Disney Dominates Nominations|url=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/childrens-family-emmy-awards-nominations-2023-1235635652/|accessdate=7 November 2023|work=[[The Hollywood Reporter]]|first=Tyler|author=Coates}}</ref> rụkwara ọrụ General Abbott na usoro Netflix Sweet Tooth, nke o nwetara onyinye Children's and Family Emmy Award maka nhọpụta na-akwado arụmọrụ dị ịrịba ama.
== Ọrụ ==
Sandilands malitere ọrụ ya na South Africa, ala nna ya, na-eme ihe dị iche iche, ọkachasị na usoro telivishọn 7de Laan dị ka Bart Kruger malite na 2000. Ọ hapụrụ ihe ngosi ahụ mgbe afọ asaa gasịrị wee kwaga [[Los Angeles]] na 2007. N'''Ụlọ'' 2010, e gosipụtara Sandilands n'otu ihe omume nke usoro ihe nkiri America a ma ama House, mana n'oge na-adịghị anya ọ laghachiri South Africa iji mee ọtụtụ ihe nkiri Afrikaans a ma ama, gụnyere ihe nkiri mmeri ''Die Ballade van Robbie de Wee'' . Sandilands malitekwara ọrụ mmepụta tupu ọ laghachi Hollywood na 2014. <ref name="House">{{Cite web|url=https://www.thesouthafrican.com/bart-from-7de-laan-lands-two-roles-in-united-states-series/|title=Bart from 7de Laan lands two roles in United States series|work=The South African|author=Haden|first=Alexis|date=2 March 2016|accessdate=26 February 2024|archivedate=28 June 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180628102101/https://www.thesouthafrican.com/bart-from-7de-laan-lands-two-roles-in-united-states-series/}}</ref>"Aghaghị m ịlaghachi na ọzụzụ ndị ọzọ dị ka iduzi na mmepụta ma mgbe ụfọdụ wuo mgbidi maka ndị agbata obi m ma ọ bụ ihe omume ndị ọzọ a na-apụghị ịkọwapụta akọwa iji gbochie anụ ọhịa wolf, " Sandilands kwuru banyere njem ya laghachi na United States. <ref name="Life">{{Cite web|url=https://www.brandsouthafrica.com/people-culture/neil-sandilands-in-hollywood-020316|title=South African actor lands roles in two US series|work=Brand South Aftrica|author=Anderson|first=CD|date=2 March 2016|accessdate=26 February 2024|archivedate=20 May 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210520055856/https://www.brandsouthafrica.com/people-culture/neil-sandilands-in-hollywood-020316}}</ref>
N'afọ 2015, Sandilands nwetara onye ọbịa na usoro FX The Americans . N'afọ sochirinụ na 2016, ọ na-arụ ọrụ ugboro ugboro dị ka Titus na CW's The ''100'' na dị ka Paco na SundanceTV's ''Hap na Leonard''. N'afọ 2017, Sandilands nwere ọrụ ọbịa na usoro CBS ''NCIS'' nke na-agba ọsọ ogologo oge ma sonye na ndị isi na-eme ihe nkiri CW superhero The ''Flash'' dị ka Clifford DeVoe / The Thinker . <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[''[[wikipedia:Tinye edensibịa|<span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2024)">citation needed</span>]]'']</sup>
<ref>{{Cite web|author=Grobar|first=Matt|date=25 October 2022|title='Kingdom Of The Planet Of The Apes' Adds Five|url=https://deadline.com/2022/10/kingdom-of-the-planet-of-the-apes-adds-five-1235154551/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221025185507/https://deadline.com/2022/10/kingdom-of-the-planet-of-the-apes-adds-five-1235154551/|archivedate=25 October 2022|accessdate=25 October 2022|work=[[Deadline Hollywood]]}}</ref>'ọnwa Ọgọstụ afọ 2022, a tụbara Sandilands na ihe nkiri Kingdom of the Planet of the Apes, nke Wes Ball ga-eduzi maka 20th Century Studios.
== Ndụ onwe onye ==
Sandilands <ref name="Life"/>-asụ Bekee na asụsụ ala ya, Afrikaans.
== Ihe nkiri ==
=== Ime ihe nkiri ===
==== Ihe nkiri ====
{| class="wikitable sortable"
!Afọ
!Aha ya
!Ọrụ
! class="unsortable" |Ihe edeturu
|-
|2004
|''[[Proteus (ihe nkiri nke afọ 2003)|Proteus]]''
|Rijkhaart Jacobz
|<ref>{{Cite web|url=https://mobile.nytimes.com/2004/07/30/movies/film-in-review-proteus.html|title=FILM IN REVIEW; 'Proteus'|work=[[The New York Times]]|author=Kehr|first=Dave|date=30 July 2004}}</ref><ref name="TVG">{{Cite web|url=https://www.tvguide.com/celebrities/neil-sandilands/credits/167743/|title=Neil Sandilands|work=[[TVGuide]]|accessdate=5 May 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20201128082624/https://www.tvguide.com/celebrities/neil-sandilands/credits/167743/|archive-date=28 November 2020|url-status=dead}}</ref>
|-
|2010
|''Jakhalsdans''
|Dawid onye na-acha akwụkwọ ndụ akwụkwọ ndụ
|<ref name="SACredits">{{Cite web|url=https://www.brandsouthafrica.com/people-culture/south-african-actors-join-the-flash-tv-series|title=South African actors join The Flash TV series|work=Brand South Aftrica|author=Anderson|first=CD|date=27 July 2017|accessdate=26 February 2024|archivedate=25 July 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210725130730/https://www.brandsouthafrica.com/people-culture/south-african-actors-join-the-flash-tv-series}}</ref> bụkwa osote onye nduzi [1]
|-
|2011
|''Ọchịchịrị Dị N'azụ''
|Maazị Lemoy
|Dị mkpirikpi
|-
|2012
|''Otu Anya Ikpeazụ''
|Frank McCintosh
|
|-
| rowspan="6" |2013
|''Die Laaste Tango''
|Kaptein Etlinger
|
|-
|''Lucy na Janie''
|Nna Lucy
|Dị mkpirikpi
|-
|''Hoe Duur bụ De Suiker''
|Reinder Almersma
|
|-
|''Musiek vir nwụrụ Agtergrond''
|Freddy
|
|-
|''Die Ballade van Robbie de Wee''
|Len van Jaarsveld
|<ref name="SACredits" />
|-
|''Nwoke nọ n'okporo ụzọ kacha mma ịhapụ naanị ya''
|
|Dị mkpirikpi
|-
|2015
|''Blackhat''
|Onye na-anya ụgbọ mmiri n'ọdụ ụgbọ mmiri
| (nke a na-edeghị aha ya)
|-
|2018
|''Frank na Ava''
|Zinnemann
|
|-
|2019
|''Ọdọ Mmiri Coyote''
|Dirk
|
|-
|2019
|''Drone ahụ''
|Onye Mmebi Iwu
|
|-
|2020
|''Akụkọ Ụwa''
|Wilhelm Leonberger
|
|-
|2021
|''Ebe Marfa na-aga''
|Norman
|DVD, Amazon, VUDU
|-
|2024
|''Alaeze nke Mbụ''
|Koro[<ref name="Empire">{{Cite web|author=Jolin|first=Dan|date=21 December 2023|title='Animal Kingdom'|url=https://members.empireonline.com/read/feb-24/animal-kingdom|accessdate=21 December 2022|work=[[Empire Magazine]]}}</ref>]
|Mgbe e mepụtara ya
|-
|}
==== Telivishọn ====
{| class="wikitable sortable"
!Afọ
!Aha ya
!Ọrụ
! class="unsortable" |Ihe edeturu
|-
|1991
|''Meester''
|Bertus Conradie
|
|-
|1992
|''Ihe ndị e ji akwọ ụgbọala''
|Dolf - 1950
|
|-
|1999
|''Obodo ndịda''
|
|
|-
|2000–07
|''Laan nke asaa''
|Bart Kruger
|<ref>{{Cite web|url=https://m.huffingtonpost.co.za/2017/07/26/kim-engelbrecht-and-niel-sandilands-have-already-started-filming_a_23049159/|title=Kim Engelbrecht And Neil Sandilands Have Already Started Filming For 'The Flash' And We Can't Wait|work=[[The Huffington Post]]|author=Mambana|first=Duenna|date=27 July 2017}}</ref><ref name="SACredits"/>
|-
|2004
|''Onye na-eme ihe ike''
|Jan Pieter
|
|-
| rowspan="2" |2006
|''Orion''
|Zatopek Van Heerden
|
|-
|''Jozi-H''
|Onye na-ebu ọgwụ ọjọọ na 2006
|Ihe omume: "Crush"
|-
|2008
|''Ememe nke Ndị A Na-akpọghị''
|Daantjie van Wyk
|Ihe omume: "A Map Reddens"
|-
|2010
|''Ụlọ''
|Captain Vanderhoof
|Ihe omume: "A Pox on Our House"<ref name="TVG"/><ref name="House"/>
|-
|2011
|''Ntọrọ na Nnapụta''
|Sam
|Ihe omume: "Ndị nnapụta nnapụta"
|-
|2013
|''Ọrịa na-egbu egbu''
|Onye sayensị
|Ihe omume: "Ụdị 05: Ọdịnihu"
|-
|2015
|''Ndị America''
|Eugene Venter
|Ihe omume <ref name="Credits" /> (oge 3) [1]
|-
| rowspan="2" |2016
|''100''
|Titus
|<ref name="Credits" /> omume isii; Ọrụ a na-eme ugboro ugboro (oge 3) [1]
|-
|''Hap na Leonard''
|Paco
|<ref name="Credits" /> ihe omume; Ọrụ a na-eme ugboro ugboro (oge 1) [1]
|-
| rowspan="2" |2017
|''Salamander''
|Jack Wang
|<ref name="TVG" /> <ref name="Credits">{{Cite web|url=https://deadline.com/2017/03/larenz-tate-star-salamander-drama-pilot-neil-sandilands-cast-1202040434/|title=Larenz Tate To Topline ABC Drama Pilot 'Salamander', Neil Sandilands Also Cast|work=[[Deadline Hollywood|Deadline]]|author=Andreeva|first=Nellie|date=9 March 2017}}</ref>-anya ụgbọelu na-enweghị ikuku [1] [2]
|-
|''NCIS''
|Hendric Kruger
|Ihe omume: "Willoughby"<ref name="TVG" />
|-
|2017–18
|''Flash''
|Clifford DeVoe / Onye na-eche echiche
|Ndị isi <ref>{{Cite web|url=https://www.express.co.uk/showbiz/tv-radio/935530/The-Flash-season-4-cast-actors-DC-Comics-CW-Arrowverse-Grant-Gustin-Candice-Patton|title=The Flash season 4 cast: Who is in the cast of The Flash?|work=[[Daily Express|Express]]|author=Debnath|first=Neela|date=22 March 2018}}</ref>-eme ihe nkiri (oge 4) [1]
|-
|2021
|''DAM''
|Bernoldus
|Ndị bụ isi
|-
|2021
|''Ezé Dị Nri''
|General Abbot
|Ihe omume iri na abụọ
|}
{| class="wikitable sortable"
!Afọ
!Aha ya
!Ọrụ
! class="unsortable" |Ihe edeturu
|-
|2015
|''Metal Gear Solid V: Ihe mgbu Phantom''
|Ndị agha / Ndị ọzọ
|Ọrụ olu
|-
|}
=== Ọrụ ndị ọzọ ===
{| class="wikitable sortable"
!Afọ
!Aha ya
!Ọrụ
! class="unsortable" |Ihe edeturu
|-
|2010
|''Jakhalsdans''
|Onye na-enyere onye nduzi aka
|Ihe nkiri, onye na-eme ihe nkiri
|-
| rowspan="2" |2011
|''Oge mgbụsị akwụkwọ na George''
|Onye nchịkọta akụkọ
|Ihe nkiri dị mkpirikpi
|-
|''Onye Ala Ọzọ n'Ogige Ntụrụndụ''
|Onye nduzi foto
|Ihe nkiri
|-
|2012
|''Ngwọta: Ntuziaka maka Post Traumatic Growth''
|Onye edemede akụkọ, onye nchịkọta akụkọ, foto ndị ọzọ
|Ihe nkiri
|-
| rowspan="2" |2013
|''Team Wheaties: Imeri Ihe ịma aka anụ ahụ''
|Onye nduzi, onye nchịkọta akụkọ
|Vidio dị mkpirikpi
|-
|''Uto''
|Onye nduzi, onye edemede, onye isi mmepụta, onye mmepụta, nchịkọta akụkọ, onye nchịkọta ụda
|Ihe nkiri dị mkpirikpi
|-
| rowspan="2" |2014
|''Mass nke ahụ''
|Onye nchịkọta akụkọ, onye na-ese ihe, onye nchịkọta ụda na onye na-emepụta
|Ihe nkiri dị mkpirikpi
|-
|''Nrọ Chiiz Goat''
|Onye na-ese ihe nkiri
|Ihe nkiri dị mkpirikpi
|-
| rowspan="2" |2015
|''Ịfụ ụfụfụ / Ịlụ ọgụ''
|Onye nduzi, onye nchịkọta akụkọ
|Ihe nkiri telivishọn
|-
|''Ịhụ Jenny''
|Onye nchịkọta akụkọ, onye nchịkọta ụda
|Ihe nkiri dị mkpirikpi
|-
|2017
|''Oké Mmiri na-asọsi ike''
|Onye isi mmepụta, onye nchịkọta akụkọ, onye nchịkọta ụda
|Ihe nkiri
|-
|}
== Edensibia ==
nkiri ole na ole gụnyere: Blood and Oil, Mary and Martha, ''Iron Will'', Finding Lenny na Journey is the Destination. <ref name="tvsa">{{Cite web|url=https://www.tvsa.co.za/actors/viewactor.aspx?actorid=17776|title=Katleho Ramaphakela|publisher=tvsa|accessdate=13 November 2020}}</ref> bụkwa onye edemede na-{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* {{IMDb name}}
* Neil Sandilandsdiski naDiscogs
* Neil Sandilandsna TVSA
{{DEFAULTSORT:Sandilands, Neil}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
0la2grg0kfhpv9lc0fnwfxwsaxxphti
Mukunda Michael Dewil
0
37055
728855
705607
2026-09-29T09:17:33Z
Edozie Ojekwe
24584
added {{DEFAULTSORT}}
728855
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
|name=Mukunda Michael Dewil
|image=
|imagesize=|alt=|caption=
|birth_name=
|birth_date=
|birth_place=
|death_date=
|death_place=
|notable_works=
|known_for={{hlist|''[[Retribution (2011 film)|Retribution]]''|''[[Vehicle 19]]''|''[[The Immaculate Room]]''}}
|awards=
|othername=
|occupation={{flatlist|
*screenwriter
*director}}
|yearsactive=
|party=
|spouse=
|alma_mater=
|children=
|citizenship=South African
|mother=
|father=
|website=
}}
'''Mukunda Michael Dewil''' bụ onye edemede na onye nduzi South Africa na-arụ ọrụ na Hollywood . <ref>{{Cite web|title=Frank Miller’s ‘Hard Boiled’ Finally Coming to the Big Screen [UPDATED]|url=https://www.slashfilm.com/tag/mukunda-michael-dewil/|publisher=Slashfilm|accessdate=26 February 2014}}</ref> <ref>[https://www.hollywoodreporter.com/news/emile-hirsch-kate-bosworth-ashley-greene-m-emmet-walsh-board-the-immaculate-room-thriller Emile Hirsch, Kate Bosworth, Ashley Greene, M Emmet Walsh Board ‘The Immaculate Room’ Thriller]. [[The Hollywood Reporter]]</ref> dere ma duzie Retribution, Vehicle 19 (nke Paul Walker na-eme) na The Immaculate Room (Emile Hirsch, Kate Bosworth, Ashley Greene).[1]
Ọ bụ onye mọnk. Dewil nọrọ ọtụtụ afọ <ref>[https://cinemadailyus.com/interviews/the-immaculate-room-exclusive-interview-with-director-mukunda-michael-dewil/ The Immaculate Room: Exclusive Interview with Director Mukunda Michael Dewil]. Cinema Daily US</ref> India.
== Edensibia ==
duziri ihe nkiri atọ ọzọ na ihe nkiri Fugard, gụnyere The Guest na ''Marigolds n'ọnwa Ọgọstụ'', n'obodo ha bụ Sout
{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* {{IMDb name|4320125}}
{{DEFAULTSORT:Dewil, Mukunda Michael}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
35jpglz6j7t0cjurt94vt7r8yvk0eyp
Ross Devenish
0
37056
728858
151597
2026-09-29T09:20:22Z
Edozie Ojekwe
24584
added {{DEFAULTSORT}}
728858
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=Ross Devenish}}
'''Ross Devenish''' (amụrụ na 15 Nọvemba 1939) bụ Onye nduzi ihe nkiri South Africa. <ref name="berlinale">{{Cite web|url=http://www.berlinale.de/en/archiv/jahresarchive/1980/03_preistr_ger_1980/03_Preistraeger_1980.html|title=Berlinale 1980: Prize Winners|accessdate=21 August 2010|work=berlinale.de}}</ref> tinyere ihe nkiri ya Marigolds na August (1980) n'ime 30th Berlin International Film Festival, ebe ọ meriri Berlin Bear Anniversary Prize. Ihe nkiri ya bụ The Guest (1977) meriri Bronze Leopard na Locarno International Film Festival.
Ross duziri akụkụ asatọ nke akwụkwọ akụkọ Charles Dickens bụ Bleak House, nke meriri BAFTA atọ. Ihe omuma ya banyere ndi American Indian, Now that the Buffalo's Gone, meriri Blue Riband Award. Ọ bụ otu n'ime ndị nduzi abụọ na-arụ ọrụ''Ihe mgbaru ọsọ!'', banyere asọmpi iko mba ụwa nke e mere na England na 1966. ''Ihe mgbaru ọsọ!'' natara Robert Flaherty Award site na BAFTA.
== Akụkọ ndụ ==
A mụrụ ya ma zụlite ya na South Africa, Ross Devenish gụrụ ihe nkiri na [[London]].
Ọ malitere ọrụ ya n'afọ ndị 1960 site na ihe ngosi. O mere ihe nkiri n'azụ usoro Royalist n'oge akụkụ nke North Yemen Civil War (1962-1970). Ọ banyere na nzuzo n'obodo Bukavu a nọchibidoro na [[Democratic Republic of the Congo]] ma see ndị mercenaries tọrọ atọ n'ebe ahụ mgbe nnupụisi dara. N'afọ sochirinụ, o mere ihe nkiri na Vietnam n'oge 1968 Tet Offensive .
Mgbe nke ahụ gasịrị, Devenish gara United States, ebe ọ nọrọ ihe ka ukwuu n'afọ na-eme ihe nkiri banyere ụmụ amaala America nke oge a, nke a na-akpọ Now that the Buffalo's Gone.
N'ikwu na ọ ga-elekwasị anya na mmasị ya na ihe nkiri, ọ laghachiri South Africa wee malite iso onye na-ede egwuregwu Athol Fugard rụọ ọrụ. Devenish duziri Fugard, onye mere ihe nkiri 1973 nke egwuregwu ya bụ ''Boesman na Lena.''
Devenish duziri ihe nkiri atọ ọzọ na ihe nkiri Fugard, gụnyere The Guest na ''Marigolds n'ọnwa Ọgọstụ'', n'obodo ha bụ South Africa. Onye ọbịa ahụ meriri agụ owuru ọla nchara na Locarno na ''Marigolds n'ọnwa Ọgọstụ'' na Silver Bear na Berlin.
Ọ rụkwara ọrụ nke ukwuu na telivishọn, ma na ihe nkiri TV ma na usoro mbipụta dị mkpirikpi.
Devenish bi na [[Cape Town]], South Africa.
== Ihe nkiri ndị a họọrọ ==
=== Ihe nkiri ===
* Calling the Shots (ihe nkiri TV) (1993)
* Marigolds na August (1980)
* A Chip nke Glass Ruby (1983)
* ''Onye ọbịa: Ihe omume na ndụ Eugène Marais'' (1977)
* ''Boesman na Lena'' (1973)
=== Telivishọn ===
* ''Dalziel na Pascoe'' (TV Series) (3 episodes) (1996-2001)
* ''Ihe Nzuzo nke Ndị Nwụrụ Anwụ'' (2001)
* Ọpụpụ Akara (1997)
* Nwaanyị Na-agba Egwuregwu (1996)
* A Certain Justice (usoro ihe omume TV) (1998)
* The Bill (usoro ihe omume TV) (2 ihe omume) (1997)
* ''Nsogbu nke Mid-Life'' (1997)
* Mee Ndị Ọzọ (1997)
* True Tilda (usoro ihe nkiri TV) (1997)
* A Touch of Frost (usoro ihe omume TV) (1 ihe omume) (1996)
* ''Ịkwụ Ụgwọ Ọnụ Ahịa'' (1996)
* Between the Lines (usoro ihe omume TV) (2 ihe omume) (1994)
* Azụmaahịa Nwere Onwe (1994)
* ''Onye Agha A Na-amaghị Ama'' (1994)
* 1990-92 Agatha Christie: ''Poirot'' (usoro ihe omume TV) (2 ihe omume)
* Otu, Abụọ, Buckle My Shoe (1992)
* Ihe omimi na Styles (1990)
* 4 Play (usoro ihe omume TV) (1 ihe omume) (1990)
* Madly in Love (1990)
* ''Ihe nkiri nke Abụọ'' (usoro ihe nkiri TV) (1 ihe omume) (1989)
* ''Ọnwụ Nwa'' Nwa (1989)
* The Happy Valley (ihe nkiri TV) (1987)
* ''Ihe nkiri'' (usoro ihe nkiri TV) (1 ihe omume) (1986)
* ''Asinamali'' (1986)
* Masterpiece Theatre: Bleak House (obere ihe nkiri TV) (2 ihe omume) (1985)
* Great Performances (usoro ihe omume TV) (1 ihe omume) (1970)
* ''Izu A'' (usoro ihe omume TV) (1 ihe omume) (1970)
* ''Mee Ihe!'' (1970)
* ''Ihe mgbaru ọsọ! Iko Mbaụwa'' (ihe ngosi) (1967) (ihe ndekọ) (1967)
* Onye na-emepụta ihe na-ezo ezo (1 aha)
* ''Izu A'' (usoro ihe omume TV) (onye na-emepụta - 1 ihe omume) (1970)
* ''Mee Ihe!'' (1970) ... (onye na-emepụta)
== Edensibia ==
duziri ihe nkiri atọ ọzọ na ihe nkiri Fugard, gụnyere The Guest na Marigolds n'ọnwa Ọgọstụ, n'obodo ha bụ Sout{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* {{IMDb name|0222319|Ross Devenish}}
{{DEFAULTSORT:Devenish, Ross}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
i9mvljn2pxbuudd08o117f6kngsq1ni
Stephen Goldblatt
0
37064
728861
151752
2026-09-29T09:24:15Z
Edozie Ojekwe
24584
added {{DEFAULTSORT}}
728861
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox biography vcard"
! colspan="2" class="infobox-above" style="font-size:125%;" |<div class="fn" style="display:inline-block">Stephen Goldblatt</div>
|-
| colspan="2" class="infobox-image" |[[File:Stephen_Goldblatt_2010.jpg|frameless]]<div class="infobox-caption">Goldblatt na 2010</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |A mụrụ ya
| class="infobox-data" |<span style="display:none">(<span class="bday">1945-04-29</span>) </span>29 Eprel 1945 (afọ 78) <br /><div class="birthplace" style="display:inline">[[Johannesburg]], South Africa[[South Africa|Saụt Afrịka]]</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Mba
| class="infobox-data category" |<templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><div class="hlist">
* South Africa
* Ndị Britain
</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Ọrụ
| class="infobox-data role" |Onye na-ese ihe nkiri
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Afọ ndị ọ na-arụsi ọrụ ike
| class="infobox-data" |1968-dị ugbu a
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Onyinye
| class="infobox-data" |A họpụtara ya maka: Academy Award for Best CinematographyPrimetime Emmy Award for Outstanding Cinematography<br /><br />Ihe nrite Emmy maka ihe nkiri pụrụ iche
|}
'''Stephen Goldblatt''', <small>A.S.C., B.S.C.</small> (amuru 29 Eprel 1945) bu onye na-ese ihe onyonyo nke Britain, nke ama ama maka oru ya. n'ọtụtụ ihe nkiri mmemme dị elu, gụnyere ntinye abụọ mbụ na usoro ngwa agha egbu egbu, yana maka nso nso a.collaborations with director Mike Nichols and Tate Taylor.
== Oge ọ malitere ==
<ref>{{Cite web|url=https://www.npg.org.uk/collections/search/person-list?grp=1347&displayNo=20&page=1|title=Jewish artists - People - National Portrait Gallery}}</ref> mụrụ Goldblatt na 29 Eprel 1945 na Johannesburg, South Africa, n'ezinụlọ [[Jew|Ndị Juu]]. Mgbe <ref name=":1">{{Cite web|url=http://music.hollywood.com/celebrities/stephen-goldblatt-57292669/|title=Stephen Goldblatt|date=|accessdate=|work=|publisher=|author=|first=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304044133/http://music.hollywood.com/celebrities/stephen-goldblatt-57292669/|archivedate=2016-03-04}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">. Archived from [http://music.hollywood.com/celebrities/stephen-goldblatt-57292669/ the original] on 4 March 2016.</cite></ref> dị afọ asaa, ya na ezinụlọ ya kwagara [[London]], ebe ọ malitere ịrụ ọrụ dị ka onye na-ese foto maka ''London Sunday Times'' mgbe ọ dị afọ iri na asatọ.
Goldblatt gara Guildford School of Art maka foto, mana o mechara chọpụta mmasị ya na ihe nkiri mgbe ọ na-arụ ọrụ pụrụ iche maka Lion Films na Shepperton Studios. <ref name=":2">{{Cite web|url=http://www.panavision.com/stephen-goldblatt-asc-bsc-illuminates-%E2%80%9C-help%E2%80%9D|title=STEPHEN GOLDBLATT, ASC, BSC, ILLUMINATES "THE HELP"|date=|accessdate=|work=|publisher=|author=|first=}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[http://www.panavision.com/stephen-goldblatt-asc-bsc-illuminates-%E2%80%9C-help%E2%80%9D "STEPHEN GOLDBLATT, ASC, BSC, ILLUMINATES "THE HELP""].</cite></ref> bụ mmasị a kpaliri ya ịga Royal College of Art Film School nke London.
== Ọrụ ==
Mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ, ọ gara ọrụ na-ese ihe nkiri na animation, ọtụtụ n'ime ya na 16mm. Otu <ref name=":1"/>'ime ọrụ ya bụ ihe omume abụọ Disappearing World maka Granada TV.
Goldblatt malitere ọrụ ya dị ka Onye na-ese foto maka ihe ngosi na mgbasa ozi. Site <ref name=":1"/> 1972-75, ọ rụrụ ọrụ na-ese foto TV maka ndị nduzi dị ka Hugh Hudson, Alan Parker, Ridley Scott, na Brian Gibson. Goldblatt mere mgba<ref name=":2"/> maka ihe nkiri n'etiti afọ 1980, na-arụ ọrụ ngwa ngwa na ndị nduzi Tony Scott na The Hunger (1983), Francis Coppola na The Cotton Club (1984), na Richard Donner na Lethal Weapon (1987) na Lethel Weapon 2 (1989). [1]
N'afọ ndị 1990, Goldblatt sonyeere usoro Batman na onye nduzi Joel Schumacher wee gbaa Batman Forever (1995) na ''Batman na Robin'' (1997). <ref name=":0">{{Cite web|url=http://www.sfae.com/index.php?pg=600148|title=The Art of Stephen Goldblatt|date=|accessdate=|work=|publisher=|author=|first=}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[http://www.sfae.com/index.php?pg=600148 "The Art of Stephen Goldblatt"].</cite></ref> ngwụcha afọ 1990, n'oge "ihe nkiri sabbatical" na mgbe ọtụtụ afọ nke naanị ị na-ese foto, Goldblatt wuru ụlọ ọchịchịrị wee malite ise foto ndụ ya na gburugburu ya ọzọ. Mgbe ezumike ya gasịrị, Goldblatt sooro ndị nduzi dịka [<i id= ./Mike_Nichols" id="mwWg" rel="mw:WikiLink" title="Mike Nichols">Mike Nichols] rụọ ọrụ na Angels in America (2003), Closer (2004) na Charlie Wilson's War (2007), Chris Columbus na Rent (2005) na Percy Jackson & the Olympians: The Lightning Thief (2010), Nora Ephron na Julie & Julia (2009), na nso nso a Tate Taylor na The Help (2011) na Get On Up (2014).
Stephen Goldblatt bi ugbu a na San Miguel de Allende, Mexico ma nwee ụmụ atọ toro eto. Mgbe <ref name=":0"/> nọ n'ụlọ, Goldblatt na-enwe mmasị ilekọta ọdọ mmiri ya na azụ koi, ịkọ ubi, ịkpọ ụbọ akwara ya, isi nri, ịgụ akwụkwọ kwa ụbọchị, na ịmara nkà nke ịlụ nwunye ya Deborah.
=== Foto ===
Otu n'ime foto Stephen Goldblatt kachasị mkpa bụ nke ndị otu egwu Britain bụ The Beatles na 1968, bụ ndị n'oge ahụ ka dechara ihe a maara dị ka The White Album. Ndị Beatles chọrọ foto mgbasa ozi ọhụrụ nke onye na-ese foto a na-amaghị ama, onye ha na ya mere atụmatụ ịgagharị na London niile iji were foto na-enweghị isi. Otu <ref>{{Cite web|url=http://www.sfgate.com/entertainment/article/Unseen-Beatles-photos-on-view-at-UC-Berkeley-3167485.php|title=Unseen Beatles photos on view at UC Berkeley|date=6 November 2010|accessdate=|work=|publisher=|author=|first=}}</ref>'ime foto Goldblatt ghọrọ peeji abụọ na Magazin Life, a na-ejikwa ndị ọzọ ole na ole mee ihe dị ka ihe osise abọm na nchịkọta Beatles.
== Ihe nkiri ==
=== Ihe nkiri ===
{| class="wikitable sortable"
!Afọ
!Aha ya
!Onye nduzi
! class="unsortable" |Ihe edeturu
|-
|1980
|''Ịgba Agha Mmiri''
|Brian Gibson
|
|-
|1981
|''Ala ọzọ''
|Peter Hyams
|
|-
|1982
|''Nlaghachi nke Onye Agha''
|Alan Bridges
|
|-
|1983
|''Agụụụ''
|Tony Scott
|
|-
|1984
|''Klọb Cotton''
|Francis Ford Coppola
|
|-
|1985
|''Nwatakịrị Sherlock Holmes''
|Barry Levinson
|
|-
|1987
|''Ngwá Agha Na-egbu Egbu''
|Richard Donner
|
|-
|1988
|''Onye ọ bụla bụ onye America''
|Taylor Hackford
|
|-
|1989
|''Ngwá Agha Na-egbu Egbu 2''
|Richard Donner
|
|-
|1990
|''Joe na Ugwu Mgbasa Ozi''
|John Patrick Shanley
|
|-
| rowspan="2" |1991
|''Prince of Tides''
|Barbra Streisand
|Nominated- Academy Award for Best Cinematography Nominated - ASC Award for Outstanding Achievement in Cinematography<br />ASC Award maka ihe ịga nke ọma pụtara ìhè na ihe nkiri
|-
|''Maka Ụmụ nwoke''
|Mark Rydell
|
|-
|1992
|''Ndị toro eto kwenyere''
| rowspan="2" |Alan J. Pakula
|
|-
|1993
|''Akụkọ Pelican''
|
|-
|1995
|''Batman ruo mgbe ebighi ebi''
|Joel Schumacher
|Nominated- Academy Award for Best Cinematography Nominated - ASC Award for Outstanding Achievement in Cinematography<br />ASC Award maka ihe ịga nke ọma pụtara ìhè na ihe nkiri
|-
|1996
|''Striptease''
|Andrew Bergman
|
|-
|1997
|<nowiki><i id="mwAQk">Batman na Robin</i></nowiki>
|Joel Schumacher
|
|-
|1999
|<nowiki><i id="mwARA">Ọgwụgwụ miri emi nke Oké Osimiri</i></nowiki>
|Ulu Grosbard
|
|-
|2004
|''Ka ọ dị nso''
|Mike Nichols
|
|-
|2005
|''Ịkwụ ụgwọ''
|Chris Columbus
|
|-
|2007
|''Agha Charlie Wilson''
|Mike Nichols
|
|-
|2009
|''Julie na Julia''
|Nora Ephron
|
|-
|2010
|''Percy Jackson na ndị Olympians: Onye ohi Lightning<nowiki><br id="mwATg"></nowiki>''
|Chris Columbus
|
|-
|2011
|''Enyemaka''
| rowspan="2" |Tate Taylor
|
|-
|2014
|''Gbagoo''
|Onye a họpụtara - Camerimage Golden Frog AwardIhe nrite Golden Frog Camerimage
|-
|2015
|<nowiki><i id="mwAU4">Onye Nri</i></nowiki>
|Nancy Meyers
|
|-
|2017
|''Mkpụrụ Obi Anyị n'abalị''
|Ritesh Batra
|
|-
| rowspan="2" |2020
|''Ava''
|Tate Taylor
|
|-
|''Ugwu Thyme''
|John Patrick Shanley
|
|-
|2023
|''Red, White &amp; Royal Blue''
|Matthew Lopez
|
|}
=== Telivishọn ===
{| class="wikitable sortable"
!Afọ
!Aha ya
! class="unsortable" |Ihe edeturu
|-
|2001
|''Nkwekọrịta''
|Ntinye aha na Primetime Emmy Award maka ihe nkiri pụtara ìhèIhe nrite Emmy maka ihe nkiri pụrụ iche
|-
|2002
|''Ụzọ Agha''
|Ntinye aha na Primetime Emmy Award maka ihe nkiri pụtara ìhèIhe nrite Emmy maka ihe nkiri pụrụ iche
|-
|2003
|''Ndị Mmụọ Ozi Na America''
|Obere ihe nkiri telivishọn
Nominated- Primetime Emmy Award for Outstanding Cinematography Nominated - ASC Award for Outcoming in CinematographyASC Award maka ihe ịga nke ọma pụtara ìhè na ihe nkiri
|}
== Onyinye na nhọpụta ==
Ebe e si nweta ya: <ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/name/nm0003552/awards?ref_=nm_awd|title=Stephen Goldblatt Awards|date=|accessdate=|work=[[IMDb]]|publisher=|author=|first=}}</ref>
* 1991 Academy Award maka Best Cinematography: The ''Prince of Tides'' (nomination)
* 1991 ASC Award maka ihe ịga nke ọma pụtara ìhè na Cinematography na Theatrical Releases: The ''Prince of Tides'' (nomination)
* 1995 Academy Award maka Best Cinematography: Batman Forever (nomination)
* 1995 ASC Award maka ihe ịga nke ọma pụtara ìhè na Cinematography na Theatrical Releases: Batman Forever (nomination)
* 2001 Primetime Emmy Award maka ihe nkiri pụrụ iche maka usoro ma ọ bụ ihe nkiri: Conspiracy (ntinye aha)
* 2002 Primetime Emmy Award maka ihe nkiri pụrụ iche maka usoro ma ọ bụ ihe nkiri: Path to War (ntinye aha)
* 2003 Primetime Emmy Award maka Outstanding Cinematography maka Limited Series ma ọ bụ Movie: Angels in America (nomination)
* 2003 ASC Award maka ihe ịga nke ọma pụtara ìhè na Cinematography na Movies of the Week/Pilots: Angels in America (nomination)
* 2007 Hollywood Film Award maka Cinematography of the Year (nomination)
* 2007 Camerimage Lifetime Achievement Award (mmeri)
* 2014 Camerimage Golden Frog Award: Get on Up (nomination)
* 2023 ASC Lifetime Achievement Award (mmeri)
== Edensibia ==
bụ ndị n'oge ahụ ka dechara ihe a maara dị ka The White Album. Ndị Beatles chọrọ foto mgbasa ozi ọhụrụ nke onye na-ese foto a na-amaghị ama, onye ha na ya mere atụmatụ{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* {{IMDb name|3552}}
{{DEFAULTSORT:Goldblatt, Stephen}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
ttvp0kzigc8ppley5p3dgwuwsb9exe6
Katinka Heyns
0
37069
728863
578135
2026-09-29T09:25:43Z
Edozie Ojekwe
24584
added {{DEFAULTSORT}}
728863
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=Katinka Heyns}}
'''Katinka Heyns''' (amụrụ na 20 Septemba 1947) bụ onye na-eme ihe nkiri na South Africa, onye nduzi na onye na-emepụta ihe nkiri na ụlọ ọrụ ihe nkiri South Africa. A maara ya maka itinye echiche ụmụ nwanyị na fim ya, yana maka ịza ajụjụ gbasara ndọrọ ndọrọ ọchịchị na ọdịbendị South Africa. Ọrụ <ref name=":0" />{{Cite journal|author=Botha|first=Martin P.|title=The Cinema of Katinka Heyns|url=http://www.kinema.uwaterloo.ca/article.php?id=575&feature|journal=Kinema|volume=Spring 2015}}
[[Òtù:CS1: long volume value]]</ref> gụnyere ihe nkiri ''Paljas'' nke a họọrọ dị ka ntinye South Africa, mana emesịghị họpụta ya maka Best Foreign Language Film na 70th Academy Awards.
== Akụkọ ndụ ==
A mụrụ Katinka Heyns na Septemba 20, 1947. <ref name=":0" />{{Cite journal|author=Botha|first=Martin P.|title=The Cinema of Katinka Heyns|url=http://www.kinema.uwaterloo.ca/article.php?id=575&feature|journal=Kinema|volume=Spring 2015}}<cite class="citation journal cs1 cs1-prop-long-vol" data-ve-ignore="true" id="CITEREFBotha">Botha, Martin P. [http://www.kinema.uwaterloo.ca/article.php?id=575&feature "The Cinema of Katinka Heyns"]. ''Kinema''. Spring 2015. [https://web.archive.org/web/20161020220515/http://www.kinema.uwaterloo.ca/article.php?id=575&feature Archived] from the original on 20 October 2016.</cite>
[[Category:CS1: long volume value]]</ref> <ref name=":0" /> gara Mahadum Pretoria na South Africa wee gụsịrị akwụkwọ na nzere Bachelor of Arts, na-agụ akwụkwọ na ihe nkiri. <ref name=":1">{{Cite book|title=Women Filmmakers: Refocusing|author=Marx|first=Lesley|publisher=Routledge|year=2003|editor=Levitin|location=Great Britain|pages=330–341}}</ref> lụrụ onye edemede Chris Barnard, onye ya na ya nwere nwa nwoke, Simon Barnard . [1]
== Ọrụ ==
Ọ malitere ọrụ ya dị ka onye na-eme ihe nkiri na-ekere òkè na [[Jans Rautenbach]]'s <nowiki><i id="mwHw">Katrina</i></nowiki> (1969). Ọ gara n'ihu na-etinye ya n'ọtụtụ ihe nkiri Rautenbach, gụnyere ''Janie Totsiens'' (1970), ''Papa Lap'' (1971), na ''Eendag op 'n Reendag'' (1975). <ref name=":0" />{{Cite journal|author=Botha|first=Martin P.|title=The Cinema of Katinka Heyns|url=http://www.kinema.uwaterloo.ca/article.php?id=575&feature|journal=Kinema|volume=Spring 2015}}<cite class="citation journal cs1 cs1-prop-long-vol" data-ve-ignore="true" id="CITEREFBotha">Botha, Martin P. [http://www.kinema.uwaterloo.ca/article.php?id=575&feature "The Cinema of Katinka Heyns"]. ''Kinema''. Spring 2015. [https://web.archive.org/web/20161020220515/http://www.kinema.uwaterloo.ca/article.php?id=575&feature Archived] from the original on 20 October 2016.</cite>
[[Category:CS1: long volume value]]</ref> Ọ nwetakwara nlebara anya dị ukwuu maka ọrụ ya na Manie van Rensburg's television comedy series ''Willem'' .
<ref name=":0">{{Cite journal|author=Botha|first=Martin P.|title=The Cinema of Katinka Heyns|url=http://www.kinema.uwaterloo.ca/article.php?id=575&feature|journal=Kinema|volume=Spring 2015}}<cite class="citation journal cs1 cs1-prop-long-vol" data-ve-ignore="true" id="CITEREFBotha">Botha, Martin P. [http://www.kinema.uwaterloo.ca/article.php?id=575&feature "The Cinema of Katinka Heyns"]. ''Kinema''. Spring 2015. [https://web.archive.org/web/20161020220515/http://www.kinema.uwaterloo.ca/article.php?id=575&feature Archived] from the original on 20 October 2016.</cite>
[[Category:CS1: long volume value]]</ref>'ihi iwu ịkpa ókè agbụrụ na South Africa n'oge ahụ, e nwere iwu nyocha siri ike, agbanyeghị Heyns ka nwere ike ime ihe ngosi banyere ndị edemede dị iche iche. Heyns guzobere ụlọ ọrụ mmepụta ihe Sonneblom Films na 1974. Ọ bụ site na ụlọ ọrụ a ka o nwere ike ịmepụta ihe nkiri pụrụ iche na ụdị ya. bụ di ya Chris Barnard dere edemede niile maka ihe nkiri ya. Ihe nkiri <ref name=":2" /> gụnyere: Fiela se Kind (1987), Die Storie van Klara Viljee (1991), ''Paljas'' (1997), na Die Wonderwerker (2012). [1]
=== Ụdị ihe nkiri ===
Onye <ref name=":0">{{Cite journal|author=Botha|first=Martin P.|title=The Cinema of Katinka Heyns|url=http://www.kinema.uwaterloo.ca/article.php?id=575&feature|journal=Kinema|volume=Spring 2015}}<cite class="citation journal cs1 cs1-prop-long-vol" data-ve-ignore="true" id="CITEREFBotha">Botha, Martin P. [http://www.kinema.uwaterloo.ca/article.php?id=575&feature "The Cinema of Katinka Heyns"]. ''Kinema''. Spring 2015. [https://web.archive.org/web/20161020220515/http://www.kinema.uwaterloo.ca/article.php?id=575&feature Archived] from the original on 20 October 2016.</cite>
[[Category:CS1: long volume value]]</ref>-eme ihe nkiri bụ [[Jans Rautenbach]] nwere mmetụta dị ukwuu n'ebe Heyns nọ, onye nyere ya mmalite maka ọrụ ya na ihe nkiri. <ref name=":2">{{Cite journal|author=Botha|first=Martin P.|title=South African Cinema|url=http://www.kinema.uwaterloo.ca/article.php?id=46&feature|journal=Kinema|volume=Spring 2006}}</ref>'ime ụlọ ọrụ ndị na-eme ihe nkiri nwoke na-achịkwa, Heyns na-emepụta ihe nkiri na-elekwasị anya na ike ụmụ nwanyị na ahụmịhe ụmụ nwanyị. Keyan <ref>{{Cite book|title=Encountering Modernity: Twentieth Century South African Cinemas|author=Tomaselli|first=Keyan G.|publisher=UNISA Press|year=2006|location=Rozenberg|pages=11–178}}</ref>. Tomaselli, prọfesọ na Mahadum KwaZulu-Natal na-ekwu etu ihe nkiri Heyns si nwee ike ikwu okwu banyere ọnọdụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị na South Africa, site na itinye Anya ụmụ nwanyị. Ihe nkiri na-anwa igosi ahụmịhe ndọrọ ndọrọ ọchịchị na ọdịbendị nke South Africa, ebe ndị nduzi ndị ọzọ nke oge ya lekwasịrị anya n'ịmepụta ihe nkiri America. Ihe niile Heyns dere <ref name=":1">{{Cite book|title=Women Filmmakers: Refocusing|author=Marx|first=Lesley|publisher=Routledge|year=2003|editor=Levitin|location=Great Britain|pages=330–341}}</ref>-ewelite isiokwu nke mmekọrịta, ịhụnanya, na mgba, ka ha na-ajụ ajụjụ n'otu oge banyere nnọchite anya nwoke na nwanyị na omenala South Africa. Site <ref name=":0" /> ihe nkiri ya, Heyns na-anwa iweta okwu na echiche ndị a na-amaghị nke ọma na mkparịta ụka zuru ụwa ọnụ, dị ka ọrịa uche na Ike ụmụ nwanyị, ka ọ na-eme ya mgbe niile n'ihe gbasara ọdịbendị South Africa.
== Ihe nkiri ==
{| class="wikitable"
!Afọ
!Ọrụ
!Ọrụ (s)
|-
|''Katrina''
|1969
|Onye na-eme ihe nkiri
|-
|''Jannie Totsiens''
|1970
|Onye na-eme ihe nkiri
|-
|''Papalap''
|1971
|Onye na-eme ihe nkiri
|-
|''Eendag op 'n Reendag''
|1975
|Onye na-eme ihe nkiri
|-
|''Fiela Na-enwe Obiọma''
|1988
|Onye nduzi
|-
|''[[Die Storie van Klara Viljee|Akụkọ ọnwụ van Klara Viljee]]''
|1992
|Onye nduzi
|-
|''Paljas''
|1998
|Onye nduzi
|-
|Ememe nke Ndị A Na-akpọghị
|2008
|Onye nduzi
|-
|Ịdị Ndụ na Nsogbu Bipolar
|2009
|Onye nduzi
|}
== Onyinye na nhọpụta ==
* Ihe nkiri ''Eendag op 'n Reendag'' (1975) meriri Rapport Oscar maka Best Actress <ref name=":0" />
* Ihe nrite nke South African Academy of Arts and Science .
* Ọ natara onyinye Legendary maka ụmụ nwanyị na fim na telivishọn na International Crystal Awards .
* Honorary doctorate site na Mahadum Pretoria, maka onyinye ya na nka ihe nkiri.
* A họpụtara ya ka ọ bụrụ onye South Africa maka onyinye Academy maka ngalaba nke Best Foreign Language Film maka ihe nkiri ya ''Paljas'' (1997). N'ikpeazụ, a họpụtaghị ya maka onyinye ahụ. bụ oge mbụ e tinyere ihe nkiri South Africa na nkewa dị otú ahụ.
== Edensibia ==
{{Reflist}}{{authority control}}
{{DEFAULTSORT:Heyns, Katinka}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
5wh4g4kyiobxq8k4f2d96lioq4ixxwd
Gavin Hood
0
37076
728865
727727
2026-09-29T09:26:45Z
Edozie Ojekwe
24584
added {{DEFAULTSORT}}
728865
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=Gavin Hood|image=Gavin Hood 2015.jpg|image_size=|caption=Hood at the 2015 Toronto International Film Festival|birth_name=|birth_date={{Birth date and age|1963|5|12|df=y}}|birth_place=[[Johannesburg]], [[South Africa]]|education=[[St Stithians College]]|occupation={{hlist|[[Film director]]|[[screenwriter]]|[[actor]]|[[film producer]]}}|years_active=1989–present}}
'''Gavin Hood''' (Amụrụ na 12 Mee 1963) bụ onye na-eme ihe nkiri South Africa, na onye na-eme ihe nkiri, nke amara nke ọma ide na eduzi Tsotsi (2005), nke meriri Academy Award maka Best Foreign Language Film. Ọ chịkwara ihe nkiri ndị ahụ ''X-Men Origins: Wolverine'', ''Ender's Game'', ''Eye in the Sky'' na ''Official Secrets''.
== Oge ọ malitere ==
A mụrụ Hood na Johannesburg ma too na mpaghara Hillbrow. Ọ bụ nwa nwoke nke onye na-ere ahịa South Africa a mụrụ n'England Gordon Hood (nwụrụ n'afọ 2013). Hood gara St Stithians College wee gaa n'ihu na-agụsị akwụkwọ na nzere iwu na Mahadum nke Witwatersrand . <ref>{{Cite web|url=https://ststithians.africamediaonline.com/universal-viewer/?q=1220_19&keyword=hood#?c=0&m=0&s=0&cv=12&r=0&xywh=2705%2C486%2C2207%2C1379|title=Universal Viewer – St Stithians Archives}}</ref> <ref name="bsa from" />{{Cite web|url=https://www.brandsouthafrica.com/people-culture/people/gavin-hood-160409|title=Gavin Hood: from Tsotsi to X-Men|work=Brand South Africa|date=16 April 2009|accessdate=26 February 2024|archivedate=27 November 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211127043752/https://www.brandsouthafrica.com/people-culture/people/gavin-hood-160409}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">. ''Brand South Africa''. 16 April 2009.</cite></ref> ahụ, ọ gụsịrị akwụkwọ na akwụkwọ na edemede na iduzi na ụlọ akwụkwọ ihe nkiri na California na 1991. [1]
== Ọrụ iduzi ==
Mgbe ọ laghachiri n'ala nna ya, Hood malitere iduzi mgbe e nyere ya ọrụ ime ọtụtụ ihe nkiri nkuzi dị mkpirikpi maka Ngalaba Ahụike South Africa. Ihe nkiri mkpirikpi mbụ ya bụ The Storekeeper (1998). O nwetara onyinye nka maka onyinye ya. <ref name="bsa from">{{Cite web|url=https://www.brandsouthafrica.com/people-culture/people/gavin-hood-160409|title=Gavin Hood: from Tsotsi to X-Men|work=Brand South Africa|date=16 April 2009|accessdate=26 February 2024|archivedate=27 November 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211127043752/https://www.brandsouthafrica.com/people-culture/people/gavin-hood-160409}}</ref>
Hood jikọtara aka mepụta ma dee edemede maka ihe nkiri izizi ya, A Reasonable Man (1999), nke na-egosi ogbugbu mberede nke nwatakịrị e weere na ọ bụ tokoloshe. Mgbe ahụ, ọ duziri Ihe nkiri Polish 2001 In Desert and Wilderness (''W pustyni na w puszczy'') mgbe onye nduzi mbụ ya dara ọrịa. Nke a sochiri ihe nkiri mpụ a ma ama bụ ''[[Tsotsi]]'' (2005). Tsotsi gara <ref>{{Cite web|title=Gavin Hood|url=https://www.goldenglobes.com/person/gavin-hood|accessdate=2022-06-10|work=goldenglobes.com|language=en}}</ref>'ihu merie 2005 Academy Award maka Best Foreign Language Film, na-enye ya Academy Award mbụ ya, a họpụtakwara ya maka Golden Globe maka Best Foreign asụsụ Film na 2006. <ref>{{Cite web|author=Walsh|first=Fiona|title=SA EXCLUSIVE: Gavin Hood on his new film and how his mom getting hijacked set in motion his Oscar-winning career|url=https://www.news24.com/channel/movies/news/sa-exclusive-gavin-hood-on-his-new-film-and-how-his-mom-getting-hijacked-set-in-motion-his-oscar-winning-career-20190219|accessdate=2022-06-10|work=Channel|language=en-US}}</ref> A họpụtakwara Hood maka 2005 Non-European Film - Prix Screen International na European Film Awards maka ọrụ ya na ihe nkiri ahụ.
<ref>{{Cite news|url=https://www.variety.com/article/VR1117775717.html?categoryid=38&cs=1|work=Variety|title='Dance till wee hours|first=Bill|author=Higgins|date=31 January 2000}}</ref>'afọ 2000, magazin Variety kpọrọ ya otu n'ime "Ndị nduzi iri a ga-ele anya".
Ọ duziri Rendition (2007), ihe ngosi Hollywood mbụ ya, maka New Line Cinema. <ref>{{Cite news|url=https://www.variety.com/article/VR1117968868.html?categoryid=13&cs=1|work=Variety|title=Fox says Hood good for 'Wolverine'|first=Peter|author=Gilstrap|date=19 July 2007|archive-date=7 July 2009|access-date=26 February 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20090707103745/http://www.variety.com/article/VR1117968868.html?categoryid=13&cs=1|url-status=dead}}</ref> nyekwara ntụziaka maka Ihe nkiri X-Men Origins: Wolverine, nke dabeere na onye Marvel Comics nke otu aha ahụ, na [[Hugh Jackman]] na-emegharị ọrụ ya site na ihe nkiri X.
Tupu ewepụta ihe nkiri ahụ, Gavin kwuru banyere ihe ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke ihe nkiri Wolverine ọhụrụ:<blockquote>Ihe nkiri ọ bụla nke na-ekwu maka ihe ọma na ihe ọjọọ ... bụ n'echiche m na-etinye n'ime ụwa na n'ezie n'ime ndị na-ege ntị na uche ndị na-eto eto na nkà ihe ọmụma dị ize ndụ, nke bụ na e nwere ihe ọma na ihe ọjọọ n'ụzọ dị mfe ma dị mfe ịkọwa.
...
Echere m na n'ime afọ asatọ gara aga, anyị enweela nkà ihe ọmụma ahụ jupụtara na ọchịchị Bush na ọ bụrụ na ị nọ n'akụkụ nke ezi ihe, ọ dịkarịa ala dịka ị na-aghọta ya, mgbe ahụ ị pụghị ime ihe ọjọọ ... Nke ahụ bụ ihe dị ukwuu banyere onye a ma ọ bụ ihe nkiri a maka m na ihe mere m ji chọọ ime ya ... Nke a bụ nwoke na-amata ikike nke ya maka ihe ọjọọ ma echere m na nke ahụ na-akpali akpali n'ụdị ọdịbendị a ma ama. <ref>{{Cite web|url=http://suicidegirls.com/interviews/Gavin+Hood%3A+Wolverine/|title=Gavin Hood: Wolverine|publisher=[[SuicideGirls.com]]|date=28 April 2009|accessdate=2009-04-28}}</ref>'ezie, ahịrị kachasị ewu ewu site na Wolverine, ndị na-eme ihe ọchị, bụ "Abụ m onye kachasị mma n'ihe m na-eme, mana ihe m na-em nke ọma adịghị mma".</blockquote>N'afọ 2011, Hood malitere ịrụ ọrụ na onye edemede Orson Scott Card's Ender's Game. <ref>{{Cite news|date=28 April 2011|first=Brian|author=Gallagher|title=Ender's Game Lands at Summit Entertainment|url=http://www.movieweb.com/news/enders-game-lands-at-summit-entertainment|publisher=MovieWeb.com}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://latimesblogs.latimes.com/movies/2010/09/orson-scott-card-enders-game-gavin-hood.html|title=Gavin Hood: Enders Game|work=Los Angeles Times|date=20 September 2010|first=Steven|author=Zeitchik}}</ref> dere ihe odide nke ihe nkiri Card ma duzie ihe nkiri ahụ. E wepụtara Ender's Game na ụlọ ihe nkiri US na 1 Nọvemba 2013.
Hood duziri ma mee ihe na Eye in the Sky, nke a tọhapụrụ na 15 Septemba 2015 na TIFF na Toronto, Canada.
<ref>{{Cite web|title=Standing ovation for Oscar-winning SA director Gavin Hood at the Sundance Film Festival|url=https://www.news24.com/Channel/standing-ovation-for-oscar-winning-sa-director-gavin-hood-at-the-sundance-film-festival-20190130|accessdate=2022-06-10|work=Channel|language=en-US}}</ref> dere, duzie, ma mepụta ihe nkiri Britain nke 2019 Official Secrets dabere na ezigbo ndụ nke onye na-eme mkpesa na Agha Iraq Katharine Gun . <ref>{{Cite journal|url=https://www.timeslive.co.za/sunday-times/lifestyle/2019-12-15-director-gavin-hood-on-why-hes-drawn-to-telling-stories-about-moral-dilemmas/|title=Director Gavin Hood on why he's drawn to telling stories about moral dilemmas|journal=TimesLIVE|first=Tymon|author=Smith|date=15 December 2019|accessdate=26 November 2021}}</ref>
== Ndụ onwe onye ==
<ref>{{Cite journal|url=https://www.news24.com/channel/movies/news/sa-exclusive-gavin-hood-on-his-new-film-and-how-his-mom-getting-hijacked-set-in-motion-his-oscar-winning-career-20190219|title=SA EXCLUSIVE: Gavin Hood on his new film and how his mom getting hijacked set in motion his Oscar-winning career|journal=Channel24|first=Fiona|author=Walsh|date=19 February 2019|accessdate=26 November 2021}}</ref>'oge ọ na-arụ ọrụ, Hood "na-agba ọsọ, azụ na azụ" n'etiti South Africa, United States, na United Kingdom.
== Ihe nkiri ==
{| class="wikitable"
! rowspan="2" style="width:33px;" |Afọ
! rowspan="2" |Ihe nkiri
|-
! width="65" |Onye nduzi
! width="65" |Onye edemede
! width="65" |Onye na-emepụta ya
! scope="col" |Ihe edeturu
|-
|1998
|''Onye Na-elekọta Ụlọ Ahịa''| {{yes}}| {{yes}}| {{yes}}
|Ihe nkiri dị mkpirikpi
|-
|1999
|''[[Nwoke Ezi Uche]]''| {{yes}}| {{yes}}| {{yes}}
|Onye nduzi Mbụ
|-
|2001
|''N'Ọzara Na Ọzara''| {{yes}}| {{yes}}| {{no}}
|
|-
|2005
|''[[Tsotsi]]''| {{yes}}| {{yes}}| {{no}}
|Academy Award maka Best Foreign Language FilmNominated- BAFTA Award maka Best Film Not in the English LanguageNominated - Golden Globe Award maka Best foreign Language Film<br /><br />Ihe nrite Golden Globe maka ihe nkiri kacha mma n'asụsụ mba ọzọ
|-
|2007
|''Ntinye aha''| {{yes}}| {{no}}| {{no}}
|
|-
|2009
|''Mmalite nke X-Men: Wolverine''| {{yes}}| {{no}}| {{no}}
|
|-
|2013
|''Egwuregwu Ender''| {{yes}}| {{yes}}| {{no}}
|
|-
|2015
|''Anya n'Eluigwe''| {{yes}}| {{no}}| {{no}}
|
|-
|2019
|''Ihe Nzuzo Ndị Omeiwu''| {{yes}}| {{yes}}| {{yes|Executive}}
|
|}
'''Ọrụ ndị na-eme ihe nkiri'''
{| class="wikitable"
! rowspan="2" |Afọ
! rowspan="2" |Aha ya
|-
!Ọrụ
!Ihe odide
|-
| rowspan="3" |1991
|''Ọzara Ebe Obibi''
|Willi
|
|-
|''Onye America na-akụ ọkpọ''
|Ken Holligan
|
|-
|''Ọbụbụ ọnụ nke Atọ: Ịchụ àjà ọbara''
|Robert
|
|-
|1993
|''Egwuregwu ahụ''
|
|Ihe omume TV13<br />
|-
|1994
|''Ọrụ Shadowchaser II''
|Egwu
|
|-
| rowspan="2" |1995
|''Onye na-akụ ọkpọ 5''
|Onye mmeri Germany
| rowspan="2" |N'ịntanetị
|-
|''Mgbọ Oge Mmadụ''
|Mike
|-
|1996
|''Rhodes''
|Frank Johnson
|Ihe omume 4
|-
|1997
|''Ọrụ Delta Force 2: Mayday''
|Ọkụ ọkụ
| rowspan="3" |N'ịntanetị
|-
| rowspan="2" |1998
|''Ndị dị ndụ''
|Dọkịta US
|-
|''Ọrụ Delta Force 3: Ihe A Na-achọ''
|Ọkụ ọkụ
|-
| rowspan="2" |1999
|''[[Nwoke Ezi Uche]]''
|Sean Raine
|
|-
|''Obi Onye Gbara Ọgba aghara''
|John Roberts
|
|-
| rowspan="3" |2004
|''N'aka Ndị iro''
|Onye isi ụgbọ mmiri Achilles
|
|-
|''Stargate SG-1''
|Colonel Alexi Vaselov
|1 ihe omume
|-
|''Ebe Eze Solomọn na-egwupụta ihe''
|Bruce McNabb
|Obere ihe nkiri TV2<br />
|-
|2013
|''Egwuregwu Ender''
|Nnukwu Nnukwu Nnụnụ
|Olu na ihe nkiri na-eme ihe nkiri
|-
|2015
|''Anya n'Eluigwe''
|Lieutenant Colonel Ed Walsh
|
|-
|}
== Edensibia ==
Academy Award mbụ ya, a họpụtakwara ya maka Golden Globe maka Best Foreign asụsụ Film na 2006. A họpụtakwara Hood maka 2005 Non-European Film - Prix Screen
== Njikọ mpụga ==
* {{IMDb name}}
* Gavin HoodnaAllMovie
* Gavin HoodnaTomato rere ure
* Gavin HoodnaIhe Ndị Na-egosi Ihe Ndị Dị Oké Mkpa
{{Gavin Hood}}{{AcademyAwardBestForeignLanguageFilm 2001–2020}}{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:Hood, Gavin}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
[[Òtù:Pages with unreviewed translations]]
ef5dfaklmpz9whctivseo3vgo43nfjk
Carl-A. Fechner
0
37091
728867
152506
2026-09-29T09:31:01Z
Edozie Ojekwe
24584
added {{DEFAULTSORT}}
728867
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|image=|caption=}}
'''Carl-A Fechner''' bụ onye nta akụkọ German, onye na-eme ihe nkiri na Onye na-emepụta ihe nkiri, nke a maara maka ihe ngosi banyere ''Energiewende'' nke Germany na [[Ike na-adịgide adịgide]] n'ozuzu.
== Ndụ ==
Fechner nwetara akara ugo mmụta na agụmakwụkwọ mgbasa ozi, gụsịrị akwụkwọ na 1980 na diplọma. N'oge Agha Gulf Mbụ, ọ rụrụ ọrụ dị ka onye nnọchi anya ARD. Kemgbe afọ 1988 ọ bụ onye njikwa nke fechnerMEDIA GmbH (nke bụbu focus-film GmbH). <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[''[[wikipedia:Tinye edensibịa|<span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2022)">citation needed</span>]]'']</sup> Nlebara anya ya kemgbe ahụ bụ mmepụta nke ihe ngosi banyere nkwado. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[''[[wikipedia:Tinye edensibịa|<span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2022)">citation needed</span>]]'']</sup> Dị ka onye nduzi nchịkọta akụkọ, Fechner bụ onye na-ahụ maka ọdịnaya na imewe nka nke fechnerMEDIA ihe nkiri na mgbasa ozi mgbasa ozi. <ref>
{{Cite book|title=Power to Change: the Energy Rebellion — Presskit|url=http://filmpresskit.de/kinofilme/mp3_fp.php?rpk_id=1499&id=1237&art=text|accessdate=2016-06-05}}</ref>
Mgbe o mepụtara ihe ngosi TV, Fechner mepụtara ma duzie ihe nkiri sinima mbụ ya na 2010 nke akpọrọ The Fourth Revolution: Energy . <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[''[[wikipedia:Tinye edensibịa|<span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2022)">citation needed</span>]]'']</sup>
<ref>{{Cite web|author=Gabi Obi|title=Power to Change: Interview mit dem Regisseur Carl Fechner|date=22 March 2016|publisher=Kulturforum freiburg|url=http://www.kulturforum-freiburg.de/eine-welt-nachhaltigkeit/620-power-to-change-interwiev-mit-dem-regisseur-carl-fechner|accessdate=2016-05-08|archivedate=2016-06-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160601025050/http://www.kulturforum-freiburg.de/eine-welt-nachhaltigkeit/620-power-to-change-interwiev-mit-dem-regisseur-carl-fechner}}</ref>'afọ 2016, a tọhapụrụ ihe nkiri sinima ya nke abụọ, Power to Change: The Energy Rebellion [de], na-elekwasị anya na mgbanwe ike na Germany.
== Ndụ onwe onye ==
Fechner na nwunye ya Bettina na ụmụ ha abụọ bi na Baden-Württemberg, Germany.
== Ihe nkiri ==
{| class="wikitable sortable"
!Afọ
!Aha Bekee
!Aha German
! class="unsortable" |Ihe edeturu
|-
|2005
|''Ike Oké Osimiri''
|''Stromquelle Meer - Die Energie der Zukunft?''
|Ihe omuma; ndi nduzi: Johanes Bunger, Carl-A. Fechner, <nka class="cx-link" data-linkid="95" href="./ZDF" id="mwPw" rel="mw:WikiLink" title="ZDF">ZDF/arte
|-
|2005
|''Ịchụ Akụ̀ Dị Oké Akụ̀ Na Eshia - Ihe Omimi nke Alaeze Echefuru echefu''
|''Schatzsuche na Eshia - Das alte Goldland Srivijaya''
|Ihe omumnka, onye nduzi: Tamara Spitzing, SWR/arte
|-
|2007
|''Ịhụnanya, Mmekọahụ na Mgba''
|
|Ihe omuma, ndi nduzi: Christian Le long, Sylvia Bazzoli, 2007
|-
|2007
|''Wangari Mathaii - Nne nke Osisi''
|''Wangari Mathaii - Mutter der Bäume''
|Ihe nkiri, ndị nduzi: Alan Dater, Lisa Merton
|-
|2008
|''N'elu Mma Mma''
|''Auf Messers Schneide''
|Ihe nkiri, ndị nduzi: Alan Dater, Lisa Merton
|-
|2010
|''Mgbanwe nke Anọ: Ike''
|''Nwụrụ 4.Mgbanwe nke Ike''
|Ihe nkiri
|-
|2011
|''Ihe Mgbukpọ Nuklia n'Ụlọ M''
|''Atommüll na meienem Garten''
|Ihe nkiri, onye nduzi: Irja von Bernstorff
|-
|2012
|''Mgbe ị hapụrụ, m ka ga-anọ ebe a!''
|''Weil ich Langer lebe als du''
|Ihe omuma,
|-
|2013
|''Ọdịnihu nke Obodo''
|''Ị ga-anwụ na Stadt satt?''
|Ihe nkiri, onye nduzi: Irja von Bernstorff
|-
|2016
|''Mụ na Onye Ọrụ Ugbo''
|Onye Ọrụ Ugbo
|Ihe nkiri, onye nduzi: Irja von Bernstorff
|-
|2016
|''Ike Mgbanwe: Nnupụisi Ike [nke]''
|''Ike Mgbanwe - Die EnergieRebellion''
|Ihe omuma, weputara ya na ndepụta okwu Bekee
|-
|2018
|''[[Climate Warriors|Ndị Agha Na-ahụ Maka Ọnọdụ Ihu igwe]]''
| -
|Ihe nkiri, malitere n'ọnwa Eprel afọ 2017
|}
== Hụkwa ==
* Ndepụta ihe nkiri gburugburu ebe obibi
* Ndepụta ihe nkiri German nke afọ 2010
== Edensibia ==
n'agbanyeghị esemokwu ọ nwetara na mba niile. N'ịbụ nke jupụtara na okwu mkparị na mkpụmkpụ ọtọ, e mepụtara ihe osise ahụ n'elu akpụkpọ ụkwụ, nke a gbara n'enweghị ụda na ụda nke a na-akpọ m{{Reflist|2}}
== Njikọ mpụga ==
* [https://web.archive.org/web/20220930220817/https://fechnermedia.com/ fechnermedia.com]
* [https://web.archive.org/web/20221020193420/http://powertochange-film.com/ Ike Mgbanwe: Nnupụisi Ike]
* [https://web.archive.org/web/20220803194849/https://climatewarriors-movie.com/ Ndị Agha Na-ahụ Maka Ọnọdụ Ihu igwe]
* Carl-A Onye na-eme ihe nkirinaIMDb
* [http://www.filmportal.de/person/carl-fechner_0bfa1546333047c79a0a2257182529c2 filmportal.de]
{{DEFAULTSORT:Onye na-eme ihe nkiri, Carl-A}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
n2typycyvmf24zsbjd0qshags5j5mgo
728926
728867
2026-09-29T11:55:29Z
King ChristLike
13051
King ChristLike moved page [[Carl-A Onye na-eme ihe nkiri]] to [[Carl-A. Fechner]]: Misspelled title
728867
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|image=|caption=}}
'''Carl-A Fechner''' bụ onye nta akụkọ German, onye na-eme ihe nkiri na Onye na-emepụta ihe nkiri, nke a maara maka ihe ngosi banyere ''Energiewende'' nke Germany na [[Ike na-adịgide adịgide]] n'ozuzu.
== Ndụ ==
Fechner nwetara akara ugo mmụta na agụmakwụkwọ mgbasa ozi, gụsịrị akwụkwọ na 1980 na diplọma. N'oge Agha Gulf Mbụ, ọ rụrụ ọrụ dị ka onye nnọchi anya ARD. Kemgbe afọ 1988 ọ bụ onye njikwa nke fechnerMEDIA GmbH (nke bụbu focus-film GmbH). <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[''[[wikipedia:Tinye edensibịa|<span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2022)">citation needed</span>]]'']</sup> Nlebara anya ya kemgbe ahụ bụ mmepụta nke ihe ngosi banyere nkwado. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[''[[wikipedia:Tinye edensibịa|<span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2022)">citation needed</span>]]'']</sup> Dị ka onye nduzi nchịkọta akụkọ, Fechner bụ onye na-ahụ maka ọdịnaya na imewe nka nke fechnerMEDIA ihe nkiri na mgbasa ozi mgbasa ozi. <ref>
{{Cite book|title=Power to Change: the Energy Rebellion — Presskit|url=http://filmpresskit.de/kinofilme/mp3_fp.php?rpk_id=1499&id=1237&art=text|accessdate=2016-06-05}}</ref>
Mgbe o mepụtara ihe ngosi TV, Fechner mepụtara ma duzie ihe nkiri sinima mbụ ya na 2010 nke akpọrọ The Fourth Revolution: Energy . <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[''[[wikipedia:Tinye edensibịa|<span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2022)">citation needed</span>]]'']</sup>
<ref>{{Cite web|author=Gabi Obi|title=Power to Change: Interview mit dem Regisseur Carl Fechner|date=22 March 2016|publisher=Kulturforum freiburg|url=http://www.kulturforum-freiburg.de/eine-welt-nachhaltigkeit/620-power-to-change-interwiev-mit-dem-regisseur-carl-fechner|accessdate=2016-05-08|archivedate=2016-06-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160601025050/http://www.kulturforum-freiburg.de/eine-welt-nachhaltigkeit/620-power-to-change-interwiev-mit-dem-regisseur-carl-fechner}}</ref>'afọ 2016, a tọhapụrụ ihe nkiri sinima ya nke abụọ, Power to Change: The Energy Rebellion [de], na-elekwasị anya na mgbanwe ike na Germany.
== Ndụ onwe onye ==
Fechner na nwunye ya Bettina na ụmụ ha abụọ bi na Baden-Württemberg, Germany.
== Ihe nkiri ==
{| class="wikitable sortable"
!Afọ
!Aha Bekee
!Aha German
! class="unsortable" |Ihe edeturu
|-
|2005
|''Ike Oké Osimiri''
|''Stromquelle Meer - Die Energie der Zukunft?''
|Ihe omuma; ndi nduzi: Johanes Bunger, Carl-A. Fechner, <nka class="cx-link" data-linkid="95" href="./ZDF" id="mwPw" rel="mw:WikiLink" title="ZDF">ZDF/arte
|-
|2005
|''Ịchụ Akụ̀ Dị Oké Akụ̀ Na Eshia - Ihe Omimi nke Alaeze Echefuru echefu''
|''Schatzsuche na Eshia - Das alte Goldland Srivijaya''
|Ihe omumnka, onye nduzi: Tamara Spitzing, SWR/arte
|-
|2007
|''Ịhụnanya, Mmekọahụ na Mgba''
|
|Ihe omuma, ndi nduzi: Christian Le long, Sylvia Bazzoli, 2007
|-
|2007
|''Wangari Mathaii - Nne nke Osisi''
|''Wangari Mathaii - Mutter der Bäume''
|Ihe nkiri, ndị nduzi: Alan Dater, Lisa Merton
|-
|2008
|''N'elu Mma Mma''
|''Auf Messers Schneide''
|Ihe nkiri, ndị nduzi: Alan Dater, Lisa Merton
|-
|2010
|''Mgbanwe nke Anọ: Ike''
|''Nwụrụ 4.Mgbanwe nke Ike''
|Ihe nkiri
|-
|2011
|''Ihe Mgbukpọ Nuklia n'Ụlọ M''
|''Atommüll na meienem Garten''
|Ihe nkiri, onye nduzi: Irja von Bernstorff
|-
|2012
|''Mgbe ị hapụrụ, m ka ga-anọ ebe a!''
|''Weil ich Langer lebe als du''
|Ihe omuma,
|-
|2013
|''Ọdịnihu nke Obodo''
|''Ị ga-anwụ na Stadt satt?''
|Ihe nkiri, onye nduzi: Irja von Bernstorff
|-
|2016
|''Mụ na Onye Ọrụ Ugbo''
|Onye Ọrụ Ugbo
|Ihe nkiri, onye nduzi: Irja von Bernstorff
|-
|2016
|''Ike Mgbanwe: Nnupụisi Ike [nke]''
|''Ike Mgbanwe - Die EnergieRebellion''
|Ihe omuma, weputara ya na ndepụta okwu Bekee
|-
|2018
|''[[Climate Warriors|Ndị Agha Na-ahụ Maka Ọnọdụ Ihu igwe]]''
| -
|Ihe nkiri, malitere n'ọnwa Eprel afọ 2017
|}
== Hụkwa ==
* Ndepụta ihe nkiri gburugburu ebe obibi
* Ndepụta ihe nkiri German nke afọ 2010
== Edensibia ==
n'agbanyeghị esemokwu ọ nwetara na mba niile. N'ịbụ nke jupụtara na okwu mkparị na mkpụmkpụ ọtọ, e mepụtara ihe osise ahụ n'elu akpụkpọ ụkwụ, nke a gbara n'enweghị ụda na ụda nke a na-akpọ m{{Reflist|2}}
== Njikọ mpụga ==
* [https://web.archive.org/web/20220930220817/https://fechnermedia.com/ fechnermedia.com]
* [https://web.archive.org/web/20221020193420/http://powertochange-film.com/ Ike Mgbanwe: Nnupụisi Ike]
* [https://web.archive.org/web/20220803194849/https://climatewarriors-movie.com/ Ndị Agha Na-ahụ Maka Ọnọdụ Ihu igwe]
* Carl-A Onye na-eme ihe nkirinaIMDb
* [http://www.filmportal.de/person/carl-fechner_0bfa1546333047c79a0a2257182529c2 filmportal.de]
{{DEFAULTSORT:Onye na-eme ihe nkiri, Carl-A}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
n2typycyvmf24zsbjd0qshags5j5mgo
Kagiso Lediga
0
37092
728868
657600
2026-09-29T09:34:24Z
Edozie Ojekwe
24584
added {{DEFAULTSORT}}
728868
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=Kagiso Lediga|image=|alt=|caption=|birth_name=|birth_date={{Birth date and age|1978|05|06|df=y}}|birth_place=South Africa|death_date=<!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} or {{Death-date and age|Month DD, YYYY|Month DD, YYYY}} (death date then birth date) -->|death_place=|other_names=|occupation=Actor, filmmaker, writer, comedian|known_for=''[[Queen Sono]]'', ''[[Catching Feelings (2017 film)|Catching Feelings]]'', ''Bunny Chow'', Pure Monate Show, The Bantu Hour}}
'''Kagiso Lediga''' (amụrụ na 6 Mee 1978) bụ onye na-eme ihe ọchị na South Africa, onye na-emepụta ihe nkiri, onye edemede na onye nduzi. <ref>{{Cite web|url=https://www.biznews.com/good-hope-project/2019/02/12/movie-matwetwe-director-kagiso-lediga|title=Hitting highs with movie hit Matwetwe: Meet director Kagiso Lediga|author=van Zyl|first=Gareth|publisher=BizNews|date=12 February 2019|accessdate=6 May 2019}}</ref> bụ onye okike na onye isi mmepụta nke ihe nkiri mpụ Netflix Queen Sono nke a tọhapụrụ na 28 Febụwarị 2020. <ref>{{Cite web|url=https://www.glamafrica.com/queen-sono/|title=Queen is coming: Queen Sono premieres February 28th, 2020|author=Winifred|first=Chisom|work=Glam Africa|date=10 December 2019|accessdate=11 December 2019|archivedate=22 November 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211122204704/https://glamafrica.com/queen-sono}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.okayafrica.com/production-for-queen-sono-netflix-first-african-original-series-is-underway/|title=Production for 'Queen Sono,' Netflix's First African Original Series, Is Underway|author=Isama|first=Antoinette|work=OkayAfrica|date=11 June 2019|accessdate=12 June 2019}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.msn.com/en-za/entertainment/local/kagiso-lediga-speaks-about-queen-sono-%E2%80%93-africas-first-netflix-original-series/ar-BBTosOO|title=Kagiso Lediga speaks about Queen Sono – Africa's First Netflix Original Series|author=Buso|first=Oyama|publisher=MSN Entertainment|date=10 February 2019|accessdate=6 May 2019}}</ref> Lediga edeela <ref name="bantuhour">{{Cite web|url=http://mg.co.za/article/2015-11-10-the-bantu-hour-back-with-a-differencethe-bantu-hour-returns-to-tv-with-a-new-funny-feel|first=Katlego|author=Mkhwanazi|title=The Bantu Hour – Back with a difference|publisher=The Mail and Guardian|accessdate=16 June 2016|date=10 November 2015}}</ref> duzie ihe nkiri telivishọn ndị dị ịrịba ama gụnyere The Pure Monate Show, ''Late Nite News na Loyiso Gola'', na Bantu Hour. <ref name="CatchingFeelings1">{{Cite web|url=https://www.thesouthafrican.com/catching-feelings-release-date-cast-latest-trailer/|title=Catching Feelings: South African release date, cast and latest trailer|author=Andersen|first=Nic|date=28 February 2018|work=The South African|accessdate=7 March 2018|archivedate=8 March 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180308041428/https://www.thesouthafrican.com/catching-feelings-release-date-cast-latest-trailer/}}</ref><ref name="wonderboy">{{Cite web|title=Durban: Satire 'Wonder Boy' Tweaks South African Politics|url=https://variety.com/2016/film/festivals/durban-satire-wonder-boy-tweaks-south-african-politics-1201796284/|author=Vourlias|first=Christopher|accessdate=16 June 2016|date=16 June 2016}}</ref> rụrụ ọrụ dị mkpa na ihe nkiri ''Bunny Chow'', Wonder Boy for President na Catching Feelings.
== Ọrụ ==
N'afọ 2017, Lediga so mepụta, duzie ma mee ihe nkiri na-atọ ọchị na ihe nkiri ịhụnanya Catching Feelings . <ref name="CatchingFeelings1"/> <ref>{{Cite web|url=https://variety.com/2018/tv/news/netflix-orders-queen-sono-first-african-original-series-1203085465/|title=Netflix Orders 'Queen Sono,' Its First African Original Series|first=Christopher|author=Vourlias|date=10 December 2018|publisher=Variety|accessdate=11 December 2018}}</ref> 10 Disemba 2018, a mara ọkwa Lediga dị ka onye okike na otu n'ime ndị isi na-emepụta usoro Ihe nkiri mpụ Netflix Queen Sono . [1] <ref>{{Cite web|url=https://www.metacritic.com/tv/queen-sono|title=''Queen Sono'': Season 1|work=[[Metacritic]]|accessdate=28 February 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.rottentomatoes.com/tv/queen_sono/s01/|title=Queen Sono: Season 1 (2020)|publisher=[[Rotten Tomatoes]]|accessdate=28 February 2020}}</ref> tọhapụrụ Queen Sono na 28 Febụwarị 2020 na nyocha dị mma. <ref name="S2Renewal">{{Cite web|url=https://deadline.com/2020/04/queen-sono-netflix-renews-first-african-original-1202919754/|title='Queen Sono': Netflix Renews Its First African Original Series|author=Kanter|first=Jake|work=[[Deadline Hollywood]]|date=28 April 2020|accessdate=28 April 2020}}</ref>'ọnwa Eprel 2020, Netflix megharịrị usoro ahụ maka oge nke abụọ. [1] Otú <ref>{{Cite web|url=https://www.news24.com/channel/tv/news/queen-sonos-second-season-cancelled-amid-current-trying-times-20201126-2|title=Queen Sono's second season cancelled amid 'current trying times'|author=Eloff|first=Herman|work=Channel24|date=26 November 2020|accessdate=26 November 2020}}</ref> dị, na 26 Nọvemba 2020, a kọrọ na Netflix akagbuola usoro ahụ n'ihi ihe ịma aka mmepụta nke ọrịa COVID-19 kpatara. [1]
== Ihe nkiri ==
{| class="wikitable"
!Afọ
!Ihe nkiri
!Ụdị
!Ọrụ
!Ihe edeturu
|-
|2013
|''Meri na Meri''
|Ihe nkiri
|Kumi
|
|-
|2016
|''Nwa nwoke dị ịtụnanya maka Onye isi ala''
|Ihe ọchị
|Nwa nwoke dị ịtụnanya
|Onye na-eme ihe nkiri, onye edemede
|-
|2017
|''[[Catching Feelings (ihe nkiri)|Mmetụta Ịnọ n'Iche]]''
|Ihe nkiri
|Max Matsane
|Onye na-eme ihe nkiri, onye nduzi, onye edemede
|-
|2017
|''Onye dibịa afa''
|Ihe nkiri
|
|Onye nduzi
|}
{| class="wikitable"
!Afọ
!Telivishọn
!Ụdị
!Ọrụ
!Ihe edeturu
|-
|1997
|Ihe ngosi Phat Joe
|
|
|
|-
|2004
|Pure Monate Show
|
|Onye na-eme ihe nkiri
|
|-
|2015
|Oge Ndị Bantu
|
|Onye na-eme ihe nkiri
|
|-
|2020
|''Eze Nwanyị Sono''
|Ihe nkiri mpụ
|Onye okike, onye isi mmepụta, onye nduzi, onye edemede
|Netflix
|}
== Onyinye ==
{| class="wikitable"
!Afọ
!Njikọ
!Ụdị
!Ọrụ ndị a họpụtara
!Nsonaazụ
!Ihe mgbochi.
|-
| rowspan="2" |2014
| rowspan="4" |Ihe nrite ihe nkiri na telivishọn nke South Africa
|Onye nduzi kacha mma nke ihe nkiri TV
| rowspan="4" |''Late Nite News na Loyiso Gola''| {{Nom}}
! align="center" |<ref name="2014safta">{{Cite web|title=2014 SAFTAs nominees announced|url=http://www.elle.co.za/2014-saftas-nominees-announced/|work=Elle Magazine|accessdate=16 June 2016|date=7 March 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160810170218/http://www.elle.co.za/2014-saftas-nominees-announced/|archivedate=10 August 2016}}</ref>
|-
|Ndị edemede kacha mma nke ihe nkiri TV| {{Nom}}
! align="center" |<ref name="2014safta" />
|-
| rowspan="2" |2015
|Ihe kacha mma ọ rụzuru n'ide edemede - TV Comedy| {{Nom}}
! align="center" |<ref name="2015safta">{{Cite web|title=2015 SAFTAs nominees announced|url=http://www.screenafrica.com/page/news/festivals/1649909-2015-SAFTAs-nominees-announced|work=Screen Africa|accessdate=16 June 2016|date=25 February 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160827180507/http://www.screenafrica.com/page/news/festivals/1649909-2015-SAFTAs-nominees-announced|archivedate=27 August 2016}}</ref>
|-
|Ihe kacha mma ọ rụzuru n'ịduzi ihe - TV Comedy| {{Nom}}
! align="center" |<ref name="2015safta" />
|}
== Edensibia ==
n'agbanyeghị esemokwu ọ nwetara na mba niile. N'ịbụ nke jupụtara na okwu mkparị na mkpụmkpụ ọtọ, e mepụtara ihe osise ahụ n'elu akpụkpọ ụkwụ, nke a gbara n'enweghị ụda na ụda nke a na-akpọ m{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* [https://web.archive.org/web/20240226064224/http://www.kagisolediga.co.za/ Ebe nrụọrụ weebụ gọọmentị]
* {{IMDb name|1616879}}
{{DEFAULTSORT:Lediga, Kagiso}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
8flciwfevp20jakfjhy68vd7e2znzfk
Sylvain White
0
37095
728869
725831
2026-09-29T09:35:36Z
Edozie Ojekwe
24584
added {{DEFAULTSORT}}
728869
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox biography vcard"
! colspan="2" class="infobox-above" style="font-size:125%;" |<div class="fn" style="display:inline-block">Sylvain White</div>
|-
| colspan="2" class="infobox-image" |[[File:Sylvain_White_at_WonderCon_2010_2.JPG|frameless]]<div class="infobox-caption">White na [[WonderCon]] 2010</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |A mụrụ ya
| class="infobox-data" |<span style="display:none">(<span class="bday">1971-12-21</span>)</span>21 Disemba 1971 (afọ 52)<ref name="DOB"><cite class="citation web cs1"><span class="cx-segment" data-segmentid="218">[https://www.rottentomatoes.com/celebrity/sylvain_white "Sylvain White"].</span><span class="cx-segment" data-segmentid="219">''[[Rotten Tomatoes]]''<span class="reference-accessdate">.</span></span><span class="cx-segment" data-segmentid="221"><span class="reference-accessdate">Retrieved<span class="nowrap">9 February</span> 2023</span>.</span></cite></ref><br /><div class="birthplace" style="display:inline">[[Paris]], [[France]]<ref name="DOB" /></div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Alma mater
| class="infobox-data" |[[Pomona College|Kọleji Pomona]]
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Ọrụ
| class="infobox-data role" |<templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><div class="hlist">
* Onye nduzi ihe nkiri
* Onye edemede
</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Afọ ndị ọ na-arụsi ọrụ ike
| class="infobox-data" |1998- ugbu a
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Ebe nrụọrụ weebụ
| class="infobox-data" |[https://web.archive.org/web/20190717102745/http://whitefilmlab.com/ WhiteFilmLab.com]
|}
'''Sylvain White''' (amụrụ na 21 Disemba 1971)<ref name="DOB"/> bụ onye nduzi ihe nkiri na onye edemede French.
== Ndụ na ọrụ ==
<ref name="PO timeline 1998">{{Cite web|title=1998|url=https://www.pomona.edu/timeline/1990s/1998|work=Pomona College Timeline|accessdate=14 August 2020|language=en|date=7 November 2014}}</ref> gara Pomona College, gụsịrị akwụkwọ na 1998.
O gosipụtara ihe nkiri ya, Stomp the Yard, na nọmba mbụ na US. Ọ gara n'ihu na-eduzi ihe nkiri na-atọ ọchị The Losers, nke Chris Evans, [[Idris Elba]] na Zoe Saldana na-eme. O dere ma duzie ihe nkiri omimi nke igbu ọchụ nke France The Mark of the Angels, nke Gérard Depardieu gosipụtara.
White eduziwo ihe omume na usoro telivishọn dịka The Americans, ''CSI'', Hawaii Five-0, The Following, Person of Interest, Major Crimes na Sleepy Hollow.
== Ihe nkiri ==
=== Ihe nkiri ndị dị mkpirikpi ===
{| class="wikitable"
!Afọ
!Aha ya
!Onye nduzi
!Onye edemede
|-
|2002
|''Udo''|{{yes}}|{{no}}
|-
|2013
|''Weela Ịhụnanya''|{{yes}}|{{yes}}
|-
|}
=== Ihe nkiri ===
{| class="wikitable"
!Afọ
!Aha ya
!Onye nduzi
!Onye edemede
!Ihe edeturu
|-
|2004
|''Atọ nke Atọ: Ndị Nche''|{{yes}}|{{no}}
|A na-akpọ ya "Skav One"
|-
|2006
|''Aga m ama ihe ị mere n'oge ọkọchị gara aga''|{{yes}}|{{no}}
|N'ịntanetị
|-
|2007
|''Kpatụ Ogige ahụ''|{{yes}}|{{no}}
|
|-
|2009
|''Mgbidi Na''|{{no}}|{{yes}}
|
|-
|2010
|''Ndị Na-emeri''|{{yes}}|{{no}}
|
|-
|2013
|''Akara nke Ndị Mmụọ Ozi - Miserere''|{{yes}}|{{yes}}
|
|-
|2018
|''Nwoke Dị gịrịgịrị''|{{yes}}|{{no}}
|
|-
|}
=== Telivishọn ===
{| class="wikitable"
!Afọ
!Aha ya
!Ihe edeturu
|-
|2012
|''CSI: Miami''
|1 ihe omume
|-
|2012–2016
|''Hawaii Ise-0''
|Ihe omume 8
|-
|2013
|''Ihe Ndị Ochebe''
|1 ihe omume
|-
|2013–2014
|''Onye Mmasị''
|Ihe omume 2
|-
|2014
|''Onye Ọkachamara n'Iche''
|1 ihe omume
|-
|2014–2015
|''Ndị Mbụ''
|Ihe omume 2
|-
|2015
|''Ndị na-esote''
|1 ihe omume
|-
|2015–2017
|''Nnukwu Mpụ''
|Ihe omume 3
|-
| rowspan="2" |2015
|''Akị mmiri''
| rowspan="6" |1 ihe omume
|-
|''Alaeze Ukwu''
|-
| rowspan="2" |2016
|''Ndagwurugwu Na-ehi Ụra''
|-
|''Oge Ọkụ''
|-
| rowspan="2" |2017
|''Ngwá Agha Na-egbu Egbu''
|-
|''MacGyver''
|-
|2017–2018
|''Ndị America''
|Ihe omume 2
|-
| rowspan="2" |2018
|''Magnum P.I.''
| rowspan="2" |1 ihe omume
|-
|''Ụlọ Ọrụ 19''
|-
|2019–2021
|''Onye Ọhụrụ''
|Ihe omume 6
|-
|2019
|''Mmụọ ozi dị ịtụnanya''
| rowspan="2" |1 ihe omume
|-
| rowspan="2" |2020
|''Akụkọ Ndị Na-eju Anya''
|-
|''Fargo''
|Ihe omume 2
|-
|2020–2022
|''Ụlọ Akwụkwọ Umbrella''
|Ihe omume 3
|-
| rowspan="4" |2022
|''Ọtụtụ ijeri''
| rowspan="2" |1 ihe omume
|-
|''Bel-Air''
|-
|''Ndepụta Terminal''
|Ihe omume 2
|-
|''Obi abụọ Dị Iche Iche''
| rowspan="4" |1 ihe omume
|-
| rowspan="3" |2023
|''Ndị America niile: Ịlọghachi''
|-
|''Eziokwu: City Primeval''
|-
|''Maka Ụmụ Mmadụ Nile''
|-
|2023–24
|''Fargo''
|Ihe omume 2
|}
== Edensibia ==
nke ọma maka ide (na mgbe ụfọdụ iduzi), ya na onye edemede [[Brent Maddock]], ihe nkiri na usoro telivishọn Tremors. Wilson bụ onye guzobere Stampede Entertainme{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* {{IMDb name|1234893|Sylvain White}}
* Mgbasa ozi metụtaraSylvain Whitena Wikimedia Commons
{{Sylvain White}}{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:White, Sylvain}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
e3jdyhkdvib0dbmvdj2cm16zojvvc6h
Fabrice Ziolkowski
0
37104
728870
727694
2026-09-29T09:39:01Z
Edozie Ojekwe
24584
added {{DEFAULTSORT}}
728870
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person}}
'''Fabrice Ziolkowski''' (amụrụ na Jenụwarị 28, 1954) bụ onye edemede a mụrụ na France, nke a maara nke ọma maka ide ihe nkiri animation nke [[Academy Awards|Oscar]]-nominated <ref>
{{Cite web|title=The 82nd Academy Awards 2010|publisher=Academy of Motion Picture Arts and Sciences|url=https://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2010|date=|accessdate=29 September 2015}}</ref> The Secret of Kells, na-ede usoro ihe nkiri telivishọn animated ''Gawayn'', na iduzi ma na-emepụta ihe nkiri avant-garde ''L.A.X.''
== Ihe ndị mere n'oge gara aga ==
[[Usòrò:Charleville_place_ducale_face.jpg|áká_ịkẹngạ|thumb|Ebe ducal dị na Charleville-Mézières.]]
A mụrụ Fabrice Ziolkowski na Jenụwarị 28, 1954, na Charleville-Mézières, [[France]]. Ezinụlọ ya kwagara, nke mbụ na Montreal, Quebec, Canada, mgbe ahụ na United States. Ọ gụrụ akwụkwọ na Brooks Institute of Photography, natara BA na MA na ihe nkiri na akwụkwọ site na Mahadum [[California]] na Santa Barbara, ma rụọ ọrụ doctoral na Mahadim California, Los Angeles (UCLA).
== Ọrụ ==
Ziolkowski malitere ọrụ ya dị ka onye otu ihe nkiri Lumina nke gụnyere onye na-eme ihe nkiri nnwale MM Serra . <ref name="DEJ">
{{Cite book|first=David E.|author=James|title=The Most Typical Avant-Garde|publisher=University of California Press|url=https://books.google.com/books?id=n0mkbWQ6hIcC&q=%22fabrice+ziolkowski%22&pg=PA492|pages=419, 492|date=2005|isbn=9780520938199|accessdate=26 September 2015}}</ref>Ọ bụ onye edemede (na onye edemede akwụkwọ), mana ọ duziri ma mepụta ihe nkiri. Kemgbe afọ 2000, ọ pụtara dị ka onye nduzi olu.<ref>{{Cite web|title=Fabrice Ziolkowski|publisher=Vox Dub|url=http://www.voxdub.com/page2/page2.html|date=|accessdate=26 September 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304065035/http://www.voxdub.com/page2/page2.html}}</ref><ref>{{Cite web|title=Fabrice Ziolkowski|publisher=Mozaic Productions|url=http://www.mozaicproductions.com/bios/page12/page12.html|date=|accessdate=26 September 2015|archivedate=12 December 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151212022432/http://mozaicproductions.com/bios/page12/page12.html}}</ref> bụ onye nwe Mozaic Productions na Vox Dub ugbu a. Ọ bụ onye isi mmepe nke ụlọ ọrụ TF1 Protecrea site na 1999 ruo 2002.
== Onye ọ bụla ==
Ziolkowski bi na France na onye mmekọ ya Luli Barzman (nwa Ben Barzman na Norma Barzman). Ọ zutere Barzman na UCLA; ha abụọ arụkọwo ọrụ n'ọrụ dị iche iche ruo ọtụtụ afọ, site na edemede ihe nkiri ruo na mmepụta na iduzi ihe ngosi.
O nwere nwa nwanyị, Marina Ziolkowski, onye na-eme ihe nkiri nke ọgbọ nke atọ n'ezinụlọ ahụ.
== Ọrụ ==
A maara Ziolkowski nke ọma maka ihe nkiri ya nke ihe nkiri animation a ma ama na mba ụwa The Secret of Kells . The Hollywood Reporter kọwara <ref>
{{Cite news|first=Iain|author=Blair|title='Secret' of Oscar animation noms|publisher=Variety|url=https://variety.com/2010/digital/awards/secret-of-oscar-animation-noms-1118014827/|date=5 February 2010|accessdate=26 September 2015}}</ref> dị ka "akụkọ na-akpali akpali" nke "isiokwu zuru ụwa ọnụ nke ike karịrị ike nke echiche na ịgbaso nrọ mmadụ" na "ihe odide Irish-akụkọ ifo-na-akụkọ-akụkọ " <ref>
{{Cite news|first=Michael|author=Rechtshaffen|title=The Secret of Kells|publisher=The Hollywood Reporter|url=http://www.hollywoodreporter.com/review/secret-kells-film-review-29365|date=14 October 2010|accessdate=26 September 2015}}</ref> The New York Times kwuru na "mmụọ dị nro nke syncretism jupụtara na Nzuzo nke Kells. <ref>
{{Cite news|first=A.O.|author=Scott|title=Outside the Abbey's Fortified Walls, a World of Fairy Girls and Beasts|work=New York Times|url=https://www.nytimes.com/2010/03/05/movies/05secret.html?_r=0|date=5 March 2010|accessdate=26 September 2015}}</ref> Variety kpọrọ ya "Ihe nkiri 2D dị egwu, nke mere na ọ dị ka onye si n'agbụrụ nke ọdịnala akwụkwọ mpịakọta oge ochie, na-eme ka akụkọ ya zuru oke".
Ihe ndekọ ya ''L.A.X.'' na-aga n'ihu na-enweta ọkwa: ọkà mmụta ihe nkiri David James akpọwo ya"a disbused, na-enwe obi abụọ nsụgharị nke obodo ahụ na-emebi emebi" nke na-ekpughe "ihe ndị dị adị n'azụ anyanwụ. " <ref name="DEJ"/> A kọwawo ya dị ka "a essay" na Los Angeles, a "anwale documentary, na "a fictional structure... njem gafere obodo ahụ. "<ref>
{{Cite web|title=L.A.X.|publisher=Melbourne International Film Festival (MIFF)|url=http://miff.com.au/festival-archive/film/16474|date=2015|accessdate=26 September 2015}}</ref>
=== Ihe nkiri ===
* Ee! Ee! Ee! (2012) ihe ndekọ
* Mazopo (2004) vidio egwu
* Akwụkwọ ozi ọnwụ (2000) ihe ngosi
* <ref>
{{Cite news|first=Richard B.|author=Woodward|title=A Tale of Three Cities|publisher=Wall Street Journal|url=https://www.wsj.com/articles/art-review-a-tale-of-three-citieson-the-city-lost-and-found-capturing-new-york-chicago-and-los-angeles-19601980-at-the-art-institute-of-chicago-1418255614|date=10 December 2014|accessdate=26 September 2015}}</ref>.A.X. (1980) ihe ngosi<ref name="BFI">{{Cite web|title=Fabrice Ziolkowski|publisher=British Film Institute|url=http://explore.bfi.org.uk/4ce2ba56e7430|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120910211602/http://explore.bfi.org.uk/4ce2ba56e7430|archivedate=10 September 2012|accessdate=26 September 2015}}</ref><ref>{{Cite web|title=Film Series / Events|publisher=Harvard Film Archive|url=http://hcl.harvard.edu/hfa/films/2005spring/losangeles.html|accessdate=26 September 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304110447/http://hcl.harvard.edu/hfa/films/2005spring/losangeles.html}}</ref><ref>
{{Cite web|title=L.A.: Erasure and the Modern City|publisher=Los Angeles Film Forum|url=http://lafilmforum.org/archive/summer-20|date=2013|accessdate=26 September 2015}}</ref>
==== Onye na-emepụta ya ====
* Ihe ngosi 1001 Lives of Lia Rodrigues (2006)
* Ịlaghachi [[Kinshasa]] (2003) ihe ngosi
==== Onye edemede ====
Ziolkowski edeela, soro dee, ma ọ bụ dezie ọtụtụ ihe nkiri, usoro telivishọn na ihe omume, ọkachasị animation.
* Sadie Sparks (2019) usoro ihe nkiri telivishọn
* Alvin na Chipmunks (2015) usoro ihe nkiri telivishọn
* Ee! Ee! Ee! (2012) ihe ndekọ
* The Bellflower Bunnies (2010) usoro ihe nkiri telivishọn
* Gawayn (2009-2012) ihe nkiri telivishọn <ref name="tvguide">{{Cite web|title=Fabrice Ziolkowski|publisher=TV Guide|url=http://www.tvguide.com/celebrities/fabrice-ziolkowski/credits/680625/|accessdate=26 September 2015|archive-date=27 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150927235831/http://www.tvguide.com/celebrities/fabrice-ziolkowski/credits/680625/|url-status=dead}}</ref>
* <ref name="TCM">{{Cite web|title=Fabrice Ziolkowski|publisher=The Movie Channel|url=http://www.tcm.com/tcmdb/person/1582482%7C0/Fabrice-Ziolkowski/filmography.html|accessdate=26 September 2015|archive-date=10 August 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170810220425/http://www.tcm.com/tcmdb/person/1582482%7C0/Fabrice-Ziolkowski/filmography.html|url-status=dead}}</ref><ref>
{{Cite web|first=Roger|author=Ebert|title=The Secret of Kells|publisher=RogerEbert.com|url=http://www.rogerebert.com/reviews/the-secret-of-kells-2010|date=10 March 2010|accessdate=26 September 2015}}</ref> omuma nke Kells (2009) <ref name="tvguide" /> <ref name="BFI"/>
* Hairy Scary (2008) usoro ihe nkiri telivishọn
* Atout 5 (2007) usoro ihe nkiri telivishọn
* <ref name="BFI" /> (Flower of Oblivion) (2006) ihe nkiri [1]
* Viva Carthago (2005) usoro ihe nkiri telivishọn
* The Mysteries of Providence (2002) usoro ihe nkiri telivishọn
* Ihe nkiri animation The Southern Star (2001)
* Mysterious Island (2001) ihe nkiri animation
* Ihe nkiri animation The Greatest Show on Ice (2001)
* Death Letters (2000) ihe nkiri
* Baby Monitor (1997) ihe nkiri telivishọn
* L'amerloque (1996) ihe nkiri telivishọn
* Billy the Cat (1996) usoro ihe nkiri telivishọn
* Indaba (1996) usoro ihe nkiri telivishọn
* Highlander (1993) usoro ihe nkiri telivishọn
* Counterstrike (1992) usoro ihe nkiri telivishọn
* Tattle Tale (1992) ihe nkiri telivishọn
* <ref name="BFI" /> nkiri Venture (1992) [1]
* Hot Chocolate (1992) ihe nkiri telivishọn
* Fly by Night (1991) usoro ihe nkiri telivishọn
* The New Adventures of the Black Stallion (1990) usoro ihe nkiri telivishọn
* Circles in a Forest (1991) ihe nkiri (ya na Luli Barzman) <ref name="BFI" />
* L.A.X. (1980) ihe nkiri
==== Olu ====
Ziolkowski jere ozi dị ka onye nduzi olu, onye na-eme ihe nkiri ma ọ bụ onye nkuzi mkparịta ụka na ihe ndị a:
* My Knight and Me (2017) onye na-edekọ olu
* Egwu Larry (2012) ntụziaka olu
* Sherlock Yack: Zoo-Detective (2011) usoro telivishọn - ntụziaka olu
* Lulu Vroumette (2010) usoro ihe nkiri telivishọn - ntụziaka olu
* Tales of Tatonka (2010) usoro telivishọn - olu na ntụziaka olu
* Miss [[Mizurị|Missouri]] (1990) ihe nkiri - onye nkuzi mkparịta ụka<ref name="TCM"/>
* Nocturne Indian (1989) ihe nkiri - onye nkuzi mkparịta ụka
* Man <ref name="BFI"/> Fire (1987) onye nkuzi mkparịta ụka na ntụgharị a na-akwadoghị <ref name="TCM" />
=== Akwụkwọ na isiokwu ===
Ziolkowski edeela akwụkwọ na akụkọ na-abụghị akụkọ ifo, nke gụnyere:
* Ashes 2 Ashes (2010) akwụkwọ akụkọ<ref>
{{Cite book|first=Fabrice|author=Ziolkowski|title=Ashes 2 Ashes|publisher=CreateSpace|date=2010|isbn=9781456301866|url=https://books.google.com/books?id=RzFKYgEACAAJ&q="fabrice+ziolkowski"|accessdate=26 September 2015}}</ref>
* Nkwupụta nke ihe nkiri (Introduction To The Screenplay) (1999, bipụtara ọzọ 2006) <ref>
{{Cite book|first=Fabrice|author=Ziolkowski|title=Introduction au scenario|publisher=Dixit|date=1999|isbn=9780520938199|url=https://books.google.com/books?id=n0mkbWQ6hIcC&q=%22fabrice+ziolkowski%22&pg=PA492|accessdate=26 September 2015}}</ref><ref>
{{Cite web|first=Fabrice|author=Ziolkowski|title=Ecrire une histoire pour le cinéma et la télévision|publisher=Dixit|date=2006|url=http://www.dixit.fr/boutique-detail-livre-ecrire-une-histoire-pour-le-cinema-et-la-television-par-ziolkowsk-et-barzman-249-0-4.html|accessdate=29 September 2015}}</ref>
* <ref>
{{Cite book|author=Ziolkowski|first=Fabrice|title=Eric Rohmer: Interviews|location=Jackson, Mississippi|publisher=University Press of Mississippi|year=2013|chapter=Comedies and Proverbs: An Interview with Eric Rohmer|pages=|isbn=9781628468434|chapterurl=https://books.google.com/books?id=Pw4bBwAAQBAJ&q=%22fabrice+ziolkowski%22&pg=PT88}}
| access-date = 26 September 2015</ref>"Comedies and Proverbs: Ajụjụ ọnụ na Eric Rohmer" (1981) [1]
== Edensibia ==
Norma Barzman). Ọ zutere Barzman na UCLA; ha abụọ arụkọwo ọrụ n'ọrụ dị iche iche ruo ọtụtụ afọ, site na edemede ihe nkiri ruo na mmepụta na iduzi{{Reflist}}{{Authority control}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
{{DEFAULTSORT:Ziolkowski, Fabrice}}
[[Òtù:Pages with unreviewed translations]]
ftk47cq5lelhk5jhmzrhesm724kgpuj
Mennan Yapo
0
37113
728871
151670
2026-09-29T09:40:43Z
Edozie Ojekwe
24584
added {{DEFAULTSORT}}
728871
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox biography vcard"
! colspan="2" class="infobox-above" style="font-size:125%;" |<div class="fn" style="display:inline-block">Mennan Yapo</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |A mụrụ ya
| class="infobox-data" |1966<br /><div class="birthplace" style="display:inline">[[Munich]], [[Germany]]</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Ọrụ (s)
| class="infobox-data role" |[[Film director|Onye nduzi]], [[Screenwriter|Onye edemede]], [[Film producer|onye na-emepụta]] ihe, onye na'eme ihe nkiri.
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Afọ ndị ọ na-arụsi ọrụ ike
| class="infobox-data" |1996 - ugbu a
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Onyinye
| class="infobox-data" |Cognac Film Festival PolicierSpecial Jury Prize2004 ''Lautlos''<br /><br />
|}
'''Mennan Yapo''' (amụrụ n'afọ 1966) bụ onye nduzi Germany, Onye edemede, onye na-emepụta ihe na [[Actor|onye na-eme ihe nkiri]].
A mụrụ ya na Munich na nne na nna Turkish, Yapo anọwo na azụmaahịa ihe nkiri kemgbe 1988, na-arụ ọrụ dị iche iche dị ka onye enyemaka na mbụ.
Site na 1995, Yapo rụrụ ọrụ dị ka onye edemede na onye na-emepụta ihe nkiri, yana onye na-akwado ihe nkiri (na Peter Greenaway's The Pillow Book, 1996, na Wolfgang Becker's Good Bye Lenin!, 2003).
1999 bụ oge mbụ Yapo pụtara dị ka onye nduzi. A họpụtara ya dị ka onye nduzi mbụ ya, isiokwu dị mkpirikpi bụ Framed, maka Deutscher Filmpreis ma gosipụta ya n'ọtụtụ mmemme mba ụwa.
N'afọ 2002, Yapo malitere ịrụ ọrụ n'ọrụ nduzi mbụ ya zuru oke, ihe egwu Soundless nke ghọrọ ihe ịga nke ọma na Germany n'afọ 2004. O nwetakwara otuto mba ụwa.
Yapo's Hollywood directing debut, Ihe nkiri Premonition, nke [[Sandra Bullock]] na-eme, ka a tọhapụrụ na sinima na Machị 2007 ma nweta nde $ 85 n'ụwa niile.
'''Onye nduzi'''
* 1999: Framed (ihe nkiri dị mkpirikpi)
* 2004: ''Enweghị ụda''
* 2007: Nkwupụta''Ihe Omume''
'''Onye na-emepụta ya'''
* 1996: ''Mgbe awa gasịrị''
* 1999: E mere ya''Ihe osise''
* 2001: ''Ụbọchị ọmụmụ:''
* 2013: ''Planet USA''
'''Onye na-eme ihe nkiri'''
* 1996: The Pillow Book, dị ka "Café Typo" Manager
* 2003: Good Bye, Lenin!''Ezigbo ekele, Lenin!'', dị ka onye na-ere ahịa ụfụfụ
== Njikọ mpụga ==
emepụta ihe nkiri, yana onye na-akwado ihe nkiri (na Peter Greenaway's The Pillow Book, 1996, na Wolfgang Becker's Good Bye Lenin!, 2003).
* {{IMDb name|0946327|Mennan Yapo}}
* http://www.mennanyapo.com
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:Yapo, Mennan}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
sqi5j1wxz6iwptfzizczjm49h1897ao
Patrick Doyle (onye na-eme ihe nkiri na Naijiria)
0
37122
728875
151680
2026-09-29T10:11:44Z
Edozie Ojekwe
24584
added {{DEFAULTSORT}}
728875
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|image=}}
'''Patrick Rupherford Doyle''' (amụrụ na 23 Machị 1961) bụ onye Naijiria na-eme ihe nkiri <ref>{{Cite web|author=Jonathan|first=Oladayo|date=2019-05-06|title=Veteran broadcaster, Patrick Doyle, reconciles with Tinsel Actress, Ireti|url=https://www.premiumtimesng.com/entertainment/nollywood/328581-veteran-broadcaster-patrick-doyle-reconciles-with-tinsel-actress-ireti.html|accessdate=2022-07-20|work=Premium Times Nigeria|language=en-GB}}</ref> na onye mgbasa ozi nke a ma ama na 1990s maka ọrụ ya dị ka onye ụkọchukwu ma ọ bụ onye ndú okpukpe. <ref>{{Cite web|author=Olanrewaju|first=Darafunmi|date=2020-05-20|title=Nollywood actor Ireti Doyle has appeared in Wedding Party, Tinsel...|url=https://thenet.ng/ten-quick-facts-about-nollywood-actor-ireti-doyle/|accessdate=2022-07-20|work=Nigerian Entertainment Today|language=en-US}}</ref> Doyle sitere <ref>{{Cite web|author=Deborah|first=Oladapo|date=2021-06-21|title=Everything to know about Ireti Doyle’s marriage, husband, and children|url=https://dnbstories.com/2021/06/everything-about-ireti-doyles-marriage-husband-and-children.html|accessdate=2022-07-20|work=DNB Stories Africa|language=en-US}}</ref> steeti Delta gara Saint Finbarr's College, Akoka na Federal Radio Cooperation Nigeria . [1] Ọ banyere na mgbasa ozi mgbe ọ dị afọ 20 ebe ọ na-arụ ọrụ na Voice of Nigeria (VON) na Nigeria Television Authority tupu ọ ghọọ onye ndụmọdụ na Silverbird TV.
<ref>{{Cite web|author=Mutsoli|first=Vivian|date=2021-05-02|title=Ireti Doyle biography: age, state of origin, husband, children|url=https://www.legit.ng/1413833-ireti-doyle-biography-age-state-origin-husband-children.html|accessdate=2022-07-20|work=Legit.ng - Nigeria news.|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Patrick Doyle @ 50: Sickle cell anaemia struck twice in my house|url=https://www.thenigerianvoice.com/movie/15191/patrick-doyle-50-sickle-cell-anaemia-struck-twice-in-my-h.html|accessdate=2022-07-20|work=Nigerian Voice}}</ref><ref>{{Cite web|author=Ajagunna|first=Timilehin|date=2015-11-18|title=I still miss my first wife, son lost to sickle cell- Patrick Doyle|url=https://thenet.ng/i-still-miss-my-first-wife-son-lost-to-sickle-cell-patrick-doyle/|accessdate=2022-07-20|work=Nigerian Entertainment Today|language=en-US}}</ref> lụrụ onye <ref>{{Cite web|author=Okonofua|first=Odion|date=2019-05-06|title=Patrick Doyle writes very deep and emotional message to Ireti Doyle|url=https://www.pulse.ng/entertainment/celebrities/patrick-doyle-writes-very-deep-and-emotional-message-to-ireti-doyle/ed3d0d6|accessdate=2022-07-20|work=Pulse Nigeria|language=en}}</ref>-eme ihe nkiri [[Iretiola Doyle]] nwere ụmụ 5 <ref>{{Cite web|author=Ajagunna|first=Timilehin|date=2016-03-23|title=Patrick Doyle is a year older today|url=https://thenet.ng/patrick-doyle-is-a-year-older-today/|accessdate=2022-07-20|work=Nigerian Entertainment Today|language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web|author=Deborah|first=Oladapo|date=2021-06-21|title=Everything to know about Ireti Doyle’s marriage, husband, and children|url=https://dnbstories.com/2021/06/everything-about-ireti-doyles-marriage-husband-and-children.html|accessdate=2022-07-20|work=DNB Stories Africa|language=en-US}}</ref> mgbe nwunye mbụ ya nwụsịrị na ọrịa sickle cell anemia na 1999 na nwa ya nwoke Raymond na 2009.
== Ihe nkiri ndị a họọrọ ==
=== Ihe nkiri ===
* ''Nwoke nke Chineke'' (2022)
* ''[[Lady Buckit and the Motley Mopsters|Lady Buckit na ndị Motley Mopsters]]'' (2020) <ref>{{Cite web|author=Samuel|first=Mofijesusewa|date=2020-11-19|title=Bimbo Akintola, Patrick Doyle, Kalu Ikeagwu Voice Nigeria’s First Feature-Length Animation Movie|url=https://thenet.ng/bimbo-akintola-patrick-doyle-kalu-ikeagwu-voice-nigerias-first-feature-length-animation-moviebimbo-akintola-patrick-doyle-kalu-ikeagwu-voice-nigerias-first-feature-length-animation-movie/|accessdate=2022-07-20|work=Nigerian Entertainment Today|language=en-US}}</ref>
* ''Isoken (2017) ''
* ''Okporo ụzọ Idahosa (2017) ''
* Nwunye di ya nwụrụ (2015)
* ''[[Flower Girl (Ihe nkiri)|Nwa agbọghọ na-acha akwụkwọ ndụ]]'' akwụkwọ ndụ (2013)
=== Telivishọn ===
* ''Mmiri na-agbapụta''
* ''[[Castle & Castle]]''
* ''[[King of Boys: The Return of the King|Eze nke Ụmụ nwoke: Nlaghachi nke Eze]]''
=== Vidio egwu ===
* ''Ọgwụ Ịhụnanya'' - Lorrine Okotie (1990)
== Edensibia ==
banyere na mgbasa ozi mgbe ọ dị afọ 20 ebe ọ na-arụ ọrụ na Voice of Nigeria (VON) na Nigeria Television Authority tupu ọ ghọọ onye{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* {{IMDb name|2404747}}
{{DEFAULTSORT:Doyle, Patrick}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
17468x5arnccefrck03slwhpbhif81p
Regina Chukwu
0
37123
728877
186372
2026-09-29T10:13:39Z
Edozie Ojekwe
24584
added {{DEFAULTSORT}}
728877
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox biography vcard"
! colspan="2" class="infobox-above" style="font-size:125%;" |<div class="fn" style="display:inline-block">Regina Chukwu</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |A mụrụ ya
| class="infobox-data" |23 Machị<ref name="Vanguard Allure 2019"><cite class="citation web cs1"><span class="cx-segment" data-segmentid="75">[https://allure.vanguardngr.com/2019/03/regina-chukwu-celebrates-birthday-with-amazing-photos/ "Regina Chukwu celebrates birthday with Amazing photos - Vanguard Allure"]. </span><span class="cx-segment" data-segmentid="76">''Vanguard Allure''. </span><span class="cx-segment" data-segmentid="77">March 23, 2019<span class="reference-accessdate">. </span></span><span class="cx-segment" data-segmentid="78"><span class="reference-accessdate">Retrieved <span class="nowrap">August 6,</span> 2022</span>.</span></cite></ref><ref name="Izuzu 2016"><templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles><cite class="citation web cs1" id="CITEREFIzuzu2016">Izuzu, Chibumga (March 23, 2016). </cite></ref>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Ụmụ amaala
| class="infobox-data category" |<span class="flagicon">[[File:Flag_of_Nigeria.svg|link=|alt=|border|23x23px]] </span>[[Nigeria|Naịjirịa]]
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Alma mater
| class="infobox-data" |[[Lagos State University of Science and Technology|Lagos State Polytechnic]]
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Ọrụ
| class="infobox-data role" |[[Film actress|Onye na-eme ihe nkiri]]
|}
'''Regina Chukwu''' {{Audio|Yo-Stephanie Coker.ogg|audio}} bụ onye Naijiria na-eme ihe nkiri, Onye na-emepụta ihe nkiri na onye nduzi. <ref>{{Cite web|date=2018-11-04|title=It is expensive to survive in Dubai — Regina Chukwu|url=https://punchng.com/it-is-expensive-to-survive-in-dubai-regina-chukwu/|accessdate=2022-08-06|work=Punch Newspapers|language=en-US}}</ref>
== Mbido ndụ na agụmakwụkwọ ==
A mụrụ Regina Chukwu na Lagos.<ref name="Owolawi 2022">{{Cite web|author=Owolawi|first=Taiwo|date=April 28, 2022|title=Mercy Aigbe and other top Yoruba Nollywood actors who are not Yorubas|url=https://www.legit.ng/entertainment/nollywood/1467553-mercy-aigbe-regina-chukwu-4-other-yoruba-nollywood-celebrities-who-are-from-a-different-tribe/|accessdate=August 6, 2022|work=Legit.ng - Nigeria news.}}</ref> gara Alimosho Primary na Grammar School tupu ya agaa [[Lagos State University of Science and Technology|Lagos State Polytechnic]] . <ref name="THISDAYLIVE 2020">{{Cite web|author=THISDAYLIVE|first=Home -|date=October 15, 2020|title=Regina Chukwu: I Used to Sell Wares By Road Side… Now I Live a Better Life – THISDAYLIVE|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2019/01/05/regina-chukwu-i-used-to-sell-wares-by-road-side-now-i-live-a-better-life/amp/|accessdate=August 6, 2022|work=THISDAYLIVE – Truth and Reason|archivedate=August 6, 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220806171309/https://www.thisdaylive.com/index.php/2019/01/05/regina-chukwu-i-used-to-sell-wares-by-road-side-now-i-live-a-better-life/amp/}}</ref>
== Ihe nkiri ==
* ''Ogunso''
* ''Idaro''
* ''Akun''
* ''Ewatomi''
* ''Ịsa ahụ Nwunye''
* ''Ịhụnanya''
* ''Nne Abụọ''
* ''Mmekọrịta Ezinụlọ''
* ''Agha na Buka Street (2022) <ref>{{Cite web|date=2022-12-18|title=Funke Akindele premieres new movie, ‘Battle on Buka Street’|url=https://tribuneonlineng.com/funke-akindele-premieres-new-movie-battle-on-buka-street/|accessdate=2023-06-04|work=Tribune Online|language=en-GB}}</ref>''
== Onyinye na nhọpụta ==
{| class="wikitable plainrowheaders sortable"
!Afọ
!Ihe nrite
!Ụdị
!Nsonaazụ
!Nkwupụta
|-
|2011
|[[2011 Best of Nollywood Awards|Ihe nrite Nollywood kacha mma]]
|Onye na-eme ihe nkiri kacha mma na ọrụ nkwado|{{Nom}}
|
|-
|2013
|[[Africa Magic Viewers' Choice Awards|Ihe nrite ndị na-ekiri anwansi n'Afrịka]]
|Onye Nkwado Kasị Mma na Drama|{{Nom}}
|
|-
|2019
| rowspan="2" |[[Best of Nollywood Awards|Ihe nrite Nollywood kacha mma]]
|Onye na-eme ihe nkiri kachasị mma (Yoruba) |{{Won}}
|
|-
|2020
|Onye na-eme ihe nkiri kachasị mma (Yoruba) |{{Nom}}
|
|-
|}
== Edensibia ==
banyere na mgbasa ozi mgbe ọ dị afọ 20 ebe ọ na-arụ ọrụ na Voice of Nigeria (VON) na Nigeria Television Authority tupu ọ ghọọ onye
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Chukwu, Regina}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
7i8msfmykt3fhd7cje4p93afk45qdrz
Ishaq Sidi Ishaq
0
37147
728880
540531
2026-09-29T10:29:19Z
Edozie Ojekwe
24584
added {{DEFAULTSORT}}
728880
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=Ishaq Sidi Ishaq|image=|caption=|birth_name=Ishaq Sidi Ishaq|birth_date=|birth_place=[[Nigerian]]|networth=|education=[[Bayero University Kano]]|alma mater=|years_active=1996–present|occupation=Actor,<ref>{{cite web|author=[[IMDb]]|url=https://www.imdb.com/name/nm3918013/bio |title=Ishaq Sidi Ishaq – Biography – IMDb |publisher= IMDb |accessdate=2022-09-23}}</ref> film maker, producer|credits=Best known for directing ''Wasila''|spouse={{marriage|Naseeba Usman|26 February 2016}}<ref>{{cite web|author=BBC Hausa News|url=https://www.bbc.com/hausa/news/2016/02/160226_kannywood_sidiishaq_weds |title=An daura auren Ishaq Sidi Ishaq – BBC Hausa News |publisher= BBC Hausa News |date=26 February 2016 |accessdate=2022-09-23}}</ref>|children=|father=|mother=|awards=|website=}}
'''Ishaq Sidi Ishaq''' bụ onye Naijiria na-eme ihe nkiri, onye nduzi, onye nta akụkọ ihe nkiri / ihe nkiri, <ref>{{Cite web|author=[[Media Trust|Daily Trust]]|url=https://dailytrust.com/my-journey-as-a-filmmaker-ishaq-sidi-ishaq|title=My Journey As A Filmmaker – Ishaq Sidi Ishaq – Daily Trust|publisher=Daily Trust|date=7 March 2015|accessdate=2022-09-23|archivedate=2021-11-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211123104807/https://dailytrust.com/my-journey-as-a-filmmaker-ishaq-sidi-ishaq}}</ref> onye na-emepụta ihe nkiri, <ref>{{Cite web|author=Stage32|url=https://www.stage32.com/profile/588357/about|title=Ishaq Sidi Ishaq – Ishaq's Bio, Credits, Award… – Stage 32|publisher=Stage32|accessdate=2022-09-23}}</ref> na onye na-ede ihe nkiri bụ onye ọsụ ụzọ na Ụlọ ọrụ ihe nkiri Hausa na Naijiria. <ref>{{Cite web|author=Aisha Khalid|url=https://hausa.legit.ng/1418556-ganduje-ya-nada-daraktan-kannywood-ishaq-sidi-ishaq-mai-bashi-shawara.html|title=Ganduje ya nada Daraktan Kannywood Ishaq Sidi Ishaq mai bashi shawara|publisher=Legit|date=2 June 2021|accessdate=2022-09-23}}</ref> họpụtara ya dị ka onye isi enyemaka pụrụ iche nke Gọọmentị Steeti Kano nye Gọvanọ Ukwu nke Kano Steeti na Creative Industries na Mee 2021.
== Edensibia ==
họpụtara ya dị ka onye isi enyemaka pụrụ iche nke Gọọmentị Steeti Kano nye Gọvanọ Ukwu nke Kano Steeti na Creative Industries na{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* Ishaq Sidi IshaqnaInstagram
{{DEFAULTSORT:Ishaq, Ishaq Sidi}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
c175be6diriiq8mrkieiwvrh5fetvlj
Dan Mindel
0
37172
728881
152547
2026-09-29T10:41:24Z
Edozie Ojekwe
24584
added {{DEFAULTSORT}}
728881
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person||name=Dan Mindel|image=|caption=|birth_date={{birth date and age|1958|05|27}}|birth_place=[[Johannesburg]], [[South Africa]]|death_date=|death_place=|occupation=[[Cinematographer]]}}
<ref>{{Cite web|url=http://www.murthaskouras.com/members/dan-mindel-asc-bsc/|title=Dan Mindel, ASC, BSC – Murtha Skouras Agency|language=en-US|accessdate=2019-01-21}}</ref>'''Ivor Daniel Mindel''', ASC, BSC, SASC (amụrụ na 27 Mee 1958) bụ Onye na-ese ihe nkiri na South Africa-America <ref>{{Cite web|url=http://www.cinematographers.nl/PaginasDoPh/mindel.htm|title=DANIEL MINDEL|work=www.cinematographers.nl|accessdate=2019-01-21|archivedate=2017-08-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170816021140/http://www.cinematographers.nl/PaginasDoPh/mindel.htm}}</ref> nke a maara nke ọma maka ọrụ ya na ihe nkiri dị egwu dịka Enemy of the State, Mission: Impossible III, ''Star Trek'', Star Trek Into Darkness, Star Wars: The Force Awakens, na Star Wars: Rise of Skywalker, na-arụkọ ọrụ na ndị nduzi dị ka Tony Scott na J. J. Abrams.
== Ndụ na ọrụ ==
A mụrụ Mindel na Johannesburg <ref>{{Cite web|url=https://ascmag.com/blog/parallax-view/irola-finishing-basque-documentary-mindel-finds-solace-in-sailing|title=Irola Finishing Basque Documentary; Mindel Finds Solace in Sailing|author=Heuring|first=David|work=[[American Cinematographer]]|publisher=[[American Society of Cinematographers]]|date=May 1, 2013|accessdate=October 15, 2019}}</ref> ma gụọ akwụkwọ na Australia na Britain. Ọ malitere ọrụ ya dị ka onye na-etinye igwefoto tupu ọ ghọọ onye na-ebunye clapper na onye na-enyere Onye na-ese foto aka na [[Film|ihe nkiri]] John Boorman nke afọ 1985, The Emerald Forest, n'okpuru onye na-eme ihe nkiri na [[France|French]] Philippe Rousselot. <ref>{{Cite web|url=http://www.cinematographers.nl/PaginasDoPh/mindel.htm|title=DANIEL MINDEL|publisher=|accessdate=2024-02-26|archivedate=2017-08-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170816021140/http://www.cinematographers.nl/PaginasDoPh/mindel.htm}}</ref>'oge na-adịghị anya ọ kwagara na United States wee malite ịrụ ọrụ na mgbasa ozi maka Ridley na Tony Scott, n'etiti ọtụtụ ndị nduzi ndị ọzọ.
N'ime afọ ndị 1990, Mindel rụrụ ọrụ dị ka onye na-ese foto ma ọ bụ onye na-ewere foto na ihe nkiri ndị Tony Scott ma ọ bụ Ridley Scott duziri, gụnyere Thelma & Louise na Crimson Tide. N'afọ 1997, e kenyere Mindel dị ka onye nduzi Nke abụọ nke foto na Ridley Scott's ''G.I. Jane''. Nke a meghere ụzọ maka Mindel ka ọ bụrụ onye nduzi foto na ihe nkiri egwu Tony Scott nke afọ 1998, Enemy of the State .
Mindel gara n'ihu na-eje ozi dị ka onye nduzi foto maka ihe nkiri dịka Shanghai Noon, Stuck on You, The Skeleton Key, ''John Carter'', na Tony Scott's Spy Game na ''Domino''. O mekwara foto ndị ọzọ maka ihe nkiri The Bourne Identity na Lions for Lambs .
Onye nduzi J. J. Abrams họọrọ Mindel ka ọ bụrụ onye nduzi foto na 2006's Mission: Impossible III. Mindel so Abrams rụkọọ ọrụ ọzọ dị ka onye na-ese ihe nkiri nke ''Star Trek'' nke 2009 na ihe na-eso ya, Star Trek Into Darkness . <ref>{{Cite web|url=https://ascmag.com/videos/dan-mindel-asc-bsc-still-and-motion-pictures/dan-mindel-asc-bsc-q-a|title=Dan Mindel, ASC, BSC: Q&A - The American Society of Cinematographers|work=ascmag.com|accessdate=2019-01-21}}</ref>
Mindel bụ onye nduzi foto na Star Wars: The Force Awakens, nke a tọhapụrụ na Disemba 18, 2015.<ref>{{Cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/culture/film/film-news/10261849/Star-Wars-Episode-VII-will-be-shot-on-35mm-film-to-recapture-70s-feel.html|title=Star Wars Episode VII will be shot on 35mm film to recapture 70s feel|date=23 August 2013|work=Telegraph.co.uk}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://britishcinematographer.co.uk/dan-mindel-asc-bsc-star-wars-episode-vii-the-force-awakens/|title=Dan Mindel ASC BSC / Star Wars Episode VII: The Force Awakens|date=2016-02-01|work=British Cinematographer|language=en-GB|accessdate=2019-01-21}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://deadline.com/2018/07/star-wars-episode-ix-cast-carrie-fisher-naomi-ackie-billy-dee-williams-1202435346/|title='Star Wars: Episode IX' Rounds Out Cast, Which Will Include Carrie Fisher In Unreleased Footage|author=Hipes|first=Patrick|date=2018-07-27|work=Deadline|language=en|accessdate=2019-01-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://makingstarwars.net/2018/06/dan-mindel-shares-photo-early-work-star-wars-episode-ix/|title=Dan Mindel shares photo from early work on Star Wars: Episode IX?|date=2018-06-07|work=Making Star Wars|language=en-US|accessdate=2019-01-21|archivedate=2019-01-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190122094551/https://makingstarwars.net/2018/06/dan-mindel-shares-photo-early-work-star-wars-episode-ix/}}</ref> mechara mara ọkwa na ọ ga-alaghachi na franchise na Star Wars: The Rise of Skywalker, [1] nke Abrams duziri, nke malitere ime ihe nkiri na August 1, 2018 na Pinewood Studios. [2]
Afọ atọ mgbe a tọhapụrụ The Rise of Skywalker, Mindel rụrụ ọrụ na foto ndị ọzọ maka ihe nkiri Marvel Studios Doctor Strange in the Multiverse of Madness na Ant-Man and the Wasp: Quantumania.
== Ụdị ejiji ==
Ọrụ ya na-egosipụtakarị mmegharị igwefoto dị iche iche site na iji igwefoto na-agbagharị agbagharị, yana ịgbapụ na usoro Panavision anamorphic na ihe nkiri mebere emepe.
== Ndụ onwe onye ==
Mindel lụrụ Lisa Fallon Mindel ma nwee ụmụ anọ, Samuel, Eden, Molly na Lily.
== Ihe nkiri ==
'''Ihe nkiri ndị dị mkpirikpi'''
{| class="wikitable"
!Afọ
!Aha ya
!Onye nduzi
!Ihe edeturu
|-
|1998
|''Onye iro nke steeti''
|Tony Scott
|Onye nọchiri Dariusz Wolski
|-
| rowspan="2" |2000
|''Oge ehihie nke Shanghai''
|Tom Dey
|
|-
|''Ájá''
|Matt Palmieri
|Onye na-ese ihe nkiri na John Skotchdopole
|-
|2001
|''Egwuregwu Ndị Nledo''
|Tony Scott
|
|-
|2003
|''Na-arapara n'ahụ''
|Peter Farrelly<br />Bobby Farrelly
|
|-
| rowspan="2" |2005
|''Domino''
|Tony Scott
|
|-
|''Isi Ọkpụkpụ''
|Iain Softley
|
|-
|2006
|''Ọrụ: Ihe Na-agaghị Atọ''
| rowspan="2" |J. J. Abrams
|
|-
|2009
|''Star Trek''
|
|-
| rowspan="2" |2012
|''John Carter''
|Andrew Stanton
|
|-
|''Ndị na-eme ihe ike''
|Oliver Stone
|
|-
|2013
|''Star Trek Into Ojii''
|J. J. Abrams
|
|-
|2014
|''Spider-Man 2 dị ịtụnanya''
|Marc Webb
|
|-
|2015
|''Star Wars: Ike Awakens''
|J. J. Abrams
|
|-
|2016
|''Zoolander Nke 2''
|Ben Stiller
|
|-
| rowspan="2" |2018
|''Pacific Rim: Nnupụisi''
|Steven S. DeKnight
|
|-
|''Ihe Na-emegide Cloverfield''
|Julius Onah
|
|-
|2019
|''Star Wars: Uto nke Skywalker''
|J. J. Abrams
|
|-
| rowspan="2" |2024
| style="background:#ffc;" |''Red One''†
|Jake Kasdan
|Mgbe e mepụtara ya
|-
| style="background:#ffc;" |''Twisters''†
|Lee Isaac Chung
|Ihe nkiri
|}
'''Telivishọn'''
{| class="wikitable"
!Afọ
!Aha ya
!Onye nduzi
!Ihe edeturu
|-
|1992
|''Akwụkwọ akụkọ akpụkpọ ụkwụ uhie''
|Michael KalbernikoffZalman Eze<br />Eze Zalman
|Ihe omume 3
|-
|1996
|<nowiki><i id="mwAVo">Uche Ndị Dị Iche</i></nowiki>
|James Hayman
|1 ihe omume
|-
|}
'''Ọrụ ndị ọzọ'''
{| class="wikitable"
!Afọ
!Aha ya
!Onye nduzi
!DoP.
!Ọrụ
!Ihe edeturu
|-
|1983
|<nowiki><i id="mwAW4">Agụụụ</i></nowiki>
|Tony Scott
|[[Stephen Goldblatt]]
| rowspan="2" |Onye na-enyere onye na-ese foto aka
| rowspan="2" |Enweghị aha
|-
|1985
|''Oké ọhịa Emerald''
|John Boorman
|Philippe Rousselot
|-
|1990
|<nowiki><i id="mwAYM">Ịbọ ọbọ</i></nowiki>
|Tony Scott
|Jeffrey L. Kimball
|Ihe na-adọkpụ
|
|-
|1991
|''Thelma na Louise''
|Ridley Scott
|Adrian Biddle
|Onye na-ese foto
|
|-
|1995
|<nowiki><i id="mwAZo">Mmiri na-acha uhie uhie</i></nowiki>
| rowspan="2" |Tony Scott
| rowspan="2" |Dariusz Wolski
| rowspan="3" |Foto ndị ọzọ
| rowspan="3" |Enweghị aha
|-
| rowspan="2" |1996
|<nowiki><i id="mwAaQ">Onye Na-akwado ya</i></nowiki>
|-
|<nowiki><i id="mwAag">White Squall</i></nowiki>
| rowspan="2" |Ridley Scott
| rowspan="2" |Hugh Johnson
|-
|1997
|''G.I. Jane''
|Foto nke abụọ
|
|-
|2002
|<nowiki><i id="mwAbg">Ihe a na-akpọ Bourne</i></nowiki>
|Doug Liman
|Osisi Oliver
| rowspan="2" |Foto ndị ọzọ
|Mụ na Don Burgess
|-
|2007
|''Ọdụm Maka Nwa atụrụ''
|Robert Redford
|Philippe Rousselot
|Mụ na Phil Méheux
|-
|2022
|''Dọkịta Na-amaghị Nwoke na Multiverse nke Nzuzu''
|Sam Raimi
|John Mathieson
| rowspan="2" |Onye nduzi foto: Los Angeles Unit
|Mụ na Russell Carpenter
|-
|2023
|''Ant-Man na Wasp: Quantumania''
|Peyton Reed
|Bill Pope
|Mụ na Steve Yedlin
|-
|}
== Edensibia ==
Mindel dị ka onye nduzi Nke abụọ nke foto na Ridley Scott's G.I. Jane. Nke a meghere ụzọ maka Mindel ka ọ bụrụ onye nduzi{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* {{IMDb name|591053|Dan Mindel}}
{{DEFAULTSORT:Mindel, Dan}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
jqm9511si4ueghmdev67r43ue36idwo
Ọrịa Mwase
0
37174
728882
151747
2026-09-29T10:43:06Z
Edozie Ojekwe
24584
added {{DEFAULTSORT}}
728882
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox biography vcard"
! colspan="2" class="infobox-above" style="font-size:125%;" |<div class="fn" style="display:inline-block">Ọrịa Mwase</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |A mụrụ ya
| class="infobox-data" |<div class="birthplace" style="display:inline">Rustenburg, North West, South Africa</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Aha ndị ọzọ
| class="infobox-data nickname" |UncleScrooch
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Alma mater
| class="infobox-data" |AFDA
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Ọrụ
| class="infobox-data role" |<templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><div class="hlist">
* onye nduzi
* Onye na-ese ihe nkiri
</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Afọ ndị ọ na-arụsi ọrụ ike
| class="infobox-data" |2012-dị ugbu a
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Nwunye
| class="infobox-data" |Nelisiwe Mwase
|}
Ofentse Mwase bụ onye nduzi South Africa, onye na-eme ihe nkiri na onye guzobere Ofentse mwase Films . A mụrụ ya ma zụlite ya na Rustenburg, North West, Mwase gụrụ ihe nkiri na ihe nkiri na AFDA, The School for the Creative Economy . <ref>{{Cite web|title=Ofentse Mwase {{!}} World of Film by Sony Asia Pacific {{!}} Sony AP|url=https://www.sony-asia.com/microsite/world-of-film/the-dreammakers/ofentse-mwase/|accessdate=2022-05-10|publisher=Sony}}</ref>
== Ọrụ ==
<ref>{{Cite news|title=Meet the Rustenburg man giving your favourite action movies some South African flavour|date=2021-11-17|publisher=News24|accessdate=2022-06-30|first=Siya|author=Tsewu|language=en|url=https://www.news24.com/drum/celebs/news/meet-the-rustenburg-man-giving-your-favourite-action-movies-some-south-african-flavour-20211117}}</ref> mụrụ Ofentse Mwase na Rustenburg, North West, South Africa. Mmasị ime ihe nkiri <ref name="AFDA">{{Cite web|title=AFDA BRAG – THE SAFTA PODIUM IS HOME TO OUR ALUMNI CINEMATOGRAPHERS {{!}} AFDA : Study film, acting, business, creative writing, radio and podcasting|url=https://afda.co.za/afda-brag-the-safta-podium-is-home-to-our-alumni-cinematographers/|accessdate=2022-05-10|work=afda.co.za}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://afda.co.za/afda-brag-the-safta-podium-is-home-to-our-alumni-cinematographers/ "AFDA BRAG – THE SAFTA PODIUM IS HOME TO OUR ALUMNI CINEMATOGRAPHERS | AFDA : Study film, acting, business, creative writing, radio and podcasting"]. ''afda.co.za''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">May 10,</span> 2022</span>.</cite></ref> malitere na 2005. [1] N'afọ 2009, o mere ihe nkiri dị mkpirikpi ''IGolide'', ma nata nhọpụta maka onye na-ese ihe nkiri kacha mma nke afọ 2010.
Afọ abụọ ka e mesịrị, n'afọ 2011, ọ gbara ihe nkiri mkpirikpi nke ''Hajji'', nke a họpụtara maka Best Cinematography na AFDA. Mwase meriri Best Cinematography maka TV Drama ''Tjovitjo'' na mmemme SAFTA kwa afọ na 2018. <ref name="AFDA">{{Cite web|title=AFDA BRAG – THE SAFTA PODIUM IS HOME TO OUR ALUMNI CINEMATOGRAPHERS {{!}} AFDA : Study film, acting, business, creative writing, radio and podcasting|url=https://afda.co.za/afda-brag-the-safta-podium-is-home-to-our-alumni-cinematographers/|accessdate=2022-05-10|work=afda.co.za}}</ref> N'otu afọ ahụ, ọ gbagburu Thato, a Ster__wol____wol____wol__, nke meriri Silver Loerie na 2011 Loerie Awards.
N'afọ 2017, Ofentse duziri vidiyo egwu maka Ameni site n'aka Miss Pru nke gosipụtara Sjava, A-Reece, Emtee, Fifi Cooper, Saudi na B3nchmarq nke gara n'ihu merie SAMA nke mbụ ya (South African Music Awards) maka vidiyo egwu nke afọ 2017. <ref>{{Cite web|title=Best T In the City: Speaks to award-winning Director Ofentse Mwase|url=https://www.kaya959.co.za/best-t-in-the-city-speaks-to-award-winning-director-ofentse-mwase/|work=kaya959|accessdate=2022-05-10}}</ref> gbara ihe nkiri mbụ ya bụ Collision nke Fabien Martorell duziri, nke ga-amalite na June 16, 2022 na Netflix.
== Ihe nkiri ==
{| class="wikitable"
!Afọ
!Aha ya
!Ọrụ
!Ihe edeturu
|-
|2012
|''Hajiji''
|
|
|-
|2017
|''Onye A Na-akwụgbu Mmadụ''
|
|
|-
|2018
|''Steeti Nandi nwere onwe ya''
|Onye na-ese ihe nkiri
|
|-
|2019
|''Kusasa''
|
|
|-
|2022
|''Mkpakọrịta''
|Onye na-ese ihe nkiri
|
|}
== Onyinye ==
== Edensibia ==
egwu dịka Enemy of the State, Mission: Impossible III, ''[[Star Trek (ihe nkiri)|Star Trek]]'', Star Trek Into Darkness, Star Wars: The Force Awakens, na Star Wars: Rise of Skywalker, na-arụkọ ọrụ na ndị nduzi dị ka [[Tony Scott]] na [[J. J. Abrams]].{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* {{IMDb name|nm6494936|Ofentse Mwase}}
{{DEFAULTSORT:Mwase, Ọrịa}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
27g7t2asqjrapdtkllxp40ljbp74xe8
Jamie D. Ramsay
0
37175
728885
152605
2026-09-29T10:45:27Z
Edozie Ojekwe
24584
added {{DEFAULTSORT}}
728885
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=|image=|birthname=|birth_date=20 September|birth_place=|occupation=|}}
'''Jamie D. Ramsay''' SASC (amụrụ na 20 Septemba) bụ onye na-ese ihe nkiri na South Africa. O nwetara nhọpụta abụọ ''Ndụ'' British Independent Film Award maka ọrụ ya na ihe nkiri ''[[Moffie]]'' (2019) na All of Us Strangers (2023), ma merie Camerimage Bronze Frog maka ọrụ ya n'ihe nkiri Living (2022). Ọ pụtara na ndepụta Variety nke 2021 nke 10 Cinematographers to Watch . <ref>{{Cite journal|url=https://variety.com/lists/varietys-10-cinematographers-to-watch-out-for-2021/jamie-ramsay-mothering-sunday/|title=Variety's 10 Cinematographers to Watch Are a Rising Force in 2021|journal=Variety|first=Jazz|author=Tangcay|date=6 November 2021|accessdate=8 January 2022}}</ref>
== Oge ọ malitere ==
Ramsay nwere [[Ọrịa na-adịghị akwụsị akwụsị|dyslexia]]. O nwere mmasị na nka anya site na nwata wee malite ise foto mgbe nna nna ya nyere ya igwefoto, nke ghọrọ mmasị maka ihe nkiri. <ref>{{Cite web|url=https://www.jamiedramsay.com/about|title=About|work=Jamie D. Ramsay|accessdate=8 January 2022}}</ref> gụsịrị akwụkwọ na AFDA, The School for the Creative Economy na 2005. <ref>{{Cite web|url=https://bizcommunity.com/Article/196/98/40774.html|title=AFDA in the district|work=Biz Community|date=8 October 2009|accessdate=8 January 2022|archivedate=8 January 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220108134406/https://www.bizcommunity.com/Article/196/98/40774.html}}</ref>
== Ihe nkiri ==
== Onyinye na nhọpụta ==
{| class="wikitable plainrowheaders"
!Afọ
!Ihe nrite
!Ụdị
!Ọrụ
!Nsonaazụ
!Ihe mgbochi.
|-
|2019
|Ihe nrite British Independent Film Awards
|Ihe nkiri kacha mma
|''Moffie''| {{Nom}}
|<ref>{{Cite journal|url=https://www.news24.com/channel/Movies/News/sa-film-moffie-nominated-for-3-british-independent-film-awards-20191030|title=SA film 'Moffie' nominated for 3 British Independent Film Awards!|journal=Channel24|first=Alex|author=Isaacs|date=30 October 2019|accessdate=11 January 2022}}</ref>
|-
| rowspan="2" |2022
|Ihe ngosi
|Akịrịka ọla nchara
| rowspan="2" |''Ndụ''| {{Won}}
|
|-
|Òtù Ndị Na-enyocha Ihe nkiri na Dublin
|Ihe nkiri kacha mma| {{Nom}}
|
|-
|}
== Edensibia ==
egwu dịka Enemy of the State, Mission: Impossible III, ''[[Star Trek (ihe nkiri)|Star Trek]]'', Star Trek Into Darkness, Star Wars: The Force Awakens, na Star Wars: Rise of Skywalker, na-arụkọ ọrụ na ndị nduzi dị ka [[Tony Scott]] na [[J. J. Abrams]].{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* {{IMDb name|3280430}}
{{DEFAULTSORT:Ramsay, Jamie D}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
mhjc6s8mxnu7t9c3vbqh5pwqeiw1oi6
Dion Beebe
0
37176
728886
623783
2026-09-29T10:47:41Z
Edozie Ojekwe
24584
added {{DEFAULTSORT}}
728886
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|title=}}
'''Dion Beebe''' A.C.S. A.S.C. (//'diːɒn 'biːbi/ / DEE-on BEE-bee; <ref>{{Cite web|url=https://itunes.apple.com/us/podcast/dion-beebe-meet-the-filmmaker/id538017693|title=Dion Beebe: Meet the Filmmaker by Events at the Apple Store on Apple Podcasts|work=Apple Podcasts|date=20 June 2012}}</ref> amụrụ na 18 Mee 1968) bụ onye Australia-South Africa na-ese ihe nkiri. O sitere na Brisbane, Queensland, Australia, ezinụlọ ya kwagara [[Cape Town]], South Africa, na 1972. Dion gụrụ ihe nkiri na Australian Film, Television and Radio School site na 1987 ruo 1989. A họpụtara Beebe maka onyinye Academy na BAFTA maka ọrụ ya na Rob Marshall's ''Chicago'', wee merie onyinye Academy nke 2006 maka ọrụ ya n'ihe nkiri Memoirs of a Geisha. A maara ya maka ojiji ọ na-eji ihe osise mara mma, nke na-acha anụnụ anụnụ na maka nnwale ya nke vidiyo dijitalụ dị elu na Michael Mann's Collateral (nke o ritere BAFTA maka Best Cinematography) na ''Miami Vice''. Ọ bụkwa onye otu Australian Cinematographers Society (ACS) na American Society of Cinematographers (ASC). A nabatara Dion n'ime ACS' Hall of Fame na National Awards na 16 Mee 2020.
== Ihe nkiri ==
{| class="wikitable"
!Afọ
!Aha ya
!Onye nduzi
!Ihe edeturu
|-
|1992
|''Mgbukpọ''
|Alison Maclean
|
|-
|1995
|''Ihe efu''
|Margot Nash
|
|-
| rowspan="2" |1996
|''Ihe M dere''
|John Hughes
|
|-
|''Ndụ Na-ese n'elu Mmiri''
|Iwu Clara
|
|-
| rowspan="3" |1998
|''Ncheta &amp; Ọchịchọ''
|Niki Caro
|
|-
|''Mba nke m''
|Mira Nair
|
|-
|''Otuto''
|John Curran
|
|-
|1999
|''Anwụrụ ọkụ dị nsọ!''
|Jane Campion
|
|-
| rowspan="2" |2000
|''Lulu ruo mgbe ebighi ebi''
|John Kaye
|
|-
|''Chi nwanyị nke 1967''
|Iwu Clara
|
|-
|2001
|''Charlotte Gray''
|Gillian Armstrong
|
|-
| rowspan="2" |2002
|''Chicago''
|Rob Marshall
|Njikọ mbụ ya na Marshall
|-
|''Nkwekọ''
|Kurt Wimmer
|
|-
|2003
|''N'Ibe Ọkpụkpụ''
|Jane Campion
|
|-
|2004
|''Ihe nkwado''
|Michael Mann
|Onye na-ese ihe nkiri na Paul Cameron
|-
|2005
|''Ihe Ndị Na-echeta Otu Geisha''
|Rob Marshall
|
|-
|2006
|''Miami Vice''
|Michael Mann
|
|-
|2007
|''Ntinye aha''
|[[Gavin Hood]]
|
|-
| rowspan="2" |2009
|''Ala nke Ndị Furu Efu''
|Brad Silberling
|
|-
|''Iri na Abụọ''
|Rob Marshall
|
|-
|2011
|''Green Lantern''
|Martin Campbell
|
|-
|2013
|''Ndị omempụ''
|Ruben Fleischer
|
|-
| rowspan="2" |2014
|''Ọdịda nke echi''
|Doug Liman
|
|-
|''N'ime Ọhịa''
|Rob Marshall
|
|-
|2016
|''13 Awa: Ndị agha nzuzo nke Benghazi''
|Michael Bay
|
|-
|2017
|''Onye Snow ahụ''
|Tomas Alfredson
|
|-
|2018
|''Mary Poppins Na-alaghachi''
|Rob Marshall
|
|-
| rowspan="2" |2019
|''Abụ m nwanyị''
|Unjoo Moon
|
|-
|''Nwoke Gemini''
|Ang Lee
|
|-
|2023
|''Obere Nwa Agbọghọ ahụ''
|Rob Marshall
|
|-
|2025
|''Michael''
|Antoine Fuqua
|
|-
|}
== Onyinye na nhọpụta ==
== Edensibia ==
Ọ bụkwa onye otu Australian Cinematographers Society (ACS) na American Society of Cinematographers (ASC). A nabatara Dion n'ime{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
{{DEFAULTSORT:Beebe, Dion}}
* {{IMDb name|0066244}}
* [http://www.smh.com.au/news/film/how-did-that-oscar-get-there/2006/06/22/1150845292222.html Olee otú Oscar ahụ si ruo ebe ahụ?] ajụjụ ọnụ na Dion Beebe na Sydney Morning Herald (24 June 2006)
{{Navboxes|title=Awards for Dion Beebe|list={{Academy Award Best Cinematography}}
{{American Society of Cinematographers Theatrical Release Award}}
{{BAFTA Award for Best Cinematography}}
{{Los Angeles Film Critics Association Award for Best Cinematography}}
{{Satellite Award Best Cinematography}}
{{St. Louis Gateway Film Critics Association Award for Best Cinematography}}}}{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:Beebe, Dion}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
m6xvt6eyauw6zi9swewek2zxe9v5v0x
Luke Maximo Bell
0
37178
728887
177548
2026-09-29T10:48:49Z
Edozie Ojekwe
24584
added {{DEFAULTSORT}}
728887
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=Luke Maximo Bell|image=|imagesize=|caption=|birth_name=Luke Maximo Bell|birth_date={{Birth date and age|1994|05|11}}|birth_place=[[Johannesburg]], South Africa|alma_mater=[[University of Cape Town]]|occupation=[[Cinematographer]]/ [[Filmmaker]]|years_active=c. 2016–present|spouse=|parents=|website={{url|lukemaximobell.com/}}}}
<ref>{{Cite web|title=WATCH {{!}} Hermanus whales like you've never seen them before|url=https://www.timeslive.co.za/news/south-africa/2017-10-03-watch--hermanus-whales-like-youve-never-seen-them-before/|accessdate=2022-07-03|work=TimesLIVE|language=en-ZA}}</ref>'''Luke Bell''' (amụrụ n'afọ 1994) bụ Onye na-eme ihe nkiri, onye na-anya ụgbọelu na Onye na-ese vidio si [[Cape Town]], South Africa.<ref>{{Cite web|author=SkyPixel|date=2017-09-20|title=Magician of Light and Shadow|url=https://skypixel.medium.com/magician-of-light-and-shadow-721d04b9e74e|accessdate=2022-07-03|work=Medium|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Drone photography 101: Cape Town expert shares his secrets|url=https://www.news24.com/news24/drone-photography-101-cape-town-expert-shares-his-secrets-and-shots-20160914|accessdate=2022-07-03|work=News24|date=6 September 2016|language=en-US}}</ref>
== Ndụ na ọrụ ==
gụrụ Mechatronic Engineering <ref>{{Cite web|title=UCT Degree|url=https://www.lukemaximobell.com/uct-degree|accessdate=2022-06-20|work=lukebell|language=en|archivedate=2022-10-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221006010307/https://www.lukemaximobell.com/uct-degree}}</ref> Mahadum nke Cape Town ebe ọ malitere ọrụ ya.
<ref>{{Cite web|author=Lakritz|first=Talia|title=12 incredible, award-winning drone photos that will make you feel like you're flying|url=https://www.insider.com/best-aerial-photos-drone-photography-contest-2017-7|accessdate=2022-07-03|work=Insider|language=en-US}}</ref>'afọ 2017, Luke so na ndị mmeri nke asọmpi foto Dronestagram <ref>{{Cite web|title=Dronestagram|url=https://www.dronestagr.am/|accessdate=2022-06-19|work=Dronestagram|language=en-US}}</ref> . <ref>{{Cite news|date=2017-07-05|title=In pictures: A bird's eye view|language=en-GB|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/in-pictures-40504568|accessdate=2022-07-03}}</ref> <ref>{{Cite web|author=Quito|first=Anne|date=2017-07-05|title=The year's best drone photos, selected by National Geographic|url=https://qz.com/1021937/the-best-drone-photos-of-2017-selected-by-national-geographic/|accessdate=2022-07-03|work=Quartz|language=en}}</ref> <ref name=":3">{{Cite web|author=Baxter|first=Jenni|date=2020-07-01|title=South Africans Win Best Music Video at International Film Festival with 'We Can't Breathe'|url=https://www.sapeople.com/2020/07/01/south-africans-win-best-music-video-at-international-film-festival-with-we-cant-breathe/|accessdate=2022-06-19|work=SAPeople - Worldwide South African News|language=en-ZA}}</ref><ref name=":4">{{Cite web|title=Moment International Film Festival - Overview|url=https://www.momentinvitational.com/past-filmmakers-2020|accessdate=2022-06-19|work=www.momentinvitational.com|language=en|archivedate=2022-10-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221006011739/https://www.momentinvitational.com/past-filmmakers-2020}}</ref>'afọ 2020, e nyere ya ọkwa mbụ na ụdị Vidio egwu na Moment Invitational Film Festival nke e gosipụtara na New York City. [1] [2]
<ref>{{Cite web|title=Filmmakers and Sony Ambassadors Luke Bell and Hloni Coleman of XCIV {{!}} Sony Alpha Photographers Podcast|url=https://www.sonyalphaphotographers.com/filmmakers-and-sony-ambassadors-luke-bell-and-hloni-coleman-of-xciv-sony-alpha-photographers-podcast/|accessdate=2022-07-03|work=Sony Alpha Photographers|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Profile I Sony I Alpha Universe {{!}} Middle East and Africa|url=https://alphauniverse-mea.com/profile/xciv/|accessdate=2022-07-03|language=en-US}}</ref>'afọ 2020, Luke ghọrọ onye nnọchi anya Sony α maka Middle East na [[Afrịka]].
<ref>{{Cite web|author=Moodley|first=Clinton|title=WATCH: Eerie, yet beautiful, drone footage shows Cape Town like you've never seen her before|url=https://www.iol.co.za/news/south-africa/western-cape/watch-eerie-yet-beautiful-drone-footage-shows-cape-town-like-youve-never-seen-her-before-46385717|accessdate=2022-06-20|work=www.iol.co.za|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|author=Caboz|first=Jay|title=WATCH: Haunting drone footage shows a dead quiet Cape Town in lockdown|url=https://www.businessinsider.co.za/watch-haunting-drone-footage-of-cape-town-with-empty-streets-2020-4|accessdate=2022-06-19|work=Businessinsider|language=en-US}}</ref>'oge ọrịa COVID-19, Luke natara ikike iji mee ihe nkiri n'okporo ámá ndị tọgbọ chakoo nke [[Cape Town]] site na drone. ''†''<nowiki/>'afọ ndị na-adịbeghị anya, ọ rụrụ ọrụ dị ka onye na-anya ụgbọelu na onye na-ahụ maka igwefoto na fim dịka Resident Evil (usoro ihe nkiri TV) na The Year Earth Changed.
== Ihe nkiri ==
{| class="wikitable"
|+Isi ihe
| style="background:#ffc;" |†
|Ọ na-egosi ọrụ ndị a na-ewepụtabeghị
|}
{| class="wikitable"
!Afọ
!Aha ya
!Onye nduzi
!Ọrụ
!Ihe edeturu
|-
| rowspan="2" |2017
|''Zụlee South Africa. Zụlite Bheki: Onye Mbhaco''
|Teboho Mahlatsi[<ref>{{Cite web|title=Teboho Mahlatsi|url=http://www.imdb.com/name/nm0536969/|accessdate=2022-06-19|work=IMDb}}</ref>]
|Onye na-ese vidio
|
|-
|''Akwụkwọ Alụmdi na Nwunye Tali''
|Ari Kruger[<ref name=":6">{{Cite web|title=Ari Kruger|url=http://www.imdb.com/name/nm3868436/|accessdate=2022-06-19|work=IMDb}}</ref>]
|Onye Na-anya Ụgbọelu Drone
|Ihe Omume 8
|-
| rowspan="2" |2020
|''Oge Okike''
|<ref>{{Cite web|title=Peter Lown - Contact Info, Agent, Manager {{!}} IMDbPro|url=https://pro.imdb.com/name/nm4787968/|accessdate=2022-07-03|work=pro.imdb.com}}</ref> Lown [1]
|Onye na-enye aka na ihe nkiri
|1 Ihe omume
|-
|'' Rolling Stones: Ibi n'Obodo Mmụọ [1]''
|<ref>{{Cite web|title=Joe Connor|url=http://www.imdb.com/name/nm8626497/|accessdate=2022-06-19|work=IMDb}}</ref> Connor [1]
|Onye na-eji igwefoto eme ihe
|
|-
| rowspan="3" |2021
|''Akwụkwọ Diary Baby nke Tali''
|Ari Kruger <ref name=":6" />
|Onye na-anya ụgbọelu
|Ihe omume 10
|-
|''Afọ Ụwa Gbanwere''
|Tom Beard[<ref>{{Cite web|title=Tom Beard - Contact Info, Agent, Manager {{!}} IMDbPro|url=https://pro.imdb.com/name/nm1592239/|accessdate=2022-07-03|work=pro.imdb.com}}</ref>]
|Onye na-enye aka na ihe nkiri ụgbọelu
|
|-
|''Facebook: Skate Nation Ghana''
|<ref>{{Cite web|title=Justyna Obasi|url=http://www.imdb.com/name/nm12801092/|accessdate=2022-06-19|work=IMDb}}</ref><ref>{{Cite web|title=Bafic|url=http://www.imdb.com/name/nm9550464/|accessdate=2022-06-19|work=IMDb}}</ref> [1] / Justyna Obasi [2] / Elliott PowerIke Elliott
|Onye Na-anya Ụgbọelu Drone
|
|-
|2021
|''Ụbọchị Zero''
|Virginia Quinn<ref>{{Cite web|title=Virginia Quinn|url=http://www.imdb.com/name/nm1137766/|accessdate=2022-06-19|work=IMDb}}</ref> / Kevin Sim <ref>{{Cite web|title=Kevin Sim|url=http://www.imdb.com/name/nm0799249/|accessdate=2022-06-19|work=IMDb}}</ref>
|Onye na-enye aka na ihe nkiri ụgbọelu
|
|-
|2022
|''Resident Evil (usoro ihe omume TV) '' [1]†
|<ref>{{Cite web|title=Batan Silva|url=http://www.imdb.com/name/nm0798517/|accessdate=2022-06-19|work=IMDb}}</ref><ref>{{Cite web|title=Rob Seidenglanz|url=http://www.imdb.com/name/nm1032600/|accessdate=2022-06-19|work=IMDb}}</ref>Rachel Goldberg / Rob Seidenglanz [1] / Batan Silva [2] / Bronwen Hughes
|Onye na-ahụ maka igwefoto Drone
|
|}
== Onyinye na nhọpụta ==
{| class="wikitable sortable plainrowheaders"
!Afọ
!Njikọ
!Ụdị
!Aha ya
!Nsonaazụ
!Ihe edeturu
|-
|2015
|Egwuregwu Foto Skypixel<ref name=":0">{{Cite web|title=SkyPixel - Connecting Creativity|url=https://www.skypixel.com/events/photocontest|accessdate=2022-06-19|work=www.skypixel.com}}</ref>
|Drones ọkachamara na-eji eme ihe
|''Ịbịaru Phantom''|| {{Nom}}
|Ebe nke Atọ
|-
| rowspan="2" |2017
|<ref name=":1">{{Cite web|title=SkyPixel - Connecting Creativity|url=https://www.skypixel.com/events/videocontest2017|accessdate=2022-06-19|work=www.skypixel.com}}</ref> Aerial Photo and Video Contest [1]
|[[Okeama|Obodo ukwu]]
|''Obodo Cape Town''|| {{Won}}
|
|-
|<ref name=":5">{{Cite news|date=2017-07-05|title=In pictures: A bird's eye view|language=en-GB|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/in-pictures-40504568|accessdate=2022-06-19}}</ref> Aerial Photo Contest [1]
|Ihe omuma
|''Moo Abụọ''|| {{Won}}
|
|-
| rowspan="2" |2020
|<ref name=":4"/> nrite oge [1]
|Vidio Egwú
|''Anyị Enweghị Ike iku ume''|| {{Won}}
|
|-
|<ref name=":2">{{Cite web|author=Venturi|first=Gabriele|title=Gallery {{!}} Siena International Photo Awards|url=https://sipacontest.com/gallery/2020/video/0|accessdate=2022-06-19|work=sipacontest.com|language=en}}</ref> International Photo Awards [1]
|Vidio
|''Kọntinent ahụ kpọnwụrụ akpọnwụ''|| {{Nom}}
|Ebe nke Abụọ
|}
== Edensibia ==
afọ ndị na-adịbeghị anya, ọ rụrụ ọrụ dị ka onye na-anya ụgbọelu na onye na-ahụ maka igwefoto na fim dịka Resident Evil (usoro ihe nkiri TV{{Reflist|30em}}
== Njikọ mpụga ==
* {{IMDb name|13718024}}
* [https://www.youtube.com/watch?v=sghix_1Rtfc/ Ajụjụ ọnụ na Drone Pilot Luke Bell Romeo 26 Julaị 2017], Expresso Show[https://www.expressoshow.com/ Ihe ngosi Expresso]
{{DEFAULTSORT:Bell, Luke Maximo}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
icy43kk9ed5o4w7irl03plf44pyl4lc
Frank Rautenbach
0
37184
728888
702862
2026-09-29T10:49:43Z
Edozie Ojekwe
24584
added {{DEFAULTSORT}}
728888
wikitext
text/x-wiki
[[Usòrò:Frank Rautenbach.jpg|thumb|Frank Rautenbach]]
<ref>{{Cite web|author=Groenewald|first=Zane|date=2019-12-02|title=Actor Francois Rautenbach crowdfunds to save a 6-year-old boy’s life.|url=https://porkyspeople.com/actor-francois-rautenbach-crowdfunds-to-save-a-6-year-old-boys-life/|accessdate=2021-10-17|work=Porky's People|language=en-US|archivedate=2021-10-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211017063749/https://porkyspeople.com/actor-francois-rautenbach-crowdfunds-to-save-a-6-year-old-boys-life/}}</ref>'''Leon Francois Rautenbach''' (amụrụ na 12 Mee 1972), nke a maara nke ọma dị ka '''Frank Rautenbach''', bụ onye na-eme ihe nkiri na onye na-emepụta ihe na South Africa. A maara ya nke ọma maka ọrụ ya na ihe nkiri Faith Like Potatoes, The Bang Bang Club na ihe nkiri akụkọ ndụ Hansie: A True Story.<ref>{{Cite web|author=KG|first=imfernsehen GmbH & Co|title=Filmografie Frank Rautenbach|url=https://www.fernsehserien.de/frank-rautenbach/filmografie|accessdate=2021-10-17|work=fernsehserien.de|language=de}}</ref><ref>{{Cite web|title=Frank Rautenbach|url=https://www.moviepilot.de/people/frank-rautenbach|accessdate=2021-10-17|work=moviepilot.de|language=de}}</ref>
== Ndụ onwe onye ==
<ref>{{Cite web|title=Is Life Worth Living with Frank & Leigh Rautenbach|url=https://www.wellington.co.za/event/life-worth-living-frank-leigh-rautenbach/|work=wellington.co.za}}</ref> mụrụ Rautenbach na 12 Mee 1972 na East London, South Africa.
Ọ lụrụ onye njikwa mmepụta, Leigh Rautenbach kemgbe Febụwarị 24, 1996.
== Ọrụ ==
<ref>{{Cite web|title=Faith like Potatoes|url=http://www.faithlikepotatoes.com/Faith_like_Potatoes/Faith_like_Potatoes.html|accessdate=2021-10-17|work=www.faithlikepotatoes.com}}</ref>'afọ 2006, o mere ihe nkiri mbụ ya na Faith Like Potatoes nke [[Regardt van den Bergh]] duziri. Ihe nkiri <ref>{{Cite web|author=Media|first=Rhema|date=2015-11-15|title=Frank Rautenbach - Life After Faith Like Potatoes|url=https://vimeo.com/145796305|accessdate=2021-10-17}}</ref> bụ ihe nkiri akụkọ ndụ nke dabeere n'akwụkwọ Angus Buchan dere. N'afọ 2008, o mere ihe nkiri egwuregwu ''Hansie'' nke van den Bergh duziri. <ref>{{Cite web|author=Kotian|first=Harish|title=Movie on Hansie Cronje nears completion|url=https://www.rediff.com/cricket/report/hansie/20071030.htm|accessdate=2021-10-17|work=Rediff|language=en}}</ref>'ime ihe nkiri ahụ, ọ rụrụ ọrụ dị ka onye bụbu onye na-eme egwuregwu cricket na South Africa bụ Hansie Cronjé . [1] Mgbe ihe ịga nke ọma ahụ gasịrị, o mechara rụọ ọrụ ọzọ na The Bang Bang Club, ihe nkiri akụkọ ndụ banyere ndụ ndị nta akụkọ foto anọ na-arụsi ọrụ ike n'ime obodo nta dị na South Africa n'oge ịkpa ókè agbụrụ. <ref>{{Cite web|url=http://www.rottentomatoes.com/m/bang_bang_club/|title=The Bang Bang Club|work=[[Rotten Tomatoes]]|accessdate=1 June 2020}}</ref> nkiri ahụ nwetara nyocha <ref>{{Cite web|url=https://www.linkedin.com/in/judith-matloff-26439933/?ppe=1|title=Judith Matloff|work=[[LinkedIn]]|accessdate=29 September 2019}}</ref> iche iche site n'aka ndị nkatọ. [1] [2] [3]
N'afọ 2019, ọ rụrụ ọrụ na ihe nkiri telivishọn nke martial arts Warrior site n'ịrụ ọrụ "Patterson". Ihe nkiri ahụ ghọrọ ihe na-ewu ewu n'afọ ahụ. N'afọ 2020, ọ sonyeere ndị na-eme ihe nkiri ncha a ma ama 7de Laan ma rụọ ọrụ nkwado "Tiaan Terreblanche".
== Ihe nkiri ==
== Edensibia ==
Johanna Adriina Kok. Ọ lụrụ Louis Jacobus Nel na 1857 na [[Pietermaritzburg]]. Maré nwụrụ mgbe ọ dị afọ 37 mgbe ọ mụsịrị nwa ya nke iri na otu, e lie ya n'akụkụ ebe obibi ochie na ugbo ha ''Welgegund'', nso [[Greytown, KwaZulu-Natal|Greytown]]{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
{{DEFAULTSORT:Rautenbach, Frank}}
* [https://m.imdb.com/name/nm1421542/ IMDb]
{{authority control}}
{{DEFAULTSORT:Rautenbach, Frank}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
bryh480my8us8fl16d2wnwsu1acfmc2
Nkọwa
0
37190
728889
205068
2026-09-29T10:51:03Z
Edozie Ojekwe
24584
added {{DEFAULTSORT}}
728889
wikitext
text/x-wiki
Natalia ǀGoagoses (amụrụ 21 Jenụwarị 1962) bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị Namibia bụ onye so na Mgbakọ Mba maka SWAPO kemgbe 2020. Kemgbe 2023, ọ rụrụ ọrụ dị ka osote onye isi nke agụmakwụkwọ ka elu, ọzụzụ na ihe ọhụrụ. Ọ bụkwa osote onye minista na Ministry of Urban and Rural Development site na Eprel 2021 ruo Septemba 2023..
== Akụkọ ndụ ==
A mụrụ ya na Outjo na 21 Jenụwarị 1962. <ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.parliament.na/dt_team/goagoses-natalia/|title=Goagoses, Natalia|work=Namibian Parliament|language=en|accessdate=2021-12-06}}</ref> O nwere nzere Bachelor of Education (B. Ed.) na Master of Education (M. Ed.). Ọ rụrụ ọrụ dị ka onye nkuzi, onye nyocha agụmakwụkwọ, onye nduzi agụmakwụkwọ na, site na 2013, onye isi nke Erongo Regional Council . <ref name=":0" /><ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.namibian.com.na/index.php?page=archive-read&id=104517|title=Nathalia /Goagoses heads Erongo Regional Council|work=The Namibian|date=2013-01-23|language=en|accessdate=2021-12-06}}</ref> Na Jenụwarị 2020, a họpụtara ya ka ọ bụrụ osote onye isi oche nke Council for National Heritage . <ref>{{Cite web|author=Okeri Ngutjinazo|url=https://www.namibian.com.na/index.php?page=archive-read&id=197267|title=New Heritage Council board announced|work=The Namibian|date=2020-01-24|language=en|accessdate=2021-12-06}}</ref>
Na Maachị 2020, Onye isi ala Hage Geingob họpụtara ǀGoagoses ka ọ bụrụ onye na-anaghị eme ntuli aka na Mgbakọ Mba.[1] Na 21 Eprel 2021, a họpụtara ya osote onye minista na Ministry of Urban and Rural Development mgbe onye bu ya ụzọ Derek Klazen kwagara na Ministri Azụ dị ka onye ozi.[2] [3] Na 12 Septemba 2023, na nhazigharị nke ụlọ ọrụ, ǀGoagoses họpụtara osote onye minista nke agụmakwụkwọ ka elu, ọzụzụ na ihe ọhụrụ..<ref name="sacks">{{Cite news|title=Geingob reshuffles deputy ministers, sacks Kashikola|author=Petersen|first=Shelleygan|date=12 September 2023|work=[[The Namibian]]|url=https://www.namibian.com.na/geingob-reshuffles-deputy-ministers-sacks-kashikola}}</ref>
== Edemsibia ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Nkọwa}}
[[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]]
1o3boelqs1l0w3cqmlw0f2tuqh63j6s
Ernest Abbeyquaye
0
37556
728890
725387
2026-09-29T10:53:37Z
Edozie Ojekwe
24584
added {{DEFAULTSORT}}
728890
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=Ernest Abbeyquaye|birth_name=Ernest Kofi Abbeyquaye|citizenship=Ghanaian|education={{ubl|[[University of Ghana]]|[[National Film and Television School]]}}|occupation={{hlist|Filmmaker|Producer|Director}}|notable_works=A Mother's Revenge (1994)|spouse=Benedicta Abbeyquaye|awards=Television and Film Pioneer Award in London, UK under the GUBA Award}}
'''Ernest Kofi Abbeyquaye''' nke a makwaara dị ka Ernest Abbeyqubaye, bụ onye na-eme ihe nkiri na Ghana. Ọ bụ Onye na-eme ihe nkiri, onye na-emepụta ihe, na onye nduzi maka ụlọ ọrụ Ghana Film Industry Corporation (GFIC).
Ọrụ <ref>{{Cite news|author=Sharfstein|first=Daniel J.|date=1995-04-23|title=FILM; Move Over, 'Forrest Gump'; In Ghana, It's 'Sugar Daddy' (Published 1995)|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/1995/04/23/arts/film-move-over-forrest-gump-in-ghana-its-sugar-daddy.html|accessdate=2020-10-11}}</ref> enwetawo nkwado na Ghana na mba ofesi. Ndị <ref>{{Cite book|author=Anyidoho|first=Kofi|url=https://books.google.com/books?id=BktpS2StnxQC&q=Ernest&pg=PA268|title=FonTomFrom: Contemporary Ghanaian Literature, Theatre and Film|date=2000|publisher=Rodopi|isbn=978-90-420-1273-8|language=en}}</ref> gụnyere '''A Mother's Revenge' (1994), 'The Other Side of the Rich' (1992),'' na ''<nowiki/>'Confessions' (1993).'' [1]
== Ndụ onwe onye ==
Ernest Abbeyquaye lụrụ Benedicta Abbeyqubaye <ref>{{Cite web|date=2015-08-05|title=THANKSGIVING SERVICE: DR KOJO POBEE ABBEYQUAYE|url=https://www.myjoyonline.com/news/obituary/thanksgiving-service-dr-kojo-pobee-abbeyquaye/|accessdate=2020-10-11|work=MyJoyOnline.com|language=en-US}}</ref> ha nwere ụmụ ise, otu anwụọla.
== Ọrụ ==
Abbeyquaye gara ụlọ akwụkwọ Arts Council Acting School n'afọ ndị 1960 ma bụrụ nwa akwụkwọ na klas ndị ọsụ ụzọ. O mechara gụsịrị akwụkwọ na Major na Drama & Theatre Arts na Mahadum Ghana, School of Performing Arts. N'agbata afọ 1966 na afọ 1970 ọ bụ onye nkuzi na Bekee, Literature na, Drama. Mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ na ọzụzụ ọkachamara n'etiti afọ 1972 na 1975 na National Film and Television School na [[United Kingdom|UK]]_Parliament_constituency)" id="mwHA" rel="mw:WikiLink" title="Beaconsfield (UK Parliament constituency)">Beaconsfield, Buckinghamshire, UK, o mechara rụọ ọrụ nwa oge na Samuelson Film Services Ltd., UK. Ọ kụziri na National Film Institute (NAFTI) n'afọ 1978, tupu ọ bụrụ osote onye isi nchịkwa na onye isi ọmụmụ nke ụlọ ọrụ ahụ. Ernest rụkwara ọrụ afọ ole na ole na Ghana Films Industry Corporation (GFIC) wee bụrụ onye isi mmepụta. E gosipụtara ọtụtụ ihe na ihe ngosi ya, nke edere ma duzie, na Ghana na mba ofesi. O mere ihe nkiri na mba ndị ọzọ dị n'Afrịka (Nigeria, [[Sierra Leone]], [[The Gambia|Gambia]] na [[Eritrea]]). N'oge ọrụ ya, Ernest agbaala ajụjụ ọnụ na ndị nkuzi, ndị ọchịagha, ndị ndọrọ ndọrọ ọchịchị, ndị isi ala, ndị ọrụ ugbo, ụmụ nwanyị ahịa, ndị ọrụ na ụmụaka. <ref>{{Cite web|date=2016-05-30|title=Filmmakers need proper training – Ernest Abbeyquaye|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/Filmmakers-need-proper-training-Ernest-Abbeyquaye-443161|accessdate=2020-10-11|work=www.ghanaweb.com|language=en}}</ref> ka onye ndụmọdụ UNESCO na ihe nkiri na telivishọn maka mmepe ime obodo.
Ọrụ ndị ọzọ Abbeyquaye rụrụ gụnyere:
* Onye nhazi mpaghara maka Yorkshire TV na Ghana, n'oge mmepụta nke "The Dying of the Light" (1992).
* Onye nhazi mpaghara maka Screen Two: "Deadly Voyage" (1996), mmepụta HBO-BBC na Ghana.
* Onye nduzi maka "King Lions Law", mmepụta egwu na ihe nkiri nke 1995.
* Onye nduzi maka mmepụta ụgbọelu "Hopes on the Horizon" nke bụ Blackside (Boston) na Multi-Media Africa Production nke Ford Foundation kwadoro.
* Onye nduzi nke ihe nkiri egwu [[Ghana]]-Nigeria, "Fairy Tale Africa", nke e wepụtara maka njem na United States of America.
Ụfọdụ mmepụta nke Abbeyquaye sonyere na ya bụ; "Hamele: The Prince of Tongo" (onye na-eme ihe nkiri), "The Chronicles of Odumkrom - The Headmaster" (onye nduzi) na "No Tears for Ananse" (onye kọrọ akụkọ).<ref>{{Cite web|title='Starring Charles Bucknor' film tribute for late actor|url=https://www.graphic.com.gh/entertainment/showbiz-news/starring-charles-bucknor-film-tribute-for-late-actor.html|accessdate=2020-10-11|work=Graphic Online|language=en-gb}}</ref><ref>{{Cite web|title=Shakespeare brewed in Ghanaian pot|url=https://www.graphic.com.gh/entertainment/showbiz-news/shakespeare-brewed-in-ghanaian-pot.html|accessdate=2020-10-11|work=Graphic Online|language=en-gb}}</ref><ref>{{Cite web|title=Ghanaian cinema at 'African Perspectives' series|url=https://www.graphic.com.gh/events/ghanaian-cinema-at-african-perspectives-series.html|accessdate=2020-10-11|work=Graphic Online|language=en-gb}}</ref>
Abbeyquaye <ref>{{Cite web|date=2016-05-30|title=Filmmakers need proper training – Ernest Abbeyquaye|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/Filmmakers-need-proper-training-Ernest-Abbeyquaye-443161|accessdate=2020-10-11|work=www.ghanaweb.com|language=en}}</ref>-arụ ọrụ ugbu a na Trumpet Africa Productions na Emerald Films.
Abbeyquaye <ref>{{Cite web|date=2018-07-20|title=Ghana Academy of Film and Television Arts calls for calm over Gollywood brouhaha|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/Ghana-Academy-of-Film-and-Television-Arts-calls-for-calm-over-Gollywood-brouhaha-670417|accessdate=2020-10-11|work=www.ghanaweb.com|language=en}}</ref> ụfọdụ ndị na-eme nkiri [onye?], mepụtara Ghana Academy of Film and Television Arts (GAFTA) na 2001.
== Ihe nrite ==
<ref>{{Cite web|title=2018 Winners – GUBA Awards|url=https://www.gubaawards.co.uk/2018-winners/|accessdate=2020-10-11|language=en-US|archivedate=2021-01-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210111075415/http://www.gubaawards.co.uk/2018-winners/}}</ref> nyere Abbeyquaye na 2018 onyinye Television and Film Pioneer Award na [[London]], [[Obodoézè Nà Ofú|UK]] n'okpuru GUBA Award. <ref>{{Cite web|date=2018-07-17|title=Stormzy, Big Shaq, others win at 2018 GUBA awards|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/Stormzy-Big-Shaq-others-win-at-2018-GUBA-awards-669433|accessdate=2020-10-11|work=www.ghanaweb.com|language=en}}</ref>
== Ihe nkiri ==
* ''Mbọ ọ́bọ̀ nke Nne (1994) ''
* ''Akụkụ nke Ọzọ nke Ndị Ọgaranya (1992) ''
* ''Nkwupụta (1993) ''
== Edensibia ==
tupu ọ bụrụ osote onye isi nchịkwa na onye isi ọmụmụ nke ụlọ ọrụ ahụ. Ernest rụkwara ọrụ afọ ole na ole na Ghana Films Industry Corporation (GFIC) wee bụrụ onye isi mmepụta. E gosipụtara ọtụtụ ihe na ihe{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* {{IMDb name|0007887}}
{{DEFAULTSORT:Abbeyquaye, Ernest}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
js5yvfej99vsa3zbbzohcrmlw8ajvu7
Zenobia Kloppers
0
37730
728892
596358
2026-09-29T10:58:31Z
Edozie Ojekwe
24584
added {{DEFAULTSORT}}
728892
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=Zenobia Kloppers|image=|birth_name=|birth_date={{birth date and age|1974|12|10|df=y}}|birth_place=[[Windhoek]], Namibia|occupation=Actress|years_active=1991–present|notable_works=Arendsvlei|website=}}
'''Zenobia Kloppers''' (amụrụ na 10 Disemba 1974) bụ onye Namibia na-eme ihe nkiri, soprano, na onye edemede. <ref>{{Cite web|title=Zenobia Kloppers – ERM Stars|url=http://www.ermstars.com/actress/zenobia-kloppers/|accessdate=2021-11-24|language=en-US|archivedate=2021-11-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211124164614/http://www.ermstars.com/actress/zenobia-kloppers/}}</ref> <ref>{{Cite web|date=2018-02-08|title=A new rendition of ‘Fiela se Kind’|url=https://albertonrecord.co.za/167819/a-new-rendition-of-fiela-se-kind/|accessdate=2021-11-24|work=Alberton Record|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|author=Namibian|first=The|title=Zenobia Kloppers Fills Fiela's Shoes Gracefully|url=https://www.namibian.com.na/index.php?page=archive-read&id=193001|accessdate=2021-11-24|work=The Namibian|language=en}}</ref>'ịbụ onye bi na South Africa, ọ rụrụ ọrụ dị ka onye isi na ihe nkiri Fiela se Kind. <ref>{{Cite web|title=The Formidable Zenobia Kloppers|url=https://www.namibian.com.na/index.php?page=archive-read&id=189101|accessdate=2021-11-24|work=The Namibian|language=en}}</ref> telivishọn, ọ pụtara na ''Amaza'', ''Suidooster'', na ''Arendsvlei''.
== Oge ọ malitere ==
Kloppers si n'ezinụlọ agụmakwụkwọ na Khomasdal, mpaghara Windhoek, Namibia. <ref name="elysian">{{Cite web|title=Elysian Management - Artist Zenobia Kloppers|url=https://www.elysian-management.com/portfolio/zenobia_kloppers/|accessdate=2021-11-24|work=Elysian Management|language=en|archivedate=2021-11-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211124164621/https://www.elysian-management.com/portfolio/zenobia_kloppers/}}</ref> nwere ụmụnne nwoke abụọ ọ tọrọ. Ọ gara Gammams Primary School, Holy Cross Convent ebe ọ chọpụtara ime ihe nkiri, wee gụchaa akwụkwọ sekọndrị ya na St. Paul's College.
Kloppers bụ onye gụsịrị akwụkwọ na Mahadum Stellenbosch na Licentiate Performers na Music, Physical Theatre & Movement. Ewezuga nke ahụ, ọ natara Diploma nke ndị na-eme ihe nkiri na Mahadum Cape Town . <ref name="TVSA">{{Cite web|title=Zenobia Kloppers: TVSA|url=https://www.tvsa.co.za/actors/viewactor.aspx?actorid=18037&sr=1|accessdate=2021-11-24|work=www.tvsa.co.za|archivedate=2021-11-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211124164614/https://www.tvsa.co.za/actors/viewactor.aspx?actorid=18037&sr=1}}</ref>
== Ọrụ ==
Ọ malitere ọrụ ime ihe nkiri ya na 1991 site na ịme ihe nkiri dị ukwuu dịka: ''Ghoema'', ''Sarah: Saartjie Baartman'', Fiela se Kind na ''Kô, Lat Ons Sing!''. Ọ sonyeere ụlọ ọrụ Cape Town ma rụọ ọrụ dị ka onye na-ese ihe na redio na Radio Sonder Grense (RSG) 100-104FM. <ref name="elysian"/>'oge a, ọ sụgharịrị olu ya n'ọtụtụ ''Hel'' nkiri redio dịka; ''Boemerang'', ''Poppie - Die Drama'', ''Kuspad'', Inferno, Purgatoria, Huis op die Hawe na Stoom . <ref name="TVSA"/> <ref>{{Cite web|title=Zenobia Kloppers: Epitome of strength|url=https://www.sowetanlive.co.za/sundayworld/lifestyle/2019-08-07-zenobia-kloppers-epitome-of-strength/|accessdate=2021-11-24|work=SowetanLIVE|language=en-ZA}}</ref>'afọ 2008, ọ rụrụ ọrụ "Fiela" na egwuregwu Fiela se Kind nke Sandra Prinsloo duziri.
N'afọ 2013, o mere ihe nkiri telivishọn mbụ ya na usoro ihe omume ihe omume ihe nkiri nke 2013 kykNET Thomas@TV-reeks, ebe ọ rụrụ ọrụ dị ka "Joey the Bergie". Mgbe ahụ na 2014, ọ pụtara na usoro ihe nkiri ndị ntorobịa nke SABC1 ''Amaza'' na ọrụ "Fatima Ibrahim". <ref>{{Cite web|author=Morkel|first=Graye|title=Fiela se Kind|url=https://www.news24.com/channel/movies/reviews/fiela-se-kind-20190829|accessdate=2021-11-24|work=Channel|language=en-US}}</ref><ref name="elysian"/>'afọ 2019, o mere ọrụ aha na ihe nkiri Fiela se Kind nke Brett Michael-Innes duziri. Maka ọrụ <ref>{{Cite web|author=Kloppers|first=Zenobia|title=Zenobia Kloppers on about.me|url=https://about.me/zenobia.kloppers|accessdate=2021-11-24|work=about.me}}</ref> na ihe nkiri ahụ, ọ meriri onyinye maka onye na-eme ihe nkiri kacha mma na 2020 South African Independent Film Festival . [1] <ref>{{Cite web|author=Ferreira|first=Thinus|title=9th annual Silwerskerm film festival kicks off with 'Fiela Se Kind' premiere|url=https://www.news24.com/channel/movies/news/9th-annual-silwerskerm-film-festival-kicks-off-with-fiela-se-kind-premiere-20190822|accessdate=2021-11-24|work=Channel|language=en-US}}</ref><ref name="TVSA"/> nke ahụ, ọ natara nhọpụta maka Onye na-eme ihe nkiri kacha mma na 2020 Africa Movie Academy Awards, 2020 South African Film and Television Awards (SAFTAs) na 2019 kykNET Silwerskermfees. [1] [2] N'otu afọ ahụ, ọ pụtara na usoro ihe nkiri telivishọn abụọ: dị ka "Rebecca Thuli" na oge nke anọ nke ihe nkiri ncha nke kykNET ''Suidooster''. Mgbe ewu ewu gasịrị, ọ maliteghachiri ọrụ ya n'oge abụọ sochirinụ nakwa dị ka "Emily" na oge nke abụọ kykNET & kie soap opera ''Arendsvlei''.
N'afọ 2020, o mere ọrụ ọbịa nke "Margie" na usoro ihe nkiri kykNET ''Projek Dina'' . <ref name="elysian"/>'otu afọ ahụ, ọ sonyeere oge nke atọ nke ihe nkiri kykNET ''Sara na Geheim'' ma rụọ ọrụ "Tristana". N'afọ 2021, ọ pụtara na telenovela SABC2 Die Sentrum na ọrụ "Lucinda Jackson".<ref>{{Cite web|title=Mzansi Data: Four New Shows In the Mzansi Shake Up the Ratings|url=https://www.serializedtv.com/ratings/mzansi-data-four-new-shows-in-the-mzansi-shake-up-the-ratings|accessdate=2021-11-24|work=Serialized TV|language=en-US|archivedate=2021-11-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211124164616/https://www.serializedtv.com/ratings/mzansi-data-four-new-shows-in-the-mzansi-shake-up-the-ratings}}</ref> Ewezuga ihe nkiri <ref name="TVSA"/> telivishọn, ọ rụkwara ọrụ na ụfọdụ ihe nkiri dịka; The Endless River, ''Noem My Skollie'', Bhai's Café na Fiela se Kind . [1]
== Ihe nkiri ==
{| class="wikitable"
!Afọ
!Ihe nkiri
!Ọrụ
!Ụdị
!Ihe mgbochi.
|-
|2013
|''Thomas@TV-arịrịọ''
|Joey onye na-agba ụja
|Ihe nkiri TV
|
|-
|2014
|''Amaza''
|Fatima Ibrahim
|Ihe nkiri TV
|
|-
|2015
|''Osimiri Na-adịghị Akwụsị Akwụsị''
|Onye na-agwa okwu
|Ihe nkiri
|
|-
|2016
|''Noem My Skollie: Kpọọ m Onye ohi''
|Smokkie Diva
|Ihe nkiri
|
|-
|2017
|''Zụlee South Africa. Zụlite Bheki: Onye Mbhaco''
|Oriakụ Mukkadem
|Ihe nkiri
|
|-
|2019
|''Suidooster''
|Rebecca Thuli
|Ihe nkiri TV
|
|-
|2019
|''Arendsvlei''
|Nwanne nne Emily
|Ihe nkiri TV
|
|-
|2019
|''Ebe a na-anọ eri nri Bhai''
|Oriakụ Arendse
|Ihe nkiri
|
|-
|2019
|''[[Nwa Fiela|Fiela nwere obiọma]]''
|Fiela Komoetie
|Ihe nkiri
|
|-
|2020
|''Projek Dina''
|Margie
|Ihe nkiri TV
|
|-
|2020
|''Sara na Geheim''
|Tristana
|Ihe nkiri TV
|
|-
|2021
|''Onye Sentrum nwụrụ''
|Lucinda Jackson
|Ihe nkiri TV
|
|-
|2021
|''Ịgbagharị''
|Dr. Newman
|Ihe nkiri TV
|
|-
|2021
|''Ọbara na Mmiri''
|Denise Dzana
|Ihe nkiri TV
|
|}
== Edensibia ==
{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* {{IMDb name|657204}}
* [https://www.tvsa.co.za/actors/viewactor.aspx?actorid=18037 Zenobia Kloppers] na TVSA
{{DEFAULTSORT:Kloppers, Zenobia}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
7x33hbus9vofc84cl7z43xvllg8tq6f
Alidou Badini
0
37737
728894
433526
2026-09-29T11:00:01Z
Edozie Ojekwe
24584
added {{DEFAULTSORT}}
728894
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|image=<!-- just the filename, without the File: or Image: prefix or enclosing [[brackets]] -->|caption=}}
'''Alidou Badini''' bụ onye na-eme ihe nkiri si [[Burkina Faso]] nke rụrụ ọrụ n'ọtụtụ ihe nkiri na mmepụta TV. O so duzie Le Beurre et l'argent du beurre, nke a na-atụle n'ọtụtụ ebe, nke na-edekọ eziokwu nke azụmahịa n'efu.
Badini abụwo onye na-ese foto ma ọ bụ osote onye nduzi na ihe nkiri dị iche iche maka ihe nkiri sinima na TV, malite na ''Keita! ''! l'Héritage du griot (1994) nke Dani Kouyaté duziri. họpụtara ihe nkiri ya dị mkpirikpi Fleurs d'épines (Flowers of thorns) maka ihe nrite na Panafrican Film and Television Festival nke Ouagadougou na 2001.
Badini bụ onye nduzi nke Le Beurre et l'argent du beurre, nke na-enyocha azụmahịa nke beita beita nke e ji mkpụrụ osisi beita mee, isi iyi nke ego maka ndị ọrụ ugbo na Burkina Faso. A na-eji almond na bọta e wepụtara na mkpụrụ osisi mee ihe na nri na nlekọta ahụ.<ref>{{Cite web|url=http://www.clapnoir.org/spip.php?article351|title=Le Beurre et l’argent du beurre|work=Clapnoir|accessdate=2012-03-13}}</ref> bụ ezie na e meela mgbalị itinye ụkpụrụ "Azụmaahịa ziri ezi", ihe nkiri ahụ na-ajụ ma ndị obodo ahụ nwere ike ịgbanahụ ike ahịa.<ref>{{Cite web|url=http://www.filmfestamiens.org/?LE-BEURRE-ET-L-ARGENT-DU-BEURRE,1111&lang=en|title=LE BEURRE ET L’ARGENT DU BEURRE|publisher=Amiens International Film Festival|accessdate=2012-03-12}}</ref> gosipụtara Le Beurre et l'argent du beurre na Amiens International Film Festival . [1]Ihe nkiri ahụ nwetara Jury Grand Prize International Environmental Film Festival nke Niamey . [1]<ref>{{Cite web|url=http://www.bonjourparis.com/story/potato-day/|title=Potato Day|author=Riana Lagarde|work=Bonjour Paris|accessdate=2012-03-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20081202004443/http://www.bonjourparis.com/story/potato-day/|archivedate=2008-12-02}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.terredeshommes.fr/fileadmin/user_upload/6-Communication/Agenda/DD07_Dossier.pdf|publisher=Terre Des Hommes|title=Film/Conférence/débat " pour une commerce équitable partout "|accessdate=2012-03-13}}</ref> na-eji ya eme ihe dị ka ihe ndabere maka mkparịta ụka site n'aka ndị otu na-akwado azụmahịa ziri ezi. [1] [2]
== Ihe nkiri ==
{| class="wikitable"
!Afọ
!Aha ya
!Ọrụ
!Ihe edeturu
|-
|1994
|''Keita! Ihe Nketa nke griot'' (ihe nketa nke Keita) (Ihe nketa griot nke Keita)
|Onye na-enyere onye nduzi aka
|Dani Kouyaté Akụkọ ifo. Minit 90
|-
|1995
|Ụmụ nke Anyanwụ (Children of the Sun)
|Onye na-enyere onye nduzi aka
|Issiaka Konate. Akụkọ ifo nke nkeji iri abụọ na isii
|-
|1995
|Mare d'Ourcy, Merveille du Burkina (Mare Ourcy, Burkina Wonder)
|Onye na-enyere onye nduzi aka
|TV nke Lacina Ouedraogo, 15min Documentary,
|-
|1995
|Nchebe nke osimiri Mouhoun (Nchebe nke Osimiri Black Volta)
|Onye na-enyere onye nduzi aka
|TV nke Lacina Ouedraogo, 26 nkeji ihe ngosi,
|-
|1995
|Yaango, emigration (Yaango, emigration)
|Onye na-enyere onye nduzi aka
|TV nke Adama Roamba, Akụkọ ifo 26 nkeji
|-
|1995
|''Njem gaa Ouaga'' (Journey to Ouaga) '
|Onye na-enyere onye nduzi aka
|Camille Mouyéké Akụkọ ifo, nkeji iri na ise.
|-
|1995
|Si longue que soit la nuit (N'agbanyeghị ogologo oge abalị bụ)
|Onye na-enyere onye nduzi aka
|Guy Désiré Yaméogo Akụkọ ifo 24 nkeji
|-
|1998
|Ime ihu (Coping)
|Onye na-enyere onye nduzi aka
|TV Guy Désiré Yameogo, Akụkọ ifo 26 nkeji
|-
|1999
|''Ka anyị gbanyụọ ọrịa polio''
|Igwefoto
|Onye nduzi: Issiaka Ouedraogo, Fiction 26 nkeji
|-
|2000
|''Azụ''
|Igwefoto
|Onye nduzi: Sénéfa Coulibaly, Documentary, 26 nkeji
|-
|2000
|''Ginger''
|Igwefoto
|Onye nduzi: Arsène Kafando, Documentary, nkeji iri na ise
|-
|2001
|''INA''
|Igwefoto
|Onye nduzi: Issa Traore de Brahima, Fiction 26 nkeji
|-
|2001
|''Okooko osisi ogwu''
|Onye nduzi
|Fiction 26 nkeji, Nhọrọ gọọmentị na asọmpi na FESPACO na Ouagadougou na Febụwarị 2001. <br />Sahelis Productions
|-
|2002
|Isi iyi nke akụkọ (Isi iyi nke akụkọ)
|Onye na-enyere onye nduzi aka
|Adama Roamba, Akụkọ ifo 26 nkeji
|-
|2004
|''Wande''
|Igwefoto
|Onye nduzi: Rédo Porgo, Documentary, 26 nkeji
|-
|2004
|''Alaeze Ọhụrụ nke Abu''
|Igwefoto
|Usoro nke ihe omume 20
|-
|2004
|Ịnọ n'Ịntanet
|Onye na-enyere onye nduzi aka
|Adama Roamba, Akụkọ ifo, nkeji iri na ise
|-
|2005
|''Nsí n'ime ofe'' (Venom in the soup)
|
|Sahelis Productions Aha pụrụ iche na International Environmental Film Festival nke Niamey. <br />
|-
|2007
|Mmanụ na ego bọta (Butter and Butter Money)
|Onye nduzi
|Mụ na Philippe Baqué Sahelis Productions
|}
== Edensibia ==
{{DEFAULTSORT:Badini, Alidou}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
2m7ifreiypns4n45atuddk0fowf723w
Aïcha Boro
0
37740
728895
720378
2026-09-29T11:02:09Z
Edozie Ojekwe
24584
added {{DEFAULTSORT}}
728895
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=Aïcha Boro|image=Chloé Aïcha Boro.jpg|alt=<!-- descriptive text for use by speech synthesis (text-to-speech) software -->|caption=|birth_name=<!-- only use if different from name -->|birth_date={{Birth date and age|1978|5|24}}|birth_place=|death_date=|death_place=|other_names=Chloé Aïcha Boro Letterier|alma_mater=|known_for=|years_active=2006-present|occupation=Film director, screenwriter|notable_works=}}
Chloé Aïcha Boro Letterier (amụrụ na 24 Mee 1978) bụ onye nduzi ihe nkiri na onye edemede Burkinabé.
== Akụkọ ndụ ==
Boro tolitere <ref name="sidwaya">{{Cite news|title=Chloé Aicha Boro, réalisatrice: " Le métier du cinéaste est d’avoir un regard et de l’assumer "|url=https://www.sidwaya.info/blog/2019/03/06/chloe-aicha-boro-realisatrice-le-metier-du-cineaste-est-davoir-un-regard-et-de-lassumer/|accessdate=16 October 2020|work=Sidwaya|date=6 March 2019|language=French|archive-date=29 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201029222106/https://www.sidwaya.info/blog/2019/03/06/chloe-aicha-boro-realisatrice-le-metier-du-cineaste-est-davoir-un-regard-et-de-lassumer/|url-status=dead}}
[[Otú:CS1 French-language sources (fr)]]</ref> Ouagadougou nso ebe a na-egwupụta okwute Balolé. <ref name="festival">{{Cite web|title=AÏCHA BORO|url=http://www.festivalmarrakech.info/en/personnalite/aicha-boro/|work=Festival Marrakech|accessdate=16 October 2020}}</ref> gụrụ akwụkwọ nke oge a ma chụsoo ọrụ dị ka onye nta akụkọ. [1] O dere maka magazin na akwụkwọ akụkọ Burkinabé "La Voix du Sahel" na "Le Marabout", ma bipụta akwụkwọ akụkọ mbụ ya, Paroles orpheline, n'afọ 2006. Akụkụ nke akụkọ ndụ onwe onye, ọ natara Naji Naaman Prize na Lebanon. Boro ji nwayọọ nwayọọ tụgharịa uche ya na ihe nkiri, ma jee ozi dị ka osote onye nduzi na onye na-egosi ihe omume TV Koodo, na-anata Galian Prize na 2006. O mepụtara ihe ngosi banyere ihe ndị a gbanwere mkpụrụ ndụ ihe nketa ma gosipụta mmemme redio maka Redio Gambidi. <ref name="africultures">{{Cite web|title=Chloe Aïcha Boro|url=http://africultures.com/personnes/?no=48986|work=Africultures|accessdate=16 October 2020|language=French}}
[[Otú:CS1 French-language sources (fr)]]</ref>'afọ 2010, Boro kwagara France.
N'afọ 2012, o duziri ihe nkiri mbụ ya, Sur les traces de Salimata . Boro wepụtara ihe ngosi mbụ ya, ''Farafin Ko'', n'afọ 2014. N'afọ 2017, ọ duziri France-Aurevoir, le nouveau commerce triangulaire. A kpọrọ ya Best Documentary na Festival international de cinéma Vues d'Afrique na Montreal. <ref name="festival" /> Ihe nkiri ahụ <ref name="sidwaya"/>-enyocha ahịa ogho triangular. <ref name="africultures"/>'afọ 2018, Boro dere akwụkwọ akụkọ Notre Djihad intérieur, na-enyocha isiokwu nke ịgba ọsọ ndụ na mgbagha nke okwukwe site n'ịkọ akụkọ banyere onye Afrịka bi na France na-alaghachi n'obodo ya. Boro duziri Le Loup d'or de Balolé na 2019. Ihe nkiri ahụ <ref>{{Cite news|author=Michel|first=Émilie|title=Saint-Lô. Une projection-débat avec la cinéaste Chloé Aïcha Boro|url=https://www.ouest-france.fr/normandie/saint-lo-50000/saint-lo-une-projection-debat-avec-la-cineaste-chloe-aicha-boro-6532735|accessdate=16 October 2020|work=Ouest France|date=23 September 2019|language=French}}</ref>-enyocha ndị ọrụ nọ n'ebe a na-egwupụta ihe na Balolé na mmetụta nke mgbanwe ndọrọ ndọrọ ọchịchị na 2014. [1] Ọ natara Best Feature Documentary na Panafrican Film and Television Festival nke Ouagadougou . <ref name="festival"/>
== Ihe nkiri ==
* 2012: N'ebe Salimata nọ''N'ụzọ Salimata''
* 2014: ''Farafin Ko''
* 2017: ''France-Aurevoir, azụmahịa triangle ọhụrụ''
* 2019: Balolé's Golden Wolf''[[Le Loup d'or de Balolé|Anụ ọhịa wolf nke Balolé]]''
== Onyinye ==
* 2019, Golden Stallion Prize maka "The Golden Wolf of Balolé"<ref>{{Cite web|date=2019-03-04|title=Ghanaian Film wins FESPACO prize|url=http://artsghana.org/ghanaian-film-wins-fespaco-prize/|accessdate=2022-08-05|work=Arts Ghana|language=en-US|archivedate=2022-08-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220805233325/http://artsghana.org/ghanaian-film-wins-fespaco-prize/}}</ref>
== Edensibia ==
{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* [[imdbname:11074605|Aïcha Chloé Boro]] na Internet Movie Database.
mgbagha nke okwukwe site n'ịkọ akụkọ banyere onye Afrịka bi na France na-alaghachi n'obodo ya. Boro duziri Le Loup d'or de Balolé Afrịka bi na France na-alaghachi n'obodo ya. Boro{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:Boro, Aïcha}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
5k66u0uep4xnlw4a6wz4b2se96mj3lk
Mildred Okwo
0
37742
728896
495914
2026-09-29T11:05:39Z
Edozie Ojekwe
24584
added {{DEFAULTSORT}}
728896
wikitext
text/x-wiki
[[Usòrò:Mildred Okwo and others on set of The Meeting.jpg|thumb|Mildred Okwo and others on set of The Meeting.]]
<ref>{{Cite web|url=http://www.ynaija.com/ynaija-interview-why-i-have-not-released-the-meeting-on-dvd-mildred-okwo-movie-director/|title=Why I have not Released The Meeting on DVD - Mildred Okwo|date=26 July 2013|publisher=[[YNaija]]|accessdate=22 June 2014}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://allafricancinema.com/afrinolly-meets-nigerian-filmmaker-mildred-okwo/|title=Afrinolly meets Nigerian Filmmaker Mildred Okwo|publisher=allafricancinema.com|accessdate=22 June 2014|archivedate=20 August 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160820010219/http://allafricancinema.com/afrinolly-meets-nigerian-filmmaker-mildred-okwo/}}</ref>'''Mildred Okwo''' bụ Onye nduzi ihe nkiri na onye na-emepụta ihe nkiri na Naijiria. A họpụtara ya maka onyinye Onye nduzi kacha mma na 4th Africa Movie Academy Awards. N'afọ 2012, ọ duziri ihe nkiri romance comedy-drama The Meeting nke meriri ọtụtụ onyinye gụnyere Nigeria Entertainment Awards, Africa Movie Academy Awards na Nollywood Movies Awards.
== Onye ọ bụla ==
A mụrụ Okwo na 29 Eprel 1966 na Lagos, Lagos State, Nigeria . <ref>{{Cite web|url=https://filmfreeway.com/MildredOkwo|title=Mildred Okwo}}</ref> Ọ gụrụ ihe nkiri na Mahadum Benin . <ref>{{Cite web|url=http://nollywoodexpress.com/mildred-okwo-im-home-to-lead-a-revolution-in-nollywood-the-guardian-nigeria/|title=I am Home to lead a Revolution - Mildred Okwo|publisher=nollywoodexpress.com|accessdate=22 June 2014|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304023354/http://nollywoodexpress.com/mildred-okwo-im-home-to-lead-a-revolution-in-nollywood-the-guardian-nigeria/}}</ref> na-amụkwa iwu na Whittier Law School, Orange County, California, USA. [1]
Okwo bụ onye nduzi ihe nkiri na onye na-emepụta ihe nkiri nke Naijiria nke a họpụtara ihe nkiri ya ma merie ọtụtụ onyinye dị elu n'Africa gụnyere AMVCA, AMAA, NMA na "Publix du Prix" na Nollywood Paris. <ref>{{Cite web|url=https://thenationonlineng.net/mildred-okwo-i-make-actors-comfortable-to-shoot-sex-scenes/|title=Mildred Okwo: I make actors comfortable to shoot sex scenes|date=28 August 2020}}</ref>'afọ 2006, mgbe ọ laghachiri Naijiria, o dere, soro mepụta ma duzie ihe nkiri ya '30 days'. Ọtụtụ ndị na-eme ihe nkiri na-ewu ewu na Naịjirịa rụrụ ọrụ na ihe nkiri ahụ gụnyere Joke Silver, Najite Dede, GenevieveNnaji, Segun Arinze, Rita Dominic, Kate Henshaw na Norbert Young. A tọhapụrụ ụbọchị 30 na US na Eprel 30, 2006. <ref>{{Cite web|url=https://www.independent.ng/mildred-okwo-talks-sex-love-forbidden-romance-in-la-femme-anjola/|title=Mildred Okwo Talks Sex, Love, Forbidden Romance in 'La Femme Anjola'}}</ref> natara nhọpụta 10 na 2008 Africa Movie Academy Awards gụnyere Best Art Direction, Best Screen Play, Best Cinematography na Best Picture. [1] N'afọ 2016, a kpọrọ Okwo otu n'ime "50 Women Shaping Africa" site na Elle Magazine na 100 ndị kacha nwee mmetụta na Naịjirịa site na Y'Naija.com
== Kọmitii Ihe Nrite Academy ==
Okwo <ref>{{Cite web|url=http://www.bellanaija.com/2014/05/01/major-milestone-for-nollywood-oscars-approve-nigerian-comittee/|title=Major Milstone for Nollywood as Oscars approve Nigerian Committee|date=May 2014|publisher=bellanaija.com|accessdate=22 June 2014}}</ref> ndị ọrụ [[Nollywood]] iri na otu ndị ọzọ guzobere Kọmitii Nhọrọ Oscars nke Naijiria (NOSC) ma Academy of Motion Picture Arts and Sciences (AMPAS) kwadoro ha iji gosipụta ihe nkiri Naijiria ka a nyefee ya maka ụdị ihe nkiri asụsụ mba ọzọ kacha mma na Academy Awards. <ref>{{Cite web|url=http://dailyindependentnig.com/2014/05/academy-awards-incorporates-nigeria-committee-screen-nollywood-films/|title=Academy Awards incorporate Nigerian Committee to Screen Nollywood films|publisher=dailyindependentnig.com|accessdate=22 June 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140502191105/http://dailyindependentnig.com/2014/05/academy-awards-incorporates-nigeria-committee-screen-nollywood-films/|archivedate=2 May 2014}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://tribune.com.ng/razzmatazz/item/4447-oscars-approve-committee-for-screening-of-nollywood-movies/4447-oscars-approve-committee-for-screening-of-nollywood-movies|title=Oscars approve Committee for Screening Nigerian films|publisher=tribune.com.ng|accessdate=22 June 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140903202840/http://tribune.com.ng/razzmatazz/item/4447-oscars-approve-committee-for-screening-of-nollywood-movies/4447-oscars-approve-committee-for-screening-of-nollywood-movies|archivedate=3 September 2014}}</ref>
== Ihe nkiri ==
* ''Ụbọchị 30'' (2006)
* ''[[The Meeting (ihe nkiri 2012)|Nzukọ ahụ]]'' (2012)
* Suru L'ere (2016)
* ''[[La Femme Anjola|Nwanyị Anjola]]'' (2019) <ref>{{Cite web|url=https://www.independent.ng/mildred-okwo-talks-sex-love-forbidden-romance-in-la-femme-anjola/|title=Mildred Okwo Talks Sex, Love, Forbidden Romance in 'La Femme Anjola'}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://businessday.ng/life-arts/article/are-people-totally-evil-see-mildred-okwos-la-femme-anjola/|title=Are people totally evil? See Mildred Okwo's "La Femme Anjola"|date=4 October 2019}}</ref>
== Onyinye na nhọpụta ==
{| class="wikitable"
!Afọ
!Ihe nrite
!Ụdị
!Ọrụ
!Nsonaazụ
!Nkwupụta
|-
| rowspan="2" |2022
| rowspan="2" |Africa Magic Viewers' Choice Awards
|Ihe nkiri Kasị Mma
| rowspan="2" |''[[La Femme Anjola|Nwanyị Anjola]]''|{{pending}}
| rowspan="2" |<ref>{{Cite news|title=2022 Africa Magic Awards Nominees don land- See who dey list|work=BBC News Pidgin|url=https://www.bbc.com/pidgin/tori-60818021|accessdate=2022-03-26}}</ref>
|-
|Onye nduzi kacha mma|{{pending}}
|}
== Hụkwa ==
* Ndepụta nke ndị na-eme ihe nkiri na Naijiria
* Ndepụta nke ndị na-emepụta ihe nkiri na Naijiria
* Ndepụta nke ndị nduzi ihe nkiri Naijiria
== Edensibia ==
{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* {{IMDb name|2268575}}
* Mildred OkwonaTomato rere urena-ewu ewu na Naịjirịa rụrụ ọrụ na ihe nkiri ahụ gụnyere Joke Silver, Najite Dede, GenevieveNnaji, Segun Arinze, Rita Dominic,
{{DEFAULTSORT:Okwo, Mildred}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
r1mt0kdfco6jucyld36z8bw0ugdcwe2
Shyaka Kagame
0
37744
728899
537941
2026-09-29T11:08:20Z
Edozie Ojekwe
24584
added {{DEFAULTSORT}}
728899
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|URL=}}
'''Shyaka Kagame''' (amụrụ n'afọ 1983) bụ onye na-eme ihe nkiri na [[Rwanda]] na [[Switzerland]]. A maara ya nke ọma dị ka onye nduzi nke ihe nkiri a ma ama bụ Bounty (2017).<ref>{{Cite web|url=http://www.tv5monde.com/programmes/en/programme-tv-bounty-rts/54998/|title=BOUNTY /RTS|publisher=tv5monde|accessdate=14 October 2020|archivedate=18 October 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201018105041/http://www.tv5monde.com/programmes/en/programme-tv-bounty-rts/54998/}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://theculturetrip.com/africa/rwanda/articles/11-rwandan-filmmakers-you-need-to-know-about/|title=11 Rwandan Filmmakers You Need to Know About|publisher=The Culture Trip|accessdate=14 October 2020|archivedate=7 November 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211107063425/https://theculturetrip.com/africa/rwanda/articles/11-rwandan-filmmakers-you-need-to-know-about/}}</ref>
== Ndụ onwe onye ==
<ref name="jeuneafrique">{{Cite web|url=https://www.jeuneafrique.com/528168/societe/afro-suisses-il-est-essentiel-que-notre-generation-se-raconte-par-elle-meme/|title="Afro-Swiss", it is essential that our generation tells about itself|publisher=jeuneafrique|accessdate=14 October 2020}}</ref> mụrụ ya na 1983 na Geneva, Switzerland, nne na nna ya bụ ndị Rwandan. Otu 'ime ụmụnne ya bụ onye na-ese ihe Kayije Kagame . [1]
== Ọrụ ==
Tupu ọ banye na sinima, Kagame gụrụ sayensị ndọrọ ndọrọ ọchịchị. N'afọ 2009, ọ malitere ọrụ ihe nkiri ya dị ka osote onye nduzi na onye na-eme ihe nkiri na Geneva bụ Frédéric Baillif . <ref>{{Cite web|url=http://lebillet.ch/rencontre-shyaka-kagame/|title=Meeting with Shyaka Kagame: "A black man who listens to rock, that seems weird"|publisher=lebillet|accessdate=14 October 2020}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.swissfilms.ch/en/film_search/filmdetails/-/id_film/2146547531|title=Bounty|publisher=Swiss Films|accessdate=14 October 2020}}</ref>'ọnwa Juun afọ 2017, Kagame mere nke mbụ ya dị ka onye nduzi na Bounty. [1] Ihe nkiri ahụ nwetara otuto dị egwu ma gosipụta ya n'ọtụtụ mmemme ihe nkiri. A maara ihe nkiri ahụ maka enweghị olu, ajụjụ ọnụ na ihu igwefoto. Ihe nkiri ahụ <ref name="jeuneafrique"/>-ekwu maka ajụjụ gbasara njirimara nke ndị isi ojii Afro-Swiss.
== Ihe nkiri ==
{| class="wikitable"
!Afọ
!Ihe nkiri
!Ọrụ
!Ụdị
!Ihe mgbochi.
|-
|2011
|''Ndị kwere ekwe: Ònye Na-alaghachi?''
|Onye na-enyere onye nduzi aka
|Ihe nkiri
|
|-
|2017
|''Onyinye''
|Onye nduzi
|Ihe nkiri
|
|}
== Edensibia ==
{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* {{IMDb name|nm4433963}} nduzi na Bounty. [1] Ihe nkiri ahụ nwetara otuto dị egwu ma gosipụta ya n'ọtụtụ mmemme ihe
{{DEFAULTSORT:Kagame, Shyaka}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
4v4bs9dzkh3uixjb4kc85fggt2q2z1e
Philbert Aimé Mbabazi
0
37746
728905
195953
2026-09-29T11:18:07Z
Edozie Ojekwe
24584
added {{DEFAULTSORT}}
728905
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=Philbert Aimé Mbabazi|other_names=|image=|alt=|caption=|birth_date=1990|birth_name=Philbert Aimé Mbabazi Sharangabo|birth_place=[[Kigali]], Rwanda|death_date=|death_place=|resting_place=|resting_place_coordinates=<!-- {{coord|LAT|LONG|display=inline,title}} -->|education=[[Geneva University of Art and Design]]|height=|years_active=2012–present|party=|spouse=|children=|awards=|father=|mother=|relatives=|signature=|website=|footnotes=|occupation=Director, producer, writer, editor}}
<ref>{{Cite web|url=https://iffr.com/en/persons/philbert-aim%C3%A9-mbabazi-sharangabo|title=Philbert Aimé Mbabazi Sharangabo at IFFR|publisher=IFFR|accessdate=14 October 2020|archivedate=8 November 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211108201407/https://iffr.com/en/persons/philbert-aim%C3%A9-mbabazi-sharangabo}}</ref>'''Philbert Aimé Mbabazi Sharangabo''' (amụrụ n'afọ 1990), bụ Onye na-eme ihe nkiri na [[Rwanda|Rwandan]]. <ref>{{Cite web|url=https://www.swissfilms.ch/en/film_search/filmdetails/-/id_person/D65B483687DD431EBF8BF24262B0FD36|title=Philbert Aimé Mbabazi Sharangabo biography|publisher=swissfilms|accessdate=14 October 2020}}</ref> meela ọtụtụ ihe nkiri dị mkpirikpi a ma ama gụnyere, The Liberators, Versus na I Got My Things And Left . [1]
== Ndụ onwe onye ==
A mụrụ Philbert Aimé Mbabazi na 1990 na Kigali, Rwanda.
== Ọrụ ==
M<ref name="fusovideoarte">{{Cite web|url=https://fusovideoarte.com/en/profile/philbert-aime-mbabazi-sharangabo/|title=Philbert Aimé Mbabazi Sharangabo: Rwanda|publisher=fusovideoarte|accessdate=14 October 2020|archivedate=1 December 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201201020355/https://fusovideoarte.com/en/profile/philbert-aime-mbabazi-sharangabo/}}</ref> nwetara B.A ya na ngalaba ihe nkiri na Geneva University of Art and Design (HEAD - Genève, Haute école d'art et de design) na Geneva. N'oge ọ nọ n'ụlọ akwụkwọ, o mere ihe nkiri abụọ The Liberators na Versus. <ref name="torinofilmlab">{{Cite web|url=http://www.torinofilmlab.it/people/6566-philbert-aime-mbabazi-sharangabo|title=Philbert Aimé Mbabazi Sharangabo: Scriptwriter, Film Director|publisher=Torino Film Lab|accessdate=14 October 2020}}</ref> gosipụtara ihe nkiri abụọ ahụ n'ọtụtụ mmemme ihe nkiri gụnyere Vision du Réel Nyon, Internationale Kurzfilmtage Winterthur, Tampere, Oberhausen na Uppsala Short Film Festival . [1] Mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ na 2017, ọ laghachiri Rwanda.
N'afọ 2019, o duziri ihe nkiri dị mkpirikpi I Got My Things And Left nke meriri Grand Prize na Oberhausen International Short Film Festival. <ref>{{Cite web|url=https://www.locarnofestival.ch/pardo/Locarno-Young/Locarno-Academy/critics-academy/past-editions/Critics-2019/philbert-aime-mbabazi.html|title=Philbert Aimé Mbabazi Sharangabo: (Rwanda / Switzerland)|publisher=Locarno Festival|accessdate=14 October 2020|archivedate=19 October 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201019133915/https://www.locarnofestival.ch/pardo/Locarno-Young/Locarno-Academy/critics-academy/past-editions/Critics-2019/philbert-aime-mbabazi.html}}</ref> nkiri ahụ egosila <ref name="torinofilmlab"/> ihe karịrị mmemme ihe nkiri 20 dị ka Rotterdam International Film Festival, Internationale Kurztagefilm Winterthur, Go Short Nijmegen, Indie Lisboa na ISFF Hamburg, FIFF Namur wdg.
Ọ malitere ụlọ ọrụ mmepụta ihe nkiri a na-akpọ 'Imitana Productions' nke dị na Kigali, Rwanda. O mechara mee ihe nkiri mbụ ya bụ ''Republika'' (Spectrum).<ref name="torinofilmlab"/><ref name="fusovideoarte"/>
{| class="wikitable"
!Afọ
!Ihe nkiri
!Ọrụ
!Ụdị
!Ihe mgbochi.
|-
|2012
|''Ruhago''
|Onye nduzi
|Ihe nkiri dị mkpirikpi
|
|-
|2012
|''Ruhago Destiny FM''
|Onye nduzi
|Ihe nkiri dị mkpirikpi
|
|-
|2014
|''Obodo Ukwu''
|Onye nduzi
|Ihe nkiri dị mkpirikpi
|
|-
|2014
|''Akaliza Keza''
|Onye nduzi
|Ihe nkiri dị mkpirikpi
|
|-
|2014
|''Mageragere City Dropout''
|Onye nduzi
|Ihe nkiri dị mkpirikpi
|
|-
|2016
|''Ịchere''
|Onye nduzi
|Ihe nkiri dị mkpirikpi
|
|-
|2016
|''Ndị Nnapụta''
|Onye nduzi, onye edemede, onye nchịkọta akụkọ, onye na-emepụta, ngwakọta ụda
|Ihe nkiri dị mkpirikpi
|
|-
|2016
|''Imegide Ndị E Mere''
|Onye nduzi, onye edemede, onye nchịkọta akụkọ, onye na-eme ihe nkiri, onye na'emepụta ihe, ụda
|Ihe nkiri dị mkpirikpi
|
|-
|2018
|''Keza Lyn''
|Onye nduzi, onye edemede, onye na-emepụta
|Ihe nkiri dị mkpirikpi
|<ref>{{Cite web|url=https://www.e-flux.com/video/330918/philbert-aim-mbabazi-sharangabo-nbsp-keza-lyn/|title=Philbert Aimé Mbabazi Sharangabo, Keza Lyn : École du soir: Six Films, from Rwanda and Beyond|publisher=e-flux|accessdate=14 October 2020}}</ref>
|-
|2018
|''Enweela m ihe m ma hapụ m''
|Onye nduzi, onye nchịkọta akụkọ, ndị na-eme ihe nkiri
|Ihe nkiri dị mkpirikpi
|<ref>{{Cite web|url=http://www.maaff.net/i-got-my-things-and-left-2/|title=I Got My Things And Left|publisher=maaff|accessdate=14 October 2020|archivedate=1 October 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201001190445/http://www.maaff.net/i-got-my-things-and-left-2/}}</ref>
|-
|2020
|''Akpụkpọ anụ''
|Onye na-emepụta ya
|Ihe nkiri dị mkpirikpi
|
|}
== Edensibia ==
{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* {{IMDb name|nm11565477}} ernationale Kurzfilmtage Winterthur, Tampere, Oberhausen na Uppsala Short Film Festival . Mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ na 2017, ọ laghachiri Rwanda
{{DEFAULTSORT:Mbabazi, Philbert Aimé}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
7j3x5snyw0cgv01hje1lvqdw0cd7i1n
Armand Kajangwe
0
37747
728906
214429
2026-09-29T11:18:59Z
Edozie Ojekwe
24584
added {{DEFAULTSORT}}
728906
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox biography vcard"
! colspan="2" class="infobox-above" style="font-size:125%;" |<div class="fn" style="display:inline-block">Armand Kajangwe</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |A mụrụ ya
| class="infobox-data" |<div class="nickname" style="display:inline">Armand Kajangwe</div><br /><div class="birthplace" style="display:inline">[[Rwanda]]</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Mba
| class="infobox-data category" |[[Rwanda|Rwandan]]
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Ọrụ (s)
| class="infobox-data role" |Onye nduzi, onye mmepụta, ihe nkiri, onye nchịkọta akụkọ
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Afọ ndị ọ na-arụsi ọrụ ike
| class="infobox-data" |2009-dị ugbu a
|}
'''Armand Kajangwe''', bụ Onye na-eme ihe nkiri na [[Rwanda|Rwandan]] na Switzerland. A maara ya nke ọma dị ka onye nduzi nke ihe nkiri ndị a ma ama The Asylum, na Dirty Singles . <ref>{{Cite web|url=https://theculturetrip.com/africa/rwanda/articles/11-rwandan-filmmakers-you-need-to-know-about/|title=11 Rwandan Filmmakers You Need to Know About|publisher=The Culture Trip|accessdate=14 October 2020|archivedate=7 November 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211107063425/https://theculturetrip.com/africa/rwanda/articles/11-rwandan-filmmakers-you-need-to-know-about/}}</ref>
== Ọrụ ==
Na Eprel 7, 2009, Kajangwe sonyeere ụlọ ọrụ mmepụta ọrụ zuru oke a na-akpọ 'Crooked Seas Inc.' nke Craig Leblanc guzobere nke dị na Ontario, [[Kánada|Canada]]. Ọ rụrụ ọrụ dị ka onye nduzi, onye nduzi foto, na onye njikwa mgbasa ozi mmekọrịta nke ụlọ ọrụ ahụ. <ref>{{Cite web|url=https://crookedseas.com/crew.html|title=Meet the crooked crew|publisher=crookedseas|accessdate=14 October 2020}}</ref>
N'afọ 2016, Kajangwe tinyere aka n'ịmalite ebe nrụọrụ weebụ vidio mbụ nke Africa. A maara ikpo okwu ahụ dị ka 'www.journal.rw' nke Innovation Village mepụtara ma na-achịkwa, ụlọ ọrụ na-emepụta ihe na Rwanda ebe Kajangwe bụ onye isi nchịkwa. Ikpo okwu ahụ nwere ike inye ụzọ iji kesaa ọ<ref>{{Cite web|url=https://www.newtimes.co.rw/section/read/200021|title=Rwandan firm starts Africa's first video streaming platform|publisher=newtimes|accessdate=14 October 2020}}</ref> vidiyo dị elu.
== Ihe nkiri ==
{| class="wikitable"
!Afọ
!Ihe nkiri
!Ọrụ
!Ụdị
!Ihe mgbochi.
|-
|2010
|''Ebe Mgbaba''
|Onye nchịkọta akụkọ, ihe nkiri, onye na-emepụta
|Ihe nkiri
|
|-
|2013
|''Abụ Maka Torah Jane''
|onye enyemaka nke abụọ na-ese foto
|Ihe nkiri
|
|}
== Edensibia ==
{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* {{IMDb name|nm3432900}}
* [https://www.telecompaper.com/news/rwandan-firm-claims-first-african-video-streaming-platform--1144460 Ụlọ ọrụ Rwandan na-azọrọ na ọ bụ ebe mbụ a na-egwu vidio n'Afrịka]mepụtara ma na-achịkwa, ụlọ ọrụ na-emepụta ihe na Rwanda ebe Kajangwe bụ onye isi nchịkwa. Ikpo okwu ahụ
{{DEFAULTSORT:Kajangwe, Armand}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
9iti5xf3o3rm8lfzl0budiu909xqf2g
Jean Luc Mitana
0
37750
728907
444975
2026-09-29T11:20:01Z
Edozie Ojekwe
24584
added {{DEFAULTSORT}}
728907
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox biography vcard"
! colspan="2" class="infobox-above" style="font-size:125%;" |<div class="fn" style="display:inline-block">Jean Luc Mitana</div>
|-
| colspan="2" class="infobox-image" |[[File:Jean_Luc_hsdfhgjddy.png|frameless]]<div class="infobox-caption">Jean Luc Mitana</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |A mụrụ ya
| class="infobox-data" |<div class="nickname" style="display:inline">Jean Luc Mitana</div><br /><span style="display:none"> </span> <span style="display:none">(<span class="bday">1983-09-29</span>)</span> 29 Septemba 1983 (afọ 40) <br /><div class="birthplace" style="display:inline">[[Kigali]], [[Rwanda]]</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Mba
| class="infobox-data category" |[[Rwanda|Rwandan]]
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Ọrụ (s)
| class="infobox-data role" |Onye nduzi ihe nkiri, onye na-emepụta ihe nkiri, Onye na-ede ihe nkiri
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Afọ ndị ọ na-arụsi ọrụ ike
| class="infobox-data" |2006-dị ugbu a
|-
! class="infobox-label" scope="row" |A maara ya maka
| class="infobox-data" |ime ihe nkiri
|}
'''Jean Luc Mitana''' (amụrụ na 29 Septemba 1983), bụ Onye na-eme ihe nkiri na Onye na-ese ihe nkiri na [[Rwanda|Rwandan]]. <ref>{{Cite web|url=https://mubi.com/cast/jean-luc-habyarimana|title=Jean-Luc Habyarimana: Cinematographer, Director|publisher=MUBI|accessdate=14 October 2020}}</ref> bụ onye guzobere Inzu Films Production Company nke dị na Rwanda. <ref>{{Cite web |url=https://www.inzufilms.com/about-1 |title=Archive copy |accessdate=2024-03-02 |archivedate=2024-03-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240322160504/https://www.inzufilms.com/about-1 }}</ref> <ref name="Habyarimana">{{Cite web|url=https://www.3continents.com/en/individu/15978/|title=Jean-Luc Habyarimana|publisher=3continents|accessdate=14 October 2020}}</ref> <ref name="auto1">{{Cite web|url=https://www.imdb.com/name/nm3393691/?ref_=nv_sr_srsg_0|title=Jean Luc Habyarimana - IMDb|work=[[IMDb]]}}</ref><ref name="auto">{{Cite web|url=https://theculturetrip.com/africa/rwanda/articles/11-rwandan-filmmakers-you-need-to-know-about/|title=11 Rwandan Filmmakers You Need to Know About|date=11 October 2017|publisher=The Culture Trip|accessdate=14 October 2020|archivedate=7 November 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211107063425/https://theculturetrip.com/africa/rwanda/articles/11-rwandan-filmmakers-you-need-to-know-about/}}</ref> rụrụ ọrụ dị ka onye na-ese ihe nkiri na ihe nkiri dị iche iche gụnyere Behind the Word, Kai the Vendor na Strength in Fear . [1] [2]
== Ndụ onwe onye ==
<ref name="auto2">{{Cite web|url=https://www.3continents.com/en/individu/15978/|title=Jean-Luc Habyarimana|work=Festival des 3 Continents}}</ref> mụrụ ya na 29 Septemba 1983 na Kigali, Rwanda . <ref>{{Cite web|url=http://africultures.com/personnes/?no=51461|title=Jean-Luc Habyarimana: Rwanda|publisher=africultures|accessdate=14 October 2020}}</ref>
== Ọrụ ==
N'afọ 2006, ọ sonyeere Almond Tree Films Collective na 2009, Mitana rụrụ ọrụ na ihe nkiri a maara dị ka ''Maibobo'' nke Yves Montand Niyongabo duziri ma gosipụta ya na Rotterdam International Film Festival na 2010. <ref>{{Cite web|url=https://www.berlinale-talents.de/bt/talent/jeanluc-habyarimana5/profile|title=The testimony of Jean Luc Habyarimana: Cinematographer, Director|publisher=berlinale-talents|accessdate=14 October 2020}}</ref> nyere ya na 2011 Festival Cinema Africano d"Asia e America Latina na Milan, Ịtali. <ref name="Habyarimana"/>Ọ duziri ''SAA-IPO'' na 2010. E sere ya na Kigali ma Tribeca Film Institute kwadoro ya. Emere ihe nkiri ahụ na 2011 Tribeca Film Festival wee gosipụta ya na 2011 Durban International Film Festival na AfryKamera International Film Festival, Poland na 2011. Mgbe ahụ <ref name="Habyarimana" /> 2014, ọ rụrụ ọrụ na ihe nkiri Behind the World nke Marie-Clementine Duse Jambo duziri. <ref name="auto"/><ref name="auto2"/>'afọ 2014, ọ gara Berlinale Talents, ebe ọ bụ akụkụ nke Editing Studio.
== Ihe nkiri<ref name="auto1"/> ==
{| class="wikitable"
!Year
!Film
!Role
!Genre
!Ref.
|-
|2009
|''Maibobo''
|Cinematographer
|Documentary
|
|-
|2009
|''The 100 Days That Didn't Shake the World''
|Cast
|Documentary
|<ref>{{Cite web|url=http://www.imdb.com/title/tt1410002/fullcredits|title=The 100 Days That Didn't Shake the World (2009) - IMDb}}</ref>
|-
|2010
|''SAA-IPO''
|Director
|Documentary
|
|-
|2012
|''Strength in Fear''
|Cinematography
|Documentary
|<ref>{{Cite web|url=http://www.imdb.com/title/tt2970660/fullcredits|title=Strength in Fear (2012) - IMDb}}</ref>
|-
|2014
|''Behind the World''
|Director
|Documentary
|<ref>{{Cite web|url=http://www.imdb.com/title/tt12615698/fullcredits|title=Behind the Word (2012) - IMDb}}</ref>
|-
|2015
|''Damali''
|Director
|Documentary
|
|-
|2016
|''Kai the vendor''
|Director
|Documentary
|<ref>{{Cite web|url=http://www.imdb.com/title/tt7986152/fullcredits|title=Kai the Vendor (2016) - IMDb}}</ref>
|}
== Edensibia ==
{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* {{IMDb name|nm3393691|Jean Luc Habyarimana}}
* [https://www.newtimes.co.rw/section/read/222819 Musanze ka ọ bụrụ onye na-eme emume nka Kaci Kaci]
* [https://web.archive.org/web/20240807132704/https://hyphenmagazine.com/blog/2011/06/filmmaker-isaac-chung-rwanda-and-perils-patrimony Onye na-eme ihe nkiri Isaac Chung, Rwanda, na ihe ize ndụ nke ihe nketa]
* [https://web.archive.org/web/20240322160504/https://www.inzufilms.com/about-1]Kigali ma Tribeca Film Institute kwadoro ya. Emere ihe nkiri ahụ na 2011 Tribeca Film Festival we
{{DEFAULTSORT:Mitana, Jean Luc}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
i94n0kl88e0zw27mzocixqdlehncrfy
Mutiganda Wa Nkunda
0
37751
728908
200627
2026-09-29T11:21:38Z
Edozie Ojekwe
24584
added {{DEFAULTSORT}}
728908
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=Mutiganda wa Nkunda|image=|alt=|caption=|birth_date={{Birth date and age|1989|10|18|df=yes}}|birth_name=Mutiganda wa Nkunda|birth_place=[[Kigali]], [[Rwanda]]|death_date=|death_place=|resting_place=|resting_place_coordinates=<!-- {{coord|LAT|LONG|display=inline,title}} -->[[Rwanda]]n|alma_mater=|height=|years_active=2013–present|party=|spouse=|children=|awards=|father=|mother=|relatives=|signature=|website=|footnotes=|occupation=Director, producer, writer}}
<ref name="maishafilmlab">{{Cite web|url=http://maishafilmlab.org/maisha-alumni/mutiganda-wa-nkunda/|title=Mutiganda wa Nkunda biography|publisher=Maisha Film Lab|accessdate=14 October 2020}}</ref>'''Mutiganda wa Nkunda''' (amụrụ n'abalị iri na asatọ n'ọnwa Ọktoba n'afọ 1989), bụ Onye na-eme ihe nkiri na [[Rwanda|Rwandan]] nke na-etinye aka dịka onye na-ede ihe nkiri na onye na-emepụta ihe nkiri n'ọtụtụ ihe nkiri telivishọn.
== Ndụ onwe onye ==
A mụrụ ya na 18 Ọktoba 1989 na Kigali, Rwanda . <ref name="africultures">{{Cite web|url=http://africultures.com/personnes/?no=49886|title=Mutiganda wa Nkunda career|publisher=africultures|accessdate=14 October 2020}}</ref>
== Ọrụ ==
N'afọ 2013, ọ gụsịrị nzere bachelọ na Agriculture. Otú ọ dị, o mechara kwaga n'ọrụ mgbasa ozi ihe nkiri na ime ihe nkiri n'ihi mmasị ya na ihe nkiri. Ka e mesịrị n'otu afọ ahụ, e depụtara ihe nkiri akụkọ ifo 4 mbụ ya na Global Dialogues Short Story Creating Contest . <ref name="africultures"/> N'afọ 2014, o dere, mepụta ma duzie ihe nkiri mkpirikpi mbụ ya bụ ''Rayila'' . Ọ bụ akụkọ banyere nne nke hapụrụ nwa ya ma gbuo onwe ya. Ihe nkiri ahụ nwetara otuto <ref name="maishafilmlab"/> egwu ma nweta ihe nrite n'ọtụtụ mmemme ihe nkiri mpaghara na nke mba ụwa.
N'afọ 2014, o dere ihe nkiri a ma ama bụ ''Inshuti'' nke a na-egosi na TV 10 Rwanda n'etiti afọ 2014 na 2015. A na-ewere ya dị ka usoro TV mbụ a ga-emepụta na Rwanda. <ref name="africultures"/> tọhapụrụ ya na [[YouTube]] ma nata ndị na-eso ya. N'afọ 2015, Nkunda rụrụ ọrụ dị ka onye na-emepụta ihe nkiri dị mkpirikpi ''Ishaba'' mepụtara n'oge ọmụmụ ihe ihe nkiri nke emere na Mashariki African Film Festival (MAAFF). E gosipụtara mkpirikpi ahụ na mmemme ihe nkiri mba ụwa ma wepụta ya na DVD site na Africalia dị ka akụkụ nke nchịkọta ihe nkiri kacha mma nke Africa. Ka e mesịrị n'afọ ahụ, ọ gara ụlọ ọrụ edemede nke Maisha Film Lab na Kigali, ebe ọ rụrụ ọrụ dị ka onye edemede na usoro ihe nkiri na-atọ ọchị ''Seburikoko'' nke mbụ gosipụtara na Rwanda Television na Machị 2015. <ref name="maishafilmlab"/> ọ dịgodị, ọ rụrụ ọrụ dị ka onye na-enyocha ihe nkiri na onye nta akụkọ kemgbe 2013 n'ọtụtụ mgbasa ozi mpaghara. [1] <ref name="newtimes">{{Cite web|url=https://www.newtimes.co.rw/section/read/208565|title=Mutiganda wa Nkunda; the brain behind your favourite TV series|publisher=newtimesb|accessdate=14 October 2020}}</ref> mechara mee ihe nkiri dị mkpirikpi, La Femme Nue nke a họọrọ maka mbipụta nke atọ na MAAFF . [1]
Mgbe ọ hapụsịrị ọrụ odeakụkọ ya na 2016, o lekwasịrị anya kpamkpam n'ime ihe nkiri. Ọ duziri usoro TV City Maid, nke na-egosi ugbu a na Rwanda Television. N'otu oge ahụ, o mere usoro Virunga School nke na-egosi na Royal TV. <ref name="newtimes"/> Mgbe ahụ, o dere, mepụta, ma duzie ihe nkiri mkpirikpi nke abụọ ya, ''Ibanga ry'um接ura'', na 2017. Ka ọ dịgodị, o guzobere ụlọ ọrụ mmepụta ihe nkiri nke onwe ya IZACU. N'okpuru ụlọ ọrụ ahụ, o mere ihe nkiri mbụ ya, Nameless, nke o ji aka ya kwado ma mesịa tinye ya na ụlọ ọrụ Takmil nke Carthage Film Festival 2018. N'ọmụmụ ihe ahụ, nnukwu ụlọ ọrụ Orange Studio nke [[France]] zụrụ ihe nkiri ahụ ma na-egosi ihe nkiri ahụ na 2021 Fribourg Film Festival na [[Switzerland]]. A họọrọ ya ka ọ sọọ mpi na asọmpi kachasị na FESPACO 2021 ebe ọ meriri ihe nrite maka ihe omume kachasị mma. <ref name="maishafilmlab"/> ka onye na-emepụta ihe, o mepụtara A Taste of our Land nke meriri ihe nrite ihe nkiri mbụ kachasị mma na PanAfrican Film Festival 2020 na AMAAs 2021.
== Ihe nkiri ==
{| class="wikitable"
!Afọ
!Ihe nkiri
!Ọrụ
!Ụdị
!Ihe mgbochi.
|-
|2013
|''Rayila''
|Onye nduzi, onye edemede, onye na-emepụta
|Ihe nkiri dị mkpirikpi
|
|-
|2014
|''Inshuti'' (Ndị enyi)
|Onye nduzi
|Ihe nkiri telivishọn
|
|-
|2015
|''Ishaba''
|Onye na-emepụta ya
|Ihe nkiri dị mkpirikpi
|
|-
|2015
|''Seburikoko''
|Onye edemede
|Ihe nkiri TV
|
|-
|2015
|La Femme Nue (Nwanyị gba ọtọ)
|Onye nduzi
|Ihe nkiri dị mkpirikpi
|
|-
|2016
|''Nwaanyị Obodo''
|Onye nduzi
|Ihe nkiri TV
|
|-
|2016
|''Ụlọ Akwụkwọ Virunga''
|Onye edemede
|Ihe nkiri TV
|
|-
|2017
|''Ibanga ry'um接ura'' (Ihe Nzuzo nke Obi Ụtọ)
|Onye nduzi, onye edemede, onye na-emepụta
|Ihe nkiri dị mkpirikpi
|
|-
|2021
|''Enweghị aha''
|Onye nduzi
|Ihe nkiri (nke mbụ)
|<ref>{{Cite web|url=https://www.orange-studio.fr/en/film/nameless/|title=Nameless|publisher=orange-studio|accessdate=14 October 2020|archivedate=16 October 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201016061304/https://www.orange-studio.fr/en/film/nameless/}}</ref>
|-
|2020
|''Rocabye (Ibihozo) ''
|Onye nduzi
|Ihe nkiri dị mkpirikpi
|<ref>{{Cite web|url=https://rwandatoday.africa/Film-lays-bare-hustle-and-bustle-in-city-slums-/3311260-5596036-tie5f5/index.html|title=Film lays bare hustle and bustle in city slums|publisher=Rwanda Today|accessdate=14 October 2020}}</ref>
|-
|2019
|''Pearl furu efu n'ụlọ tọgbọ chakoo''
|Onye na-emepụta ya
|Ihe nkiri
|
|-
|2020
|''Ịnọ Ala Anyị''
|Onye na-emepụta ya
|Ihe nkiri
|
|}
== Edensibia ==
{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* {{IMDb name|nm9048714}} nkiri ahụ nwetara otuto egwu ma nweta ihe nrite n'ọtụtụ mmemme ihe nkiri mpaghara na nke mbankiri ahụ nwetara otuto <ref name="maishafilmlab2">{{Cite web|url=http://maishafilmlab.org/maisha-alumni/mutiganda-wa-nkunda/|title=Mutiganda wa Nkunda biography|publisher=Maisha Film Lab|accessdate=14 October 2020}}</ref> egwu ma nweta ihe nrite n'ọtụtụ mmemme ihe nkiri mpaghara na nke mba
{{DEFAULTSORT:Nkunda, Mutiganda Wa}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
p7xfqdrhv6v55qfas8jnrsmvs0ich99
728913
728908
2026-09-29T11:35:19Z
Edozie Ojekwe
24584
added {{DEFAULTSORT}}
728913
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=Mutiganda wa Nkunda|image=|alt=|caption=|birth_date={{Birth date and age|1989|10|18|df=yes}}|birth_name=Mutiganda wa Nkunda|birth_place=[[Kigali]], [[Rwanda]]|death_date=|death_place=|resting_place=|resting_place_coordinates=<!-- {{coord|LAT|LONG|display=inline,title}} -->|alma_mater=|height=|years_active=2013–present|party=|spouse=|children=|awards=|father=|mother=|relatives=|signature=|website=|footnotes=|occupation=Director, producer, writer}}
<ref name="maishafilmlab">{{Cite web|url=http://maishafilmlab.org/maisha-alumni/mutiganda-wa-nkunda/|title=Mutiganda wa Nkunda biography|publisher=Maisha Film Lab|accessdate=14 October 2020}}</ref>'''Mutiganda wa Nkunda''' (amụrụ n'abalị iri na asatọ n'ọnwa Ọktoba n'afọ 1989), bụ Onye na-eme ihe nkiri na [[Rwanda|Rwandan]] nke na-etinye aka dịka onye na-ede ihe nkiri na onye na-emepụta ihe nkiri n'ọtụtụ ihe nkiri telivishọn.
== Ndụ onwe onye ==
A mụrụ ya na 18 Ọktoba 1989 na Kigali, Rwanda . <ref name="africultures">{{Cite web|url=http://africultures.com/personnes/?no=49886|title=Mutiganda wa Nkunda career|publisher=africultures|accessdate=14 October 2020}}</ref>
== Ọrụ ==
N'afọ 2013, ọ gụsịrị nzere bachelọ na Agriculture. Otú ọ dị, o mechara kwaga n'ọrụ mgbasa ozi ihe nkiri na ime ihe nkiri n'ihi mmasị ya na ihe nkiri. Ka e mesịrị n'otu afọ ahụ, e depụtara ihe nkiri akụkọ ifo 4 mbụ ya na Global Dialogues Short Story Creating Contest . <ref name="africultures"/> N'afọ 2014, o dere, mepụta ma duzie ihe nkiri mkpirikpi mbụ ya bụ ''Rayila'' . Ọ bụ akụkọ banyere nne nke hapụrụ nwa ya ma gbuo onwe ya. Ihe nkiri ahụ nwetara otuto <ref name="maishafilmlab"/> egwu ma nweta ihe nrite n'ọtụtụ mmemme ihe nkiri mpaghara na nke mba ụwa.
N'afọ 2014, o dere ihe nkiri a ma ama bụ ''Inshuti'' nke a na-egosi na TV 10 Rwanda n'etiti afọ 2014 na 2015. A na-ewere ya dị ka usoro TV mbụ a ga-emepụta na Rwanda. <ref name="africultures"/> tọhapụrụ ya na [[YouTube]] ma nata ndị na-eso ya. N'afọ 2015, Nkunda rụrụ ọrụ dị ka onye na-emepụta ihe nkiri dị mkpirikpi ''Ishaba'' mepụtara n'oge ọmụmụ ihe ihe nkiri nke emere na Mashariki African Film Festival (MAAFF). E gosipụtara mkpirikpi ahụ na mmemme ihe nkiri mba ụwa ma wepụta ya na DVD site na Africalia dị ka akụkụ nke nchịkọta ihe nkiri kacha mma nke Africa. Ka e mesịrị n'afọ ahụ, ọ gara ụlọ ọrụ edemede nke Maisha Film Lab na Kigali, ebe ọ rụrụ ọrụ dị ka onye edemede na usoro ihe nkiri na-atọ ọchị ''Seburikoko'' nke mbụ gosipụtara na Rwanda Television na Machị 2015. <ref name="maishafilmlab"/> ọ dịgodị, ọ rụrụ ọrụ dị ka onye na-enyocha ihe nkiri na onye nta akụkọ kemgbe 2013 n'ọtụtụ mgbasa ozi mpaghara. [1] <ref name="newtimes">{{Cite web|url=https://www.newtimes.co.rw/section/read/208565|title=Mutiganda wa Nkunda; the brain behind your favourite TV series|publisher=newtimesb|accessdate=14 October 2020}}</ref> mechara mee ihe nkiri dị mkpirikpi, La Femme Nue nke a họọrọ maka mbipụta nke atọ na MAAFF . [1]
Mgbe ọ hapụsịrị ọrụ odeakụkọ ya na 2016, o lekwasịrị anya kpamkpam n'ime ihe nkiri. Ọ duziri usoro TV City Maid, nke na-egosi ugbu a na Rwanda Television. N'otu oge ahụ, o mere usoro Virunga School nke na-egosi na Royal TV. <ref name="newtimes"/> Mgbe ahụ, o dere, mepụta, ma duzie ihe nkiri mkpirikpi nke abụọ ya, ''Ibanga ry'um接ura'', na 2017. Ka ọ dịgodị, o guzobere ụlọ ọrụ mmepụta ihe nkiri nke onwe ya IZACU. N'okpuru ụlọ ọrụ ahụ, o mere ihe nkiri mbụ ya, Nameless, nke o ji aka ya kwado ma mesịa tinye ya na ụlọ ọrụ Takmil nke Carthage Film Festival 2018. N'ọmụmụ ihe ahụ, nnukwu ụlọ ọrụ Orange Studio nke [[France]] zụrụ ihe nkiri ahụ ma na-egosi ihe nkiri ahụ na 2021 Fribourg Film Festival na [[Switzerland]]. A họọrọ ya ka ọ sọọ mpi na asọmpi kachasị na FESPACO 2021 ebe ọ meriri ihe nrite maka ihe omume kachasị mma. <ref name="maishafilmlab"/> ka onye na-emepụta ihe, o mepụtara A Taste of our Land nke meriri ihe nrite ihe nkiri mbụ kachasị mma na PanAfrican Film Festival 2020 na AMAAs 2021.
== Ihe nkiri ==
{| class="wikitable"
!Afọ
!Ihe nkiri
!Ọrụ
!Ụdị
!Ihe mgbochi.
|-
|2013
|''Rayila''
|Onye nduzi, onye edemede, onye na-emepụta
|Ihe nkiri dị mkpirikpi
|
|-
|2014
|''Inshuti'' (Ndị enyi)
|Onye nduzi
|Ihe nkiri telivishọn
|
|-
|2015
|''Ishaba''
|Onye na-emepụta ya
|Ihe nkiri dị mkpirikpi
|
|-
|2015
|''Seburikoko''
|Onye edemede
|Ihe nkiri TV
|
|-
|2015
|La Femme Nue (Nwanyị gba ọtọ)
|Onye nduzi
|Ihe nkiri dị mkpirikpi
|
|-
|2016
|''Nwaanyị Obodo''
|Onye nduzi
|Ihe nkiri TV
|
|-
|2016
|''Ụlọ Akwụkwọ Virunga''
|Onye edemede
|Ihe nkiri TV
|
|-
|2017
|''Ibanga ry'um接ura'' (Ihe Nzuzo nke Obi Ụtọ)
|Onye nduzi, onye edemede, onye na-emepụta
|Ihe nkiri dị mkpirikpi
|
|-
|2021
|''Enweghị aha''
|Onye nduzi
|Ihe nkiri (nke mbụ)
|<ref>{{Cite web|url=https://www.orange-studio.fr/en/film/nameless/|title=Nameless|publisher=orange-studio|accessdate=14 October 2020|archivedate=16 October 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201016061304/https://www.orange-studio.fr/en/film/nameless/}}</ref>
|-
|2020
|''Rocabye (Ibihozo) ''
|Onye nduzi
|Ihe nkiri dị mkpirikpi
|<ref>{{Cite web|url=https://rwandatoday.africa/Film-lays-bare-hustle-and-bustle-in-city-slums-/3311260-5596036-tie5f5/index.html|title=Film lays bare hustle and bustle in city slums|publisher=Rwanda Today|accessdate=14 October 2020}}</ref>
|-
|2019
|''Pearl furu efu n'ụlọ tọgbọ chakoo''
|Onye na-emepụta ya
|Ihe nkiri
|
|-
|2020
|''Ịnọ Ala Anyị''
|Onye na-emepụta ya
|Ihe nkiri
|
|}
== Edensibia ==
{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* {{IMDb name|nm9048714}} nkiri ahụ nwetara otuto egwu ma nweta ihe nrite n'ọtụtụ mmemme ihe nkiri mpaghara na nke mbankiri ahụ nwetara otuto <ref name="maishafilmlab2">{{Cite web|url=http://maishafilmlab.org/maisha-alumni/mutiganda-wa-nkunda/|title=Mutiganda wa Nkunda biography|publisher=Maisha Film Lab|accessdate=14 October 2020}}</ref> egwu ma nweta ihe nrite n'ọtụtụ mmemme ihe nkiri mpaghara na nke mba
{{DEFAULTSORT:Nkunda, Mutiganda Wa}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
qs88kq6bwecs279sbafvitso3c1w3lr
Samuel Ishimwe
0
37753
728911
449827
2026-09-29T11:29:18Z
Edozie Ojekwe
24584
added {{DEFAULTSORT}}
728911
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=Samuel Ishimwe|other_names=|image=|alt=|caption=|birth_date=|birth_name=Samuel Ishimwe Karemangingo|birth_place=[[Kigali]], [[Rwanda]]|death_date=|death_place=|resting_place=|resting_place_coordinates=<!-- {{coord|LAT|LONG|display=inline,title}} -->|alma_mater=|height=|years_active=2011–present|party=|spouse=|children=|awards=|father=|mother=|relatives=|signature=|website=https://www.cynthiabutare.com|footnotes=|occupation=Director, cinematographer, editor, sound engineer, screenwriter, producer.}}
<ref>{{Cite web|url=https://www.swissfilms.ch/en/film_search/filmdetails/-/id_person/A76E473A8D06475DA0944D06EB9622AB|title=Samuel Ishimwe: career|publisher=swissfilms|accessdate=14 October 2020}}</ref>'''Samuel Ishimwe Karemangingo''' (amụrụ n'afọ 1991), bụ Onye na-eme ihe nkiri na [[Rwanda|Rwandan]]. <ref name="indie">{{Cite web|url=https://indie-mag.com/2018/03/samuel-ishimwe-berlinale-interview/|title=The first rwandan director at berlinale|publisher=indie-mag.com|accessdate=14 October 2020|archivedate=16 October 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201016194546/https://indie-mag.com/2018/03/samuel-ishimwe-berlinale-interview/}}</ref> maara ya nke ọma dị ka onye nduzi nke ihe nkiri dị mkpirikpi a na-eto eto bụ ''Imfura'', ebe ọ ghọrọ onye na-eme ihe nkiri Rwandan mbụ nọchitere anya na Berlinale. Ewezuga ịbụ onye nduzi, ọ bụkwa onye na-ese ihe nkiri, onye nchịkọta akụkọ, onye injinia ụda, onye na-ede ihe nkiri na onye na-emepụta ihe.
== Ndụ onwe onye ==
A mụrụ ya na 1991 na Kigali, Rwanda. <ref name="indie"/> <ref name="berlinale">{{Cite web|url=https://shortsblog.berlinale.de/2018/02/28/samuel-ishimwe-about-his-film-imfura/|title=SAMUEL ISHIMWE ABOUT HIS FILM "IMFURA"|date=28 February 2018|publisher=berlinale|accessdate=14 October 2020}}</ref> hapụrụ ya mgbe ọ bụ nwa ọhụrụ ma nwụọ nne na nna ya na onye ezinụlọ ya n'oge mgbukpọ agbụrụ na Rwanda.
== Ọrụ ==
<ref>{{Cite web|title=Umwanditsi: Samuel Ishimwe > IGIHE|url=https://igihe.com/samuel-ishimwe|accessdate=2022-07-16|work=igihe.com}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://africanfilmny.org/directors/samuel-ishimwe/|title=Samuel Ishimwe bio|publisher=African Filmny|accessdate=14 October 2020}}</ref> gụsịrị akwụkwọ sekọndrị n'afọ 2010, Ishimwe malitere ịrụ ọrụ dị ka onye nta akụkọ na onye na-ese foto na 'Shat.com'. N'afọ 2011, o mere ihe nkiri mkpirikpi mbụ Paying debts nke e gosipụtara na Rwanda Film Festival . N'otu afọ ahụ, o sonyere na ọmụmụ ihe na [[Uganda]] nke Maisha Film Lab duziri. Mgbe ọ nọ na Uganda, ọ rụrụ ọrụ dị ka onye na-enyere onye na-emepụta ihe nkiri na obere akwụkwọ akụkọ Invisible souls. Ka e mesịrị n'afọ 2011, o sonyere na ogbako ntụziaka ihe nkiri a na-akpọ 'K-dox' nke James Longley duziri. N'ọnwa Juun afọ 2012, Ishimwe gụsịrị akwụkwọ ọnwa atọ gbasara ime ihe nkiri na Kwetu Film Institute. Mgbe ahụ <ref name="maisha">{{Cite web|url=http://maishafilmlab.org/maisha-alumni/ishimwe-samuel/|title=Ishimwe Samuel career|publisher=Maisha Film Lab|accessdate=14 October 2020}}</ref> Septemba 2012, o sonyere na ederede na iduzi mmemme akpọrọ 'A Sample of Work'. [1]
O dere edemede nke Crossing Lines ma merie ihe nrite na asọmpi edemede mpaghara nke Goethe Institut Rwanda haziri. O mechara rụọ ọrụ dị ka onye nta akụkọ na onye na-ese foto mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ na Mahadum Mba nke Rwanda . <ref name="maisha"/> Mgbe ahụ ọ gara [[Switzerland]] maka ọmụmụ ihe ọzọ. <ref name="berlinale"/> June 2017, Ishimwe nwetara akara ugo mmụta ihe nkiri na Haute école d'art et de design (Geneva School of Art and Design-HEAD). [1]
N'afọ 2017, o mere mkpirikpi ''Imfura'', nke pụtara 'A mụrụ Mbụ'. Ihe nkiri a na-ekwu maka akụkọ e mere na Rwanda mgbe e gburu agbụrụ. <ref name="indie"/> Ọ bụ mmepụta mbụ nke Rwanda a gụnyere na asọmpi nke Berlinale Shorts. <ref>{{Cite web|url=http://luxorafricanfilmfestival.com/en/PastEditions/2019/JuryMember/Samuel%20Ishimwe|title=Samuel Ishimwe: Director, Rwanda|publisher=Luxor African Film Festival|accessdate=14 October 2020|archivedate=15 November 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211115141113/http://luxorafricanfilmfestival.com/en/PastEditions/2019/JuryMember/Samuel%20Ishimwe}}</ref> nkiri ahụ meriri Silver Bear Jury Price <ref name="berlinale"/> Berlin International Film Festival.
== Ihe nkiri ==
{| class="wikitable"
!Afọ
!Ihe nkiri
!Ọrụ
!Ụdị
!Ihe mgbochi.
|-
|2011
|''Ịkwụ ụgwọ''
|onye nduzi
|Ihe nkiri dị mkpirikpi
|
|-
|2011
|''Mkpụrụ obi ndị a na-adịghị ahụ anya''
|onye na-enyere onye na-emepụta ihe aka
|Ihe nkiri dị mkpirikpi
|
|-
|2014
|''Okporo ụzọ''
|onye nduzi
|Ihe nkiri dị mkpirikpi
|
|-
|2014
|''Uruzi''
|onye nduzi
|Ihe nkiri dị mkpirikpi
|
|-
|2016
|''Ndị Nnapụta''
|Onye na-ese ihe nkiri
|Ihe nkiri dị mkpirikpi
|
|-
|2016
|''Imegide Ndị E Mere''
|Onye na-ese ihe nkiri
|Ihe nkiri dị mkpirikpi
|
|-
|2017
|''Imfura''
|onye nduzi, ihe nkiri, onye na-ese ihe nkiri, nchịkọta akụkọ, onye na'emepụta ụda
|Ihe nkiri dị mkpirikpi
|<ref>{{Cite web|url=https://africa.film/imfura-a-samuel-ishimwe-short-film/|title=Imfura|publisher=africa.film|accessdate=14 October 2020|archivedate=15 November 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211115141954/https://africa.film/imfura-a-samuel-ishimwe-short-film/}}</ref>
|-
|2018
|''Enwetara m ihe m ma hapụ m''
|Onye na-ese ihe nkiri, onye na-emepụta ihe
|Ihe nkiri dị mkpirikpi
|
|-
|2020
|''Akpụkpọ anụ''
|onye na-emepụta ihe nkiri
|Ihe nkiri dị mkpirikpi
|
|}
== Edensibia ==
{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* {{IMDb name|nm9654440}}mechara rụọ ọrụ dị ka onye nta akụkọ na onye na-ese foto mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ na Mahadum Mba nke Rwanda . Mgbe ahụ ọ gara Switzerland m
{{DEFAULTSORT:Ishimwe, Samuel}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
jlfxru3jhrd108bqgq4i2wzbu0n2air
Oceanne Iradukunda
0
37754
728914
541346
2026-09-29T11:36:55Z
Edozie Ojekwe
24584
added {{DEFAULTSORT}}
728914
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox biography vcard"
! colspan="2" class="infobox-above" style="font-size:125%;" |<div class="fn" style="display:inline-block">Ọmarịcha Oceanne Iradukunda</div>
|-
| colspan="2" class="infobox-image" |[[File:Oceanne Iradukunda.jpg|frameless]]<div class="infobox-caption">Belle na 2018</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |A mụrụ ya
| class="infobox-data" |<div class="nickname" style="display:inline">Ọmarịcha Oceanne Iradukunda</div><br /><span style="display:none"> </span> <span style="display:none">(<span class="bday">1996-11-11</span>)</span> Nọvemba 11, 1996 (afọ 27) <br /><div class="birthplace" style="display:inline">[[Rwanda]]</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Ọrụ
| class="infobox-data role" |<templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><div class="hlist">
* [[Actor|Onye na-eme ihe nkiri]]
* Onye edemede
* Onye nduzi ihe nkiri
</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Afọ ndị ọ na-arụsi ọrụ ike
| class="infobox-data" |2000 - Ugbu a
|-
! class="infobox-label" scope="row" |A maara ya maka
| class="infobox-data" |<templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><div class="hlist">
* ''Sistas (usoro ihe omume TV) '' (2019 - ugbu a)
* 'Ruo mgbe Ọnwụ Na-apụ n'Anyị (2017)
</div>
|}
Belle Oceanne Iradukunda (amụrụ na Nọvemba 11, 1996) bụ onye Rwandan-American na-eme ihe nkiri, Onye nduzi ihe nkiri, na onye edemede. <ref>{{Cite web|url=https://www.moviebuff.com/directory/people?page=232&sort=asc|title=People|publisher=Moviebuff|accessdate=November 7, 2020}}</ref> A mụrụ ya ma zụlite ya na [[Rwanda]], ma bi ugbu a na [[Los Angeles]], [[California]]. <ref name="TEN">{{Cite web|url=http://expressnews.rw/belle-oceanne-iradukunda-a-rwandan-living-in-usa-shining-in-hollywood-stardom/|title=Belle oceanne Iradukunda a Rwandan living in USA shining in Hollywood stardom|publisher=The New News|accessdate=November 7, 2020|archivedate=November 13, 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211113173934/http://expressnews.rw/belle-oceanne-iradukunda-a-rwandan-living-in-usa-shining-in-hollywood-stardom/}}</ref> nabatara aha njirimara ya, Belle, site na ihe nkiri dịka Living with the Dead, Till Death Do Us Apart, na Shifty Business . [1]
== Ọrụ ==
Iradukunda pụtara <ref>{{Cite web|url=https://allafrica.com/stories/201910220143.html|title=Rwanda: Actress Oceanne Iradukunda to Star in Hollywood TV Series|publisher=The New Times|author=Mbabazi|first=Joan|work=All Africa|accessdate=November 7, 2020}}</ref> Ihe nkiri TVHollywood nke Tyler Perry kpọrọ, Sistas, nke a na-egosi na telivishọn na BET site na Ọktoba 23, 2019, na-arụ ọrụ nke onye na-ere nri. <ref>{{Cite web|url=https://www.newtimes.co.rw/news/rwandan-actress-oceanne-iradukunda-star-hollywood-tv-series|title=Rwandan actress Oceanne Iradukunda to star in Hollywood TV series|author=Mbabazi|first=Joan|date=October 20, 2019|publisher=The New Times|accessdate=November 7, 2020}}</ref> <ref name="TEN"/> <ref>{{Cite web|url=https://new-movies123.co/tv-series/sistas-season-1/6d2BdNyH|title=Sistas – season 1|publisher=Movies 123|accessdate=November 7, 2020}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://hd-movie.info/?id=10915870|title=Thank you for underestimating me (2020)|publisher=HD-MOVIES|accessdate=November 7, 2020|archivedate=November 13, 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211113173934/https://hd-movie.info/?id=10915870}}</ref>'afọ 2020, o dere ma duzie ihe nkiri ahụ, Thank You for Underestimating Me.
== Ihe nkiri ==
=== Ihe nkiri ===
{| class="wikitable"
! style="background:#B0C4DE;" |Afọ
! style="background:#B0C4DE;" |Ihe nkiri
! style="background:#B0C4DE;" |Ọrụ
! style="background:#B0C4DE;" |Ihe edeturu
! style="background:#B0C4DE;" |Ihe mgbochi.
|-
|2020
|''Ekele maka ileda m anya''
|Onye nduzi •Onye edemede<br />
|Ihe nkiri ihe nkiri na-eme n'oge mmepụta
|<ref>{{Cite web|url=https://m.imdb.com/title/tt10915870/|title=Thank you for Underestimating me (2020)|publisher=[[IMDb]]|accessdate=November 7, 2020}}</ref>
|-
|2017
|''<nowiki/>' mgbe Ọnwụ Kewara Anyị''
|Onye na-eme ihe nkiri
|Ịhụnanya, Ihe Na-akpali Akpali
|<ref>{{Cite web|url=https://media.dream13.com/til-death-us-part-2017/|title=Til Death Do Us Part (2017)|date=September 29, 2017|publisher=General Film|work=Dream13Media|accessdate=December 10, 2020}}</ref>
|}
=== Telivishọn ===
{| class="wikitable"
! style="background:#B0C4DE;" |Afọ
! style="background:#B0C4DE;" |Ihe nkiri
! style="background:#B0C4DE;" |Ọrụ
! style="background:#B0C4DE;" |Ihe edeturu
! style="background:#B0C4DE;" |Ihe mgbochi.
|-
|2019-dị ugbu a
|''Ụzọ ndị ọzọ''
|Loni
|Ihe nkiri TV
|
|}
== Arụmụka ==
<ref>{{Cite web|url=https://www.newtimes.co.rw/entertainment/word-has-it|title=K8 defied court order to pay fine for music piracy|date=March 30, 2018|publisher=New Times Newsletter|accessdate=December 10, 2020}}</ref> Machị 2018, The New Times nke Rwanda kọrọ na onye na-eme ihe nkiri ahụ boro onye isi na-ahazi Kigali International Fashion Week, John Bunyeshuli, ebubo na ọ zuru ohi nke echiche mbụ ya.
== Edensibia ==
{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* Belle Oceanne Iradukunda na [[IMDb]]
* [https://www.stage32.com/profile/646712/about Oceanne Iradukunda] na Stage32
* leoceanneofficial na Instagramna-egosi na telivishọn na BET site na Ọktoba 23, 2019, na-arụ ọrụ nke onye na-ere nri.
{{DEFAULTSORT:Iradukunda, Oceanne}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
nhilxv8dyki2xo0uco9obwivz8bfa82
Kivu Ruhorahoza
0
37756
728917
496448
2026-09-29T11:38:58Z
Edozie Ojekwe
24584
added {{DEFAULTSORT}}
728917
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
|name = Kivu Ruhorahoza
| image = File:Kivu Ruhorahoza.jpg
| birth_date = {{birth date and age|1982|12|06|df=y}}
| birth_place = [[Kigali]], [[Rwanda]]
| occupation = [[Film director]], [[screenwriter]] and [[film producer|producer]]
| yearsactive =
| notable_works = Grey Matter
|website=
}}
'''Kivu Ruhorahoza''' bụ onye nduzi ihe nkiri Rwandese, onye edemede na onye na-emepụta ihe. A maara ya n'ụwa niile maka ihe nkiri ya bụ Grey Matter nke meriri Jury Special Mention for Best Emerging Filmmaker na 2011 Tribeca Film Festival na Ecumenical Jury special mention na 2011 Warsaw Film Festival. O nwetakwara nnukwu ihe nrite nke Tübingen French Film Festival, onye nduzi kacha mma na Signis Award nke Cordoba African Film Festival na Jury Special Prize nke Khouribga African Film Festival.
A mụrụ ya na Kigali na Disemba 6, 1982, Kivu banyere n'ọrụ ihe nkiri na-arụ ọrụ na 2004 dị ka onye na-enyere Eric Kabera, onye na-emepụta ihe na Rwanda aka, mgbe ahụ, a kwalitere ya ka ọ bụrụ onye njikwa mmepụta, ebe ọ na-enyere ndị ọrụ akụkọ na-abịa Rwanda aka site na BBC ma ọ bụ CNN, agbanyeghị na mmasị ya bụ ihe nkiri.
Kivu Ruhorahoza rutere na ikpo okwu ihe nkiri mba ụwa na 2007 na ihe nkiri mkpirikpi mbụ ya Confession nke meriri City of Venice Award na Milan African, Asian na Latin American Film Festival ma gosipụta ya na Venice Film Festival. Ihe nkiri ya nke abụọ dị mkpirikpi Lost in the South (2008) meriri Best African Short Film na Vues D'Afrique Festival na Montreal ma gosipụta ya na Rotterdam International Film Festival.
== ''Akụkọ na-acha ntụ ntụ'' ==
<ref>{{Cite news|author=DeWITT|first=David|title=Unearthing the Meaning in a Massacre|url=https://movies.nytimes.com/2012/01/19/movies/grey-matter-a-rwandan-film-review.html?_r=0|accessdate=2 March 2013|work=New York Times|date=January 18, 2012}}</ref>'afọ 2011, Kivu Ruhorahoza welitere ọrụ ya mgbe ọ wepụtara ihe nkiri mbụ ya bụ Grey matter, ihe nkiri gbasara mkpasasị uche na ara mgbe Mgbukpọ agbụrụ nke Rwanda nke afọ 1994 gasịrị. E mepụtara ihe nkiri ahụ na Rwanda n'ọnọdụ ego na-adịghị akwụsi ike, mana ọ nwere nnukwu ihe ịga nke ọma ma gaa n'ihu na-egwu na mmemme ihe nkiri mba ụwa gụnyere Tribeca, Melbourne, Warsaw, Rotterdam, Dubai, Durban, Göteborg na Festival do Rio.
== ''Ihe nke Onye Na-agagharị Agagharị'' ==
N'afọ 2014, Kivu malitere imepụta ihe ngosi nke abụọ ya bụ Things of the Aimless Wanderer, ihe nkiri banyere isiokwu dị nro nke mmekọrịta dị n'etiti "ndị obodo" na ndị ọdịda anyanwụ. Ihe nkiri banyere paranoia, enweghị ntụkwasị obi na nghọtahie, a gbara ihe nkiri ahụ kpamkpam na BlackMagic Cinema Camera, na obere mmefu ego na ndị ọrụ mpaghara. A họpụtara ya n'ụzọ iwu kwadoro ka ọ bụrụ nke mbụ na Sundance Film Festival na mmemme New frontier.
== Edensibia ==
{{Reflist}}<nowiki>http://www.tribecafilm.com/festival/features/Kivu_Ruhorahoza_Grey_Matter.html#</nowiki>. UTH4ajBTBp5 E debere ya na Wayback Machine "Tribeca Film Festival on Kivu Ruhorahoza"
== Njikọ mpụga ==
* Kivu RuhorahozanaIMDb mmefu ego na ndị ọrụ mpaghara. A họpụtara ya n'ụzọ iwu kwadoro ka ọ bụrụ nke mbụ na mmefu ego na ndị ọrụ mpaghara. ya n'ụzọ iwu kw
{{DEFAULTSORT:Ruhorahoza, Kivu}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
g1ykklwh3ohob4kqx9l0sb7lrx3nlpe
Narjiss Nejjar
0
37758
728709
199556
2026-09-28T19:42:13Z
Edozie Ojekwe
24584
added {{DEFAULTSORT}}
728709
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=Narjiss Nejjar|image=|birth_name=|native_name=|birth_date=1971|birth_place=[[Tangiers]], [[Morocco]]|death_date=|death_place=|death_cause=|nationality=[[Moroccan people|Moroccan]]|occupation=Director, screenwriter|years_active=|notable_works=Wake Up Morocco}}
'''Narjiss Nejjar''' (amụrụ n'afọ 1971) bụ onye na-eme ihe nkiri na onye na-ede ihe nkiri na [[Morocco|Moroccan]]. E gosipụtara ihe nkiri ya ''Les Yeux Secs'' (Cry No More) [lower-alpha 1] na Cannes n'afọ 2003. <ref name="cannes">{{Cite web|title=Narjiss NEJJAR|url=http://www.festival-cannes.com/fr/archives/artist/id/319624.html|work=Festival De Cannes|accessdate=23 January 2016}}</ref>
== Mbido ndụ na ọrụ ==
Nejjar <ref name="armes">{{Cite book|author=Armes|first=Roy|title=Dictionary of African Filmmakers|date=2008|publisher=Indiana University Press|location=Bloomington, IN|isbn=9780253000422|url=https://books.google.com/books?id=88sTRTl6yKwC&pg=PA223|accessdate=23 January 2016}}</ref> nwa akwụkwọ na ESRA na [[France|Paris]], ebe ọ gụrụ ihe nkiri.
N'afọ 1994, o duziri ihe nkiri mbụ ya bụ L'exigence de la Dignite . <ref name="bladi">{{Cite news|title=Narjiss Nejjar|url=http://www.bladi.net/narjiss-nejjar.html|accessdate=1 February 2016|publisher=Websil Sarl|date=October 19, 2005}}</ref> <ref name="phone">{{Cite book|author=Pallister|first=Janis L.|title=Noteworthy Francophone Women Directors: A Sequel|date=2011|publisher=Fairleigh Dickinson University Press ; Rowman & Littlefield|location=Madison, NJ; Lanham, Md.|isbn=9781611474435|pages=100-101|url=https://books.google.com/books?id=YMv0a2cWVgMC&pg=PA101|accessdate=23 January 2016}}</ref> rụrụ ọrụ na ihe nkiri na ihe nkiri akụkọ ifo; ihe nkiri ya a kacha mara amara, Les Yeux Secs malitere dị ka ihe nkiri banyere ụmụ nwanyị Tizi mana ụmụ nwanyị ahụ jụrụ ka e mee ya. E gosipụtara ihe nkiri ahụ na mmemme ihe nkiri Cannes nke afọ 2003 na 4th International Festival of Rabat Film ebe ọ natara nnukwu ihe nrite. <ref name="bladi" />
Ọ bụkwa onye dere akwụkwọ akụkọ Cahier d'empreintes; nke e wepụtara na 1999. <ref name="armes">{{Cite book|author=Armes|first=Roy|title=Dictionary of African Filmmakers|date=2008|publisher=Indiana University Press|location=Bloomington, IN|isbn=9780253000422|url=https://books.google.com/books?id=88sTRTl6yKwC&pg=PA223|accessdate=23 January 2016}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFArmes2008">Armes, Roy (2008). [https://books.google.com/books?id=88sTRTl6yKwC&pg=PA223 ''Dictionary of African Filmmakers'']. Bloomington, IN: Indiana University Press. p. 223. [[ISBN]] [[Special:BookSources/9780253000422|<bdi>9780253000422</bdi>]]<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">23 January</span> 2016</span>.</cite></ref>
Nejjar bụ nwa nwanyị nke onye edemede [[Noufissa Sbai]]; Sbai bụ onye na-emepụta Les Yeux Secs .
== Ihe nkiri ndị a họọrọ ==
* ''Ihe Nkwanye ùgwù chọrọ'' (1994)
* Khaddouj, Ihe ndekọ nke Targha (1996)
* Ebe a na-akpọ Salines (1998)
* ''Eluigwe nke asaa'' (2001)
* Mirror of the Mad (2002)
* ''[[Anya kpọrọ nkụ]]'' (Cry No More, 2003)
* ''Teta Morocco'' (2006)
* ''[[Ebe ndị mmụọ ozi na-akwụsị]]'' (2010)
* ''Onye hụrụ rif n'anya'' (2011)
== Hụkwa ==
* Ihe nkiri nke Morocco
* [[Doha Moustaquim]]
== Ihe edeturu ==
== Edensibia ==
{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* {{IMDb name|nm1280592}}
* [http://www.allocine.fr/personne/fichepersonne_gen_cpersonne=90844.html Narjiss Nejjar] na Allocine (French)
mara amara, Les Yeux Secs malitere dị ka ihe nkiri banyere ụmụ nwanyị Tizi mana ụmụ mara amara, Les Yeux Secs malitere dị ka ihe nkiri banyere ụmụ nwanyị Tizi mana ụmụ{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:Nejjar, Narjiss}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
2vhibqgj4prve6dn2qbpk4tn5mepvfx
Tarik El Idrissi
0
37759
728918
496384
2026-09-29T11:40:54Z
Edozie Ojekwe
24584
added {{DEFAULTSORT}}
728918
wikitext
text/x-wiki
[[Usòrò:Tarik El Idrissi 2023.jpg|thumb|MV5BMmMwNjFlM2EtNWUwYS00NGI4LThkMzktMTY0ZjU3OTJjN2NkXkEyXkFqcGdeQXVyMjQwMDg0Ng@@. V1.]]
'''Tarik El Idrissi''' ({{lang-ar|طارق الادريسي}}; amuru March na 21, 1978) bụ onye Moroccan director, screenwriter na emeputa<ref>{{Cite web|title=Tarik El Idrissi|url=https://lecube-art.com/artiste/tarik-el-idrissi/?lang=en|accessdate=2023-11-30|work=Le Cube|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite journal|author=Orlando|first=Valérie K.|date=April 2018|title=Tarik El Idrissi, Rif 1958-59: Briser le silence|url=https://www.cambridge.org/core/journals/african-studies-review/article/abs/tarik-el-idrissi-rif-195859-briser-le-silence-rif-195859-break-the-silence-2015-morocco-moroccan-arabic-with-english-french-and-spanish-subtitles-1-hour-16-min-distributed-by-sofia-aghilas-no-price-reported-available-on-youtube/14CDDA85463DC844B2B57CC9DB3292F1|journal=African Studies Review|language=en|volume=61|issue=1|pages=286–287|doi=10.1017/asr.2017.127|issn=0002-0206}}</ref><ref>{{Cite journal|author=Orlando|first=Valérie K.|date=2018|title=Rif 1958-59: Briser le silence by Tarik El Idrissi (review)|url=https://muse.jhu.edu/pub/122/article/691668|journal=African Studies Review|volume=61|issue=1|pages=286–287|doi=10.1017/asr.2017.127|issn=1555-2462}}</ref><ref>{{Cite web|title=:: CENTRE CINEMATOGRAPHIQUE MAROCAIN ::|url=https://www.ccm.ma/en/cineaste-379|accessdate=2023-11-30|work=www.ccm.ma}}</ref><ref>{{Cite web|author=Valisi|first=Khalid|date=2020-01-17|title="Sound of Berberia", interview with the director|url=https://mediorientedintorni.com/index.php/2020/01/17/sound-of-berberia-interview-with-the-director/?lang=en|accessdate=2023-11-30|work=Medio Oriente e Dintorni|language=en-US}}</ref>
== Mbido ndụ na agụmakwụkwọ ==
Mgbe ọ dị afọ iri abụọ na 1999, El Idrissi banyere n'ụgbọ mmiri ịkụ azụ na-aga Canary Islands, na-arụ ọrụ dị ka onye na-arụkọ ọrụ. N'ịbụ onye ọchịchọ siri ike ịchọpụta ụwa ma chọta ezigbo onwe ya kpaliri, mkpebi a gosipụtara mmalite nke njem ya. [https://www.imdb.com/name/nm4489662/] o biri na Madrid, ọ gbasoro mmasị ya maka ihe nkiri ma chọpụta ọkpụkpọ ya mgbe ọ na-eme ihe nkiri dị mkpirikpi n'oge ọ nọ n'ụlọ akwụkwọ.
== Ọrụ ==
Kemgbe ahụ, Tarik el Idrissi emeela nke ọma dị ka onye na-eme ihe nkiri, ebe ọ mepụtara, duzie, ma dee ihe ngosi atọ na ihe nkiri, ha niile na-ekwu maka okwu ndị dị mkpa dị ka ncheta akụkọ ihe mere eme, mbata, na njirimara Berber. A na-egosipụta ụzọ pụrụ iche ya ọ bụghị naanị na ọdịnaya nke ọrụ ya kamakwa n'ụdị, na-agwakọta ma na-enyocha ụdị ọdịyo dị iche iche.
[https://www.ccm.ma/en/cineaste-379] [https://lecube-art.com/artiste/tarik-el-idrissi/?lang=en] nke a, o mepụtara usoro abụọ na ihe nkiri telivishọn maka telivisheneng Moroccan, na-eme ka ọnọdụ ya dị ka onye na-eme ihe nkiri nwere mmetụta na ihe nkiri audiovisual.
== Edensibia ==
N'ịbụ onye ọchịchọ siri ike ịchọpụta ụwa ma chọta ezigbo onwe ya kpaliri, mkpebi a gosipụtara
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:El Idrissi, Tarik}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
bzs4vpy4x5mvouqqmsli6ypperaqnpe
Amelia Umtire
0
37760
728919
195494
2026-09-29T11:41:53Z
Edozie Ojekwe
24584
added {{DEFAULTSORT}}
728919
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|image=|caption=}}
'''Amelia መithire''' (amụrụ n'afọ 1991) bụ onye nduzi ihe nkiri Rwandan-German, onye na-emepụta ihe, na onye na-ede ihe nkiri.
== Akụkọ ndụ ==
A mụrụ መithire na Kigali, Rwanda n'afọ 1991. N'afọ 2015 ọ duziri usoro weebụ Polyglot ebe ọ tụbara nwanne ya nwanyị Amanda Mukasonga dị ka onye isi nke ihe nkiri mkpirikpi atọ nke etinyere na YouTube n'afọ 2015. E gosipụtara usoro ahụ na mmemme mba ụwa dị iche iche dị ka Tribeca Film Festival, Festival D'Angers, International Short Film Festival Oberhausen na ụlọ ngosi nka na ebe ngosi ihe mgbe ochie dị ka Victoria na Albert Museum. Usoro ahụ meriri "Best International Web Series" na Festival Tous Ecrans na Geneva na Best German Web Series na Webfest Berlin. E gosipụtara ihe nkiri ya dị mkpirikpi "Mugabo" (2017) na International Film Festival Rotterdam na Blackstar Film Festival ebe ọ meriri Best Experimental Film, Berlin Biennale, MCA Chicago, MOCA Los Angeles dị ka akụkụ nke Black Radical Imagination Showcase nke Darol Kae na Jheanelle Brown haziri.N'afọ 2018, o duziri vidiyo e nyere iwu ka ọ bụrụ ihe ngosi maka njem ncheta afọ iri abụọ nke The Miseducation of Lauryn Hill .N'afọ 2018 o dere, duzie ma dekọọ egwu "Vaterland" nke a họpụtara maka Prix Europa. O gosipụtara ọrụ ya na ọrụ ndị ọzọ na ngosipụta onwe ya na nke otu na Berlin, Houston, Cologne, Braunschweig, Florence na Kigali.Ọ bụ onye nwetara onyinye Villa Romana, ihe nrite nka kacha ochie na Germany.Ọ na-ede maka German TV ma na-emepụta ihe osise vidio, ihe ngosi na ihe nkiri maka ndị na-ege ntị Bekee na German.
E gosipụtara ọrụ ya n'ọtụtụ mmemme ihe nkiri, gụnyere MOCA Los Angeles, MCA Chicago, Tribeca Film Festival, Smithsonian African American Film Festival, International Film Festival Rotterdam . <ref name="fkbp5">{{Cite news|title=Amelia Umuhire: FKBP5|url=https://www.contemporaryand.com/exhibition/amelia-umuhire-fkbp5/|accessdate=14 October 2020|work=Contemporary And|date=7 February 2019}}</ref>
== Ihe nkiri ==
* 2015: Polyglot (usoro Weebụ)
* 2016: ''Mugabe''
* 2019: ''Eze Ònye''
* 2020: ''Kana''
== Edensibia ==
#Amelia Umuhire: FKBP5". Contemporary And. 7 February 2019. Retrieved 14 October 2020.{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* [https://web.archive.org/web/20211105031800/https://iffr.com/en/persons/amelia-umuhire Profaịlụ IFFR]
{{DEFAULTSORT:Umtire, Amelia}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
gjai59gswf66yji60t1n69qyo2vr0p9
Ousmane Sembène
0
37887
728645
728263
2026-09-28T18:17:25Z
InternetArchiveBot
11600
Add 1 book for (20260928)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]]
728645
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Ousmane Sembène''' ( [usman sɑ̃ спон]; 1 Jenụwarị 1923 ma ọ bụ 8 Jenụwarụ 1923<ref name="Gadjigo2010">{{Cite book|author=Samba Gadjigo|title=Ousmane Sembène: The Making of a Militant Artist|url=https://books.google.com/books?id=8vOxxoBXTVcC&pg=PA7|date=6 May 2010|publisher=Indiana University Press|isbn=978-0-253-00426-0|pages=7}}</ref> - 9 June 2007), nke a na-ekwukarị na ụdị French dị ka '''Sembène Ousmane''' nke o yiri ka ọ na-akwado dị ka ụzọ isi mesie "mmanye ọchịchị" nke emume aha a ike ma mebie ya, <ref>{{Cite journal|author=Jonassaint|first=Jean|date=2010|title=Le cinéma de Sembène Ousmane, une (double) contre-ethnographie : (Notes pour une recherche)|url=https://www.erudit.org/fr/revues/ethno/2010-v31-n2-ethno3691/039372ar/|journal=Ethnologies|language=fr|volume=31|issue=2|pages=241–286|doi=10.7202/039372ar|issn=1481-5974}}</ref> bụ onye nduzi ihe nkiri Senegalese, onye mmepụta na onye edemede. <ref name="LA">{{Cite web|url=http://www.latimes.com/news/obituaries/la-me-sembene14jun14,1,4130153.story?track=rss|title=Ousmane Sembene, 84; Senegalese hailed as 'the father of African film'|work=[[Los Angeles Times]]|date=2007-06-14|accessdate=2017-11-11}}</ref> ''Los Angeles Times'' weere ya dị ka otu n'ime ndị edemede kachasị ukwuu n'Africa ma a na-akpọkarị ya "nna nke ihe nkiri Afrịka". [1] sitere n'ezinụlọ Serer site n'akara nne ya sitere n'agbụrụ Matar Sène, Ousmane Sembène dọtara mmasị ya karịsịa na ememme okpukpe Serer karịsịa ''Ememme Tuur''.
== Oge ọ malitere ==
A mụrụ nwa nwoke nke onye ọkụ azụ, Ousmane Sembène na Ziguinchor na Casamance n'ezinụlọ Lebou. Site n'oge ọ bụ nwata, ọ matara okpukpe Serer karịsịa ''Ememme Tuur'', ebe e mere ya "ohu ofufe". bụ ezie na ndị ''Tuur'' na-achọ ka mmụọ ndị nna ha (Pangool) nye ha mmiri ara ehi, Sembène ejighị ọrụ ya dị ka onye na-ejere okpukpe ozi kpọrọ ihe ma bụrụ onye a maara maka ịṅụ onyinye ndị e nyere ndị nna nna ha. Ụfọdụ n'ime ọrụ ya ndị toro eto na-adabere na isiokwu Serer. Nne nne ya zụlitere ya ma nwee mmetụta dị ukwuu n'ebe ọ nọ. Ụmụ nwanyị na-arụ ọrụ dị mkpa n'ọrụ ya. <ref name="Sem">
{{in lang|en}} Gadjigo, Samba, "Ousmane Sembène: The Making of a Militant Artist", Indiana University Press, (2010), p 16, {{ISBN|0253354137}} [https://books.google.com/books?id=8vOxxoBXTVcC&dq=serer+maternal+clans&pg=PA16] (Retrieved : 10 August 2012)</ref>
Ihe ọmụma Sembène banyere French na [[Arabic]] bụ isi ma e wezụga Wolof, asụsụ nne ya, sochiri ịga ya na madrasa, dị ka ọ na-adịkarị n'ọtụtụ ụmụ nwoke Alakụba, na ụlọ akwụkwọ French ruo 1936, mgbe ya na onye isi ụlọ akwụkwọ ahụ sere okwu. Sembène <ref>{{Cite web|url=http://www.newsreel.org/articles/ousmanesembene.htm|title=Ousmane Sembene: The Life of a Revolutionary Artist|work=newsreel.org|accessdate=2016-10-04}}</ref> nna ya rụọ ọrụ - ọ na-arịa ọrịa n'oké osimiri - ruo 1938, mgbe ahụ ọ kwagara Dakar, ebe ọ rụrụ ọrụ aka dị iche iche.
N'afọ 1944, e debara aha Sembène n'akwụkwọ na Senegalese Tirailleurs (otu ndị agha nke Ndị agha France). <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=cRGFSuCDDWwC&q=ousmane+sembene&pg=PR9|title=Ousmane Sembène: Interviews|author=Busch|first=Annett|date=2008|publisher=University Press of Mississippi|isbn=9781934110867|language=en}}</ref> Ọrụ ya na [[World War II|Agha Ụwa nke Abụọ]] mechara bụrụ na ndị Free French Forces. Mgbe agha ahụ gasịrị, ọ laghachiri n'ala nna ya ma na 1947 sonye na ogologo oge ụgbọ okporo ígwè, nke o mechara dabere na akwụkwọ akụkọ ya bụ God's Bits of Wood (1960).
Ná ngwụsị afọ 1947, ọ gara France, ebe ọ rụrụ ọrụ na ụlọ ọrụ Citroën na Paris wee gaa n'ọdụ ụgbọ mmiri na Marseilles, na-arụsi ọrụ ike na òtù ndị ọrụ France. Ọ sonyeere CGT nke ndị Kọmunist na-eduzi na ndị Kọmunisti, na-enyere aka iduzi ọgbaghara iji gbochie mbupu ngwá agha maka agha ndị France na Vietnam. N'oge a, ọ chọpụtara onye edemede Harlem Renaissance Claude McKay na onye edemede Marxist nke Haiti Jacques Roumain.
== Ọrụ edemede mbụ ==
Sembène kụziiri onwe ya ịgụ na ide na French ma mesịa jiri ọtụtụ ahụmahụ ndụ ya mee ihe na akwụkwọ akụkọ mbụ ya n'asụsụ French, Le Docker Noir (The Black Docker, 1956), <ref name="LA"/> akụkọ Diaw, onye Africa na-eme njem nke na-eche ịkpa ókè agbụrụ na mmeso ọjọọ ihu na ọdụ ụgbọ mmiri na Marseilles. Diaw dere akwụkwọ akụkọ, nke nwanyị ọcha mechara zuo ma bipụta ya n'aha ya; ọ na-eche ya ihu, gbuo ya na mberede, ma kpee ya ikpe ma gbuo ya n'ihe nkiri ndị na-echetara Albert Camus The Stranger (1942, nke a sụgharịrị dị ka The Outsider). Ọ bụ ezie na akwụkwọ ahụ na-elekwasị anya karịsịa na mmeso ọjọọ nke ndị mbịarambịa Africa, Sembène kọwakwara mmegbu nke ndị ọrụ Arab na Spanish, na-eme ka o doo anya na okwu ndị ahụ metụtara xenophobia dịka ha na-eme agbụrụ. Dị ka ọtụtụ n'ime akụkọ ifo ya, a na-ede ya n'ụzọ mmekọrịta mmadụ na ibe ya. Ọ malitere aha Sembène n'akwụkwọ ma nye ya nkwado ego iji gaa n'ihu na-ede akwụkwọ.
Akwụkwọ akụkọ nke abụọ nke Sembène,''Mba, ndị mara mma m!'' (Oh mba, ndị m mara mma!, 1957), na-akọ akụkọ banyere Oumar, onye ọrụ ugbo ojii nwere oké ọchịchọ na-alaghachi n'obodo ya bụ Casamance na nwunye ọhụrụ na echiche maka imeziwanye ọrụ ugbo nke mpaghara ahụ. Otú ọ dị, Oumar na-alụ ọgụ megide ma gọọmentị French na usoro mmekọrịta obodo, ma mesịa gbuo ya. ''Mba, ndị mara mma m!'' bụ ihe ịga nke ọma mba ụwa, na-enye Sembène akwụkwọ ịkpọ òkù site na gburugburu ụwa, ọkachasị site na mba Ndị Kọmunist dị ka China, Cuba, na Soviet Union.
Akwụkwọ akụkọ nke atọ na nke a ma ama nke Sembène bụ Les Bouts de Bois de Dieu (God's Bits of Wood, 1960); <ref name="LA"/> ọtụtụ ndị nkatọ na-ewere ya dị ka ọrụ nka ya, naanị ''Xala'' na-asọ mpi. Akwụkwọ akụkọ ahụ na-akọ akụkọ ndụ nke ụgbọ okporo ígwè na-eme ngagharị iwe n'ọdụ ụgbọ okporo ígwè Dakar-Niger nke were site na 1947 ruo 1948. Ọ bụ ezie na onye na-ekwuchitere ndị otu ahụ, Ibrahima Bakayoko, bụ onye kachasị mkpa, akwụkwọ akụkọ ahụ enweghị ezigbo dike ma e wezụga obodo ahụ n'onwe ya, nke na-agbakọta ọnụ n'ihu ihe isi ike na mmegbu iji kwado ikike ha. N'ihi ya, akwụkwọ akụkọ ahụ gosipụtara ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ ihe odide iri ise na Senegal na [[Mali]] agbata obi ya, na-egosi ọgbaghara ahụ site n'akụkụ niile enwere ike; na nke a, a na-ejikarị akwụkwọ akụkọ ahụ tụnyere Germinal nke Emile Zola.
Sembène sochiri Les Bouts de Bois de Dieu na (1962) nchịkọta akụkọ dị mkpirikpi Voltaïque (Tribal Scars). Nchịkọta ahụ nwere akụkọ dị mkpirikpi, akụkọ, na akụkọ ifo, gụnyere "La Noire de..." nke ọ ga-emecha mee ka ọ bụrụ ihe nkiri mbụ ya. N'afọ 1964, o wepụtara l'''Harmattan'' (The Harmattan), akwụkwọ akụkọ dị egwu banyere ntuli aka maka nnwere onwe n'isi obodo Afrịka.
Site na 1962 ruo 1963, Sembène mụrụ ime ihe nkiri otu afọ na Gorky Film Studio, Moscow, n'okpuru onye nduzi Soviet Mark Donskoy.
== Ọrụ edemede mgbe e mesịrị ==
Site na mbipụta 1965 nke Le mandat, nke Vehi-Ciosane (The Money Order and White Genesis) bu ụzọ, nkwenye Sembène malitere ịgbanwe. Dị nnọọ ka o ji ike wakpo mmegbu agbụrụ na akụ na ụba nke gọọmentị France, ya na akwụkwọ akụkọ abụọ a, ọ tụgharịrị anya ya na ndị isi Africa rụrụ arụ nke sochiri. <ref>{{Cite news|author=Firoze Manji|title=The Rise and Significance of Lotus|url=https://codesria.org/spip.php?article1976|accessdate=24 October 2021|work=CODESRIA|date=3 March 2014|archive-date=9 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210609082847/https://codesria.org/spip.php?article1976|url-status=dead}}</ref> bụ otu n'ime ndị nyere aka na ''Lotus'' nke a malitere na Cairo na 1968 ma bụrụ nke Egypt na Soviet Union kwadoro.
Sembène gara n'ihu n'isiokwu a na akwụkwọ akụkọ 1973 ''Xala'', akụkọ nke El Hadji Abdou Kader Beye, onye ọchụnta ego bara ọgaranya nke ihe o kwenyere na ọ bụ ọbụbụ ọnụ nke Enweghị ike ("xala" na Wolof) n'abalị agbamakwụkwọ ya na nwunye ya mara mma, nke atọ. El Hadji na-echegbu onwe ya maka iwepụ ọbụbụ ọnụ ahụ site na ileta Marabouts, mana ọ bụ naanị mgbe ọ tụfuru ọtụtụ ego ya na aha ya ka ọ chọpụtara na isi iyi ahụ bụ onye arịrịọ bi n'èzí ọfịs ya, onye o mejọrọ n'inweta akụ ya.
== Ihe nkiri ==
Dị ka onye edemede na-echegbu onwe ya banyere mgbanwe mmekọrịta mmadụ na ibe ya, Sembène chọrọ imetụ ndị na-ege ntị aka. Ọ ghọtara na ọrụ ya ga-eru naanị ndị isi ọdịbendị, mana na ihe nkiri bụ "ụlọ akwụkwọ abalị ndị mmadụ" <ref name="LA"/> ma nwee ike iru ọtụtụ ndị na-ege ntị n'Afrịka.
N'afọ 1963, Sembène mepụtara ihe nkiri mbụ ya, obere ihe a na-akpọ ''Barom Sarret'' (The Wagoner). N'afọ 1964, o mere obere ihe ọzọ akpọrọ ''Niaye''. N'afọ 1966, o mepụtara ihe nkiri mbụ ya, La Noire de...''Onye Ojii nke ...'', dabere na otu n'ime akụkọ mkpirikpi nke ya; ọ bụ ihe nkiri mbụ nke onye nduzi mpaghara Sahara Africa wepụtara. Ọ bụ ezie na ọ bụ naanị nkeji iri isii, ihe nkiri asụsụ French meriri Prix Jean Vigo, <ref name="LA"/> na-eweta uche mba ụwa ozugbo na ihe nkiri Afrịka n'ozuzu ya na Sembène kpọmkwem. Sembène sochiri ihe ịga nke ọma a na 1968 ''Mandabi'', na-emezu nrọ ya nke imepụta ihe nkiri n'asụsụ obodo ya bụ Wolof. <ref name="LA" />
Ihe nkiri ndị e mechara jiri asụsụ Wolof gụnyere ''Xala'' (1975, nke dabeere na akwụkwọ akụkọ nke ya), ''Cedar'' (1977), Camp de Thiaroye (1987), na ''[[Guelwaar]]'' (1992). <ref>Busch, Annett, and Max Annas (eds), (2008). [https://books.google.com/books?id=cRGFSuCDDWwC&pg=PA135 ''Ousmane Sembène: Interviews'']. University Press of Mississippi, p. 135.</ref><ref>Berridan, Brenda F. (2004), [https://books.google.com/books?id=kjqh7O99pv0C&pg=PA151 Manu Dibango and Ceddo's Transatlantic Soundscape], in ''Focus on African Films''. Indiana University Press, p. 151.</ref><ref name="Emitai Ceddo">{{Cite web|url=http://www.ejumpcut.org/archive/onlinessays/JC36folder/Emitai-Ceddo.html|title=Emitai Ceddo|accessdate=2013-10-17}}</ref> machibidoro mbipụta nke ''Cedar'' na Senegal nke ukwuu, n'ihi nsogbu na akwụkwọ Sembène, ọ bụ ezie na ụfọdụ ndị nkatọ na-atụ aro na nyocha a nwere ihe jikọrọ ya na ihe a ga-akọwa dị ka ihe na-emegide ndị Alakụba na fim ahụ. Otú ọ dị, Sembène kesara akwụkwọ mpịakọta na ụlọ ihe nkiri na-akọwa ihe ndị a na-enyocha ma wepụta ihe nkiri ahụ na-enweghị mbelata maka ahịa mba ụwa. N'afọ 1971, Sembène mekwara ihe nkiri na French na Diola nke akpọrọ ''Emitaï'', nke a banyere na 7th Moscow International Film Festival, ebe ọ meriri Silver Prize. <ref name="Moscow1971">{{Cite web|url=http://www.moscowfilmfestival.ru/miff34/eng/archives/?year=1971|title=7th Moscow International Film Festival (1971)|accessdate=2012-12-24|work=MIFF|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140403094201/http://www.moscowfilmfestival.ru/miff34/eng/archives/?year=1971|archivedate=3 April 2014}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://articles.baltimoresun.com/1998-02-02/features/1998033013_1_ceddo-emitai-ousmane-sembene|title=Ceddo Emitai Ousmane Sembene|date=2 February 1998|accessdate=17 October 2013|archivedate=5 October 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161005153040/http://articles.baltimoresun.com/1998-02-02/features/1998033013_1_ceddo-emitai-ousmane-sembene}}</ref> machibidoro ya iwu na French West Africa niile. <ref name="Emitai Ceddo" /> [2] [3] <ref name="Moscow1975">{{Cite web|url=http://www.moscowfilmfestival.ru/miff34/eng/archives/?year=1975|title=9th Moscow International Film Festival (1975)|accessdate=2013-01-06|work=MIFF|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130116194905/http://www.moscowfilmfestival.ru/miff34/eng/archives/?year=1975|archivedate=16 January 2013}}</ref> tinyere ihe nkiri ya nke 1975 ''Xala'' n'ime 9th Moscow International Film Festival. [1]
== Ọnwụ ==
Ousmane Sembène nwụrụ na 9 June 2007, mgbe ọ dị afọ 84. na-arịa ọrịa kemgbe Disemba 2006, ma nwụọ n'ụlọ ya na Dakar, Senegal, ebe e liri ya n'ime ákwà mkpuchi e ji amaokwu koranic chọọ mma. Sembè<ref>{{Cite news|author=Macnab|first=Geoffrey|work=The Independent|date=13 June 2007|accessdate=2009-11-14|title=Obituaries – 'Ousmane Sembene'|url=https://www.independent.co.uk/news/obituaries/ousmane-sembene-452880.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20111012053001/http://www.independent.co.uk/news/obituaries/ousmane-sembene-452880.html|archive-date=2011-10-12|url-status=dead}}</ref> nwere ụmụ nwoke atọ site n'alụmdi na nwunye abụọ.
Seipati Bulane Hopa, odeakwụkwọ ukwu nke Pan African Federation of Filmmakers (FEPACI), kọwara Sembène dị ka "onye na-enwu ọkụ nke na-enwe ọkụ maka ndị nkịtị ka ha na-aga n'ụzọ nke ìhè... olu na-ekwu okwu n'egbughị oge, nwoke nwere nkà na-enweghị ntụpọ nke na-ejide ụkpụrụ nka ya ma jiri iguzosi ike n'ezi ihe na ùgwù mee nke ahụ"
Pallo Jordan nke South Africa, Minista nke nka na ọdịbendị, gara n'ihu n'ịkwalite Sembène dị ka "onye nwere ọgụgụ isi nke ọma na onye nwere ọdịbendị pụrụ iche... onye nkatọ mmekọrịta mmadụ na ibe ya [onye] nyere ụwa ihe ọmụma ọzọ banyere Africa".
== Ọrụ ==
=== Akwụkwọ ===
* Ọzọkwa mbipụta ọhụrụ site n'aka onye na-ebipụta Présence Africaine nke 2002. [Ihe e dere n'ala ala peeji] Ụgbọ mmiri ojii Ndị edemede Africa. [[London]]: Heinemann. <nowiki>ISBN 9780435908966</nowiki> OCLC 16084389. [Ihe e dere n'ala ala peeji] Ụgbọ mmiri ojii Ndị edemede Africa. Oxford: Heinemann. <nowiki>ISBN 9780435908973</nowiki> OCLC 476822988.{{Cite book|first=Ousmane|author=Sembène|title=Le Docker noir|location=Paris|publisher=Debresse|date=1956}}
** {{Cite book|first=Ousmane|author=Sembène|title=Black docker|url=https://archive.org/details/blackdocker0000semb|publisher=Heinemann|location=London|date=1987|isbn=9780435908966|oclc=16084389|series=African writers}}
** {{Cite book|first=Ousmane|author=Sembène|title=Black docker|url=https://archive.org/details/blackdocker0000semb|publisher=Heinemann|location=Oxford|date=1989|isbn=9780435908973|oclc=476822988|series=African writers}}
* {{Cite book|first=Ousmane|author=Sembène|title=O Pays, mon beau peuple!|date=1957|publisher=Amiot Dumont, 1957|oclc=1009422560}}
* [Ihe e dere n'ala ala peeji] Akụkụ osisi nke Chineke: Banty mam yall. [Paris]: Akwụkwọ Contemporain. OCLC 62109468. Mbipụta nke mbụ nke 1960.
** {{Cite book|first=Ousmane|author=Sembène|title=God's Bits of Wood|publisher=Heinemann|location=London|date=1995|isbn=|oclc=562242510}}
{{Cite book|first=Ousmane|author=Sembène|title=Les bouts de bois de Dieu : Banty mam yall|url=https://archive.org/details/lesboutsdeboisde00semb|date=1988|publisher=Le Livre Contemporain|location=[Paris]|oclc=62109468}}
* Akụkọ dị mkpirikpi.
** {{Cite book|first=Ousmane|author=Sembène|title=Tribal scars and other stories|url=https://archive.org/details/tribalscarsother0000semb|publisher=INSCAPE|location=Washington|date=1974|isbn=9780879530150|oclc=763705}}
{{Cite book|first=Ousmane|author=Sembène|title=Voltaïque ([[w:fr:Voltaïque (recueil)|fr]])|date=1962|oclc=312515053|location=Paris|publisher=Présence Africaine}}
* Sembène, Ousmane (1964). L'Harmattan (akwụkwọ akụkọ) Paris: Ọnụnọ Africa. OCLC 460661419. E bipụtaghachiri ya na 1973.{{Cite book|first=Ousmane|author=Sembène|title=L'Harmattan (novel)|location=Paris|publisher=Présence Africaine|date=1964|oclc=460661419}}
* {{Cite book|first=Ousmane|author=Sembène|title=Vehi-Ciosane ou Blanche-Genèse, suivi du Mandat|location=Paris|publisher=Présence Africaine (Ligugé, impr. Aubin)|date=1965|oclc=460661424}}
** {{Cite book|first=Ousmane|author=Sembène|title=The Money-Order with White Genesis|url=https://archive.org/details/moneyorderwithwh0000semb|location=London|publisher=Heinemann|date=1987|isbn=9780435900922|oclc=572500}}
* {{Cite book|first=Ousmane|author=Sembène|title=Xala|location=Paris|publisher=Présence africaine|date=1973}}
** {{Cite book|first=Ousmane|author=Sembène|title=Xala|url=https://archive.org/details/xala00semb_0|date=1976|oclc=470084596}}
** {{Cite book|first=Ousmane|author=Sembène|title=Xala|publisher=Heinemann|location=London|date=1980|isbn=9780435901752|oclc=974104373}}
* {{Cite book|first=Ousmane|author=Sembène|title=Le dernier de l'Empire|location=Paris|publisher=L'Harmattan|date=1981|isbn=9782858021697|oclc=405576233}}
** [Ihe e dere n'ala ala peeji] Nke ikpeazụ nke Alaeze Ukwu ahụ: akwụkwọ akụkọ Senegalese. Ọ bụ Adams, Adrian sụgharịrị ya. London: Heinemann. <nowiki>ISBN 9780435902506</nowiki>. OCLC 10030343. "A key for Senegalese politics" - Werner Glinga.{{Cite book|first=Ousmane|author=Sembène|title=The last of the Empire : a Senegalese novel|url=https://archive.org/details/lastofempiresene0000semb|location=London|publisher=Heinemann|date=1983|isbn=9780435902506|oclc=10030343}}
* {{Cite book|first=Ousmane|author=Sembène|title=Niiwam : nouvelles|url=https://archive.org/details/niiwamsuividetaa0000semb|location=Paris|publisher=Présence africaine|date=1987|isbn=9782708704862|oclc=631337297}}
** Ọzọkwa Oxford na Portsmouth, N.H.: Heinemann, 1992.{{Cite book|first=Ousmane|author=Sembène|title=Niiwam and Taaw [two novellas]|isbn=9780864861221|oclc=24360778|publisher=D. Philip|location=[Cape Town]|date=1991}}
=== Ihe nkiri ndị a họọrọ ===
<ref name="africanfilmny">{{Cite web|url=https://africanfilmny.org/directors/ousmane-sembene/|title=Ousmane Sembène Director|publisher=African Film Festival, Inc. (AFF)|accessdate=8 October 2023}}</ref><ref name="imdb">{{IMDb name|0783733}}</ref> nkiri Sembène gụnyere:<ref name="africultures">{{Cite web|url=https://africultures.com/personnes/?no=3495|title=Ousmane Sembène. Réalisateur/trice, Ecrivain/ne, Acteur/trice, Producteur/trice, Scénariste, Personne concernée. Sénégal|work=africultures.com|publisher=Africultures. Les mondes en relation|accessdate=8 October 2023|date=2023|language=French}}</ref><ref name="africine">{{Cite web|url=http://www.africine.org/personne/ousmane-sembene/3495|accessdate=8 October 2023|work=africine.org|title=Ousmane Sembène Film director, Writer, Actor, Producer, Screenwriter, Person concerned|date=2020|publisher=Fédération africaine de la critique cinématographique (FACC)}}</ref>
{| class="wikitable"
!Afọ
!Ihe nkiri
!Ụdị
!Ọrụ
!Ogologo oge (min)
|-
|1963
|''Borom Sarret''
|Ihe nkiri dị mkpirikpi nke nwoke Senegalese dara ogbenye. Ihe nkiri mbụ nke onye isi ojii mere. <ref name="imdb">{{IMDb name|0783733}}</ref><br /><br />
|Onye nduzi na onye edemede
|20m
|-
|1964
|''Niaye''
|Ihe nkiri dị mkpirikpi Ihe ihere nke nwa agbọghọ dị ime<br />
|Onye nduzi na onye edemede
|35 mita
|-
|1966
|''Onye Ojii nke ...''
|Ihe nkiri A Senegalese girl becomes a servant in France<br />
|Onye nduzi na onye edemede
|65 mita
|-
|1968
|''Mandabi''
|Ihe nkiri A Senegalese nwoke ga-anagide iwu ego si Paris<br />
|Onye nduzi na onye edemede
|92 mita
|-
|1970
|''[[Tauw]]''
|Ihe nkiri dị mkpirikpi Nwa okorobịa na-eme ụlọ maka enyi ya nwanyị dị ime<br />
|Onye nduzi na onye edemede
|24 mita
|-
|1971
|''Emitaï''
|Ihe nkiri ndị mmadụ na-eme mkpesa maka [[World War II|Agha Ụwa nke Abụọ]] French<br />
|Onye nduzi na onye edemede
|103 mita
|-
|1975
|''Xala''
|Akụkụ na-atọ ọchị A na-akọ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị rụrụ arụ n'enweghị ike<br />
|Onye nduzi na onye edemede
|123 mita
|-
|1977
|''Cedar''
|Ihe nkiri na-eme ngagharị iwe ndị si n'èzí (Ceddo, ndị na-abụghị ndị Alakụba) na-atọrọ nwa eze ojii<br />
|Onye nduzi na onye edemede ya na Carrie Sembene
|120m
|-
|1988
|''Ogige nke Thiaroye''
|Ihe nkiri akụkọ ihe mere eme Na 1944 Thiaroye massacre ndị agha France gburu ndị agha ojii na-enupụ isi<br />
|Onye nduzi na onye edemede ya na Thierno Faty Sow
|147 mita
|-
|1992
|''[[Guelwaar]]''
|Ihe nkiri na-eme ihe nkiri na-atọ ọchị na okpukpe na ndọrọ ndọrọ ọchịchị banyere olili ozu na-ezighị ezi<br />
|Onye nduzi na onye edemede
|115 mita
|-
|2000
|''Faat Kiné''
|Ihe nkiri Otu nne na-alụbeghị di na-enwe ihe ịga nke ọma n'ọrụ<br />
|Onye nduzi na onye edemede
|120m
|-
|2004
|''[[Moolaadé]]''
|Ihe nkiri Ndị inyom na-eme mkpesa maka igbu ọkpụkpụ nwanyị<br />[[Ibe nwaanyị ugwu|Mkpịsị akụkụ ahụ nwanyị]]
|Onye nduzi na onye edemede
|124 mita
|}
== Ịgụ ihe ọzọ ==
* {{Cite journal|author=Adeniyi|first=Idowu Emmanuel|date=2019|title=Male Other, Female Self and Post-feminist Consciousness in Sembène Ousmane's ''God's Bits of Wood'' and [[Flora Nwapa]]'s ''Efuru''|url=|journal=Ibadan Journal of English Studies|volume=7|issue=|pages=57–72|doi=|accessdate=}}
* {{Cite book|author=Busch|first=Annett|authorlink=|date=2008|title=Ousmane Sembène interviews|url=|location=[Jackson]|publisher=University Press of Mississippi|isbn=9781934110850|oclc=778204000}}
** {{Cite web|url=http://www.upress.state.ms.us/books/1092|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090918190523/http://www.upress.state.ms.us/books/1092|archivedate=2009-09-18|title=Ousmane Sembène: Interviews. Edited by Annett Busch and Max Annas|author=|first=|date=|work=upress.state.ms.us|publisher=University Press of Mississippi|accessdate=7 October 2023|quote="Culture is political, but it's another type of politics. In art, you are political, but you say, 'We are' and not 'I am.'"}}
* {{Cite book|title=Ousmane Sembène : dialogues with critics and writers|editor=Gadjigo|isbn=9780870238895|oclc=28339413|publisher=University of Massachusetts Press|location=Amherst|date=1993}}
* {{Cite book|title=Ousmane Sembène : the making of a militant artist|url=https://archive.org/details/ousmanesembenema0000gadj|first=Samba|author=Gadjigo|isbn=9780253354136|oclc=313659212|publisher=Indiana University Press|location=Bloomington|date=2010}}
* {{Cite web|url=https://www.indiewire.com/2013/10/cameras-dafrique-elvis-mitchell-on-west-african-cinema-and-the-need-for-diverse-film-criticism-interview-164704/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181029112241/https://www.indiewire.com/2013/10/cameras-dafrique-elvis-mitchell-on-west-african-cinema-and-the-need-for-diverse-film-criticism-interview-164704/|archivedate=2018-10-29|title=Caméras d'Afrique: Elvis Mitchell On West African Cinema and The Need for Diverse Film Criticism (Interview)|author=Mumin|first=Nijla|date=October 4, 2013|work=IndieWire|publisher=Penske Business Media, LLC|accessdate=7 October 2023|quote=}}
* {{Cite book|author=Murphy|first=David|authorlink=|date=2001|title=Imagining Alternatives in Film and Fiction – Sembene'|url=https://archive.org/details/sembeneimagining0000murp|location=Oxford|publisher=Africa World Press Inc.|isbn=9780852555552|oclc=254943835}}
* {{Cite journal|author=Niang|first=Sada|date=Fall 1995|title=Interview with Ousmane Sembene|url=https://archive.org/details/sim_research-in-african-literatures_fall-1995_26_3/page/174|journal=Research in African Literatures|volume=26|issue=3|pages=174–178|doi=|accessdate=}}
* {{Cite book|author=Niang|first=Sada|authorlink=|date=1996|title=Littérature et cinéma en afrique francophone: Ousmane Sembène et Assia Djebar|url=https://archive.org/details/litteratureetcin0000unse|location=Paris|publisher=L’Harmattan|isbn=9782738448750|oclc=917569861}}
* {{Cite book|author=Pfaff|first=Françoise|authorlink=|date=1984|title=The Cinema of Ousmane Sembene: A Pioneer of African Film|url=https://archive.org/details/cinemaofousmanes0000pfaf|location=Westport, Connecticut|publisher=Greenwood Press|isbn=9780313244001|oclc=10605185}}
* Rubaba, Protas Pius (2009). "Mmetụta nke nkwurịta okwu ụmụ nwanyị n'ịmepụta mgbanwe mmekọrịta mmadụ na ibe ya: nyocha nke ihe nkiri Moolaade (Ousmane Sembene) na Mmiri (Deepa Mehta) " (PDF). vital.seals.ac.za. South East Academic Libraries System (SEALS). peeji nke 132. Master thesis na Applied Media Studies, [[Nelson Mandela]] Metropolitan University.{{Cite web|url=https://vital.seals.ac.za/vital/access/manager/PdfViewer/vital:8397/SOURCEPDF?viewPdfInternal=1|author=Rubaba|first=Protas Pius|title=The influence of feminist communication in creating social transformation: an analysis of the films Moolaade (Ousmane Sembene) and Water (Deepa Mehta)|publisher=South East Academic Libraries System (SEALS)|date=2009|format=PDF|work=vital.seals.ac.za|pages=132|accessdate=2024-03-04|archivedate=2023-10-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231008094153/https://vital.seals.ac.za/vital/access/manager/PdfViewer/vital:8397/SOURCEPDF?viewPdfInternal=1}}
* {{Cite book|author=Vieyra|first=Paulin Soumanou|authorlink=|date=1972|title=Ousmane Sembène cineaste: première période, 1962–1971|url=|location=Paris|publisher=Présence Africaine|isbn=|oclc=896779795}}
== Edensibia ==
{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
=== Vidio ===
* ","href":"./Template:YouTube"},"params":{"id":{"wt":"9ipcync79CI"},"title":{"wt":"Ceddo (1977), with English and French Subtitles (**enable Closed Caption for English subtitles**)"}},"i":0}}]}' data-ve-no-generated-contents="true" href="<nowiki>https://www.youtube.com/watch?v=9ipcync79CI</nowiki>" id="mwAuY" rel="mw:ExtLink nofollow" typeof="mw:Transclusion"><span class="plainlinks">Ceddo (1977), na Bekee na French Subtitles (**enable Closed Caption for English subtitles**) </span> na YouTube. Oge vidiyo 1h:51m:41s. Onye na-ebudata XMusicMusicX 2013.
* FILM GUELEWAR Ousmane Sembene 1992 (n'asụsụ French) . Oge vidiyo 1h:29m:38s. Onye na-ebudata Roomnart 2022.
=== Ọchịagha ===
* {{Cite web|url=https://scholarblogs.emory.edu/postcolonialstudies/2014/06/11/sembene-ousmane/|title=Authors & Artists. Sembene, Ousmane|quote=As far as I am concerned, I no longer support notions of purity. Purity has become a thing of the past. . .|accessdate=7 October 2023|work=scholarblogs.emory.edu|publisher=Postcolonial Studies, Emory University|archivedate=8 October 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231008094150/https://scholarblogs.emory.edu/postcolonialstudies/2014/06/11/sembene-ousmane/}}
* {{IMDb name|0783733}}
* {{Cite web|url=http://www.newsreel.org/articles/OusmaneSembene.htm|title=Ousmane Sembene: the life of a revolutionary artist|author=Gadjigo|first=Samba|date=|work=newsreel.org|publisher=California Newsreel, San Francisco|accessdate=7 October 2023|quote=Crossing the geographical and national borders of his native Senegal, Ousmane Sembene's literary and cinematographic output places him today as the "father" of African films and as one of the most prolific "French-speaking" African writers in this first century of "creative" writing in francophone Africa.}}
* {{Cite web|url=http://www.socialistworker.co.uk/article.php?article_id=6654|title=Interview with Ousmane Sembène — father of African film|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120204175447/http://www.socialistworker.co.uk/article.php?article_id=6654|archivedate=4 February 2012|author=|first=|date=11 June 2005|work=socialistworker.co.uk|publisher=Socialist Worker|accessdate=7 October 2023|quote=}}
* {{Cite web|url=https://www.nytimes.com/2007/06/11/world/africa/11sembene.html|title=An Appraisal: A Filmmaker Who Found Africa's Voice|author=Scott|first=A.O.|date=2007-06-11|work=[[The New York Times]]|accessdate=7 October 2023|quote=}}
* {{Cite web|url=https://www.nytimes.com/2007/06/12/movies/12semb.html|title=Ousmane Sembène, 84, Dies; Led Cinema's Advance in Africa|author=Scott|first=A.O.|date=2007-06-12|work=[[The New York Times]]|accessdate=7 October 2023|quote=}}
* {{Cite web|url=https://africultures.com/personnes/?no=3495|title=Ousmane Sembène. Réalisateur/trice, Ecrivain/ne, Acteur/trice, Producteur/trice, Scénariste, Personne concernée. Sénégal|author=|first=|date=|work=africultures.com|publisher=Africultures. Les mondes en relation|accessdate=7 October 2023|quote=|language=French}}
* {{Cite web|url=http://missingimage.com/book/export/html/250569|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080806102441/http://missingimage.com/book/export/html/25056|title=Ousmane Sembene Interviews|archivedate=2008-08-06|author=Busch|first=Annett|date=|work=missingimage.com|publisher=|accessdate=7 October 2023|quote=}}
* "Ousmane Sembene". wnyc.org. New York Public Radio, WNYC. 12 Ọktoba 2004. E nwetara ya na 7 Ọktoba 2023. Onye Senegal na-eme ihe nkiri bụ Ousmane Sembene na ọrụ ya pụrụ iche na nke na-arụpụta ihe, yana ihe nkiri ọhụrụ ya: Moolaadé . Ogologo oge 31 min 20 sekọnd. faịlụ ọdịyo nke ajụjụ ọnụ na ihe ngosi Leonard Lopate.{{Cite web|url=http://www.wnyc.org/shows/lopate/episodes/2004/10/12/segments/37154|title=Ousmane Sembene|author=|first=|date=October 12, 2004|work=wnyc.org|publisher=New York Public Radio, [[WNYC]]|accessdate=7 October 2023|quote=Senegalese filmmaker Ousmane Sembene on his distinguished and prolific career, as well as his latest film: Moolaadé.|archivedate=22 November 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20081122042907/http://wnyc.org/shows/lopate/episodes/2004/10/12/segments/37154}}
* {{Cite web|url=http://blog.cineafrique.org/2009/10/23/selected-lines-of-the-book-ousmane-sembene-interviews/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101121052028/http://blog.cineafrique.org/2009/10/23/selected-lines-of-the-book-ousmane-sembene-interviews/|archivedate=2010-11-21|title=Selected lines of the book "Ousmane Sembène Interviews"|author=Amekudji|first=Anoumou|date=23 October 2009|work=blog.cineafrique.org/|publisher=|accessdate=7 October 2023|quote=I interviewed Sembène Ousmane on July 25, 2006. We were supposed to meet again to continue the discussion and talk about other elements of his Cinema but he passed away at the beginning of June 2007.|language=}}
* {{Cite web|url=http://www.iupress.indiana.edu/catalog/product_info.php?isbn=978-0-253-22151-3|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110506212522/http://www.iupress.indiana.edu/catalog/product_info.php?isbn=978-0-253-22151-3|archivedate=2011-05-06|title=Ousmane Sembène. The Making of a Militant Artist. Samba Gadjigo. Translated by Moustapha Diop. Foreword by Danny Glover|author=|first=|date=2010|work=iupress.indiana.edu|publisher=Indiana University Press|accessdate=7 October 2023|quote=}}
* Nnyocha nke ihe nkiri ahụ site na [[Manthia Diawara]] na Ngũgĩ wa Thiong'o.{{Cite web|url=https://maumaus.org/Films/Sembene.html|title=Sembène: The Making of African Cinema (1994)|author=|first=|date=|work=maumaus.org|publisher=Associação Maumaus - Centro de Contaminação Visual|accessdate=7 October 2023|quote=In this rich documentary, legendary Senegalese filmmaker Ousmane Sembène reminisces about his career and discusses the craft of his films and novels.}}
==== N'asụsụ French ====
* Amekudji, Anoumou "Nleba anya na Sembène Ousmane, onye edemede na onye na-eme ihe nkiri na Senegal". blog.cineafrique.org (n'asụsụ French). E debere ya na nke mbụ na 7 Mee 2011. E nwetara ya na 7 Ọktoba 2023. Akụkọ pụtara na akwụkwọ akụkọ kwa izu nke Senegal, Weekend, Quotidien, izu nke August 2 ruo 8, 2007. Otu n'ime ajụjụ ọnụ ikpeazụ nke Sembene Ousmane.{{Cite web|url=http://blog.cineafrique.org/2009/08/27/rencontre-avec-sembene-ousmane-ecrivain-cineaste-senegalais|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110507030026/http://blog.cineafrique.org/2009/08/27/rencontre-avec-sembene-ousmane-ecrivain-cineaste-senegalais|archivedate=2011-05-07|title=Rencontre avec Sembène Ousmane, écrivain-cinéaste sénégalais|author=Amekudji|first=Anoumou|date=|work=blog.cineafrique.org|publisher=|quote=Article paru dans l’hebdomadaire sénégalais, Weekend, l’hebdo du Quotidien, Semaine du 2 au 8 aout 2007|language=French|accessdate=7 October 2023}}
* {{Cite web|url=http://www.africultures.com/index.asp?menu=affiche_article&no=3854|archiveurl=https://web.archive.org/web/20061123050837/http://www.africultures.com/index.asp?menu=affiche_article&no=3854|archivedate=2006-11-23|first=Olivier|author=Barlet|title=La leçon de cinéma d'Ousmane Sembène au festival de Cannes 2005|date=27 May 2005|language=French|accessdate=7 October 2023}}
* {{Cite web|url=http://www.africultures.com/index.asp?menu=affiche_article&no=5967|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110519185756/http://www.africultures.com/index.asp?menu=affiche_article&no=5967|archivedate=2011-05-19|title=Sembène, le mécréant|author=Barlet|first=Olivier|date=11 June 2007|work=africultures.com|publisher=africultures. Les mondes en relation|accessdate=7 October 2023|quote=|language=French}}
* {{Cite web|url=http://www.africultures.com/index.asp?menu=affiche_article&no=2506|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070926215656/http://www.africultures.com/index.asp?menu=affiche_article&no=2506|archivedate=26 September 2007|title=Entretien avec Ousmane Sembène|author=Barlet|first=Olivier|date=15 August 2007|work=africultures.com|publisher=africultures. Les mondes en relation|quote=|language=French|accessdate=7 October 2023}}
* Ebe e si nweta ya: International Herald Tribune.{{Cite web|url=https://www.courrierinternational.com/article/2004/12/16/ousmane-sembene-le-dakarois-en-perpetuelle-revolte|title=LE PÈRE DU CINÉMA AFRICAIN. Ousmane Sembène, le Dakarois en perpétuelle révolte|date=15 December 2004|work=courrierinternational.com|publisher=Courier International|accessdate=7 October 2023|quote=|language=French}}
* {{Cite web|url=http://www.senegalaisement.com/senegal/ousmane_sembene.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070915070255/http://www.senegalaisement.com/senegal/ousmane_sembene.html|archivedate=2007-09-15|title=Cinéma > Ousmane SEMBENE|work=senegalaisement.com|publisher=|accessdate=7 October 2023|quote=|language=French}}
[[Òtù:Pages with unreviewed translations]]
k40e2wcyhxh3b7hq4j0gzrwagljlw36
Felix Ugo Omokhodion
0
38335
728816
692330
2026-09-29T03:52:05Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
728816
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Felix Ugo Omokhodion''' (amụrụ 27 Eprel 1986) bụ onye [[Ndị Naijiria|omere]], onye nlere na onye na-eme ihe nkiri . A maara ya nke ọma maka ọrụ ya na 2006 Tajudeen Adepetu mepụtara usoro telivishọn ''One Love'', <ref>{{Cite web|url=https://www.lindaikejisblog.com/2015/07/fast-rising-nollywood-actor-felix.html|title=Fast rising Nollywood actor Felix Omokhodion blazing in the spotlight!|publisher=Linda Ikeji's Blog|date=17 July 2015|accessdate=5 October 2021}}</ref> yana ihe ngosi ya nke agwa ''Tubosun'' na ihe nkiri ''Celebrity Marriage'', <ref>{{Cite web|url=https://www.nollywoodreinvented.com/2019/04/celebrity-marriage.html|title=Celebrity Marriage|work=Nollywood Reinvented|accessdate=7 July 2019}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://xplorenollywood.com/celebrity-marriage-takes-on-domestic-violence-the-secrets-that-follow-celebrities/|title=Celebrity Marriage Takes on Domestic Violence: The Secrets that Follow Celebrities|work=XploreNollywood|accessdate=7 July 2019}}</ref> nke mekwara [[Tonto Dikeh]] . [[Jackie Appiah]], [[Kanayo O. Kanayo|Kanayo O Kanayo]], [[Odunlade Adekola]], [[Toyin Abraham]] na Roselyn Ngissah, maka nke a họpụtara ya dị ka ''Best Supporting Actor Male'' na Zulu African Film Academy Awards 2018, nke e mere na [[Obodoézè Nà Ofú|United Kingdom]] . <ref>{{Cite web|url=https://www.modernghana.com/entertainment/53162/full-list-of-nominees-for-2018-african-film-zafaa-awards-u.html|title=Full List of Nominees for 2018 African Film Awards|work=ModernGhana|accessdate=7 July 2019}}</ref>
== Ndụ mbido ==
A mụrụ Omokhodion na [[Lagos Island]], Nigeria na 27 Eprel 1986. A mụrụ ya na nna ụgbọ elu ụgbọ elu, Felix Omokhodion si [[Ȯra Edo|Edo State]] na nne ya Victoria Obiageli Nwughala si [[Ọ̀hà Ímò|Imo State]] . Mgbe ọ dị afọ atọ, nne na nna ya kewapụrụ, ya na nne ya tolitere n'ụlọ nne na-azụ ụmụ. Ọ bụ nwa mbụ nna ya mụrụ na otu nwa nne ya mụrụ. <ref name="nation">{{Cite news|url=https://thenationonlineng.net/five-things-you-didnt-know-about-nollywoods-felix-ugo-omokhodion/|title=Five things you didn’t know about Nollywood’s Felix Ugo Omokhodion|work=TheNationOnline|accessdate=7 July 2019}}</ref> Omokhodion nwere akwụkwọ ụlọ akwụkwọ praịmarị ya na M & K Nursery na Primary School, Ojodu [[Lagos]], n'oge ahụ ọ malitere igosi mmasị na-eme ihe na igosi azụmahịa, n'ihi na ọ na-emekarị ka ya na ndị na-eme ihe nkiri na-eme ihe, mgbe ọ nọ n'ụlọ akwụkwọ. <ref name="punchy">{{Cite news|url=https://punchng.com/nigeria-needs-stronger-institutions-for-film-distribution-felix-ugo-omokhodion/|title=Nigeria needs stronger institutions for film distribution – Felix Ugo Omokhodion|work=PunchOnline|accessdate=7 July 2019}}</ref> Omokhodion gụrụ Science Science na [[Mahadum nke Ȯra Lagos|Lagos State University]], Ojo [[Ȯra Lagos|Lagos]] wee mụọ Method Acting na Lees Strasberg Film Institute [[Los Angeles|Los Angeles, CA.]] <ref name="fpf">{{Cite news|url=https://punchng.com/felix-omokhodion-set-to-launch-fpf-productions/|title=Felix Omokhodion set to launch FPF Productions|work=PunchOnline|accessdate=7 July 2019}}</ref>
== Ọrụ ==
Mgbe ọ nọ na Mahadum, Omokhodion malitere ọrụ ịme ngosi ya wee sonye na mkpọsa maka Coca-Cola, Haier Thermocool, MTN na ụdị Nigeria ole na ole ndị ọzọ ama ama. <ref name="nation" /> O nwetara ọrụ ihuenyo mbụ ya dị ka mgbakwunye na Movie ''Love In Totality'', nke na-eme Yomi Black na [[Omotola Jalade Ekeinde]] . N'afọ 2006, Omokhodion gara emume ngosi maka ọrụ [[Africa Independent Television|n'usoro ihe onyonyo AIT]] ọhụrụ akpọrọ ''One Love'' nke Tajudeen Adepetu mebere wee tinye ya n'ọrụ mbụ ya dị ka "Biodun", ọrụ ọ gara n'ihu rụọ ruo afọ asaa <ref name="fpf"/> n'akụkụ Tony Umole, Vivian Anani na Joshua Richard. </link><sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''[[wikipedia:Tinye edensibịa|<span title="This claim needs references to reliable sources. (August 2022)">a chọrọ nkọwa</span>]]'' ]</sup>
Omokhodion gara n'ihu rụọ ọrụ ama ama na usoro onyonyo ndị ọzọ gụnyere ''The Maze'' nke Acho Yusuf duziri, ''Ebe Bella'' Mepụtara site na Deborah Odutayo, ''Portraits of Passion'' co-starring [[Blossom Chukwujekwu]], ''Emerald'' nke Dapo Ojo mepụtara, ''nkeji iri atọ'' mepụtara nke Dapo Ojo wee dee ya. Biodun Stephen, Super Story's ''Corporate ohi'' Mepụtara site na [[Wale Adenuga]] nke [[Wale Adenuga Production|WAP TV]], EbonyLife's Short Series ''House Madam Sarah's House'' Mepụtara site na [[Mo Abudu]], na ''NECTAR'' Mepụtara Sola Sobowale. </link><sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''[[wikipedia:Tinye edensibịa|<span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2023)">a chọrọ nkọwa</span>]]'' ]</sup>
Na 2016, mgbe afọ iri nke kpakpando na-emekarị na usoro telivishọn, Omokhodion malitere ịmalite na ihe nkiri ihe nkiri zuru oke, nke malitere na ihe nkiri 2016, ''The Engagement'' . <ref name="nation"/> Ọ gara n'ihu na-egosi na fim ndị ọzọ ama ama gụnyere ụlọ ọrụ igbe na-aga nke ọma, ''Celebrity Marriage'' . Ngosipụta ya nke agwa ''James'' na ihe nkiri ''ihe m kpọrọ asị gbasara gị'' na-arụkọ ọrụ [[Jackie Appiah]], Calista Okorokwo mere ka a họpụta ya na ngalaba nke ''Best Actor African Movie Collaboration'' na mbipụta 2018 nke [[Ihe nrite ihe nkiri Ghana|Ghana Movie Awards]] . <ref name="nation" /> <ref name="ghbase">{{Cite news|url=https://www.ghbase.com/2018-ghana-movie-awards-full-list-of-nominees/|title=2018 Ghana Movie Awards: Full List Of Nominees|work=Ghbase|accessdate=7 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20210111112337/https://www.ghbase.com/2018-ghana-movie-awards-full-list-of-nominees/|archive-date=11 January 2021|url-status=dead}}</ref>
N'ọnwa Febụwarị 2020, Omokhodion wepụtara mmepụta ihe nkiri izizi ya na ụlọ ọrụ mmepụta ihe nkiri ọhụrụ ya, FPF Productions akpọrọ ''Muddled'' na sinima n'ofe Nigeria. Ihe nkiri a nwere ọtụtụ ndị ama ama na Naijiria gụnyere [[Kunle Remi]] na [[Belinda Effah]], nke Best Okoduwa duziri <ref name="indy">{{Cite news|title=Felix Ugo Omokhodion Comes Through With Muddled|url=https://www.independent.ng/felix-ugo-omokhodion-comes-through-with-muddled/|author=Lawal|first=Boluwatife|date=16 February 2020|work=Independent Newspaper|accessdate=17 February 2020}}</ref>
== Ihe nrite na nnabata ==
{| class="wikitable"
!Afọ
! Ihe omume
! Ihe nrite
! onye nnata
! Nsonaazụ
|-
| 2015
| Nigerian Model Achiever Awards
| Ihe Nlereanya Na-ebili ngwa ngwa/Onye na-eme ihe nkiri nke afọ
| ''Felix Ugo Omokhodion'' |{{Nom}}
|-
| rowspan="4" | 2018
| rowspan="2" | City People Entertainment Awards
| Onye na-eme ihe nkiri kachasị mma maka afọ <ref>{{Cite news|title=Nominees For 2018 City People Movie Awards [FULL LIST]|url=http://www.citypeopleonline.com/nominees-for-2018-city-people-movie-awards-full-list/|author=Ekwueme|first=Reginald|date=8 September 2018|work=City People Online|accessdate=7 July 2019}}</ref>
| ''Felix Omokhodion'' |{{Nom}}
|-
| Ihe nkiri ọhụrụ kacha mma nke afọ
| ''Felix Omokhodion'' |{{Nom}}
|-
| Ihe nrite ihe nkiri Ghana 2018
| Onye na-eme ihe nkiri kacha mma n'Africa
| ''Felix Omokhodion (Ihe m kpọrọ gị asị)'' |{{Nom}}
|-
| Zulu African Film Academy Awards (United Kingdom 2018)
| Onye na-akwado nkwado kacha mma - Nwoke
| ''Felix Omokhodion (alụmdi na nwunye ama ama)'' |{{Nom}}
|-
| 2019
| Ihe nrite Nollywood (BON) kacha mma
| Mkpughe nke Afọ <ref>{{Cite news|title=Nominees For 2019 BON Awards [FULL LIST]|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/bon-awards-2019-here-are-the-winners-of-11th-edition-in-kano/kdvbnj0|author=Bada|first=Gboyega|date=14 December 2019|work=PulseNG Online|accessdate=17 December 2019}}</ref> <ref name="indy"/>
| ''Felix Ugo Omokhodion'' |{{Won}}
|-
| 2022
| Nigeria Achievers' Awards
| Onye na-eme ihe nkiri kachasị mma nke afọ <ref name="wind">{{Cite news|title=Omokhodion Wins Best Lead Act At Coal City Film Festival Awards|url=https://independent.ng/omokhodion-wins-best-lead-act-at-coal-city-film-festival-awards/|author=Adebola|first=Bolatito|date=22 April 2023|work=Daily Independent|accessdate=22 April 2023}}</ref>
| ''Felix Ugo Omokhodion'' |{{Won}}
|-
| 2023
| Coal City Film Festival Awards
| Iwu ndu kacha mma <ref name="wind" />
| ''Felix Ugo Omokhodion'' |{{Won}}
|-
|}
== Ihe nkiri ==
[[Usòrò:Felix_Omokhodion_on_the_set_of_Try_Again.jpg|áká_ịkẹngạ|thumb| Felix Ugo Omokhodion (etiti) na set nke ''Gbalịa Ọzọ'']]
=== Usoro ihe onyonyo ===
{| class="wikitable"
!Afọ
! Aha
! Ọrụ
! Onye nduzi
! Ihe ndetu
|-
| 2008-2012
| Otu ịhụnanya
| Biodun(Lead)
| Kingsley Omoefe
| Usoro ndu ndu/TV nke Tajudeen Adepetu mebere
|-
| 2008
| The Maze
| Bryan (onye ndu)
| Achor Yusuf
| Ihe nkiri Igwe onyonyo
|-
| 2012-2015
| Akụkụ abụọ nke otu mkpụrụ ego
| Eche
| Daniel Ademinokan na Damijo Efe Young
| Usoro Sub-Lead/TV
|-
| 2014-2016
| Nectar
| Bay
| Tunde Olaoye
| Usoro Sub-Lead/TV
|-
| 2015
| Akụkọ kacha - Ndị ohi ụlọ ọrụ
| Osas
| Bolaji Dawodu
| Nkebi-edu/usoro
|-
| 2015
| Na-eto eto
|
| Chris Enjiji
| Ihe nkiri Igwe onyonyo
|-
| 2013-2015
| Nkwughachi
|
| Dickson Dzakpasu
| Ihe nkiri Igwe onyonyo
|-
| 2013-2015
| Ebe Bella
| Johnson
| Greg Odutayo
| Ihe nkiri Igwe onyonyo
|-
| 2015
| Ụlọ Madam Sarah
|
| Dickson Dzakpasu
| Usoro ihe onyonyo EbonyLife
|-
| 2016
| Echi bụ Ugbu a
|
| Tunde Olaoye
| Usoro ihe nkiri
|-
| 2016
| Ebe esi nri
|
| Victor Okpala
| Usoro ndu/ihe onyonyo
|-
| 2017
| Nkeji iri atọ
|
| Dapo Ojo
| Usoro ndu/ihe onyonyo
|-
| 2018
| Grail Nsọ
|
| Innocent Chukwuma
| Ihe nkiri Igwe onyonyo
|-
|}
=== Ihe nkiri eji eme ihe ===
== Edensibia ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Omokhodion, Felix Ugo}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
slvb7zeksodt1k60xvoq9o84i0w1c2f
Toulou Kiki
0
38527
728698
196789
2026-09-28T19:25:03Z
Chinemeremprince
13026
Added databox and defaultsort
728698
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Toulou Kiki bụ onye omere na onye na-agụ ịgụ na Niger. Ihe ngosi maka ihe nkiri Africa Movie Academy Award maka Best Actress na Ọrụ Ọrụ maka ọrụ na Timbuktu .
== Ọrụ ==
Na 2014, ọ na-ahụ "Satima" na Timbuktu . [1] Ọrụ ahụ nhọpụta onye na-eme ihe nkiri na-akwado ya na 11th Africa Movie Academy Awards . O mechara tufuo Hilda Dokubo ihe nrite ahụ.<ref>{{Cite web|url=http://www.pulse.ng/entertainment/movies/amaa-2015-queen-nwokoye-ini-edo-joselyn-dumas-battle-for-best-actress-award-id3893478.html|title=Queen Nwokoye, Ini Edo, Joselyn Dumas battle for 'best actress' award|author=Izuzu|first=Chidumga|date=2017-06-22|work=Pulse|accessdate=2017-11-11|archivedate=2018-04-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180418230526/http://www.pulse.ng/entertainment/movies/amaa-2015-queen-nwokoye-ini-edo-joselyn-dumas-battle-for-best-actress-award-id3893478.html}}</ref>
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Kiki, Touluo}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
kl0etfx7kwdgedte7lqjrm9psmqchn1
Toyin Lawani
0
38528
728700
153989
2026-09-28T19:28:11Z
Chinemeremprince
13026
Added databox and defaultsort
728700
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Toyin Ajoke Muyinat Lawani-Adebayo, onye a ma dị ka Toyin Lawani, bụ onye Naijiria ama ama, onye na-eji ejiji, onye ode akwụkwọ, onye ọrụ ebere na onye ọchụnta ego. Ọ bụ onye isi ala Tiannahs Place Empire, otu na-emebi azụmahịa 33. [1] Ọ rụkwara ọrụ dị ka onye na-ahụ ejiji na Eze ụmụ nwoke: Nlaghachi nke Eze na Shanty Town .
Tiannah's Empire, ihe ngosi ngosi n'ezie nke lekwasịrị anya na ndụ ya bụ EbonyLife Studio ikpe ma kesaa ya. [1] Ọ dị na ihe nkiri TV, ezigbo ndịozi ụlọ Lagos ụlọ na Showmax na 2022 <ref name=":0">{{Cite web|author=Augoye|first=Jayne|date=17 March 2022|title=Real Housewives of Lagos cast unveiled|url=https://www.premiumtimesng.com/entertainment/naija-fashion/517840-real-housewives-of-lagos-cast-unveiled.html|accessdate=12 December 2022|work=Premium Times|language=en-GB}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web|date=19 March 2022|title=Iyabo Ojo, Toyin Lawani, others debut as Real Housewives of Lagos|url=https://punchng.com/iyabo-ojo-toyin-lawani-others-debut-as-real-housewives-of-lagos/|accessdate=12 December 2022|work=The Punch|language=en-US}}</ref>
== Ndụ onwe onye ==
O mechara gosi mkpokọta ya na Africa Fashion Week Nigeria wee pụta dị ka onye ọka ikpe na usoro onyonyo onyonyo nke Nigeria Next Top Designer. Ọ bụkwa onye nnochite anya ntorobịa maka ndị na-emepụta ejiji nke Nigeria (FADAN).
N'ajụjụ ọnụ ya na Chude Jideonwo, Lawani ịkpọ na nwanne nna ya dinara ya n'ike na 15. [1] N'afọ 2022, o were nke afọ ime nke anọ ya.<ref>{{Cite web|date=9 August 2022|title=Celebrity stylist, Toyin Lawani, announces miscarriage|url=https://punchng.com/celebrity-stylist-toyin-lawani-opens-up-on-miscarriage/|accessdate=12 December 2022|work=The Punch|language=en-US}}</ref>
== Ihe nkiri ==
{| class="wikitable"
!Afọ
! Ihe nrite
! Otu
! Nsonaazụ
! Ref.
|-
| 2020
| Nigerian Achievers Awards
| Top 20 'N'okpuru 40' onye ọchụnta ego/mgbanwe egwuregwu|{{Won}}
| <ref>{{Cite web|title=Achievers Awards for Fani Kayode, Toyin Lawani, others|url=https://www.sunnewsonline.com/achievers-awards-for-fani-kayode-toyin-lawani-others/|accessdate=12 December 2022|work=The Sun}}</ref>
|}
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Lawani, Toyin}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
h8pwkguvn8vadmyiaxfzhlle3a4byps
Tunbosun Aiyedehin
0
38530
728701
210456
2026-09-28T19:30:59Z
Chinemeremprince
13026
Added databox and defaultsort
728701
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=Tunbosun Aiyedehin|image=|image_size=|caption=|birth_name=Tunbosun Aiyedehin|birth_date={{Birth date and age|df=yes|1973|06|19}}|birth_place=[[Lagos]], Nigeria|nationality=Nigerian|alma_mater=[[Ahmadu Bello University]]|occupation=Actress, Voice artiste|years_active=2007 - Till Date|children=|spouse=|known_for={{hlist |''[[Two Brides and a Baby]] '' (2011) | |''Kpians: The Feast of Soul'' (2014)}}|awards=2016 Africa Magic Viewers Choice Awards<br> Best of Nollywood Awards
2020 nominee in the Toronto International Film Festival<br> Best Supporting Actress|website=}}
<ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/name/nm7263667/|title=Tunbosun Aiyedehin|work=imdb.com|accessdate=9 August 2021}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.insidenolly.ng/tunbosun-aiyedehin/|title=Tunbosun Aiyedehin|work=insidenolly.ng|accessdate=9 August 2021|archivedate=27 June 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210627213341/https://www.insidenolly.ng/tunbosun-aiyedehin/}}</ref>Tunbosun Aiyedehin (amuru June 19, 1973), nke amara dika Tuby, bu onye omere ihe nkiri Naijiria na onye na-ese olu. [1] [2] [3] [4] A mara ya nke ọma maka ọrụ ya na fim, Ndị Na-alụ ọhụrụ na Nwa ọhụrụ na Kpians: Ememme nke enyi Obi
<ref>{{Cite web|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2021/07/31/tunbosun-aiyedehin-im-that-basic-family-woman/|title=Tunbosun Aiyedehin I’m that Basic Family Woman…|work=[[This Day|ThisDay Newspaper]]|accessdate=8 August 2021}}</ref>Tunbosun Aiyedehin bi na Lagos State . Aiyedehin bụ onye akwụkwọ akwụkwọ na Business Administration na Mahadum Ahmadu Bello
== Ọrụ ==
<ref>{{Cite web|author=Nwogu|first=Precious 'Mamazeus'|date=11 July 2022|title=Anthill studios debuts official trailer for ‘Hey, You!’ directed by Uyoyou Adia|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/anthill-studios-debuts-official-trailer-for-hey-you-directed-by-uyoyou-adia/pll94x3|accessdate=21 July 2022|work=Pulse Nigeria|language=en}}</ref>Ọ sonyeere ụlọ ọrụ ihe nkiri Naijiria nke a na-akpọ Nollywood na Meri 2000s. Aiyedehin egosila na ihe nkiri onyonyo Naijiria egwu Hakkunde, mmiri nsogbu, nla ruo ọkụ, ọkụ ma ọ bụ mmiri dị elu, ajụjụ, Dear Bayo, Oriakụ & Oriakụ Johnson na The Virgins iri . [1] Meri onye na-akwado ihe nkiri kacha mma na ihe nkiri na 2016 Africa Magic Viewers Choice Awards, [2] [3] na onye na-eme ihe nkiri kacha mma na ọrụ nkwado (Bekee) na 2019 Best of Nollywood Ihe nrite. [4] Onye nhọpụta 2020 na Toronto International Film Festival dị ka onye na-eme ihe nkiri na-akwado kacha mma. [5] Ọ nọkwa na ntọala maka ihe nkiri nkiri Hey You
== Ihe nkiri ==
* Maka Maria Ebun Pataki (2020)
* ''Abụ m Misan'' (2023)
{| class="wikitable sortable"
!Afọ
! Ihe nrite
! Otu
! Nsonaazụ
! Ref
|-
! 2016
| 2016 Africa Magic Viewers Choice Awards
| Onye na-akwado ihe nkiri kacha mma na ihe nkiri|{{Won}}
| <ref>{{Cite web|title=AMVCA 2016: Full List of Winners|url=https://www.ghanacelebrities.com/2016/03/05/amvca-2016-full-list-of-winners/|accessdate=9 August 2021|work=ghanacelebrities.com|archivedate=8 November 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211108180749/https://www.ghanacelebrities.com/2016/03/05/amvca-2016-full-list-of-winners/}}</ref>
|-
! 2019
| [[Best of Nollywood Awards|Ihe nrite Nollywood kacha mma]]
| Onye na-eme ihe nkiri kacha mma n'ọrụ nkwado (Bekee)|{{Nom}}
| <ref>{{Cite web|title=Ramsey Noah, Mercy Aigbe & Toyin Abraham Nominated For 2019 BON Awards|url=https://www.eelive.ng/ramsey-noah-mercy-aigbe-toyin-abraham-nominated-for-2019-bon-awards/|accessdate=9 August 2021|work=eelive.ng}}</ref>
|-
! 2020
| [https://www.tiff.net/ Nhọpụta 2020 na Toronto International Film Festival]
| Onye omere nkwado kacha mma (Diary of The Damned)
| Ahọpụtara
| <ref>{{Cite web|title=TIFF - Toronto International Film Festival|url=https://www.tiff.net/|accessdate=2023-02-17|work=TIFF|language=en}}</ref>
|-
|
|}
== Ntụaka ==
{{Reflist|30em}}
{{DEFAULTSORT:Aiyedehin, Tunbosun}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
5nbxxm1gx2gplmdk6npiwxius4mdzz0
Kirat Bhattal
0
38534
728702
154001
2026-09-28T19:34:17Z
Chinemeremprince
13026
Added databox and defaultsort
728702
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox biography vcard"
! colspan="2" class="infobox-above" style="font-size:125%;" |<div class="fn" style="display:inline-block">Kirat Bhattal</div>
|- class="infobox-data"
! class="infobox-label" scope="row" | Amụrụ
| class="infobox-data" |<div class="nickname" style="display:inline"> '''Kirat Bhattal'''</div><br /><br /><br /><br /><nowiki></br></nowiki><div class="birthplace" style="display:inline"> [[Monrovia]], [[Liberia]]</div>
|- class="infobox-label" scope="row"
! class="infobox-label" scope="row" | Ndị ọzọ aha
| class="infobox-data nickname" | Kiki
|-
! class="infobox-label" scope="row" | Agụmakwụkwọ
| class="infobox-data" | Ụlọ akwụkwọ Lawrence
|- class="infobox-data"
! class="infobox-label" scope="row" | Ọrụ
| class="infobox-data role" | Onye na-eme ihe nkiri
|-
! class="infobox-label" scope="row" | Afọ arụ ọrụ
| class="infobox-data" | 2005-2016
|-
! class="infobox-label" scope="row" | Nwunye
| class="infobox-data" | [[Gaurav Kapur]] (m.2014-ugbu a)
|}
'''Kirat Bhattal''' (amuru: na Monrovia, [[Liberia]] ), onye amara dika '''Kirat''' ma obu '''Keerath''', bu onye omekorita ndi India. <ref>{{Cite news|url=http://www.hindu.com/mp/2006/10/07/stories/2006100700450803.htm|title=Arya, a gun-runner|author=Pillai|first=Sreedhar|date=7 October 2006|work=[[The Hindu]]|accessdate=21 February 2012}}</ref> Ọ gbara arụkwaghịm n'ọrụ nlegharị anya wee mee ọganihu na ụlọ ọrụ ihe nkiri Tamil .
== Ọrụ ==
Mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ na Lawrence School, Sanawar,
O debanyere aha ya iji rụọ ọrụ ahụ ''Desiya Nedunchalai 47'' na Dhanush, mana ọrụ ahụ egbuola oge ma emesịa kagbuo. Dị ka ihe nkiri ahụ nọgidere na-adịghị arụ ọrụ ihe dị ka ọnwa atọ, Bhattal abanyela na ihe nkiri asụsụ Kannada nke aha ya bụ ''Geleya'' megide Prajwal Devaraj, bụ nke kwupụtara na ọ bụ ihe egwu. <sup class="noprint Inline-Template" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span ></nowiki>'' ]</sup> N'oge na-adịbeghị anya, ọ nakweere ọrụ ọbịa na fim ''Santosh Subramaniam'', bụ nke a na-emezigharị ihe nkiri Telugu asụsụ ''Bommarillu'', nke na-eme Genelia na Jayam Ravi . O nwetala ntụle dị egwu maka ọrụ ya na ihe nkiri a n'agbanyeghị na ọ dị mkpụmkpụ. Ntụle ole na ole kwuru na ọ kariri heroine Genelia . </link><sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ] ''[[wikipedia:Tinye edensibịa|<span title="This claim needs references to reliable sources. (March 2016)">ya</span>]]''</sup> maka onye isi na ihe nkiri Telugu ''Yamadonga'' nke NT Rama Rao Jr. na-eme ihe nkiri, mana ọ jụrụ na nkeji ikpeazụ na-ekwu maka nkwa ndị ọzọ; ihe nkiri ahụ gara n'ihu wee bụrụ nnukwu ihe egwu, wee nweta crores 30 n'ọnwa mbụ e wepụtara ya. Ọ bịanyekwala aka na ihe nkiri Tamil ya na onye nduzi Krishna nke ''Sillunu Oru Kadhal'' na ''Dorai'', ya na Arjun Sarja na-edu ndú. Ọ na-akwadokwa ihe ngosi njem a na-akpọ ''Life Mein Ek Baar- Mgbe Angels Dare'' na onye na-eme ihe nkiri Barbara Mori, onye na-eme ihe nkiri TV Archana Vijaya, nlereanya Diandra Soares na Yana Gupta . Ihe omume mbụ wepụtara na 18 Maachị 2013. Ọ kwadoro oge abụọ nke ''Style na Obodo'' nke aired na Fox Traveler . Ọ na-akwado oge 4 nke Nat Geo Covershot: Heritage City na National Geographic, ihe omume izizi ewepụtara na 17 Disemba 2016.
Amụrụ na Liberia, ezinụlọ Kirat bụ ndị Sikh sitere na Chandigarh. <ref>{{Cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/punjabi/movies/news/The-kudis-of-Punjab-flock-South/articleshow/18379514.cms|title=The kudis of Punjab flock South - Times of India|publisher=|accessdate=9 August 2015|archivedate=7 July 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150707190525/http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/punjabi/movies/news/The-kudis-of-Punjab-flock-South/articleshow/18379514.cms}}</ref>
[[Usòrò:Kirat_bhattal.jpg|thumb|212x212px| Na oge ịse maka Style na obodo]]
== Ihe nkiri ==
{| class="wikitable"
!Afọ
! Ihe nkiri
! Ọrụ
! Asụsụ
! Ihe ndetu
|-
| 2006
| ''Dongodi Pelli''
| Ratna
| Telugu
| Ihe nkiri Telugu mbụ
|-
| 2006
| ''Vattaram''
| Sangeetha Gurupadam
| [[Tamil language|Tamil]]
| Ihe nkiri Tamil mbụ
|-
| 2007
| ''Geleya''
| Nandini
| Kannada
| Ihe nkiri Kannada mpụta mbụ
|-
| 2008
| ''Santhosh Subramaniam''
| Rajeshwari
| Tamil
|
|-
| 2008
| ''Durai''
| Anjali
| Tamil
|
|-
| 2009
| ''Naa Style Veru''
| Divya
| Telugu
|
|}
== Edensibia ==
{{Reflist}}4. ^ Neeti Sarkar, Ise n'elu. Edere 17 diMaachị 2013 na Hindu http://www.thehindu.com/features/metroplus/radio-and-tv/five-on-a-high/article4518895.ece
http://www.indiainfoline.com/Markets/News/FOX-Traveller-launches-new-season-of-most-successful-show-Style-and-the-City/5903582916
== Njikọ mpụga ==
* {{IMDb name|2486169|Kirat Bhattal}}
{{DEFAULTSORT:Bhattal, Kirat}}
[[Òtù:Mmadụ ndi ndụ]]
1e4wgq59tmvurr8fwce9bg5ufgcei3f
Udy Archibong
0
38538
728703
154852
2026-09-28T19:36:53Z
Chinemeremprince
13026
Added databox and defaultsort
728703
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Uduak Emmanuel Archibong MBE bụ Prọfesọ nke Diversity na Director nke Center for Inclusion and Diversity na Mahadum Bradford . Ọ bụ onye otu nke Royal College of Nursing na onye otu nke West African College of Nursing.
== Ndụ mmalite na agụmakwụkwọ ==
L <ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.africansinyorkshireproject.com/uduak-archibong.html|title=Uduak Archibong|work=African Stories in Hull & East Yorkshire|language=en|accessdate=2020-03-06}}</ref>Archibong nsogbu ma ngosi na ime obodo Nigeria . [1] [2] N'ebe a isi ihe na ike wee gbaa egwu nke mbụ na Mahadum Nigeria, Nsukka . [3] Ọ kwagara Hull, England, ebe ọ icon akara ugo doctoral na-egosi isiokwu na ike na Nigeria . [1] [4] Ọ laha azụ dị ka onye uwe na akwado Britain, wee ime ya n' ọgwụ National Health Service . Ọ bụ ọrụ na Hull Royal Infirmary na Queensgate Care Home. Archibong egwuregwu na ndị inyom na ụmụ opera dị nta na ndị na-ahụ maka printer Britain, na ndị na-eche na-enwekarị mmetụta nke site n'aka ndị ọrịa na ndị ọrụ ibe ha
== Nnyocha na ọrụ ==
<ref>{{Cite web|url=https://www.hsj.co.uk/leadership/scaling-the-nhss-diversity-problems/5065264.article|title=Scaling the NHS's diversity problems|author=Ali|first=Shahnaz|work=Health Service Journal|accessdate=2020-03-06|date=2013-11-25}}</ref>Na 1995 Archibong kwagara na Mahadum Bradford, ebe ọ ọrụ dịka onye nkuzi na ike. A kwalitere ya bụ ọ bụrụ onye nkuzi Senior mgbe ahụ onye isi ndị agha na 1999. [1] E mere ya onye otu nke West African College of Nursing na 2001 na Prọfesọ nke Diversity na 2004. [1] Archibong na-eje ozi dị ka onye nkuzi maka ịha nhatanha na ụdị dị iche iche. [1] [2] O gosiputara na ndị isi ojii na obere ndị obere obere n' na National Health Service nwere ike aka na ụdị aka ná ntĩlẹ ndị ọrụ ibe ha ọcha bụ ndị nwewere na omume yiri nke ahụ.
<ref name=":1">{{Cite web|url=http://www.genovate.eu/dissemination/genovate-international-conference/speakers/uduak-archibong/|title=Uduak Archibong|work=www.genovate.eu|accessdate=2020-03-06|archivedate=2020-12-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201229200208/http://www.genovate.eu/dissemination/genovate-international-conference/speakers/uduak-archibong/}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.brookes.ac.uk/about-brookes/events/past-events/ols-17-18--the-power-of-diversity-in-education/|title=The Power of Diversity in Education - Oxford Brookes University|work=www.brookes.ac.uk|accessdate=2020-03-06|archivedate=2020-08-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200819221218/https://www.brookes.ac.uk/about-brookes/events/past-events/ols-17-18--the-power-of-diversity-in-education/}}</ref>A nchọpụta ya Prọfesọ nke Diversity na Director nke Center for Inclusion and Diversity na Mahadum Bradford, ebe ọ na-eduzi Genovate.
=== Ihe nrite na nkwanye ugwu ===
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Archibong, Udy}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
9el4wowt53m4dz6cs5kpdjryjjrq3c3
Ukel Oyaghiri
0
38539
728705
154854
2026-09-28T19:39:47Z
Chinemeremprince
13026
Added databox and defaultsort
728705
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
<ref name="Profile9">{{Cite web|title=Barr. Mrs. Ukel Oyaghiri|url=http://riversstate.net.ng/government/executive/barr-mrs-ukel-oyaghiri/|accessdate=21 September 2016|work=Riversstate.net.ng|archivedate=1 September 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160901222805/http://riversstate.net.ng/government/executive/barr-mrs-ukel-oyaghiri/}}</ref>Ukel Oyaghiri ( ከውጭ 1964) bụ ọkaiwu na onye ndọrọndọrọ iche iche ọrụ dị ka Kọmishana na-ahụ maka ụmụnwanyị Rivers steeti afọ 2015. Ọchiri anya Joeba West bụ onye jere ozi na Council Executive n'okpuru onye bụbu ike Chibuike Amaechi
== Agụmakwụkwọ ==
<ref name="Profile9"/>Oyaghiri gara Rivers State School of Basic Studies na Port Harcourt ebe o transperent West African Senior School. ike BAED. Hons. nzere site na Mahadum Port Harcourt na 1989. Ya LL. Ebe nzere B. na saịtị BL na Rivers State University of Science and Technology na Nigerian Law School n'otu n'otu.
== Ọrụ ==
Ọ rụrụ ọrụ dịka onye enyemaka mmekọrịta ọha na eze na ụlọ ọrụ mkpuchi Rivbank site na 1989 ruo 1990, onye ọrụ nchịkwa ọha na Pamo Clinics & Hospitals Limited site na 1990 ruo 1997, onye enyemaka onwe onye Kọmishọna Mmụta Bayelsa steeti site na 1997 ruo 1998 na onye ọka iwu na Adedipe & Adedipe Legal Practitioners. site na 2004 ruo 2007. Ọ bụ onye ọka iwu njikwa nke AS Oyaghiri & Associates Legal Practitioners site na 2011, ruo mgbe a họpụtara ya na Disemba 2015 dị ka Commissioner of Women Affairs. <ref name="Profile9"/>
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Oyaghiri, Ukel}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
a28th44syti6xm6mu6su8eolk6qeou3
Unoaku Anyadike
0
38540
728708
154857
2026-09-28T19:42:09Z
Chinemeremprince
13026
Added databox and defaultsort
728708
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
. <ref>{{Cite news|url=http://www.bellanaija.com/2015/10/24/the-2015-mbgn-is-unoaku-anyadike/|title=The Most Beautiful Girl in Nigeria MBGN 2015 is Unoaku Anyadike|work=[[BellaNaija]]|date=24 October 2015|accessdate=24 October 2015}}</ref>Unoaku Anyadike // ⓘ</link> (amuru Unoaku Temitope Anyadike na September 16, 1994) bu ihe nlere anya na ihe njiri mara mma nke Naijiria nke e chiri okpueze dika onye meri n'akwukwo 2015 nke nwa ihe kacha mma na Naijiria
== Ndụ onwe onye ==
<ref>{{Cite web|url=http://www.silverbirdmbgn.com/contestant/2015/anyadike-unoaku|title=Anyadike Unoaku|publisher=[[Most Beautiful Girl in Nigeria]]|accessdate=24 October 2015|archivedate=9 July 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160709140558/http://www.silverbirdmbgn.com/contestant/2015/anyadike-unoaku}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.informationng.com/2015/10/aside-the-pretty-face-here-are-5-things-you-should-know-about-the-2015-mbgn-winner.html|title=Aside The Pretty Face, Here Are 5 Things You Should Know About The 2015 MBGN Winner|work=Information Nigeria|date=25 October 2015|accessdate=25 October 2015}}</ref>Amụrụ n'ezina nche etiti nke nna Igbo na nne Yoruba, ma ndị nkuzi na Steeti Osun, ndị isi egwuregwu Nigeria; Unoaku bụ onye akwụkwọ akwụkwọ na mahadum nke Ibadan ebe ọ ngalaba gbasara akparamaagwa
=== Nwa agbọghọ kacha mma na Nigeria 2014 ===
Unoaku gbara aka na akara 2014 nke Nwa anụmanụ Kachasị Mma na Nigeria na-anya anya Lagos State.
=== Nwa agbọghọ kacha mma na Nigeria 2015 ===
.N'October 24, 2015, mgbe ọ nọchitere anya Anambra steeti, Unoaku ikike okpueze mmeri nke akara 2015 nke Kachasị Mma n'Agbo Naijirịa nke e mere na Calabar International Convention Center . Ọ nọchitere anya anya na nche Miss World 2015 emere na China. <ref>{{Cite news|url=http://thenet.ng/2015/10/breaking-news-21-year-old-unoaku-anyadike-wins-mbgn2015/|title=Breaking News: 21-year-old Unoaku Anyadike wins MBGN2015|work=[[Nigeria Entertainment Today]]|author=Badmus|first=Kayode|date=24 October 2015|accessdate=24 October 2015}}</ref>
=== Miss Universe 2016 ===
Ọ nọchitere anya Naijiria na Miss Universe 2016 pageant mana nri ebe.</link><sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''[[wikipedia:Tinye edensibịa|<span title="This claim needs references to reliable sources. (March 2017)">a chọrọ nkọwa</span>]]'' ]</sup>
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Anyadike, Unoaku}}
[[Òtù:Ndị Igbo]]
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
1m4vrtd7holpycu361zn5a62xyy4u9t
Uzoma Azuka
0
38541
728715
458824
2026-09-28T20:15:02Z
Chinemeremprince
13026
Added databox and default sort
728715
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Uzoma Azuka {{Audio|LL-Q33578 (ibo)-King ChristLike-Uzoma Azuka.wav|Audio}} (amuru 28 Novemba 1970) bu onye egwuregwu eji aka Naijiria. Ɔ gbara na ekiri na ekiri na 1992 Summer Olympic.
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Azuka, Uzoma}}
[[Òtù:Ndị Igbo]]
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
sj5nfr6mmln0vba3c27uw6j017uvhdr
Veronica Openibo
0
38542
728716
719106
2026-09-28T20:19:45Z
Chinemeremprince
13026
Added databox and default sort
728716
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
<ref name="croix">{{Cite news|author=Céline Hoyeau|title=Sœur Veronica Openibo : « La vérité des femmes doit être écoutée » – Ses dates|url=https://www.la-croix.com/Religion/Catholicisme/Soeur-Veronica-Openibo-verite-femmes-doit-etre-ecoutee-2019-12-04-1201064444#Ses%20dates|work=La Croix|date=4 December 2019|accessdate=3 September 2023}}.</ref>Veronica Openibo (amuru Jenuarị 17, 1951) bu nwanne jumarechi Naijiria na onye isi nzuko ogbako nke Sisters of the Holy Child Jesus
== Ndụ ==
Veronica Openibo na January 17, 1951 na Lagos, Nigeria . [1] Ọ tolitere dị ka onye nke abụọ n'ime ihe ngosi iri na abụọ n'ihe ji ịhụnanya bịara ihe.
Ọ sonyeere njikọ nke Nwa Nsọ Jizọs na September 1973. Na 1975, o kwere nkwa mbụ mbụ ya wee gaa n'ihu n'ihe ọkụ ya. [1] Veronica akwụkwọ akwụkwọ na Bekee na 1979 wee gaa n'ihu ọnwụ na Jos<ref name="croix" />
<ref name="croix"/>Mgbe e hiwere nsogbu Africa nke ịdị njikere nke Nwa Nchọgharị, Veronica ekiri onye isi ala Africa mbụ ya, na-eje ozi site na 1986 ruo 1992.
== Nkwado maka nghọta na eziokwu ==
<ref name="vatican">{{Cite web|language=fr|title=Abus: une religieuse nigériane appelle à passer «du scandale à la vérité»|url=https://www.vaticannews.va/fr/vatican/news/2019-02/religieuse-nigeriane-abus-sexuels-pedophilie-eglise-vatiab.html|work=vaticannews.va|date=23 February 2019|accessdate=3 September 2023}}</ref> <ref>{{Cite web|language=fr|author=Lucie Sarr|title=10 femmes qui ont marqué l'Église en Afrique ces dernières années : 1. Sœur Veronica Openibo|url=https://africa.la-croix.com/10-femmes-qui-ont-marque-leglise-en-afrique-ces-dernieres-annees/|publisher=La Croix Africa|work=africa.la-croix.com|date=14 January 2021|accessdate=3 September 2021|archivedate=25 July 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210725152117/https://africa.la-croix.com/10-femmes-qui-ont-marque-leglise-en-afrique-ces-dernieres-annees/}}</ref>Veronica ikike nlebara anya mba ụwa maka ike aka siri ike ya n'oge nzụkọ na Vatican maka nchekwa na February 23, 2019. N'okwu ya, o ji ọkụ n'obi kpọkuo maka ike ikike na ọrịka ma gbaa ume ngbanwe " site na nkwutọ gaa n'eziokwu <ref>{{Cite news|author=Christopher Lamb|title=Nigerian sister urges bishops to face up to abuse|url=https://www.thetablet.co.uk/news/11406/nigerian-sister-urges-bishops-to-face-up-to-abuse-|accessdate=2023-10-10|work=[[The Tablet]]|language=en|archive-date=2023-10-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20231012084111/https://www.thetablet.co.uk/news/11406/nigerian-sister-urges-bishops-to-face-up-to-abuse-|url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite web|date=2019-02-23|title=Nigerian sister asks bishops: Why did the church allow atrocities of sex abuse to remain secret?|url=https://www.americamagazine.org/faith/2019/02/23/nigerian-sister-asks-bishops-why-did-church-allow-atrocities-sex-abuse-remain|accessdate=2023-10-10|work=[[America (magazine)|America Magazine]]|language=en|author=Michael J. O'Loughlin}}</ref>
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Openibo, Veronica}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
0vzbb91187fx9t4arxne4y7wcobb9ww
Veso Golden Oke
0
38543
728717
672573
2026-09-28T20:24:54Z
Chinemeremprince
13026
Added databox and default sort
728717
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
<ref name=":2">{{Cite web|date=2019-08-08|title=Nigerian model becomes the first trans contestant in a beauty pageant|url=https://nostringsng.com/nigerian-model-first-contestant-beauty-pageant/|accessdate=2023-11-30|work=NoStringsNG – Voice of LGBTQ+ Nigeria|language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Veso Golden Oke becomes first transwoman to contest in beauty pageant in Africa|url=https://photogallery.indiatimes.com/beauty-pageants/world-pageants/veso-golden-oke-becomes-first-transwoman-to-contest-in-beauty-pageant-in-africa/articleshow/70802888.cms|accessdate=2023-11-30|work=India Times}}</ref>Veso Golden Oke ( dhoof 1993/1994) bụ onye na-akwado ikike nke Naijiria, ihe nlere anya, onye na-ese ihe na onye na-edozi ntutu isi. [1] [2] N'afọ 2019, ọ izizi izizi n'ihu ọha na-ahọ mpi n'ahọmpi ịma mma na Africa <ref name=":3">{{Cite web|author=|first=|date=2019-08-22|title=Nigerian Transgender To Compete In Ghana Beauty Pageant -|url=https://www.herald.ng/nigerian-transgender-to-compete-in-beauty-pageant/|accessdate=2023-11-30|work=The Herald|language=en-US|archivedate=2023-11-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231130225951/https://www.herald.ng/nigerian-transgender-to-compete-in-beauty-pageant/}}</ref>
== Ndụ mbido ==
Ka ọ bụ nwata, Oke bụ nwanyị ma chee na ọ bụ nwanyị; Ọ dịghị mgbe ọ chọpụtara dị ka nwoke nwere mmasị nwoke. <ref name=":0">{{Cite web|date=2018-01-26|title=Nigerian-born Ghanaian Trans model: 'I fight every day to look more feminine'|url=https://nostringsng.com/nigerian-born-ghanaian-transgender-model-feminine/|accessdate=2023-11-30|work=NoStringsNG – Voice of LGBTQ+ Nigeria|language=en-US}}</ref> O chetara na mgbe ọ dị afọ 8, ọ na-ekpebu ekpere na ya ga-eteta n'ahụ́ nwa agbọghọ. <ref name=":1">{{Cite web|date=2019-02-26|title=I’m a woman with shrinking, non-functional penis – Ghanaian transgender|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/I-m-a-woman-with-shrinking-non-functional-penis-Ghanaian-transgender-726444|accessdate=2023-11-30|work=GhanaWeb|language=en}}</ref> Mgbe ọ dị afọ 14, ọ mụtara online gbasara njirimara transgender wee kweta na njirimara nke ya. <ref name=":3"/> Ọ bụ ezie na na mbụ mgbe ọ pụtara na ezinụlọ ya chere na “ekwensu ewerewo ya,” n’oge na-adịghị anya ndị mụrụ ya ghọrọ ndị na-akwado ya. <ref name=":3" /> <ref name=":0" />
== Ọrụ ==
. N'afọ 2014, Oke ịhụnanya Nigeria gaa Ghana . [1] N'ebe ahụ, ọ ahụmahụ ọrụ dị ka ihe ihe na onye ịdebe ụdị na Accra<ref name=":0"/>
* Bobrisky – Nigerian transgender woman (born 1991)
* Jay Boogie – Nigerian transgender woman
* Miss Sahhara – Nigerian beauty queen and LGBTQ advocate
* Noni Salma – Nigerian transgender woman
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Oke, Veso Golden}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
0cqrgxlpwinjfloe6k7khihxhocdwfb
Victoria Chika Ezerim
0
38544
728718
154019
2026-09-28T20:27:58Z
Chinemeremprince
13026
Added databox and default sort
728718
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
. <ref>{{Cite web|title=TaekwondoData|url=https://www.taekwondodata.com/victoria-chika-ezerim.aar2.html|accessdate=2021-02-01|work=TaekwondoData|language=en}}</ref>Victoria Chika Ezerim bụ onye na-eme egwuregwu taekwondo nke Naijiria na-ahọ mpi n'ọkwa ndị isi ụmụ anụmanụ. Ọmeri nrite ọla n'ahọmpị Taekwondo Africa nke 2003 na –63 n'arọ n'ụdị
== Ọrụ egwuregwu ==
Victoria sonyeere na esemokwu Taekwondo Africa nke 2003 emere na Abuja, Nigeria na na 73 emume kg, o nrite ọla.
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Ezerim, Victoria Chika}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
eq81ff9yv1zla9oigmnl9p6uo54rrh6
Victoria Umunna
0
38545
728722
154020
2026-09-28T20:33:53Z
Chinemeremprince
13026
728722
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Victoria Umunna (amuru 11 Novemba 1973) bu onye egwu agha Naijiria. Ɔ gbara na ekiri na ekiri na 1992 Summer Olympics
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Umunna, Victoria}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
0c333bfz0vez6iblyohn42sskb1nvvb
Vivian Ikechukwu
0
38547
728730
154022
2026-09-28T20:36:51Z
Chinemeremprince
13026
Added databox and default sort
728730
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Vivian Obianujuwan Ikechukwu (amuru 10 Julaị 1997) bu onye okachamara n' agha Naijiria nke na-agba ọsọ maka otu faili Super League nke Turkish Women's Football Super League Beşiktaş JK na maka otu mba Nigeria .
== Ọrụ klọb ==
=== Ụlọ ọrụ Rivers Angels FC ===
Na 2018, Ikechukwu bufere na Port Harcourt club Rivers Angels FC na-egwu egwu na top-level league NWFL Premiership . Ɔmeri iko Aiteo nke ụmụ enyo 2018 emere na Yenagoa . Ndị otu ya egwuregwu onye mmeri otu n'afọ 2019, na 2020–21 . Ɔ gbara na 2021 CAF Champions League ụmụ na Cairo, Egypt, wee nye goolu abụọ. Na Febụwarị 2022, ikpuchi ya Onye ikpe nke ụnwanyi nke NWPL.
=== Ụlọ akwụkwọ FC Gintra ===
Na Ma ọchịchị 2022, Ikechukwu gara Lithuania, wee sonye na ụlọ ụlọ A Lyga FC Gintra Universitetas . Ɔ gbara na 2022–23 UEFA Champions League ụmụ ekiri. O nyere goolu iri na anọ n'ime egwuregwu iri na nọrọ ọ gbara. Nkwe gị otu awụ ya agwụla na Disemba 2022.
Ọgwụgwụ January 2023, Ikechukwu kwagara Turkey, wee bịanye aka na ọkara oge ya na ụlọ Beşiktaş JK nke Istanbul ka ọ nwetara na Turkish Women's Football Super League . Na ọkara nke abụọ nke Super League 2022-23, ọ gbara egwuregwu anọ. Na Mee 2023, ọ nwere nsogbu ahụ ike nwa ehi . A gbattịpụrụ ya na Beşiktaş JK otu afọ na 2023-24 Super League . Ọka ahụ n'ụkwụ na Disemba 2023.
== Ntụaka ==
.mw-parser-output .reflist{font-size:90%;margin-bottom:0.5em;list-style-type:decimal}.mw-parser-output .reflist .references{font-size:100%;margin-bottom:0;list-style-type:inherit}.mw-parser-output .reflist-columns-2{column-width:30em}.mw-parser-output .reflist-columns-3{column-width:25em}.mw-parser-output .reflist-columns{margin-top:0.3em}.mw-parser-output .reflist-columns ol{margin-top:0}.mw-parser-output .reflist-columns li{page-break-inside:avoid;break-inside:avoid-column}.mw-parser-output .reflist-upper-alpha{list-style-type:upper-alpha}.mw-parser-output .reflist-upper-roman{list-style-type:upper-roman}.mw-parser-output .reflist-lower-alpha{list-style-type:lower-alpha}.mw-parser-output .reflist-lower-greek{list-style-type:lower-greek}.mw-parser-output .reflist-lower-roman{list-style-type:lower-roman}
{{DEFAULTSORT:Ikechukwu,Vivian }}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
pqdymtml1jg6tmpkuu7funm7d7chq45
Mgbidi Jane
0
38548
728733
706132
2026-09-28T20:42:51Z
Chinemeremprince
13026
Added databox and default sort
728733
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
<ref name="mirror">{{Cite news|url=https://www.thefreelibrary.com/Maybe+I+should+have+worn+one+of+THESE+to+the+awards+night!%3B...-a079940198|title=Maybe I should have worn one of THESE to the awards night!; EXCLUSIVE: BILL STAR JANE TALKS FOR THE FIRST TIME ABOUT THAT DRESS|work=[[Daily Mirror|The Mirror]]|date=11 November 2001|first=Carole|author=Malone|accessdate=15 November 2021}}</ref> Wall (amụrụ n'afọ 1972) bụ onye England na-eme ihe nkiri nke nne ya bụ onye Naijiria na nna ya bụ onye England. A maara ya nke ọma maka ngosipụta ya nke Constable Di Worrell na ITV's The Bill site na 1999 ruo 2002.<ref name="mirror1">{{Cite news|url=https://www.thefreelibrary.com/Undiecover+cop%3B+The+Bill%27s+Jane+Wall+talks+about+quitting+the+show%2C...-a079930116|title=Undiecover cop; The Bill's Jane Wall talks about quitting the show, her dreams of making it in Hollywood... and that revealing dress|work=[[Daily Mirror|The Mirror]]|date=10 November 2001|first=Mel|author=Hunter|accessdate=15 November 2021}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.metacritic.com/person/jane-wall?filter-options=tv|title=Jane Wall Profile|work=[[Metacritic]]|date=|accessdate=3 March 2015}}</ref>
Mgbidi apụtawokwa na Daingerfield, A Touch of Frost, Dọkịta na Holby City. <ref>{{Cite web|url=http://www.thebritishblacklist.com/thebritishblacklist/jane-wall/|title=Jane Wall|work=The British Blacklist|date=|accessdate=3 March 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150402123515/http://www.thebritishblacklist.com/thebritishblacklist/jane-wall/|archivedate=2 April 2015}}</ref>
N'afọ 2014, Wall pụtara na mmepụta nke LA Theatre Works nke Racing Demon . <ref>{{Cite book|title=Racing Demon: A Play|url=https://archive.org/details/racingdemonplay0000hare|first=David|author=Hare|year=1990|publisher=French|location=London|isbn=0573113696}}</ref> <sup class="noprint Inline-Template" style="white-space:nowrap;">[''<nowiki><span title="The material near this tag needs to be fact-checked with the cited source(s). (November 2021)">verification needed</span></nowiki>'']</sup>
== Ihe nkiri ==
{| class="wikitable plainrowheaders sortable"
|+Ihe nkiri
! scope="col" |Afọ
! scope="col" |Aha ya
! scope="col" |Ọrụ
! class="unsortable" scope="col" |Ihe edeturu
|-
! scope="row" |1995
|''Obi ụtọ''
|WPC
|Ihe nkiri TV
|-
! scope="row" |2004
|''Ala Cuckoo Cloud''
|Jasmine
|
|-
! scope="row" |2005
|''Otu Afọ na Otu Ụbọchị''
|Kathie
|
|-
! scope="row" |2010
|''N'okpuru Blue''
|Onye Nlekọta Laboratory
|
|-
! scope="row" |2010
|''Igbu ụmụ nwoke''
|Joni
|Ihe nkiri dị mkpirikpi
|}
{| class="wikitable plainrowheaders sortable"
|+Ihe ngosi telivishọn
! scope="col" |Afọ
! scope="col" |Aha ya
! scope="col" |Ọrụ
! class="unsortable" scope="col" |Ihe edeturu
|-
! scope="row" |1994
|''Obere Napoleon''
|Shawna
|Ihe omume: "The Big Interview"
|-
! scope="row" |1994–1995
|''Mmetụta nke Frost''
|Tonia Reece / Enyi nwanyị Baker
|Ihe omume: "A Minority of One", "Dead Male One"
|-
! scope="row" |1995
|''Degree nke Njehie''
|Nọọsụ Ụlọ Ọgwụ Cordell
|
|-
! scope="row" |1996
|''Ebe Ọdachi''
|Debbie Mason
|Ihe omume: "Scars"
|-
! scope="row" |1997
|''Ihe niile dị jụụ n'ihu Preston''
|Nọọsụ Pauline
|Ihe omume: "Polson's Mess"
|-
! scope="row" |1997
|''Ụgwọ ahụ''
|Winsome Smith
|Ihe omume: "Heartbreak Hotel"
|-
! scope="row" |1999–2002
|''Ụgwọ ahụ''
|PC Di Worrell
|Ihe omume 117
|-
! scope="row" |2003
|''Ndị dọkịta''
|Alison White
|Ihe omume: "Nwoke nwere ọgba"
|-
! scope="row" |2004
|''Obodo Holby''
|Jenny Hallow
|Ihe omume: "Mgbe àmụ̀mà kụrụ ugboro abụọ"
|-
! scope="row" |2007
|''Onye na-eme mkpọtụ''
|Karen Onye Nlekọta
|Ihe omume: "Nchịkọta"
|-
! scope="row" |2011–2012
|''Na-ebi ndụ! Mmekọahụ! Ụmụ agbọghọ!: Ihe ngosi Sketch''
|Nwoke akwụna / Joni
|Ihe omume 4
|-
! scope="row" |2019
|''OA''| {{n/a}}
|Onye na-emepụta ihe nkiri: "Overview"<br />
|-
! scope="row" |2019
|''Anatomy nke Grey''
|Frances Pinfield
|Ihe omume: "Jump Into the Fog", "Drawn to the Blood"
|}
{| class="wikitable plainrowheaders sortable"
|+Egwú ndị a na-egere egere
! scope="col" |Afọ
! scope="col" |Aha ya
! scope="col" |Ọrụ
! class="unsortable" scope="col" |Ihe edeturu
|-
! scope="row" |2020
|''Egwuregwu Aka ekpe''
|Nne
|Usoro Podcast 5<br />
|}
== Edensibia ==
{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* {{IMDb name|name=Jane Wall}}
{{DEFAULTSORT:Jane, Mgbidi}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
ia9dn43t1cjewdnrwf4t7dg4oprercq
Judith Kanayo
0
38549
728734
689608
2026-09-28T20:44:25Z
Chinemeremprince
13026
Added databox and default sort
728734
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
<ref>{{Cite web|title=Sinach, Judikay others set for Emmanuel Iren's Apostolos album|url=https://thenationonlineng.net/sinach-judikay-others-set-for-emmanuel-irens-apostolos-album/|work=The Nation Newspaper}}</ref>'''Judith Kanayo-Opara,''' onye a maara nke ọma site na aha egwu ya '''Judikay''' (amụrụ n'abalị iri abụọ na isii n'ọnwa Ọktoba) bụ Onye na-agụ egwú gospel na Naijiria, <ref>{{Cite web|author=Nigeria|first=Guardian|date=2023-06-17|title=At TAPE, Mercy Chinwo, Judikay, Prinx Emmanuel, others thrill audience|url=https://guardian.ng/saturday-magazine/high-society/at-tape-gospel-artistes-thrill-audience/|accessdate=2023-07-14|work=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News|language=en-US|archivedate=2023-07-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230714205128/https://guardian.ng/saturday-magazine/high-society/at-tape-gospel-artistes-thrill-audience/}}</ref> onye ndú ofufe na onye na-ede egwu. <ref>{{Cite web|author=Abiodun|first=Nejo|title=Judikay, Sammie Okposo, Nathaniel Bassey, others set for Tope Alabi’s concert|url=https://punchng.com/sammie-okposo-nathaniel-bassey-others-set-for-tope-alabis-concert/|work=Punch Newspapers}}</ref> <ref>{{Cite web|author=|date=2023-01-21|title=Top Nigerian Gospel Music Artists To Look Out For In 2023 » Yours Truly|url=https://www.yourstru.ly/articles/top-nigerian-gospel-artists-sinach-bassey-and-ones-to-look-out-for-in-2023/|accessdate=2023-07-14|work=www.yourstru.ly|language=en-US|archivedate=2023-07-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230714202625/https://www.yourstru.ly/articles/top-nigerian-gospel-artists-sinach-bassey-and-ones-to-look-out-for-in-2023/}}</ref> nwetara ewu ewu maka egwu ya nke afọ 2019 "More than Gold". <ref>{{Cite web|author=Dekolo|first=Jolomi|date=2023-05-04|title=Judikay Gets Boomplay Plaque As Album Hits 50Million Streams On Global Music Network|url=https://www.selahafrik.com/2023/05/judikay-album-hits-50million/|accessdate=2023-07-14|work=|language=en-US}}</ref> weputara egwu izizi ya, "Nobody Else", na 2013 wee weputara abọm izizi ya. [1]
== Mbido ndụ na agụmakwụkwọ ==
A mụrụ Judikay na Sango otta, Ogun steeti na 26 October 1987 ma bụrụ nwa mbụ nne na nna ya.O si n'okpuru ọchịchị Oshimili South nke Delta steeti.O nwetara nzere sekondiri na Dalos College, Ota,Ogun State, ma nweta nzere bachelọ na Theater Arts na Mahadum Redeemer, Osun Steeti <ref>{{Cite web|title=Judikay Biography (Career, Net worth, Songs)|url=https://naijabiography.com/biography/judikay-biography-education-career-song-networth-songs/|accessdate=2023-07-14|work=Naijabiography Media|language=en-US|archivedate=2023-07-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230714145510/https://naijabiography.com/biography/judikay-biography-education-career-song-networth-songs/}}</ref>
O nwetara nzere sekondiri na Dalos College,Ota,Ogun State, ma nweta nzere bachelọ na Theater Arts na Mahadum Redeemer,Osun State. <ref>{{Cite web|author=Man|first=The New|date=2023-07-13|title=Biography of Minister Judith Kanayo (Judikay)|url=https://www.thenewman.org.ng/2021/05/biography-of-judikay.html|accessdate=2023-07-14|work=The New Man}}</ref>
== Ọrụ egwu ==
Judikay malitere njem egwu ya dị ka onye na-agụ egwú na ụka ya, Christian Pentecostal Mission. <ref>{{Cite web|author=Shogbade|first=Praise|date=2022-09-13|title=Top 10 Trending Gospel Songs in Nigeria 2022|url=https://rnn.ng/trending-gospel-songs-in-nigeria/|accessdate=2023-07-14|work=rnn.ng|language=en-US|archivedate=2023-06-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230627180550/https://rnn.ng/trending-gospel-songs-in-nigeria/}}</ref> oge na-aga, ọ ghọrọ onye na-agụ egwú maka Florocka. N'afọ 2013, ọ wepụtara egwu mbụ ya akpọrọ "Nobody Else", na-egosi ọdịdị ya n'egwuregwu egwu. Ọ nwetara ewu ewu na 2019 mgbe ọ wepụtara egwu nke abụọ ya "More than Gold".<ref>{{Cite web|title=Know Judikay|url=https://eezeeconceptz.org/ministers/judikay/|accessdate=2023-07-14|work=EeZee Conceptz|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web|author=Reporter|date=2022-07-19|title=Meet The Top Gospel Artistes Making Waves|url=https://www.citypeopleonline.com/meet-the-new-gospel-artistes-making-waves/|accessdate=2023-07-14|work=City People Magazine|language=en-US}}</ref>
Na Febụwarị 25, 2019, ọ bịanyere aka na EeZee Conceptz, ụlọ ọrụ ndekọ ozioma nke Naijiria. <ref>{{Cite web|date=2019-02-27|title=EeZee Conceptz Signs Gospel Music Minister Judikay Kanayo - Praiseworld Radio|url=https://www.praiseworldradio.com/eezee-conceptz-signs-gospel-music-minister-judikay-kanayo/|accessdate=2023-07-14|work=Praiseworld Radio {{!}} Africa's #1 Online Gospel Radio Station {{!}} Nigeria|language=en-US}}</ref> N'otu afọ ahụ na Nọvemba, ọ wepụtara abọm izizi ya "Man of Galilee", nke nwere egwu iri na anọ.
Na June 2022, Judikay wepụtara abọm nke abụọ ya "From this Heart" nke nwere egwu iri na abụọ gụnyere "Mudiana", "Jesus is Coming" na "Your Grace". <ref>{{Cite web|author=|date=2021-01-04|title=Judikay releases new video, 'Jesus Is Coming' {{!}} WATCH VIDEO!|url=https://notjustok.com/videos/judikay-jesus-is-coming/|accessdate=2023-07-14|work=NotjustOk|language=en-US|archivedate=2023-07-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230714160114/https://notjustok.com/videos/judikay-jesus-is-coming/}}</ref> <ref>{{Cite web|author=BellaNaija.com|date=2022-06-10|title=New Video: Judikay – Mudiana|url=https://www.bellanaija.com/2022/06/video-judikay-mudiana/|accessdate=2023-07-14|work=BellaNaija|language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Nigerian gospel hit by Judikay takes Kenya, Tik Tok by storm|url=https://www.standardmedia.co.ke/entertainment/news/article/2001416431/nigerian-gospel-hit-takes-kenya-tik-tok-by-storm|accessdate=2023-07-14|work=The Standard}}</ref><ref>{{Cite web|date=2023-05-04|title=Judikay Reaches 50Million Streams On Boomplay Global Music Network|url=https://henotace.org/judikay-gets-boomplay-plaque-as-album-hits-50million-streams-on-music-network/|accessdate=2023-07-14|work=HENOTACE.ORG|language=en-US|archivedate=2023-07-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230714164303/https://henotace.org/judikay-gets-boomplay-plaque-as-album-hits-50million-streams-on-music-network/}}</ref> ahụ nwetara Boomplay Plaque mgbe ọ kụrụ nde iyi 50 na netwọk egwu zuru ụwa ọnụ.<ref>{{Cite web|title=2021 Top 50 Gospel Songs|url=https://www.boomplay.com/playlists/27806768|work=Boomplay}}</ref>"Capable God" bụkwa nke mbụ na Boomplay's 2021 Top 50 Gospel Songs. [1]
Onye na-ese ihe gospel, Enkay Ogburuche gosipụtara ya n'abụ akpọrọ "Delight" na Jenụwarị 2023. <ref>{{Cite web|date=2023-02-24|title=Enkay Ogboruche’s ‘Declaration’ featuring Judikay hits global music shelves|url=https://tribuneonlineng.com/enkay-ogboruches-declaration-hits-global-music-shelves/|accessdate=2023-07-14|work=Tribune Online|language=en-GB}}</ref> <ref>{{Cite web|date=2022-08-08|title=Pastor Emmanuel Iren releases his debut album 'Apostolos' featuring Sinach, Judikay|url=https://www.pulse.ng/entertainment/music/pastor-emmanuel-iren-releases-his-debut-album-apostolos/ke9ycg1|accessdate=2023-07-14|work=Pulse Nigeria}}</ref> na ndị ọzọ na-ese ozioma gụnyere Emmanuel Iren, Mercy Chinwo, Enkay Ogboruche na ndị ọzọ arụkọwo ọrụ.
== Nkọwapụta ==
=== Abọm ===
{| class="wikitable"
|+
!Afọ A tọhapụrụ ya
!Aha ya
!Nkọwa
!Nkwupụta
|-
|Nọvemba 2019
|''Nwoke nke Gailee''
|
* Ọnụ ọgụgụ nke egwu: 14
* Ụdị: Ịgba egwu, nbudata dijitalụ
|<ref>{{Cite web|title=Judikay - Man of Galilee (Album)|url=https://eezeeconceptz.org/release/judikay-man-of-galilee/|accessdate=2023-07-14|work=EeZee Conceptz|language=en-GB}}</ref>
|-
|June 2022
|''Site n'Obi A''
|
* Ọnụ ọgụgụ nke egwu: 12
* Ụdị: Ịgba egwu, nbudata dijitalụ
|<ref>{{Cite web|title=From This Heart by Judikay {{!}} Album|url=https://www.afrocharts.com/album?id=e2a0a4ae2d|accessdate=2023-07-14|work=Afrocharts|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|date=2022-08-18|title=Judikay’s "From This Heart" is a Sure Conduit of God’s Presence - Afrocritik|url=https://www.afrocritik.com/judikays-from-this-heart-is-a-sure-conduit-of-gods-presence/|accessdate=2023-07-14|language=en}}</ref>
|}
=== Naanị otu ===
* ''Jehova'Meliwo ft 121 Selah''<ref>{{Cite web|author=Admin|date=2023-04-12|title=Judikay out with new rendition of ‘Song of Angels’ now titled "Jehovah Meliwo" ft. 121Selah|url=https://worshippersgh.com/judikay-out-with-new-rendition-of-song-of-angels-now-titled-jehovah-meliwo-ft-121selah/|accessdate=2023-07-14|work=WorshippersGh|language=en-US|archivedate=2023-07-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230714160113/https://worshippersgh.com/judikay-out-with-new-rendition-of-song-of-angels-now-titled-jehovah-meliwo-ft-121selah/}}</ref><ref>{{Cite web|date=2023-04-09|title=Judikay Releases New Single, "Jehovah Meliwo" Feat. 121Selah|url=https://notjustok.com/songs/gospel/judikay-releases-new-single-jehovah-meliwo-feat-121selah/|accessdate=2023-07-14|work=NotjustOk|language=en-US}}</ref> ''(2023)''
* ''I Bow (2022) ''
* ''Obiọma Gị (2022) ''
* ''Papa You Too Much (2022) ''
* ''Elohim (2022) ''
* ''Onye Maka M (2022) ''
* <ref>{{Cite web|author=Muhonji|first=Muhunya|date=2023-02-19|title=Powerful worship songs in Nigeria: 20 gospel tracks for prayer|url=https://www.legit.ng/ask-legit/1519181-powerful-worship-songs-nigeria-20-gospel-tracks-prayer/|accessdate=2023-07-14|work=Legit.ng - Nigeria news.|language=en}}</ref> dịghị ihe siri ike maka gị ft Ekele [1] ''(2021)''
* ''Abụ nke Ndị Mmụọ Ozi (2019) ''
* ''Isi iyi (2019) ''
* ''Karịa Gold ft Mercy Chinwo (2019) ''
* ''Chineke nwere ikike (2019) ''
* ''Obi ruru ya afọ (2017) ''
* ''Nwee Ụzọ Gị (2016) ''
* ''Ọ dịghị Onye Ọzọ (2013) ''
== Ndụ onwe onye ==
Judikay lụrụ Ikechukwu Anselem Opara <ref>{{Cite web|author=Idowu|first=Hannah|date=2021-08-23|title=Full details of singer Judikay's marriage, husband and children|url=https://dnbstories.com/2021/08/full-details-of-judikays-marriage-husband-and-children.html|accessdate=2023-07-14|work=DNB Stories Africa|language=en-US}}</ref> 7 Nọvemba 2020, na Lagos, Naịjirịa. <ref>{{Cite web|title=It’s A Boy’ – Singer Judikay And Husband Welcome First Child|url=https://allure.vanguardngr.com/2022/03/its-a-boy-singer-judikay-and-husband-welcome-first-child/amp/|work=Vanguard Allure}}</ref><ref>{{Cite web|date=2022-03-23|title=Gospel Singer Judikay And Husband Anselem Opera Welcome First Child Together (Photos)|url=https://koko.ng/judikay-and-anselem-opera-welcome-first-child-together/|accessdate=2023-07-14|work=koko.ng|language=en-GB|archivedate=2023-07-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230714163123/https://koko.ng/judikay-and-anselem-opera-welcome-first-child-together/}}</ref><ref>{{Cite web|title=Gospel singer, Judikay Welcome First Child|url=https://thenationonlineng.net/gospel-singer-judikay-welcomes-first-child/|work=The Nation}}</ref> Machị 2022, ha kwupụtara ọmụmụ nwa ha nwoke.
== Onyinye na nhọpụta ==
<ref>{{Cite web|author=Onakoya|first=Toluwanimi|date=2020-11-08|title=Sinach, Nathaniel Bassey, TY Bello {{!}} Meet YNaija’s Top 10 Gospel Artistes for October » YNaija|url=https://ynaija.com/sinach-nathaniel-bassey-ty-bello-meet-ynaijas-top-10-gospel-artistes-for-october/|accessdate=2023-07-14|work=YNaija|language=en-GB}}</ref>Na Nọvemba 2020, a kpọtụrụ Judikay aha na YNaija dị ka otu n'ime ndị nka Oziọma iri kachasị maka Ọktoba, 2020.
{| class="wikitable"
|+
!Afọ
!Ihe nrite
!Ụdị
!Nsonaazụ
!Nkwupụta
|-
|2019
|AGMMA
|Onye na-ese ihe nke ọma|{{Won}}
|<ref>{{Cite web|title=African Gospel Music & Media Awards (AGMMA) 2019|url=https://astepfwd.com/event/african-gospel-music-media-awards-2019/|accessdate=2023-07-14|work=Step FWD UK Christian Chart|language=en-GB|archivedate=2023-07-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230714203143/https://astepfwd.com/event/african-gospel-music-media-awards-2019/}}</ref><ref>{{Cite web|author=Nkem|first=Collins|date=2019-06-04|title=List Of Winners For The Africa Gospel Music & Media Awards (AGMMA 2019)|url=https://www.ceenaija.com/list-of-winners-for-the-africa-gospel-music-media-awards-agmma-2019/|accessdate=2023-07-14|work=CeeNaija|language=en-US}}</ref>
|-
| rowspan="2" |2020
|Ihe nrite Maranatha
|Minista Nwanyị Kasị Mma|{{Won}}
|
|-
|Onyinye Mmetụta Oziọma
|Onye Africa na-ese ihe n'afọ|{{Won}}
|<ref>{{Cite web|title=Judikay Wins Impact African Artiste Of The Year Awards|url=https://www.thechristianfeeds.com/2021/12/judikay-wins-impact-african-artiste-of.html|accessdate=2023-07-14|archivedate=2023-07-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230714144703/https://www.thechristianfeeds.com/2021/12/judikay-wins-impact-african-artiste-of.html}}</ref>
|-
|2021
|Ihe nrite Maranatha
|Abụ Oziọma nke Afọ|{{Nom}}
|
|-
|2022
|Onyinye Vaịn
|Ihe Omume Afọ nke Afrịka|{{Nom}}
|<ref>{{Cite web|title=Judikay, Moji Shortbaba, Pompi, and Limoblaze nominated for Vine Awards in Uganda. – Bloom Radio|url=https://bloomradio.co.ke/judikay-moji-shortbaba-pompi-and-limoblaze-nominated-for-vine-awards-in-uganda/|accessdate=2023-07-14|language=en-US|archivedate=2023-07-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230714162235/https://bloomradio.co.ke/judikay-moji-shortbaba-pompi-and-limoblaze-nominated-for-vine-awards-in-uganda/}}</ref>
|}
== Edensibia ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Kanayo, Judith}}
== Hụkwa ==
* Ndepụta nke ndị na-agụ egwú gospel na Naijiria
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
rwo55gny8du7z2lcv46jk8x4cxt3s1g
Pierre Breytenbach
0
38554
728736
155396
2026-09-28T20:46:32Z
Chinemeremprince
13026
Added databox and default sort
728736
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Pierre Breytenbach''' bụ onye omere na onye na-atọ ọchị na South Africa. Ọ bụkwa onye na-ese olu.. <ref>{{Cite web|url=http://www.voicebank.co.za/pages/Recording_Artists_bio.asp?show=bio&ArtistID=212|title=Voicebank - Artist Profile and Clips|work=www.voicebank.co.za|accessdate=2018-01-09|archivedate=2018-01-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180109181348/http://www.voicebank.co.za/pages/Recording_Artists_bio.asp?show=bio&ArtistID=212}}</ref>
== Ụlọ akwụkwọ sekọndrị ==
Hoërskool anwụ Wilgers na Pretoria, Gauteng. <ref>{{Cite web|url=https://www.hswilgers.co.za/|title=Hoërskool Die Wilgers - Hoërskool Die Wilgers|work=www.hswilgers.co.za}}</ref> </link><sup class="noprint Inline-Template" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="The material near this tag failed verification of its source citation(s). (August 2021)">Nnwapụta dara ada</span></nowiki>'' ]</sup>
== Ọzụzụ ==
Ọka BA na Drama na 1998 na Mahadum Pretoria . <ref name="contractors.org.za">{{Cite web|url=http://www.contractors.org.za/Admin.aspx/TalentCVLink/907|title=Archived copy|accessdate=9 October 2010|archivedate=23 June 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110623072611/http://www.contractors.org.za/Admin.aspx/TalentCVLink/907}}</ref>
== Ihe ngosi TV ==
Ɔ gbara n'ịbụ nke ncha South Africa egwu Egoli, Generations na 7de Laan. Ọ bụkwa akụkụ nke ihe nkedo na-adịgide nke Proesstraat.
== Edensibia ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Breytenbach, Pierre}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
o3dglmyqkmdgkvoxs519fnriy5ayvr7
Beata Bena Green
0
38555
728738
538710
2026-09-28T20:48:13Z
Chinemeremprince
13026
Added databox and default sort
728738
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Beáta Bena Green'''. <ref>{{Cite web|author=Mooneys|first=Roxanne|title='Arendsvlei'-ster groet reeks: 'Ek is gereed om my vlerke te sprei'|url=https://www.netwerk24.com/huisgenoot/vermaak/tv/arendsvlei-ster-groet-reeks-ek-is-gereed-om-my-vlerke-te-sprei-20200902|accessdate=2021-10-17|work=Huisgenoot|language=af-ZA}}</ref>bụ onye omere, ihe nlere anya na onye ọchụnta ego South Africa. Echiri ya okpueze Miss Teen South Africa 2013. A mara ya nke ọma maka ụmụ Shady na ihe nrite meri South Africa Soapie 7de Laan, Sienna na Deepstate 2 na Kim Claasen na Kyknet & Kie's Telenovela Arendsvlei
== Ndụ mmalite na agụmakwụkwọ ==
.Green sitere na Western Cape wee gaa ụlọ akwụkwọ ndekọ Hottentots Holland na Somerset West ebe ọ na-amị ụlọ akwụkwọ na redio ụlọ akwụkwọ. [1] [2] Ọ gara n'ihu gụchaa na Mahadum Stellenbosch . [3] Nwa nwanne nne ya Tamaryn Green bụ onye e chiri okpueze Miss South Africa 2018, na onye gbara ọsọ nke mbụ na Miss Universe 2018 <ref>{{Cite web|author=Zyl|first=Ané Van|title=Gaan nog 'n Green die Mej. SA-kroon dra?|url=https://www.netwerk24.com/netwerk24/kunste/celebs/gaan-nog-n-green-die-mej-sa-kroon-dra-20200603|accessdate=2021-10-17|work=Netwerk24|language=af-ZA}}</ref>
== Ọrụ ==
Na 2013, Green okpueze Miss Teenager South Africa . N'afọ 2017, ọ meri otu mpaghara na Miss Mamelodi Sundowns. [1] Mgbe ahụ na 2020, ọ dị na Miss South Africa 2020.
Green mere mpụta mbụ ya na telivishọn na 2018 na KykNet telenovela ''Arendsvlei'' na ọrụ Kim. <ref>{{Cite web|author=Bissolati (saamgestel)|first=Abby-Gene|title=Ontmoet die vrou agter Arendsvlei se geniepsige Kim|url=https://www.netwerk24.com/huisgenoot/bekendes/ontmoet-die-vrou-agter-arendsvlei-se-geniepsige-kim-20190614|accessdate=2021-10-17|work=Huisgenoot|language=af-ZA}}</ref> <ref name="actress">{{Cite web|author=Morkel|first=Graye|title=Arendsvlei actress and Tamaryn Green's cousin Beáta has her eye set on Miss SA crown|url=https://www.news24.com/channel/the-juice/news/arendsvlei-actress-and-tamaryn-greens-cousin-beata-has-her-eye-set-on-miss-sa-crown-20200601-2|accessdate=2021-10-17|work=Channel|language=en-US}}</ref> Na 2019, ọ gbara Tasneem na ''Die Spreeus'' na Siena na ''Deep State'' . <ref>{{Cite web|author=KG|first=imfernsehen GmbH & Co|title=Filmografie Beata Bena Green|url=https://www.fernsehserien.de/beata-bena-green/filmografie|accessdate=2021-10-17|work=fernsehserien.de|language=de}}</ref> N'afọ 2020, ọ sonyeere ndị na-eme ihe nkiri Africaans TV soap opera ''7de Laan'' ka Shady Vermeulen. <ref>{{Cite web|title=Meet 7de Laan's new cast members|url=https://www.news24.com/channel/tv/news/meet-7de-laans-new-cast-members-20201105-2|accessdate=2021-10-17|work=Channel|language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Welkom in die Laan!|url=https://www.pressreader.com/south-africa/tv-plus-afrikaans/20201119/282668984887861|accessdate=2021-10-17}}</ref>
== Ihe nkiri ==
{| class="wikitable"
!Afọ
! Ihe nkiri
! Ọrụ
! Ihe ndetu
|-
| 2018
| ''Arendsvlei''
| Kim
|
|-
| 2019
| ''anwụ Spreeus''
| Tasneem
|
|-
| 2019
| ''Steeti miri emi''
| Siena
|
|-
| 2020
| ''7 de Laan''
| Shady Vermuelen
|
|-
| 2020
| ''Projek Dina''
| Jolene
|
|-
| 2021
| ''Ben & Bez''
| Nwanyị mma
|
|}
== Edensibia ==
{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* {{IMDb name|10565101}}
{{DEFAULTSORT:Green, Beata Bena}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
4qw5trcxdi0qm9xn9u666cmlh919xuq
Wunmi
0
38558
728739
154041
2026-09-28T20:50:00Z
Chinemeremprince
13026
Added databox and default sort
728739
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
. <ref name="Africabeyond">[https://www.bbc.co.uk/africabeyond/africaonyourstreet/features/18979.shtml Africa on your street] bbc.co.uk; Retrieved 15 September 2007</ref>Wunmi, ezigbo aha Ibiwunmi Omotayo Olufunke Felicity Olaiya, bụ onye na-agụ akwụkwọ, onye na-agba egwu na onye na-eji ejiji. [1] [2] A mindi ya na United Kingdom, nye nne na nna Nigeria, mana ọtụtụ oge n'oge ọ bụ nwata na Lagos, Nigeria.
.Ọ na-arụ ọrụ na m Soul II Soul, oyiyi dị ka onye na-agba egwu na vidiyo maka " Baghachi na Ndụ " (1989). [1] Otu mpụta mbụ ya, "What a See ( A Guy Called Gerald Mix)" ewepụtara na 1998, na album mbụ ya ALA (Africans Living Abroad) film na Documented record label na 2006. [1] A gbara vidiyo maka egwu otu "Crossover" ma tinye ya na YouTube
N'afọ 2002, ya na Bugz rụkọrọ ọrụ na Attic on the Red Hot Organisation's tribute album to Nigerian musician Fela Kuti, ihe na egwu egwu "Zombie (Nkebi nke Mbụ)." A tọhapụrụ album ahụ, Red Hot na Riot na nchaka dị mma nke ukwuu n'ofe bọọdụ, a na- ego niile sitere na album ahụ nye ndị ọrụ AIDS.
Ndekọ egwu ya na-abịa "See M" bụ Kwame Yeboah nwere ego ma mekwa ya n'ụlọ ọrụ Mixstation ya na Accra, Ghana na Jeremy Mage na Brooklyn, US.
== Ntụaka ==
{{Reflist|colwidth=30em}}
{{DEFAULTSORT:Wunmi}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
jah90nezgt3jtb5sds1vxdhom44i6l8
Agaga Praise Kukeurim
0
38559
728740
475283
2026-09-28T20:51:21Z
Chinemeremprince
13026
Added databox and default sort
728740
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Agaga Praise Kukeurim''' (amuru 5 Jenuarrị 1996) nke ama site na ogbo aha Yadah, bu onye Naijiria na-abụ abụ, onye na-ede abụ, na onye ndu ofufe. [1] Mpụta mbụ ya na egwu egwu bụ na 2017 na-esoteta nke mbụ ya "Goodie Goodie" . O weputara EP mbụ ya na 2018 ikiri "Ọgbụgba ndụ Ọbara," yana ọba mbụ ya, "Akụkọ ịhụnanya," na Ọgọst 2021. [2] A mara ya nke ọma maka egwu egwu "Beyond Me," "Free of Charge," “Onye Inaputara,” na “Out of Nothing.”
== Ndụ mmalite na agụmakwụkwọ ==
<ref>{{Cite web|author=Team|first=Henotace|date=2020-06-02|title=5 THINGS YOU NEED TO KNOW ABOUT YADAH (KINGBORN)|url=https://henotace.org/5-things-you-need-to-know-about-yadah-kingborn/|accessdate=2023-04-27|work=HENOTACE.ORG|language=en-US|archivedate=2023-04-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230427084330/https://henotace.org/5-things-you-need-to-know-about-yadah-kingborn/}}</ref>Agaga Praise Kukeurim njikọ na 5 Jenụwarị 1996 na Abuja, Nigeria nye Rev na Oriakụ Godwin Agaga mana o sitere na Obanliku local government nke Cross River State, Nigeria
Mgbe ọ akwụkwọ akwụkwọ, ọ gakwara na mahadum Nasarawa State University dị na Keffi ebe ọ ikike nzere bachelọ na ikike Economics<ref>{{Cite web|date=2022-03-03|title=ALL YOU NEED TO KNOW ABOUT YADAHWOLD.|url=https://musicwormcity.com/all-you-need-to-know-about-yadahwold/|accessdate=2023-04-27|work=MusicwormCity|language=en-US|archivedate=2023-04-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230427093602/https://musicwormcity.com/all-you-need-to-know-about-yadahwold/}}</ref>
{{DEFAULTSORT:Kukeurim, Agaga Praise}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
hkhr58odbeisq6do776867iq3h20j1p
Yesmin Belo-Osagie
0
38560
728741
719233
2026-09-28T20:53:17Z
Chinemeremprince
13026
Added databox and default sort
728741
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
<ref>{{Cite news|author=Foo|first=Megan|title=Inspirational Woman Interview: Yasmin Belo-Osagie|url=https://inspirationalwomenseries.org/2016/09/09/inspirational-woman-interview-yasmin-belo-osagie-january-30-2015/amp/|accessdate=12 July 2018|publisher=Inspirational Woman|date=30 January 2015|archive-date=1 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190701033541/https://inspirationalwomenseries.org/2016/09/09/inspirational-woman-interview-yasmin-belo-osagie-january-30-2015/amp/|url-status=dead}}</ref>Yasmin Belo-Osagie bụ onye nchoputa She Leads Africa, nke ya na Afua Osei mebere. [1] [2] Ọ bụ ada onye billionaire Naijiria Hakeem Belo-Osagie na onye ọka iwu Myma Belo-Osagie
== Ndụ mmalite na agụmakwụkwọ ==
<ref name="auto1">{{Cite news|author=Forbes Woman Africa|title=Who Are The Women To look Up To?|url=https://www.forbesafrica.com/woman/2015/02/01/who-are-the-women-to-look-up-to/|accessdate=12 July 2018|date=1 February 2015}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFForbes_Woman_Africa2015">Forbes Woman Africa (1 February 2015). [https://www.forbesafrica.com/woman/2015/02/01/who-are-the-women-to-look-up-to/ "Who Are The Women To look Up To?"]. Forbes Africa<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">12 July</span> 2018</span>.</cite></ref>Ajụjụ Belo-Osagie na Boston, Massachusetts, mana tolitere na Nigeria . Ọ bụ onye ọbịa na England tupu ọ gawa Princeton ebe ọ akwụkwọ akwụkwọ na ọmụmụ ihe mere eme (isi) na ego (obere) na 2011. Ọ gara Le Cordon Bleu (onye ọrụ ile ọbịa) na Paris na London. <ref name="auto">{{Cite news|author=CNBC Africa|title=African women are creating Africa's next billionaires|url=https://www.cnbcafrica.com/news/west-africa/2015/03/09/yasmin-belo-osagie-billionaires-africa/|accessdate=12 July 2018|date=9 March 2015|archive-date=8 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171208070820/https://www.cnbcafrica.com/news/west-africa/2015/03/09/yasmin-belo-osagie-billionaires-africa/|url-status=bot: unknown}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFCNBC_Africa2015">CNBC Africa (9 March 2015). . CNBC Africa<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">12 July</span> 2018</span>.</cite></ref>
<ref>{{Cite news|author=Bakare|first=Tonye|title=Yasmin and Afua: Empowering young women in Africa|url=https://guardian.ng/guardian-woman/yasmin-belo-osagie-and-afua-osei/amp/|accessdate=12 July 2018|publisher=The Guardian (online)|date=12 March 2016}}</ref>Ọ akwụkwọ akwụkwọ na Harvard Law School na Stanford Graduate School of Business, na-agụsị akwụkwọ na JD/ MBA na 2019.
== Ọrụ ==
. <ref>{{Cite news|author=Johnson|first=Kandia|title=How One Question Fostered Business Opportunities for Budding Female Entrepreneurs in Africa|url=http://www.blackenterprise.com/how-one-question-fostered-business-opportunities-budding-female-entrepreneurs-africa/|accessdate=12 July 2018|publisher=Black Enterprise|date=21 January 2015}}</ref> <ref>{{Cite news|author=Alanah|first=Joseph|title=She Leads Africa: Co-Founder Yasmin Belo-Osagie on Black Female Entrepreneurship|url=https://m.huffpost.com/us/entry/us_5764b449e4b034ff3eef6cf7/amp|accessdate=12 July 2018|publisher=Huffington Post|date=20 June 2016}}</ref>Mgbe ọ akwụkwọ akwụkwọ na Princeton, Belo-Osagie na-arụ ọrụ na McKinsey & Company dị ka onye ahịa ruo 2013. [1] Mgbe ọ nọ na McKinsey & Company, ọ zutere Afua Osei onye ya na ya mebere She Leads Africa.<nowiki></br></nowiki> O see obere ọrụ na-arụ ọrụ na Mandarin Oriental na Hong Kong ka ọ ozizi akwụkwọ nri na Le Cordon Bleu . <ref name="auto1"/> <ref name="auto"/>
== Ihe nrite na nnabata ==
. <ref>{{Cite news|title=She Leads Africa to ring closing bell at New York Stock Exchange|url=https://www.guardian.ng/news/she-leads-africa-to-ring-closing-bell-at-new-york-stock-exchange/amp|accessdate=11 July 2018|publisher=Guardian Nigeria (online)|date=13 December 2016}}</ref>Na December 2016, a set She Leads Africa ka ọ aza mgbịrịgba mmechi na New York Stock Exchange [1] dị ka onye mbụ Africa mere ya na Belo-Osagie na-akụ mgbịrịgba mmechi iji ndị Africa ndị ọzọ dị ka Nelson Mandela, Kofi Annan na Nkosazana Zuma dịka ndị kụpụrụ mgbịrịgba mmechi nke NYSE
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Osagie, Yesmin Belo}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
il57h4delxrkixjaosqkhqvlj6nk1vr
Gesila Khan
0
38562
728742
721404
2026-09-28T20:54:37Z
Chinemeremprince
13026
Added databox and default sort
728742
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Gesila Khan''' bụ onye isi oche nke ugbu a nke [[Independent National Electoral Commission Cross River State Branch]]. O nwere otu ọkwa ahụ na Delta State Branch site na 2012 ruo 2014 na Rivers State Branch Site na afọ 2014 ruo afọ 2016.
== Ndụ onwe onye ==
Khan sitere na Bayelsa State, na ndịda Naịjirịa. Ọ lụrụ di.<ref name="khan">{{Cite web|url=http://www.thetidenewsonline.com/2014/12/31/rivers-gets-new-rec/|title=Rivers Gets New REC|date=31 December 2014|accessdate=19 April 2015}}</ref><ref name="khan5">{{Cite web|url=http://www.inecnigeria.org/?inecnews=deployment-of-resident-electoral-commissioners|title=Deployment Of Resident Electoral Commissioners|work=[[Independent National Electoral Commission|INEC]]|author=|first=|date=23 December 2014|accessdate=19 April 2015}}</ref><ref name="khan1">{{Cite news|url=http://www.punchng.com/news/inec-delta-mobilise-voters-to-collect-cards/|title=INEC, Delta mobilise voters to collect cards|work=[[The Punch]]|author=Obe|first=Emmanuel|date=4 August 2014|accessdate=19 April 2015|archive-date=19 April 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150419152734/http://www.punchng.com/news/inec-delta-mobilise-voters-to-collect-cards/|url-status=dead}}</ref>
== Edensibia ==
{{Reflist}}{{INEC}}
{{DEFAULTSORT:Khan, Gesila}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
q8aygys2rxpfui10h0xi66qqfjiyajo
Jahdiel
0
38569
728743
721785
2026-09-28T20:56:10Z
Chinemeremprince
13026
Added databox and default sort
728743
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
<ref>{{Cite web|url=http://honestymusic.org/i/artist/jahdiel/|title=Jahdiel|publisher=Honesty Music Entertainment|accessdate=2 July 2016|archivedate=8 September 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170908035325/http://honestymusic.org/i/artist/jahdiel/}}</ref>'''Grace '''Jahdiel''' Benjamin''' (aha nwa agbọghọ 'Okoduwa') nke a maara nke ọma site na aha egwu ya bụ Jahdiel, bụ onye na-agụ egwú gospel nke [[Naijiria]], onye na-ede egwu na onye na-ekwu okwu. Ọ malitere ọrụ egwu ya n'afọ 2006, wepụtara abọm izizi ya bụ Heritage n'afọ 2008. Ọ bụ otu n'ime ọtụtụ ndị na-ese ozioma n'okpuru Loveworld Records of Christ Embassy. Jahdiel bịanyere aka <ref>{{Cite web|author=Awojide|first=Timothy|date=5 August 2020|title=Jahdiel Songs|url=https://gospelsongs.com.ng/nigerian/jahdiel/|archiveurl=|archivedate=|accessdate=5 August 2020|work=GospelSongsNG}}</ref> Hammer House Records, akara ndekọ nke di ya Eben.
== Mbido ndụ na agụmakwụkwọ ==
<ref name="the nation">{{Cite news|url=http://www.thenationonlineng.net/archive2/tblnews_Detail.php?id=56262|title=I'm passionate about young girls who dont see marriage as the end of their dreams-Okoduwa|work=[[The Nation (Nigeria)|The Nation News]]|author=Michael|first=Mercy|date=19 July 2008|accessdate=3 July 2016}}</ref> mụrụ Grace na [[Ikoyi]], Lagos State, Nigeria, ebe ọ gụrụ akwụkwọ praịmarị na sekọndrị na Aunty Ayo International School, Ikoyi tupu ọ gaa n'ihu na agụmakwụkwọ ya site n'inweta nzere BSc na Chemistry.
== Ọrụ ==
Jahdiel malitere ịbụ abụ mgbe <ref>{{Cite web|url=http://www.fctpost.com/2015/08/04/jahdiel-hits-another-album/|title=Jahdiel Hits Another Album|publisher=FCT Post|author=Glorytila|date=4 August 2015|accessdate=2 July 2016|archivedate=18 September 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160918055736/http://www.fctpost.com/2015/08/04/jahdiel-hits-another-album/}}</ref> dị afọ ise mgbe ọ sonyeere ndị ukwe nke ụka ya tupu ọ malite ịkpọ ngwá egwu dịka piano na keyboard mgbe ọ dị iri na atọ. Mgbe <ref>{{Cite web|url=http://olorisupergal.com/gospel-act-jahdiel-debuts-music-video-for-oh-god/|title=GOSPEL ACT JAHDIEL DEBUTS MUSIC VIDEO FOR 'OH GOD'|publisher=Olori Super Girl|date=28 October 2012|accessdate=2 July 2016|archivedate=19 September 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160919165931/http://olorisupergal.com/gospel-act-jahdiel-debuts-music-video-for-oh-god/}}</ref> sonyechara n'òtù ndị na-agụ egwú dị iche iche, ọ wepụtara abọm izizi ya Heritage na 2008 ka a nabata ya nke ukwuu, si otú a nweta ntọala ọhụrụ ya na ụlọ ọrụ ahụ ma nyekwuo ya ebe nhọpụta na "Most Promising Artist or Group" category na mbipụta 2008 nke Kora Awards. <ref>{{Cite news|url=http://ynaija.com/how-eben-stayed-with-me-at-the-delivery-room-jahdiel/|title=How Eben stayed with me at the delivery room – Jahdiel tells it all|work=[[YNaija]]|author=Kemi Filani|date=5 December 2014|accessdate=3 July 2016}}</ref> E wepụtara abọm ya na-esote Under Oath n'afọ 2010. E nwere egwu dịka "Ebube Dike", "Oh God" na "Ayaya", Under Oath mere ka a họpụta ya na 2013 Nigeria Gospel Music Awards. <ref>{{Cite web|url=http://gospelbreed.com/2015/11/jahdiels-new-album-majesty-now-out/|title=[Music] Jahdiel's New Album 'Majesty' Now Out!!!|publisher=Gospel Breed|author=Olajide|first=Oduniyi|date=27 November 2015|accessdate=2 July 2016|archivedate=6 August 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160806185511/http://gospelbreed.com/2015/11/jahdiels-new-album-majesty-now-out/}}</ref>'ọnwa Nọvemba afọ 2015, ọ wepụtara abọm studio nke atọ ya akpọrọ Majesty . <ref>{{Cite web|url=https://ynaija.com/yynaija-com-church-culture-present-100-influential-people-christian-ministry-nigeria/|title=Yemi Osinbajo, Poju Oyemade, Chioma Jesus and more – See list of 100 Most Influential People in Christian Ministry in Nigeria|work=YNaija|date=1 May 2017|accessdate=28 September 2017|author=Tolu}}</ref>' 2017, edepụtara ya na ndepụta ''[[YNaija]]'' nke "Ndị 100 kachasị emetụta na Ozi Ndị Kraịst na Naịjirịa".
== Nkà ==
Ngwakọta rock na-emetụta ụdị egwu Jahdiel. Bekee na afrocentric pop.Mgbe a jụrụ ya banyere ụdị egwu ozi ọma ya, ọ gwara The Nation, sị: “Echere m na ngwakọta nke pop Bekee na egwu [[Africa]] na-eme ka ọ dị nnọọ iche.Ọ bụrụ na i gee ya ntị na nke mbụ, ọ ga-adị gị ka ọ bụghị onye Naijiria. <ref name="the nation"/>
Mmetụta egwu ya gụnyere Krik Franklin na [[Celine Dion]]. <ref name="the nation" />
== Nkọwapụta ==
=== Abọm studio ===
* ''Ihe nketa'' (2008)
* N'okpuru Nkwa (2010)
* Eze (2015)
== Onyinye na nhọpụta ==
{| class="wikitable"
!Afọ
!Ememe mmeri
!Ihe nrite
!Onye natara / Ọrụ a họpụtara
!Nsonaazụ
!Nkwupụta
|-
|2008
|2008 Kora Africa Music Awards
|Onye na-ese ihe ma ọ bụ otu na-enye olileanya
|Ya onwe ya|{{Nom}}
|<ref>{{Cite web|url=http://www.francomix.com/breve-2008_Kora_Africa_Music_Awards_Nominees-712.html|title=2008 Kora Africa Music Awards Nominees|publisher=Francomix|date=24 November 2008|accessdate=3 July 2016}}</ref>
|-
| rowspan="2" |2013
|Ihe nrite vidio Gospel nke Nigeria 2013
|Vidio Egwú Kasị Mma nke Oge A
|"O Chineke"|{{Nom}}
|<ref>{{Cite web|url=http://praiseworldradio.com/nigerian-gospel-music-video-awards-ngmva/|title=Nigerian Gospel Music Video Awards 2013. And The Nominees Are...|publisher=Praise World Radio|date=23 October 2013|accessdate=3 July 2016}}</ref>
|-
|Nigeria Gospel Music Awards 2013
|Onye na-eme ihe nkiri rock kacha mma
|Ya onwe ya|{{Nom}}
|<ref>{{Cite web|url=http://www.konknaijamedia.com/nigeria-gospel-music-awards-ngma-2013-the-nominees-how-to-vote-your-favourite/|title=Nigeria Gospel Music Awards (NGMA 2013) – The Nominees + How to Vote your favourite|publisher=Konk Naija|accessdate=2 July 2016|archivedate=7 August 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160807042206/http://www.konknaijamedia.com/nigeria-gospel-music-awards-ngma-2013-the-nominees-how-to-vote-your-favourite/}}</ref>
|}
== Ndụ onwe onye ==
[[Usòrò:Eben_Weds_Jahdiel.jpg|áká_ịkẹngạ|thumb|250x250px|Eben na Jahdiel n'oge agbamakwụkwọ ha na 2013]]
<ref>{{Cite news|url=http://thenet.ng/2016/06/gospel-artistes-eben-and-jahdiel-welcome-new-baby/|title=Gospel artistes Eben and Jahdiel welcome new baby|work=[[Nigerian Entertainment Today]]|author=Showemimo|first=Adedayo|date=9 June 2016|accessdate=3 July 2016}}</ref> 30 [[Novemba|Nọvemba]] 2013, ọ lụrụ Emmanuel Benjamin, onye a maara nke ọma dị ka Eben (onye na-agụ egwú), <ref>{{Cite news|url=http://dailypost.ng/dailystar/2013/11/30/gospel-singers-jahdiel-eben-get-married-white-wedding-photos/|title=Gospel singers, Jahdiel and Eben get married (white wedding photos)|work=[[Daily Post (Nigeria)|Daily Post]]|date=30 November 2013|accessdate=3 July 2016|archive-date=11 October 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161011090513/http://dailypost.ng/dailystar/2013/11/30/gospel-singers-jahdiel-eben-get-married-white-wedding-photos/|url-status=dead}}</ref> onye na-agụ egwu gospel nke Naijiria nke ya na ya nwere ụmụ abụọ. <ref>{{Cite news|url=http://dailymail.com.ng/photos-love-world-gospel-singers-jahdiel-and-ebens-white-wedding/|title=Photos: Love World Gospel Singers Jahdiel and Eben's White Wedding|work=Daily Mail (Nigeria)|author=Sean|date=2 December 2013|accessdate=3 July 2016|archive-date=18 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160818054413/http://dailymail.com.ng/photos-love-world-gospel-singers-jahdiel-and-ebens-white-wedding/|url-status=dead}}</ref>
== Hụkwa ==
* Ndepụta nke ndị na-agụ egwú gospel na Naijiria
== Edensibia ==
{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* JahdielnaAllMusic
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:Jahdiel}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
5hlb69o6pegz97aii5g6udl9tkpw87l
Haneefah Adam
0
38574
728745
175613
2026-09-28T21:13:03Z
Chinemeremprince
13026
Added databox and default sort
728745
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Haneefah Adam''' bụ onye Naijiria na-ese ihe nkiri, <ref name=":0">{{Cite web|author=BellaNaija.com|date=2016-06-04|title=#TechMeetsArtNG: Samsung & Rele Gallery present ground-breaking food art exhibition|url=https://www.bellanaija.com/2016/06/techmeetsartng-samsung-rele-gallery-present-ground-breaking-food-art-exhibition/|accessdate=2020-07-06|work=BellaNaija|language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web|first=Aisha|author=Salaudeen|title=Nigerian artist Haneefah Adam turns food into art|url=https://www.cnn.com/travel/article/haneefah-adam-food-art-intl/index.html|accessdate=2020-06-24|work=CNN|language=en}}</ref> onye a ma ama maka ime ihe osise na imewe site na iji ihe oriri dị ka onye na-eme ihe nkiri ya. <ref>{{Cite web|date=2020-05-25|title="Nobody dey use Amala or Eba do Artwork" - Haneefah Adam|url=https://www.bbc.com/pidgin/tori-52795202|accessdate=2020-06-24|work=BBC News Pidgin}}</ref>
<ref>{{Cite web|title=Meet Hijarbie, the popular doll wearing Muslim fashion|url=https://www.aljazeera.com/news/2016/02/meet-hijarbie-popular-doll-wearing-muslim-fashion-160214135158267.html|accessdate=2020-06-25|work=www.aljazeera.com}}</ref> Adam ghọrọ onye a ma ama na 2015, mgbe ọ gbanwere Barbie ka ọ bụrụ "Hijarbie", nwa bebi Barbie yi hijab.Na 2016, ọ meriri ihe ngosi #TechMeetArtNG, nke malitere ọrụ ya.Shaoes, agba na akụkọ ihe mere eme dị n'ụdị nri dị iche iche kpaliri ọrụ Adam.Nka nke Adam bụ ịkwa akwa, eserese na nka nri.<ref name=":0"/> [1] <ref>{{Cite web|date=2019-08-29|title=Meet Nigerian Artist, Haneefah Adam Who Turns Food Into Beautiful Art [Photos]|url=https://womenafrica.com/meet-nigerian-artist-haneefah-adam-who-turns-food-into-beautiful-art-photos/|accessdate=2020-06-24|work=Women Africa|language=en-US|archivedate=2019-10-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191013150859/https://womenafrica.com/meet-nigerian-artist-haneefah-adam-who-turns-food-into-beautiful-art-photos/}}</ref><ref name=":1">{{Cite web|date=2016-07-11|title=Haneefah Adam finds niche in food art|url=https://guardian.ng/features/haneefah-adam-finds-niche-in-food-art/|accessdate=2020-06-25|work=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News|language=en-US|archivedate=2023-05-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230509211405/https://guardian.ng/features/haneefah-adam-finds-niche-in-food-art/}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">. ''The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News''. 11 July 2016<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 June</span> 2020</span>.</cite></ref>' <ref>{{Cite web|author=BellaNaija.com|date=2019-08-12|title=Haneefah Adam talks to CNN about Turning Food into Art|url=https://www.bellanaija.com/2019/08/haneefah-adam-talks-to-cnn-about-turning-food-into-art/|accessdate=2020-06-25|work=BellaNaija|language=en-US}}</ref>
A mụrụ Adam na nne na nna Naijiria, onye bi na Kwara State, Nigeria O nwetara nzere masta na nkà mmụta ọgwụ na nchọpụta ọgwụ na Mahadum Coventry <ref name=":1"/>
== Hụkwa ==
* Ndepụta ụmụ nwanyị Naijiria na-ese ihe
== Edensibia ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Adam, Haneefah}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
q4vxc17up5limacql8idw886cjmlfm8
Esther Titilayo Akinlabi
0
38577
728748
688433
2026-09-28T21:17:30Z
Chinemeremprince
13026
Added databox and default sort
728748
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox biography vcard"
! colspan="2" class="infobox-above" style="font-size:125%;" |<div class="fn" style="display:inline-block">Esther Titilayo Akinlabi</div>
|-
| colspan="2" class="infobox-subheader" style="font-size:125%; font-weight:bold;" |<div class="nickname" lang="[[Yorùbá]]">Títílayò Akinlabi</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |A mụrụ ya
| class="infobox-data" |<div class="birthplace" style="display:inline">[[Kabba]], Kogi Steeti Nigeria[[Nigeria|Naịjirịa]]</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Mba
| class="infobox-data category" |Onye Naijiria
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Ụmụ amaala
| class="infobox-data category" |[[Nigeria|Naịjirịa]], South Africa[[South Africa|Saụt Afrịka]]
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Alma mater
| class="infobox-data" |[[Federal University of Technology Akure|Mahadum Nkà na Ụzụ Federal Akure]]
[[University of Port Harcourt|Mahadum nke Port Harcourt]]
[[Nelson Mandela University|Mahadum Nelson Mandela]]
|-
| colspan="2" class="infobox-full-data" |<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>'''Ọrụ sayensị'''
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Ubi
| class="infobox-data category" |Injinia igwe
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Ụlọ ọrụ
| class="infobox-data" |Onye nduzi nke Mahadum Pan African maka Life and Earth Sciences Institute (PAULESI).
Onye isi nke Ngalaba Injinịa Injinia, Faculty of Engineering and the Built Environment, Mahadum Johannesburg (UJ), South Africa.
|}
[[Faịlụ:Esther Titilayo Akinlabi.jpg|thumb|Esther Titilayo Akinlabi]]
'Esther Titilayo Akinlabi bụ onye Naijiria South Africa Prọfesọ nke Mechanical Engineering.Ọ bụ onye isi ụlọ akwụkwọ Pan African University for Life and Earth Sciences Institute (PAULESI), Nigeria.Ọ bụ onye isi ngalaba nke Mechanical Engineering Science Faculty of Engineering and the Wuilt Environment, Mahadum Johannesburg (UJ), South Africa.Ọ bụkwa osote onye isi nkuzi na mmụta nke ụlọ ọrụ ahụ.Ọ bụ onye otu Òtù Maka Women in Science for the Developing World (OWSD) na onye otu Academy of Sciences nke Africa' <ref name=":0">{{Cite web|title=Akinlabi|url=https://africanscientists.africa/business-directory/akinlabi/|accessdate=2022-06-30|work=African Scientists Directory|language=en-US|archivedate=2024-03-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240311110518/https://africanscientists.africa/business-directory/akinlabi/}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web|title=Esther Akinlabi {{!}} The AAS|url=https://www.aasciences.africa/fellow/esther-akinlabi|accessdate=2022-06-30|work=www.aasciences.africa|archivedate=2022-06-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220630121258/https://www.aasciences.africa/fellow/esther-akinlabi}}</ref>
== Ndụ mmalite na agụmakwụkwọ ==
A mụrụ Esther Titilayo Akinlabi na Kabba, Kogi State, Nigeria.Ọ gụsịrị akwụkwọ na St Barnabas Secondary School, Kabba wee nweta akararị mbụ ya na Mechanical Engineering na Federal University of Technology, Akure na 1997.O nwetara M.Sc engineering engineering na University of Port Harcourt, Rivers State, Nigeria na 2003 wee kwaga na Nelson Mandela Metropolitan University, Port Elizabeth South Africa maka ya PhD na 2010. <ref>{{Cite web|title=PROFESSOR ESTHER TITILAYO AKINLABI New Director of PAULESI|url=https://pau-au.africa/news-events/news/news-detail?tx_news_pi1%5Baction%5D=detail&tx_news_pi1%5Bcontroller%5D=News&tx_news_pi1%5Bnews%5D=75&cHash=1f247fb8425a7a3959d6b54cf5328215|accessdate=2022-06-30|work=Pan African University}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web|author=Bolu|first=Oba|date=2021-03-09|title=Congratulations to Director of Pan African University for Life and Earth Sciences, Ibadan (PAULESI) Prof. Titilayo Akinlabi|url=https://www.peoplesdefenderng.com/congratulations-to-director-of-pan-african-university-for-life-and-earth-sciences-ibadan-paulesi-prof-titilayo-akinlabi/|accessdate=2022-06-30|work=People's Defender|language=en-GB|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221201105802/https://www.peoplesdefenderng.com/congratulations-to-director-of-pan-african-university-for-life-and-earth-sciences-ibadan-paulesi-prof-titilayo-akinlabi/|archivedate=2022-12-01}}</ref>
== Onyinye na ndị otu ==
Esther Titilayo Akinlabi bụ onye otu South African Young Academy of Science . <ref>{{Cite web|title=Esther Titilayo Akinlabi {{!}} IGI Global|url=https://www.igi-global.com/affiliate/esther-titilayo-akinlabi/298843|accessdate=2022-06-30|work=www.igi-global.com|archivedate=2022-06-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220630123457/https://www.igi-global.com/affiliate/esther-titilayo-akinlabi/298843}}</ref><ref name=":2"/><ref name=":1"/><ref name=":0"/> bụ onye debanyere aha na Kansụl Injinịa nke South Africa (ECSA), Kansụl maka Nchịkwa nke Injinia na Naịjirịa (COREN), South African Institution of Mechanical Engineering, American Society of Mechanics, Nigerian Society of Engineers (NSE) na Organization for Women in Science for the Developing World (OWSD).
== Edensibia ==
<references />
{{DEFAULTSORT:Akinlabi, Esther Titilayo}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
aml0mbkclnmdplqi67ypxqh0yot78uy
Esther Toko
0
38578
728750
208440
2026-09-28T21:22:48Z
Chinemeremprince
13026
Added databox and default sort
728750
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Esther Tamaraebi Toko (amụrụ 28 Maachị 2000) bụ onye ọkwọ ụgbọ ala Naijiria.Ọ meriri ihe nrite ọla kọpa na ọla ọcha n'egwuregwu osimiri Africa nke afọ 2019 ma tozurukwa ịzọ otu scults na asọmpi Summer 2020.
== Ọrụ ==
Toko sonyere na 2015 World Rowing Championship na 2019 African Games. <ref name="LS">{{Cite web|title=Aviron – Esther Tamaramiyebi Toko (Nigéria)|url=https://www.les-sports.info/?spf=411053|work=www.les-sports.info|accessdate=2 May 2020|archivedate=13 August 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210813142714/https://www.les-sports.info/?spf=411053}}</ref> <ref name="AG">{{Cite web|title=African Games (Rowing) Athlete Profile : TOKO Esther Tamaramiyebi|url=https://www.jar2019.ma/resultats/eng/zb/engzb_rowing-athlete-profile-n1006718-toko-esther-tamaramiyebi.htm|work=www.jar2019.ma|accessdate=2 May 2020|archivedate=24 November 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211124073631/https://www.jar2019.ma/resultats/eng/zb/engzb_rowing-athlete-profile-n1006718-toko-esther-tamaramiyebi.htm}}</ref> ihe omume nke ikpeazụ, ọ sonyere na ihe omume anọ. <ref name="BN-210320">{{Cite web|title=These Women Are Representing Nigeria in Water Sports at the 2020 Olympics|url=https://www.bellanaija.com/2020/03/these-women-are-representing-nigeria-in-water-sports-at-the-2020-olympics/|work=BellaNaija|accessdate=2 May 2020|date=21 March 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200407045841/https://www.bellanaija.com/2020/03/these-women-are-representing-nigeria-in-water-sports-at-the-2020-olympics/|archivedate=7 April 2020}}</ref> wee nweta ọla nchara na ọlaọcha na African Beach Games na Cape Verde na 2019. [1]
A họpụtara Toko ka ọ bụrụ onye mbụ na-akwọ ụgbọ mmiri n'ụlọ iji nọchite anya Naịjirịa na 2020 Summer Olympics. O tozuru ịsọ mpi n'otu scullls mgbe ọ gbasịrị nke atọ na B-final na 2019 FISA African Olympic Qualification Regatta na Tunisia.Dị ka ọnwa Febụwarị 2020, ọ bụ otu n'ime ndị egwuregwu Naịjirịa iri na atọ bụ ndị tozuru maka asọmpi Olympic na Tokyo n'egwuregwu iri na otu dị iche iche. <ref name="Wotzup">{{Cite web|author=Nduka|first=Dan-Ekeh|title=19-year Old, ESTHER TOKO TAMARAEBI Currently Preparing Hard For The Olympics|url=https://wotzup.ng/19-year-old-esther-toko-tamaraebi-currently-preparing-hard-for-the-olympics/|work=WotzupNG|accessdate=2 May 2020|date=29 January 2020|archivedate=22 October 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201022171339/https://wotzup.ng/19-year-old-esther-toko-tamaraebi-currently-preparing-hard-for-the-olympics/}}</ref> <ref name="GN">{{Cite news|author=Monye|first=Alex|title=13 athletes qualify for Tokyo, ministry prunes events to 11|url=https://guardian.ng/sport/13-athletes-qualify-for-tokyo-ministry-prunes-events-to-11/|accessdate=2 May 2020|work=The Guardian Nigeria|date=28 February 2020}}</ref>
Toko na-azụ na National Institute for Sports na Lagos <ref name="Brila-Tokyo">{{Cite web|author=Ogunseye|first=Adebanjo|title=Tokyo 2020: Esther Toko Shaping up for debut Olympic Games Appearance|url=https://www.brila.net/tokyo-2020-esther-toko-shaping-up-for-debut-olympic-games-appearance/|work=Latest Sports News In Nigeria|accessdate=2 May 2020|date=24 January 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200128202223/https://www.brila.net/tokyo-2020-esther-toko-shaping-up-for-debut-olympic-games-appearance/|archivedate=28 January 2020}}</ref>
== Edensibia ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Toko, Esther}]
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
d6x0r24gx840fxar7t9qhf3by1h5zoj
Etsanyi Tukura
0
38580
728751
176698
2026-09-28T21:24:33Z
Chinemeremprince
13026
Added databox and default sort
728751
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Usòrò:Beauty Estanyi Tukura 01.jpg|thumb|Beauty Estanyi Tukura ]]
Beauty Etsanyi Tukura (amụrụ na 21 Ọktoba 1997) bụ [https://web.archive.org/web/20220815121356/https://motherlandpost.com/bbnaija-season-7-level-up-housemates/ Onye na-eme ihe nkiri TV], onye ọchụnta ego na onye asọmpi ịma mma si Naijiria.N'afọ 2019, ọ meriri asọmpi Miss Nigeria 2019 nke iri anọ na atọ. <ref name="Beauty's Bio">{{Cite web|url=http://tukurabeauty.com/biography.html|title=Beauty's Bio|date=13 December 2019|accessdate=25 December 2019|work=Beauty Etsanyi Tukura's Website|archivedate=25 December 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191225071723/http://tukurabeauty.com/biography.html}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.vanguardngr.com/2019/12/etsanyi-tukura-behold-the-43rd-miss-nigeria-i-wanted-the-crown-and-i-went-for-it/|title=Etsanyi Tukura: Behold the 43rd Miss Nigeria! ‘I wanted the crown and I went for it’|date=13 December 2019|accessdate=25 December 2019|work=Vanguard Nigeria}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.pmnewsnigeria.com/2019/12/01/miss-taraba-becomes-43rd-miss-nigeria/|title=Miss Taraba becomes 43rd Miss Nigeria|date=3 December 2019|accessdate=3 December 2019|work=P.M. News}}</ref>
== Akụkọ ndụ ==
<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.vanguardngr.com/2019/12/etsanyi-tukura-behold-the-43rd-miss-nigeria-i-wanted-the-crown-and-i-went-for-it/|title=Beauty Etsanyi Tukura Bio|work=Vanguard Nigeria|accessdate=2019-12-13}}</ref> a mụrụ Beauty na obodo Port Harcourt, Nigeria, nke ọdụdụ n'ime ụmụaka anọ.
<ref name=":0"/>'afọ 2019, Tukura nọchitere anya [[Ȯra Taraba|Steeti Taraba]] na asọmpi Miss Nigeria na Eko Convention Center, Lagos, wee merie asọmpi ahụ. Tukura <ref name="Beauty's Bio"/>-elekọta azụmahịa n'ịntanetị a maara dị ka StylishBeauty, nke na-ere ihe ndị e ji mara akara mbụ site n'aka ndị na-emepụta ihe dị iche iche gburugburu ụwa.
Beauty gara ụlọ akwụkwọ sekọndrị ndị agha mmiri Naịjirịa, Ojo, Lagos, maka agụmakwụkwọ sekọndrị ya. N'ihi nsogbu ahụike, ọ ghaghị ịkwaga iji gaa n'ihu na agụmakwụkwọ ya na Mahadum America nke Nigeria Academy, Yola, Nigeria. ,<ref name="Precious">{{Cite web|author=Precious|date=2022-08-06|title=Beauty Bbnaija Biography, Net Worth, Cars, Social Media|url=https://www.carmart.ng/public/blog/beauty-bbnaija-biography-net-worth-cars-social-media/|accessdate=2022-08-07|work=Carmart auto blog|language=en-US|archivedate=2022-08-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220807010541/https://www.carmart.ng/public/blog/beauty-bbnaija-biography-net-worth-cars-social-media/}}</ref>
== Ọrụ ==
<ref>{{Cite web|date=July 3, 2019|title=Model, Anita Osikhena Osikweme announced as host for TINFF 2019|url=https://thenationonlineng.net/model-anita-osikhena-osikweme-announced-as-host-for-tinff-2019/|accessdate=March 24, 2023|work=[[The Nation (Nigeria)]]}}</ref> Na 43rd Miss Nigeria, ọ gbara aka megide onye egwu TV ibe ya bụ Anita Osikweme Osikhena, onye bịara nke abụọ.Tupu eme ya ka ọ bụrụ asọmpi, Mma bụ onye ọka iwu na onye ọchụnta ego.Ọ na-achịkwa azụmahịa ya n'ịntanetị nke a maara dị ka StylishBeauty, ebe ọ na-ere ahịa ihe mbụ nwere akara sitere na ndị nrụpụta dị iche iche gburugburu ụwa.
Tupu ịbanye n'ụlọ Big Brother, ọ bụ onye nkesa maka ụdị ejiji n'ofe ụwa. <ref name="Precious"/>
== Big Brother Naija Oge 7 ==
<ref>{{Cite web|title=Big Brother Naija|url=https://www.dstv.com/africamagic/en-ng/show/big-brother-naija/season/7/housemates/beauty/op_profile|accessdate=2022-08-07|work=Big Brother Naija|language=en}}</ref>A Na mbido Big Brother Naija nke afọ a, ekpughere Mma dị ka onye nke abụọ batara na Big Brother Naija Season Seven. Izu abụọ ka e mesịrị na ihe nkiri ahụ, a chụrụ ya n'ọrụ mgbe ọ natachara ihe atọ n'aka Big Brother maka ịgbagọ iwu Big Brother na mbibi nke ihe onwunwe.
== Edensibia ==
{{Reflist}}
<references />
{{DEFAULTSORT:Tukura, Etsanyi}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
ggsf3uz9dhmkelauwq9ol9pccpub3h0
Eugenia Abu
0
38581
728753
200104
2026-09-28T21:27:25Z
Chinemeremprince
13026
Added default sort
728753
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
<ref>{{Cite web|url=http://thenet.ng/why-nigerians-are-falling-in-love-with-eugenia-abus-twin-daughters-oiza-and-meyi/|title=Why Nigerians Are Falling In Love With Eugenia Abu's Twin Daughters, Oiza And Meyi|date=February 26, 2020|website=Nigerian Entertainment Today}}</ref>ʢ<ref>{{Cite web|url=https://www.sunnewsonline.com/my-life-as-a-broadcaster-eugenia-abu/|title=My life as a broadcaster –Eugenia Abu|date=February 9, 2019}}</ref>'''Eugenia Abu''' (onye amụrụ '''Eugenia Jummai Amodu''' na 19 Ọktoba 1962) bụ onye nta akụkọ mgbasa ozi nke Naijiria, onye ode akwụkwọ, onye na-ede uri na onye ndụmọdụ mgbasa ozi, nke a kacha mara amara dị ka onye bụbu News Anchor na onye na-ede akụkọ maka Nigerian Television Authority NTA. <ref>{{Cite web|url=https://www.vlisco.com/ambassador/eugenia-abu/|title=Eugenia Abu - Vlisco ambassadors - inspiring African women|accessdate=2024-03-11|archivedate=2023-02-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230203200753/https://www.vlisco.com/ambassador/eugenia-abu/}}</ref>A na-ahụta Eugenia Abu dị ka otu n'ime ndị mgbasa ozi kacha mma na Nigeria. <ref>{{Cite web|url=http://eugeniaabu.com/HOME.php|title=Eugenia Abu - Home|work=eugeniaabu.com}}</ref> Ọ kwadoro akụkọ 9:00 pm na NTA afọ iri na asaa.
== Mbido ndụ na agụmakwụkwọ ==
A mụrụ Abu na Kaduna n'afọ 1962. Ọ malitere ide ihe mgbe ọ dị afọ asaa. Ọ kọwara nne na nna ya dị ka otu n'ime ndị kasị nwee mmetụta na ndụ ya. Ọ gara ABU Staff School, Zaria na Queen Amina College, Kaduna maka ụlọ akwụkwọ praịmarị na sekọndrị ya. Eugenia Abu gụrụ Bekee na [[Mahadum nke Ahmadu Bello|Mahadum Ahmadu Bello]] Zaria, ebe ọ gụsịrị akwụkwọ na 1981. <ref>{{Cite web|url=https://punchng.com/i-got-into-media-by-accident-eugenia-abu/|title=I got into media by accident –Eugenia Abu}}</ref> Eugenia nwetara nzere masta na Communication Policy Studies site na City, Mahadum nke London na 1992, na-agụsị akwụkwọ na ọdịiche. O nwekwara asambodo gụsịrị akwụkwọ na agụmakwụkwọ site na A.B.U Zaria (1981). Mgbe ọ bụ nwa akwụkwọ na ABU, ọ bụ onye nchịkọta akụkọ nke akwụkwọ akụkọ Bekee, Kuka, na 1982, ọ gbakwara ọsọ maka ọkwa osote onye isi oche nke Students' Union Government (SUG).
Ọ bụ onye gụsịrị akwụkwọ na Chevening Scholarship na onye USIS fellow.
Eugenia Abu guzobere Eugenia Abu Media Center, ebe ọgụgụ na ntụziaka maka ndị na-eto eto Nigeria Creatives, na 2018. Ebe ahụ na- akwado ogige buut na - ede akwụkwọ kwa afọ maka ụmụaka nọ n'agbata afọ 7-15. <ref>{{Cite web|url=http://nigeria.shafaqna.com/|title=Eugenia Abu Media Center To Hold Creative Entrepreneurship Programme|work=Nigeria News (News Reader)|accessdate=2024-03-11|archivedate=2020-05-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200529165515/https://nigeria.shafaqna.com/}}</ref>
== Ihe odide na uri ==
Abu <ref>{{Cite web|url=https://www.dailytrust.com.ng/the-books-that-fascinate-me-by-abu.html|title=The books that fascinate me, by Abu|first=Daily|author=Trust|date=October 24, 2010|work=Daily Trust}}</ref> bụ onye edemede na onye na-ede uri. Akwụkwọ ya bụ In the Blink of an Eye meriri ANA / NDDC Flora Nwapa Prize maka edemede nwanyị kachasị mma na 2008.<ref>{{Cite web|url=http://www.nigeriavillagesquare.com/reuben-abati/book-review-without-a-blink.html|title=Book Review - Without A Blink|work=www.nigeriavillagesquare.com}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.sunshinenigeria.com/in-the-blink-of-an-eye-by-eugenia-abu|title=In the Blink of an Eye: By EUGENIA ABU|work=www.sunshinenigeria.com|accessdate=2024-03-11|archivedate=2022-06-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220630211412/https://www.sunshinenigeria.com/in-the-blink-of-an-eye-by-eugenia-abu}}</ref> Ọ bụkwa onye dere Don't look at me like that, a poetry collection.
== Edensibia ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Abu, Eugenia}}
== Njikọ mpụga ==
* [http://www.eugeniaabu.com › Eugenia Abu Profile]
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
o20npan0qaj8nog4w38xjcz2akpg6pw
Eunice Atuejide
0
38583
728755
653809
2026-09-28T21:28:59Z
Chinemeremprince
13026
Added databox and default sort
728755
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Eunice Uche Julian Atuejide''' {{Ipac-en||audio=Ig-Eunice Uche Julian Atuejide.ogg}}(amụrụ 16 Ọgọst 1978) bụ nwanyị ọchụnta ego Naijiria, ọkaiwu na onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị.A maara ya nke ọma maka ịtọ ntọala National Interest Party (NIP).<ref>{{Cite web|url=http://justumagazine.com/eunice-atuejides-registers-political-party-national-interest-party-nip/|title=Eunice Atuejide Registers Political Party National Interest Party (NIP)|work=Just U Magazine|accessdate=13 January 2018|archivedate=16 March 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180316032956/http://justumagazine.com/eunice-atuejides-registers-political-party-national-interest-party-nip/}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.channelstv.com/2017/12/14/inec-registers-21-new-political-parties/|title=INEC Registers 21 New Political Parties|work=Channels Television|accessdate=14 December 2017}}</ref>nakwa onye ga-azọ ọkwa onyeisiala Naijiria n'afọ 2019 maka National Interest Party (NIP).<ref>{{Cite web|author=Admin|title=2019 NIP's Presidential Aspirant, Eunice Uche Atuejide Declaration Speech|url=https://www.nationalinterestparty.com/public-announcement/2019-nips-presidential-aspirant-eunice-uche-atuejide-declaration-speech/|work=NIP|date=20 July 2018|accessdate=13 February 2019|archivedate=13 February 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190213183517/https://www.nationalinterestparty.com/public-announcement/2019-nips-presidential-aspirant-eunice-uche-atuejide-declaration-speech/}}</ref><ref>{{Cite web|author=Bakare|first=Tonye|title=39-year old woman, Eunice Atuejide plans to unseat Buhari|url=https://guardian.ng/news/39-year-old-woman-plans-to-unseat-buhari/|work=Guardian|date=July 2018|accessdate=13 February 2019|archivedate=13 February 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190213124038/https://guardian.ng/news/39-year-old-woman-plans-to-unseat-buhari/}}</ref>
== Mbido ndụ na agụmakwụkwọ ==
Eunice Atuejide (amụrụ n'abalị iri na isii n'ọnwa Ọgọstụ n'afọ 1978) bụ nwanyị ọchụnta ego Naijiria, onye ọka iwu, na onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị. A mụrụ Atuejide ma zụlite ya na Lagos State Nigeria, ọ bụ ezie na ezinụlọ ya sitere na Enugu State. A maara ya nke ọma maka ịtọ ntọala ndị ntorobịa na-eduzi, otu ndọrọ ndọrọ ọchịchị na-akpali teknụzụ nke a maara dị ka National Interest Party (NIP) na Naijiria. Ọ gara Onike Girls Primary School na Lagos, nọrọ otu afọ na ụlọ akwụkwọ sekọndrị <ref>{{Cite web|title=The Three Women Presidential Candidates: What are their Chances? (A Must Read)|url=https://news.assure.ng/the-three-women-presidential-candidates-what-are-their-chances-a-must-read/|author=November 3|first=News Correspondence /|date=2018-11-03|work=NewsNow Nigeria|language=en-US|accessdate=2020-05-24}}</ref> tupu ọ gaa Reagan Memorial Girls Secondary School kwa na Lagos. <ref name="Anokam 2018">{{Cite web|url=http://www.samurahh.com/2018/01/eunice-atuejide-set-for-paradigm-shift.html?m=1|title=Eunice Atuejide: Set For Paradigm Shift With NIP|author=Anokam|first=Sam|date=January 2018|work=Samurahh Blog|accessdate=26 January 2018|archivedate=16 March 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180316084807/http://www.samurahh.com/2018/01/eunice-atuejide-set-for-paradigm-shift.html?m=1}}</ref> kwagara Mahadum nke Ibadan iji mụọ Economics Agricultural . [1]
Atuejide sonyere na Taekwondo n'oge ọ gụrụ akwụkwọ sekọndrị na nke tertiary ma soro n'òtù na-anọchite anya Mahadum Ibadan na egwuregwu NUGA site na 1996 ruo 1999. <ref>{{Cite web|url=https://sportintelligencemag.com/a-female-taekwondo-black-belt-holder-registers-political-party-nigeria/|title=Female Taekwondo Black-belt Holder Registers Political Party In Nigeria|author=Odoekwu|first=Joseph|date=13 January 2018|work=Sport Intelligence Magazine|accessdate=13 January 2018|archivedate=16 March 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180316024522/https://sportintelligencemag.com/a-female-taekwondo-black-belt-holder-registers-political-party-nigeria/}}</ref> nwetara belt ojii 1st Dan na 2005 na BUDO Taekwondo Club na Siegen Germany.
Atuejide hapụrụ Agricultural Economics na Mahadum Ibadan wee nweta diplọma na French Language na Institut Internationale d'Etudes Française, na Mahaduma Marc Bloch, Strasbourg, France. N'ebe ahụ, ọ zutere di mbụ ya Frank Becker wee kwaga Germany. O mere Diploma na German Language na Sprahenschule Siegerland . <ref>{{Cite web|title=Know Your Candidate: Eunice Atuejide – NIP|url=https://theinterview.ng/2018/11/23/know-your-candidate-eunice-atuejide-nip/|date=2018-11-23|work=TheInterview Nigeria|language=en-GB|accessdate=2020-05-07}}</ref> Ọ were ya Deutsche Sprachprüfung für den Hochschulzugang (DSH) wee banye na Mahadum Siegen, ebe ọ gụrụ Business Administration . <ref name="urbanwomanmag.com">{{Cite web|title=Eunice Atuejide Is The Founder Of The World's First Online Political Party, National Interest Party|url=https://urbanwomanmag.com/eunice-atuejide-founder-of-national-interest-party/|date=2018-10-06|work=Urban Woman Magazine|language=en-GB|accessdate=2020-05-29}}</ref> <ref name="ReferenceA">{{Cite web|title=Eunice Atuejide Is The Founder Of The World's First Online Political Party, National Interest Party|url=https://urbanwomanmag.com/eunice-atuejide-founder-of-national-interest-party/|date=2018-10-06|work=Urban Woman Magazine|language=en-GB|accessdate=2020-05-26}}</ref>
<ref>{{Cite web|title=Eunice Atuejide Is The Founder Of The World's First Online Political Party, National Interest Party|url=https://urbanwomanmag.com/eunice-atuejide-founder-of-national-interest-party/|date=2018-10-06|work=Urban Woman Magazine|language=en-GB|accessdate=2020-05-28}}</ref> Atuejide nwetara diplọma <ref>{{Cite web|title=Eunice Atuejide's Profile|url=http://election.punchng.com/eunice-atuejide/|date=2019-02-04|work=Punch Elections 2019|language=en-US|accessdate=2020-05-07|archivedate=2020-08-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200812113511/https://election.punchng.com/eunice-atuejide/}}</ref> na Film Making and Acting na New York Film Academy na Sally Johnson's Studios n'otu n'otu, ha abụọ dị na New York City, USA. Mgbe afọ asaa na-eme ma na-akwalite ihe nkiri Naijiria na mgbe ọ na-azụlite ezinụlọ ya, ọ laghachiri n'ụlọ akwụkwọ iji mụọ iwu. <ref>{{Cite news|url=https://www.thetimes.co.uk/article/scholarships-help-to-beat-the-funding-crisis-hmplt6bwv0r|title=Scholarships help to beat the funding crisis|work=The Times|accessdate=22 January 2015|author=Langdon-Down|first=Grania}}</ref> ọ gụsịrị akwụkwọ nke Graduate Diploma na Law, Graduate LLB, Legal Practice Course, na LLM na Professional Legal Practices na Mahadum BPP, London, United Kingdom. <ref>{{Cite web|url=http://www.beats-onit.com.ng/2018/01/05/nigerians-will-give-nip-total-support-see-sincerity-atuejide/|title=Nigerians Will Give NIP Total Support When They See Our Sincerity|work=Beats-On It|accessdate=5 January 2018|archivedate=16 March 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180316151838/http://www.beats-onit.com.ng/2018/01/05/nigerians-will-give-nip-total-support-see-sincerity-atuejide/}}</ref> ọ laghachiri na [[Naijiria|Naịjirịa]] ebe ọ gụsịrị usoro ọzụzụ ọkachamara achọrọ maka ndebanye aha dị ka onye ọka iwu na onye ọka iwu nke Ụlọikpe Kasị Elu nke Naịjiria.
== Ọrụ ==
<ref name="Anokam 2018"/> Dika onye ọka iwu, Atuejide na-arụ ọrụ na [[Naijiria|Naịjirịa]] na United Kingdom. Dị ka onye ọchụnta ego, ọ na-etinye aka na IT Consultancy gụnyere mmepe weebụsaịtị na njikwa maka SMEs na ọrụ ebere. <ref name="urbanwomanmag.com"/><ref name="ReferenceA"/> na-enwetakwa ego maka azụmaahịa na Europe na ọrụ akụrụngwa na Africa, Latin America na Eshia.
Atuejide nwere mmasị na ndọrọ ndọrọ ọchịchị mgbe ọ nọ na Nigerian Law School na Abuja. <ref>{{Cite web|url=https://independent.ng/nip-will-put-end-nigerias-leadership-deficiency-atuejide/|title=NIP Will Put An End To Nigeria's Leadership Deficiency|work=Independent|date=16 January 2018|accessdate=16 January 2018}}</ref> kpọkọtara ndị ọrụ ibe ya n'ụlọ akwụkwọ iwu bụ ndị ya na ya nwekọrọ echiche ndọrọ ndọrọ ọchịchị yiri nke ahụ, ha wee gaa njem iji guzobe otu ndọrọ ndọrọ ọchịchị. <ref>{{Cite web|url=http://punchng.com/inec-presents-certificates-to-21-newly-registered-political-parties/|title=INEC presents certificates to 21 newly registered political parties|work=Punch|date=10 January 2018|accessdate=10 January 2018}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.nigerianbulletin.com/threads/nigerians%E2%80%99re-tired-of-recycled-politicaians-%E2%80%93atuejide-%E2%80%93-newtelegraph.284476/|title=Nigerians're tired of recycled politicians|work=Nigerian Bulletin|date=12 January 2018|accessdate=12 January 2018}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://dailypost.ng/2018/01/10/inec-registers-21-new-political-parties/|title=INEC registers 21 new political parties|work=Daily Post|date=10 January 2018|accessdate=10 January 2018}}</ref> mere ka e guzobe ma debanye aha National Interest Party (NIP) na 2018 [1] .
== Ihe odide ==
{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* [https://web.archive.org/web/20240303094649/https://www.nationalinterestparty.com/ Ebe nrụọrụ weebụ National Interest Party]
* [https://web.archive.org/web/20181204073455/http://www.inecnigeria.org/?page_id=932&id=NIP Kọmitii Naịjirịa Naịjirị Naịjiria]
{{DEFAULTSORT:Atuejide, Eunice}}
[[Òtù:Ndị Igbo]]
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
[[Otú:Ndị amụrụ n'afọ 1978]]
f5tm7pjtfr8c7ukcc33xrahlhghx5y4
Eloho Jocelyn Efemuai
0
38587
728756
642003
2026-09-28T21:30:03Z
Chinemeremprince
13026
Added databox and default sort
728756
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Eloho Jocelyn Efemuai''' (née, '''Amata'''; ''amụrụ'' na 20 Julaị 1973) bụ onye egwu Naijiria na Scotland, onye na-akpọ ụdị egwu gospel nke oge a. O weputara abọm studio abụọ, Arise (2014) na Unrestrained (2016).
== Mmalite ndụ na mmalite ==
A mụrụ Efemuai, Eloho Jocelyn Efemuai، na 20 Julaị 1973,Nwa ada nke Ifoghale Amata na Joy Omotoyinbo, Nwanne nwanyị Fred Amata na Zach Amata.Nwa nwanne ya bụ Jeta Amata <ref name="LTtM Interview">{{Cite web|first=Jono|author=Davies|title=Interview: Eloho|url=http://www.louderthanthemusic.com/document.php?id=5462|publisher=Louder Than the Music|accessdate=10 February 2017|date=21 October 2016}}</ref>
== ỌrụAmata ==
Ọrụ ndekọ egwu ya malitere na 2014, na abọm studio, Arise, mgbe a tọhapụrụ ya na 15 Maachị 2014.<ref name="CR Review One">{{Cite web|first=Lins|author=Honeyman|title=Review: Arise – Eloho|url=http://www.crossrhythms.co.uk/products/Eloho/Arise/150266/|publisher=[[Cross Rhythms]]|accessdate=10 February 2017|date=12 March 2014|archivedate=11 February 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170211161458/http://www.crossrhythms.co.uk/products/Eloho/Arise/150266/}}</ref><ref name="JoGM One">{{Cite web|first=Bob|author=Marovich|title=Eloho – Arise|url=http://journalofgospelmusic.com/reviews-2/eloho-arise/|accessdate=10 February 2017|date=25 May 2014}}</ref> <ref name="JoGM Two">{{Cite web|first=Bob|author=Marovich|title=Eloho – Unrestrained|url=http://journalofgospelmusic.com/contemporary/eloho-unrestrained/|accessdate=10 February 2017|date=4 August 2016}}</ref> Ọ wepụtara, Unrestrained, abọm studio nke abụọ, na 29 Julaị 2016.<ref name="CR Review Two">{{Cite web|first=Lins|author=Honeyman|title=Review: Unrestrained – Eloho|url=http://www.crossrhythms.co.uk/products/Eloho/Unrestrained/162399/|publisher=[[Cross Rhythms]]|accessdate=10 February 2017|date=4 February 2017|archivedate=11 February 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170211155412/http://www.crossrhythms.co.uk/products/Eloho/Unrestrained/162399/}}</ref> <ref name="Single">{{Cite web|author=Eloho Efemuai (@Eloho Efemuai)|title=He's Alive|url=https://www.youtube.com/watch?v=eO9t9AqvAZc|publisher=YouTube|accessdate=10 February 2017|date=20 July 2016}}</ref><ref name="FB Post">{{Cite web|author=Eloho (@Elohosmusic)|title=Birthday post|url=https://www.facebook.com/Elohosmusic/posts/721855417953643?comment_id=721889751283543&reply_comment_id=721998261272692&comment_tracking=%7B%22tn%22%3A%22R0%22%7D|publisher=Facebook|accessdate=10 February 2017|date=11 July 2016}}</ref> A tọhapụrụ otu egwu"He's Alive", na ụbọchị ọmụmụ ya, Julaị 20, na ọwa YouTube ya.
== Ihe ngosi ==
* Ulite (15 Machị 2014)
* Unrestrained (29 Julaị 2016)
== Edensibia ==
{{Reflist|30em}}
{{DEFAULTSORT:Efemuai, Eloho Jocelyn}}
== Njikọ mpụga ==
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
ef7q0yswv52jfzobu1dv9tvfh4sjr7i
Efe Irele
0
38591
728757
687121
2026-09-28T21:35:54Z
Chinemeremprince
13026
Added databox and default sort
728757
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Efeilomo Michelle Irele''' amuru (amuru 4 Septemba 1990) bu onye omere na ihe nlere anya nke amara dika Efe Irele.<ref>{{Cite news|url=http://mybiohub.com/2017/09/efe-irele-biography.html/|title=Efe Irele Biography|work=MyBioHub|accessdate=2018-10-29}}</ref><ref name="TOHE">{{Cite web|url=https://www.instagram.com/p/CEsUqLXsvlK/?igshid=ntcc20mkavc5|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221122134404/https://www.instagram.com/p/CEsUqLXsvlK/?igshid=ntcc20mkavc5|archivedate=2022-11-22|title=Login • Instagram|accessdate=2024-03-11}}</ref> <ref>{{Cite web|author=Chioma|first=Ella|date=2021-08-01|title=How I survived hyperpigmentation and terrible hormonal acne - Efe Irele|url=https://www.kemifilani.ng/entertainment/how-i-survived-hyperpigmentation-and-terrible-hormonal-acne-efe-irele|accessdate=2022-03-15|work=Kemi Filani News|language=en-GB}}</ref>.<ref>{{Cite web|url=https://www.bellanaija.com/2015/09/shes-a-rising-star-efe-irele-releases-new-promo-photos-kelechi-amadi-obi-photography/|title=She's a Rising Star! See Efe Irele's Promo Shots by Kelechi Amadi-Obi|date=September 4, 2015|work=[[BellaNaija]]|accessdate=October 29, 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181029152023/https://www.bellanaija.com/2015/09/shes-a-rising-star-efe-irele-releases-new-promo-photos-kelechi-amadi-obi-photography/|archivedate=October 29, 2018}}</ref>
== Mbido ndụ na ọrụ ==
Efe Irele bụ nwa afọ Edo Steeti mana a mụrụ ya ma zụlite ya na Lagos Steeti. O nwere ụmụnne atọ. <ref>{{Cite web|author=dnbstories|date=2020-11-19|title=Full biography of Nollywood actress Efe Irele and other facts about her|url=https://dnbstories.com/2020/11/full-biography-of-nollywood-actress-efe-irele.html|accessdate=2021-04-29|work=DNB Stories Africa|language=en-US}}</ref> Irele gara Corona Primary School, Lagos, ma gụọ akwụkwọ sekọndrị na Queens College, Yaba.
Irele nwere B.sc na Sociology sitere na Mahadum Bowen na nzere masta na Human Resource Management na Mahadum Chester, UK.<ref>{{Cite web|url=http://www.citypeopleonline.com/winning-2-major-awards-in-one-night-is-a-big-deal-for-me-fast-rising-actress-efe-irele-tells-city-people/|title='WINNING 2 MAJOR AWARDS IN ONE NIGHT IS A BIG DEAL FOR ME' – FAST RISING ACTRESS EFE IRELE TELLS CITY PEOPLE|date=September 20, 2018|work=CityPeople|accessdate=October 29, 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181029152329/http://www.citypeopleonline.com/winning-2-major-awards-in-one-night-is-a-big-deal-for-me-fast-rising-actress-efe-irele-tells-city-people/|archivedate=October 29, 2018}}</ref>
Ọ malitere ime ihe ngosi maka ndị na-ese ihe wee mee ihe nkiri na vidiyo Burna Boy's Like to Party na 2012O mekwara ihe nkiri na ihe onyonyo Sade nke Adekunle Gold.Ọ gara n'ihu n'ọtụtụ ihe nkiri Nollywood na usoro gụnyere Real Side Chics, Ụdị agha na-ezighị ezi, Ire's Ire, Zahra, Scandals. <ref>{{Cite web|url=https://www.nigeriafilms.com/movie-news/105-upcoming-celebrities/45353-i-am-not-going-to-expose-my-body-for-attention-efe-irele|title=I Am Not Going To Expose My Body For Attention -Efe Irele|work=Nigeriafilms|accessdate=2018-10-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181029191530/https://www.nigeriafilms.com/movie-news/105-upcoming-celebrities/45353-i-am-not-going-to-expose-my-body-for-attention-efe-irele|archivedate=2018-10-29}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.nollywoodreinvented.com/2017/08/zahra.html|title=Zahra|work=NollywoodReinvented|date=3 August 2017|accessdate=2018-10-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181029153830/https://www.nollywoodreinvented.com/2017/08/zahra.html|archivedate=2018-10-29}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.bellanaija.com/2017/07/ramsey-nouah-series-scandal/|title=Ghana meets Nigeria! Ramsey Nouah, Sophie Alakija to star in New TV Series "Scandals"|date=July 11, 2017|work=[[BellaNaija]]|accessdate=October 29, 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181029152243/https://www.bellanaija.com/2017/07/ramsey-nouah-series-scandal/|archivedate=October 29, 2018}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.vanguardngr.com/2018/10/ive-a-jealous-lover-efe-irele-actress/|title=I've a jealous lover — Efe Irele, Actress|date=October 20, 2018|work=Vanguard|accessdate=October 29, 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181029191609/https://www.vanguardngr.com/2018/10/ive-a-jealous-lover-efe-irele-actress/|archivedate=October 29, 2018}}</ref>
Efe Irele kpebiri ịnwa ime ihe nkiri mgbe ọ rụchara ọrụ dị ka onye njikwa HR ruo ọtụtụ ọnwa. Ọ nwetara ọrụ mbụ ya na usoro ihe nkiri Iroko TV nke afọ 2016, ''Aso Ebi'' . <ref>{{Cite web|author=dnbstories|date=2020-11-19|title=Full biography of Nollywood actress Efe Irele and other facts about her|url=https://dnbstories.com/2020/11/full-biography-of-nollywood-actress-efe-irele.html|accessdate=2021-04-29|work=DNB Stories Africa|language=en-US}}</ref>
== Ọrụ ebere na onyinye ==
Efe malitere Efe Irele Autism Foundation na 2018 iji lekọta ụmụaka autistic. <ref>{{Cite news|url=https://guardian.ng/news/efe-irele-foundation-fetes-autistic-kids/|title=Efe Irele foundation fetes autistic kids|accessdate=2018-01-04|work=Guardian}}</ref>
== Ihe nkiri ==
Ndị a bụ ụfọdụ n'ime ihe nkiri Efe gosipụtara na:
* ''Karen na-eru uju'' (2017)
* Ezigbo Ụmụaka (2017)
* ''Zahra'' (2017)
* ''Jon Ajai'' (2017)
* ''Aso Ebi'' (2016 - 2017)
* ''Ndị inyom Na-alụbeghị Di''
* ''Lagos Ezigbo Ndụ adịgboroja'' (2018)
* Ndị Nkwado Kasị Ike (2018)
* ''Akwụkwọ Ozi Ọbara'' (2018)
* ''Ụdị Agha Ọjọọ'' (2018)
* ''Diva'' (2018)
* ''Ihe ihere'' (2018)
* ''Sophia'' (2018)
* ''Ịchọta Obi Ụtọ'' (2018)
* Olu kpuru ìsì (2019)
* ''Izu Abụọ na Lagos'' (2019)
* ''Ụmụ nke Ụwa'' (2019)
* ''Akpe'' (2019)
* ''Ihe ngosi'' (2020)
* ''Ndepụta Becca'' (2020)
* Ndị ogbenye-Ish (2020)
* Sweet Melony (2020)
* ''Nkewa'' (2020)
* ''Mgbe Lemons Na-abịa'' (2020) <ref>{{Cite web|author=dnbstories|date=2020-11-19|title=Full biography of Nollywood actress Efe Irele and other facts about her|url=https://dnbstories.com/2020/11/full-biography-of-nollywood-actress-efe-irele.html|accessdate=2021-04-29|work=DNB Stories Africa|language=en-US}}</ref>
* Hey You (ihe nkiri) <ref>{{Cite web|author=BellaNaija.com|date=2022-08-01|title=Efe Irele, Denrele Edun & Seyi Awolowo spotted at the "Hey, You!" Premiere|url=https://www.bellanaija.com/2022/08/hey-you-premiere/|accessdate=2022-08-02|work=BellaNaija|language=en-US}}</ref>
== Hụkwa ==
* Ndepụta nke ndị na-eme ihe nkiri na Naijiria
== Edensibia ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Irele, Efe}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
owc284372aw65ayvyqm11ui9vbgzny7
Ijeoma John
0
38592
728760
154112
2026-09-28T21:39:22Z
Chinemeremprince
13026
Added databox and default sort
728760
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Ijeoma John''' bụ onye Naijiria na-eme egwuregwu paralympian Ọ meriri ihe nrite ọla ọcha na ụdị 40kg nke ihe omume ike na 2004 Summer Paralympics. <ref>{{Cite web|url=http://www.china.org.cn/english/sports/107632.htm|title=Nigerian Paralympic Weightlifter A Great Record-breaker|work=china.org|accessdate=2018-08-01}}</ref>
== Edensibia ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:John, Ijeoma}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
2wppbro4s2cnmi8d6ipt9lz5kpdjex4
Mary Dinah
0
38594
728761
175849
2026-09-28T21:43:11Z
Chinemeremprince
13026
Added databox and default sort
728761
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Mary Dinah bụ onye na-elekọta ụlọ oriri na ọṅụṅụ, onye ọchụnta ego na-elekọta mmadụ, onye na-akwado ọdịmma mmadụ na onye na-akwado ikike mmadụ.[1] Ọ bụ onye nchoputa na onye isi oche nke Mary Dinah Foundation.[2][3] Ọ bụkwa onye nchoputa na onye na-ahụ maka ụlọ ọrụ M.A.D Hospitality, ụlọ ọrụ na-ahụ maka ile ọbịa nke dabeere na London.<ref name=":4">{{Cite web|title=Mary Dinah: Eyes on the job|url=https://guardian.ng/guardian-woman/mary-dinah-eyes-on-the-jobs/|accessdate=2023-10-11|work=guardian.ng|date=19 March 2016|language=en-US|archivedate=2023-10-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231028184933/https://guardian.ng/guardian-woman/mary-dinah-eyes-on-the-jobs/}}</ref>
== Ndụ mbido ==
Egwuregwu Daịna na Nigeria. O tolitere na Lagos na Paris, [1] tupu ọ kwaga England mgbe ọ dị afọ 14. [2] Ọ akwụkwọ akwụkwọ n'oge mbụ ya na British School of Paris na St Saviour's Primary School, Ikoyi, Lagos . [2] N'oge akwụkwọ akwụkwọ na Notting Hill, London, ụlọ ọrụ na-eme ihe ngosi ya ma were ejiji na ịma mma.<ref name=":3">{{Cite web|title=Mary Dinah: Stopping Hunger|url=https://allure.vanguardngr.com/2023/03/mary-dinah-stopping-hunger/amp/|work=Vanguard Allure}}</ref>
== Agụmakwụkwọ ==
Dinah Kerry BSc na Kọmputa Sayensị na Mahadum Nottingham . [1] O MSc ya na International Hotel Management na Mahadum Surrey na iche. [2] N'ikpeazụ, ọ akara akara akara akara Master's na Global Business with Distinction na Mahadum Oxford Saïd Business School wee mee omume entrepreneurship na Mahadum Harvard.<ref name=":0">{{Cite web|author=Wande|first=S.-Davies|date=2019-12-08|title=How Exquisite Mary Dinah bagged her 4th oxford degree|url=https://tribuneonlineng.com/how-exquisite-mary-dinah-bagged-her-4th-oxford-degree/|accessdate=2023-10-11|work=Tribune Online|language=en-GB}}</ref>
<ref name=":7">{{Cite web|author=Nigeria|first=Guardian|date=2020-01-31|title=' I think very critically about what I want to do, who I want to be and what I want to achieve'|url=https://guardian.ng/guardian-angels/i-think-very-critically-about-what-i-want-to-do-who-i-want-to-be-and-what-i-want-to-achieve/|accessdate=2023-10-23|work=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News|language=en-US|archivedate=2023-10-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231028182612/https://guardian.ng/guardian-angels/i-think-very-critically-about-what-i-want-to-do-who-i-want-to-be-and-what-i-want-to-achieve/}}</ref>Dinah bụ onye otu United Nations ma akara akara ugo nhọrọ postgraduate site na United Nations Institute of Training and Research (UNITAR) na Geneva, Switzerland . [1] Na 2018, ọ ike Advanced Leadership na Public Policy na Judge Business School na Mahadum Cambridge.
== Ọrụ ==
<ref name=":1">{{Cite web|author=Nottingham|first=The University of|title=Mary Dinah: Positively empowering|url=https://www.nottingham.ac.uk/alumni/mary-dinah-positively-empowering|accessdate=2023-10-11|work=University of Nottingham|language=en-GB}}</ref>Dinah bụ onye na-eri oriri na nkwari akụ nke rụkọrọ ọrụ na ụdọ ụlọ oriri na, dị iche iche Hilton, Marriott, Four Seasons, Le Meridien, Sheraton na Starwood hotels. <ref name=":4"/>
== Ọrụ enyemaka mmadụ ==
Dinah bụ onye nchoputa na onye isi oche nke Mary Dinah Foundation, otu mba ụwa na-etinye maka nchekwa nri na erighị ihe na-edozi ahụ n'ofe West na Central Africa, [1] na-adaba na United Nations Sustainable Development Ebumnuche nke agụụ efu . Site na mmemme Zero Agụụ Programme, Foundation ahụ na-enye ndị gbara ọsọ ndụ na ndị a ịchụpụrụ n'ebe obibi (IDP) nri nri na mpaghara nsogbu na mpaghara agha na iyi ọha egwu. [1] Ka ọ dị ugbu a, Foundation ahụ kesara ihe ụmụaka nde 42 nri na ihe mgbakwunye nri, nke bụ isi dị ime na ụmụ anụmanụ na-enye nwa ara, na ụmụ ọhụrụ n'okpuru afọ abụọ. [2] Ihe omume ntọala ahụ, ngwaọrụ ,akpa, mgbasa mmata gbasara ime ihe ike nwoke na-eme, ngwaọrụ idebe mmiri na ọcha, yana omume inye na-egosi nri. Mary Dinah Foundation gosiri na 2006 na East London, na mama inye aka na nhazi nke ụmụ nwe mkpa ebe obibi na mgba dị iche iche riri ahụ. N'ikpeazụ, onye ọrụ ya na Nigeria, ebe ọ pụtara inye ụmụ nri nri n'akwụkwọ nri na Legọs .
N'afọ 2014, Daịna hiwere Job-Link, ụlọ ọrụ mbụ nke Nigeria, bụ nke jikọtara ihe karịrị ndị ntorobịa 10,000 ịrụ ọrụ wee mepụta mmemme ọzụzụ ọrụ, zụọ mmadụ 3,000 n'ọrụ nka, na ilekọta ụlọọgwụ 2,000 CV. Site na ọrụ ya na Job-Link, o hiwere ọrụ ndụmọdụ maka ọrụ maka ụmụ nwanyị nke a maara dị ka Power of Women Association (POWA) na mmekorita ya na Ministri na-ahụ maka ọdịmma ụmụ nwanyị steeti. POWA na-arụ ọrụ ịkwado ndị a na-eyi egwu mmekọahụ ma na-achịkọta data iji mee ka ndị Sineti Naijiria wepụta akwụkwọ iwu kwesịrị ekwesị n'ime iwu nke na-echebe ụmụ nwanyị. <ref>{{Cite web|author=Nottingham|first=The University of|title=Mary Dinah: Positively empowering|url=https://www.nottingham.ac.uk/alumni/mary-dinah-positively-empowering|accessdate=2023-12-12|work=University of Nottingham|language=en-GB}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Mary Dinah {{!}} University of Surrey|url=https://www.surrey.ac.uk/student-life/what-our-students-say/mary-dinah|accessdate=2023-12-12|work=www.surrey.ac.uk}}</ref>
== Ntụaka ==
{{DEFAULTSORT:Dinah, Mary}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
h58snrqfod0axsshxj6a5uavl5u71le
Mary Ihedioha
0
38596
728763
154118
2026-09-28T21:44:30Z
Chinemeremprince
13026
Added databox and default sort
728763
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
. Mary Ihedioha (amuru 15 1962) bu onye egwuregwu, aka Naijiria. Ɔ gbara na ekiri na ekiri na 1992 Summer Olympic.
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Ihedioha, Mary}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
a4gohnbmutdfv48ju9cp20s280amhu3
Mary Osijo
0
38597
728765
211544
2026-09-28T21:45:37Z
Chinemeremprince
13026
Added databox and default sort
728765
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Mary Taiwo Osijo ( dhoof 21 Nọvemba 1996) [1] bụ onye na-ebu ibu nke Naijiria, onye na-awụ mpi n'ụdị kilogram 87 ma na-na-anya anya Naijiria na-adị mba ụwa. N'August 2022, ọmeri ọla kọpa na 2022 Commonwealth Games .<ref>{{Cite web|author=Eludini|first=Tunde|date=2 August 2022|title=Commonwealth Games 2022: Team Nigeria wins another medal in weightlifting|url=https://www.premiumtimesng.com/sports/nigeria-sports-news/546503-commonwealth-games-2022-team-nigeria-wins-another-medal-in-weightlifting.html|accessdate=3 August 2022|work=Premium Times Nigeria}}</ref> <ref>{{Cite web|author=Orevba|first=Babajide|date=3 August 2022|title=Nigerian weightlifter Osijo Mary wins bronze at ongoing Commonwealth games|url=https://sportsbrief.com/athletics/21230-commonwealth-games-nigerian-weightlifter-osijo-mary-wins-bronze-medal-womens-87kg-event/|accessdate=3 August 2022|work=SportsBrief.com|archivedate=3 August 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220803223125/https://sportsbrief.com/athletics/21230-commonwealth-games-nigerian-weightlifter-osijo-mary-wins-bronze-medal-womens-87kg-event/}}</ref>{{Reflist}}
<references group="" responsive="1"></references>
{{DEFAULTSORT:Osijo, Mary}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
smik1ju5ikh8sdct9ct7vhngslvno80
Maryam Bukar Hassan
0
38606
728766
725396
2026-09-28T21:47:31Z
Chinemeremprince
13026
Added databox and default sort
728766
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
<ref name="Guardian">{{Cite web|author=Nigeria|first=Guardian|date=2021-08-11|title="They said I couldn’t, but I built a global platform for myself." – Maryam Bukar – Author. Orator. Poet|url=https://guardian.ng/guardian-woman/they-said-i-couldnt-but-i-built-a-global-platform-for-myself-maryam-bukar-author-orator-poet/|accessdate=2023-10-30|work=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News|language=en-US|archivedate=2023-10-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231003092218/https://guardian.ng/guardian-woman/they-said-i-couldnt-but-i-built-a-global-platform-for-myself-maryam-bukar-author-orator-poet/}}</ref>Maryam Bukar Hassan ( ከውጭ 25 Disemba 1996), Ịdị ka Alhanislam, listen ⓘ</link> bụ onye na-ede uri Naijiria, onye na-ese okwu, onye akwụkwọ gbasara, onye ọchụnta ego na-elekọta mmadụ, onye okike ala, na, onye Pan Africanist
Maryam bụ onye na-akwado maka nchekwa udo nke United Nations, onye nhazi mgbasa ozi na Change.org na Nigeria, ọ bụkwa onye nche nche gates . Ọ na-eji olu ya eme egbochi nsogbu na eze na ikpe ziri ezi,okwu n'okwu ndị dị ka udo na ịnwụ nne . <ref>{{Cite web|title=Change.org petitions for release of over 24 abducted Gusau university girls - THISDAYLIVE|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2023/10/19/change-org-petitions-for-release-of-over-24-abducted-gusau-university-girls|accessdate=2023-11-03|work=www.thisdaylive.com|language=en}}</ref> <ref>{{Cite web|date=2023-09-26|title=Young African Poets Champion Peace for UN Peacekeeping's 75th Anniversary|url=https://www.un.org/africarenewal/magazine/september-2023/young-african-poets-champion-peace-un-peacekeepings-75th-anniversary|accessdate=2023-11-03|work=Africa Renewal|language=en}}</ref>
== Ndụ mmalite na agụmakwụkwọ ==
Maryam bụ onye bi na Biu, [[Ȯra Borno|Borno State]], Nigeria . Ọ bụ naanị nwa Hauwa Maina, onye ama na Naijiria. [1] [2] Maryam akwụkwọ akwụkwọ na Uncle Bado Memorial College Kaduna wee gbanwee Technology Technology na Radford University College [[Ghana]], nke bụ mmekọ na Mahadum Kwame Nkrumah. . <ref>{{Cite web|title=Entervarsity|url=https://www.entervarsity.com/universities/radford-university-college|accessdate=2023-10-26|work=www.entervarsity.com|archivedate=2023-10-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231026151655/https://www.entervarsity.com/universities/radford-university-college}}</ref> <ref>{{Cite web|author=AyshaBintMahmud|date=2017-12-08|title=Alhanislam – Maryam Bukar Hassan - AyshaBintMahmud|url=https://ayshabintmahmud.com/maryam-bukar/,%20https://ayshabintmahmud.com/maryam-bukar/|accessdate=2023-10-26|language=en-US}}</ref>
== Ọrụ na rụzuru ==
Maryam emeela na mmemme na ikpo okwu dị iche iche, dị ka Aké Arts and Book Festival, Kaduna Book and Arts Festival, [1] Harmony for Humanity concert haziri nke United States Embassy na- ike Daniel Pearl, Sustainable Development Goals (SDGs) ogbako ., [2] [3] African Governance Architecture ogbako, 75th nke United Nations Peacekeeper Operations, [4] African Union 8th high-level dialogue ogbako 2019 na Kampala, Uganda, [5] Global Citizen Live, [6] na ọtụtụ ndị ọzọ. <ref>{{Cite web|date=2021-05-17|title=She-EO 10.0 2021|url=https://thesheeo.org/blog/sheeo10|accessdate=2023-10-26|work=She-EO|language=en-US}}</ref>
Maryam bụ onye guzobere obodo True My Voice, otu ndị na-eto eto na-agụ uri ọ na-enye ọzụzụ iji kwalite ikike nkwado dijitalụ ha. <ref>{{Cite web|author=Team|first=The Replay|date=2023-01-20|title=10 Nigerian Performance Poets Who Have Made Their TEDx Debuts|url=https://thereplaymag.com/2023/01/20/10-nigerian-performance-poets-who-have-made-their-tedx-debuts/|accessdate=2023-11-03|work=TheReplayMAG|language=en-GB}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Alhanislam {{!}} True My Voice|url=https://alhanislam.com/true-my-voice|accessdate=2023-11-03|work=alhanislam.com|language=en}}</ref>
== Ihe nrite ==
* Onye na-eme ihe ngosi [[Leadership (newspaper)|nke ndu]] nke afọ (2021) <ref>{{Cite web|date=2022-05-01|title=Artiste Of The Year 2021: Maryam Bukar Hassan - Leadership Conferences|url=https://conferences.leadership.ng/artiste-of-the-year-2021-maryam-bukar-hassan/|accessdate=2023-10-26|language=en-US}}</ref>
* Ooni Of Ife's Royal African Young Leadership Forum (RAYLF) Honors (2021) <ref>{{Cite web|title=Ooni Of Ife’s RAYLF Honours Bayo Omoboriowo, Taaooma, Maryam Bukar Hassan, Others {{!}} Independent Newspaper Nigeria|url=https://independent.ng/ooni-of-ifes-raylf-honours-bayo-omoboriowo-taaooma-maryam-bukar-hassan-others/|accessdate=2023-10-26|work=independent.ng}}</ref> <ref>{{Cite web|author=BellaNaija.com|date=2021-05-26|title=Ooni of Ife Declares the 2021 Royal Young Leadership Forum Open|url=https://www.bellanaija.com/2021/05/royal-young-leadership-forum-2021/|accessdate=2023-10-26|work=BellaNaija|language=en-US}}</ref>
* Ihe nrite Tozali kacha mma onye nka nka nke afọ (2022) <ref>{{Cite web|author=Kano|first=Daga Ali|date=2022-11-25|title=Za a karrama Rahama Sadau, Umar M. Shareef, Khairat da Alhanislam a bikin ‘Henna Ball’ na mujallar Tozali na bana - Kannywood - News, reviews and more › hausa|url=https://fimmagazine.com/za-a-karrama-rahama-sadau-umar-m-shareef-khairat-da-alhanislam-a-bikin-henna-ball-na-mujallar-tozali-na-bana/|accessdate=2023-10-26|language=en-US}}</ref>
== Ihe ngosi ==
Ọ wepụtala ọba okwu abụọ a na-ekwu okwu: ''Na Obi nke Silence'' (2017) <ref>{{Cite web|author=Abubakar|first=Fatimah Isah|date=2023-08-28|title=Maryam Bukar Hassan: Biography, Life of Alhani Islam|url=https://arewahouse.com/maryam-bukar-hassan-biography-life-of-alhani-islam/|accessdate=2023-10-26|work=Arewa House|language=en-US|archivedate=2023-10-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231003092209/https://arewahouse.com/maryam-bukar-hassan-biography-life-of-alhani-islam/}}</ref> na ''Layers'' (2021), nke na-ekwu okwu gbasara ọha mmadụ dị iche iche. <ref>{{Cite web|author=Newsletter|first=Afro Review|date=2022-09-15|title=Alhanislam Shines Like The Star She is On "Layers" Album|url=https://emmanueldaraloye.substack.com/p/alhanislam-shines-like-the-star-she|accessdate=2023-10-26|work=Afro Review Newsletter}}</ref>
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Hassan, Maryam Bukar}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
ci3yjjt418hu743qe9bjd600qjd3wfr
Maryann Kelechukwu
0
38608
728768
213962
2026-09-28T21:49:59Z
Chinemeremprince
13026
Added databox and default sort
728768
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
{| class="infobox biography vcard"
! colspan="2" class="infobox-above" style="font-size:125%;" |<div class="fn" style="display:inline-block">Maryann Kelechukwu</div>
|- class="infobox-data"
! class="infobox-label" scope="row" | Amụrụ
| class="infobox-data" | Ọnwa Iri na Abụọ 11, 2003<span style="display:none"> ( <span class="dtstart bday">2003-12-11</span> )</span> (afọ 20)
|- class="dtstart bday"
! class="infobox-label" scope="row" | Obodo
| class="infobox-data category" | Naijiria
|- class="infobox-data category"
! class="infobox-label" scope="row" | Ọrụ
| class="infobox-data role" | onye na-egwu volleyball
|}
Maryann Kelechukwu (amuru 11 Disemba 2003) bu onye egwu, Naijiria nke na- egwu egwu n'otu Kada Emeralds na otu egwuregwu egwuregwu ụmụ anụmanụ. <ref>{{Cite web|title=Maryann Kelechukwu » beach tournaments :|url=https://beach.volleybox.net/maryann-kelechukwu-p63357/beach_tournaments|accessdate=2023-03-21|work=Beach Volleybox|language=en|archivedate=2023-03-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230321190357/https://beach.volleybox.net/maryann-kelechukwu-p63357/beach_tournaments}}</ref> <ref>{{Cite web|author=Kuti|first=Dare|date=2019-12-12|title=Tokyo 2020 Olympics Q: NVBF invites 12 Beach V/ball players|url=https://www.aclsports.com/tokyo-2020-olympics-q-nvbf-invites-12-beach-v-ball-players/|accessdate=2023-03-21|work=ACLSports|language=en-GB|archivedate=2023-03-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230320184506/https://www.aclsports.com/tokyo-2020-olympics-q-nvbf-invites-12-beach-v-ball-players/}}</ref>
== Mmezu ==
Kelechukwu na-agba n'egwu volleyball "b" maka otu egwuregwu egwuregwu ụmụnwanyị .
Ọ so na otu ndị Nigeria Volleyball Federation kpọrọ ya n'ihu asọmpi ndị ntorobịa Afrịka na ndị Africa U-19 na 2018 na [[Algeria]] . <ref>{{Cite web|author=Oyeniyi|first=Sola|date=2018-04-30|title=V/ball: 52 players expected in camp for U-17 national trials|url=https://www.aclsports.com/11658-2/|accessdate=2023-03-21|work=ACLSports|language=en-GB|archivedate=2023-03-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230321190528/https://www.aclsports.com/11658-2/}}</ref>
<ref>{{Cite web|author=volleyballworld.com|title=Argentina, China, Cuba and Kenya take Olympic berths|url=https://en.volleyballworld.com/news/argentina-china-cuba-and-kenya-take-olympic-berths|accessdate=2023-03-18|work=volleyballworld.com|language=en}}</ref> <ref>{{Cite web|author=Busari|first=Niyi|title=Olympics Qualifiers: Nigeria To Face Hosts, Cameroon, Kenya Two Others In January|url=https://bsnsports.com.ng/post/olympics-qualifiers-nigeria-to-face-hosts-cameroon-kenya-two-others-in-january|accessdate=2023-03-20|work=Olympics Qualifiers: Nigeria To Face Hosts, Cameroon, Kenya Two Others In January|archivedate=2023-03-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230320202318/https://bsnsports.com.ng/post/olympics-qualifiers-nigeria-to-face-hosts-cameroon-kenya-two-others-in-january}}</ref>Kelechukwu, n'ụdị Tochukwu Nnourge, Isabella Lanju, Albertina Francis na Amarachi Uchechukwu, so na Nigeria Tokyo 2020 qualifiers team qualifiers Olympic which Nigeria Volleyball Federation hụrụ ya. Ndị otu gbagoro agbago mgbe Kenya tozuru oke maka nche Olimpik Summer nke afọ 2020 ebi mustaqbalka
Kada Emeralds meri ndị otu kọstọm Nigeria ka ha na okpueze nke ụmụ anọ na iko ike Volleyball nke President Beach na 2023 na Kaduna<ref>{{Cite web|author=Release|first=Press|date=2023-02-19|title=Beach Volleyball: Kada teams dominate 2023 President Cup|url=https://www.premiumtimesng.com/sports/nigeria-sports-news/582909-beach-volleyball-kada-teams-dominate-2023-president-cup.html|accessdate=2023-03-21|work=Premium Times Nigeria|language=en-GB}}</ref> <ref>{{Cite web|author=Adeniji|first=Tosin|date=2023-02-20|title=Beach Volleyball: Kada Teams Rule 2023 President Cup {{!}} Sports247 Nigeria|url=https://www.sports247.ng/beach-volleyball-kada-teams-rule-2023-president-cup/,%20https://www.sports247.ng/beach-volleyball-kada-teams-rule-2023-president-cup/|accessdate=2023-03-21|language=en-US}}</ref>
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:,Kelechukwu, Maryann}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
12j67syv4iqgtvocp8dy49oes86peam
Matilda Kerry
0
38609
728769
704707
2026-09-28T21:51:39Z
Chinemeremprince
13026
Added databox and default sort
728769
wikitext
text/x-wiki
{{DEFAULTSORT}}
. <ref>{{Cite web|title=Search {{!}} Britannica|url=https://www.britannica.com/search|accessdate=2022-04-26|work=www.britannica.com|language=en}}</ref>Matilda Kerry bụ dibia bekee nke Naijiria, [1] onye na-ekiri ihe onyonyo na ihe njiri mara mma. Ugbu a ọ bụ onye nkwado na ụdị Nigeria nke ndị mgbasa . O buru ụzọ ụzọ aha aha onye mmeri nke Nwa ekiri Kacha Mma na Nigeria 2000
== Agụmakwụkwọ ==
<ref>{{Cite web|title=Sexuality Leadership Development Fellowship|url=http://www.arsrc.org/training/sldf/alumni2014.html|accessdate=2017-08-29|work=www.arsrc.org|archivedate=2017-09-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170925014959/http://www.arsrc.org/training/sldf/alumni2014.html}}</ref>Keri gara Federal Girls College, Benin, ebe ọ nọ tsare WAEC ya. Mgbe ọ akwụkwọ akwụkwọ, ọ bụ akwụkwọ na Mahadum Lagos ka ọ ọgwụ na ịwa ahụ . Ọ na-ejidekwa nzere masta na ada nsogbu, bụ onye so na West African College of Public Health Physicians, na Onye Mmekọ Mmekọahụ Mmekọahụ
== Ndị na-eme egwuregwu ==
<ref>{{Cite web |url=http://uk.modeljobspro.com/view.php?uid=109189 |title=Matilda's modelling page |accessdate=2024-03-11 |archivedate=2007-10-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071028184652/http://uk.modeljobspro.com/view.php?uid=109189 }}</ref>N'afọ 2000, obere oge ka o meri Miss Surulere, Kerry okwu okpueze mma na Nigeria, na-eme ka ọ bụrụ onye ikpe [1] Miss World na Miss Universe nke Nigeria. N'afọ 2001, okpubere onye nọchiri ya Agbani Darego bụ onye gara n'ihu bụ Miss World n'afọ ahụ. [2] Ọ ọrụ dị ka ihe omume n'etiti 2000 na 2006.
== Ọrụ ==
Kerry gụsịrị akwụkwọ na Mahadum Lagos na 2006, ma na-eme ọgwụ ugbu a, ọkachamara na ọgwụ obodo. Ọ bụ onye isi oche George Kerry Life Foundation, <ref>{{Cite web|url=http://www.docsays.com/team/dr-matilda-kerry/|title=Dr. Matilda Kerry {{!}} Docsays|work=www.docsays.com|language=en-US|accessdate=2017-08-29|archivedate=2017-08-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170829165130/http://www.docsays.com/team/dr-matilda-kerry/}}</ref> ntọala na-enye mmata maka ọrịa ndị na-adịghị agbasa (NCD's). <ref>{{Cite web|url=http://www.georgekerrylifefoundation.com/whoweare.htm|title=GEORGE KERRY LIFE FOUNDATION|work=GEORGE KERRY LIFE FOUNDATION|accessdate=2017-08-29|archivedate=2017-08-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170829170131/http://www.georgekerrylifefoundation.com/whoweare.htm}}</ref>
<ref>{{Cite web|url=https://www.irex.org/people/matilda-nkechiye-kerry|title=Matilda Nkechiye Kerry|work=IREX|language=en|accessdate=2017-08-29|archivedate=2018-06-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180622165246/https://www.irex.org/people/matilda-nkechiye-kerry}}</ref>Ọ bụ nke nke Initiative Leaders Africa na-eto eto, mmemme ọkọlọtọ nke Onye isi ala Barack Obama . Na 2016, ọ bụ onye otu Mandela Washington, ebe o sonyeere 1000 ndị isi isi Africa ndị ọzọ na Washington DC maka ibu Onye isi ala na 2016 iji mee egwuregwu ahụga Africa n'ihu.
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Kerry, Matilda}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
fepm4oyncdbua3n8qt8abygeee08lom
728771
728769
2026-09-28T21:53:11Z
Chinemeremprince
13026
728771
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
. <ref>{{Cite web|title=Search {{!}} Britannica|url=https://www.britannica.com/search|accessdate=2022-04-26|work=www.britannica.com|language=en}}</ref>Matilda Kerry bụ dibia bekee nke Naijiria, [1] onye na-ekiri ihe onyonyo na ihe njiri mara mma. Ugbu a ọ bụ onye nkwado na ụdị Nigeria nke ndị mgbasa . O buru ụzọ ụzọ aha aha onye mmeri nke Nwa ekiri Kacha Mma na Nigeria 2000
== Agụmakwụkwọ ==
<ref>{{Cite web|title=Sexuality Leadership Development Fellowship|url=http://www.arsrc.org/training/sldf/alumni2014.html|accessdate=2017-08-29|work=www.arsrc.org|archivedate=2017-09-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170925014959/http://www.arsrc.org/training/sldf/alumni2014.html}}</ref>Keri gara Federal Girls College, Benin, ebe ọ nọ tsare WAEC ya. Mgbe ọ akwụkwọ akwụkwọ, ọ bụ akwụkwọ na Mahadum Lagos ka ọ ọgwụ na ịwa ahụ . Ọ na-ejidekwa nzere masta na ada nsogbu, bụ onye so na West African College of Public Health Physicians, na Onye Mmekọ Mmekọahụ Mmekọahụ
== Ndị na-eme egwuregwu ==
<ref>{{Cite web |url=http://uk.modeljobspro.com/view.php?uid=109189 |title=Matilda's modelling page |accessdate=2024-03-11 |archivedate=2007-10-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071028184652/http://uk.modeljobspro.com/view.php?uid=109189 }}</ref>N'afọ 2000, obere oge ka o meri Miss Surulere, Kerry okwu okpueze mma na Nigeria, na-eme ka ọ bụrụ onye ikpe [1] Miss World na Miss Universe nke Nigeria. N'afọ 2001, okpubere onye nọchiri ya Agbani Darego bụ onye gara n'ihu bụ Miss World n'afọ ahụ. [2] Ọ ọrụ dị ka ihe omume n'etiti 2000 na 2006.
== Ọrụ ==
Kerry gụsịrị akwụkwọ na Mahadum Lagos na 2006, ma na-eme ọgwụ ugbu a, ọkachamara na ọgwụ obodo. Ọ bụ onye isi oche George Kerry Life Foundation, <ref>{{Cite web|url=http://www.docsays.com/team/dr-matilda-kerry/|title=Dr. Matilda Kerry {{!}} Docsays|work=www.docsays.com|language=en-US|accessdate=2017-08-29|archivedate=2017-08-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170829165130/http://www.docsays.com/team/dr-matilda-kerry/}}</ref> ntọala na-enye mmata maka ọrịa ndị na-adịghị agbasa (NCD's). <ref>{{Cite web|url=http://www.georgekerrylifefoundation.com/whoweare.htm|title=GEORGE KERRY LIFE FOUNDATION|work=GEORGE KERRY LIFE FOUNDATION|accessdate=2017-08-29|archivedate=2017-08-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170829170131/http://www.georgekerrylifefoundation.com/whoweare.htm}}</ref>
<ref>{{Cite web|url=https://www.irex.org/people/matilda-nkechiye-kerry|title=Matilda Nkechiye Kerry|work=IREX|language=en|accessdate=2017-08-29|archivedate=2018-06-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180622165246/https://www.irex.org/people/matilda-nkechiye-kerry}}</ref>Ọ bụ nke nke Initiative Leaders Africa na-eto eto, mmemme ọkọlọtọ nke Onye isi ala Barack Obama . Na 2016, ọ bụ onye otu Mandela Washington, ebe o sonyeere 1000 ndị isi isi Africa ndị ọzọ na Washington DC maka ibu Onye isi ala na 2016 iji mee egwuregwu ahụga Africa n'ihu.
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Kerry, Matilda}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
8qx6rjqrg3zeg0fo2205zehjbcfmyfu
Maupe Ogun
0
38610
728772
515511
2026-09-28T21:54:47Z
Chinemeremprince
13026
Added databox and default sort
728772
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
<ref>{{Cite web|url=https://www.pulse.ng/lifestyle/food-travel/our-woman-crush-this-wednesday-is-maupe-ogun-yusuf/90sej9l|title=Our Woman Crush this Wednesday is Maupe Ogun-Yusuf|author=Onyeakagbu|first=Adaobi|date=28 November 2018|publisher=Pulse NG|accessdate=15 May 2020|archivedate=17 May 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220517001359/https://www.pulse.ng/lifestyle/food-travel/our-woman-crush-this-wednesday-is-maupe-ogun-yusuf/90sej9l}}</ref>Maupe Ogun-Yusuf bụ onye mgbasa ozi na onye nta ndị Naijiria. Ọ bụ onye na-akwado Sunrise Daily na Channels TV
== Agụmakwụkwọ ==
<ref name="maupe">{{Cite web|title=Maupe Ogun, Co-Host Sunrise Daily – Channels Television|url=https://www.channelstv.com/meet-the-team/presenters/maupe-ogun-co-host-sunrise-daily/}}</ref>Ogun-Yusuf bụ onye akwụkwọ akwụkwọ na Mahadum Lagos ebe ọ alaka BA na Bekee. O mechara gaa na Masters na International Relations and Development Studies na Mahadum East Anglia na Norwich. Ọ bụkwa onye gụsịrị akwụkwọ na Delta Steel Technical High School nwere mmasị nke Mitchell Elegbe, na Qriss-Henry Ogwu. <ref name="marriage">{{Cite web|title=Pictures From Channels TV's Maupe Ogun's Wedding - P.M. News|url=https://www.pmnewsnigeria.com/2017/12/31/pictures-channels-tvs-maupe-oguns-wedding/|work=www.pmnewsnigeria.com}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Maupe Ogun-Yusuf, Channels TV anchor, delivers baby girl in Texas|url=https://allure.vanguardngr.com/2018/11/maupe-ogun-yusuf-channels-tv-anchor-delivers-baby-girl-in-texas/|work=Vanguard Allure|date=14 November 2018}}</ref>
== Ọrụ ==
Ogun-Yusuf bụ onye na-akwado ihe ngosi ụtụtụ, Sunrise Daily na Channels TV . Ɔ sonyeere Channels TV na 2009. [1] [2] [3] Akpọrọ ya n'iche ikpe ya na onye njikwa Channels TV na 2018 maka ebubo na ọ na-enye ikpo okwu maka ụfọdụ okwu a mbunobi gbasara okwu dị n'etiti Olisa Metuh na Gọọmenti etiti. [2] Ọ kwadokwara ndụ nke mere n'etiti Jimoh Moshood, Oga ndị Juu na Terver Akase, onye mmetụta mgbasa ozi nke Gọvanọ Benue steeti . E egwu ihe nkiri ahụ n'ihi ndị kpụ ọkụ n'ọnụ n'etiti duo. <ref name="ortom">{{Cite web|title=Gov. Ortom is a drowning man - Police spokesman + video -|url=https://theeagleonline.com.ng/gov-ortom-is-a-drowning-man-police-spokesman-video/|work=The Eagle Online|date=6 February 2018}}</ref>
== Ndụ onwe onye ==
Ọ ifo Bamidele Mohammed Yussuf na 28 December 2017. [1] [2] [3] Ọ njikọ nwa mbụ ya na Texas, United States na 2018. [2] Ogun-Yusuf ji nwa ya nke abụọ na Nigeria n'etiti Covid- 19 na Septemba 2020<ref>{{Cite web|date=2020-09-18|title=Media girl, Maupe Ogun-Yusuf welcomes second child|url=https://allure.vanguardngr.com/2020/09/media-girl-maupe-ogun-yusuf-welcomes-second-child/|accessdate=2021-11-23|work=Vanguard Allure|language=en-US}}</ref>
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Ogun, Maupe}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
0zg14cjvm6k1rlg5jctrlsdojyou8n2
Maureen Gwacham
0
38613
728774
154149
2026-09-28T21:56:25Z
Chinemeremprince
13026
Added databox and default sort
728774
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
<ref>{{Cite web|title=Anambra Tribunal Receives 31 N'Assembly Election Petitions – THISDAYLIVE|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2023/04/09/anambra-tribunal-receives-31-nassembly-election-petitions/|accessdate=2023-05-01|work=www.thisdaylive.com}}</ref>Maureen's Chinwe Gwacham bụ nsogbu ọchụnta ego na onye ndọrọndọrọ nhọrọ Naijiria achịra na-ahụ omebe iwu nke iri nke Oyi/ Ayamelum Federal Constituency nke Anambra steeti na tiketi All Progressives Grand Alliance, APGA. [1] [2] [3] Gwacham ikike 15,299 iji merie onye na-azọ ọkwa Young Progressive Party, YPP Charles Uchenna Okafor bụ onye ikike vootu 13,332 People's Democratic Party, onye PDP na onye bụbu onye ụlọ omebe iwu ikike naanị 6,912. [4] Ntuli aka nke Gwacham bụ ndị na-azọ ọhụrụ aka nke YPP, PDP na Labour Party na ụdịrị ọhụrụ aka.
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT: Gwacham, Maureen}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
5hye3f5exprs0zhtc2x20g2nilxf6lj
Maureen Ihua
0
38614
728775
154504
2026-09-28T21:58:12Z
Chinemeremprince
13026
Added databox and default sort
728775
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Maureen Ihua bụ onye na-eme ihe nkiri Nollywood bụ onye mere ihe nkiri dị ka Domitila, Unplanned and Unpredictable. O mere ihe n'ụdị Liz Benson na Regina Askia .
== Ndụ mmalite na agụmakwụkwọ ==
Ihua si Rivers steeti wee gaa ụlọ akwụkwọ Mariam Girls <ref name="thisdaylive">{{Cite web|title=Maureen Ihua: I Stopped Acting to Take Care of My Handsome Husband|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2016/09/03/maureen-ihua-i-stopped-acting-to-take-care-of-my-handsome-husband/amp/|accessdate=2022-08-02|work=www.thisdaylive.com|archivedate=2022-08-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220802183417/https://www.thisdaylive.com/index.php/2016/09/03/maureen-ihua-i-stopped-acting-to-take-care-of-my-handsome-husband/amp/}}</ref>
== Ọrụ ==
<ref name="thisdaylive"/>O meela n'ihe dị ka otu ọmarịcha ihe nkiri na ụlọ ọrụ Nollywood
== Ndụ onwe onye ==
Ihua lụrụ nwaanyị, mụtakwa ụmụ ise. <ref name="thisdaylive"/>
== Ntụaka ==
<references />
{{DEFAULTSORT:Ihua, Maureen}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
rff0agpl4t0hyfju0u0e1uuue0qyqx5
Maureen Okpoko
0
38615
728776
186645
2026-09-28T22:00:04Z
Chinemeremprince
13026
Added databox and default sort
728776
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Maureen Okpoko {{Audio|Ig-Maureen Okpoko.ogg|Audio}} // ⓘ</link> bu onye omere Naijiria. N'afọ 2016, ihe ịrịba ama maka ihe nkiri nkiri Africa Movie Academy Award for Best Actress na Ụbọchị Nkwado <ref>{{Cite web|date=2018-09-29|title=NOLLYWOOD ACTRESS MAUREEN OKPOKO: How my broken marriage almost ruined me The Nation Newspaper|url=https://thenationonlineng.net/nollywood-actress-maureen-okpoko-how-my-broken-marriage-almost-ruined-me/|accessdate=2022-07-28|language=en-US}}</ref>
== Ọrụ ==
<ref>{{Cite web|url=https://www.bellanaija.com/2016/05/nelson-jombos-new-movie-good-home-tackles-human-trafficking-more-societal-ills-watch-the-trailer/|title=Nelson Jombo’s New Movie "Good Home" tackles Human Trafficking & More Societal Ills|author=admin|date=May 5, 2016|work=Bellanaija|accessdate=2017-11-12}}</ref>Na 2013, ọ gbara na Golden Egg, bụ nke pịa Justus Esiri . [1] Njụ ọnụ 2015, o nwere na Duplex bụ ọrụ kacha sie ike ọ bụ. N'ikwu okwu ihe ọ na--ime na fim, o kwuru na ya mere eme ihe ịgba ɔbọ, eji n'ihi na ọ Fast adị mma nke yipụghị uwe. Okpoko ikokwala n'agbanwe okirikiri Nigeria Ezigbo Nne, Clinic Matters, Neta, University Mafias, Sorrowful Child, Sacrifice the Baby, Red Scorpion , na Baby Oku . [2] Na 2015, o mere n'ụdị Majid Michel na Beverly Naya na The Madman M ebe n'anya . [3] Okpoko bụkwa otu n'ime ndị na-eme ihe nkiri na Uche Jombo 's Good Home (2016), nke nọmba Okey Uzoeshi na Seun Akindele. Atụmatụ ihe nkiri ahụ kwuru gosiri akara ndị saịtị n'echiche Naijiria
== Ndụ onwe onye ==
<ref name="one">{{Cite web|url=http://thenationonlineng.net/why-my-husband-doesnt-complain-when-i-am-away/|title=Why my husband doesn’t complain when I am away|author=Ayinla-Olasukanmi|first=Dupe|date=July 6, 2013|work=The Nation|accessdate=2017-11-11}}</ref>Okpoko bu onye Anambra State . Ọ bụ onye Naijiria na Jamaica. Ọ lụola nwere ụmụ atọ
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Okpoko, Maureen}}
[[Òtù:Ndị Igbo]]
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
nrathx6a8npalwber3skleohexjlzqk
Mercy Abang-Asu
0
38617
728785
595789
2026-09-28T22:22:34Z
Chinemeremprince
13026
Added databox and default sort
728785
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
. <ref name="belindaotas">{{Cite web|url=http://belindaotas.com/?p=10955|title=Who Runs The World: 10 Young Nigerian Women to Watch (Part II) « Belinda Otas|publisher=Belindaotas.com|date=6 June 2012|accessdate=31 October 2013|archivedate=2 November 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131102191528/http://belindaotas.com/?p=10955}}</ref>Mercy Banku Abang bụ onye nta ndị Naijiria. A mara ya maka akwụkwọ na- aying onwe ya na-anya anya na ndị na-enweghị ike. Akị ya dị ka otu n'ime ndị nta ndị na-emekọ ihe ọnụ na-ezo [1] na onye na-akụrụ na-ezo. [2] Ebere bụ 2017 United Nations (Dag Hammarksjold) onye otu nta ndị. [3] Ọ gaala ọtụtụ ọrụ ọrụ aka na West Africa. Ọ gbara ndị Naijiria ama ama ndị ọnụ na mmemme ya "Conversations with Abang Mercy", nke nweela ndị ọbịa dị ka Reno Omokri, Dele Momodu na Chude Jideonwo . [4] Na 2017, a set ya mere nke afọ na akwụkwọ ozi. [5] N'afọ 2012, ikiri aha ya dị ka otu n'ime ụmụ Naijiria iri iri ga-ekiri
Ọ bụ ọrụ dị mkpa n'ịkọ ire aka Ghana, na-ekpuchi ụlọ ọrụ aka dị iche na mba ahụ na ichelọ ọrụ ndị na-ede blọgụ Ghana n'oge ọhụrụ aka e mechiri nso nso a. [1] Ọ kọkwara ọtụtụ ihe gbasara ọrụ ndị Fulani na-achị ehi na Northern Nigeria, na-eleta obodo ndị dị na Niger steeti - na-eme ka ndị Naijiria mara ndị na-akọ na obodo Gbagyi <ref>{{Cite web|author=Mercy Abang|url=https://www.bellanaija.com/2017/01/mercy-abang-the-untold-stories-of-the-killing-of-farmers-in-niger-state/|title=Mercy Abang: The Untold Stories of the Killing of Farmers in Niger State|work=BellaNaija.com|date=30 January 2017|accessdate=27 July 2017}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Mercy Abang|url=https://cultureintelligence.yafri.ca/people/mercy-abang/|accessdate=2021-06-05|work=Culture Intelligence from RED|language=en-GB|archivedate=2021-06-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210605112958/https://cultureintelligence.yafri.ca/people/mercy-abang/}}</ref>
== ndabere ==
A anim Mercy n'Ogoja, obodo dị nso na Boki. E kewara nwata ya n'etiti ebe ahụ na Abuja ebe nne na nna ya mechara kwaga. Ọ akwụkwọ akwụkwọ na Holy Child (Convent) Primary School ma ካርዶች na Holy Child Secondary School (Ugwu Carmel), ha abụọ n'Igoli-Ogoja.
Mgbe nke ahụ gasịrị, ya na nne na nna ya kwagara Abuja ka ọ gaa n'ihu na ụlọ akwụkwọ sekọndrị Gwarinpa, Federal Capital Territory, Abuja, ma mesịa gaa na International Institute of Journalism iji mụọ akwụkwọ akụkọ, mechie na Post-Graduate na mgbasa ozi na mmekọrịta ọha na eze.
Na nso nso a, ọ gụrụ Digital Story Telling na Grimme-Institut na Bonn, Germany ma n'oge gara aga Media in Peace Keeping Operations and Elections Observation na Kofi Annan International Peace Keeping Training Center na Accra, Ghana . <ref name="TechHerNG">{{Cite web|author=TechHerNG|date=2016-12-07|title=Mercy Abang: Multi tasking is not a big deal!|url=https://techherng.com/mercy-abang-multi-tasking-not-big-deal/|accessdate=2021-06-05|work=TECHHER|language=en-US}}</ref>
== Ọrụ ==
<ref>{{Cite web|date=2017-09-08|title=Mercy Abang -|url=https://unjournalismfellowship.org/mercy-abang/|accessdate=2021-04-10|language=en-US|archivedate=2021-04-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210410074535/https://unjournalismfellowship.org/mercy-abang/}}</ref>Mercy Banku Abang dere ọrụ ya na ike - dị ka onye nta ihe oyiyi ike na Independent Television na Radio, Abuja - mgbe ọ dị obere. Ọ bụ ọrụ nke ikpuchi ndị otu ụkwụ ụkwụ na ndị ọrụ aka. Ọ matara n'ihe gbasara ụgbọndọrọ ụzọ ụzọ na nhoputa ndi ochichi. Na ITV Abuja, ọ bụ ọrụ dị ka onye nchịkọta akụkọ na-enweta linear, onye ntụzi ihe ngosi na onye na-ahụ ihe. Otu n'ime mmemme emere bụ ụtụtụ na ITV, ihe ngosi nri ụtụtụ. Ọ akọpụtala gbasara ndị na-ahụ ike na ihe isi ike
<ref name=":0">{{Cite web|title=Mercy Abang – TechCamp|url=https://techcamp.america.gov/bios/mercy-abang/|accessdate=2021-04-10|language=en-US}}</ref>N'oge gara aga, ya na ndị obodo Africa ibe ya na ndị otu na-arụkọ ọrụ n'ịgba ọsọ na ndị òtù dị ka Oxfam GB Nigeria, West African Civil Society Forum, Heinrich Boell Foundation na ndị ọzọ. Ọ bụkwa onye na-ahụ maka Associated Press na onye nwe maka Sunday Times nke London, BBC World Service Trust n'etiti ndị ọzọ. Ebere na agbanwe agbanwe yana okpukpu abụọ ka International Media Fixer nwere ọtụtụ ụlọ ọrụ dị ka Associated Press, Al Jazeera, BBC, Sunday Times nke London yana akwụkwọ nta akwụkwọ Columbia New York
<ref>{{Cite web|url=https://techherng.com/mercy-abang-multi-tasking-not-big-deal/|title=Mercy Abang: Multi tasking is not a big deal!|author=TechHerNG|date=7 December 2016|work=TECHHER|language=en-US|accessdate=21 January 2020}}</ref>N'afọ 2014, a pịa ya òkù ka ọ bịa na ụka dị elu nke atọ nke African Union maka onye kwuo uche ya, ikike mmadụ na ndị n'Africa; Usoro, ihe ịma aka na ike nke emere na Safari Park Nairobi - ihe nke ndị agha na mba 40 dị n'Africa. [1] [2] Na Machị 2015, Mercy na-egosi onye nta ndị mba ụwa, Kadaria Ahmed nke BBC, nabatara ndị Naijiria ka mmepụta n'iche ụlọ ọrụ ọrụ na-adị awa 2 na Oga oche nke Independent National Electoral Commission, Attahiru Jega na Abuja
== Nkwado ==
Mercy bụ onye otu Nkwado Nkwado, Enough is Enough Nigeria nke Chude Jideonwo hiwere, na-eje ozi n'otu oge n'ikike onye nhazi nzi ozi. [1] [2] N'okpuru EiE, ọ haziri ma kwadoo akwụkwọ obodo na ụlọ akwụkwọ ụlọ akwụkwọ maka ndị Naijiria na mpaghara isii (6) geo-political zone nke Nigeria, na- usoro ha usoro iwu aka na ime ka ha mara iwu mbụ aka obodo. Dị ka onye na-ekwu okwu n'ihu ọha na onye na-ekwu okwu, ọ kpaliwo ndị obodo nọ na Nigeria.
== Ndị mmadụ gbara ajụjụ ọnụ ==
<ref name="bokiblog.com.ng">{{Cite web|title=Boki Born Journalist, Abang Mercy Pulling The World of Journalism|url=https://www.bokiblog.com.ng/2018/09/boki-born-journalist-abang-mercy.html|accessdate=2021-06-05|archivedate=2021-06-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210605111738/https://www.bokiblog.com.ng/2018/09/boki-born-journalist-abang-mercy.html}}</ref>N'afọ 2017, ndị nta ahụhụ na-agba ọkụ bụ Mercy gbara Gọvanọ Olusegun Mimiko nke Ondo steeti onye ọnụ. Ihe e mesiri ike bụ na ndị na-elekọta ọrụ omenala (TBAs)/Agbebi na ọrụ ha site na mmemme Abiye na mpaghara 18 Local Government Area (LGAs). Ọ bụkwa na nguzobe ụlọọgwụ nne na ngosi abụọ raara onwe ha nye iji wedata Ratio Maternal Mortality Ratio (MMR) site na na-ekiri 84.9. Nke ahụ bụ site na 745 n'ime 1000,000 njide na 2009 ruo 112 n'ime 100,000 egwuregwu na 2016
Nke ahụ bụ ntụliaka nke chụpụrụ onye isi ala mbụ Goodluck Jonathan wee weta ọkwa Ogaala Muhammadu Buhari, onye bụbu onye aka ike. Mercy Breafen were awa na abụọ Atiku Abubakar, onye bụbu osote onye isi ala Naijiria na onye na-azọ ọkwa ọkwaala na otu ndọrọndọrọ nhọrọ All Progressives Congress (APC). Ọ bụ maka ịlụ ọgụ na mgba n'ime APC mere ka ọgaala Muhammadu Buhari pụta dịka onye ji ọkọlọtọ pa. <ref>{{Cite web|author=AfricaNews|date=2018-09-29|title=Nigeria's ruling party approves Buhari as presidential flag-bearer for 2019|url=https://www.africanews.com/2018/09/29/nigeria-s-ruling-party-approves-buhari-as-presidential-flag-bearer-for-2019/|accessdate=2021-04-10|work=Africanews|language=en}}</ref>
== Akụkọ mgbasa ozi ==
* Ndị Naijiria 22,000 na-efu kemgbe nsogbu Boko Haram malitere: Red Cross <ref name=":3">{{Cite web|title=Mercy Abang {{!}} Al Jazeera News|url=https://www.aljazeera.com/author/mercy_abang_190307192459427|accessdate=2021-04-10|work=www.aljazeera.com|language=en}}</ref>
* UN kpọrọ oku ka e mee ngwa ngwa iji kwụsị ime ihe ike na Naịjirịa <ref name=":3" />
* Egburu onye ntaakụkọ ka ọnụ ọgụgụ ndị e gburu na Naijiria na-eme ngagharịiwe maka ndị isi Shia na-arị elu <ref name=":3" />
* Nigeria: Ọnwụ dị ka ndị ọrụ nchekwa na ndị Shia na-eme ngagharị iwe <ref name=":3" />
* West Africa bloc nakweere 'ECO' dị ka aha nke atụmatụ ego ekekọrịtara <ref name=":3" />
* Onye ndu Shia Naijiria, nwunye gawara maka ọgwụgwọ na India <ref name=":3" />
* Muhammadu Buhari nke Naijiria ṅụrụ iyi maka oge nke abụọ dịka onyeisiala <ref name=":3" />
* Usoro nke ndị dọkịta na-akwaga mba ọzọ bụ ihe kachasị elu <ref name=":3" />
* Ntuli aka ime obodo Naijiria nwere obere ntuli aka <ref name=":3" />
* Naijirịa ga-eme ntuli aka ime obodo n'ihi egwu ọgbaghara <ref name=":3" />
* Ụmụ nwanyị Naijiria na-agbasi mbọ ike maka nhoputa ndi ochichi <ref name=":3" />
* Akwụkwọ akụkọ obodo na ọrụ nke ndị na-ede blọgụ Ghana na-eto eto <ref>{{Cite web|date=2016-12-14|title=Civic Journalism And The Role of Young Ghanaian Bloggers, By Mercy Abang-Asu - Premium Times Opinion|url=https://opinion.premiumtimesng.com/2016/12/14/civic-journalism-role-young-ghanaian-bloggers-mercy-abang/|accessdate=2021-04-10|language=en-US}}</ref>
* Ụbịam n'ime oke mmadụ: Nsogbu mmiri dị n'etiti isi obodo Naijiria <ref>{{Cite web|author=The Cable|date=15 July 2017|title=Poverty within opulence: Water crisis at the heart of Nigeria's capital|url=https://www.thecable.ng/poverty-within-opulence-water-crisis-heart-nigerias-capital-2|accessdate=10 April 2021|work=The Cable}}</ref>
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Asu, Mercy Abang}}
[[Òtù:Onye édémédé akwukwọ si-na Naigeria]]
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
s6918m586axlwboebb25cnrwpxv3b05
Mercy Ima Macjoe
0
38620
728786
516880
2026-09-28T22:29:08Z
Chinemeremprince
13026
Added databox and default sort
728786
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
<ref name="NAH">{{Cite web|title=Mercy Macjoe nominated for Hollywood and African Prestigious Awards|url=https://www.vanguardngr.com/2019/11/mercy-macjoe-nominated-for-hollywood-and-african-prestigious-awards/|work=Vanguard Newspaper|publisher=Cletus Egwu|accessdate=13 February 2020}}</ref>Mercy Ima Macjoe, {{Audio|Ig-Mercy Ima Macjoe.ogg|Audio}} na-akpa June 20, 1993, nke a mara nke ọma dị ka Mercy Macjoe, bụ onye na-eme ihe nkiri, onye na-eme ihe nkiri, na onye ọchụnta ego. Amụrụ ya ma akụkụ ya na Lagos mana o si Akwa Ibom steeti. A mara Mercy nke ọma maka ọrụ ya na Magdalene na Jenna, nke ike ihe nrite ama ama. Aha m Macjoe , ire dị ka Mercy Macjoe bụ onye Naijiria na-eme ihe nkiri, onye na-ihe nkiri na onye ọchụnta ego. [1] A mara ya nke ọma maka ọrụ ya na Jenna na Magdalene . N'afọ 2018, a ngosi ya maka ihe nrite onye na-akwado ihe nkiri kacha mma na City People Awards wee nata ihe nrite maka obere ihe nkiri Independent Independent na Hollywood na African Prestigious Awards na 2019
=== Ime ihe ===
<ref name="NFA">{{Cite web|title=Actress Mercy Macjoe lands in New York Film Academy; shares photo|url=https://www.sidomexentertainment.com/nigeria-entertainment-news/actress-mercy-macjoe-lands-in-new-york-film-academy-shares-photo/|work=Sidomex Entertainment|date=15 January 2020|publisher=Bridget Andrew|accessdate=13 February 2020|archivedate=13 February 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200213110021/https://www.sidomexentertainment.com/nigeria-entertainment-news/actress-mercy-macjoe-lands-in-new-york-film-academy-shares-photo/}}</ref> <ref name="van">{{Cite web|title=Actress Mercy Macjoe hones Film-making skill in New York|url=https://www.vanguardngr.com/2020/02/actress-mercy-macjoe-hones-film-making-skill-in-new-york/|work=Vanguard Newspaper|publisher=Ayo Onikoyi|accessdate=17 February 2020}}</ref>Mercy Macjoe dere ọrụ ihe nkiri ya na 2011, na-arụ ọrụ na fim Lonely Princess n'ụdị onye na-eme ihe nkiri bụ Mercy Johnson . ahụ ahụ, ọ na-arụ ọrụ na fim Midnight Crew, Zenith of Love, Ihere, Achịcha nke Ndụ, Nwa anya na-esote ụzọ na ụzọ . Ná ngwá ọrụ ya, Macjoe sere n'ọtụtụ ihe nkiri ihe nkiri Ghana. [1] Na 2018 na-egosi ya dị ka tomboy na ihe nkiri Jenna mgbochi nchebe na nlebara anya site n'aka ndị na-akwado ya na ndị nkatọ. Na 2020 Macjoe debanyere aha na New York Film Academy
=== Mmepụta ===
N'afọ 2018, ọ na-egosi ihe nkiri nke ya na-egosi nke Red, nke na-egosi na Ibaka TV, na-egosi Nonso Diobi, Ifeanyi Kalu na Macjoe na-edu ndú. [1] Na 2019 o nkiri ihe nkiri atọ, 30 na Single, gbara na London, Love in a Puff and Passion's Promise <ref name="pay">{{Cite news|title=Pay from acting not enough to live comfortable life — Mercy Macjoe|url=https://punchng.com/pay-from-acting-not-enough-to-live-comfortable-life-mercy-macjoe/|work=Punch Newspaper|publisher=Jennifer Mba|accessdate=13 February 2020}}</ref>
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Macjoe, Mercy Ima}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
gkqxgyxxbmlydnlcv5r79n87qvlab9t
Mert Öcal
0
38621
728787
588675
2026-09-28T22:30:23Z
Chinemeremprince
13026
Added databox and default sort
728787
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
<ref name="Best Model of the World">{{Cite web|url=http://www.bestmodeloftheworld.com/#winners|title=Winners|author=|authorlink=|year=2017|editor=|work=bestmodeloftheworld.com|publisher=[[Best Model of Turkey|Best Model of the World]]|pages=|language=|format=|accessdate=12 April 2017|quote=}}</ref>Mert Öcal (amuru 12 Mee 1979) bu onye omere na ihe nlere nke Turkey nke meri nlere kacha mma nke Turkey 2004 wee gaa n'ihu merie Model kacha mma nke uwa n'otu afo.
<ref name="Interview" />{{Cite news|author=Şengül|first=Yüksel|date=8 November 2015|title=Kalbim boş ama yarın ne getirir bilmem|url=http://hayat.sozcu.com.tr/kalbim-bos-ama-yarin-ne-getirir-bilmem-81058/|work=[[Sözcü]]|language=Turkish|publisher=Estetik Publishing|accessdate=12 April 2017}}</ref>Ihe nkiri ya na-ekiri ihe ngosi na Asla Unutma (2005), Nehir (2005), Rüyalarda Buluşuruz (2006), Oyun Bitti (2007), Görgüsüzler (2008), Kız Annesi (2011), Rüya Peşinde: Takkeci Baba (2011), Bizim Okul (2013), Mahmut ile Meryem (2013), Aşk Yeniden (2015–2016), na Defne'nin Bir Mevsimi (2016).
== Ihu ihu ==
=== Ụdị kacha mma nke Turkey ===
Mert Öcal meriri na 17th Best Model of Turkey pageant wee nweta aha "Best Model of Turkey 2004". <ref name="Interview">{{Cite news|author=Şengül|first=Yüksel|date=8 November 2015|title=Kalbim boş ama yarın ne getirir bilmem|url=http://hayat.sozcu.com.tr/kalbim-bos-ama-yarin-ne-getirir-bilmem-81058/|work=[[Sözcü]]|language=Turkish|publisher=Estetik Publishing|accessdate=12 April 2017}}<cite class="citation news cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="true" id="CITEREFŞengül2015">Şengül, Yüksel (8 November 2015). [https://web.archive.org/web/20151109061406/http://hayat.sozcu.com.tr/kalbim-bos-ama-yarin-ne-getirir-bilmem-81058/ "Kalbim boş ama yarın ne getirir bilmem"] [My heart is empty, but I do not know what tomorrow brings]. ''[[Sözcü]]'' (in Turkish). Istanbul: Estetik Publishing. Archived from [http://hayat.sozcu.com.tr/kalbim-bos-ama-yarin-ne-getirir-bilmem-81058/ the original] on 9 November 2015<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">12 April</span> 2017</span>.</cite>
[[Category:CS1 Turkish-language sources (tr)]]</ref>
=== Ihe Nlereanya Kachasị Mma nke Ụwa ===
<ref name="Best Model of the World" />Ọ nọchitere anya Turkey na 17th Best Model of the World pageant ebe e chiri ya okpueze Kachasị Mma Model nke enweta 2004, [1] na-aga nke ọma Model Kasị Mma nke mbịa 2003 Stefan Alie nke France. [1] Ọ ihu nwoke nke anɔ si Turkey, mgbe Kenan İmirzalıoğlu (1997), Faik Ergin (1999), na Kıvanç Tatlıtuğ (2002), iji nweta akara ngosi ngosi mma nke ụwa.
== Ọrụ ime ihe ==
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
0qd90pm6p50q6ms5e6gdeld7miarkpf
728789
728787
2026-09-28T22:31:14Z
Chinemeremprince
13026
728789
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
<ref name="Best Model of the World">{{Cite web|url=http://www.bestmodeloftheworld.com/#winners|title=Winners|author=|authorlink=|year=2017|editor=|work=bestmodeloftheworld.com|publisher=[[Best Model of Turkey|Best Model of the World]]|pages=|language=|format=|accessdate=12 April 2017|quote=}}</ref>Mert Öcal (amuru 12 Mee 1979) bu onye omere na ihe nlere nke Turkey nke meri nlere kacha mma nke Turkey 2004 wee gaa n'ihu merie Model kacha mma nke uwa n'otu afo.
<ref name="Interview" />{{Cite news|author=Şengül|first=Yüksel|date=8 November 2015|title=Kalbim boş ama yarın ne getirir bilmem|url=http://hayat.sozcu.com.tr/kalbim-bos-ama-yarin-ne-getirir-bilmem-81058/|work=[[Sözcü]]|language=Turkish|publisher=Estetik Publishing|accessdate=12 April 2017}}</ref>Ihe nkiri ya na-ekiri ihe ngosi na Asla Unutma (2005), Nehir (2005), Rüyalarda Buluşuruz (2006), Oyun Bitti (2007), Görgüsüzler (2008), Kız Annesi (2011), Rüya Peşinde: Takkeci Baba (2011), Bizim Okul (2013), Mahmut ile Meryem (2013), Aşk Yeniden (2015–2016), na Defne'nin Bir Mevsimi (2016).
== Ihu ihu ==
=== Ụdị kacha mma nke Turkey ===
Mert Öcal meriri na 17th Best Model of Turkey pageant wee nweta aha "Best Model of Turkey 2004". <ref name="Interview">{{Cite news|author=Şengül|first=Yüksel|date=8 November 2015|title=Kalbim boş ama yarın ne getirir bilmem|url=http://hayat.sozcu.com.tr/kalbim-bos-ama-yarin-ne-getirir-bilmem-81058/|work=[[Sözcü]]|language=Turkish|publisher=Estetik Publishing|accessdate=12 April 2017}}<cite class="citation news cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="true" id="CITEREFŞengül2015">Şengül, Yüksel (8 November 2015). [https://web.archive.org/web/20151109061406/http://hayat.sozcu.com.tr/kalbim-bos-ama-yarin-ne-getirir-bilmem-81058/ "Kalbim boş ama yarın ne getirir bilmem"] [My heart is empty, but I do not know what tomorrow brings]. ''[[Sözcü]]'' (in Turkish). Istanbul: Estetik Publishing. Archived from [http://hayat.sozcu.com.tr/kalbim-bos-ama-yarin-ne-getirir-bilmem-81058/ the original] on 9 November 2015<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">12 April</span> 2017</span>.</cite>
[[Category:CS1 Turkish-language sources (tr)]]</ref>
=== Ihe Nlereanya Kachasị Mma nke Ụwa ===
<ref name="Best Model of the World" />Ọ nọchitere anya Turkey na 17th Best Model of the World pageant ebe e chiri ya okpueze Kachasị Mma Model nke enweta 2004, [1] na-aga nke ọma Model Kasị Mma nke mbịa 2003 Stefan Alie nke France. [1] Ọ ihu nwoke nke anɔ si Turkey, mgbe Kenan İmirzalıoğlu (1997), Faik Ergin (1999), na Kıvanç Tatlıtuğ (2002), iji nweta akara ngosi ngosi mma nke ụwa.
== Ọrụ ime ihe ==
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Öcal, Mert }}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
r6jjkfzm1xyu86vrq9tspngoz73zlpj
Minna Salami
0
38623
728790
645368
2026-09-28T22:32:04Z
Chinemeremprince
13026
Added databox and default sort
728790
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Minna Salami''' (1978) bụ onye nta ndị Finnish nke Nigeria bụ onye ozi gbasara ihe gbasara anụmanụ Africa, nchọpụta ụmụ ngo Africa, na ụmụ anọ Naijiria site na blọgụ mmeri ya bụ MsAfropolitan, nke o mpe ma na- edezi nwanne 2010. Okwu ndị a kpuchiri na blọgụ bụ "site na ịlụ ụfọdụ otu njikọ ruo na ruo na mgba". E taka ịde blọgụ ọ na-edekwa ihe gbasara nsogbu mmadụ. A na- anya ya na Global Educator Network nke Mahadum Duke, Africa Network na The Guardian Books Network nke The Guardian. A na-agụ blọọgụ na ndị Salami na The Guardian, Al Jazeera na The Huffington Post. Ọ bụ onye nnata ihe nrite mba.'''<ref name="McEachrane2014">{{Cite book|author=Michael McEachrane|title=Afro-Nordic Landscapes: Equality and Race in Northern Europe|url=https://books.google.com/books?id=xBNxAwAAQBAJ&pg=PA257|date=24 April 2014|publisher=Routledge|isbn=978-1-317-68525-8|pages=257–}}</ref> <ref name="Talk">{{Cite web|url=http://nigerianstalk.org/minna-salami/|title=Minna Salami|accessdate=4 April 2016|publisher=Nigerians Talk|archivedate=17 April 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160417021141/http://nigerianstalk.org/minna-salami/}}</ref> <ref name="Africa">{{Cite web|url=http://www.aljazeera.com/indepth/opinion/2014/07/women-african-non-fiction-201472115825979364.html|title=Where are the women in African non-fiction?|first=Minna|author=Salami|date=21 July 2014|accessdate=4 April 2016}}</ref> <ref name="Post">{{Cite news|url=http://www.huffingtonpost.co.uk/minna-salami/|title=Minna Salami|accessdate=4 April 2016|work=Huffingtonpost}}</ref> <ref name="Listed">{{Cite web|url=http://www.msafropolitan.com/bio|title=Bio|date=June 2011|accessdate=4 April 2016|publisher=msafropolitan.com|archivedate=11 August 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230811155054/https://msafropolitan.com/bio}}</ref>
== Akụkọ ndụ ==
<ref name="McEachrane2014"/> <ref name="Listed"/>A anim Salami na Finland na 1978 [1] s how muchite na nna Nigeria na nne Finnish. Ọ nọ na Naijiria n'ogeyeel ya tupu ọ gaa Sweden maka ikpe ka elu. [2] Ọ akwụkwọ akwụkwọ na Mahadum Lund, Sweden, jiri nzere bachelọ nke Arts (BA) na Sayensị ikesy, yana Mahadum London's School of Oriental and African Studies (SOAS) jiri nzere Master of Arts (MA). Na 2016, o sonye na Hong Kong Baptist University International Writers' Workshop dị ka onye otu ibe. Ọ mara nke ọma n'asụsụ ise ma biri na Nigeria, Sweden, Spain, New York na London. Ọ As of 2014[update] </link></link> na-arụ ọrụ na London.
Na ngọngọ, mgbe nche ya, Salami akara ọrụ ya dị ka onye isi USB, na-emekọ akara na njikwa. Ọ bụ ọrụ n'ọtụtụ mba. Mgbe nke ahụ papa, ọ nkata ntọala blọgụ MsAfropolitan na 2010. Ọ na-ekwu maka okwu okwu Naijiria na ndị si mba ọzọ gbasara ihe gbasara ụmụ m. N'otu oge ahụ, ruo afọ ruo otu 2012, ọ kwalitekwara MsAfropolitan Boutique, na Nkwado nke awụ iri ụmụ anụmanụ Africa 2010–2020. Eji ejija dị n'Ịntanet a rere ọtụtụ ihe nketa nke Africa, nke anụmanụ ekiri Africa rụpụtara. [1] [2] [3] N'ajụjụ ọnụ ya na "Magazin nke izu ụka," Salami na-ahụpụta ebumnobi ya hiwe blọọgụ Ms.Afropolitan, kwuru, sị: "Blọgụ nsogbu nsogbu Africa bụ ndị nwoke na-achị. Edemede m zutere bụ ma ọ bụ akwụkwọ ọmụmụ ma ọ bụ ide ọmụmụ ifo. site n'ịhụ na egbochi ekiri site n'ụdị Africa." [3] Ọ bụ onye nyere aka na 2019 anthology New Daughters of Africa, nke Margaret Busby deziri <ref>{{Cite news|url=https://www.irishtimes.com/culture/books/new-daughters-of-africa-review-vast-and-nuanced-collection-1.3817638|title=New Daughters of Africa review: vast and nuanced collection|first=Sally|author=Hayden|work=[[Irish Times]]|date=16 March 2019}}</ref>
== Ihe nrite ==
<ref name="Listed"/>Salami bụ onye natara ọtụtụ nri nri dị ka "ndị na-eme iwu Africa 40 n'okpuru afọ 40" nke Applause Africa. Akpọrọ aha otu n'ime "50 Remarkable Women Connected" site na Nokia, otu n'ime "ụmụ 100 kacha nwee ike na Nigeria" site na YNaija, na otu n'ime "Top 100 Most Influential Black People on Digital/ Social Media" saịtị n'aka Eelan Media. Ọ natakwara ihe nrite "Ọpụrụiche Mmeri na Media" na 2013, nke bụ ihe nrite Africa Diaspora Award, na ihe nrite Women 4 Africa 2013 "Blogger of the Year". Magazin RED depụtara ya dị ka "Blogger nke Afọ" maka 2012. <ref name="McEachrane2014"/>
== Ntụaka ==
{{Reflist|30em}}
{{DEFAULTSORT:Salami, Minna}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
n1nbj2lfoe8eyylyb00rfl055spc0x7
Mirabelle Ogochukwu Morah
0
38624
728792
515610
2026-09-28T22:33:41Z
Chinemeremprince
13026
Added databox and default sort
728792
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
<ref name="auto1">{{Cite web|url=https://www.hernetwork.co/meet-mirabelle-morah-two-young-women-paving-the-path-and-shaping-the-future/|title=Meet Mirabelle Morah & Wadi Ben-Hirki; Two Young Women Paving the Path and Shaping the Future.|first=Her|author=Network|date=October 2, 2019}}</ref>Mirabelle Morah bụ onye ọchụnta ego na-elekọta mmadụ na onye adi BlankPaperz Media, ikpo okwu ọkọlọtọ. Morah bụ onye otu panelist na 2019 na 2020 Social Enterprise World Forum ebe o kwuru okwu na "Innovation in Youth Engagement," na "Iwulite Ntorobịa Ntorobịa." [1] Ọ bụkwa onye nnata nke Network Woman of the Future Award.
== Ndụ mbido ==
<ref>{{Cite web|url=https://africachangemakers.ashoka.org/en/story/leadyoung-story-mirabelle-morah|title=#LeadYoung | The Story of Mirabelle Morah | Ashoka Africa Youth|work=africachangemakers.ashoka.org|accessdate=2024-03-11|archivedate=2020-12-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201204115223/https://africachangemakers.ashoka.org/en/story/leadyoung-story-mirabelle-morah}}</ref>Morah toro na Calabar, Cross River State of Nigeria. Mgbe ụlọ akwụkwọ mkpuchi, ọ sonyeere ndị mkpuchi nke ndị ahịa nke mesiri ike na onye ndu, onwe onye na ịdị obodo. Ọ bụ ọrụ afụ maka ọrụ obodo site na mgbe ahụ wee gaa n'ihu na-arụ ọrụ afọ site na oge mahadum ya. <ref>{{Cite web|url=https://womenafrica.com/19-year-old-mirabelle-morah-is-building-a-strong-community-of-young-african-writers/|title=19-Year Old Mirabelle Morah Is Building A Strong Community Of Young African Writers|date=March 14, 2020}}</ref>
== Ọrụ ==
. <ref name="auto2">{{Cite web|url=https://www.britishcouncil.org.ng/blog/thanks-you-mirabelle-morah|title=Thanks to you writer and storyteller, Mirabelle Morah | British Council|work=www.britishcouncil.org.ng|accessdate=2024-03-11|archivedate=2024-03-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240311190240/https://www.britishcouncil.org.ng/blog/thanks-you-mirabelle-morah}}</ref>N'Eprel 2016 ọ ntọala ntọala BlankPaperz Media, ikpo okwu n'ịntanetị. Ka ọ na-erule afọ 2020, ikpo okwu enweela ihe ngosi ndị na-akpọ aka 170 sitere na mba iri na abụọ na-azụ ọrụ ha ma ọ bụ URL ya na akwụkwọ BlankPaperz. [1] [2] A na- Ikpo okwu na-hazi egwu, nkuzi na mmemme yiri nke ahụ maka ndị na-eto eto, na ɔkwa obodo. [3] [4] [5] Ọ bụ onye nchịkọta akụkọ BlankPaperz. [3] N'afọ January apụta 2017, e mere ya Oga ọrụ nke Calabar Youth Council for Women Rights (CYCWR), otu na-etinye iwe na Calabar, Cross River State, Nigeria. [6] E na-arọ ya akwụkwọ akwụkwọ iji sonye na ike nke United States Institutes (SUSI) maka mmemme ndị ndu ụmụ akwụkwọ nke 2017. Emere mmemme a na Mahadum California State wee họrọ ndị ndu na ibe ya, agụ aka na obodo na nka onye ndu. [7] [8] O sonye na British Council's Study UK ngosi 2018 Video Challenge wee merie. Ya mere e nyere njem njem na Mahadum Gloucestershire na UK, na Media & Journalism
<ref>{{Cite web|url=https://www.bellanaija.com/2019/03/intense-meetings-beautiful-culture-exciting-visits-nigerian-common-futures-conversations-reps-share-their-experience-in-addis-ababa/|title=Intense Meetings, Beautiful Culture & Exciting Visits! Nigerian Common Futures Conversations Reps share their Experience in Addis Ababa|date=March 21, 2019}}</ref>Na 2018, fotora ya ka ọ bụrụ otu n'ime ndị isi 33 Global Teen Leaders site na We Are Family Foundation maka ụdị aka ya na udo na òtù. [1] [2] A kwanyere ugwu dị ka onye Ashoka Changemaker na Ashoka Africa Youth Champion. [3] Morah ndabere bekee na agụ akwụkwọ na mahadum Calabar, Nigeria. Mgbe ọ akwụkwọ akwụkwọ na 2019, ọ gara Austria n'oge ọkọchị nke 2019, iji soro ndị otu esi na ike nke Salzburg Global Seminar ọrụ dị ka onye nkuzi. [4] Emekwara ya onye akụkụ anya obodo Naijiria maka Chatham House (The Royal Institute of International Affairs) Common Futures Conversations Platform nke nwere nlebara anya n'ịkwalite mkparita ụka isi okwu n'etiti ndị na Africa na Europe <ref name="auto1"/>
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Morah, Mirabelle Ogochukwu}}
[[Òtù:Ndị Igbo]]
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
rv1d4vhch71ssuyxcgh7jo8pwvo0yry
Miriam Olusanya
0
38625
728793
154166
2026-09-28T22:35:33Z
Chinemeremprince
13026
Added databox and default sort
728793
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
<ref>{{Cite news|author=Popoola|first=Nike|title=GTB appoints Miriam Olusanya as first female managing director|url=https://punchng.com/gtb-appoints-olusanya-as-first-female-managing-director/|accessdate=16 July 2021|date=14 July 2021}}</ref>Miriam Olusanya bụ onye isi njikwa nke Guaranty Trust Bank, mbụ mbụ ọkwa ahụ. Ọ weghaara ọnọdụ a na Julaị 2021. [1] Ọ bụ onye akwụkwọ na Pharmacy na Mahadum Ibadan ma bụrụ Master of Business Administration na Mahadum Liverpool
== Agụmakwụkwọ ==
<ref>{{Cite news|author=Popoola|first=Nike|title=GTB appoints Miriam Olusanya as first female managing director|url=https://punchng.com/gtb-appoints-olusanya-as-first-female-managing-director/|accessdate=16 July 2021|date=14 July 2021}}</ref>Miriam Olusanya bụ onye akwụkwọ akwụkwọ na Pharmacy na Mahadum Ibadan . Ozi nzere Master of Business Administration na Mahadum Liverpool
== Ọrụ ==
Miriam sonyeere GTB ka onye nkuzi onye isi na 1998. Ruo mgbe a mgbaàmà ya dị ka onye isi nchọpụta, ọ bụ onye isi ụmụaka na ụlọ akụ. Ọ bụ mbụ mbụ na-ahụ maka njikwa ụlọ akụ.
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Olusanya, Miriam}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
3ig5hariu2e8rshh85r1uiei59gc0pi
Isabella Langu
0
38628
728795
707077
2026-09-28T22:37:43Z
Chinemeremprince
13026
Added databox and default sort
728795
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Isabella Langu''' bụ onye egwu bọọlụ Naịjirịa nke na-agba n'otu Nigeria Security and Civil Defence Corps na otu egwuregwu bọọlụ ụmụnwaanyị Naịjirịa. <ref>{{Cite web|author=Kuti|first=Dare|date=2019-12-12|title=Tokyo 2020 Olympics Q: NVBF invites 12 Beach V/ball players|url=https://www.aclsports.com/tokyo-2020-olympics-q-nvbf-invites-12-beach-v-ball-players/|accessdate=2023-03-20|work=ACLSports|language=en-GB|archivedate=2023-03-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230320184506/https://www.aclsports.com/tokyo-2020-olympics-q-nvbf-invites-12-beach-v-ball-players/}}</ref>
== Mmezu ==
Isabella na-egwu na Beach volleyball "b" team maka otu egwuregwu volleyball ụmụ nwanyị nke Naijiria. <ref>{{Cite web|author=Kuti|first=Dare|date=2021-06-27|title=Beach V/ball: Nigeria women team to miss Tokyo Olympics|url=https://www.aclsports.com/beach-v-ball-nigeria-women-team-to-miss-tokyo-olympics/|accessdate=2023-03-18|work=ACLSports|language=en-GB|archivedate=2023-03-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230318180816/https://www.aclsports.com/beach-v-ball-nigeria-women-team-to-miss-tokyo-olympics/}}</ref>
<ref>{{Cite web|author=Staff|first=Daily Post|date=2015-09-14|title=Nigeria beat South Africa to win women beach volleyball gold|url=https://dailypost.ng/2015/09/14/nigeria-beat-south-africa-to-win-women-beach-volleyball-gold/|accessdate=2023-03-20|work=Daily Post Nigeria|language=en-US}}</ref> Ọ bụ otu n'ime ndị meriri South Africa iji nweta ihe nrite ọla edo na 2015 11th All-Africa Games na Congo. <ref>{{Cite web|url=https://www.premiumtimesng.com/sports/nigeria-sports-news/201931-nigeria-wins-3rd-place-women-beach-volleyball.html?tztc=1|accessdate=2023-03-20|work=www.premiumtimesng.com}}</ref> bụ otu n'ime ndị otu meriri n'ọkwa nke atọ na African Women Beach Volleyball 2016 Olympics Qualifiers na Jabi Lakeside, [[Abuja]] . [1]
Ọ bụkwa otu n'ime ndị otu ga-apụta na 2019 World Championship na Doha . <ref>{{Cite web|author=Saliu|first=Mohammed|date=2019-10-11|title=Beach Volleyball: Nigeria women volleyball team set for World Championship in Doha|url=https://www.brila.net/beach-volleyball-nigeria-women-volleyball-team-set-for-world-championship-in-doha/|accessdate=2023-03-18|work=Latest Sports News In Nigeria|language=en-US|archivedate=2023-03-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230318192822/https://www.brila.net/beach-volleyball-nigeria-women-volleyball-team-set-for-world-championship-in-doha/}}</ref>
Ọ bụ otu n'ime ndị otu nọchitere anya Africa na 2019 FIVB Snow Volleyball World Tour na Bariloche, Rio Negro Argentina . <ref>{{Cite web|author=Rapheal|date=2019-07-31|title=Nigeria to attend snow volleyball in Argentina|url=https://sunnewsonline.com/nigeria-to-attend-snow-volleyball-in-argentina/|accessdate=2023-03-18|work=The Sun Nigeria|language=en}}</ref> <ref>{{Cite web|author=admin|date=2019-08-19|title=NIGERIA BEAT ARGENTINA IN SNOW VOLLEYBALL CHAMPIONSHIP|url=https://youthandsports.ng/nigeria-beat-argentina-in-snow-volleyball-championship/|accessdate=2023-03-18|work=Federal Ministry of Youth and Sports Development|language=en-GB|archivedate=2023-03-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230318180856/https://youthandsports.ng/nigeria-beat-argentina-in-snow-volleyball-championship/}}</ref> na ndị otu ya meriri onye ọbịa [[Argentina]] na egwuregwu mmeghe ha 2-1 (13-15, 15-11, 15-11). [1]
<ref>{{Cite web|author=Moseph|first=Queen|date=2019-06-30|title=Team Nigeria record defeat in World Beach Volleyball opener|url=https://www.aclsports.com/team-nigeria-record-defeat-in-world-beach-volleyball-opener/|accessdate=2023-03-18|work=ACLSports|language=en-GB|archivedate=2023-03-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230318182008/https://www.aclsports.com/team-nigeria-record-defeat-in-world-beach-volleyball-opener/}}</ref> .Ọ so na otu ndị nọchitere anya Naịjirịa na asọmpi egwuregwu Volleyball World Beach nke afọ 2019 na Hamburg, Germany.
== Edensibia ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Langu, Isabella}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
7z26h901kjy0dfq2hapexpqcf1fw8kh
Victoria Nyanjura
0
38632
728796
155456
2026-09-28T22:38:51Z
Chinemeremprince
13026
Added databox and default sort
728796
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
<ref name="1R">{{Cite web|accessdate=23 February 2020|date=16 February 2020|url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1515063/lra-captive-wins-international-award|title=Former LRA captive wins International award|author=Hudson Apunyo}}</ref>'''Victoria Nyanjura''' (amụrụ n'ihe dị ka n'afọ 1982) bụ onye na-eme ihe omume obodo Uganda, onye guzobere Women in Action for Women (WAW), otu na-abụghị nke gọọmentị nke Uganda, nke na-anwa imeziwanye ndụ ndị na-eto eto na ụmụ nwanyị site na ọzụzụ ọrụ aka, agụmakwụkwọ azụmahịa na nduzi n'inweta ọrụ obodo na gọọmentị.
== Mmalite na agụmakwụkwọ ==
A mụrụ Nyanjura na Oyam District, na mpaghara Lango, na mpaghara Northern nke Uganda. Ọ gara ụlọ akwụkwọ praịmarị n'ógbè ahụ. <ref name="2R">{{Cite web|url=http://skoll.org/contributor/victoria-nyanjura/|date=2020|title=Victoria Nyanjura: Biography|publisher=Skoll Organization|accessdate=23 February 2020|author=Skoll Organization}}</ref> nwetara diplọma ụlọ akwụkwọ sekọndrị ya na ''St. Mary's College Aboke'', na Kole District . <ref name="1R"/>
Ọ nwetara akara ugo mmụta mbụ ya, Bachelor of Development Studies, na Mahadum Kyambogo, na Kampala, isi obodo Uganda. Ka ọ na-erule n'ọnwa Febụwarị 2020, ọ na-agbaso Master of Global Affairs, ọkachamara na International Peace Studies na Mahadum Notre Dame. <ref name="2R"/><ref name="1R"/> nwekwara diplọma postgraduate na Monitoring and Evaluation, nke Uganda Management Institute nyere, kwa na Kampala.
== Ọrụ ==
Nyanjura rụrụ ọrụ dị ka onye ọrụ afọ ofufo na Justice & Reconciliation Project, otu na-abụghị nke gọọmentị nke na-achọ imezigharị obodo ndị agha mebiri na Northern Uganda, nke dị n'obodo Gulu. <ref name="3R">{{Cite web|url=https://www.justiceandreconciliation.org/blog/2015/victoria-nyanjura-a-powerful-woman/|title=Victoria Nyanjura, A Powerful Woman|publisher=Justice & Reconciliation Project|accessdate=23 February 2020|author=Oryem Nyeko|date=22 May 2015|archivedate=23 February 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200223132822/https://www.justiceandreconciliation.org/blog/2015/victoria-nyanjura-a-powerful-woman/}}</ref> mechara bụrụ onye ọrụ na NGO, na ngalaba Gender Justice. <ref name="1R"/> rụkwara ọrụ na International Justice Mission, otu NGO ọzọ, lekwasịrị anya n'ichebe ndị inyom di ha nwụrụ na Uganda na ihe onwunwe.
== Ihe ndị ọzọ a na-atụle ==
.Na 1996, n'ụbọchị 14, Nyanjura ka onye okenye abụghị ọkụ gọrọ nke 139 gịrị nwere atụmatụ na St. Mary's College Aboke na 10 October 1996, site na ndị ebe ọjọọ ya nwere na Lord's Resistance Army. Nne headmistress nke college, Sister Rachele Fassera nke Italy, enweghị ihe ọjọọ ya na-enweghị ihe ọjọọ ya na-enweghị ihe ọjọọ ya na-enweghị ihe ọjọọ ya na-enweghị ihe ọjọọ ya na-enweghị ihe ọjọọ ya na-enweghị ihe ọjọọ ya na-enweghị ihe ọjọọ ya na-enweghị ihe ọjọọ ya na-enweghị ihe ọjọọ ya na-enweghị ihe ọjọọ ya na-enweghị ihe ọjọọ ya na-enweghị ihe ọjọọ ya na-enweghị ihe ọjọọ ya na-enweghị ihe ọ<ref name="1R"/><ref name="2R"/>
== Nkwado na onyinye ==
N'afọ 2018, ọ bụ onye natara Navarra International Solidarity Award, nke Gọọmentị Navarre, [[Spain]], na Laboral Kutxa, otu ndị na-akwụ ụgwọ na Spain haziri. Ihe nrite ahụ na-asọpụrụ ndị mmadụ n'otu n'otu, NGO, na ụlọ ọrụ ndị ọrụ ha na-akwalite United Nations Sustainable Development Goals. Ya na ụmụ nwanyị Afrịka atọ ndị ọzọ, [[Hulo Guillabert]], Theresa Kachindamoto na [[Oumou Sall-Seck]] kerịtara onyinye ahụ, na onyinye € 25,000. <ref name="4R">{{Cite web|url=https://kroc.nd.edu/news-events/news/masters-student-awarded-for-human-rights-work-in-uganda/|title=Master's Student Awarded for Human Rights Work in Uganda|date=October 10, 2018|publisher=[[Joan B. Kroc Institute for International Peace Studies]]|accessdate=23 February 2020|author=Kroc Institute for International Peace Studies}}</ref> bụ ụlọ ọrụ na-ahụ maka mmekọrịta mba na mba na Spain bụ Casa África họpụtara otu ahụ.
== Hụkwa ==
* Angela Atim Lakor
* Ndepụta nke ntọrọ
* Ndepụta nke ikpe ndị furu efu
== Ihe odide ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Nyanjura, Victoria}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
lhzcgsofxpu7ne6gtiwvxrc7y5m277h
Tosin Eniolorunda
0
38883
728638
728515
2026-09-28T17:56:09Z
Adimora chidinma
15845
728638
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox biography vcard"
! colspan="2" class="infobox-above" style="font-size:125%;" |<div class="fn" style="display:inline-block">Tosin Eniolorunda</div>
|- class="infobox-data"
! class="infobox-label" scope="row" | Amụrụ
| class="infobox-data" |<div class="nickname" style="display:inline"> Oluwatosin Michael Eniolorunda</div><br /><br /><br /><br /><nowiki></br></nowiki><div class="birthplace" style="display:inline"> [[Lagos]], [[Nigeria]]</div>
|- class="infobox-label" scope="row"
! class="infobox-label" scope="row" | Obodo
| class="infobox-data category" | Naijiria
|-
! class="infobox-label" scope="row" | Alma nne
| class="infobox-data" | [[Obafemi Awolowo University]] ,<br /><br /><br /><br /><nowiki></br></nowiki> [[Lagos Business School]]
! class="infobox-label" scope="row" | Ọrụ(ọrụ)
| class="infobox-data role" | Onye nchoputa & onye isi ala, [[Moniepoint Inc]]
|- class="infobox-data role"
! class="infobox-label" scope="row" | Mara maka
| class="infobox-data" | Ntọala [[Moniepoint Inc]] (nke bụbu TeamApt Inc)
|}
'''Oluwatosin Michael Eniolorunda''' makwaara dị ka Tosin Eniolorunda (amụrụ na Septemba 1985) bụ onye injinia ngwanrọ na onye ọchụnta ego. Ọ bụkwa onye nchoputa na onye isi nke Moniepoint Inc (nke bụbu TeamApt). <ref>{{Cite web|title=Tosin ENIOLORUNDA|url=https://www.afis.africa/en/portrait/tosin-eniolorunda-2/|work=Afis|accessdate=21 February 2024|language=en|archivedate=1 March 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240301094451/https://www.afis.africa/en/portrait/tosin-eniolorunda-2/}}</ref> <ref>{{Cite news|author=Juliet|first=Umeh|title=Moniepoint evolves as business bank to ensure seamless banking for SMEs|url=https://www.vanguardngr.com/2022/04/moniepoint-evolves-as-business-bank-to-ensure-seamless-banking-for-smes/|accessdate=21 February 2024|publisher=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]|date=16 April 2022}}</ref> <ref>{{Cite news|title=Nigerian Tech Startup TeamApt Targeting $1 Billion Valuation|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2021-11-15/nigerian-tech-startup-teamapt-targeting-1-billion-valuation|accessdate=21 February 2024|work=Bloomberg.com|date=15 November 2021|language=en}}</ref> Ọ malitere ọrụ mmalite ya na Interswitch dị ka onye injinia ngwanrọ tupu ịmalite TeamApt na 2015. <ref>{{Cite news|author=Nwokoma|first=Chimgozirim|title=From Tosin Eniolorunda's Moniepoint to Edward Popoola's Cowrywise, meet the Interswitch mafia|url=https://techpoint.africa/2023/10/24/meet-the-interswitch-mafia/|accessdate=21 February 2024|work=Techpoint Africa|date=24 October 2023|language=en}}</ref>
Tosin, bụ onye otu Endeavor Network, otu obodo zuru ụwa ọnụ nke ndị ọchụnta ego nwere mmetụta dị elu. <ref>{{Cite web|author=Mabia|first=Joy|title=Founders of TeamApt selected as Endeavor Entrepreneurs|url=https://nigeria.endeavor.org/founders-of-teamapt-selected-as-endeavor-entrepreneurs/|work=Endeavor Nigeria|accessdate=21 February 2024|date=25 June 2021}}</ref>
== Ndụ mbido ==
A mụrụ Tosin Eniolorunda na [[Lagos|Lagos, Nigeria]], nye Rotimi, onye ọrụ ọrụ injinia na Ajoke Eniolorunda, onye nkuzi. Ọ bụ onye ọchịchị ime obodo Ose, [[Ȯra Ondo|Ondo steeti]] mana ọ nọrọ n'oge ndụ ya [[Ibadan|n'Ibadan, steeti Oyo]] . Ọ bụ nwa mbụ n’ime ụmụ atọ. <ref>{{Cite web|author=Oyeniyi|first=Adegoke|title=Inside TeamApt: How an upstart overturned competition to dominate agency banking|url=https://techcabal.com/2021/12/17/teamapt-dominate-agency-banking/|work=TechCabal|accessdate=21 February 2024|date=17 December 2021}}</ref>
== Agụmakwụkwọ ==
Maka agụmakwụkwọ praịmarị ya, Tosin gara mahadum nke Ibadan Staff School n'etiti 1990 - 1995, wee si ebe ahụ gawa ụlọ akwụkwọ Command Day, Odogbo Ibadan, bụ ebe ọ gụrụ akwụkwọ sekọndrị n'etiti 1995-2001. Ọ bụ onye so na Junior Engineers, Technicians and Scientists, JETS Club n'oge ọ nọ n'ebe ahụ. <ref>{{Cite web|author=Okwumbu-Imafidon|first=Ruth|title=Meet Tosin Eniolorunda and his entrepreneurial journey to create financial happiness for users|url=https://nairametrics.com/2023/07/29/meet-tosin-eniolorunda-and-his-entrepreneurial-journey-to-create-financial-happiness-for-users/|work=Nairametrics|accessdate=21 February 2024|date=29 July 2023}}</ref> A nabatara ya na [[Mahadum nke Obafemi Awolowo|Mahadum Obafemi Awolowo]] na 2002 ka ọ mụọ Mechanical Engineering <ref>{{Cite news|author=Enengedi|first=Victor|title=Moniepoint's Tosin Eniolorunda Clinches Top Honour at 2024 Legit Business Names Awards|url=https://www.legit.ng/business-economy/technology/1569984-tosin-eniolorundas-moniepoint-revolutionizing-payments-nigeria/|accessdate=21 February 2024|work=Legit Nigeria News|date=9 January 2024|language=en}}</ref> wee gụchaa ya na Bsc na Mechanical Engineering na 2007. Ihe ncheta ya na-atọ ụtọ na ụlọ akwụkwọ sitere na nyocha <ref>{{Cite news|author=Okafor|first=Chinedu|title=Exclusive: From creating his own toys to creating Africa's second-fastest-growing company, here's Tosin Eniolorunda's remarkable journey|url=https://africa.businessinsider.com/local/leaders/exclusive-from-creating-his-own-toys-to-creating-africas-second-fastest-growing/j7nmxph|accessdate=21 February 2024|work=Business Insider Africa|date=24 October 2023|language=en}}</ref> na ịrụ ọrụ maka ụmụ akwụkwọ afọ ikpeazụ ndị ọzọ na ụlọ akwụkwọ.
Tosin gara ụlọ akwụkwọ azụmahịa Lagos ebe ọ gụrụ akwụkwọ na Strategic Performance Management.
== Ọrụ ==
Tosin sonyeere Interswitch ka onye injinia Software na 2009. Na Interswitch, ọ rụrụ ọrụ dị ka onye isi njikwa sọftụwia, ngalaba isi mmepe ngwa, yana onye njikwa ngwaahịa .
Na 2015, Tosin hapụrụ ọrụ ya na Interswitch <ref>{{Cite news|author=Nsehe|first=Mfonobong|title=From Self-Funded To Series A - How TeamApt Is Transforming Africa's Payment Sector|url=https://www.forbes.com/sites/mfonobongnsehe/2019/03/11/from-self-funded-to-series-a-how-teamapt-is-transforming-africas-payment-sector/?sh=c72e1d082ae7|accessdate=21 February 2024|work=Forbes|date=11 March 2019|language=en}}</ref> <ref>{{Cite news|author=Nwokoma|first=Chimgozirim|title=From Tosin Eniolorunda's Moniepoint to Edward Popoola's Cowrywise, meet the Interswitch mafia|url=https://techpoint.africa/2023/10/24/meet-the-interswitch-mafia/|accessdate=21 February 2024|publisher=Techpoint|date=24 October 2023}}</ref> wee malite TeamApt na Felix Ike, nke mechara degharịa aha ya na Moniepoint Inc, ụlọ ọrụ teknụzụ ego nke na-enye ịkwụ ụgwọ azụmahịa na ngwọta ụlọ akụ. O jiri ego nke aka ya wepụta ụlọ ọrụ ahụ na mbụ. <ref>{{Cite news|author=Akinosun|first=Grace|title=Team of ex-Interswitch engineers bootstrap their startup to profitability within 2 years|url=https://techpoint.africa/2018/01/24/teamapt-feature/|accessdate=21 January 2024|publisher=Techpoint|date=24 January 2018}}</ref>
== Ndụ onwe onye ==
Tosin Eniolorunda nwere obi ụtọ n'alụmdi na nwunye.
== Nkwenye ==
Na June 25, 2021, Endeavor kwuputara Tosin na onye otu ya na Moniepoint, Felix Ike, ka Endeavor Entrepreneurs. <ref>{{Cite news|author=Ewepu|first=Gabriel|title=Business Growth: TeamApt joins Endeavor Entrepreneurs at 16th virtual ISP|url=https://www.vanguardngr.com/2021/06/business-growth-teamapt-joins-endeavor-entrepreneurs-at-16th-virtual-isp/|accessdate=21 February 2024|publisher=Vanguard|date=28 June 2021}}</ref> <ref>{{Cite web|author=Mabia|first=Joy|title=Founders of TeamApt selected as Endeavor Entrepreneurs|url=https://nigeria.endeavor.org/founders-of-teamapt-selected-as-endeavor-entrepreneurs/|work=Endeavor Nigeria|accessdate=21 February 2024|date=25 June 2021}}</ref> Tosin nọkwa na mkpuchi nke akwụkwọ akụkọ Forbes Africa nke August–September 2021. <ref>{{Cite news|author=Hyde|first=Peace|title=Nigeria's Fintech Frenzy: Onwards And Upwards|url=https://www.forbesafrica.com/cover-story/2021/08/06/nigerias-fintech-frenzy-onwards-and-upwards/|accessdate=21 February 2024|work=www.forbesafrica.com|publisher=Forbes Africa|date=6 August 2021|language=en}}</ref> Na 2022, e depụtara ya n'ime 100 ndị Africa kacha nwee mmetụta. <ref>{{Cite web|title=The 100 Most Influential African of 2022|url=https://www.msn.com/en-xl/news/other/the-100-most-influential-african-of-2022/ar-AA17nvHj|work=www.msn.com|publisher=MSN|accessdate=21 February 2024}}</ref> <ref>{{Cite web|title=100 Most Influential Africans 2022|url=https://100.newafricanmagazine.com/2022|work=100.newafricanmagazine.com|publisher=NewsAfricanMagazine|accessdate=21 February 2024}}</ref> N'afọ 2023, e depụtara ya dịka onye ndu azụmaahịa Legit. <ref>{{Cite news|title=LEADERSHIP Awards: Moniepoint Is Fintech Company Of The Year 2023|url=https://leadership.ng/leadership-awards-moniepoint-is-fintech-company-of-the-year-2023/|accessdate=21 February 2024|publisher=Leadership News|date=11 December 2023}}</ref> <ref>{{Cite news|author=Obi|first=Daniel|title=Legit.ng moves to recognise business leaders|url=https://businessday.ng/brands-advertising/article/legit-ng-moves-to-recognise-business-leaders/|accessdate=21 February 2024|work=Businessday NG|publisher=Businessday NG|date=12 January 2024}}</ref>
== Edensibia ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Eniolorunda, Tosin}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
nso3m99um3fnz6q2v2a4jz20v2aurp9
Amina Mohammed Baloni
0
38884
728636
728518
2026-09-28T17:55:25Z
Adimora chidinma
15845
728636
wikitext
text/x-wiki
'''Amina Mohammed Baloni''' bụ onye bụbu kọmishọna ahụike maka Steeti Kaduna.<ref>{{Cite news|date=2020-04-06|title=We've recorded another case of COVID-19, says Kaduna health commissioner|url=https://www.thecable.ng/weve-recorded-another-case-of-covid-19-says-kaduna-health-commissioner|access-date=2024-09-10|newspaper=[[TheCable]]|last=Shibayan|first=Dyepkazah}}</ref> Mallam họpụtara ya dịka onye isi oche Nasir El-Rufai.
==Ndụ na agụmakwụkwọ mbụ==
Aisha Baloni gara Kaduna Capital School, Queen's College Lagos na Ahmadu Bello University Ụlọọgwụ Teaching Hospital dị na Kaduna ebe ọ zụrụ ọzụzụ dịka dọkịta. O nwetara asambodo n'ọtụtụ ụlọ akwụkwọ agụmakwụkwọ ma gaa ọmụmụ ihe gbasara ahụike na mmepe.<ref>{{cite web|title=Added by @the_almajira Instagram post|url=https://www.picuki.com/media/2193004956947305105|access-date=2020-11-10|website=www.picuki.com}}</ref>
== Ọrụ ==
N'oge ọrịa COVID-19, Baloni gbara onye ọ bụla bi na steeti Kaduna ume ka ọ nabata onwe ya n'ebe a na-elekọta ndị ọrịa maka ọgwụgwọ.<ref>{{Cite web|title=Dr Amina Mohammed-Baloni|work=Dateline Nigeria|url=https://www.dateline.ng/tag/dr-amina-mohammed-baloni/|access-date=2020-11-10|language=en-US}}</ref> Baloni kọrọ akụkọ gbasara ikpe ọhụrụ n'ime steeti ahụ. <ref>{{cite news|title=Kaduna captures fleeing COVID-19 patients|url=https://thenationonlineng.net/kaduna-captures-fleeing-covid-19-patients/|location=Lagos, Nigeria|date=2020-05-10|access-date=2024-09-10|newspaper=[[The Nation (Nigeria)|The Nation]]}}</ref><ref>{{Cite news|title=Amina Mohammed Baloni Archives|url=https://www.thecable.ng/tag/amina-mohammed-baloni|access-date=2020-11-10|newspaper=[[TheCable]]}}</ref> Tupu mkpọchi steeti Kaduna, naanị mmadụ 316 nwere ihe dị mma, mana ọnụọgụgụ ahụ mụbara ngwa ngwa ruo 1,611. O kwuru sị "Tupu ugbu a, naanị mmadụ asaa n'ime mpaghara gọọmentị ime obodo 23 nwere ndị butere ọrịa mana COVID-19 dị na gọọmentị ime obodo 17.".<ref>{{cite journal|title=Figures 19. and 1.14. Net government investment has fallen, especially by local governments|series=OECD Economic Surveys: Germany 2016|doi=10.1787/888933345492}}</ref>
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Baloni, Amina Mohammed}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
2541vq41737jkvqsi95av8ppv7rqyqy
728652
728636
2026-09-28T18:24:12Z
Adimora chidinma
15845
added databox
728652
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Amina Mohammed Baloni''' bụ onye bụbu kọmishọna ahụike maka Steeti Kaduna.<ref>{{Cite news|date=2020-04-06|title=We've recorded another case of COVID-19, says Kaduna health commissioner|url=https://www.thecable.ng/weve-recorded-another-case-of-covid-19-says-kaduna-health-commissioner|access-date=2024-09-10|newspaper=[[TheCable]]|last=Shibayan|first=Dyepkazah}}</ref> Mallam họpụtara ya dịka onye isi oche Nasir El-Rufai.
==Ndụ na agụmakwụkwọ mbụ==
Aisha Baloni gara Kaduna Capital School, Queen's College Lagos na Ahmadu Bello University Ụlọọgwụ Teaching Hospital dị na Kaduna ebe ọ zụrụ ọzụzụ dịka dọkịta. O nwetara asambodo n'ọtụtụ ụlọ akwụkwọ agụmakwụkwọ ma gaa ọmụmụ ihe gbasara ahụike na mmepe.<ref>{{cite web|title=Added by @the_almajira Instagram post|url=https://www.picuki.com/media/2193004956947305105|access-date=2020-11-10|website=www.picuki.com}}</ref>
== Ọrụ ==
N'oge ọrịa COVID-19, Baloni gbara onye ọ bụla bi na steeti Kaduna ume ka ọ nabata onwe ya n'ebe a na-elekọta ndị ọrịa maka ọgwụgwọ.<ref>{{Cite web|title=Dr Amina Mohammed-Baloni|work=Dateline Nigeria|url=https://www.dateline.ng/tag/dr-amina-mohammed-baloni/|access-date=2020-11-10|language=en-US}}</ref> Baloni kọrọ akụkọ gbasara ikpe ọhụrụ n'ime steeti ahụ. <ref>{{cite news|title=Kaduna captures fleeing COVID-19 patients|url=https://thenationonlineng.net/kaduna-captures-fleeing-covid-19-patients/|location=Lagos, Nigeria|date=2020-05-10|access-date=2024-09-10|newspaper=[[The Nation (Nigeria)|The Nation]]}}</ref><ref>{{Cite news|title=Amina Mohammed Baloni Archives|url=https://www.thecable.ng/tag/amina-mohammed-baloni|access-date=2020-11-10|newspaper=[[TheCable]]}}</ref> Tupu mkpọchi steeti Kaduna, naanị mmadụ 316 nwere ihe dị mma, mana ọnụọgụgụ ahụ mụbara ngwa ngwa ruo 1,611. O kwuru sị "Tupu ugbu a, naanị mmadụ asaa n'ime mpaghara gọọmentị ime obodo 23 nwere ndị butere ọrịa mana COVID-19 dị na gọọmentị ime obodo 17.".<ref>{{cite journal|title=Figures 19. and 1.14. Net government investment has fallen, especially by local governments|series=OECD Economic Surveys: Germany 2016|doi=10.1787/888933345492}}</ref>
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Baloni, Amina Mohammed}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
1ibwkm0xf7azkk1sj1r7kkke6347j70
Amina Oyiza Bello
0
38885
728635
728532
2026-09-28T17:54:38Z
Adimora chidinma
15845
728635
wikitext
text/x-wiki
'''Amina Oyiza Bello''', née Yakubu ( ndidi 2 1978) bụ ọkàiwu, onye na-ahụ maka ndị mmadụ, na mbụ nke Yahaya Bello, Gọvanọ Kogi steeti. [1] Ọ bụ onye isi oche nke Fairplus International, onye nna Hayat Foundation, achụmnta ego na onye na-elekọta mmadụ.<ref>{{Cite web|url=https://dailytrust.com.ng/news/life-xtra/amina-oyiza-yahaya-bello-my-hayat-story/185850.html|title=My Hayat story|author=|first=|date=|work=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171113222839/https://dailytrust.com.ng/news/life-xtra/amina-oyiza-yahaya-bello-my-hayat-story/185850.html|archivedate=13 November 2017|accessdate=}}</ref> <ref>{{Cite news|url=http://motherhoodinstyle.net/2017/02/10/i-was-advised-to-inject-my-son-with-a-lethal-substance-to-end-the-shame-kogi-first-lady-amina-oyiza-bello-speaks-on-cerebral-palsy/|title="I was advised to inject my son with a lethal substance to end the shame" – Kogi First Lady, Amina Oyiza Bello Speaks on Cerebral Palsy|date=10 February 2017|work=Motherhood In-Style Magazine|accessdate=13 November 2017|language=en-US|archive-date=13 November 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171113224355/http://motherhoodinstyle.net/2017/02/10/i-was-advised-to-inject-my-son-with-a-lethal-substance-to-end-the-shame-kogi-first-lady-amina-oyiza-bello-speaks-on-cerebral-palsy/|url-status=dead}}</ref>
<ref>{{Cite news|url=http://www.chiomah.net/2017/03/barrister-amina-oyiza-yahaya-bello-passionately-making-a-difference.html?189db0|title=Barrister Amina Oyiza Yahaya Bello : Passionately making a difference|date=16 March 2017|work=Chiomah's Blog|accessdate=17 December 2017|language=en-US}}</ref>Amina gara mahadum Obafemi Awolowo dị na mmiri, ebe ọ akwụkwọ akwụkwọ iwu wee nweta nzere LLB
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Bello, Amina Oyiza}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
8yiu2cdlpkxs6u5aldf3ljiuvykx3w9
728654
728635
2026-09-28T18:24:46Z
Adimora chidinma
15845
added databox
728654
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Amina Oyiza Bello''', née Yakubu ( ndidi 2 1978) bụ ọkàiwu, onye na-ahụ maka ndị mmadụ, na mbụ nke Yahaya Bello, Gọvanọ Kogi steeti. [1] Ọ bụ onye isi oche nke Fairplus International, onye nna Hayat Foundation, achụmnta ego na onye na-elekọta mmadụ.<ref>{{Cite web|url=https://dailytrust.com.ng/news/life-xtra/amina-oyiza-yahaya-bello-my-hayat-story/185850.html|title=My Hayat story|author=|first=|date=|work=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171113222839/https://dailytrust.com.ng/news/life-xtra/amina-oyiza-yahaya-bello-my-hayat-story/185850.html|archivedate=13 November 2017|accessdate=}}</ref> <ref>{{Cite news|url=http://motherhoodinstyle.net/2017/02/10/i-was-advised-to-inject-my-son-with-a-lethal-substance-to-end-the-shame-kogi-first-lady-amina-oyiza-bello-speaks-on-cerebral-palsy/|title="I was advised to inject my son with a lethal substance to end the shame" – Kogi First Lady, Amina Oyiza Bello Speaks on Cerebral Palsy|date=10 February 2017|work=Motherhood In-Style Magazine|accessdate=13 November 2017|language=en-US|archive-date=13 November 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171113224355/http://motherhoodinstyle.net/2017/02/10/i-was-advised-to-inject-my-son-with-a-lethal-substance-to-end-the-shame-kogi-first-lady-amina-oyiza-bello-speaks-on-cerebral-palsy/|url-status=dead}}</ref>
<ref>{{Cite news|url=http://www.chiomah.net/2017/03/barrister-amina-oyiza-yahaya-bello-passionately-making-a-difference.html?189db0|title=Barrister Amina Oyiza Yahaya Bello : Passionately making a difference|date=16 March 2017|work=Chiomah's Blog|accessdate=17 December 2017|language=en-US}}</ref>Amina gara mahadum Obafemi Awolowo dị na mmiri, ebe ọ akwụkwọ akwụkwọ iwu wee nweta nzere LLB
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Bello, Amina Oyiza}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
ou7lwyra1vlm3pg3jh2zzc08k314z4j
Barbara Diribe
0
38886
728634
728533
2026-09-28T17:54:01Z
Adimora chidinma
15845
728634
wikitext
text/x-wiki
{{short description|Nigerian handball player (born 1976)}}
{{Use dmy dates|date=March 2020}}
{{Infobox sportsperson
| name = Barbara Diribe
| full_name =
| image =
| caption =
| nationality = Nigerian
| sport = [[Handball]]
| birth_date = {{birth date and age|1976|10|31|df=yes}}
| birth_place =
| death_date =
| death_place =
}}
'''Barbara Diribe''' ((amụrụ na 31 Ọktoba 1976)) bụ onye egwuregwu handball nke Naịjirịa. Ọ sonyere na Handball na asọmpi Olimpiks Oge Okpomọkụ nke 1992 - asọmpi ụmụnwaanyị na 1992 Summer Olympics.<ref name="SportsRef">{{cite Sports-Reference |url=https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/di/barbara-diribe-1.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20200418004217/https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/di/barbara-diribe-1.html |url-status=dead |archive-date=18 April 2020 |title=Barbara Diribe Olympic Results |accessdate=22 March 2020}}</ref>
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Diribe, Barbara}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
llgle8x5cllfbh7im37w7fjf1a5ur2s
Basirat Nahibi
0
38887
728633
728535
2026-09-28T17:53:39Z
Adimora chidinma
15845
728633
wikitext
text/x-wiki
Basirat Nahibi ma ọ bụ Basirat Nahibi-Niasse bụ onye chọrọ ndị Naijiria, onye ọchụnta ego na onye mbụ na-achọ ịzọ ọkwa na Naijiria.<ref>{{Cite web|url=https://sites.google.com/site/firstnigerian/home/first-female|title=First Female – firstnigerian|publisher=Google|accessdate=12 May 2019}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.africannewspage.net/2019/02/interview-waele-africa-raising-the-voices-of-african-women-through-economic-empowerment-basirat-nahibi-niasse/|title=INTERVIEW: "WAELE AFRICA raising the voices of African women, through economic empowerment" – Basirat Nahibi-Niasse|author=Alqali|first=Adam|date=25 February 2019|work=African Newspage|accessdate=12 May 2019}}</ref>
Ọ bụ onye nchoputa nke Women Advancement for Economic and Leadership in Africa (Waele);<ref>{{Cite news|url=https://www.blueprint.ng/ondo-women-group-empowers-widows-with-n2m/|location=Abuja, Nigeria|title=Ondo women group empowers widows with N2m|last=Newspapers|first=BluePrint|date=10 May 2019|newspaper=[[Blueprint (newspaper)|Blueprint]]|access-date=12 May 2019}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.sunnewsonline.com/high-turnout-at-aso-rock-polling-units-kyari-hails-inec/|location=Lagos, Nigeria|title=High turnout at Aso Rock polling units, Kyari hails INEC|date=23 February 2019|newspaper=[[The Sun (Nigeria)|The Sun]]|access-date=12 May 2019}}</ref> ''Ndị anaghị akwụ ụgwọ lekwasịrị anya n'ịkwado ụmụ nwanyị Africa ike, akụ na ụba na ndọrọ ndọrọ ọchịchị yana hụ na ha na-ekere òkè na mgbanwe udo na esemokwu n'ofe mba 52 na kọntinent ahụ.'' Ọ bụkwa onye guzobere otu ahụ. [[All Progressives Congress]].<ref>{{Cite news|url=https://leadership.ng/|title=Leadership Newspaper – Nigerian News, Nigeria Newspapers|newspaper=[[Leadership (newspaper)|Leadership]]|access-date=12 May 2019}}</ref>
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Nahibi, Basirat}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
36hxwclhxegz62dykripios7888xxej
728655
728633
2026-09-28T18:25:52Z
Adimora chidinma
15845
added databox
728655
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Basirat Nahibi ma ọ bụ Basirat Nahibi-Niasse bụ onye chọrọ ndị Naijiria, onye ọchụnta ego na onye mbụ na-achọ ịzọ ọkwa na Naijiria.<ref>{{Cite web|url=https://sites.google.com/site/firstnigerian/home/first-female|title=First Female – firstnigerian|publisher=Google|accessdate=12 May 2019}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.africannewspage.net/2019/02/interview-waele-africa-raising-the-voices-of-african-women-through-economic-empowerment-basirat-nahibi-niasse/|title=INTERVIEW: "WAELE AFRICA raising the voices of African women, through economic empowerment" – Basirat Nahibi-Niasse|author=Alqali|first=Adam|date=25 February 2019|work=African Newspage|accessdate=12 May 2019}}</ref>
Ọ bụ onye nchoputa nke Women Advancement for Economic and Leadership in Africa (Waele);<ref>{{Cite news|url=https://www.blueprint.ng/ondo-women-group-empowers-widows-with-n2m/|location=Abuja, Nigeria|title=Ondo women group empowers widows with N2m|last=Newspapers|first=BluePrint|date=10 May 2019|newspaper=[[Blueprint (newspaper)|Blueprint]]|access-date=12 May 2019}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.sunnewsonline.com/high-turnout-at-aso-rock-polling-units-kyari-hails-inec/|location=Lagos, Nigeria|title=High turnout at Aso Rock polling units, Kyari hails INEC|date=23 February 2019|newspaper=[[The Sun (Nigeria)|The Sun]]|access-date=12 May 2019}}</ref> ''Ndị anaghị akwụ ụgwọ lekwasịrị anya n'ịkwado ụmụ nwanyị Africa ike, akụ na ụba na ndọrọ ndọrọ ọchịchị yana hụ na ha na-ekere òkè na mgbanwe udo na esemokwu n'ofe mba 52 na kọntinent ahụ.'' Ọ bụkwa onye guzobere otu ahụ. [[All Progressives Congress]].<ref>{{Cite news|url=https://leadership.ng/|title=Leadership Newspaper – Nigerian News, Nigeria Newspapers|newspaper=[[Leadership (newspaper)|Leadership]]|access-date=12 May 2019}}</ref>
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Nahibi, Basirat}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
r6yqi1x1g22xirlpj5zdibwzwh3am0r
Bestie Atti
0
38889
728656
728539
2026-09-28T18:28:37Z
Adimora chidinma
15845
added databox
728656
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Bestie Tamara Atti, nke a na-dị ka Bestie Atti (née Andafa) bụ ọkàiwu, onye ọchụnta ego, onye ngwaọrụ azụmahịa ihe / n' ịntanetị, onye mụrụ ụmụ akwụkwọ na onye nchoputa Bestie Network Africa, ụlọ ọrụ na-elekọta mmadụ na - መጋkọ, aha aha, igha ihe na idu ndú maka ndị isi Africa. ụmụ. Ọ bụkwa onye nchoputa nke ụlọ ọrụ Bestie, ụlọ ọrụ nkwado azụmahịa na aha nke na-enye akwụkwọ maka ndị ọrụ ego, nwa, SMEs na ụlọ ọrụ na Nigeria na Africa
== Ndụ mmalite na agụmakwụkwọ ==
Akwụkwọ Bestie na 9, 1991, n'obodo Warri, Delta State, Nigeria wee malite na steeti Bayelsa . Ọ akwụkwọ akwụkwọ na Federal Government College Warri (FGCW) wee gụchaa na mahadum Benin, Nigeria n'afọ 2013 ebe ọ malite iwu dịka nzere mbụ. Akpọrọ ya na Nigerian Bar na 2014 ka ọ akwụkwọ akwụkwọ na Nigerian Law School na Abuja
== Ndụ onwe onye ==
Ọ lụrụ Flight Lieutenant AS Atti ma nwee nwa nwanyị, Amelia.
== Ọrụ ==
Mgbe ọ kpọchara ya na ndị omeiwu Naijiria, Bestie Tamara Atti e bugara ya na Abia State, Nigeria n'okpuru mmemme otu afọ amanyere National Youth Service Corps (NYSC), ebe ọ jere ozi na ọrụ ụlọ ụwa dịka onye ọrụ iwu/ọrụ. . O na-ebrrtu aka n'iche ọrụ obodo nke ntakiri, ụmụ ekiri na ndị ọrịa steeti Abia. A nabatara yyyya wee nye ya onyinye ndị ugwu steeti dị ka onye otu fim maka ihe aka ya na-egosi akụ na-alụ steeti
Atti na-arụkọ ọrụ na ọtụtụ obodo na mba ụwa gụnyere Facebook, Google na Ventures Platform Foundation na mmemme metụtara mmepe SME, ịzụ ahịa na ahịa dijitalụ .
Na 2017, o hiwere Bestie Network Africa, obodo nke na-enye ngwaọrụ na ohere iji nyere ụmụ nwanyị ọkachamara na ndị ọchụnta ego aka iwulite azụmaahịa na òtù ndị na-abụghị maka uru n'ofe Afrịka. Ihe omume pụrụ iche nke obodo a bụ Fempower Africa.<ref>{{Cite web|url=https://investorsking.com/iwd-empowering-women-in-entrepreneurship-innovation-and-leadership/|title=IWD: Empowering Women in Entrepreneurship, Innovation and Leadership —|last=Chigozirim|first=Bethel|date=2019-04-09|language=en-US|access-date=2019-07-28}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.genderhub.org/build-capacity/events/fempower-2017-beboldforchange/|title=Fempower 2017: #BeBoldForChange|website=www.genderhub.org|access-date=2019-07-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20190728091822/http://www.genderhub.org/build-capacity/events/fempower-2017-beboldforchange/|archive-date=2019-07-28|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://stylereine.blogspot.com/2017/03/all-about-fempower-2017.html|title=Stylereine: All about Fempower 2017|website=Stylereine|access-date=2019-07-28}}</ref> nke a na-eme kwa afo iji mee emume Ụbọchị Ụmụnwaanyị Mba Nile kwa Machị 8.
<ref>{{Cite web|url=https://connectnigeria.com/articles/2019/02/connect-nigerias-top-100-sme-corporate-bestie/|title=Connect Nigeria's Top 100 SME: Corporate Bestie • Connect Nigeria|author=Okoruwa|first=Samuel|date=2019-02-27|work=Connect Nigeria|language=en-GB|accessdate=2019-07-28|archivedate=2019-07-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190728091822/https://connectnigeria.com/articles/2019/02/connect-nigerias-top-100-sme-corporate-bestie/}}</ref>Atti bụkwa onye na-arụkọ ọrụ nke ụlọ ọrụ Bestie, Nkwado azụmahịa na ụlọ ọrụ nke a akwụkwọ na 2018 dị ka otu n'ime 100 ẹkọ elu SMEs na Nigeria site na Connect Nigeria, British Council na Union Bank
== Akwụkwọ ==
Bestie Tamara Atti bụ onye dere akwụkwọ eBooks:
''The Digital Ninja Toolbox: 101+ Tools & Resources for every digitally mobile African''<ref>{{Cite web|url=https://www.amazon.com/dp/B07T4YHXSJ|title=The Digital Ninja Toolbox: 101+ digital tools & resources for every digitally mobile African by Bestie Atti|last=|first=|date=|website=www.amazon.com|archive-url=|archive-date=|access-date=2019-07-28}}</ref> and ''The Value Capital Calculator: The Ultimate Guide to Help You Identify and Maximize Your Value for Global Income, Impact and Influence''.<ref>{{Cite web|url=https://www.amazon.com/dp/B07T3WRGGN|title=Value Capital Calculator: The Ultimate Guide to Help You Identify and Maximize Your Value for Global Income, Impact and Influence|last=|first=|date=|website=www.amazon.com|archive-url=|archive-date=|access-date=2019-07-28}}</ref> She is also the creator of The Design Your Best Life Yearly Planner.
== Ntụaka ==
<references />
{{DEFAULTSORT:Atti, Bestie}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
3rqzpniu49d4c617ojkuba4cw93lfsx
Bimbo Ogunnowo
0
38890
728631
728543
2026-09-28T17:52:40Z
Adimora chidinma
15845
728631
wikitext
text/x-wiki
'''Ogunnowo Taiwo Oladuni''' bụ onye na-eme ihe nkiri na Naịjirịa na onye na-eme ihe nkiri ọkachamara ịchọ mma.<ref>{{Cite news |date=2018-08-12 |title=Meet Nollywood's skin-lightening cream merchants |url=https://punchng.com/meet-nollywoods-skin-lightening-cream-merchants/ |access-date=2022-12-12 |newspaper=[[The Punch]]|language=en-US}}</ref> Ihe nkiri mbụ ya bụ Ifejafunmi.<ref>{{Cite news |last=Online |first=Tribune |date=2018-04-24 |title=10 things you need to know about actress Bimbo Ogunnowo |url=https://tribuneonlineng.com/10-things-you-need-to-know-about-actress-bimbo-ogunnowo/ |access-date=2022-12-12 |newspaper=[[Nigerian Tribune]]|language=en-GB}}</ref>
== Ihe nkiri ==
* Ifejafunmi
* Ebute<ref>{{Cite web |title=Bimbo Ogunnowo |url=https://www.imdb.com/name/nm4638173/ |access-date=2022-12-12 |website=IMDb |language=en-US}}</ref>
* Gucci Girls
== Ndụ nkeonwe ==
N'afọ 2018, onye na-eme ihe nkiri lụrụ onye na-eme ihe nkiri Naijiria bụ Okiki Afolayan.<ref>{{Cite web |last=Ekpo |first=Nathan Nathaniel |date=2018-10-05 |title=Actress, Abimbola Ogunnowo in tears of Joy as She Weds lover |url=https://www.modernghana.com/nollywood/34732/actress-abimbola-ogunnowo-in-tears-of-joy-as-she-weds-lover.html |access-date=2022-12-12 |website=Modern Ghana |language=en}}</ref>
== Edensibịa ==
<references />
{{DEFAULTSORT:Ogunnowo, Bimbo}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
3nbjkk8wmp7ngn3puwbnghhp4fgt8pb
728658
728631
2026-09-28T18:29:27Z
Adimora chidinma
15845
added databox
728658
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Ogunnowo Taiwo Oladuni''' bụ onye na-eme ihe nkiri na Naịjirịa na onye na-eme ihe nkiri ọkachamara ịchọ mma.<ref>{{Cite news |date=2018-08-12 |title=Meet Nollywood's skin-lightening cream merchants |url=https://punchng.com/meet-nollywoods-skin-lightening-cream-merchants/ |access-date=2022-12-12 |newspaper=[[The Punch]]|language=en-US}}</ref> Ihe nkiri mbụ ya bụ Ifejafunmi.<ref>{{Cite news |last=Online |first=Tribune |date=2018-04-24 |title=10 things you need to know about actress Bimbo Ogunnowo |url=https://tribuneonlineng.com/10-things-you-need-to-know-about-actress-bimbo-ogunnowo/ |access-date=2022-12-12 |newspaper=[[Nigerian Tribune]]|language=en-GB}}</ref>
== Ihe nkiri ==
* Ifejafunmi
* Ebute<ref>{{Cite web |title=Bimbo Ogunnowo |url=https://www.imdb.com/name/nm4638173/ |access-date=2022-12-12 |website=IMDb |language=en-US}}</ref>
* Gucci Girls
== Ndụ nkeonwe ==
N'afọ 2018, onye na-eme ihe nkiri lụrụ onye na-eme ihe nkiri Naijiria bụ Okiki Afolayan.<ref>{{Cite web |last=Ekpo |first=Nathan Nathaniel |date=2018-10-05 |title=Actress, Abimbola Ogunnowo in tears of Joy as She Weds lover |url=https://www.modernghana.com/nollywood/34732/actress-abimbola-ogunnowo-in-tears-of-joy-as-she-weds-lover.html |access-date=2022-12-12 |website=Modern Ghana |language=en}}</ref>
== Edensibịa ==
<references />
{{DEFAULTSORT:Ogunnowo, Bimbo}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
4w5v4dpxu3xowzwwzv37d4jfjztq06c
Nawal El Tatawy
0
38896
728630
728545
2026-09-28T17:51:58Z
Adimora chidinma
15845
728630
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder|image=|imagesize=|caption=|office=Minister of Economy and Foreign Trade|president=[[Hosni Mubarak]]|primeminister=|term_start=2 January 1996|term_end=8 July 1997|predecessor=|successor=|birth_name=Nawal Abdel Moneim El Tatawy|birth_date={{birth date and age|14 September 1942|df=y}}|birth_place=[[Cairo]], [[Kingdom of Egypt]]|death_date=|death_place=|restingplace=|party=|alma_mater=|spouse=|nationality=Egyptian|children=2}}
'''Nawal El Tatawy''' (amụrụ 14 Septemba 1942) bụ onye akụ na ụba Egypt bụ onye minista akụ na ụba na azụmaahịa mba ofesi site na 2 Jenụwarị 1996 ruo 8 Julaị 1997. Ọ rụrụ ọrụ na ụlọ ọrụ dị iche iche n'ọtụtụ dị iche iche, gụnyere National Bank of Egypt na World Bank.
== Ndụ mmalite na agụmakwụkwọ ==
A mụrụ El Tatawy na Cairo na Septemba 14, 1942.<ref name=wwho/> Nna ya, Abdel Moneim El Tatawy, bụ ọkachamara n'ihe gbasara redio.<ref name=wwho/> Ọ gụsịrị akwụkwọ na American College for Girls na Cairo ma nweta akara ugo mmụta na akụnụba na agụmakwụkwọ.political science site na Mahadum Amerịka nke Cairo.<ref name=wwho/> O nwetara nzere masta ya na PhD na akụnụba na Mahadum Wisconsin–Madison.<ref name=wwho/> Akwụkwọ edemede PhD ya bụ "Ụkpụrụ pụrụ iche na azụmaahịa n'ihe gbasara nrụpụta: Ọmụmụ nke mba ndị a họọrọ na ndịda ọwụwa anyanwụ Eshia" nke ọ gụchara na 1969.<ref>{{cite thesis|title=Patterns of specialization and trade in manufactures: a study of selected Southeast Asian countries|url=https://www.proquest.com/openview/72c179c12f70328075afd33cb64b0696/1?pq-origsite=gscholar&cbl=18750&diss=y|location=[[University of Wisconsin–Madison]]|degree=PhD|year=1969|author=Nawal Abdel Moneim El Tatawy|id={{ProQuest|302363455}}|isbn=9798658488547}}</ref>
== Ọrụ ==
Mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ, El Tatawy rụrụ ọrụ na [[National Bank of Egypt]] ruo otu afọ n'etiti afọ 1970 na 1971.<ref name=wwho/> Ọ rụrụ ọrụ na [[United Nations]] dị na New York site na 1973 ruo 1974.<ref name=wwho/> Mgbe ahụ ọ sonyeere [[World Bank]] na New York na 1975 ebe ọ rụrụ ọrụ ruo 1979 mgbe a họpụtara ya onye njikwa izugbe nke ngalaba itinye ego nke Arab Investment Bank.<ref name=wwho/><ref>{{cite journal|author1=Nancy J. Adler|title=Global Leadership: Women Leaders|journal=MIR: Management International Review|year=1997|volume=37|page=181|jstor=40228426}}</ref> Na ụbọchị abụọ nke ọnwa Jenụwarị afọ 1996, a họpụtara ya dịka minista akụ na ụba na azụmaahịa mba ofesi, oge ọrụ ya wee ruo ụbọchị asatọ nke ọnwa Julaị afọ 1997.<ref name=wwho/>
== Ndụ onwe onye na ọrụ ==
Site na nwa nwoke si n'alụmdi na nwunye mbụ, El Tatawy lụrụ Mohamed Kassem onye ya na ya lụrụ ọzọ.<ref name=wwho>{{cite book|location=Beirut|title=Who's Who in the Arab World 2007-2008|url=https://books.google.com/books?id=NHCQBAFMwawC&pg=PA796|year=2011|publisher=Publitec|isbn=978-3-11-093004-7|pages=796–797}}</ref>
== Edensibia ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Tatawy, Nawal El}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
jn2wejcemegc0droy5llbxf5f07n60c
Ụlọ Nsọ Juno
0
38897
728629
728546
2026-09-28T17:51:26Z
Adimora chidinma
15845
728629
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=Juno Temple|image=Juno Temple (8463784497) (cropped).jpg|caption=Temple in 2013|birth_name=<!-- only use if different from name -->|birth_date={{Birth date and age|1989|07|21|df=yes}}|birth_place=[[Hammersmith]], [[London]], England|occupation=Actress|years_active=1997–present|father=[[Julien Temple]]|relatives=[[Nina Temple]] (aunt)}}
'''Juno Temple''' (amụrụ 21 Julaị 1989) bụ onye omere Bekee. A maara ya maka ọrụ ya na usoro ihe nkiri ''Ted Lasso'' (2020 – 2023) na oge nke ise nke usoro ihe nkiri mpụ ''Fargo'' (2023 – 2024). O nwetara nhọpụta atọ Primetime Emmy Award maka onye mbụ na nhọpụta onyinye Golden Globe maka nke ikpeazụ.
Temple, ada nke onye na-ahụ maka ihe nkiri Julien Temple, malitere ịrụ ọrụ dị ka onye na-eme ihe nkiri ụmụaka, na-apụta na ''Notes on a Scandal'' (2006), ''Atonement'' (2007), ''The Other Boleyn Girl'' (2008), na ''Mr. Nobody'' (2009). Ọrụ ihe nkiri ya sochirinụ bụ na ''The Musketeers Atọ'' (2011), ''The Dark Knight Rises'' (2012), ''Magic Magic'' (2013), ''Maleficent'' (2014), ''Black Mass'' (2015), ''Unsane'' (2018), na ''Maleficent: Nwanyị nke Ọjọọ (2015'' ). 2019). Temple nwetara BAFTA Rising Star Award na 2013. O meela akara na usoro telivishọn ''Vinyl'' (2016), ''Dirty John'' (2018 – 2019), ''Little Birds'' (2020) na ''Onyinye'' (2022).
== Ndụ mbido ==
A mụrụ Juno Temple na mpaghara Hammersmith nke [[London]] na 21 Julaị 1989, <ref>{{Cite web|url=http://www.tvguide.com/celebrities/juno-temple/319468/|title=Juno Temple|work=[[TV Guide]]|accessdate=7 July 2016|archive-date=29 January 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120129044945/http://www.tvguide.com/celebrities/juno-temple/319468|url-status=dead}}</ref> <ref name="familysearch">{{Cite web|url=https://familysearch.org/ark:/61903/1:1:QV4G-F67W|title=Juno Temple|publisher=England and Wales Birth Registration Index via FamilySearch.org|accessdate=7 July 2016}}</ref> ada nke onye na-eme ihe nkiri Amanda Pirie na onye isi ihe nkiri Julien Temple . <ref>{{Cite web|url=http://www.vmagazine.com/feature_article.php?n=601|title=Post Punk|author=Sennert|first=Kate|work=[[V (American magazine)|V]]|date=15 January 2007|accessdate=4 June 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071011170254/http://vmagazine.com/feature_article.php?n=601|archivedate=11 October 2007}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.filmreference.com/film/78/Julien-Temple.html|title=Julien Temple Biography (1953-)|publisher=Film Reference|accessdate=4 June 2011}}</ref> O nwere ụmụnne abụọ ndị tọrọ, Leo na Felix. Nwanne nwanne nne ya Nina Temple bụ odeakwụkwọ ukwu ikpeazụ nke Òtù Kọmunist nke Great Britain . <ref>{{Cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/culture/film/10842214/Juno-Temple-interview-Im-not-the-high-school-catch.html|title=Juno Temple, interview: 'I'm not the high-school catch'|date=7 June 2014}}</ref> O tolitere na Taunton, Somerset, ebe ọ gara Enmore Primary School, Bedales School, na King's College .
== Ọrụ ==
Temple malitere ọrụ ya dị ka nwatakịrị na-eme ihe nkiri na ihe nkiri 1997 ''Vigo: Passion for Life'', ihe nkiri banyere Jean Vigo . <ref>{{Cite web|url=http://www.bfi.org.uk/sightandsound/review/138|title=Vigo Passion for Life|author=Temple|first=Michael|publisher=[[British Film Institute|BFI]]|date=5 September 2006|accessdate=4 June 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120111091547/http://www.bfi.org.uk/sightandsound/review/138|archivedate=11 January 2012}}</ref> Nna ya duziri ya na ọrụ Emma Southey na ihe nkiri 2000, ''Pandaemonium'' .
Na mmalite ọrụ ya, ọ nwetara otuto dị egwu maka ọtụtụ ọrụ nkwado. Otu onye nlegharị anya kwuru na ọ rụrụ akụkụ ya na ''Notes on a Scandal'' (2006) na "petulance and angst", <ref>{{Cite web|url=http://theithacan.org/am/publish/filmreview/200701_Scandalous_behavior_rocks_the_playground.shtml|title=Scandalous behaviour rocks the playground|author=Pennington|first=Miranda K.|work=[[The Ithacan#Media and publications|The Ithacan]]|date=1 February 2007|accessdate=4 June 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110728095800/http://theithacan.org/am/publish/filmreview/200701_Scandalous_behavior_rocks_the_playground.shtml|archivedate=28 July 2011}}</ref> mgbe a na-akpọ ọrụ ya dị ka Lola Quincey na ''Atonement'' (2007) "mmasị". <ref>{{Cite web|url=https://variety.com/2007/film/awards/atonement-6-1200556868/|title=Atonement|author=Elley|first=Derek|work=[[Variety (magazine)|Variety]]|date=29 August 2007|accessdate=4 June 2011}}</ref> Ọ gụrụ egwu ka ọ kpọọ Luna Lovegood na ''Harry Potter na Order of the Phoenix'' (2007), <ref>{{Cite web|author=Hochberg|first=Mina|url=https://www.vulture.com/2011/10/juno_temple.html|title=Juno Temple on Dirty Girl, the Harry Potter Part She Didn't Get, and Shooting Sex Scenes|work=Vulture|date=29 September 2011|accessdate=7 October 2011}}</ref> n'agbanyeghị na ọrụ ahụ mechara gaa Evanna Lynch . Na 2009, Temple na-akpọ Eema na ''afọ atọ'' ọchị n'akụkụ Jack Black na Michael Cera, Anna na Jaco Van Dormael 's ''Mr. Nobody'', na Di Radfield na mmegharị ihe nkiri nke akwụkwọ akụkọ [[Sheila Kohler]], ''Cracks'' . Ụfọdụ n'ime ihe ngosi ihe nkiri ya ndị ọzọ n'oge ahụ gụnyere Celia na ''St Trinian's'' (2007) na ''St Trinian's 2: The Legend of Fritton's Gold'' (2009), Jennifer "Drippy" Logan in ''Wild Child'' (2008), na Jane Parker na ''Boleyn ọzọ. Nwanyị'' (2008). <ref>{{Cite web|url=http://www.bloody-disgusting.com/news/19386|title=Blonde Bombshell Juno Temple Bitten by ''Jack & Dianne''|author=Miska|first=Brad|publisher=[[Bloody Disgusting]]|date=8 March 2010|accessdate=4 June 2011}}</ref>
[[Usòrò:Juno_Temple_at_Sundance_2011.jpg|thumb| Temple na 2011]]
Na 2010, ọ gbara egwu na Abe Sylvia's ''Dirty Girl'', bụ nke malitere na Toronto International Film Festival ; wee pụta na ihe osise nke FunnyOrDie akpọrọ "Cycop", nke gosipụtara onye na-akwado protagonist sitere na ihe nkiri indie ''The Mother of Invention'' (2009) na ihe nkiri emebere nke ọma nke okike ya. <ref>{{Cite web|url=http://www.funnyordie.com/vincentdooly|title=VincentDooly Profile and Activity - Funny Or Die|work=www.funnyordie.com|accessdate=4 November 2011|archivedate=23 June 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180623033003/http://www.funnyordie.com/vincentdooly}}</ref> O nwekwara nnukwu ọrụ na ihe nkiri ''Kaboom'' (2010), bụ nke meriri ihe nrite Queer Palm mbụ. Na 2011, Temple pụtara na Paul WS Anderson 's 3D film mmegharị nke ''The Three Musketeers'', dị ka Anne nke Austria, Queen Consort nke France. N'otu afọ ahụ ọ na-egwuri Dottie na ''Killer Joe'', ọrụ Temple nwetara mgbe o zigachara teepu ihe nkiri na-achọghị ka ọ bụrụ onye nduzi nkedo ihe nkiri ahụ. <ref>{{Cite web|author=Ebiri|first=Bilge|title=MOVIES MAR. 31, 2013 Juno Temple Is Becoming the Hardest-Working Newbie in Show Business|url=https://www.vulture.com/2013/03/juno-temple-hardest-working-newbie-in-show-business.html|work=Vulture.com|date=31 March 2013|publisher=New York Magazine}}</ref> O mekwara ihe nkiri na ihe nkiri ''obere nnụnụ'' ' Elgin James nke afọ 2011. James nyere ya nhọrọ nke igwu egwu nke ọ bụla n'ime ndị isi nwanyị abụọ ahụ wee họrọ ịkọwapụta Lily, na-ekwu na ya jikọtara ya na agwa ahụ ma "chọrọ ịtọhapụ ya". Temple na James rụkọrọ ọrụ na ''obere nnụnụ'' ọnụ ruo afọ abụọ, wee gaa n'ihu na-emekọ ihe ọnụ ma emesịa, <ref name="auto">{{Cite web|author=Miller|first=Danny|title=Elgin James, unlikely director of "Little Birds"|url=http://social.entertainment.msn.com/movies/blogs/the-hitlist-blogpost.aspx?post=f28b8c00-3837-465b-820c-1170ceb73a7d|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120918075254/http://social.entertainment.msn.com/movies/blogs/the-hitlist-blogpost.aspx?post=f28b8c00-3837-465b-820c-1170ceb73a7d|archivedate=18 September 2012}}</ref> na-ezo aka na ibe ha dị ka "ezigbo enyi" <ref>{{Cite web|author=James|first=Elgin|title=little birds filmmaker reflects on his personal transformation|url=http://www.sundance.org/festival/article/little-birds-filmmaker-reflects-on-his-personal-and-artistic-transformation/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130107120006/http://www.sundance.org/festival/article/little-birds-filmmaker-reflects-on-his-personal-and-artistic-transformation/|archivedate=7 January 2013}}</ref> na "ezinụlọ" na ajụjụ ọnụ. <ref>{{Cite web|author=Radish|first=Christina|title=Juno Temple talks Little Birds, sexuality vs. violence in film, and playing a fairy in Maleficent|work=[[Collider (website)|Collider]]|url=http://collider.com/juno-temple-little-birds-maleficent-interview/191625/|accessdate=2024-03-13|archivedate=2013-01-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130129165156/http://collider.com/juno-temple-little-birds-maleficent-interview/191625/}}</ref> James ekwuola na ya mere ''ụmụ nnụnụ'' ka ha na-asọpụrụ ụmụ nwanyị siri ike na ndụ ya, gụnyere Ụlọ Nsọ. <ref name="auto" /> N'otu afọ ahụ, a kpọrọ ya Brit to Watch site na British Academy of Film and Television Arts . <ref>{{Cite web|url=http://static.bafta.org/files/press-release-42-brits-to-watch-announced-july-2011-1034.pdf|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110709034835/http://static.bafta.org/files/press-release-42-brits-to-watch-announced-july-2011-1034.pdf|archivedate=9 July 2011|title=42 Brits to Watch announced}}</ref>
Na 2012, ọ pụtara na ''The Dark Knight Rises'', dị ka a "street-smart Gotham girl", <ref>{{Cite web|url=http://www.slashfilm.com/juno-temple-confirmed-the-dark-knight-rises-catwomans-sidekick/|title=Juno Temple Confirmed For 'The Dark Knight Rises,' Likely as Catwoman's Sidekick|author=Fischer|first=Russ|publisher=[[/Film]]|date=24 March 2011|accessdate=25 July 2011}}</ref> na-egosi Diane na nwanyị nwere mmasị nwoke werewolf akụkọ ''Jack &amp; Diane'' . <ref>{{Cite web|url=http://www.bloody-disgusting.com/news/20334|title=Elvis' Granddaughter Hot Werewolf Replacement in 'Jack & Diane'!|author=Miska|first=Brad|publisher=[[Bloody Disgusting]]|date=24 May 2010|accessdate=4 June 2011}}</ref> Na February 2013, Temple meriri EE Rising Star BAFTA Award, nke ọha na eze kwadoro. <ref>{{Cite news|title=Juno Temple celebrates rising star BAFTA award|url=http://www.abc.net.au/news/2013-02-11/juno-temple-celebrates-rising-star-bafta-award/4511686|accessdate=10 July 2013|work=ABC News|date=11 February 2013}}</ref> <ref>{{Cite news|author=Harmsworth|first=Andrei|title=Baftas: Juno Temple is ready to celebrate after scooping the EE Rising Star Award|url=http://metro.co.uk/2013/02/10/baftas-juno-temple-is-ready-to-celebrate-after-scooping-the-ee-rising-star-award-3401237/|accessdate=10 July 2013|work=Metro|date=10 February 2013}}</ref>
Temple nwere ọrụ nkwado dị ka Deborah Hussey na ihe nkiri mpụ n'ezie ''Black Mass'' (2015), nke gosipụtara Johnny Depp ; ma kpọọ Jamie Vine, onye enyemaka A&amp;R maka ụlọ ọrụ ndekọ akụkọ akụkọ America Century, na usoro 2016 HBO ''Vinyl'' .
Temple pụtakwara na vidiyo egwu nke Kid Harpoon 's "Milkmaid" na Plushgun 's "Just Impolite". <ref>{{Cite web|url=http://www.hollywoodreporter.com/hr/content_display/news/e3ib6547f261e43d0f68b45925f8dabd7e9|title='Greenberg' actress lands three roles|author=Kit|first=Borys|work=[[The Hollywood Reporter]]|date=14 October 2010|accessdate=4 June 2011|archive-date=1 April 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100401122705/http://www.hollywoodreporter.com/hr/content_display/news/e3ib6547f261e43d0f68b45925f8dabd7e9|url-status=dead}}</ref>
Na 2018-2019, Temple rụrụ ọrụ dị mkpa dị ka ada protagonist na usoro Bravo ''Dirty John'', nke Netflix mechara nweta. N'afọ 2020, ọ meriri ihe nrite onye na-eme ihe nkiri kacha mma na Prague Independent Film Festival maka ọrụ ya na ihe nkiri ''Lost Transmissions'' . <ref name="Prague">[http://www.prague-film-festival.com/winners-2020.html Prague Independent Film Festival 2020 Winners]</ref> N'August 2020, Temple malitere ọrụ oge niile dị ka Keeley, onye bụbu enyi nwanyị otu n'ime ndị egwuregwu otu na onye mgbasa ozi otu na-akwadoghị, na usoro Apple TV + ''Ted Lasso'' . <ref>{{Cite web|author=Katz|first=Brandon|date=2020-09-24|title=Apple TV+'s 'Ted Lasso' Is Killing With Kindness|url=https://observer.com/2020/09/ted-lasso-apple-tv-plus-jason-sudeikis/|accessdate=2020-11-12|work=Observer|language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web|author=Potts|first=Kimberly|date=2020-10-02|title=How Ted Lasso's Brett Goldstein Found the Softer Side of Roy Kent|url=https://www.vulture.com/article/brett-goldstein-ted-lasso-soulmates-interview.html|accessdate=2020-11-12|work=Vulture|language=en-us}}</ref>
Na 2022, Temple pụtara na Paramount + miniseries ''The Offer'', na-egosi mmepụta nke ''Nna nna'' . <ref>{{Cite web|url=https://deadline.com/2021/06/the-offer-ted-lasso-star-juno-temple-the-godfather-limited-series-paramount-1234781008/|title='The Offer': 'Ted Lasso's Juno Temple Joins Miles Teller In Paramount+ Event Series About The Making Of 'The Godfather'|first=Justin|author=Kroll|date=2021-06-24|work=Deadline}}</ref> N'afọ 2023, Temple pụtara na egwu egwu na oge nke ise nke usoro mpụ America ''Fargo'' . <ref>{{Cite web|url=https://tvline.com/casting-news/fargo-season-5-cast-joe-keery-lamorne-morris-richa-moorjani-1234859379/|title=Fargo Adds Stranger Things' Joe Keery, Lamorne Morris to Season 5 Cast|first=Dave|author=Nemetz|work=[[TVLine]]|date=August 8, 2022|accessdate=November 21, 2023}}</ref>
== Ndụ onwe onye ==
Site na 2013 ruo 2016, Temple nọ na mmekọrịta ya na onye na-eme ihe nkiri America Michael Angarano, bụ onye ya na ya bi na mpaghara Los Feliz nke [[Los Angeles]] . O biribu na Soho, London . <ref>{{Cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/culture/film/10842214/Juno-Temple-interview-Im-not-the-high-school-catch.html|title=Juno Temple, interview: 'I'm not the high-school catch'|author=Rafanelli|first=Stephanie|date=7 June 2014|work=[[The Daily Telegraph|The Telegraph]]|accessdate=8 June 2014|archivedate=26 June 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150626193628/http://www.telegraph.co.uk/culture/film/10842214/Juno-Temple-interview-Im-not-the-high-school-catch.html}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/film/2016/mar/18/juno-temple-finally-hit-puberty-interview|title=Juno Temple: 'I've finally hit puberty on camera. Woo-hoo!'|author=Heawood|first=Sophie|work=[[The Guardian]]|date=18 March 2016|accessdate=8 July 2017}}</ref>
== Ihe nkiri ==
=== Ihe nkiri ===
{| class="wikitable sortable"
!Year
!Title
!Role
! class="unsortable" |Notes
|-
|2000
|''Pandaemonium''
|Emma Southey
|
|-
|2006
|''Notes on a Scandal''
|Polly Hart
|
|-
| rowspan="2" |2007
|''Atonement''
|Lola Quincey
|
|-
|''St Trinian's''
|Celia
|
|-
| rowspan="2" |2008
|''The Other Boleyn Girl''
|Jane Boleyn, Viscountess Rochford
|
|-
|''Wild Child''
|Drippy
|
|-
| rowspan="5" |2009
|''Year One''
|Eema
|
|-
|''Cracks''
|Di Radfield
|
|-
|''Mr. Nobody''
|Anna age 15
|
|-
|''Glorious 39''
|Celia
|
|-
|''St Trinian's 2: The Legend of Fritton's Gold''
|Celia
|
|-
| rowspan="5" |2010
|''Greenberg''
|Muriel
|
|-
|''Swerve''
|Missy
|Short film
|-
|''Bastard''
|Girl
|Short film
|-
|''Kaboom''
|London
|
|-
|''Dirty Girl''
|Danielle Edmondston
|
|-
| rowspan="3" |2011
|''Henry''
|Babysitter
|Short film
|-
|''Little Birds''
|Lily Hobart
|
|-
|''The Three Musketeers''
|Queen Anne
|
|-
| rowspan="5" |2012
|''The Dark Knight Rises''
|Jen
|
|-
|''The Brass Teapot''
|Alice
|
|-
|''Killer Joe''
|Dottie Smith
|
|-
|''Small Apartments''
|Simone
|
|-
|''Jack &amp; Diane''
|Diane / Karen
|
|-
| rowspan="4" |2013
|''Afternoon Delight''
|McKenna
|
|-
|''Magic Magic''
|Alicia
|
|-
|''Lovelace''
|Patsy
|
|-
|''Horns''
|Merrin Williams
|
|-
| rowspan="2" |2014
|''Maleficent''
|Thistlewit
|
|-
|''Sin City: A Dame to Kill For''
|Sally
|
|-
| rowspan="5" |2015
|''Safelight''
|Vicki
|
|-
|''Meadowland''
|Mackenzie
|
|-
|''Far from the Madding Crowd''
|Fanny Robin
|
|-
|''Len and Company''
|Zoe
|
|-
|''Black Mass''
|Deborah Hussey
|
|-
|2016
|''Away''
|Ria
|
|-
| rowspan="3" |2017
|''The Most Hated Woman in America''
|Robin Murray O'Hair
|
|-
|''One Percent More Humid''
|Iris
|
|-
|''Wonder Wheel''
|Carolina
|
|-
| rowspan="3" |2018
|''Unsane''
|Violet
|
|-
|''The Pretenders''
|Victoria
|
|-
|''Tocsin''
|Coral
|Short film
|-
| rowspan="2" |2019
|''Lost Transmissions''
|Hannah
|
|-
|''Maleficent: Mistress of Evil''
|Thistlewit
|
|-
|2021
|''Palmer''
|Shelly
|
|-
|2024
|''Venom: The Last Dance''
|TBA
|Filming
|}
=== Igwe onyonyo ===
{| class="wikitable sortable"
!Afọ
! Aha
! Ọrụ
! class="unsortable" | Ihe ndetu
|-
| 2014-2016
| ''Akụkọ mmanya mmanya''
| Sybil Ludington / Marilyn Monroe
| Ihe omume: "New York City", "akụkọ ifo"
|-
| 2016
| ''Vinyl''
| Jamie Vine
| Isi ọrụ
|-
| 2017
| ''Philip K. Dick's Electric Dreams''
| Emily
| Ihe omume: "Autofac"
|-
| 2018-2019
| ''John ruru unyi''
| Veronica Newell
| Isi ọrụ
|-
| 2020
| ''Nnụnụ nta''
| Lucy Savage
| Isi ọrụ
|-
| 2020-2023
| ''Ted Lasso''
| Keeley Jones
| Isi ọrụ
|-
| 2021
| ''Maazị Corman''
| Megan
| Ihe ngosi 2
|-
| 2021–2022
| ''Wolfboy na ụlọ ọrụ ihe niile''
| Nyx
| Ọrụ olu; Ihe ngosi 7
|-
| 2022
| ''Onyinye''
| Betye McCart
| Ụlọ ọrụ ministri
|-
| 2023-2024
| ''Fargo''
| Dorothy "Dot" Lyon / Nadine Bump
| Oge 5, isi ọrụ
|}
== Ihe nrite na nhọpụta ==
== Edensibia ==
{{Reflist}}
== Ọgụgụ ọzọ ==
* {{Cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/culture/film/3557733/Juno-Temple-Sugar-and-spice.html|archiveurl=https://ghostarchive.org/archive/20220112/https://www.telegraph.co.uk/culture/film/3557733/Juno-Temple-Sugar-and-spice.html|archivedate=12 January 2022|title=Juno Temple: Sugar and spice|author=McLean|first=Craig|work=[[The Daily Telegraph]]|date=2 August 2008|accessdate=4 June 2011}}
== Njikọ mpụga ==
{{Commons category}}
* {{IMDb name|1017334}}
{{Navboxes|title=Awards for Juno Temple|list={{BAFTA Rising Star Award}}
{{Satellite Award Best Supporting Actress Series Miniseries or Television Film}}}}{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:Temple, Juno}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
[[Òtù:Pages with unreviewed translations]]
fwt7wdjcacqexkakyew0y8wx0comwzq
Betty Lalam
0
38898
728547
538648
2026-09-28T11:59:23Z
Adimora chidinma
15845
fixed defaultsort
728547
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=Betty Lalam|image=|caption=|birth_name=|birth_date={{Birth year and age|1980}}|birth_place=[[Uganda]]|death_date=|death_place=|death_cause=|body_discovered=|education=|occupation=Director for the Gulu War Affected Training Center|spouse=|parents=|children=}}
'''Betty Lalam''' bụ onye nkuzi [[Uganda|Ugandan]] na onye a tọọrọ n'oge gara aga nke Lord's Resistance Army, Ọ bụ onye nduzi maka Gulu War Affected Training Center . <ref name="auto">{{Cite news|title='I feel bad if I see women suffer'|language=en-GB|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/av/world-africa-29809674|accessdate=2021-04-09}}</ref>
<ref name="auto"/>'Afọ 1994, mgbe Lalam dị afọ iri na anọ, ndị Lord's Resistance Army tọọrọ ya n'ụlọ ya dị na mpaghara Koro, nke dị na Mpaghara Amuru, n'ebe ugwu Uganda.
Nne Lalam emeghị ya n'echi ya, n'ihi na ọ so na ndị nnupụisi Lord's Resistance Army (LRA) gburu n'ime ụlọ n'otu ụbọchị ahụ. ebe nna ya, bụ onye ndị nnupụisi manyere na mbụ ibu nnukwu ite anụ, gburu mgbe ọ mere mkpesa na ike gwụrụ ya n'ihi ibu arọ dị otú ahụ, Ọ gara n'ihu hụ ogbugbu, ịta ahụhụ, mmeko nwoke na ụdị arụrụala dị iche iche. n'aka LRA. N'afọ 1995, Lalam nwetara ohere ndụ ya ịgbanarị n'agha n'oge ndị LRA wakporo na Atiak Trading Center na mpaghara Amuru. O mesịrị kwaga Kampala ka ya na nwanne ya nwanyị nọrọ ka ọ na-achọ ihe ọ ga-eme, Lalam malitere ire ihe ọṅụṅụ obodo, ka o wee nwee ike nweta ego zuru ezu iji nwee ike ịkwụ ụgwọ maka ọzụzụ ọzụzụ ọrụ n'ịkwa akwa na nhazi. Nkà ndị mesịrị meghere ya ụzọ dị iche iche nke ohere..<ref name="auto"/>
Mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ, ọ nwetara ọrụ na Gulu Support Children Organization (GUSCO), <ref>[https://archive.crin.org/en/library/organisations/gulu-support-children-organisation.html Gulu Support Children Organization (GUSCO)]</ref> otu ụlọ ọrụ obodo nke na-arụkọ ọrụ na World Vision iji mee ka ndị agha laghachi na ndị bụbu ụmụaka ndị agha ma nye ha nkwado uche na mmekọrịta mmadụ na ibe ya. N'afọ 2004, ọ hapụrụ ọrụ ya wee malite njem siri ike nke ịmepụta ndụ ụmụ nwanyị na ụmụ agbọghọ ndị si n'agbụ lọta, wee malite n'èzí n'ihu ụlọ ya na ụmụ agbọghọ ise ọ zụrụ n'efu, na-eji otu igwe ịkwa akwa. <ref>{{Cite web|date=2021-02-12|title=Meet Betty Lalam, a heroine in the lives of more than 4,000 former LRA captives|url=https://nilepost.co.ug/2021/02/12/meet-betty-lalam-a-heroine-in-the-lives-of-more-than-4000-former-lra-captives/|accessdate=2021-04-09|work=Nile Post|language=en-US}}</ref> oge na-aga, ọnụ ọgụgụ ahụ nọgidere na-abawanye.
<ref>{{Cite web|title=Changing lives in Gulu through skills training|url=https://www.monitor.co.ug/uganda/lifestyle/reviews-profiles/changing-lives-in-gulu-through-skills-training-1610428|accessdate=2021-04-09|work=Daily Monitor|date=5 January 2021|language=en}}</ref>'afọ 2006, Lalam bịanyere aka na nkwekọrịta na World Vision iji zụọ ihe karịrị ụmụ nwanyị na ụmụ agbọghọ 60 ndị si n'agbụ lọta, o jiri ego o nwetara na nkwekọ World Vision zụta ala nke ghọrọ ụlọ maka Ụlọ Ọrụ Ọzụzụ nke Agha Gulu.
<ref>{{Cite web|title=Address by Deputy Minister of Correctional Services, Hlengiwe Mkhize, at the launch of the training centre for women survivors of the Gulu War, Gulu district, Uganda {{!}} South African Government|url=https://www.gov.za/address-deputy-minister-correctional-services-hlengiwe-mkhize-launch-training-centre-women-survivors#|accessdate=2021-04-09|work=www.gov.za}}</ref>'afọ 2008, nrọ Lalam ghọrọ ihe mere eme mgbe onye nnọchi anya South Africa na Uganda, Thanduyise Henry Chiliza, kwere nkwa iwu ụlọ ọrụ ọzụzụ South Africa Eskom. N'ihi ya, e wuru ụlọ klas, ụlọ ihi ụra, ụlọ nyocha kọmputa. <ref>{{Cite web|title=More Students Graduate At The Gulu War Affected Training Centre (GWATC) {{!}} Eskom Uganda Limited|url=https://www.eskom.co.ug/node/115|accessdate=2021-04-09|work=www.eskom.co.ug}}</ref><ref>{{Cite web|date=2019-04-25|title=Foreign NGOs draw a blank in northern region|url=https://newafricanmagazine.com/20257/|accessdate=2021-04-09|work=New African Magazine|archivedate=2023-03-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230311102533/https://newafricanmagazine.com/20257/}}</ref>'afọ 2010, e meghere Ụlọ Ọzụzụ Na-emetụta Agha Gulu n'ụzọ iwu kwadoro ma kemgbe ahụ Dị ka Ụlọ Ọrụ a si kwuo, ọ gụsịrị akwụkwọ ụmụ akwụkwọ 4,300 na nkuzi ọrụ aka dị iche iche na injinia, ntutu isi, ịkwa ákwà, nri na njikwa azụmahịa.
== Nkwado ==
A matara ya dị ka otu n'ime ụmụ nwanyị 100 nke BBC nke afọ 2014. <ref>{{Cite news|date=2014-10-26|title=Who are the 100 Women 2014?|language=en-GB|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/world-29758792|accessdate=2022-12-17}}</ref>
== Hụkwa ==
* Ndepụta nke ntọrọ
* Ndepụta nke ikpe ndị furu efu
== Ihe odide ==
{{Reflist}}ọ na-ewute m ma ahụrụ m ụmụ nwanyị na-ata ahụhụ." Akụkọ BBC eweghachitere 2021-04-09.
Gulu Support Children Organisation (GUSCO)
Zute Betty Lalam, dike na ndụ ihe karịrị 4,000 ndị LRA a dọọrọburu n'agha. Akwụkwọ akụkọ Nile. 2021-02-12. eweghachiri 2021-04-09.
"Ịgbanwe ndụ na Gulu site na ọzụzụ nka". Nyocha kwa ụbọchị. 5 Jenụwarị 2021. eweghachiri 2021-04-09.
"Okwu nke osote onye na-ahụ maka ọrụ mgbazi, Hlengiwe Mkhize, na mmalite nke ụlọ ọrụ ọzụzụ maka ndị inyom lanarịrị agha Gulu, Gulu district, Uganda | Ọchịchị South Africa". www.gov.za. eweghachiri 2021-04-09.
"Ndị NGO mba ọzọ na-esetịpụ oghere na mpaghara ugwu". New African Magazine. 2019-04-25. eweghachiri 2021-04-09.
"Ụmụ akwụkwọ ndị ọzọ gụsịrị akwụkwọ na Gulu War Effected Training Center (GWATC) | Eskom Uganda Limited". www.eskom.co.ug. eweghachiri 2021-04-09.
"Ole ndị bụ 100 Women 2014?". Akụkọ BBC. 2014-10-26. eweghachiri 2022-12-17.
{{DEFAULTSORT:Lalam, Betty}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
pexg0pf1qfd73hqdltvblaft023rv7t
Miriam Were
0
38900
728548
198608
2026-09-28T12:00:44Z
Adimora chidinma
15845
Added defaultsort
728548
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=|image=DrMiriamKWere,2022-04-09,during a talk at AFSC Corporation meeting on Zoom.jpg|caption=Were in 2022|birthname=Miriam Khamadi Were|birth_date={{birth date and age|1940|4|12|df=y}}|birth_place=Kenya|death_date=|death_place=|occupation=Pblic health advocate, academic and writer|education=|alma_mater=[[William Penn College]]; [[University of Nairobi]]|alias=|parents=|relatives=|credits=}}
'''Miriam Khamadi Were''' (amụrụ 12 Eprel 1940) bụ onye na-akwado ahụike ọha na Kenya, agụmakwụkwọ na onye nnata nke mbụ Hideyo Noguchi Africa Prize . Na 2022, a họpụtara ya maka Nrite Nobel Peace maka ọrụ ya na ahụike ọha. <ref name=":0">{{Cite web|title=Professor from Liverpool led health project nominated for Nobel Peace Prize|url=https://www.liverpool.ac.uk/research/news/articles/professor-from-liverpool-led-health-project-shortlisted-for-nobel-peace-prize|accessdate=2022-03-14|work=University of Liverpool|archivedate=2023-01-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230122074350/https://www.liverpool.ac.uk/research/news/articles/professor-from-liverpool-led-health-project-shortlisted-for-nobel-peace-prize}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Prof. Miriam Were nominated for 2022 Nobel Peace Prize|url=https://www.uonbi.ac.ke/news/prof-miriam-were-nominated-2022-nobel-peace-prize|date=4 March 2022|accessdate=2022-03-14|work=University of Nairobi}}</ref>
== Ahụmahụ agụmakwụkwọ ==
Dị ka onye gụsịrị akwụkwọ na William Penn College, na Oskaloosa, Iowa, Were malitere ọrụ na-elekwasị anya n'inyere ndị ọzọ aka. N'iji akara ugo mmụta dị na Natural Sciences na diploma diploma na Education, ọ kụziiri ụlọ akwụkwọ sekọndrị chemistry na bayoloji tupu ọmụmụ ahụike.
Tozuru oke dị ka dọkịta ahụike sitere na Mahadum Nairobi, o wee bilie bụrụ onye isi na ngalaba ngalaba ọgwụ obodo na Schoollọ Akwụkwọ Ọgwụ nke Nairobi.
Ọmụmụ Were na Mahadum Johns Hopkins dugara na 1981 doctorate na Health Health, Health Planning and Management. <ref name="Noguchi Prize, index">Japan, Cabinet Office: [http://www.cao.go.jp/noguchisho/english/index.html Noguchi Prize, index]</ref> O tinyela ọzụzụ a na mmụta mmụta n'usoro mmemme lekwasịrị anya na nkwado nke obodo. Ọrụ ya na-achọ inyere ndị ọzọ aka ịkwaga n'imejuputa mmemme okike, dị irè na nke na-akwado onwe ya. Ahụmahụ ya emechaala n'ịgba atumatu sitere na obodo ume.
== Ahụmahụ nchịkwa ==
Dị ka onye na-arụkọ ọrụ nke UZIMA Foundation na n'ọrụ ya na African Medical and Research Foundation (AMREF), Achọkwara itinye ọzụzụ agụmakwụkwọ ya nke ọma. O lekwasịrị anya na usoro iweta ọrụ ahụike bụ isi na ikike ahụike nye ụmụ nwanyị na ụmụaka nọ n'ime ime obodo nke East Africa.
Were bụ onye isi oche nke National AIDS Control Council (NACC) Kenya ugbu a. Site n'ọkwa nwere njikọ chiri anya na Ọfịs Onye isi ala, NACC na-ahazi nzaghachi HIV/AIDS mba na Kenya. Dr. Were bụkwa onye isi oche nke bọọdụ ahụike na nyocha nke Africa (AMREF). Na mgbakwunye, ọ na-enweta oge iji jee ozi na bọọdụ ndụmọdụ nke Kenya Anti-Corruption Commission (KACC), yana na bọọdụ ndị isi nke [[Medical Assistance Programs|Mmemme Enyemaka Ahụike]] (MAP) International (US).
Were bụ onye isi otu United Nations Population Fund Country Support Team (UNFPA/CST) maka East na Central Africa na Anglophone West Africa, dabere na [[Addis Ababa]], Ethiopia. Tupu nke ahụ, ọ bụ onye nnọchi anya World Health Organisation (WHO) na onye isi ndị ozi na Etiopia. Tupu WHO, ọ bụ onye isi ahụike na nri na UNICEF, Etiopia.
Were were were na UNICEF site na Department of Community Health na ngalaba ọgwụ, Mahadum Nairobi ebe ọ ghọrọ onye isi ngalaba ahụ. Mgbe ọ na-akụzi ihe na mahadum dị na Nairobi, ọ malitere ọrụ Community-Based Health Care (CBHC) na Kakamega, na Western Kenya. Dr Were bụ onye isi nke CBHC n'ime oge site na 1976 ruo 1982. Ọrụ a nwetara [[Maurice Pate Award|ihe nrite UNICEF Maurice Pate]] nke 1978, nke mbụ ụlọ ọrụ Africa ọ bụla nwetara ihe nrite a.
A họpụtara ya onye Chancellor na Mahadum Moi, Eldoret, na Tọzdee, Septemba 19, 2013.
Na 2021, ọ malitere ọrụ nke ntinye aka na ntinye aka na obodo na National Institute for Health and Care Research (NIHR) CLEAN-Air(Africa) Global Health Research Group. <ref name=":0"/> Ọ bụkwa onye otu Lancet COVID-19 Commission. <ref>{{Cite web|title=Miriam Were|url=https://covid19commission.org/miriam-were|accessdate=2022-03-14|work=Lancet Commission on COVID-19|language=en-US|archivedate=2022-02-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220205181529/https://covid19commission.org/miriam-were}}</ref>
== Ederede okike ==
Were dekwara uri na akụkọ ifo ma bụrụ onye dere akwụkwọ akụkọ anọ: <ref>{{Cite web|url=https://nation.africa/kenya/life-and-style/lifestyle/the-making-of-prof-miriam-were-africa-s-2022-nobel-peace-prize-nominee-3777092|title=The making of Prof Miriam Were, Africa's 2022 Nobel Peace Prize nominee|work=The Nation|first=Hellen|author=Shikanda|date=10 April 2022|accessdate=3 August 2023}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.tuko.co.ke/kenya/445268-miriam-were-illustrious-profile-kenyan-professor-nominated-nobel-peace-prize/|title=Miriam Were: Illustrious Profile of Kenyan Professor Nominated for Nobel Peace Prize|work=Tuko|first=Didacus|author=Malowa|date=3 March 2022|accessdate=3 August 2023}}</ref> ''The Boy In Between'' (1969), ''The High School Gent'' (1969), ''nwunye nke asatọ'' (1972), <ref>{{Cite web|url=https://www.wamathai.com/2012/08/17/the-eighth-wife-miriam-were/|title=Book Review: The Eighth Wife by Miriam Were|work=Wamathai|first=Nyambura|author=Mutanyi|date=17 August 2012|accessdate=3 August 2023|archivedate=3 August 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230803102304/https://www.wamathai.com/2012/08/17/the-eighth-wife-miriam-were/}}</ref> na ''obi gị. Bụ ebe ịchụàjà m'' (1980). <ref>Jones, Wilma L., [https://web.archive.org/web/20200216221602/https://pdfs.semanticscholar.org/f68f/da4a580caa6f62249a2774a9e6c3cf301988.pdf "Twenty Contemporary African Women Writers: A Bio-Bibliography"], 1995. Retrieved 3 August 2023.</ref>
== Ọrụ ahọpụtara ==
* 2002 - [https://books.google.com/books?id=SfviTJmRnV8C&dq=Miriam+K.+Were&source=gbs_summary_s&cad=0 "Kakamega, Kenya: Mmalite na-ekwe nkwa emebiela,"] na ''mgbanwe ziri ezi na nke na-adịgide adịgide: Mgbe obodo nwere ọdịnihu ha,'' Daniel Taylor-Ide na Carl E. Taylor, eds. Baltimore: Johns Hopkins Press . [[ISBN (identifier)|ISBN]] [[Special:BookSources/0-8018-6825-4|0-8018-6825-4]]
* 1985 - "Ntinye ezinụlọ gbatịrị agbatị nke ụmụ nwanyị ndị ọkachamara n'obodo" (ya na Harriette MacAdoo), na [https://books.google.com/books?id=aCkNAAAACAAJ&dq=Women+in+Africa+and+the+African+Diaspora&lr= ''Women in Africa na African Diaspora,''] Rosalyn Terborg-Penn na Andrea Benton Rushing, eds. Washington, DC" Howard University Press . [[ISBN (identifier)|ISBN]] [[Special:BookSources/0-88258-194-5|0-88258-194-5]]
== Nkwanye ugwu ==
* Okenye nke Order of the Burning Spear (EBS), 2005 – Kenya.
* Nrite nke Italian Cabinet, 2006 – Italy. <ref name="UZIMA1" />
* Nrite ọla edo nke Queen Elizabeth II maka onyinye pụtara ìhè na ahụike ọha mba ụwa na ịkwado mkpa ahụike nke ndị ọ na-enweghị nsogbu, 2007 United Kingdom.
* Légion d'honneur, Chevalier, 2008 - France. <ref>Ogutu, Evelyne. [http://www.eastandard.net/InsidePage.php?id=1144002632&cid=300 "Pearls of the nation,"] ''The Standard'' (Nairobi). 26 December 2008.</ref> <ref>http://www.amref.fr/news/le-pr-miriam-were-reçoit-les-insignes-de-chevalier-de-la-légion-dhonneur{{dead link|date=June 2017 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
* Gọọmenti Japan nyere onyinye mbụ Hideyo Noguchi Africa na ngalaba ọrụ ahụike
* Onyinye ọrụ pụrụ iche, 2015 - Mahadum William Penn. Oskaloosa, IA. <ref>{{Cite web|url=http://www.wmpenn.edu/News/News_Releases/2015/WPU_Welcomes_Chancellor_Were_During_US_Visit/|title=William Penn University :: WPU Welcomes Chancellor Were During US Visit|accessdate=23 September 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150923175902/http://www.wmpenn.edu/News/News_Releases/2015/WPU_Welcomes_Chancellor_Were_During_US_Visit/|archivedate=23 September 2015}}</ref>
* Nhọpụta Nrite Nobel Peace, 2022. <ref name=":0"/>
[[Usòrò:Miriam_Were_in_2020.jpg|áká_ịkẹngạ|thumb|375x375px| Miriam K. Were]]
=== Hideyo Noguchi Africa Prize ===
Gọọmenti Japan hiwere Hideyo Noguchi Africa Prize na Julaị 2006 dị ka onyinye nyocha na ọrụ ahụike mba ụwa ọhụrụ. Nkwuputa izizi nke atụmatụ imepụta ihe nrite a bụ oge iji mee akara nleta gọọmentị nke Prime Minister Junichiro Koizumi na Africa na Mee 2006. Oge ahụ bụkwa ụbọchị ncheta afọ 80 nke Dr. Noguchi nwụrụ. Ihe nrite a bu n’obi ịsọpụrụ ndị mmadụ n’otu n’otu nwere nnukwu ihe ịga nke ọma n’ịlụso ọrịa dị iche iche na-efe efe n’Africa ma ọ bụ n’ịhazi usoro ọrụ ahụike ọhụrụ.
Ememe ngosi mmeghe na nkuzi nkuzi izizi dabara na [[Nzukọ Mba Nile nke Tokyo maka Mmepe Africa|ọgbakọ mba ụwa nke anọ nke Tokyo maka mmepe Africa]] (TICAD), nke emere na Yokohama na ngwụcha Eprel 2008. <ref>Japan, Cabinet Office: [http://www.cao.go.jp/noguchisho/english/keii/keii.html Noguchi Prize, chronology]</ref> Emere ebe ọgbakọ ọgbakọ nke afọ a site na Tokyo gaa Yokohama dị ka ụzọ ọzọ e si asọpụrụ nwoke ahụ a kpọrọ aha ihe nrite ahụ. Na 1899, Dr. Noguchi rụrụ ọrụ na Yokohama Port Quarantine Office dị ka osote dọkịta kwarantaini.
Prime Minista Japan Yasuo Fukuda mere ihe nrite n'ezie, na Emperor na Empress nọ na emume 2008, yana ọnụ ọgụgụ buru ibu nke ndị isi obodo Africa.
A kwanyere ugwu na ngalaba ọrụ ahụike; Isiokwu nkuzi ya tozuru oke bụ "Enwere ike ime nkwalite na ahụike Africa Site na akaebe na nnọgidesi ike na mmụọ nke Dr. Hideyo Noguchi". <ref name="Noguchi Prize, index"/>
Ihe nrite mbụ nke ihe nrite mba ụwa a—nke gụnyere ngụkọ, ihe nrite na nkwanye ugwu nke 100 nde yen (US$ 843,668) bụ naanị ebumnuche ịbụ nke mbụ na usoro na-aga n'ihu; ma emesia a na-atụ anya na a ga-enye ihe nrite ahụ kwa afọ ise ọ bụla. Emeela ihe nrite a site na nchikota nke ego gọọmentị na onyinye nke onwe. <ref>[http://www.yomiuri.co.jp/dy/national/20080330TDY03103.htm "Noguchi Africa Prize short by 70% of fund target,"] ''Yomiuri Shimbun'' (Tokyo). 30 March 2008.</ref>
== Ihe ndetu ==
{{Reflist|30em}}
== Edensibia ==
* [http://www.kbc.co.ke/story.asp?ID=50227 "E jara Prof."] </link>< [[Category:Articles with permanently dead external links]] /link> ''KBC'' (Kenyan Broadcasting Corporation). 21 Mee 2008.
* Jevans Nyabiage, Jevans and Waikwa Maina. [http://allafrica.com/stories/200805211105.html "Kenya: Mba ga-erite uru site na Kitty ijeri Sh6.2,"] ''Daily Nation'' (Nairobi). 21 Mee 2008.
== Njikọ mpụga ==
* TV Internetntanetị Gọọmenti Japan: [http://nettv.gov-online.go.jp/eng/prg/prg1143.html vidiyo na-ebugharị, "Hideyo Noguchi Africa Prize," 2007/04/26 (nkeji 5)]
* Development Gateway Foundation: [http://topics.developmentgateway.org/poverty/news/showNewsItemDetails.do?activeNewsItem=36810&foo= Noguchi Prize, Were bio] </link>< [[Category:Articles with permanently dead external links]] /link>
* Otu ndị Japan maka nkwalite sayensị: [http://www.jsps.go.jp/english/e-noguchiafrica/index.html ebumnuche na nkọwa nke ihe nrite Noguchi]
* Canadian Health Services Foundation (CHSRF/FCRSS): Archived [https://web.archive.org/web/20120209174638/http://www.chsrf.ca/pdf/Miriam_Were_e.pdf amụma na omume] </link>
* Japan, Ụlọ ọrụ Cabinet: [https://web.archive.org/web/20101206040921/http://www.cao.go.jp/noguchisho/laureate/werecv.pdf Were, CV]
* Kenya, Ministry of Foreign Affairs: [http://www.mfa.go.ke/mfacms/index.php?option=com_content&task=view&id=198&Itemid=62 Noguchi Prize, akwụkwọ akụkọ]
* Kansụl ahụike zuru ụwa ọnụ: [https://web.archive.org/web/20110930024558/http://www.globalhealth.org/news/article/9768 AMREF] Archived </link>
* Ụlọ ọrụ ahụike na nyocha nke Africa (AMREF): [https://web.archive.org/web/20080412230516/http://www.amref.org/index.asp?PageID=35&PressReleaseID=383 Onye otu AMREF]
* MAP International: [https://web.archive.org/web/20080722213017/http://www.map.org/site/PageServer?pagename=news_Queen_Honors_MAP_Board_Member Nrite ọla edo Queen Elizabeth II]
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
[[Òtù:Pages with unreviewed translations]]
{{DEFAULTSORT:Were, Miriam}}
gast7g20ttfp5rkoo3nzh0tbwykj50i
728628
728548
2026-09-28T17:50:24Z
Adimora chidinma
15845
728628
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=|image=DrMiriamKWere,2022-04-09,during a talk at AFSC Corporation meeting on Zoom.jpg|caption=Were in 2022|birthname=Miriam Khamadi Were|birth_date={{birth date and age|1940|4|12|df=y}}|birth_place=Kenya|death_date=|death_place=|occupation=Pblic health advocate, academic and writer|education=|alma_mater=[[William Penn College]]; [[University of Nairobi]]|alias=|parents=|relatives=|credits=}}
'''Miriam Khamadi Were''' (amụrụ 12 Eprel 1940) bụ onye na-akwado ahụike ọha na Kenya, agụmakwụkwọ na onye nnata nke mbụ Hideyo Noguchi Africa Prize . Na 2022, a họpụtara ya maka Nrite Nobel Peace maka ọrụ ya na ahụike ọha. <ref name=":0">{{Cite web|title=Professor from Liverpool led health project nominated for Nobel Peace Prize|url=https://www.liverpool.ac.uk/research/news/articles/professor-from-liverpool-led-health-project-shortlisted-for-nobel-peace-prize|accessdate=2022-03-14|work=University of Liverpool|archivedate=2023-01-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230122074350/https://www.liverpool.ac.uk/research/news/articles/professor-from-liverpool-led-health-project-shortlisted-for-nobel-peace-prize}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Prof. Miriam Were nominated for 2022 Nobel Peace Prize|url=https://www.uonbi.ac.ke/news/prof-miriam-were-nominated-2022-nobel-peace-prize|date=4 March 2022|accessdate=2022-03-14|work=University of Nairobi}}</ref>
== Ahụmahụ agụmakwụkwọ ==
Dị ka onye gụsịrị akwụkwọ na William Penn College, na Oskaloosa, Iowa, Were malitere ọrụ na-elekwasị anya n'inyere ndị ọzọ aka. N'iji akara ugo mmụta dị na Natural Sciences na diploma diploma na Education, ọ kụziiri ụlọ akwụkwọ sekọndrị chemistry na bayoloji tupu ọmụmụ ahụike.
Tozuru oke dị ka dọkịta ahụike sitere na Mahadum Nairobi, o wee bilie bụrụ onye isi na ngalaba ngalaba ọgwụ obodo na Schoollọ Akwụkwọ Ọgwụ nke Nairobi.
Ọmụmụ Were na Mahadum Johns Hopkins dugara na 1981 doctorate na Health Health, Health Planning and Management. <ref name="Noguchi Prize, index">Japan, Cabinet Office: [http://www.cao.go.jp/noguchisho/english/index.html Noguchi Prize, index]</ref> O tinyela ọzụzụ a na mmụta mmụta n'usoro mmemme lekwasịrị anya na nkwado nke obodo. Ọrụ ya na-achọ inyere ndị ọzọ aka ịkwaga n'imejuputa mmemme okike, dị irè na nke na-akwado onwe ya. Ahụmahụ ya emechaala n'ịgba atumatu sitere na obodo ume.
== Ahụmahụ nchịkwa ==
Dị ka onye na-arụkọ ọrụ nke UZIMA Foundation na n'ọrụ ya na African Medical and Research Foundation (AMREF), Achọkwara itinye ọzụzụ agụmakwụkwọ ya nke ọma. O lekwasịrị anya na usoro iweta ọrụ ahụike bụ isi na ikike ahụike nye ụmụ nwanyị na ụmụaka nọ n'ime ime obodo nke East Africa.
Were bụ onye isi oche nke National AIDS Control Council (NACC) Kenya ugbu a. Site n'ọkwa nwere njikọ chiri anya na Ọfịs Onye isi ala, NACC na-ahazi nzaghachi HIV/AIDS mba na Kenya. Dr. Were bụkwa onye isi oche nke bọọdụ ahụike na nyocha nke Africa (AMREF). Na mgbakwunye, ọ na-enweta oge iji jee ozi na bọọdụ ndụmọdụ nke Kenya Anti-Corruption Commission (KACC), yana na bọọdụ ndị isi nke [[Medical Assistance Programs|Mmemme Enyemaka Ahụike]] (MAP) International (US).
Were bụ onye isi otu United Nations Population Fund Country Support Team (UNFPA/CST) maka East na Central Africa na Anglophone West Africa, dabere na [[Addis Ababa]], Ethiopia. Tupu nke ahụ, ọ bụ onye nnọchi anya World Health Organisation (WHO) na onye isi ndị ozi na Etiopia. Tupu WHO, ọ bụ onye isi ahụike na nri na UNICEF, Etiopia.
Were were were na UNICEF site na Department of Community Health na ngalaba ọgwụ, Mahadum Nairobi ebe ọ ghọrọ onye isi ngalaba ahụ. Mgbe ọ na-akụzi ihe na mahadum dị na Nairobi, ọ malitere ọrụ Community-Based Health Care (CBHC) na Kakamega, na Western Kenya. Dr Were bụ onye isi nke CBHC n'ime oge site na 1976 ruo 1982. Ọrụ a nwetara [[Maurice Pate Award|ihe nrite UNICEF Maurice Pate]] nke 1978, nke mbụ ụlọ ọrụ Africa ọ bụla nwetara ihe nrite a.
A họpụtara ya onye Chancellor na Mahadum Moi, Eldoret, na Tọzdee, Septemba 19, 2013.
Na 2021, ọ malitere ọrụ nke ntinye aka na ntinye aka na obodo na National Institute for Health and Care Research (NIHR) CLEAN-Air(Africa) Global Health Research Group. <ref name=":0"/> Ọ bụkwa onye otu Lancet COVID-19 Commission. <ref>{{Cite web|title=Miriam Were|url=https://covid19commission.org/miriam-were|accessdate=2022-03-14|work=Lancet Commission on COVID-19|language=en-US|archivedate=2022-02-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220205181529/https://covid19commission.org/miriam-were}}</ref>
== Ederede okike ==
Were dekwara uri na akụkọ ifo ma bụrụ onye dere akwụkwọ akụkọ anọ: <ref>{{Cite web|url=https://nation.africa/kenya/life-and-style/lifestyle/the-making-of-prof-miriam-were-africa-s-2022-nobel-peace-prize-nominee-3777092|title=The making of Prof Miriam Were, Africa's 2022 Nobel Peace Prize nominee|work=The Nation|first=Hellen|author=Shikanda|date=10 April 2022|accessdate=3 August 2023}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.tuko.co.ke/kenya/445268-miriam-were-illustrious-profile-kenyan-professor-nominated-nobel-peace-prize/|title=Miriam Were: Illustrious Profile of Kenyan Professor Nominated for Nobel Peace Prize|work=Tuko|first=Didacus|author=Malowa|date=3 March 2022|accessdate=3 August 2023}}</ref> ''The Boy In Between'' (1969), ''The High School Gent'' (1969), ''nwunye nke asatọ'' (1972), <ref>{{Cite web|url=https://www.wamathai.com/2012/08/17/the-eighth-wife-miriam-were/|title=Book Review: The Eighth Wife by Miriam Were|work=Wamathai|first=Nyambura|author=Mutanyi|date=17 August 2012|accessdate=3 August 2023|archivedate=3 August 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230803102304/https://www.wamathai.com/2012/08/17/the-eighth-wife-miriam-were/}}</ref> na ''obi gị. Bụ ebe ịchụàjà m'' (1980). <ref>Jones, Wilma L., [https://web.archive.org/web/20200216221602/https://pdfs.semanticscholar.org/f68f/da4a580caa6f62249a2774a9e6c3cf301988.pdf "Twenty Contemporary African Women Writers: A Bio-Bibliography"], 1995. Retrieved 3 August 2023.</ref>
== Ọrụ ahọpụtara ==
* 2002 - [https://books.google.com/books?id=SfviTJmRnV8C&dq=Miriam+K.+Were&source=gbs_summary_s&cad=0 "Kakamega, Kenya: Mmalite na-ekwe nkwa emebiela,"] na ''mgbanwe ziri ezi na nke na-adịgide adịgide: Mgbe obodo nwere ọdịnihu ha,'' Daniel Taylor-Ide na Carl E. Taylor, eds. Baltimore: Johns Hopkins Press . [[ISBN (identifier)|ISBN]] [[Special:BookSources/0-8018-6825-4|0-8018-6825-4]]
* 1985 - "Ntinye ezinụlọ gbatịrị agbatị nke ụmụ nwanyị ndị ọkachamara n'obodo" (ya na Harriette MacAdoo), na [https://books.google.com/books?id=aCkNAAAACAAJ&dq=Women+in+Africa+and+the+African+Diaspora&lr= ''Women in Africa na African Diaspora,''] Rosalyn Terborg-Penn na Andrea Benton Rushing, eds. Washington, DC" Howard University Press . [[ISBN (identifier)|ISBN]] [[Special:BookSources/0-88258-194-5|0-88258-194-5]]
== Nkwanye ugwu ==
* Okenye nke Order of the Burning Spear (EBS), 2005 – Kenya.
* Nrite nke Italian Cabinet, 2006 – Italy. <ref name="UZIMA1" />
* Nrite ọla edo nke Queen Elizabeth II maka onyinye pụtara ìhè na ahụike ọha mba ụwa na ịkwado mkpa ahụike nke ndị ọ na-enweghị nsogbu, 2007 United Kingdom.
* Légion d'honneur, Chevalier, 2008 - France. <ref>Ogutu, Evelyne. [http://www.eastandard.net/InsidePage.php?id=1144002632&cid=300 "Pearls of the nation,"] ''The Standard'' (Nairobi). 26 December 2008.</ref> <ref>http://www.amref.fr/news/le-pr-miriam-were-reçoit-les-insignes-de-chevalier-de-la-légion-dhonneur{{dead link|date=June 2017 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
* Gọọmenti Japan nyere onyinye mbụ Hideyo Noguchi Africa na ngalaba ọrụ ahụike
* Onyinye ọrụ pụrụ iche, 2015 - Mahadum William Penn. Oskaloosa, IA. <ref>{{Cite web|url=http://www.wmpenn.edu/News/News_Releases/2015/WPU_Welcomes_Chancellor_Were_During_US_Visit/|title=William Penn University :: WPU Welcomes Chancellor Were During US Visit|accessdate=23 September 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150923175902/http://www.wmpenn.edu/News/News_Releases/2015/WPU_Welcomes_Chancellor_Were_During_US_Visit/|archivedate=23 September 2015}}</ref>
* Nhọpụta Nrite Nobel Peace, 2022. <ref name=":0"/>
[[Usòrò:Miriam_Were_in_2020.jpg|áká_ịkẹngạ|thumb|375x375px| Miriam K. Were]]
=== Hideyo Noguchi Africa Prize ===
Gọọmenti Japan hiwere Hideyo Noguchi Africa Prize na Julaị 2006 dị ka onyinye nyocha na ọrụ ahụike mba ụwa ọhụrụ. Nkwuputa izizi nke atụmatụ imepụta ihe nrite a bụ oge iji mee akara nleta gọọmentị nke Prime Minister Junichiro Koizumi na Africa na Mee 2006. Oge ahụ bụkwa ụbọchị ncheta afọ 80 nke Dr. Noguchi nwụrụ. Ihe nrite a bu n’obi ịsọpụrụ ndị mmadụ n’otu n’otu nwere nnukwu ihe ịga nke ọma n’ịlụso ọrịa dị iche iche na-efe efe n’Africa ma ọ bụ n’ịhazi usoro ọrụ ahụike ọhụrụ.
Ememe ngosi mmeghe na nkuzi nkuzi izizi dabara na [[Nzukọ Mba Nile nke Tokyo maka Mmepe Africa|ọgbakọ mba ụwa nke anọ nke Tokyo maka mmepe Africa]] (TICAD), nke emere na Yokohama na ngwụcha Eprel 2008. <ref>Japan, Cabinet Office: [http://www.cao.go.jp/noguchisho/english/keii/keii.html Noguchi Prize, chronology]</ref> Emere ebe ọgbakọ ọgbakọ nke afọ a site na Tokyo gaa Yokohama dị ka ụzọ ọzọ e si asọpụrụ nwoke ahụ a kpọrọ aha ihe nrite ahụ. Na 1899, Dr. Noguchi rụrụ ọrụ na Yokohama Port Quarantine Office dị ka osote dọkịta kwarantaini.
Prime Minista Japan Yasuo Fukuda mere ihe nrite n'ezie, na Emperor na Empress nọ na emume 2008, yana ọnụ ọgụgụ buru ibu nke ndị isi obodo Africa.
A kwanyere ugwu na ngalaba ọrụ ahụike; Isiokwu nkuzi ya tozuru oke bụ "Enwere ike ime nkwalite na ahụike Africa Site na akaebe na nnọgidesi ike na mmụọ nke Dr. Hideyo Noguchi". <ref name="Noguchi Prize, index"/>
Ihe nrite mbụ nke ihe nrite mba ụwa a—nke gụnyere ngụkọ, ihe nrite na nkwanye ugwu nke 100 nde yen (US$ 843,668) bụ naanị ebumnuche ịbụ nke mbụ na usoro na-aga n'ihu; ma emesia a na-atụ anya na a ga-enye ihe nrite ahụ kwa afọ ise ọ bụla. Emeela ihe nrite a site na nchikota nke ego gọọmentị na onyinye nke onwe. <ref>[http://www.yomiuri.co.jp/dy/national/20080330TDY03103.htm "Noguchi Africa Prize short by 70% of fund target,"] ''Yomiuri Shimbun'' (Tokyo). 30 March 2008.</ref>
== Ihe ndetu ==
{{Reflist|30em}}
== Edensibia ==
* [http://www.kbc.co.ke/story.asp?ID=50227 "E jara Prof."] </link>< [[Category:Articles with permanently dead external links]] /link> ''KBC'' (Kenyan Broadcasting Corporation). 21 Mee 2008.
* Jevans Nyabiage, Jevans and Waikwa Maina. [http://allafrica.com/stories/200805211105.html "Kenya: Mba ga-erite uru site na Kitty ijeri Sh6.2,"] ''Daily Nation'' (Nairobi). 21 Mee 2008.
== Njikọ mpụga ==
* TV Internetntanetị Gọọmenti Japan: [http://nettv.gov-online.go.jp/eng/prg/prg1143.html vidiyo na-ebugharị, "Hideyo Noguchi Africa Prize," 2007/04/26 (nkeji 5)]
* Development Gateway Foundation: [http://topics.developmentgateway.org/poverty/news/showNewsItemDetails.do?activeNewsItem=36810&foo= Noguchi Prize, Were bio] </link>< [[Category:Articles with permanently dead external links]] /link>
* Otu ndị Japan maka nkwalite sayensị: [http://www.jsps.go.jp/english/e-noguchiafrica/index.html ebumnuche na nkọwa nke ihe nrite Noguchi]
* Canadian Health Services Foundation (CHSRF/FCRSS): Archived [https://web.archive.org/web/20120209174638/http://www.chsrf.ca/pdf/Miriam_Were_e.pdf amụma na omume] </link>
* Japan, Ụlọ ọrụ Cabinet: [https://web.archive.org/web/20101206040921/http://www.cao.go.jp/noguchisho/laureate/werecv.pdf Were, CV]
* Kenya, Ministry of Foreign Affairs: [http://www.mfa.go.ke/mfacms/index.php?option=com_content&task=view&id=198&Itemid=62 Noguchi Prize, akwụkwọ akụkọ]
* Kansụl ahụike zuru ụwa ọnụ: [https://web.archive.org/web/20110930024558/http://www.globalhealth.org/news/article/9768 AMREF] Archived </link>
* Ụlọ ọrụ ahụike na nyocha nke Africa (AMREF): [https://web.archive.org/web/20080412230516/http://www.amref.org/index.asp?PageID=35&PressReleaseID=383 Onye otu AMREF]
* MAP International: [https://web.archive.org/web/20080722213017/http://www.map.org/site/PageServer?pagename=news_Queen_Honors_MAP_Board_Member Nrite ọla edo Queen Elizabeth II]
{{DEFAULTSORT:Were, Miriam}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
[[Òtù:Pages with unreviewed translations]]
7q8jacab1cr7lz97tlf0akhlhc9fhcb
Amina Abubakar Bello
0
38912
728550
477532
2026-09-28T12:14:48Z
Adimora chidinma
15845
728550
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=Amina Abubakar Bello|birth_name=Amina Abdulsalami Abubakar|birth_date=1973|birth_place=Benni City, Edo State, Nigeria|occupation=Doctor|title=First Lady of Niger State|predecessor=Hajiya Jummai Babangida Aliyu|spouse=[[Abubakar Sani Bello]]|parents=}}
'''Amina Abubakar Bello''' bụ mbụ mbụ nke Niger State, Nigeria na onye dibịa bekee, ịdị n'alụ ụmụ na onye na-akwado ikike mmadụ
== Akụkọ ndụ ==
A mụrụ Bello na [[Benin City]], [[Edo State]], Naịjirịa na 1973. Ọ bụ ada onye bụbu onye ọkaikpe ukwu nke steeti Niger [[Fati Lami Abubakar]] na onye bụbu Onyeisi ala General [[Abdulsalami Abubakar]]. Ọ lụrụ Gọvanọ steeti Niger [[Abubakar Sani Bello]]. Ọ gụrụ akwụkwọ sekọndrị ya na ABU Zaria, Naịjirịa na United Kingdom. Ọ bụ dọkịta ọkachamara n'ihe gbasara ịmụ nwa na ụmụ nwanyị.<ref>{{Cite news |title=Dr Amina Abubakar Sani Bello : The true story of An erudite medical practitioner |language=en |work=Nigerian Voice |url=https://www.thenigerianvoice.com/news/286318/dr-amina-abubakar-sani-bello-the-true-story-of-an-erudite.html |access-date=2023-02-21}}</ref><ref>{{Cite web |last=Oyediji |first=Tayo |date=2019-11-18 |title=Meet NIGER 1st Lady, Dr AMINA BELLO Who Is Gen. ABDULSALAM ABUBAKAR'S Daughter |url=https://www.citypeopleonline.com/meet-niger-1st-lady-dr-amina-bello-who-is-gen-abdulsalam-abubakars-daughter/ |access-date=2023-02-21 |website=City People Magazine |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news |last=Ajumobi |first=Kemi |date=2020-09-11 |title=First Lady Of Niger State, AMINA ABUBAKAR BELLO, empowering women, solving the plight of their health concerns |url=https://businessday.ng/interview/women-in-business/article/first-lady-of-niger-state-amina-abubakar-bello-empowering-women-solving-the-plight-of-their-health-concerns/ |location=Lagos, Nigeria|access-date=2023-02-21 |newspaper=[[BusinessDay (Nigeria)|BusinessDay]]|language=en-US}}</ref> Mgbe a ṅụrụ di ya iyi dịka Gọvanọ nke Steeti Naịja, Bello rụrụ ọrụ afọ ofufo na General Hospital Minna, ebe ọ nọ na-elekọta ndị ọrịa.<ref>{{Cite news |last=vanguard |date=2015-07-14 |title=Gov's wife takes up job as gynaecologist |url=https://www.vanguardngr.com/2015/07/govs-wife-takes-up-job-as-gynaecologist/ |location=Lagos, Nigeria|access-date=2023-02-21 |newspaper=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]|language=en-GB}}</ref>
Na 2016, Bello hiwere ụlọ ọrụ ahụ [https://Raisefoundation.org.ng Raise Foundation.] Òtù a anọwo na-akwado maka ahụike ka mma maka ụmụ nwanyị, ọkachasị n'ihe gbasara nyocha na ọgwụgwọ kansa ara na cervical cancer, na-ekwusi ike na kansa cervical bụ nke anọ kachasị na-akpata ọnwụ n'etiti ụmụ nwanyị ma na-emetụta ihe dị ka nde mmadụ 4.1. Ọzọkwa, opekata mpe 80% nke ndị butere ọrịa ahụ si mba ndị dị ala na ndị na-enweta ego etiti dịka Naịjirịa.<ref>{{Cite news |date=2021-03-25 |title=How to eliminate cervical cancer in Nigeria by 2030 |url=https://guardian.ng/features/science/how-to-eliminate-cervical-cancer-in-nigeria-by-2030/ |location=Lagos, Nigeria|access-date=2023-02-22 |newspaper=[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]|language=en-US}}</ref> Site na ntọala ya na nkwado sitere na Mainstream Foundation, Bello guzobere ebe mmepe ụmụ nwanyị kachasị ọhụrụ na Kontagora nke e zubere iji nye ọrụ nlekọta ahụike nye ụmụ nwanyị ndị metụtara vesicovaginal fistula (VVF).<ref>{{Cite news |last=Ajumobi |first=Kemi |date=2020-09-11 |title=First Lady Of Niger State, AMINA ABUBAKAR BELLO, empowering women, solving the plight of their health concerns |url=https://businessday.ng/interview/women-in-business/article/first-lady-of-niger-state-amina-abubakar-bello-empowering-women-solving-the-plight-of-their-health-concerns/ |location=Lagos, Nigeria|access-date= 23-02-22 |newspaper=[[BusinessDay (Nigeria)|BusinessDay]]|language=en-US}}</ref>
== Echiche ==
Dịka akụkụ nke nkwado ya na mkpọsa kansa ara, Bello kọwara ọrụ dị mkpa nke ndị ndu okpukperechi na-arụ, na-ekwu, sị: "Anyị kwesịrị ịmata ọdịiche dị n'etiti okpukperechi na ahụike anyị. Anyị enweghị ike ịga Ụka ma ọ bụ ụlọ alakụba maka ndị pastọ na ndị imam anyị ka ha gwọọ anyị maka ọrịa kansa. Ee, anyị nwere ike ikpe ekpere n'ihi na ọ bụ naanị Chineke nwere ike ịgwọ anyị, mana Chineke enyela anyị ngwaọrụ ndị anyị kwesịrị iji nweta ọgwụgwọ ahụ."<ref>{{Cite news |last=Yaba |first=Mohammed I. |date=2022-11-07 |title=Stop patronising pastors, imams for cancer treatment – Niger gov’s wife tells women |url=https://dailytrust.com/stop-patronising-pastors-imams-for-cancer-treatment-niger-govs-wife-tells-women/ |access-date=2023-02-22 |newspaper=[[Daily Trust]]|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite news |last=Simon |first=Stephanie |date=2022-11-07 |title=Breast Cancer: Niger State Governor's wife stresses regular examination |url=https://von.gov.ng/breast-cancer-niger-state-governors-wife-stresses-regular-examination/ |access-date=2023-02-22 |newspaper=[[Voice of Nigeria]]|language=en-US}}</ref> Bello kwadoro ka e guzobe ụlọ ọrụ ndị nọọsụ na òtù gọọmentị na ndị na-abụghị nke gọọmentị na Naịjirịa iji mee ka ọrụ nke inye ara naanị n'etiti ndị nne na-enye nwa ara dị mfe.<ref>{{Cite news |last=Akintonde |first=Oluwasola |date=2022-08-11 |title=Niger State First Lady Urges Organisations To Establish Creche |url=https://von.gov.ng/niger-state-first-lady-urges-organisations-to-establish-creche/ |access-date=2023-02-22 |newspaper=[[Voice of Nigeria]]|language=en-US}}</ref>
Dịka Onyeisi oche nke Kọmitii Njikwa GBV, Bello kwadoro ka e mee iwu megide [[ime ihe ike metụtara nwoke na nwanyị|ime ihe ike dabere na nwoke na nwanyị]] na Steeti Niger, na-ekwu na ọ dị mkpa ka e guzobe ebe ndị ọzọ na-enye aka na [[ụlọ ọgwụ izugbe|Ụlọ ọgwụ izugbe]] niile dị na steeti ahụ iji lebara okwu gbasara ndina n'ike na mmegbu ndị ọzọ anya.<ref>{{Cite news |last=Minna |first=Abubakar Akote |date=2022-08-09 |title=Niger records 175 rape cases in 19 months |url=https://dailytrust.com/niger-records-175-rape-cases-in-19-months/ |access-date=2023-02-22 |newspaper=[[Daily Trust]]|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |last=Muhammad |first=Zahra |date=2022-08-10 |title=Niger Gov's Wife Says Male Child Molestation on an Increase |url=https://insightminna.com/niger-govs-wife-says-male-child-molestation-on-an-increase/ |access-date=2023-02-22 |website=Insightminna |language=en-US}}</ref> Bello bụkwa onye na-akwado agụmakwụkwọ ụmụ nwanyị n'ihi na ọ maara na ụmụ agbọghọ egosila n'ụwa niile ka oge na-aga na mgbe enyere ha ohere inweta agụmakwụkwọ, inweta nkà na ohere, ha agaghị abụ naanị ndị nnọchi anya mgbanwe kamakwa ndị nlereanya dị mma n'obodo.<ref>{{Cite news |last=Online |first=Tribune |date=2022-10-11 |title=Niger gov's wife charges parents on girl-child education |url=https://tribuneonlineng.com/niger-govs-wife-charges-parents-on-girl-child-education/ |access-date=2023-02-22 |newspaper=[[Nigerian Tribune]]|language=en-GB}}</ref> N'ịchọ ka ụmụ nwanyị sonye n'ọkwa ndị a họpụtara na ndị a họpụtara, Bello kpọrọ oku ka a gbanwee akụkọ site n'ụzọ okpukperechi na omenala..<ref>{{Cite news |last=Online |first=Tribune |date=2022-11-18 |title=Women have legal rights in Islam to hold leadership positions — Muslim scholars |url=https://tribuneonlineng.com/women-have-legal-rights-in-islam-to-hold-leadership-positions-muslim-scholars/ |access-date=2023-02-22 |newspaper=[[Nigerian Tribune]]|language=en-GB}}</ref>
Banyere enweghị ntụkwasị obi, Bello gosipụtara mwute ya maka mmeso obi ọjọọ e mere ụmụ nwoke Tagina mgbe ha nọ n'ụlọ mkpọrọ ma dụọ ndị ahụ metụtara ọdụ ka ha ghara ikwe ka ihe ọjọọ ahụ mee ka ha ghara ịga akwụkwọ ọzọ..<ref>{{Cite news |last=Dennis |first=Priscilla |date=2021-08-28 |title=Kidnapped pupils faced inhumane treatment - Wife of Niger Gov |url=https://dailypost.ng/2021/08/28/kidnapped-pupils-faced-inhumane-treatment-wife-of-niger-gov/ |location=Lagos, Nigeria|access-date=2023-02-22 |newspaper=[[Daily Post (Nigeria)|Daily Post]]|language=en-US}}</ref> N'oge mmalite nke usoro nke abụọ nke [[ọgwụ mgbochi COVID-19|ọgwụ mgbochi COVID-19]] na Steeti Naịja, Bello gbara ụmụ amaala ume ka ha mara nke ọma gbasara ọrịa a dị ize ndụ nke ya.<ref>{{Cite news |last=Online |first=Tribune |date=2021-12-09 |title=Niger governor’s wife flags off 2nd phase Of COVID-19 vaccination, others |url=https://tribuneonlineng.com/niger-governors-wife-flags-off-2nd-phase-of-covid-19-vaccination-others/ |access-date=2023-02-22 |newspaper=[[Nigerian Tribune]]|language=en-GB}}</ref> O gosikwara mmegide megide ndị na-eme ngagharị iwe na [[Nkewa (nkọwapụta)|ndị na-eme mgbanwe]] ma gbaa ha ume ka ha chegharịa echiche ha maka Nigeria nke kewara ekewa.<ref>{{Cite news |title=Secession: Niger Governor's wife sends message to Igboho, Asari|url=https://pmnewsnigeria.com/2021/03/30/secession-niger-governors-wife-sends-message-to-igboho-asari/ |location=Lagos, Nigeria|access-date=2023-02-22 |language=en-US|newspaper=[[P.M. News]]}}</ref>
N'afọ 2021, e nwere ebubo gbasara ndị otu NGO ya na-ere mmiri nye ndị bi na isi obodo steeti Minna, nke ọ gọrọ..<ref>{{Cite news |date=2021-06-13 |title=Outcry over Niger Gov wife's alleged involvement in selling water to residents {{!}} The Nation Newspaper |language=en-US |work=The Nation Newspaper |url=https://thenationonlineng.net/outcry-over-niger-gov-wifes-alleged-involvement-in-selling-water-to-residents/ |access-date=2023-02-22}}</ref><ref>{{Cite news |last=Online |first=Tribune |date=2021-06-18 |title=Niger gov’s wife rebuts sale of water to Minna residents |url=https://tribuneonlineng.com/niger-govs-wife-rebuts-sale-of-water-to-minna-residents/ |access-date=2023-02-22 |newspaper=[[Nigerian Tribune]]|language=en-GB}}</ref>
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
{{DEFAULTSORT:Bello, Amina Abubakar}}
rq3rnp58oyeczsgzukn33eyf89kuge0
728551
728550
2026-09-28T12:16:29Z
Adimora chidinma
15845
728551
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=Amina Abubakar Bello|birth_name=Amina Abdulsalami Abubakar|birth_date=1973|birth_place=Benni City, Edo State, Nigeria|occupation=Doctor|title=First Lady of Niger State|predecessor=Hajiya Jummai Babangida Aliyu|spouse=[[Abubakar Sani Bello]]|parents=}}
'''Amina Abubakar Bello''' bụ mbụ mbụ nke Niger State, Nigeria na onye dibịa bekee, ịdị n'alụ ụmụ na onye na-akwado ikike mmadụ
== Akụkọ ndụ ==
A mụrụ Bello na [[Benin City]], [[Edo State]], Naịjirịa na 1973. Ọ bụ ada onye bụbu onye ọkaikpe ukwu nke steeti Niger [[Fati Lami Abubakar]] na onye bụbu Onyeisi ala General [[Abdulsalami Abubakar]]. Ọ lụrụ Gọvanọ steeti Niger [[Abubakar Sani Bello]]. Ọ gụrụ akwụkwọ sekọndrị ya na ABU Zaria, Naịjirịa na United Kingdom. Ọ bụ dọkịta ọkachamara n'ihe gbasara ịmụ nwa na ụmụ nwanyị.<ref>{{Cite news |title=Dr Amina Abubakar Sani Bello : The true story of An erudite medical practitioner |language=en |work=Nigerian Voice |url=https://www.thenigerianvoice.com/news/286318/dr-amina-abubakar-sani-bello-the-true-story-of-an-erudite.html |access-date=2023-02-21}}</ref><ref>{{Cite web |last=Oyediji |first=Tayo |date=2019-11-18 |title=Meet NIGER 1st Lady, Dr AMINA BELLO Who Is Gen. ABDULSALAM ABUBAKAR'S Daughter |url=https://www.citypeopleonline.com/meet-niger-1st-lady-dr-amina-bello-who-is-gen-abdulsalam-abubakars-daughter/ |access-date=2023-02-21 |website=City People Magazine |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news |last=Ajumobi |first=Kemi |date=2020-09-11 |title=First Lady Of Niger State, AMINA ABUBAKAR BELLO, empowering women, solving the plight of their health concerns |url=https://businessday.ng/interview/women-in-business/article/first-lady-of-niger-state-amina-abubakar-bello-empowering-women-solving-the-plight-of-their-health-concerns/ |location=Lagos, Nigeria|access-date=2023-02-21 |newspaper=[[BusinessDay (Nigeria)|BusinessDay]]|language=en-US}}</ref> Mgbe a ṅụrụ di ya iyi dịka Gọvanọ nke Steeti Naịja, Bello rụrụ ọrụ afọ ofufo na General Hospital Minna, ebe ọ nọ na-elekọta ndị ọrịa.<ref>{{Cite news |last=vanguard |date=2015-07-14 |title=Gov's wife takes up job as gynaecologist |url=https://www.vanguardngr.com/2015/07/govs-wife-takes-up-job-as-gynaecologist/ |location=Lagos, Nigeria|access-date=2023-02-21 |newspaper=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]|language=en-GB}}</ref>
Na 2016, Bello hiwere ụlọ ọrụ ahụ [https://Raisefoundation.org.ng Raise Foundation.] Òtù a anọwo na-akwado maka ahụike ka mma maka ụmụ nwanyị, ọkachasị n'ihe gbasara nyocha na ọgwụgwọ kansa ara na cervical cancer, na-ekwusi ike na kansa cervical bụ nke anọ kachasị na-akpata ọnwụ n'etiti ụmụ nwanyị ma na-emetụta ihe dị ka nde mmadụ 4.1. Ọzọkwa, opekata mpe 80% nke ndị butere ọrịa ahụ si mba ndị dị ala na ndị na-enweta ego etiti dịka Naịjirịa.<ref>{{Cite news |date=2021-03-25 |title=How to eliminate cervical cancer in Nigeria by 2030 |url=https://guardian.ng/features/science/how-to-eliminate-cervical-cancer-in-nigeria-by-2030/ |location=Lagos, Nigeria|access-date=2023-02-22 |newspaper=[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]|language=en-US}}</ref> Site na ntọala ya na nkwado sitere na Mainstream Foundation, Bello guzobere ebe mmepe ụmụ nwanyị kachasị ọhụrụ na Kontagora nke e zubere iji nye ọrụ nlekọta ahụike nye ụmụ nwanyị ndị metụtara vesicovaginal fistula (VVF).<ref>{{Cite news |last=Ajumobi |first=Kemi |date=2020-09-11 |title=First Lady Of Niger State, AMINA ABUBAKAR BELLO, empowering women, solving the plight of their health concerns |url=https://businessday.ng/interview/women-in-business/article/first-lady-of-niger-state-amina-abubakar-bello-empowering-women-solving-the-plight-of-their-health-concerns/ |location=Lagos, Nigeria|access-date= 23-02-22 |newspaper=[[BusinessDay (Nigeria)|BusinessDay]]|language=en-US}}</ref>
== Echiche ==
Dịka akụkụ nke nkwado ya na mkpọsa kansa ara, Bello kọwara ọrụ dị mkpa nke ndị ndu okpukperechi na-arụ, na-ekwu, sị: "Anyị kwesịrị ịmata ọdịiche dị n'etiti okpukperechi na ahụike anyị. Anyị enweghị ike ịga Ụka ma ọ bụ ụlọ alakụba maka ndị pastọ na ndị imam anyị ka ha gwọọ anyị maka ọrịa kansa. Ee, anyị nwere ike ikpe ekpere n'ihi na ọ bụ naanị Chineke nwere ike ịgwọ anyị, mana Chineke enyela anyị ngwaọrụ ndị anyị kwesịrị iji nweta ọgwụgwọ ahụ."<ref>{{Cite news |last=Yaba |first=Mohammed I. |date=2022-11-07 |title=Stop patronising pastors, imams for cancer treatment – Niger gov’s wife tells women |url=https://dailytrust.com/stop-patronising-pastors-imams-for-cancer-treatment-niger-govs-wife-tells-women/ |access-date=2023-02-22 |newspaper=[[Daily Trust]]|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite news |last=Simon |first=Stephanie |date=2022-11-07 |title=Breast Cancer: Niger State Governor's wife stresses regular examination |url=https://von.gov.ng/breast-cancer-niger-state-governors-wife-stresses-regular-examination/ |access-date=2023-02-22 |newspaper=[[Voice of Nigeria]]|language=en-US}}</ref> Bello kwadoro ka e guzobe ụlọ ọrụ ndị nọọsụ na òtù gọọmentị na ndị na-abụghị nke gọọmentị na Naịjirịa iji mee ka ọrụ nke inye ara naanị n'etiti ndị nne na-enye nwa ara dị mfe.<ref>{{Cite news |last=Akintonde |first=Oluwasola |date=2022-08-11 |title=Niger State First Lady Urges Organisations To Establish Creche |url=https://von.gov.ng/niger-state-first-lady-urges-organisations-to-establish-creche/ |access-date=2023-02-22 |newspaper=[[Voice of Nigeria]]|language=en-US}}</ref>
Dịka Onyeisi oche nke Kọmitii Njikwa GBV, Bello kwadoro ka e mee iwu megide ime ihe ike dabere na nwoke na nwanyị na Steeti Niger, na-ekwu na ọ dị mkpa ka e guzobe ebe ndị ọzọ na-enye aka na [[ụlọ ọgwụ izugbe|Ụlọ ọgwụ izugbe]] niile dị na steeti ahụ iji lebara okwu gbasara ndina n'ike na mmegbu ndị ọzọ anya.<ref>{{Cite news |last=Minna |first=Abubakar Akote |date=2022-08-09 |title=Niger records 175 rape cases in 19 months |url=https://dailytrust.com/niger-records-175-rape-cases-in-19-months/ |access-date=2023-02-22 |newspaper=[[Daily Trust]]|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |last=Muhammad |first=Zahra |date=2022-08-10 |title=Niger Gov's Wife Says Male Child Molestation on an Increase |url=https://insightminna.com/niger-govs-wife-says-male-child-molestation-on-an-increase/ |access-date=2023-02-22 |website=Insightminna |language=en-US}}</ref> Bello bụkwa onye na-akwado agụmakwụkwọ ụmụ nwanyị n'ihi na ọ maara na ụmụ agbọghọ egosila n'ụwa niile ka oge na-aga na mgbe enyere ha ohere inweta agụmakwụkwọ, inweta nkà na ohere, ha agaghị abụ naanị ndị nnọchi anya mgbanwe kamakwa ndị nlereanya dị mma n'obodo.<ref>{{Cite news |last=Online |first=Tribune |date=2022-10-11 |title=Niger gov's wife charges parents on girl-child education |url=https://tribuneonlineng.com/niger-govs-wife-charges-parents-on-girl-child-education/ |access-date=2023-02-22 |newspaper=[[Nigerian Tribune]]|language=en-GB}}</ref> N'ịchọ ka ụmụ nwanyị sonye n'ọkwa ndị a họpụtara na ndị a họpụtara, Bello kpọrọ oku ka a gbanwee akụkọ site n'ụzọ okpukperechi na omenala..<ref>{{Cite news |last=Online |first=Tribune |date=2022-11-18 |title=Women have legal rights in Islam to hold leadership positions — Muslim scholars |url=https://tribuneonlineng.com/women-have-legal-rights-in-islam-to-hold-leadership-positions-muslim-scholars/ |access-date=2023-02-22 |newspaper=[[Nigerian Tribune]]|language=en-GB}}</ref>
Banyere enweghị ntụkwasị obi, Bello gosipụtara mwute ya maka mmeso obi ọjọọ e mere ụmụ nwoke Tagina mgbe ha nọ n'ụlọ mkpọrọ ma dụọ ndị ahụ metụtara ọdụ ka ha ghara ikwe ka ihe ọjọọ ahụ mee ka ha ghara ịga akwụkwọ ọzọ..<ref>{{Cite news |last=Dennis |first=Priscilla |date=2021-08-28 |title=Kidnapped pupils faced inhumane treatment - Wife of Niger Gov |url=https://dailypost.ng/2021/08/28/kidnapped-pupils-faced-inhumane-treatment-wife-of-niger-gov/ |location=Lagos, Nigeria|access-date=2023-02-22 |newspaper=[[Daily Post (Nigeria)|Daily Post]]|language=en-US}}</ref> N'oge mmalite nke usoro nke abụọ nke ọgwụ mgbochi COVID-19 na Steeti Naịja, Bello gbara ụmụ amaala ume ka ha mara nke ọma gbasara ọrịa a dị ize ndụ nke ya.<ref>{{Cite news |last=Online |first=Tribune |date=2021-12-09 |title=Niger governor’s wife flags off 2nd phase Of COVID-19 vaccination, others |url=https://tribuneonlineng.com/niger-governors-wife-flags-off-2nd-phase-of-covid-19-vaccination-others/ |access-date=2023-02-22 |newspaper=[[Nigerian Tribune]]|language=en-GB}}</ref> O gosikwara mmegide megide ndị na-eme ngagharị iwe na [[Nkewa (nkọwapụta)|ndị na-eme mgbanwe]] ma gbaa ha ume ka ha chegharịa echiche ha maka Nigeria nke kewara ekewa.<ref>{{Cite news |title=Secession: Niger Governor's wife sends message to Igboho, Asari|url=https://pmnewsnigeria.com/2021/03/30/secession-niger-governors-wife-sends-message-to-igboho-asari/ |location=Lagos, Nigeria|access-date=2023-02-22 |language=en-US|newspaper=[[P.M. News]]}}</ref>
N'afọ 2021, e nwere ebubo gbasara ndị otu NGO ya na-ere mmiri nye ndị bi na isi obodo steeti Minna, nke ọ gọrọ..<ref>{{Cite news |date=2021-06-13 |title=Outcry over Niger Gov wife's alleged involvement in selling water to residents {{!}} The Nation Newspaper |language=en-US |work=The Nation Newspaper |url=https://thenationonlineng.net/outcry-over-niger-gov-wifes-alleged-involvement-in-selling-water-to-residents/ |access-date=2023-02-22}}</ref><ref>{{Cite news |last=Online |first=Tribune |date=2021-06-18 |title=Niger gov’s wife rebuts sale of water to Minna residents |url=https://tribuneonlineng.com/niger-govs-wife-rebuts-sale-of-water-to-minna-residents/ |access-date=2023-02-22 |newspaper=[[Nigerian Tribune]]|language=en-GB}}</ref>
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
{{DEFAULTSORT:Bello, Amina Abubakar}}
011qvl2y7a44ryl493dk83pohppd8n2
728552
728551
2026-09-28T12:18:36Z
Adimora chidinma
15845
/* Echiche */
728552
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=Amina Abubakar Bello|birth_name=Amina Abdulsalami Abubakar|birth_date=1973|birth_place=Benni City, Edo State, Nigeria|occupation=Doctor|title=First Lady of Niger State|predecessor=Hajiya Jummai Babangida Aliyu|spouse=[[Abubakar Sani Bello]]|parents=}}
'''Amina Abubakar Bello''' bụ mbụ mbụ nke Niger State, Nigeria na onye dibịa bekee, ịdị n'alụ ụmụ na onye na-akwado ikike mmadụ
== Akụkọ ndụ ==
A mụrụ Bello na [[Benin City]], [[Edo State]], Naịjirịa na 1973. Ọ bụ ada onye bụbu onye ọkaikpe ukwu nke steeti Niger [[Fati Lami Abubakar]] na onye bụbu Onyeisi ala General [[Abdulsalami Abubakar]]. Ọ lụrụ Gọvanọ steeti Niger [[Abubakar Sani Bello]]. Ọ gụrụ akwụkwọ sekọndrị ya na ABU Zaria, Naịjirịa na United Kingdom. Ọ bụ dọkịta ọkachamara n'ihe gbasara ịmụ nwa na ụmụ nwanyị.<ref>{{Cite news |title=Dr Amina Abubakar Sani Bello : The true story of An erudite medical practitioner |language=en |work=Nigerian Voice |url=https://www.thenigerianvoice.com/news/286318/dr-amina-abubakar-sani-bello-the-true-story-of-an-erudite.html |access-date=2023-02-21}}</ref><ref>{{Cite web |last=Oyediji |first=Tayo |date=2019-11-18 |title=Meet NIGER 1st Lady, Dr AMINA BELLO Who Is Gen. ABDULSALAM ABUBAKAR'S Daughter |url=https://www.citypeopleonline.com/meet-niger-1st-lady-dr-amina-bello-who-is-gen-abdulsalam-abubakars-daughter/ |access-date=2023-02-21 |website=City People Magazine |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news |last=Ajumobi |first=Kemi |date=2020-09-11 |title=First Lady Of Niger State, AMINA ABUBAKAR BELLO, empowering women, solving the plight of their health concerns |url=https://businessday.ng/interview/women-in-business/article/first-lady-of-niger-state-amina-abubakar-bello-empowering-women-solving-the-plight-of-their-health-concerns/ |location=Lagos, Nigeria|access-date=2023-02-21 |newspaper=[[BusinessDay (Nigeria)|BusinessDay]]|language=en-US}}</ref> Mgbe a ṅụrụ di ya iyi dịka Gọvanọ nke Steeti Naịja, Bello rụrụ ọrụ afọ ofufo na General Hospital Minna, ebe ọ nọ na-elekọta ndị ọrịa.<ref>{{Cite news |last=vanguard |date=2015-07-14 |title=Gov's wife takes up job as gynaecologist |url=https://www.vanguardngr.com/2015/07/govs-wife-takes-up-job-as-gynaecologist/ |location=Lagos, Nigeria|access-date=2023-02-21 |newspaper=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]|language=en-GB}}</ref>
Na 2016, Bello hiwere ụlọ ọrụ ahụ [https://Raisefoundation.org.ng Raise Foundation.] Òtù a anọwo na-akwado maka ahụike ka mma maka ụmụ nwanyị, ọkachasị n'ihe gbasara nyocha na ọgwụgwọ kansa ara na cervical cancer, na-ekwusi ike na kansa cervical bụ nke anọ kachasị na-akpata ọnwụ n'etiti ụmụ nwanyị ma na-emetụta ihe dị ka nde mmadụ 4.1. Ọzọkwa, opekata mpe 80% nke ndị butere ọrịa ahụ si mba ndị dị ala na ndị na-enweta ego etiti dịka Naịjirịa.<ref>{{Cite news |date=2021-03-25 |title=How to eliminate cervical cancer in Nigeria by 2030 |url=https://guardian.ng/features/science/how-to-eliminate-cervical-cancer-in-nigeria-by-2030/ |location=Lagos, Nigeria|access-date=2023-02-22 |newspaper=[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]|language=en-US}}</ref> Site na ntọala ya na nkwado sitere na Mainstream Foundation, Bello guzobere ebe mmepe ụmụ nwanyị kachasị ọhụrụ na Kontagora nke e zubere iji nye ọrụ nlekọta ahụike nye ụmụ nwanyị ndị metụtara vesicovaginal fistula (VVF).<ref>{{Cite news |last=Ajumobi |first=Kemi |date=2020-09-11 |title=First Lady Of Niger State, AMINA ABUBAKAR BELLO, empowering women, solving the plight of their health concerns |url=https://businessday.ng/interview/women-in-business/article/first-lady-of-niger-state-amina-abubakar-bello-empowering-women-solving-the-plight-of-their-health-concerns/ |location=Lagos, Nigeria|access-date= 23-02-22 |newspaper=[[BusinessDay (Nigeria)|BusinessDay]]|language=en-US}}</ref>
== Echiche ==
Dịka akụkụ nke nkwado ya na mkpọsa kansa ara, Bello kọwara ọrụ dị mkpa nke ndị ndu okpukperechi na-arụ, na-ekwu, sị: "Anyị kwesịrị ịmata ọdịiche dị n'etiti okpukperechi na ahụike anyị. Anyị enweghị ike ịga Ụka ma ọ bụ ụlọ alakụba maka ndị pastọ na ndị imam anyị ka ha gwọọ anyị maka ọrịa kansa. Ee, anyị nwere ike ikpe ekpere n'ihi na ọ bụ naanị Chineke nwere ike ịgwọ anyị, mana Chineke enyela anyị ngwaọrụ ndị anyị kwesịrị iji nweta ọgwụgwọ ahụ."<ref>{{Cite news |last=Yaba |first=Mohammed I. |date=2022-11-07 |title=Stop patronising pastors, imams for cancer treatment – Niger gov’s wife tells women |url=https://dailytrust.com/stop-patronising-pastors-imams-for-cancer-treatment-niger-govs-wife-tells-women/ |access-date=2023-02-22 |newspaper=[[Daily Trust]]|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite news |last=Simon |first=Stephanie |date=2022-11-07 |title=Breast Cancer: Niger State Governor's wife stresses regular examination |url=https://von.gov.ng/breast-cancer-niger-state-governors-wife-stresses-regular-examination/ |access-date=2023-02-22 |newspaper=[[Voice of Nigeria]]|language=en-US}}</ref> Bello kwadoro ka e guzobe ụlọ ọrụ ndị nọọsụ na òtù gọọmentị na ndị na-abụghị nke gọọmentị na Naịjirịa iji mee ka ọrụ nke inye ara naanị n'etiti ndị nne na-enye nwa ara dị mfe.<ref>{{Cite news |last=Akintonde |first=Oluwasola |date=2022-08-11 |title=Niger State First Lady Urges Organisations To Establish Creche |url=https://von.gov.ng/niger-state-first-lady-urges-organisations-to-establish-creche/ |access-date=2023-02-22 |newspaper=[[Voice of Nigeria]]|language=en-US}}</ref>
Dịka Onyeisi oche nke Kọmitii Njikwa GBV, Bello kwadoro ka e mee iwu megide ime ihe ike dabere na nwoke na nwanyị na Steeti Niger, na-ekwu na ọ dị mkpa ka e guzobe ebe ndị ọzọ na-enye aka na Ụlọ ọgwụ izube niile dị na steeti ahụ iji lebara okwu gbasara ndina n'ike na mmegbu ndị ọzọ anya.<ref>{{Cite news |last=Minna |first=Abubakar Akote |date=2022-08-09 |title=Niger records 175 rape cases in 19 months |url=https://dailytrust.com/niger-records-175-rape-cases-in-19-months/ |access-date=2023-02-22 |newspaper=[[Daily Trust]]|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |last=Muhammad |first=Zahra |date=2022-08-10 |title=Niger Gov's Wife Says Male Child Molestation on an Increase |url=https://insightminna.com/niger-govs-wife-says-male-child-molestation-on-an-increase/ |access-date=2023-02-22 |website=Insightminna |language=en-US}}</ref> Bello bụkwa onye na-akwado agụmakwụkwọ ụmụ nwanyị n'ihi na ọ maara na ụmụ agbọghọ egosila n'ụwa niile ka oge na-aga na mgbe enyere ha ohere inweta agụmakwụkwọ, inweta nkà na ohere, ha agaghị abụ naanị ndị nnọchi anya mgbanwe kamakwa ndị nlereanya dị mma n'obodo.<ref>{{Cite news |last=Online |first=Tribune |date=2022-10-11 |title=Niger gov's wife charges parents on girl-child education |url=https://tribuneonlineng.com/niger-govs-wife-charges-parents-on-girl-child-education/ |access-date=2023-02-22 |newspaper=[[Nigerian Tribune]]|language=en-GB}}</ref> N'ịchọ ka ụmụ nwanyị sonye n'ọkwa ndị a họpụtara na ndị a họpụtara, Bello kpọrọ oku ka a gbanwee akụkọ site n'ụzọ okpukperechi na omenala..<ref>{{Cite news |last=Online |first=Tribune |date=2022-11-18 |title=Women have legal rights in Islam to hold leadership positions — Muslim scholars |url=https://tribuneonlineng.com/women-have-legal-rights-in-islam-to-hold-leadership-positions-muslim-scholars/ |access-date=2023-02-22 |newspaper=[[Nigerian Tribune]]|language=en-GB}}</ref>
Banyere enweghị ntụkwasị obi, Bello gosipụtara mwute ya maka mmeso obi ọjọọ e mere ụmụ nwoke Tagina mgbe ha nọ n'ụlọ mkpọrọ ma dụọ ndị ahụ metụtara ọdụ ka ha ghara ikwe ka ihe ọjọọ ahụ mee ka ha ghara ịga akwụkwọ ọzọ..<ref>{{Cite news |last=Dennis |first=Priscilla |date=2021-08-28 |title=Kidnapped pupils faced inhumane treatment - Wife of Niger Gov |url=https://dailypost.ng/2021/08/28/kidnapped-pupils-faced-inhumane-treatment-wife-of-niger-gov/ |location=Lagos, Nigeria|access-date=2023-02-22 |newspaper=[[Daily Post (Nigeria)|Daily Post]]|language=en-US}}</ref> N'oge mmalite nke usoro nke abụọ nke ọgwụ mgbochi COVID-19 na Steeti Naịja, Bello gbara ụmụ amaala ume ka ha mara nke ọma gbasara ọrịa a dị ize ndụ nke ya.<ref>{{Cite news |last=Online |first=Tribune |date=2021-12-09 |title=Niger governor’s wife flags off 2nd phase Of COVID-19 vaccination, others |url=https://tribuneonlineng.com/niger-governors-wife-flags-off-2nd-phase-of-covid-19-vaccination-others/ |access-date=2023-02-22 |newspaper=[[Nigerian Tribune]]|language=en-GB}}</ref> O gosikwara mmegide megide ndị na-eme ngagharị iwe na ndị na-eme mgbanwe ma gbaa ha ume ka ha chegharịa echiche ha maka Nigeria nke kewara ekewa.<ref>{{Cite news |title=Secession: Niger Governor's wife sends message to Igboho, Asari|url=https://pmnewsnigeria.com/2021/03/30/secession-niger-governors-wife-sends-message-to-igboho-asari/ |location=Lagos, Nigeria|access-date=2023-02-22 |language=en-US|newspaper=[[P.M. News]]}}</ref>
N'afọ 2021, e nwere ebubo gbasara ndị otu NGO ya na-ere mmiri nye ndị bi na isi obodo steeti Minna, nke ọ gọrọ..<ref>{{Cite news |date=2021-06-13 |title=Outcry over Niger Gov wife's alleged involvement in selling water to residents {{!}} The Nation Newspaper |language=en-US |work=The Nation Newspaper |url=https://thenationonlineng.net/outcry-over-niger-gov-wifes-alleged-involvement-in-selling-water-to-residents/ |access-date=2023-02-22}}</ref><ref>{{Cite news |last=Online |first=Tribune |date=2021-06-18 |title=Niger gov’s wife rebuts sale of water to Minna residents |url=https://tribuneonlineng.com/niger-govs-wife-rebuts-sale-of-water-to-minna-residents/ |access-date=2023-02-22 |newspaper=[[Nigerian Tribune]]|language=en-GB}}</ref>
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
{{DEFAULTSORT:Bello, Amina Abubakar}}
s56k037va6aumkhi9nmwmjutu2u35db
728627
728552
2026-09-28T17:49:45Z
Adimora chidinma
15845
728627
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=Amina Abubakar Bello|birth_name=Amina Abdulsalami Abubakar|birth_date=1973|birth_place=Benni City, Edo State, Nigeria|occupation=Doctor|title=First Lady of Niger State|predecessor=Hajiya Jummai Babangida Aliyu|spouse=[[Abubakar Sani Bello]]|parents=}}
'''Amina Abubakar Bello''' bụ mbụ mbụ nke Niger State, Nigeria na onye dibịa bekee, ịdị n'alụ ụmụ na onye na-akwado ikike mmadụ
== Akụkọ ndụ ==
A mụrụ Bello na [[Benin City]], [[Edo State]], Naịjirịa na 1973. Ọ bụ ada onye bụbu onye ọkaikpe ukwu nke steeti Niger [[Fati Lami Abubakar]] na onye bụbu Onyeisi ala General [[Abdulsalami Abubakar]]. Ọ lụrụ Gọvanọ steeti Niger [[Abubakar Sani Bello]]. Ọ gụrụ akwụkwọ sekọndrị ya na ABU Zaria, Naịjirịa na United Kingdom. Ọ bụ dọkịta ọkachamara n'ihe gbasara ịmụ nwa na ụmụ nwanyị.<ref>{{Cite news |title=Dr Amina Abubakar Sani Bello : The true story of An erudite medical practitioner |language=en |work=Nigerian Voice |url=https://www.thenigerianvoice.com/news/286318/dr-amina-abubakar-sani-bello-the-true-story-of-an-erudite.html |access-date=2023-02-21}}</ref><ref>{{Cite web |last=Oyediji |first=Tayo |date=2019-11-18 |title=Meet NIGER 1st Lady, Dr AMINA BELLO Who Is Gen. ABDULSALAM ABUBAKAR'S Daughter |url=https://www.citypeopleonline.com/meet-niger-1st-lady-dr-amina-bello-who-is-gen-abdulsalam-abubakars-daughter/ |access-date=2023-02-21 |website=City People Magazine |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news |last=Ajumobi |first=Kemi |date=2020-09-11 |title=First Lady Of Niger State, AMINA ABUBAKAR BELLO, empowering women, solving the plight of their health concerns |url=https://businessday.ng/interview/women-in-business/article/first-lady-of-niger-state-amina-abubakar-bello-empowering-women-solving-the-plight-of-their-health-concerns/ |location=Lagos, Nigeria|access-date=2023-02-21 |newspaper=[[BusinessDay (Nigeria)|BusinessDay]]|language=en-US}}</ref> Mgbe a ṅụrụ di ya iyi dịka Gọvanọ nke Steeti Naịja, Bello rụrụ ọrụ afọ ofufo na General Hospital Minna, ebe ọ nọ na-elekọta ndị ọrịa.<ref>{{Cite news |last=vanguard |date=2015-07-14 |title=Gov's wife takes up job as gynaecologist |url=https://www.vanguardngr.com/2015/07/govs-wife-takes-up-job-as-gynaecologist/ |location=Lagos, Nigeria|access-date=2023-02-21 |newspaper=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]|language=en-GB}}</ref>
Na 2016, Bello hiwere ụlọ ọrụ ahụ [https://Raisefoundation.org.ng Raise Foundation.] Òtù a anọwo na-akwado maka ahụike ka mma maka ụmụ nwanyị, ọkachasị n'ihe gbasara nyocha na ọgwụgwọ kansa ara na cervical cancer, na-ekwusi ike na kansa cervical bụ nke anọ kachasị na-akpata ọnwụ n'etiti ụmụ nwanyị ma na-emetụta ihe dị ka nde mmadụ 4.1. Ọzọkwa, opekata mpe 80% nke ndị butere ọrịa ahụ si mba ndị dị ala na ndị na-enweta ego etiti dịka Naịjirịa.<ref>{{Cite news |date=2021-03-25 |title=How to eliminate cervical cancer in Nigeria by 2030 |url=https://guardian.ng/features/science/how-to-eliminate-cervical-cancer-in-nigeria-by-2030/ |location=Lagos, Nigeria|access-date=2023-02-22 |newspaper=[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]|language=en-US}}</ref> Site na ntọala ya na nkwado sitere na Mainstream Foundation, Bello guzobere ebe mmepe ụmụ nwanyị kachasị ọhụrụ na Kontagora nke e zubere iji nye ọrụ nlekọta ahụike nye ụmụ nwanyị ndị metụtara vesicovaginal fistula (VVF).<ref>{{Cite news |last=Ajumobi |first=Kemi |date=2020-09-11 |title=First Lady Of Niger State, AMINA ABUBAKAR BELLO, empowering women, solving the plight of their health concerns |url=https://businessday.ng/interview/women-in-business/article/first-lady-of-niger-state-amina-abubakar-bello-empowering-women-solving-the-plight-of-their-health-concerns/ |location=Lagos, Nigeria|access-date= 23-02-22 |newspaper=[[BusinessDay (Nigeria)|BusinessDay]]|language=en-US}}</ref>
== Echiche ==
Dịka akụkụ nke nkwado ya na mkpọsa kansa ara, Bello kọwara ọrụ dị mkpa nke ndị ndu okpukperechi na-arụ, na-ekwu, sị: "Anyị kwesịrị ịmata ọdịiche dị n'etiti okpukperechi na ahụike anyị. Anyị enweghị ike ịga Ụka ma ọ bụ ụlọ alakụba maka ndị pastọ na ndị imam anyị ka ha gwọọ anyị maka ọrịa kansa. Ee, anyị nwere ike ikpe ekpere n'ihi na ọ bụ naanị Chineke nwere ike ịgwọ anyị, mana Chineke enyela anyị ngwaọrụ ndị anyị kwesịrị iji nweta ọgwụgwọ ahụ."<ref>{{Cite news |last=Yaba |first=Mohammed I. |date=2022-11-07 |title=Stop patronising pastors, imams for cancer treatment – Niger gov’s wife tells women |url=https://dailytrust.com/stop-patronising-pastors-imams-for-cancer-treatment-niger-govs-wife-tells-women/ |access-date=2023-02-22 |newspaper=[[Daily Trust]]|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite news |last=Simon |first=Stephanie |date=2022-11-07 |title=Breast Cancer: Niger State Governor's wife stresses regular examination |url=https://von.gov.ng/breast-cancer-niger-state-governors-wife-stresses-regular-examination/ |access-date=2023-02-22 |newspaper=[[Voice of Nigeria]]|language=en-US}}</ref> Bello kwadoro ka e guzobe ụlọ ọrụ ndị nọọsụ na òtù gọọmentị na ndị na-abụghị nke gọọmentị na Naịjirịa iji mee ka ọrụ nke inye ara naanị n'etiti ndị nne na-enye nwa ara dị mfe.<ref>{{Cite news |last=Akintonde |first=Oluwasola |date=2022-08-11 |title=Niger State First Lady Urges Organisations To Establish Creche |url=https://von.gov.ng/niger-state-first-lady-urges-organisations-to-establish-creche/ |access-date=2023-02-22 |newspaper=[[Voice of Nigeria]]|language=en-US}}</ref>
Dịka Onyeisi oche nke Kọmitii Njikwa GBV, Bello kwadoro ka e mee iwu megide ime ihe ike dabere na nwoke na nwanyị na Steeti Niger, na-ekwu na ọ dị mkpa ka e guzobe ebe ndị ọzọ na-enye aka na Ụlọ ọgwụ izube niile dị na steeti ahụ iji lebara okwu gbasara ndina n'ike na mmegbu ndị ọzọ anya.<ref>{{Cite news |last=Minna |first=Abubakar Akote |date=2022-08-09 |title=Niger records 175 rape cases in 19 months |url=https://dailytrust.com/niger-records-175-rape-cases-in-19-months/ |access-date=2023-02-22 |newspaper=[[Daily Trust]]|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |last=Muhammad |first=Zahra |date=2022-08-10 |title=Niger Gov's Wife Says Male Child Molestation on an Increase |url=https://insightminna.com/niger-govs-wife-says-male-child-molestation-on-an-increase/ |access-date=2023-02-22 |website=Insightminna |language=en-US}}</ref> Bello bụkwa onye na-akwado agụmakwụkwọ ụmụ nwanyị n'ihi na ọ maara na ụmụ agbọghọ egosila n'ụwa niile ka oge na-aga na mgbe enyere ha ohere inweta agụmakwụkwọ, inweta nkà na ohere, ha agaghị abụ naanị ndị nnọchi anya mgbanwe kamakwa ndị nlereanya dị mma n'obodo.<ref>{{Cite news |last=Online |first=Tribune |date=2022-10-11 |title=Niger gov's wife charges parents on girl-child education |url=https://tribuneonlineng.com/niger-govs-wife-charges-parents-on-girl-child-education/ |access-date=2023-02-22 |newspaper=[[Nigerian Tribune]]|language=en-GB}}</ref> N'ịchọ ka ụmụ nwanyị sonye n'ọkwa ndị a họpụtara na ndị a họpụtara, Bello kpọrọ oku ka a gbanwee akụkọ site n'ụzọ okpukperechi na omenala..<ref>{{Cite news |last=Online |first=Tribune |date=2022-11-18 |title=Women have legal rights in Islam to hold leadership positions — Muslim scholars |url=https://tribuneonlineng.com/women-have-legal-rights-in-islam-to-hold-leadership-positions-muslim-scholars/ |access-date=2023-02-22 |newspaper=[[Nigerian Tribune]]|language=en-GB}}</ref>
Banyere enweghị ntụkwasị obi, Bello gosipụtara mwute ya maka mmeso obi ọjọọ e mere ụmụ nwoke Tagina mgbe ha nọ n'ụlọ mkpọrọ ma dụọ ndị ahụ metụtara ọdụ ka ha ghara ikwe ka ihe ọjọọ ahụ mee ka ha ghara ịga akwụkwọ ọzọ..<ref>{{Cite news |last=Dennis |first=Priscilla |date=2021-08-28 |title=Kidnapped pupils faced inhumane treatment - Wife of Niger Gov |url=https://dailypost.ng/2021/08/28/kidnapped-pupils-faced-inhumane-treatment-wife-of-niger-gov/ |location=Lagos, Nigeria|access-date=2023-02-22 |newspaper=[[Daily Post (Nigeria)|Daily Post]]|language=en-US}}</ref> N'oge mmalite nke usoro nke abụọ nke ọgwụ mgbochi COVID-19 na Steeti Naịja, Bello gbara ụmụ amaala ume ka ha mara nke ọma gbasara ọrịa a dị ize ndụ nke ya.<ref>{{Cite news |last=Online |first=Tribune |date=2021-12-09 |title=Niger governor’s wife flags off 2nd phase Of COVID-19 vaccination, others |url=https://tribuneonlineng.com/niger-governors-wife-flags-off-2nd-phase-of-covid-19-vaccination-others/ |access-date=2023-02-22 |newspaper=[[Nigerian Tribune]]|language=en-GB}}</ref> O gosikwara mmegide megide ndị na-eme ngagharị iwe na ndị na-eme mgbanwe ma gbaa ha ume ka ha chegharịa echiche ha maka Nigeria nke kewara ekewa.<ref>{{Cite news |title=Secession: Niger Governor's wife sends message to Igboho, Asari|url=https://pmnewsnigeria.com/2021/03/30/secession-niger-governors-wife-sends-message-to-igboho-asari/ |location=Lagos, Nigeria|access-date=2023-02-22 |language=en-US|newspaper=[[P.M. News]]}}</ref>
N'afọ 2021, e nwere ebubo gbasara ndị otu NGO ya na-ere mmiri nye ndị bi na isi obodo steeti Minna, nke ọ gọrọ..<ref>{{Cite news |date=2021-06-13 |title=Outcry over Niger Gov wife's alleged involvement in selling water to residents {{!}} The Nation Newspaper |language=en-US |work=The Nation Newspaper |url=https://thenationonlineng.net/outcry-over-niger-gov-wifes-alleged-involvement-in-selling-water-to-residents/ |access-date=2023-02-22}}</ref><ref>{{Cite news |last=Online |first=Tribune |date=2021-06-18 |title=Niger gov’s wife rebuts sale of water to Minna residents |url=https://tribuneonlineng.com/niger-govs-wife-rebuts-sale-of-water-to-minna-residents/ |access-date=2023-02-22 |newspaper=[[Nigerian Tribune]]|language=en-GB}}</ref>
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Bello, Amina Abubakar}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
78163j5g2jv97jbrc7m0hy0da5rodh0
Amina Ahmed El-Imam
0
38913
728553
451722
2026-09-28T12:19:52Z
Adimora chidinma
15845
Added defaultsort
728553
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=Dr Amina Ahmed El-Imam|image=|caption=Amina Ahmed El-Imam|birth_date={{birth date and age|27 July 1983|df=y}}|nationality=[[Nigeria]]|citizenship=Nigerian|education=|alma_mater=[[Ahmadu Bello University|ABU]], [[Nottingham University]] [[United Kingdom]]|employer=Kwara State Government, University Of Ilorin|title=Kwara State Commissioner for Health}}
. <ref>{{Cite web|title=Amina M. Ahmed El-Imam|url=https://scholar.google.com.my/citations?user=b9QdSaYAAAAJ&hl=en|accessdate=2023-11-10|work=scholar.google.com.my}}</ref>'''Amina Ahmed El-Imam''' (amuru 27 Julaị 1983) bu onye Naijiria microbiologist, akwukwo na onye agha , Kọmishọna maka ngwaọrụ na Kwara State. Ọ bụ nwa amaala Offa, Kwara State na onye nkuzi ukwu na microbiology na Mahadum Ilorin, Nigeria <ref name=":0">{{Cite web|title=Amina Ahmed El-Imam {{!}} University of Ilorin - Academia.edu|url=https://unilorin.academia.edu/AminaAhmedElImam|accessdate=2023-11-10|work=unilorin.academia.edu}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web|author=Sulaimon|first=Adekunle|date=2023-08-14|title=UNILORIN don, others make Kwara commissioner-nominees list|url=https://punchng.com/unilorin-don-others-make-kwara-commissioner-nominees-list/|accessdate=2023-11-10|work=Punch Newspapers|language=en-US}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web|title=You are being redirected...|url=https://kwarastate.gov.ng/commissioner/dr-amina-ahmed-el-imam/|accessdate=2023-11-10|work=kwarastate.gov.ng}}</ref>
== Ndụ mmalite na agụmakwụkwọ ==
<ref>[https://web.archive.org/web/20231110073253/https://www.unilorin.edu.ng/wp-content/uploads/2021/07/STAFF-PROFILE-FORM-NEW-1.xlsx Staff profile] unilorin.edu.ng</ref>Amụrụ na 27 Julaị 1983, na Nigeria, El-Imam ikike nzere microbiology na Mahadum Ahmadu Bello, Zaria, Nigeria. [1] Ọ nọ na nwayọ 9 dị ka onye ọgụ egwu Fulbright na North Carolina State University, Raleigh, North Carolina.
== Ọrụ ==
. Ahmed El-Imam, onye isi nkuzi ihe na nri na microbiology ima ihe na Mahadum Ilorin, na-eje ozi dị ka onye nkuzi na microbiology. Ọ gụchara Ph.D. na Biological Systems and Organisms na Mahadum Nottingham na United Kingdom na 2017. Njem ikike ya gụkọ nzere Masters n'otu ngalaba ahụ site na Mahadum Ahmadu Bello na 2007 yana nzere nzere bachelọ na Biological Systems and Organisms site na otu mahadum ahụ na 2003
El-Imam bụ onye nkuzi ukwu na microbiology na Mahadum Ilorin, Nigeria, ọkachamara na nri na microbiology ụlọ ọrụ. Nchọpụta ya lekwasịrị anya n'ụzọ bụ isi na ichekwa nri na ịghọta microorganisms jikọtara ya na mmebi nke nri ọdịnala dị iche iche. Ọ na-edu otu nyocha ọkachamara na njikarịcha ndekọ ọnụ ọgụgụ nke usoro fermentative. <ref>[https://www.udemy.com/course/excellent-public-speaking--stage-fright/ Excellent Public Speaking ] udemy.com</ref>
== Ọrụ ndị ọkachamara ==
El-Imam weghaara ọkwa nke Kwara State Commissioner for Health na Septemba 5, 2023 <ref>{{Cite web|author=Shittu|first=Muftau Mubarak|date=2023-09-05|title=Dr. Amina Ahmed El-Imam Assumes Office as Kwara State Commissioner for Health, Vows to Elevate Healthcare in Kwara|url=https://thecrierng.com/dr-amina-ahmed-el-imam-assumes-office-as-kwara-state-commissioner-for-health-vows-to-elevate-healthcare-in-kwara/|accessdate=2023-11-10|work=The Crier|language=en-US}}</ref> ka ahọpụtachara ya na July 27, 2023 <ref>{{Cite web|author=Salami|first=Biodun|date=2023-08-18|title=What do you know about Kwara female commissioner-nominee Dr Amina El-Imam?|url=https://nigeriansketch.com/what-do-you-know-about-kwara-female-commissioner-nominee-dr-amina-el-imam/|accessdate=2023-11-10|work=Nigerian Sketch|language=en-US}}</ref> wee nweta nkwenye na August 29, 2023. <ref>{{Cite web|date=2023-08-29|title=Commissioner-designate, Dr Amina Ahmed El-Imam, appreciates Gov. AbdulRazaq, Olofa, Speaker, APC leaders, others|url=https://solidmedia974482948.wordpress.com/2023/08/29/commissioner-designate-dr-amina-ahmed-el-imam-appreciates-gov-abdulrazaq-olofa-speaker-apc-leaders-others/|accessdate=2023-11-10|work=Solid Media|language=en}}</ref>
== Mmezu ndị pụtara ìhè ==
El-Imam sonyeere Board Advisory of PressPayNg, ụlọ ọrụ teknụzụ agụmakwụkwọ na-enye ihe ngwọta ego okike maka ụmụ akwụkwọ kọleji na Nigeria. <ref name="auto">{{Cite web|author=press_admin|date=2022-05-26|title=Dr. Amina Ahmed El-Imam joins PressPayNg Advisory Board.|url=https://presspay.ng/news/2022/05/26/dr-amina-ahmed-el-imam-joins-presspayng-advisory-board/|accessdate=2023-11-10|work=PressPayNg Blog|language=en-US|archivedate=2023-11-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231110075046/https://presspay.ng/news/2022/05/26/dr-amina-ahmed-el-imam-joins-presspayng-advisory-board/}}</ref>
Ekwenyere nhọpụta El-Imam dị ka Kwara State Honorable Commissioner For Health na August 29, 2023. Ọ nọchitere anya Gọvanọ Kwara State na ọrụ ọchịchị. <ref>{{Cite web|title=Japa: Govt advised to use expertise, resources of diaspora to improve health - Daily Trust|url=https://dailytrust.com/japa-govt-advised-to-use-expertise-resources-of-diaspora-to-improve-health/|accessdate=2023-11-10|work=dailytrust.com}}</ref>
== Mgbasa ozi ahụike na Kwara ==
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
{{DEFAULTSORT:El-Imam, Amina Ahmed}}
pdlykwpaqalpm1ajwgpv2ng1sm3tg63
728554
728553
2026-09-28T12:31:23Z
Adimora chidinma
15845
728554
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=Dr Amina Ahmed El-Imam|image=|caption=Amina Ahmed El-Imam|birth_date={{birth date and age|27 July 1983|df=y}}|nationality=[[Nigeria]]|citizenship=Nigerian|education=|alma_mater=[[Ahmadu Bello University|ABU]], [[Nottingham University]] [[United Kingdom]]|employer=Kwara State Government, University Of Ilorin|title=Kwara State Commissioner for Health}}
. <ref>{{Cite web|title=Amina M. Ahmed El-Imam|url=https://scholar.google.com.my/citations?user=b9QdSaYAAAAJ&hl=en|accessdate=2023-11-10|work=scholar.google.com.my}}</ref>'''Amina Ahmed El-Imam''' (amuru 27 Julaị 1983) bu onye Naijiria microbiologist, akwukwo na onye agha , Kọmishọna maka ngwaọrụ na Kwara State. Ọ bụ nwa amaala Offa, Kwara State na onye nkuzi ukwu na microbiology na Mahadum Ilorin, Nigeria <ref name=":0">{{Cite web|title=Amina Ahmed El-Imam {{!}} University of Ilorin - Academia.edu|url=https://unilorin.academia.edu/AminaAhmedElImam|accessdate=2023-11-10|work=unilorin.academia.edu}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web|author=Sulaimon|first=Adekunle|date=2023-08-14|title=UNILORIN don, others make Kwara commissioner-nominees list|url=https://punchng.com/unilorin-don-others-make-kwara-commissioner-nominees-list/|accessdate=2023-11-10|work=Punch Newspapers|language=en-US}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web|title=You are being redirected...|url=https://kwarastate.gov.ng/commissioner/dr-amina-ahmed-el-imam/|accessdate=2023-11-10|work=kwarastate.gov.ng}}</ref>
== Ndụ mmalite na agụmakwụkwọ ==
A mụrụ El-Imam na ụbọchị iri abụọ na asaa nke ọnwa Julaị afọ 1983, na Naịjirịa, o nwetara akara ugo mmụta microbiology na [[Mahadum Ahmadu Bello]], Zaria, Naịjirịa.<ref>{{Cite web |title=Amina Ahmed El-Imam, Ph.D. |url=https://asm.org/Biographies/Amina-Ahmed-El-Imam,-Ph-D |access-date=2023-11-10 |website=ASM.org |language=en}}</ref> Ọ nọ na mmemme Fulbright [[Ọkà mmụta nleta | Ọkà mmụta nleta]] nke ọnwa itoolu na [[Mahadum Steeti North Carolina]], Raleigh, North Carolina. <ref>[https://www.unilorin.edu.ng/wp-content/uploads/2021/07/STAFF-PROFILE-FORM-NEW-1.xlsx Staff profile] unilorin.edu.ng</ref>
== Ọrụ ==
Ahmed El-Imam, onye nkuzi ukwu nke ọkachamara na nri na microbiology ụlọ ọrụ na [[Mahadum Ilorin]], na-eje ozi dị ka onye nkuzi na microbiology. Ọ gụchara PhD ya na Biological Systems and Organics na Mahadum Nottingham na United Kingdom na 2017. Njem agụmakwụkwọ ya gụnyekwara nzere Master na otu ngalaba ahụ na Mahadum Ahmadu Bello na 2007 na nzere bachelọ na Biological Systems and Organics site n'otu mahadum ahụ na 2003.<ref name=unot>{{cite thesis|author=Amina Ahmed El-Imam|title=Fermentative production of value-added products from sorghum bran|url=https://eprints.nottingham.ac.uk/43425/|location=[[University of Nottingham]]|degree=PhD|year=2017}}</ref>
===Academic===
El-Imam bụ onye nkuzi ukwu na microbiology na Mahadum Ilorin, Naịjirịa, ọkachamara na nri na microbiology ụlọ ọrụ mmepụta ihe.<ref>{{Cite news |last=Ogunyemi |first=Ifedayo |date=2022-03-05 |title=Unilorin don links poor attitude to time management to increasing poverty |url=https://tribuneonlineng.com/unilorin-don-links-poor-attitude-to-time-management-to-increasing-poverty/ |access-date=2023-11-10 |newspaper=[[Nigerian Tribune]]|language=en-GB}}</ref> Nnyocha ya lekwasịrị anya na [[ichekwa nri]] na ịghọta nje ndị na-adịghị ahụ anya nke metụtara mmebi nke nri ọdịnala dị iche iche. Ọ na-edu otu nnyocha pụrụ iche na nhazi ọnụọgụgụ nke usoro ịgbaze agbaze.<ref>[https://www.udemy.com/course/excellent-public-speaking--stage-fright/ Excellent Public Speaking ] udemy.com</ref>
== Ọrụ ndị ọkachamara ==
El-Imam weghaara ọkwa nke Kwara State Commissioner for Health na Septemba 5, 2023 <ref>{{Cite web|author=Shittu|first=Muftau Mubarak|date=2023-09-05|title=Dr. Amina Ahmed El-Imam Assumes Office as Kwara State Commissioner for Health, Vows to Elevate Healthcare in Kwara|url=https://thecrierng.com/dr-amina-ahmed-el-imam-assumes-office-as-kwara-state-commissioner-for-health-vows-to-elevate-healthcare-in-kwara/|accessdate=2023-11-10|work=The Crier|language=en-US}}</ref> ka ahọpụtachara ya na July 27, 2023 <ref>{{Cite web|author=Salami|first=Biodun|date=2023-08-18|title=What do you know about Kwara female commissioner-nominee Dr Amina El-Imam?|url=https://nigeriansketch.com/what-do-you-know-about-kwara-female-commissioner-nominee-dr-amina-el-imam/|accessdate=2023-11-10|work=Nigerian Sketch|language=en-US}}</ref> wee nweta nkwenye na August 29, 2023. <ref>{{Cite web|date=2023-08-29|title=Commissioner-designate, Dr Amina Ahmed El-Imam, appreciates Gov. AbdulRazaq, Olofa, Speaker, APC leaders, others|url=https://solidmedia974482948.wordpress.com/2023/08/29/commissioner-designate-dr-amina-ahmed-el-imam-appreciates-gov-abdulrazaq-olofa-speaker-apc-leaders-others/|accessdate=2023-11-10|work=Solid Media|language=en}}</ref>
== Mmezu ndị pụtara ìhè ==
El-Imam sonyeere Board Advisory nke PressPayNg, ụlọ ọrụ teknụzụ agụmakwụkwọ na-enye ihe ngwọta ego okike maka ụmụ akwụkwọ kọleji na Nigeria. <ref name="auto">{{Cite web|author=press_admin|date=2022-05-26|title=Dr. Amina Ahmed El-Imam joins PressPayNg Advisory Board.|url=https://presspay.ng/news/2022/05/26/dr-amina-ahmed-el-imam-joins-presspayng-advisory-board/|accessdate=2023-11-10|work=PressPayNg Blog|language=en-US|archivedate=2023-11-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231110075046/https://presspay.ng/news/2022/05/26/dr-amina-ahmed-el-imam-joins-presspayng-advisory-board/}}</ref>
Ekwenyere nhọpụta El-Imam dị ka Kwara State Honorable Commissioner For Health na August 29, 2023. Ọ nọchitere anya Gọvanọ Kwara State na ọrụ ọchịchị. <ref>{{Cite web|title=Japa: Govt advised to use expertise, resources of diaspora to improve health - Daily Trust|url=https://dailytrust.com/japa-govt-advised-to-use-expertise-resources-of-diaspora-to-improve-health/|accessdate=2023-11-10|work=dailytrust.com}}</ref>
== Mgbasa ozi ahụike na Kwara ==
El-Imam, sonyere nke ọma n'ọtụtụ atụmatụ dị iche iche. Ndị a gụnyere mmemme iziga ahụike n'ofe steeti ahụ, nleta na [[Offa Specialist Hospital]],<ref>{{Cite web|date=2023-10-08 |title=FREE SURGICAL OUTREACH ENTERS 2ND WEEK |url=http://www.kwaramoc.com.ng/2023/10/free-surgical-outreach-enters-2nd-week.html |access-date=2023-11-10}}</ref> na nleta gọọmentị na onye osisi dara ada nwụrụ na Ilorin.<ref>{{Cite news |last=Olesin |first=Abdullahi |date=2023-10-23 |title=2 Die As Tree Falls On Commuters In Kwara |url=https://leadership.ng/2-die-as-tree-falls-on-commuters-in-kwara/ |access-date=2023-11-10 |language=en-US|newspaper=[[Leadership (newspaper)|Leadership]]}}</ref> Additionally, o tinyere aka dị mkpa n'ọrụ mmalite nke mkpọsa ọrịa Measles nke afọ 2023 na mgbasa ozi mgbochi ọrịa kwa ụbọchị na Ilorin<ref>{{Cite web|date=2023-10-28 |title=KWARA GOVT LAUNCHES ANTI-MEASLES VACCINATION CAMPAIGN FOR UNDER-FIVE CHILDREN |url=http://www.kwaramoc.com.ng/2023/10/kwara-govt-launches-anti-measles.html |access-date=2023-11-10 |language=en-GB}}</ref> Nkwenye Gọvanọ kwadoro maka mgbasa ozi ahụike steeti ahụ mere ka o doo anya na mbọ ndị a dị mkpa.<ref>{{Cite web |last=Fagbayi |first=Grace |date=2023-09-19 |title=Kwara free health sugry |url=https://radiokwara.com/news/general-news/gov-abdulrahman-abdulrazak-kwara-free-surgical-health/ |access-date=2023-11-10 |website=Radio Kwara News |language=en-US}}</ref> Ọzọkwa, Dr. El-Imam weghaara Ụlọ Ọgwụ Ọrịa Kansa,<ref>{{Cite web |last=Ogor |first=Jennifer |date=2023-10-06 |title=Kwara lays foundation for cancer treatment centre |url=https://radionigeria.gov.ng/2023/10/06/kwara-lays-foundation-for-cancer-treatment-centre/ |access-date=2023-11-10 |website=FRCN HQ |language=en-US |archive-date=10 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231110080706/https://radionigeria.gov.ng/2023/10/06/kwara-lays-foundation-for-cancer-treatment-centre/ |url-status=dead }}</ref> na-ekwu maka ọnụọgụgụ dị egwu nke ọnwụ kansa 62,000 kwa afọ na Naịjirịa, dịka Gọvanọ [[AbdulRahman AbdulRazaq|Abdulrahaman Abdulrazaq]] si kwuo na Ọktoba 6, 2023.<ref>{{Cite news |last=Adebayo |first=Abdulrazaq |date=2023-10-06 |title=Nigeria records 62,000 cancer deaths annually - Gov Abdulrazaq |url=https://dailypost.ng/2023/10/06/10-million-cancer-cases-recorded-yearly-in-nigeria-gov-abdulrazaq/ |location=Lagos, Nigeria|access-date=2023-11-10 |newspaper=[[Daily Post (Nigeria)|Daily Post]]|language=en-US}}</ref> Usoro a zuru oke na-egosi nkwa ya ime ka ahụike dịkwuo mma na idozi nsogbu ahụike dị oke mkpa na Kwara Steeti.
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
{{DEFAULTSORT:El-Imam, Amina Ahmed}}
9wamxkf41vws2nzqu4hdxfi7ori5fe7
728555
728554
2026-09-28T12:32:05Z
Adimora chidinma
15845
/* Ndụ mmalite na agụmakwụkwọ */
728555
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=Dr Amina Ahmed El-Imam|image=|caption=Amina Ahmed El-Imam|birth_date={{birth date and age|27 July 1983|df=y}}|nationality=[[Nigeria]]|citizenship=Nigerian|education=|alma_mater=[[Ahmadu Bello University|ABU]], [[Nottingham University]] [[United Kingdom]]|employer=Kwara State Government, University Of Ilorin|title=Kwara State Commissioner for Health}}
. <ref>{{Cite web|title=Amina M. Ahmed El-Imam|url=https://scholar.google.com.my/citations?user=b9QdSaYAAAAJ&hl=en|accessdate=2023-11-10|work=scholar.google.com.my}}</ref>'''Amina Ahmed El-Imam''' (amuru 27 Julaị 1983) bu onye Naijiria microbiologist, akwukwo na onye agha , Kọmishọna maka ngwaọrụ na Kwara State. Ọ bụ nwa amaala Offa, Kwara State na onye nkuzi ukwu na microbiology na Mahadum Ilorin, Nigeria <ref name=":0">{{Cite web|title=Amina Ahmed El-Imam {{!}} University of Ilorin - Academia.edu|url=https://unilorin.academia.edu/AminaAhmedElImam|accessdate=2023-11-10|work=unilorin.academia.edu}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web|author=Sulaimon|first=Adekunle|date=2023-08-14|title=UNILORIN don, others make Kwara commissioner-nominees list|url=https://punchng.com/unilorin-don-others-make-kwara-commissioner-nominees-list/|accessdate=2023-11-10|work=Punch Newspapers|language=en-US}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web|title=You are being redirected...|url=https://kwarastate.gov.ng/commissioner/dr-amina-ahmed-el-imam/|accessdate=2023-11-10|work=kwarastate.gov.ng}}</ref>
== Ndụ mmalite na agụmakwụkwọ ==
A mụrụ El-Imam na ụbọchị iri abụọ na asaa nke ọnwa Julaị afọ 1983, na Naịjirịa, o nwetara akara ugo mmụta microbiology na Mahadum Ahmadu Bello, Zaria, Naịjirịa.<ref>{{Cite web |title=Amina Ahmed El-Imam, Ph.D. |url=https://asm.org/Biographies/Amina-Ahmed-El-Imam,-Ph-D |access-date=2023-11-10 |website=ASM.org |language=en}}</ref> Ọ nọ na mmemme Fulbright Ọkà mmụta nleta nke ọnwa itoolu na Mahadum Steeti North Carolina, Raleigh, North Carolina. <ref>[https://www.unilorin.edu.ng/wp-content/uploads/2021/07/STAFF-PROFILE-FORM-NEW-1.xlsx Staff profile] unilorin.edu.ng</ref>
== Ọrụ ==
Ahmed El-Imam, onye nkuzi ukwu nke ọkachamara na nri na microbiology ụlọ ọrụ na [[Mahadum Ilorin]], na-eje ozi dị ka onye nkuzi na microbiology. Ọ gụchara PhD ya na Biological Systems and Organics na Mahadum Nottingham na United Kingdom na 2017. Njem agụmakwụkwọ ya gụnyekwara nzere Master na otu ngalaba ahụ na Mahadum Ahmadu Bello na 2007 na nzere bachelọ na Biological Systems and Organics site n'otu mahadum ahụ na 2003.<ref name=unot>{{cite thesis|author=Amina Ahmed El-Imam|title=Fermentative production of value-added products from sorghum bran|url=https://eprints.nottingham.ac.uk/43425/|location=[[University of Nottingham]]|degree=PhD|year=2017}}</ref>
===Academic===
El-Imam bụ onye nkuzi ukwu na microbiology na Mahadum Ilorin, Naịjirịa, ọkachamara na nri na microbiology ụlọ ọrụ mmepụta ihe.<ref>{{Cite news |last=Ogunyemi |first=Ifedayo |date=2022-03-05 |title=Unilorin don links poor attitude to time management to increasing poverty |url=https://tribuneonlineng.com/unilorin-don-links-poor-attitude-to-time-management-to-increasing-poverty/ |access-date=2023-11-10 |newspaper=[[Nigerian Tribune]]|language=en-GB}}</ref> Nnyocha ya lekwasịrị anya na [[ichekwa nri]] na ịghọta nje ndị na-adịghị ahụ anya nke metụtara mmebi nke nri ọdịnala dị iche iche. Ọ na-edu otu nnyocha pụrụ iche na nhazi ọnụọgụgụ nke usoro ịgbaze agbaze.<ref>[https://www.udemy.com/course/excellent-public-speaking--stage-fright/ Excellent Public Speaking ] udemy.com</ref>
== Ọrụ ndị ọkachamara ==
El-Imam weghaara ọkwa nke Kwara State Commissioner for Health na Septemba 5, 2023 <ref>{{Cite web|author=Shittu|first=Muftau Mubarak|date=2023-09-05|title=Dr. Amina Ahmed El-Imam Assumes Office as Kwara State Commissioner for Health, Vows to Elevate Healthcare in Kwara|url=https://thecrierng.com/dr-amina-ahmed-el-imam-assumes-office-as-kwara-state-commissioner-for-health-vows-to-elevate-healthcare-in-kwara/|accessdate=2023-11-10|work=The Crier|language=en-US}}</ref> ka ahọpụtachara ya na July 27, 2023 <ref>{{Cite web|author=Salami|first=Biodun|date=2023-08-18|title=What do you know about Kwara female commissioner-nominee Dr Amina El-Imam?|url=https://nigeriansketch.com/what-do-you-know-about-kwara-female-commissioner-nominee-dr-amina-el-imam/|accessdate=2023-11-10|work=Nigerian Sketch|language=en-US}}</ref> wee nweta nkwenye na August 29, 2023. <ref>{{Cite web|date=2023-08-29|title=Commissioner-designate, Dr Amina Ahmed El-Imam, appreciates Gov. AbdulRazaq, Olofa, Speaker, APC leaders, others|url=https://solidmedia974482948.wordpress.com/2023/08/29/commissioner-designate-dr-amina-ahmed-el-imam-appreciates-gov-abdulrazaq-olofa-speaker-apc-leaders-others/|accessdate=2023-11-10|work=Solid Media|language=en}}</ref>
== Mmezu ndị pụtara ìhè ==
El-Imam sonyeere Board Advisory nke PressPayNg, ụlọ ọrụ teknụzụ agụmakwụkwọ na-enye ihe ngwọta ego okike maka ụmụ akwụkwọ kọleji na Nigeria. <ref name="auto">{{Cite web|author=press_admin|date=2022-05-26|title=Dr. Amina Ahmed El-Imam joins PressPayNg Advisory Board.|url=https://presspay.ng/news/2022/05/26/dr-amina-ahmed-el-imam-joins-presspayng-advisory-board/|accessdate=2023-11-10|work=PressPayNg Blog|language=en-US|archivedate=2023-11-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231110075046/https://presspay.ng/news/2022/05/26/dr-amina-ahmed-el-imam-joins-presspayng-advisory-board/}}</ref>
Ekwenyere nhọpụta El-Imam dị ka Kwara State Honorable Commissioner For Health na August 29, 2023. Ọ nọchitere anya Gọvanọ Kwara State na ọrụ ọchịchị. <ref>{{Cite web|title=Japa: Govt advised to use expertise, resources of diaspora to improve health - Daily Trust|url=https://dailytrust.com/japa-govt-advised-to-use-expertise-resources-of-diaspora-to-improve-health/|accessdate=2023-11-10|work=dailytrust.com}}</ref>
== Mgbasa ozi ahụike na Kwara ==
El-Imam, sonyere nke ọma n'ọtụtụ atụmatụ dị iche iche. Ndị a gụnyere mmemme iziga ahụike n'ofe steeti ahụ, nleta na [[Offa Specialist Hospital]],<ref>{{Cite web|date=2023-10-08 |title=FREE SURGICAL OUTREACH ENTERS 2ND WEEK |url=http://www.kwaramoc.com.ng/2023/10/free-surgical-outreach-enters-2nd-week.html |access-date=2023-11-10}}</ref> na nleta gọọmentị na onye osisi dara ada nwụrụ na Ilorin.<ref>{{Cite news |last=Olesin |first=Abdullahi |date=2023-10-23 |title=2 Die As Tree Falls On Commuters In Kwara |url=https://leadership.ng/2-die-as-tree-falls-on-commuters-in-kwara/ |access-date=2023-11-10 |language=en-US|newspaper=[[Leadership (newspaper)|Leadership]]}}</ref> Additionally, o tinyere aka dị mkpa n'ọrụ mmalite nke mkpọsa ọrịa Measles nke afọ 2023 na mgbasa ozi mgbochi ọrịa kwa ụbọchị na Ilorin<ref>{{Cite web|date=2023-10-28 |title=KWARA GOVT LAUNCHES ANTI-MEASLES VACCINATION CAMPAIGN FOR UNDER-FIVE CHILDREN |url=http://www.kwaramoc.com.ng/2023/10/kwara-govt-launches-anti-measles.html |access-date=2023-11-10 |language=en-GB}}</ref> Nkwenye Gọvanọ kwadoro maka mgbasa ozi ahụike steeti ahụ mere ka o doo anya na mbọ ndị a dị mkpa.<ref>{{Cite web |last=Fagbayi |first=Grace |date=2023-09-19 |title=Kwara free health sugry |url=https://radiokwara.com/news/general-news/gov-abdulrahman-abdulrazak-kwara-free-surgical-health/ |access-date=2023-11-10 |website=Radio Kwara News |language=en-US}}</ref> Ọzọkwa, Dr. El-Imam weghaara Ụlọ Ọgwụ Ọrịa Kansa,<ref>{{Cite web |last=Ogor |first=Jennifer |date=2023-10-06 |title=Kwara lays foundation for cancer treatment centre |url=https://radionigeria.gov.ng/2023/10/06/kwara-lays-foundation-for-cancer-treatment-centre/ |access-date=2023-11-10 |website=FRCN HQ |language=en-US |archive-date=10 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231110080706/https://radionigeria.gov.ng/2023/10/06/kwara-lays-foundation-for-cancer-treatment-centre/ |url-status=dead }}</ref> na-ekwu maka ọnụọgụgụ dị egwu nke ọnwụ kansa 62,000 kwa afọ na Naịjirịa, dịka Gọvanọ [[AbdulRahman AbdulRazaq|Abdulrahaman Abdulrazaq]] si kwuo na Ọktoba 6, 2023.<ref>{{Cite news |last=Adebayo |first=Abdulrazaq |date=2023-10-06 |title=Nigeria records 62,000 cancer deaths annually - Gov Abdulrazaq |url=https://dailypost.ng/2023/10/06/10-million-cancer-cases-recorded-yearly-in-nigeria-gov-abdulrazaq/ |location=Lagos, Nigeria|access-date=2023-11-10 |newspaper=[[Daily Post (Nigeria)|Daily Post]]|language=en-US}}</ref> Usoro a zuru oke na-egosi nkwa ya ime ka ahụike dịkwuo mma na idozi nsogbu ahụike dị oke mkpa na Kwara Steeti.
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
{{DEFAULTSORT:El-Imam, Amina Ahmed}}
h0pbr204vrshv4v5el3998ityn3s8oj
728556
728555
2026-09-28T12:32:37Z
Adimora chidinma
15845
/* Ọrụ */
728556
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=Dr Amina Ahmed El-Imam|image=|caption=Amina Ahmed El-Imam|birth_date={{birth date and age|27 July 1983|df=y}}|nationality=[[Nigeria]]|citizenship=Nigerian|education=|alma_mater=[[Ahmadu Bello University|ABU]], [[Nottingham University]] [[United Kingdom]]|employer=Kwara State Government, University Of Ilorin|title=Kwara State Commissioner for Health}}
. <ref>{{Cite web|title=Amina M. Ahmed El-Imam|url=https://scholar.google.com.my/citations?user=b9QdSaYAAAAJ&hl=en|accessdate=2023-11-10|work=scholar.google.com.my}}</ref>'''Amina Ahmed El-Imam''' (amuru 27 Julaị 1983) bu onye Naijiria microbiologist, akwukwo na onye agha , Kọmishọna maka ngwaọrụ na Kwara State. Ọ bụ nwa amaala Offa, Kwara State na onye nkuzi ukwu na microbiology na Mahadum Ilorin, Nigeria <ref name=":0">{{Cite web|title=Amina Ahmed El-Imam {{!}} University of Ilorin - Academia.edu|url=https://unilorin.academia.edu/AminaAhmedElImam|accessdate=2023-11-10|work=unilorin.academia.edu}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web|author=Sulaimon|first=Adekunle|date=2023-08-14|title=UNILORIN don, others make Kwara commissioner-nominees list|url=https://punchng.com/unilorin-don-others-make-kwara-commissioner-nominees-list/|accessdate=2023-11-10|work=Punch Newspapers|language=en-US}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web|title=You are being redirected...|url=https://kwarastate.gov.ng/commissioner/dr-amina-ahmed-el-imam/|accessdate=2023-11-10|work=kwarastate.gov.ng}}</ref>
== Ndụ mmalite na agụmakwụkwọ ==
A mụrụ El-Imam na ụbọchị iri abụọ na asaa nke ọnwa Julaị afọ 1983, na Naịjirịa, o nwetara akara ugo mmụta microbiology na Mahadum Ahmadu Bello, Zaria, Naịjirịa.<ref>{{Cite web |title=Amina Ahmed El-Imam, Ph.D. |url=https://asm.org/Biographies/Amina-Ahmed-El-Imam,-Ph-D |access-date=2023-11-10 |website=ASM.org |language=en}}</ref> Ọ nọ na mmemme Fulbright Ọkà mmụta nleta nke ọnwa itoolu na Mahadum Steeti North Carolina, Raleigh, North Carolina. <ref>[https://www.unilorin.edu.ng/wp-content/uploads/2021/07/STAFF-PROFILE-FORM-NEW-1.xlsx Staff profile] unilorin.edu.ng</ref>
== Ọrụ ==
Ahmed El-Imam, onye nkuzi ukwu nke ọkachamara na nri na microbiology ụlọ ọrụ na Mahadum Ilorin, na-eje ozi dị ka onye nkuzi na microbiology. Ọ gụchara PhD ya na Biological Systems and Organics na Mahadum Nottingham na United Kingdom na 2017. Njem agụmakwụkwọ ya gụnyekwara nzere Master na otu ngalaba ahụ na Mahadum Ahmadu Bello na 2007 na nzere bachelọ na Biological Systems and Organics site n'otu mahadum ahụ na 2003.<ref name=unot>{{cite thesis|author=Amina Ahmed El-Imam|title=Fermentative production of value-added products from sorghum bran|url=https://eprints.nottingham.ac.uk/43425/|location=[[University of Nottingham]]|degree=PhD|year=2017}}</ref>
===Academic===
El-Imam bụ onye nkuzi ukwu na microbiology na Mahadum Ilorin, Naịjirịa, ọkachamara na nri na microbiology ụlọ ọrụ mmepụta ihe.<ref>{{Cite news |last=Ogunyemi |first=Ifedayo |date=2022-03-05 |title=Unilorin don links poor attitude to time management to increasing poverty |url=https://tribuneonlineng.com/unilorin-don-links-poor-attitude-to-time-management-to-increasing-poverty/ |access-date=2023-11-10 |newspaper=[[Nigerian Tribune]]|language=en-GB}}</ref> Nnyocha ya lekwasịrị anya na ichekwa nri na ịghọta nje ndị na-adịghị ahụ anya nke metụtara mmebi nke nri ọdịnala dị iche iche. Ọ na-edu otu nnyocha pụrụ iche na nhazi ọnụọgụgụ nke usoro ịgbaze agbaze.<ref>[https://www.udemy.com/course/excellent-public-speaking--stage-fright/ Excellent Public Speaking ] udemy.com</ref>
== Ọrụ ndị ọkachamara ==
El-Imam weghaara ọkwa nke Kwara State Commissioner for Health na Septemba 5, 2023 <ref>{{Cite web|author=Shittu|first=Muftau Mubarak|date=2023-09-05|title=Dr. Amina Ahmed El-Imam Assumes Office as Kwara State Commissioner for Health, Vows to Elevate Healthcare in Kwara|url=https://thecrierng.com/dr-amina-ahmed-el-imam-assumes-office-as-kwara-state-commissioner-for-health-vows-to-elevate-healthcare-in-kwara/|accessdate=2023-11-10|work=The Crier|language=en-US}}</ref> ka ahọpụtachara ya na July 27, 2023 <ref>{{Cite web|author=Salami|first=Biodun|date=2023-08-18|title=What do you know about Kwara female commissioner-nominee Dr Amina El-Imam?|url=https://nigeriansketch.com/what-do-you-know-about-kwara-female-commissioner-nominee-dr-amina-el-imam/|accessdate=2023-11-10|work=Nigerian Sketch|language=en-US}}</ref> wee nweta nkwenye na August 29, 2023. <ref>{{Cite web|date=2023-08-29|title=Commissioner-designate, Dr Amina Ahmed El-Imam, appreciates Gov. AbdulRazaq, Olofa, Speaker, APC leaders, others|url=https://solidmedia974482948.wordpress.com/2023/08/29/commissioner-designate-dr-amina-ahmed-el-imam-appreciates-gov-abdulrazaq-olofa-speaker-apc-leaders-others/|accessdate=2023-11-10|work=Solid Media|language=en}}</ref>
== Mmezu ndị pụtara ìhè ==
El-Imam sonyeere Board Advisory nke PressPayNg, ụlọ ọrụ teknụzụ agụmakwụkwọ na-enye ihe ngwọta ego okike maka ụmụ akwụkwọ kọleji na Nigeria. <ref name="auto">{{Cite web|author=press_admin|date=2022-05-26|title=Dr. Amina Ahmed El-Imam joins PressPayNg Advisory Board.|url=https://presspay.ng/news/2022/05/26/dr-amina-ahmed-el-imam-joins-presspayng-advisory-board/|accessdate=2023-11-10|work=PressPayNg Blog|language=en-US|archivedate=2023-11-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231110075046/https://presspay.ng/news/2022/05/26/dr-amina-ahmed-el-imam-joins-presspayng-advisory-board/}}</ref>
Ekwenyere nhọpụta El-Imam dị ka Kwara State Honorable Commissioner For Health na August 29, 2023. Ọ nọchitere anya Gọvanọ Kwara State na ọrụ ọchịchị. <ref>{{Cite web|title=Japa: Govt advised to use expertise, resources of diaspora to improve health - Daily Trust|url=https://dailytrust.com/japa-govt-advised-to-use-expertise-resources-of-diaspora-to-improve-health/|accessdate=2023-11-10|work=dailytrust.com}}</ref>
== Mgbasa ozi ahụike na Kwara ==
El-Imam, sonyere nke ọma n'ọtụtụ atụmatụ dị iche iche. Ndị a gụnyere mmemme iziga ahụike n'ofe steeti ahụ, nleta na [[Offa Specialist Hospital]],<ref>{{Cite web|date=2023-10-08 |title=FREE SURGICAL OUTREACH ENTERS 2ND WEEK |url=http://www.kwaramoc.com.ng/2023/10/free-surgical-outreach-enters-2nd-week.html |access-date=2023-11-10}}</ref> na nleta gọọmentị na onye osisi dara ada nwụrụ na Ilorin.<ref>{{Cite news |last=Olesin |first=Abdullahi |date=2023-10-23 |title=2 Die As Tree Falls On Commuters In Kwara |url=https://leadership.ng/2-die-as-tree-falls-on-commuters-in-kwara/ |access-date=2023-11-10 |language=en-US|newspaper=[[Leadership (newspaper)|Leadership]]}}</ref> Additionally, o tinyere aka dị mkpa n'ọrụ mmalite nke mkpọsa ọrịa Measles nke afọ 2023 na mgbasa ozi mgbochi ọrịa kwa ụbọchị na Ilorin<ref>{{Cite web|date=2023-10-28 |title=KWARA GOVT LAUNCHES ANTI-MEASLES VACCINATION CAMPAIGN FOR UNDER-FIVE CHILDREN |url=http://www.kwaramoc.com.ng/2023/10/kwara-govt-launches-anti-measles.html |access-date=2023-11-10 |language=en-GB}}</ref> Nkwenye Gọvanọ kwadoro maka mgbasa ozi ahụike steeti ahụ mere ka o doo anya na mbọ ndị a dị mkpa.<ref>{{Cite web |last=Fagbayi |first=Grace |date=2023-09-19 |title=Kwara free health sugry |url=https://radiokwara.com/news/general-news/gov-abdulrahman-abdulrazak-kwara-free-surgical-health/ |access-date=2023-11-10 |website=Radio Kwara News |language=en-US}}</ref> Ọzọkwa, Dr. El-Imam weghaara Ụlọ Ọgwụ Ọrịa Kansa,<ref>{{Cite web |last=Ogor |first=Jennifer |date=2023-10-06 |title=Kwara lays foundation for cancer treatment centre |url=https://radionigeria.gov.ng/2023/10/06/kwara-lays-foundation-for-cancer-treatment-centre/ |access-date=2023-11-10 |website=FRCN HQ |language=en-US |archive-date=10 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231110080706/https://radionigeria.gov.ng/2023/10/06/kwara-lays-foundation-for-cancer-treatment-centre/ |url-status=dead }}</ref> na-ekwu maka ọnụọgụgụ dị egwu nke ọnwụ kansa 62,000 kwa afọ na Naịjirịa, dịka Gọvanọ [[AbdulRahman AbdulRazaq|Abdulrahaman Abdulrazaq]] si kwuo na Ọktoba 6, 2023.<ref>{{Cite news |last=Adebayo |first=Abdulrazaq |date=2023-10-06 |title=Nigeria records 62,000 cancer deaths annually - Gov Abdulrazaq |url=https://dailypost.ng/2023/10/06/10-million-cancer-cases-recorded-yearly-in-nigeria-gov-abdulrazaq/ |location=Lagos, Nigeria|access-date=2023-11-10 |newspaper=[[Daily Post (Nigeria)|Daily Post]]|language=en-US}}</ref> Usoro a zuru oke na-egosi nkwa ya ime ka ahụike dịkwuo mma na idozi nsogbu ahụike dị oke mkpa na Kwara Steeti.
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
{{DEFAULTSORT:El-Imam, Amina Ahmed}}
4o9atq41schbj0y1oxhxvtdxhep605w
728557
728556
2026-09-28T12:33:10Z
Adimora chidinma
15845
/* Academic */
728557
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=Dr Amina Ahmed El-Imam|image=|caption=Amina Ahmed El-Imam|birth_date={{birth date and age|27 July 1983|df=y}}|nationality=[[Nigeria]]|citizenship=Nigerian|education=|alma_mater=[[Ahmadu Bello University|ABU]], [[Nottingham University]] [[United Kingdom]]|employer=Kwara State Government, University Of Ilorin|title=Kwara State Commissioner for Health}}
. <ref>{{Cite web|title=Amina M. Ahmed El-Imam|url=https://scholar.google.com.my/citations?user=b9QdSaYAAAAJ&hl=en|accessdate=2023-11-10|work=scholar.google.com.my}}</ref>'''Amina Ahmed El-Imam''' (amuru 27 Julaị 1983) bu onye Naijiria microbiologist, akwukwo na onye agha , Kọmishọna maka ngwaọrụ na Kwara State. Ọ bụ nwa amaala Offa, Kwara State na onye nkuzi ukwu na microbiology na Mahadum Ilorin, Nigeria <ref name=":0">{{Cite web|title=Amina Ahmed El-Imam {{!}} University of Ilorin - Academia.edu|url=https://unilorin.academia.edu/AminaAhmedElImam|accessdate=2023-11-10|work=unilorin.academia.edu}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web|author=Sulaimon|first=Adekunle|date=2023-08-14|title=UNILORIN don, others make Kwara commissioner-nominees list|url=https://punchng.com/unilorin-don-others-make-kwara-commissioner-nominees-list/|accessdate=2023-11-10|work=Punch Newspapers|language=en-US}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web|title=You are being redirected...|url=https://kwarastate.gov.ng/commissioner/dr-amina-ahmed-el-imam/|accessdate=2023-11-10|work=kwarastate.gov.ng}}</ref>
== Ndụ mmalite na agụmakwụkwọ ==
A mụrụ El-Imam na ụbọchị iri abụọ na asaa nke ọnwa Julaị afọ 1983, na Naịjirịa, o nwetara akara ugo mmụta microbiology na Mahadum Ahmadu Bello, Zaria, Naịjirịa.<ref>{{Cite web |title=Amina Ahmed El-Imam, Ph.D. |url=https://asm.org/Biographies/Amina-Ahmed-El-Imam,-Ph-D |access-date=2023-11-10 |website=ASM.org |language=en}}</ref> Ọ nọ na mmemme Fulbright Ọkà mmụta nleta nke ọnwa itoolu na Mahadum Steeti North Carolina, Raleigh, North Carolina. <ref>[https://www.unilorin.edu.ng/wp-content/uploads/2021/07/STAFF-PROFILE-FORM-NEW-1.xlsx Staff profile] unilorin.edu.ng</ref>
== Ọrụ ==
Ahmed El-Imam, onye nkuzi ukwu nke ọkachamara na nri na microbiology ụlọ ọrụ na Mahadum Ilorin, na-eje ozi dị ka onye nkuzi na microbiology. Ọ gụchara PhD ya na Biological Systems and Organics na Mahadum Nottingham na United Kingdom na 2017. Njem agụmakwụkwọ ya gụnyekwara nzere Master na otu ngalaba ahụ na Mahadum Ahmadu Bello na 2007 na nzere bachelọ na Biological Systems and Organics site n'otu mahadum ahụ na 2003.<ref name=unot>{{cite thesis|author=Amina Ahmed El-Imam|title=Fermentative production of value-added products from sorghum bran|url=https://eprints.nottingham.ac.uk/43425/|location=[[University of Nottingham]]|degree=PhD|year=2017}}</ref>
===Agụmakwụkwọ===
El-Imam bụ onye nkuzi ukwu na microbiology na Mahadum Ilorin, Naịjirịa, ọkachamara na nri na microbiology ụlọ ọrụ mmepụta ihe.<ref>{{Cite news |last=Ogunyemi |first=Ifedayo |date=2022-03-05 |title=Unilorin don links poor attitude to time management to increasing poverty |url=https://tribuneonlineng.com/unilorin-don-links-poor-attitude-to-time-management-to-increasing-poverty/ |access-date=2023-11-10 |newspaper=[[Nigerian Tribune]]|language=en-GB}}</ref> Nnyocha ya lekwasịrị anya na ichekwa nri na ịghọta nje ndị na-adịghị ahụ anya nke metụtara mmebi nke nri ọdịnala dị iche iche. Ọ na-edu otu nnyocha pụrụ iche na nhazi ọnụọgụgụ nke usoro ịgbaze agbaze.<ref>[https://www.udemy.com/course/excellent-public-speaking--stage-fright/ Excellent Public Speaking ] udemy.com</ref>
== Ọrụ ndị ọkachamara ==
El-Imam weghaara ọkwa nke Kwara State Commissioner for Health na Septemba 5, 2023 <ref>{{Cite web|author=Shittu|first=Muftau Mubarak|date=2023-09-05|title=Dr. Amina Ahmed El-Imam Assumes Office as Kwara State Commissioner for Health, Vows to Elevate Healthcare in Kwara|url=https://thecrierng.com/dr-amina-ahmed-el-imam-assumes-office-as-kwara-state-commissioner-for-health-vows-to-elevate-healthcare-in-kwara/|accessdate=2023-11-10|work=The Crier|language=en-US}}</ref> ka ahọpụtachara ya na July 27, 2023 <ref>{{Cite web|author=Salami|first=Biodun|date=2023-08-18|title=What do you know about Kwara female commissioner-nominee Dr Amina El-Imam?|url=https://nigeriansketch.com/what-do-you-know-about-kwara-female-commissioner-nominee-dr-amina-el-imam/|accessdate=2023-11-10|work=Nigerian Sketch|language=en-US}}</ref> wee nweta nkwenye na August 29, 2023. <ref>{{Cite web|date=2023-08-29|title=Commissioner-designate, Dr Amina Ahmed El-Imam, appreciates Gov. AbdulRazaq, Olofa, Speaker, APC leaders, others|url=https://solidmedia974482948.wordpress.com/2023/08/29/commissioner-designate-dr-amina-ahmed-el-imam-appreciates-gov-abdulrazaq-olofa-speaker-apc-leaders-others/|accessdate=2023-11-10|work=Solid Media|language=en}}</ref>
== Mmezu ndị pụtara ìhè ==
El-Imam sonyeere Board Advisory nke PressPayNg, ụlọ ọrụ teknụzụ agụmakwụkwọ na-enye ihe ngwọta ego okike maka ụmụ akwụkwọ kọleji na Nigeria. <ref name="auto">{{Cite web|author=press_admin|date=2022-05-26|title=Dr. Amina Ahmed El-Imam joins PressPayNg Advisory Board.|url=https://presspay.ng/news/2022/05/26/dr-amina-ahmed-el-imam-joins-presspayng-advisory-board/|accessdate=2023-11-10|work=PressPayNg Blog|language=en-US|archivedate=2023-11-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231110075046/https://presspay.ng/news/2022/05/26/dr-amina-ahmed-el-imam-joins-presspayng-advisory-board/}}</ref>
Ekwenyere nhọpụta El-Imam dị ka Kwara State Honorable Commissioner For Health na August 29, 2023. Ọ nọchitere anya Gọvanọ Kwara State na ọrụ ọchịchị. <ref>{{Cite web|title=Japa: Govt advised to use expertise, resources of diaspora to improve health - Daily Trust|url=https://dailytrust.com/japa-govt-advised-to-use-expertise-resources-of-diaspora-to-improve-health/|accessdate=2023-11-10|work=dailytrust.com}}</ref>
== Mgbasa ozi ahụike na Kwara ==
El-Imam, sonyere nke ọma n'ọtụtụ atụmatụ dị iche iche. Ndị a gụnyere mmemme iziga ahụike n'ofe steeti ahụ, nleta na [[Offa Specialist Hospital]],<ref>{{Cite web|date=2023-10-08 |title=FREE SURGICAL OUTREACH ENTERS 2ND WEEK |url=http://www.kwaramoc.com.ng/2023/10/free-surgical-outreach-enters-2nd-week.html |access-date=2023-11-10}}</ref> na nleta gọọmentị na onye osisi dara ada nwụrụ na Ilorin.<ref>{{Cite news |last=Olesin |first=Abdullahi |date=2023-10-23 |title=2 Die As Tree Falls On Commuters In Kwara |url=https://leadership.ng/2-die-as-tree-falls-on-commuters-in-kwara/ |access-date=2023-11-10 |language=en-US|newspaper=[[Leadership (newspaper)|Leadership]]}}</ref> Additionally, o tinyere aka dị mkpa n'ọrụ mmalite nke mkpọsa ọrịa Measles nke afọ 2023 na mgbasa ozi mgbochi ọrịa kwa ụbọchị na Ilorin<ref>{{Cite web|date=2023-10-28 |title=KWARA GOVT LAUNCHES ANTI-MEASLES VACCINATION CAMPAIGN FOR UNDER-FIVE CHILDREN |url=http://www.kwaramoc.com.ng/2023/10/kwara-govt-launches-anti-measles.html |access-date=2023-11-10 |language=en-GB}}</ref> Nkwenye Gọvanọ kwadoro maka mgbasa ozi ahụike steeti ahụ mere ka o doo anya na mbọ ndị a dị mkpa.<ref>{{Cite web |last=Fagbayi |first=Grace |date=2023-09-19 |title=Kwara free health sugry |url=https://radiokwara.com/news/general-news/gov-abdulrahman-abdulrazak-kwara-free-surgical-health/ |access-date=2023-11-10 |website=Radio Kwara News |language=en-US}}</ref> Ọzọkwa, Dr. El-Imam weghaara Ụlọ Ọgwụ Ọrịa Kansa,<ref>{{Cite web |last=Ogor |first=Jennifer |date=2023-10-06 |title=Kwara lays foundation for cancer treatment centre |url=https://radionigeria.gov.ng/2023/10/06/kwara-lays-foundation-for-cancer-treatment-centre/ |access-date=2023-11-10 |website=FRCN HQ |language=en-US |archive-date=10 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231110080706/https://radionigeria.gov.ng/2023/10/06/kwara-lays-foundation-for-cancer-treatment-centre/ |url-status=dead }}</ref> na-ekwu maka ọnụọgụgụ dị egwu nke ọnwụ kansa 62,000 kwa afọ na Naịjirịa, dịka Gọvanọ [[AbdulRahman AbdulRazaq|Abdulrahaman Abdulrazaq]] si kwuo na Ọktoba 6, 2023.<ref>{{Cite news |last=Adebayo |first=Abdulrazaq |date=2023-10-06 |title=Nigeria records 62,000 cancer deaths annually - Gov Abdulrazaq |url=https://dailypost.ng/2023/10/06/10-million-cancer-cases-recorded-yearly-in-nigeria-gov-abdulrazaq/ |location=Lagos, Nigeria|access-date=2023-11-10 |newspaper=[[Daily Post (Nigeria)|Daily Post]]|language=en-US}}</ref> Usoro a zuru oke na-egosi nkwa ya ime ka ahụike dịkwuo mma na idozi nsogbu ahụike dị oke mkpa na Kwara Steeti.
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
{{DEFAULTSORT:El-Imam, Amina Ahmed}}
owlyql0ukcx3c3gc4p7ydp8b4wg1a3c
728558
728557
2026-09-28T12:34:14Z
Adimora chidinma
15845
/* Mgbasa ozi ahụike na Kwara */
728558
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=Dr Amina Ahmed El-Imam|image=|caption=Amina Ahmed El-Imam|birth_date={{birth date and age|27 July 1983|df=y}}|nationality=[[Nigeria]]|citizenship=Nigerian|education=|alma_mater=[[Ahmadu Bello University|ABU]], [[Nottingham University]] [[United Kingdom]]|employer=Kwara State Government, University Of Ilorin|title=Kwara State Commissioner for Health}}
. <ref>{{Cite web|title=Amina M. Ahmed El-Imam|url=https://scholar.google.com.my/citations?user=b9QdSaYAAAAJ&hl=en|accessdate=2023-11-10|work=scholar.google.com.my}}</ref>'''Amina Ahmed El-Imam''' (amuru 27 Julaị 1983) bu onye Naijiria microbiologist, akwukwo na onye agha , Kọmishọna maka ngwaọrụ na Kwara State. Ọ bụ nwa amaala Offa, Kwara State na onye nkuzi ukwu na microbiology na Mahadum Ilorin, Nigeria <ref name=":0">{{Cite web|title=Amina Ahmed El-Imam {{!}} University of Ilorin - Academia.edu|url=https://unilorin.academia.edu/AminaAhmedElImam|accessdate=2023-11-10|work=unilorin.academia.edu}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web|author=Sulaimon|first=Adekunle|date=2023-08-14|title=UNILORIN don, others make Kwara commissioner-nominees list|url=https://punchng.com/unilorin-don-others-make-kwara-commissioner-nominees-list/|accessdate=2023-11-10|work=Punch Newspapers|language=en-US}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web|title=You are being redirected...|url=https://kwarastate.gov.ng/commissioner/dr-amina-ahmed-el-imam/|accessdate=2023-11-10|work=kwarastate.gov.ng}}</ref>
== Ndụ mmalite na agụmakwụkwọ ==
A mụrụ El-Imam na ụbọchị iri abụọ na asaa nke ọnwa Julaị afọ 1983, na Naịjirịa, o nwetara akara ugo mmụta microbiology na Mahadum Ahmadu Bello, Zaria, Naịjirịa.<ref>{{Cite web |title=Amina Ahmed El-Imam, Ph.D. |url=https://asm.org/Biographies/Amina-Ahmed-El-Imam,-Ph-D |access-date=2023-11-10 |website=ASM.org |language=en}}</ref> Ọ nọ na mmemme Fulbright Ọkà mmụta nleta nke ọnwa itoolu na Mahadum Steeti North Carolina, Raleigh, North Carolina. <ref>[https://www.unilorin.edu.ng/wp-content/uploads/2021/07/STAFF-PROFILE-FORM-NEW-1.xlsx Staff profile] unilorin.edu.ng</ref>
== Ọrụ ==
Ahmed El-Imam, onye nkuzi ukwu nke ọkachamara na nri na microbiology ụlọ ọrụ na Mahadum Ilorin, na-eje ozi dị ka onye nkuzi na microbiology. Ọ gụchara PhD ya na Biological Systems and Organics na Mahadum Nottingham na United Kingdom na 2017. Njem agụmakwụkwọ ya gụnyekwara nzere Master na otu ngalaba ahụ na Mahadum Ahmadu Bello na 2007 na nzere bachelọ na Biological Systems and Organics site n'otu mahadum ahụ na 2003.<ref name=unot>{{cite thesis|author=Amina Ahmed El-Imam|title=Fermentative production of value-added products from sorghum bran|url=https://eprints.nottingham.ac.uk/43425/|location=[[University of Nottingham]]|degree=PhD|year=2017}}</ref>
===Agụmakwụkwọ===
El-Imam bụ onye nkuzi ukwu na microbiology na Mahadum Ilorin, Naịjirịa, ọkachamara na nri na microbiology ụlọ ọrụ mmepụta ihe.<ref>{{Cite news |last=Ogunyemi |first=Ifedayo |date=2022-03-05 |title=Unilorin don links poor attitude to time management to increasing poverty |url=https://tribuneonlineng.com/unilorin-don-links-poor-attitude-to-time-management-to-increasing-poverty/ |access-date=2023-11-10 |newspaper=[[Nigerian Tribune]]|language=en-GB}}</ref> Nnyocha ya lekwasịrị anya na ichekwa nri na ịghọta nje ndị na-adịghị ahụ anya nke metụtara mmebi nke nri ọdịnala dị iche iche. Ọ na-edu otu nnyocha pụrụ iche na nhazi ọnụọgụgụ nke usoro ịgbaze agbaze.<ref>[https://www.udemy.com/course/excellent-public-speaking--stage-fright/ Excellent Public Speaking ] udemy.com</ref>
== Ọrụ ndị ọkachamara ==
El-Imam weghaara ọkwa nke Kwara State Commissioner for Health na Septemba 5, 2023 <ref>{{Cite web|author=Shittu|first=Muftau Mubarak|date=2023-09-05|title=Dr. Amina Ahmed El-Imam Assumes Office as Kwara State Commissioner for Health, Vows to Elevate Healthcare in Kwara|url=https://thecrierng.com/dr-amina-ahmed-el-imam-assumes-office-as-kwara-state-commissioner-for-health-vows-to-elevate-healthcare-in-kwara/|accessdate=2023-11-10|work=The Crier|language=en-US}}</ref> ka ahọpụtachara ya na July 27, 2023 <ref>{{Cite web|author=Salami|first=Biodun|date=2023-08-18|title=What do you know about Kwara female commissioner-nominee Dr Amina El-Imam?|url=https://nigeriansketch.com/what-do-you-know-about-kwara-female-commissioner-nominee-dr-amina-el-imam/|accessdate=2023-11-10|work=Nigerian Sketch|language=en-US}}</ref> wee nweta nkwenye na August 29, 2023. <ref>{{Cite web|date=2023-08-29|title=Commissioner-designate, Dr Amina Ahmed El-Imam, appreciates Gov. AbdulRazaq, Olofa, Speaker, APC leaders, others|url=https://solidmedia974482948.wordpress.com/2023/08/29/commissioner-designate-dr-amina-ahmed-el-imam-appreciates-gov-abdulrazaq-olofa-speaker-apc-leaders-others/|accessdate=2023-11-10|work=Solid Media|language=en}}</ref>
== Mmezu ndị pụtara ìhè ==
El-Imam sonyeere Board Advisory nke PressPayNg, ụlọ ọrụ teknụzụ agụmakwụkwọ na-enye ihe ngwọta ego okike maka ụmụ akwụkwọ kọleji na Nigeria. <ref name="auto">{{Cite web|author=press_admin|date=2022-05-26|title=Dr. Amina Ahmed El-Imam joins PressPayNg Advisory Board.|url=https://presspay.ng/news/2022/05/26/dr-amina-ahmed-el-imam-joins-presspayng-advisory-board/|accessdate=2023-11-10|work=PressPayNg Blog|language=en-US|archivedate=2023-11-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231110075046/https://presspay.ng/news/2022/05/26/dr-amina-ahmed-el-imam-joins-presspayng-advisory-board/}}</ref>
Ekwenyere nhọpụta El-Imam dị ka Kwara State Honorable Commissioner For Health na August 29, 2023. Ọ nọchitere anya Gọvanọ Kwara State na ọrụ ọchịchị. <ref>{{Cite web|title=Japa: Govt advised to use expertise, resources of diaspora to improve health - Daily Trust|url=https://dailytrust.com/japa-govt-advised-to-use-expertise-resources-of-diaspora-to-improve-health/|accessdate=2023-11-10|work=dailytrust.com}}</ref>
== Mgbasa ozi ahụike na Kwara ==
El-Imam, sonyere nke ọma n'ọtụtụ atụmatụ dị iche iche. Ndị a gụnyere mmemme iziga ahụike n'ofe steeti ahụ, nleta na Offa Specialist Hospital,<ref>{{Cite web|date=2023-10-08 |title=FREE SURGICAL OUTREACH ENTERS 2ND WEEK |url=http://www.kwaramoc.com.ng/2023/10/free-surgical-outreach-enters-2nd-week.html |access-date=2023-11-10}}</ref> na nleta gọọmentị na onye osisi dara ada nwụrụ na Ilorin.<ref>{{Cite news |last=Olesin |first=Abdullahi |date=2023-10-23 |title=2 Die As Tree Falls On Commuters In Kwara |url=https://leadership.ng/2-die-as-tree-falls-on-commuters-in-kwara/ |access-date=2023-11-10 |language=en-US|newspaper=[[Leadership (newspaper)|Leadership]]}}</ref> Additionally, o tinyere aka dị mkpa n'ọrụ mmalite nke mkpọsa ọrịa Measles nke afọ 2023 na mgbasa ozi mgbochi ọrịa kwa ụbọchị na Ilorin<ref>{{Cite web|date=2023-10-28 |title=KWARA GOVT LAUNCHES ANTI-MEASLES VACCINATION CAMPAIGN FOR UNDER-FIVE CHILDREN |url=http://www.kwaramoc.com.ng/2023/10/kwara-govt-launches-anti-measles.html |access-date=2023-11-10 |language=en-GB}}</ref> Nkwenye Gọvanọ kwadoro maka mgbasa ozi ahụike steeti ahụ mere ka o doo anya na mbọ ndị a dị mkpa.<ref>{{Cite web |last=Fagbayi |first=Grace |date=2023-09-19 |title=Kwara free health sugry |url=https://radiokwara.com/news/general-news/gov-abdulrahman-abdulrazak-kwara-free-surgical-health/ |access-date=2023-11-10 |website=Radio Kwara News |language=en-US}}</ref> Ọzọkwa, Dr. El-Imam weghaara Ụlọ Ọgwụ Ọrịa Kansa,<ref>{{Cite web |last=Ogor |first=Jennifer |date=2023-10-06 |title=Kwara lays foundation for cancer treatment centre |url=https://radionigeria.gov.ng/2023/10/06/kwara-lays-foundation-for-cancer-treatment-centre/ |access-date=2023-11-10 |website=FRCN HQ |language=en-US |archive-date=10 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231110080706/https://radionigeria.gov.ng/2023/10/06/kwara-lays-foundation-for-cancer-treatment-centre/ |url-status=dead }}</ref> na-ekwu maka ọnụọgụgụ dị egwu nke ọnwụ kansa 62,000 kwa afọ na Naịjirịa, dịka Gọvanọ Abdulrahaman Abdulrazaq si kwuo na Ọktoba 6, 2023.<ref>{{Cite news |last=Adebayo |first=Abdulrazaq |date=2023-10-06 |title=Nigeria records 62,000 cancer deaths annually - Gov Abdulrazaq |url=https://dailypost.ng/2023/10/06/10-million-cancer-cases-recorded-yearly-in-nigeria-gov-abdulrazaq/ |location=Lagos, Nigeria|access-date=2023-11-10 |newspaper=[[Daily Post (Nigeria)|Daily Post]]|language=en-US}}</ref> Usoro a zuru oke na-egosi nkwa ya ime ka ahụike dịkwuo mma na idozi nsogbu ahụike dị oke mkpa na Kwara Steeti.
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
{{DEFAULTSORT:El-Imam, Amina Ahmed}}
lpmtl6hmjy8kgcmitshf06r10hizozm
728626
728558
2026-09-28T17:48:57Z
Adimora chidinma
15845
728626
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=Dr Amina Ahmed El-Imam|image=|caption=Amina Ahmed El-Imam|birth_date={{birth date and age|27 July 1983|df=y}}|nationality=[[Nigeria]]|citizenship=Nigerian|education=|alma_mater=[[Ahmadu Bello University|ABU]], [[Nottingham University]] [[United Kingdom]]|employer=Kwara State Government, University Of Ilorin|title=Kwara State Commissioner for Health}}
. <ref>{{Cite web|title=Amina M. Ahmed El-Imam|url=https://scholar.google.com.my/citations?user=b9QdSaYAAAAJ&hl=en|accessdate=2023-11-10|work=scholar.google.com.my}}</ref>'''Amina Ahmed El-Imam''' (amuru 27 Julaị 1983) bu onye Naijiria microbiologist, akwukwo na onye agha , Kọmishọna maka ngwaọrụ na Kwara State. Ọ bụ nwa amaala Offa, Kwara State na onye nkuzi ukwu na microbiology na Mahadum Ilorin, Nigeria <ref name=":0">{{Cite web|title=Amina Ahmed El-Imam {{!}} University of Ilorin - Academia.edu|url=https://unilorin.academia.edu/AminaAhmedElImam|accessdate=2023-11-10|work=unilorin.academia.edu}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web|author=Sulaimon|first=Adekunle|date=2023-08-14|title=UNILORIN don, others make Kwara commissioner-nominees list|url=https://punchng.com/unilorin-don-others-make-kwara-commissioner-nominees-list/|accessdate=2023-11-10|work=Punch Newspapers|language=en-US}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web|title=You are being redirected...|url=https://kwarastate.gov.ng/commissioner/dr-amina-ahmed-el-imam/|accessdate=2023-11-10|work=kwarastate.gov.ng}}</ref>
== Ndụ mmalite na agụmakwụkwọ ==
A mụrụ El-Imam na ụbọchị iri abụọ na asaa nke ọnwa Julaị afọ 1983, na Naịjirịa, o nwetara akara ugo mmụta microbiology na Mahadum Ahmadu Bello, Zaria, Naịjirịa.<ref>{{Cite web |title=Amina Ahmed El-Imam, Ph.D. |url=https://asm.org/Biographies/Amina-Ahmed-El-Imam,-Ph-D |access-date=2023-11-10 |website=ASM.org |language=en}}</ref> Ọ nọ na mmemme Fulbright Ọkà mmụta nleta nke ọnwa itoolu na Mahadum Steeti North Carolina, Raleigh, North Carolina. <ref>[https://www.unilorin.edu.ng/wp-content/uploads/2021/07/STAFF-PROFILE-FORM-NEW-1.xlsx Staff profile] unilorin.edu.ng</ref>
== Ọrụ ==
Ahmed El-Imam, onye nkuzi ukwu nke ọkachamara na nri na microbiology ụlọ ọrụ na Mahadum Ilorin, na-eje ozi dị ka onye nkuzi na microbiology. Ọ gụchara PhD ya na Biological Systems and Organics na Mahadum Nottingham na United Kingdom na 2017. Njem agụmakwụkwọ ya gụnyekwara nzere Master na otu ngalaba ahụ na Mahadum Ahmadu Bello na 2007 na nzere bachelọ na Biological Systems and Organics site n'otu mahadum ahụ na 2003.<ref name=unot>{{cite thesis|author=Amina Ahmed El-Imam|title=Fermentative production of value-added products from sorghum bran|url=https://eprints.nottingham.ac.uk/43425/|location=[[University of Nottingham]]|degree=PhD|year=2017}}</ref>
===Agụmakwụkwọ===
El-Imam bụ onye nkuzi ukwu na microbiology na Mahadum Ilorin, Naịjirịa, ọkachamara na nri na microbiology ụlọ ọrụ mmepụta ihe.<ref>{{Cite news |last=Ogunyemi |first=Ifedayo |date=2022-03-05 |title=Unilorin don links poor attitude to time management to increasing poverty |url=https://tribuneonlineng.com/unilorin-don-links-poor-attitude-to-time-management-to-increasing-poverty/ |access-date=2023-11-10 |newspaper=[[Nigerian Tribune]]|language=en-GB}}</ref> Nnyocha ya lekwasịrị anya na ichekwa nri na ịghọta nje ndị na-adịghị ahụ anya nke metụtara mmebi nke nri ọdịnala dị iche iche. Ọ na-edu otu nnyocha pụrụ iche na nhazi ọnụọgụgụ nke usoro ịgbaze agbaze.<ref>[https://www.udemy.com/course/excellent-public-speaking--stage-fright/ Excellent Public Speaking ] udemy.com</ref>
== Ọrụ ndị ọkachamara ==
El-Imam weghaara ọkwa nke Kwara State Commissioner for Health na Septemba 5, 2023 <ref>{{Cite web|author=Shittu|first=Muftau Mubarak|date=2023-09-05|title=Dr. Amina Ahmed El-Imam Assumes Office as Kwara State Commissioner for Health, Vows to Elevate Healthcare in Kwara|url=https://thecrierng.com/dr-amina-ahmed-el-imam-assumes-office-as-kwara-state-commissioner-for-health-vows-to-elevate-healthcare-in-kwara/|accessdate=2023-11-10|work=The Crier|language=en-US}}</ref> ka ahọpụtachara ya na July 27, 2023 <ref>{{Cite web|author=Salami|first=Biodun|date=2023-08-18|title=What do you know about Kwara female commissioner-nominee Dr Amina El-Imam?|url=https://nigeriansketch.com/what-do-you-know-about-kwara-female-commissioner-nominee-dr-amina-el-imam/|accessdate=2023-11-10|work=Nigerian Sketch|language=en-US}}</ref> wee nweta nkwenye na August 29, 2023. <ref>{{Cite web|date=2023-08-29|title=Commissioner-designate, Dr Amina Ahmed El-Imam, appreciates Gov. AbdulRazaq, Olofa, Speaker, APC leaders, others|url=https://solidmedia974482948.wordpress.com/2023/08/29/commissioner-designate-dr-amina-ahmed-el-imam-appreciates-gov-abdulrazaq-olofa-speaker-apc-leaders-others/|accessdate=2023-11-10|work=Solid Media|language=en}}</ref>
== Mmezu ndị pụtara ìhè ==
El-Imam sonyeere Board Advisory nke PressPayNg, ụlọ ọrụ teknụzụ agụmakwụkwọ na-enye ihe ngwọta ego okike maka ụmụ akwụkwọ kọleji na Nigeria. <ref name="auto">{{Cite web|author=press_admin|date=2022-05-26|title=Dr. Amina Ahmed El-Imam joins PressPayNg Advisory Board.|url=https://presspay.ng/news/2022/05/26/dr-amina-ahmed-el-imam-joins-presspayng-advisory-board/|accessdate=2023-11-10|work=PressPayNg Blog|language=en-US|archivedate=2023-11-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231110075046/https://presspay.ng/news/2022/05/26/dr-amina-ahmed-el-imam-joins-presspayng-advisory-board/}}</ref>
Ekwenyere nhọpụta El-Imam dị ka Kwara State Honorable Commissioner For Health na August 29, 2023. Ọ nọchitere anya Gọvanọ Kwara State na ọrụ ọchịchị. <ref>{{Cite web|title=Japa: Govt advised to use expertise, resources of diaspora to improve health - Daily Trust|url=https://dailytrust.com/japa-govt-advised-to-use-expertise-resources-of-diaspora-to-improve-health/|accessdate=2023-11-10|work=dailytrust.com}}</ref>
== Mgbasa ozi ahụike na Kwara ==
El-Imam, sonyere nke ọma n'ọtụtụ atụmatụ dị iche iche. Ndị a gụnyere mmemme iziga ahụike n'ofe steeti ahụ, nleta na Offa Specialist Hospital,<ref>{{Cite web|date=2023-10-08 |title=FREE SURGICAL OUTREACH ENTERS 2ND WEEK |url=http://www.kwaramoc.com.ng/2023/10/free-surgical-outreach-enters-2nd-week.html |access-date=2023-11-10}}</ref> na nleta gọọmentị na onye osisi dara ada nwụrụ na Ilorin.<ref>{{Cite news |last=Olesin |first=Abdullahi |date=2023-10-23 |title=2 Die As Tree Falls On Commuters In Kwara |url=https://leadership.ng/2-die-as-tree-falls-on-commuters-in-kwara/ |access-date=2023-11-10 |language=en-US|newspaper=[[Leadership (newspaper)|Leadership]]}}</ref> Additionally, o tinyere aka dị mkpa n'ọrụ mmalite nke mkpọsa ọrịa Measles nke afọ 2023 na mgbasa ozi mgbochi ọrịa kwa ụbọchị na Ilorin<ref>{{Cite web|date=2023-10-28 |title=KWARA GOVT LAUNCHES ANTI-MEASLES VACCINATION CAMPAIGN FOR UNDER-FIVE CHILDREN |url=http://www.kwaramoc.com.ng/2023/10/kwara-govt-launches-anti-measles.html |access-date=2023-11-10 |language=en-GB}}</ref> Nkwenye Gọvanọ kwadoro maka mgbasa ozi ahụike steeti ahụ mere ka o doo anya na mbọ ndị a dị mkpa.<ref>{{Cite web |last=Fagbayi |first=Grace |date=2023-09-19 |title=Kwara free health sugry |url=https://radiokwara.com/news/general-news/gov-abdulrahman-abdulrazak-kwara-free-surgical-health/ |access-date=2023-11-10 |website=Radio Kwara News |language=en-US}}</ref> Ọzọkwa, Dr. El-Imam weghaara Ụlọ Ọgwụ Ọrịa Kansa,<ref>{{Cite web |last=Ogor |first=Jennifer |date=2023-10-06 |title=Kwara lays foundation for cancer treatment centre |url=https://radionigeria.gov.ng/2023/10/06/kwara-lays-foundation-for-cancer-treatment-centre/ |access-date=2023-11-10 |website=FRCN HQ |language=en-US |archive-date=10 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231110080706/https://radionigeria.gov.ng/2023/10/06/kwara-lays-foundation-for-cancer-treatment-centre/ |url-status=dead }}</ref> na-ekwu maka ọnụọgụgụ dị egwu nke ọnwụ kansa 62,000 kwa afọ na Naịjirịa, dịka Gọvanọ Abdulrahaman Abdulrazaq si kwuo na Ọktoba 6, 2023.<ref>{{Cite news |last=Adebayo |first=Abdulrazaq |date=2023-10-06 |title=Nigeria records 62,000 cancer deaths annually - Gov Abdulrazaq |url=https://dailypost.ng/2023/10/06/10-million-cancer-cases-recorded-yearly-in-nigeria-gov-abdulrazaq/ |location=Lagos, Nigeria|access-date=2023-11-10 |newspaper=[[Daily Post (Nigeria)|Daily Post]]|language=en-US}}</ref> Usoro a zuru oke na-egosi nkwa ya ime ka ahụike dịkwuo mma na idozi nsogbu ahụike dị oke mkpa na Kwara Steeti.
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:El-Imam, Amina Ahmed}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
r9f9tmsdxtdhvqw2yjcqyxt2vdc2kpn
Anita Natacha Akide
0
38926
728559
541406
2026-09-28T12:46:04Z
Adimora chidinma
15845
728559
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=Anita Natacha Akide|image=|caption=|birth_date=|alma_mater=[[Ignatius Ajuru University of Education]]<ref name ="early"/>|occupation=Reality TV star,<ref name="vg"/> [[Celebrity|media personality]], [[Entrepreneurship|Entrepreneur]] and [[Philanthropy|philanthropist]]<ref name="mn"/>|awards=}}
'''Anita Natacha Akide''', A maara ya nke ọma dịka '''Symply Tacha''', ọ bụ onye mgbasa ozi, onye ọchụnta ego, na onye na-eme ebere.{{citation needed|date=October 2022}} Ọ pụtala na ihe ngosi Big Brother Naija (oge nke 4) dịka onye otu ụlọ yana na MTV's The Challenge: Spies, Lies & Allies.<ref name="vg" /><ref name="pmn" /> O nwetala ihe nrite dịka Onye Kasị Ama Ama nke Net Honour, Àgwà Nwanyị nke Afọ, Onye Ọchụnta Ego A Ma Ama nke Afọ na ọtụtụ ndị ọzọ.<ref name="lm"/> She was the brand ambassador of GetFit, a Fitness brand<ref>{{Cite news |last=Report |first=Agency |date=2019-10-30 |title=BBN ex housemate, Tacha, bags endorsement with GetFit |url=https://www.premiumtimesng.com/entertainment/naija-fashion/360259-bbn-ex-housemate-tacha-bags-endorsement-with-getfit.html |access-date=2022-12-11 |newspaper=[[Premium Times]]|language=en-GB}}</ref>
==Ndụ na agụmakwụkwọ mbụ==
Na 2016, Akide nwetara akara ugo mmụta Bachelor of Arts n'asụsụ Bekee site na Ignatius Ajuru University of Education, Rumuolumeni na Rivers State, Naịjirịa.<ref name ="early">{{cite web |last1=Gbenga Gsong |first1=Adejayan |title=early life |url=https://www.withinnigeria.com/2019/10/05/who-is-tacha-biography-and-scandals-of-recently-disqualified-bbnaija-housemate/ |website=www.withinnigeria.com}}</ref><ref>{{Cite news |date=2019-12-23 |title=Seven things to know about Tacha The Nation Newspaper |url=https://thenationonlineng.net/seven-things-to-know-about-tacha/ |location=Lagos, Nigeria|access-date=2022-12-11 |language=en-US|newspaper=[[The Nation (Nigeria)|The Nation]]}}</ref>
=== Ọrụ ===
Akide sonyeere ihe ngosi eziokwu [[Big Brother Naija (oge nke 4)]] ma pụtakwara na ihe ngosi eziokwu nke MTV nke The Challenge: Spies, Lies & Allies. <ref>{{cite news |last1=Augoye |first1=Jayne |title=#BBNaija: Tacha disqualified from reality show |url=https://www.premiumtimesng.com/entertainment/naija-fashion/354854-bbnaija-tacha-disqualified-from-reality-show.html |date=27 September 2019|newspaper=[[Premium Times]]}}</ref><ref name="vg"/> Ọ na-arụ ọrụ dịka onye nnọchi anya ụlọ ọrụ na-ahụ maka ihe mkpuchi anya House of Lunettes,
Ụlọ ọrụ RealTech OxfordBuildBay,<ref>{{cite web |last1=Longeretta |first1=Emily |title=Tacha Akide Reveals Why Joined 'The Challenge,' Where She Stands With Tori |url=https://www.usmagazine.com/podcasts/watch-with-us/the-challenges-tacha-akide-on-where-she-stands-with-tori-deal/ |website=Us Weekly |date=1 September 2021}}</ref> onye nnọchi anya ụlọ ọrụ ahụike GetFit, na ụlọ ọrụ ihe ọṅụṅụ mmanya zuru ụwa ọnụ [[Cîroc|Ciroc]].<ref>{{cite news |title=BB Naija's Tacha Signs Endorsement Deal With GetFit |url=https://guardian.ng/life/bb-naijas-tacha-signs-endorsement-deal-with-getfit/ |location=Lagos, Nigeria|date=29 October 2019|newspaper=[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]}}</ref> O mekwara ngosipụta nke ụdị ihe ọṅụṅụ Tacha Fierce ya nke nwere obere mbipụta Ciroc.<ref>{{cite news |last1=Lasisi |first1=Akeem |title=Tacha signs partnership deal with Hype and Steam Ng |url=https://phenomenal.com.ng/2019/12/tacha-signs-partnership-deal-with-hype-and-steam-ng/ |work=Phenomenal |date=12 December 2019}}</ref><ref>{{cite web |last1=Madu |first1=Ugochukwu |title=Tacha bags new endorsement deal, becomes 'Villa Games' brand ambassador |url=https://validupdates.com/2020/04/tacha-bags-new-endorsement-deal-becomes-villa-games-brand-ambassador/ |website=Valid Updates |date=7 April 2020}}</ref>
== Igwe onyonyo ==
{| class="wikitable"
!Afọ
! Aha
! Ọrụ
! Ihe ndetu
! Ref.
|-
| 2019
| ''Big Brother Naija (oge nke anọ)''
| rowspan="4" | Onye asọmpi
| (Ebe nke isii)
| <ref name="vg">{{Cite news|author=Royal|first=David O.|title=BBNaija Tacha takes PVC awareness campaign to her Rivers community|url=https://www.vanguardngr.com/2022/06/bbnaija-tacha-takes-pvc-awareness-campaign-to-her-rivers-community/|work=Vanguard News|date=16 June 2022}}</ref>
|-
| 2021
| ''MTV Ihe ịma aka nke 37th''
| pụtara na nkeji 3
| <ref name="pmn">{{Cite news|title=BBNaija's Tacha: 'I can't date a responsible but broke man' - P.M. News|url=https://pmnewsnigeria.com/2021/08/28/bbnaijas-tacha-i-cant-date-a-responsible-but-broke-man/}}</ref> <ref>{{Cite news|author=Longeretta|first=Emily|title=Tacha Akide Reveals Why Joined 'The Challenge,' Where She Stands With Tori|url=https://www.usmagazine.com/podcasts/watch-with-us/the-challenges-tacha-akide-on-where-she-stands-with-tori-deal/|work=Us Weekly|date=1 September 2021}}</ref>
|}
== Ọrụ ebere ==
=== Natacha Akide Foundation (NAF) ===
<ref name="mn">{{Cite news|title=Tacha launches NGO|url=https://www.mynigeria.com/NigeriaHomePage/entertainment/Tacha-launches-NGO-355009|work=Mynigeria|date=26 April 2020|language=en}}</ref>Tacha hiwere Natacha Akide Foundation (NAF) na 2020 n'ebumnobi ijere ndị ogbenye ozi. Ọ na-abụ a, Pad For Every Girl (PEG) iji kuziere nwa ekiri ọ ALA gbasara kpara
=== Action Against Agụụ ===
Ọ malitere atụmatụ a iji luso nsogbu agụụ ọgụ n'etiti ezinụlọ ndị nwere nsogbu n'oge ọrịa a. <ref>{{Cite news|author=M|first=Felix|title=BBNaija Tacha extends her charitable works to Port Harcourt, feeds over 500 people|url=https://validupdates.com/2020/04/bbnaija-tacha-extends-her-charitable-works-to-port-harcourt-feeds-over-500-people/|work=Valid Updates|date=25 April 2020}}</ref>
== Ihe nrite ==
{| class="wikitable"
!Afọ
! Ihe omume
! Otu
! Nsonaazụ
! Ref
|-
| rowspan="3" | 2021
| Netwọk nsọpụrụ
| Onye kacha ewu ewu|{{Won}}
| <ref name="nh">{{Cite web|title=Net Honours - The Class of 2021|url=https://thenet.ng/net-honours-class-of-2021/|accessdate=2021-09-15|work=Nigerian Entertainment Today|language=en-US}}</ref>
|-
| rowspan="2" | TrendUpp Africa
| Ike nke Twitter|{{Won}}
| rowspan="2" | <ref>{{Cite web|title=Trenduppawwards|url=https://www.trenduppawards.com/|accessdate=2021-09-15|work=www.trenduppawards.com}}</ref>
|-
| Ike nke ntanetị|{{Nom}}
|-
| rowspan="10" | 2020
| rowspan="3" | Tie mkpu
| Brand Mmetụta nke Afọ|{{Won}}
| rowspan="3" | <ref>{{Cite web|date=2020-08-21|title=Tacha bags 3 awards, dominates scream awards 2020|url=https://www.vanguardngr.com/2020/08/tacha-bags-3-awards-dominates-scream-awards-2020/|accessdate=2021-09-15|work=Vanguard News|language=en-US}}</ref>
|-
| Ụdị Ejiji nke Afọ |{{Won}}
|-
| Social Media mmetụta nke afọ|{{Won}}
|-
| rowspan="2" | Nhọrọ Africa
| Brand Mmetụta nke Afọ|{{Won}}
| rowspan="2" | <ref name="kd">{{Cite web|author=Blog|first=Kossy Derrick|title=BBNaija star, Tacha wins 2 awards at Africa Choice Awards 2020|url=https://www.kossyderrickent.com/2020/09/bbnaija-star-tacha-wins-2-awards-at.html|accessdate=2021-09-15|language=en-us|archivedate=2021-09-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210916015622/https://www.kossyderrickent.com/2020/09/bbnaija-star-tacha-wins-2-awards-at.html}}</ref>
|-
| Àgwà nwanyị nke Afọ |{{Won}}
|-
| LaMode
| Celebrity entrepreneur nke afọ|{{Won}}
| <ref name="lm">{{Cite web|title=Mercy, Tacha, Real Warri Pikin and More! See Full list of Winners at La Mode Magazine's Green October Event {{!}} Lamodespot|url=https://lamodespot.com/mercy-tacha-real-warri-pikin-and-more-see-full-list-of-winners-at-la-mode-magazines-green-october-event/|date=4 October 2020}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Tacha Is The Cover Girl for La Mode Magazine's August Issue|url=https://www.bellanaija.com/2020/08/tacha-is-the-cover-girl-for-la-mode-magazines-august-issue/|work=BellaNaija|date=3 August 2020}}</ref>
|-
| rowspan="2" | AV
| Social Media mmetụta nke afọ|{{Won}}
| rowspan="2" | <ref>{{Cite web|date=2020-12-13|title=BBNaija stars Erica, Prince, Mercy, Tacha win big at AV Awards 2020|url=https://validupdates.com/2020/12/bbnaija-stars-erica-prince-mercy-tacha-win-big-at-av-awards-2020/|accessdate=2021-09-15|work=Valid Updates|language=en-US}}</ref>
|-
| Ụdị nke afọ - mkpokọta Titans |{{Won}}
|-
| Auracool
| Kacha ewu ewu Female Naija Celeb |{{Won}}
|
|-
| Netwọk nsọpụrụ
| Kpakpando BB Naija kacha ewu ewu|{{Won}}
| <ref>{{Cite web|date=2020-06-14|title=2020 NET Honours People's Choice Awards (Full List Of Winners)|url=https://www.herald.ng/2020-net-honours-peoples-choice-awards-full-list-of-winners/|accessdate=2021-09-15|language=en-US|archivedate=2021-09-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210916015622/https://www.herald.ng/2020-net-honours-peoples-choice-awards-full-list-of-winners/}}</ref>
|-
| 2019
| STARZZ
| Emerging Celebrity of the Year|{{Won}}
| <ref>{{Cite web|date=2019-10-29|title=Queen! Tacha Beats Mercy To Win Starzz Award "Emerging Celebrity Of The Year"|url=https://www.gistmania.com/talk/topic,404837.0.html|accessdate=2021-09-16|work=Gistmania|language=en}}</ref>
|}
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
{{DEFAULTSORT:Akide, Anita Natacha}}
fm4oj1j1ptdmbo5pnb9n99qtc51i5kd
728560
728559
2026-09-28T12:46:29Z
Adimora chidinma
15845
/* Ọrụ */
728560
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=Anita Natacha Akide|image=|caption=|birth_date=|alma_mater=[[Ignatius Ajuru University of Education]]<ref name ="early"/>|occupation=Reality TV star,<ref name="vg"/> [[Celebrity|media personality]], [[Entrepreneurship|Entrepreneur]] and [[Philanthropy|philanthropist]]<ref name="mn"/>|awards=}}
'''Anita Natacha Akide''', A maara ya nke ọma dịka '''Symply Tacha''', ọ bụ onye mgbasa ozi, onye ọchụnta ego, na onye na-eme ebere.{{citation needed|date=October 2022}} Ọ pụtala na ihe ngosi Big Brother Naija (oge nke 4) dịka onye otu ụlọ yana na MTV's The Challenge: Spies, Lies & Allies.<ref name="vg" /><ref name="pmn" /> O nwetala ihe nrite dịka Onye Kasị Ama Ama nke Net Honour, Àgwà Nwanyị nke Afọ, Onye Ọchụnta Ego A Ma Ama nke Afọ na ọtụtụ ndị ọzọ.<ref name="lm"/> She was the brand ambassador of GetFit, a Fitness brand<ref>{{Cite news |last=Report |first=Agency |date=2019-10-30 |title=BBN ex housemate, Tacha, bags endorsement with GetFit |url=https://www.premiumtimesng.com/entertainment/naija-fashion/360259-bbn-ex-housemate-tacha-bags-endorsement-with-getfit.html |access-date=2022-12-11 |newspaper=[[Premium Times]]|language=en-GB}}</ref>
==Ndụ na agụmakwụkwọ mbụ==
Na 2016, Akide nwetara akara ugo mmụta Bachelor of Arts n'asụsụ Bekee site na Ignatius Ajuru University of Education, Rumuolumeni na Rivers State, Naịjirịa.<ref name ="early">{{cite web |last1=Gbenga Gsong |first1=Adejayan |title=early life |url=https://www.withinnigeria.com/2019/10/05/who-is-tacha-biography-and-scandals-of-recently-disqualified-bbnaija-housemate/ |website=www.withinnigeria.com}}</ref><ref>{{Cite news |date=2019-12-23 |title=Seven things to know about Tacha The Nation Newspaper |url=https://thenationonlineng.net/seven-things-to-know-about-tacha/ |location=Lagos, Nigeria|access-date=2022-12-11 |language=en-US|newspaper=[[The Nation (Nigeria)|The Nation]]}}</ref>
=== Ọrụ ===
Akide sonyeere ihe ngosi eziokwu Big Brother Naija (oge nke 4) ma pụtakwara na ihe ngosi eziokwu nke MTV nke The Challenge: Spies, Lies & Allies. <ref>{{cite news |last1=Augoye |first1=Jayne |title=#BBNaija: Tacha disqualified from reality show |url=https://www.premiumtimesng.com/entertainment/naija-fashion/354854-bbnaija-tacha-disqualified-from-reality-show.html |date=27 September 2019|newspaper=[[Premium Times]]}}</ref><ref name="vg"/> Ọ na-arụ ọrụ dịka onye nnọchi anya ụlọ ọrụ na-ahụ maka ihe mkpuchi anya House of Lunettes,
Ụlọ ọrụ RealTech OxfordBuildBay,<ref>{{cite web |last1=Longeretta |first1=Emily |title=Tacha Akide Reveals Why Joined 'The Challenge,' Where She Stands With Tori |url=https://www.usmagazine.com/podcasts/watch-with-us/the-challenges-tacha-akide-on-where-she-stands-with-tori-deal/ |website=Us Weekly |date=1 September 2021}}</ref> onye nnọchi anya ụlọ ọrụ ahụike GetFit, na ụlọ ọrụ ihe ọṅụṅụ mmanya zuru ụwa ọnụ [[Cîroc|Ciroc]].<ref>{{cite news |title=BB Naija's Tacha Signs Endorsement Deal With GetFit |url=https://guardian.ng/life/bb-naijas-tacha-signs-endorsement-deal-with-getfit/ |location=Lagos, Nigeria|date=29 October 2019|newspaper=[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]}}</ref> O mekwara ngosipụta nke ụdị ihe ọṅụṅụ Tacha Fierce ya nke nwere obere mbipụta Ciroc.<ref>{{cite news |last1=Lasisi |first1=Akeem |title=Tacha signs partnership deal with Hype and Steam Ng |url=https://phenomenal.com.ng/2019/12/tacha-signs-partnership-deal-with-hype-and-steam-ng/ |work=Phenomenal |date=12 December 2019}}</ref><ref>{{cite web |last1=Madu |first1=Ugochukwu |title=Tacha bags new endorsement deal, becomes 'Villa Games' brand ambassador |url=https://validupdates.com/2020/04/tacha-bags-new-endorsement-deal-becomes-villa-games-brand-ambassador/ |website=Valid Updates |date=7 April 2020}}</ref>
== Igwe onyonyo ==
{| class="wikitable"
!Afọ
! Aha
! Ọrụ
! Ihe ndetu
! Ref.
|-
| 2019
| ''Big Brother Naija (oge nke anọ)''
| rowspan="4" | Onye asọmpi
| (Ebe nke isii)
| <ref name="vg">{{Cite news|author=Royal|first=David O.|title=BBNaija Tacha takes PVC awareness campaign to her Rivers community|url=https://www.vanguardngr.com/2022/06/bbnaija-tacha-takes-pvc-awareness-campaign-to-her-rivers-community/|work=Vanguard News|date=16 June 2022}}</ref>
|-
| 2021
| ''MTV Ihe ịma aka nke 37th''
| pụtara na nkeji 3
| <ref name="pmn">{{Cite news|title=BBNaija's Tacha: 'I can't date a responsible but broke man' - P.M. News|url=https://pmnewsnigeria.com/2021/08/28/bbnaijas-tacha-i-cant-date-a-responsible-but-broke-man/}}</ref> <ref>{{Cite news|author=Longeretta|first=Emily|title=Tacha Akide Reveals Why Joined 'The Challenge,' Where She Stands With Tori|url=https://www.usmagazine.com/podcasts/watch-with-us/the-challenges-tacha-akide-on-where-she-stands-with-tori-deal/|work=Us Weekly|date=1 September 2021}}</ref>
|}
== Ọrụ ebere ==
=== Natacha Akide Foundation (NAF) ===
<ref name="mn">{{Cite news|title=Tacha launches NGO|url=https://www.mynigeria.com/NigeriaHomePage/entertainment/Tacha-launches-NGO-355009|work=Mynigeria|date=26 April 2020|language=en}}</ref>Tacha hiwere Natacha Akide Foundation (NAF) na 2020 n'ebumnobi ijere ndị ogbenye ozi. Ọ na-abụ a, Pad For Every Girl (PEG) iji kuziere nwa ekiri ọ ALA gbasara kpara
=== Action Against Agụụ ===
Ọ malitere atụmatụ a iji luso nsogbu agụụ ọgụ n'etiti ezinụlọ ndị nwere nsogbu n'oge ọrịa a. <ref>{{Cite news|author=M|first=Felix|title=BBNaija Tacha extends her charitable works to Port Harcourt, feeds over 500 people|url=https://validupdates.com/2020/04/bbnaija-tacha-extends-her-charitable-works-to-port-harcourt-feeds-over-500-people/|work=Valid Updates|date=25 April 2020}}</ref>
== Ihe nrite ==
{| class="wikitable"
!Afọ
! Ihe omume
! Otu
! Nsonaazụ
! Ref
|-
| rowspan="3" | 2021
| Netwọk nsọpụrụ
| Onye kacha ewu ewu|{{Won}}
| <ref name="nh">{{Cite web|title=Net Honours - The Class of 2021|url=https://thenet.ng/net-honours-class-of-2021/|accessdate=2021-09-15|work=Nigerian Entertainment Today|language=en-US}}</ref>
|-
| rowspan="2" | TrendUpp Africa
| Ike nke Twitter|{{Won}}
| rowspan="2" | <ref>{{Cite web|title=Trenduppawwards|url=https://www.trenduppawards.com/|accessdate=2021-09-15|work=www.trenduppawards.com}}</ref>
|-
| Ike nke ntanetị|{{Nom}}
|-
| rowspan="10" | 2020
| rowspan="3" | Tie mkpu
| Brand Mmetụta nke Afọ|{{Won}}
| rowspan="3" | <ref>{{Cite web|date=2020-08-21|title=Tacha bags 3 awards, dominates scream awards 2020|url=https://www.vanguardngr.com/2020/08/tacha-bags-3-awards-dominates-scream-awards-2020/|accessdate=2021-09-15|work=Vanguard News|language=en-US}}</ref>
|-
| Ụdị Ejiji nke Afọ |{{Won}}
|-
| Social Media mmetụta nke afọ|{{Won}}
|-
| rowspan="2" | Nhọrọ Africa
| Brand Mmetụta nke Afọ|{{Won}}
| rowspan="2" | <ref name="kd">{{Cite web|author=Blog|first=Kossy Derrick|title=BBNaija star, Tacha wins 2 awards at Africa Choice Awards 2020|url=https://www.kossyderrickent.com/2020/09/bbnaija-star-tacha-wins-2-awards-at.html|accessdate=2021-09-15|language=en-us|archivedate=2021-09-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210916015622/https://www.kossyderrickent.com/2020/09/bbnaija-star-tacha-wins-2-awards-at.html}}</ref>
|-
| Àgwà nwanyị nke Afọ |{{Won}}
|-
| LaMode
| Celebrity entrepreneur nke afọ|{{Won}}
| <ref name="lm">{{Cite web|title=Mercy, Tacha, Real Warri Pikin and More! See Full list of Winners at La Mode Magazine's Green October Event {{!}} Lamodespot|url=https://lamodespot.com/mercy-tacha-real-warri-pikin-and-more-see-full-list-of-winners-at-la-mode-magazines-green-october-event/|date=4 October 2020}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Tacha Is The Cover Girl for La Mode Magazine's August Issue|url=https://www.bellanaija.com/2020/08/tacha-is-the-cover-girl-for-la-mode-magazines-august-issue/|work=BellaNaija|date=3 August 2020}}</ref>
|-
| rowspan="2" | AV
| Social Media mmetụta nke afọ|{{Won}}
| rowspan="2" | <ref>{{Cite web|date=2020-12-13|title=BBNaija stars Erica, Prince, Mercy, Tacha win big at AV Awards 2020|url=https://validupdates.com/2020/12/bbnaija-stars-erica-prince-mercy-tacha-win-big-at-av-awards-2020/|accessdate=2021-09-15|work=Valid Updates|language=en-US}}</ref>
|-
| Ụdị nke afọ - mkpokọta Titans |{{Won}}
|-
| Auracool
| Kacha ewu ewu Female Naija Celeb |{{Won}}
|
|-
| Netwọk nsọpụrụ
| Kpakpando BB Naija kacha ewu ewu|{{Won}}
| <ref>{{Cite web|date=2020-06-14|title=2020 NET Honours People's Choice Awards (Full List Of Winners)|url=https://www.herald.ng/2020-net-honours-peoples-choice-awards-full-list-of-winners/|accessdate=2021-09-15|language=en-US|archivedate=2021-09-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210916015622/https://www.herald.ng/2020-net-honours-peoples-choice-awards-full-list-of-winners/}}</ref>
|-
| 2019
| STARZZ
| Emerging Celebrity of the Year|{{Won}}
| <ref>{{Cite web|date=2019-10-29|title=Queen! Tacha Beats Mercy To Win Starzz Award "Emerging Celebrity Of The Year"|url=https://www.gistmania.com/talk/topic,404837.0.html|accessdate=2021-09-16|work=Gistmania|language=en}}</ref>
|}
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
{{DEFAULTSORT:Akide, Anita Natacha}}
073h3yyu3gkl0ncwyl4g8dm6niki69o
728625
728560
2026-09-28T17:48:26Z
Adimora chidinma
15845
728625
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=Anita Natacha Akide|image=|caption=|birth_date=|alma_mater=[[Ignatius Ajuru University of Education]]<ref name ="early"/>|occupation=Reality TV star,<ref name="vg"/> [[Celebrity|media personality]], [[Entrepreneurship|Entrepreneur]] and [[Philanthropy|philanthropist]]<ref name="mn"/>|awards=}}
'''Anita Natacha Akide''', A maara ya nke ọma dịka '''Symply Tacha''', ọ bụ onye mgbasa ozi, onye ọchụnta ego, na onye na-eme ebere.{{citation needed|date=October 2022}} Ọ pụtala na ihe ngosi Big Brother Naija (oge nke 4) dịka onye otu ụlọ yana na MTV's The Challenge: Spies, Lies & Allies.<ref name="vg" /><ref name="pmn" /> O nwetala ihe nrite dịka Onye Kasị Ama Ama nke Net Honour, Àgwà Nwanyị nke Afọ, Onye Ọchụnta Ego A Ma Ama nke Afọ na ọtụtụ ndị ọzọ.<ref name="lm"/> She was the brand ambassador of GetFit, a Fitness brand<ref>{{Cite news |last=Report |first=Agency |date=2019-10-30 |title=BBN ex housemate, Tacha, bags endorsement with GetFit |url=https://www.premiumtimesng.com/entertainment/naija-fashion/360259-bbn-ex-housemate-tacha-bags-endorsement-with-getfit.html |access-date=2022-12-11 |newspaper=[[Premium Times]]|language=en-GB}}</ref>
==Ndụ na agụmakwụkwọ mbụ==
Na 2016, Akide nwetara akara ugo mmụta Bachelor of Arts n'asụsụ Bekee site na Ignatius Ajuru University of Education, Rumuolumeni na Rivers State, Naịjirịa.<ref name ="early">{{cite web |last1=Gbenga Gsong |first1=Adejayan |title=early life |url=https://www.withinnigeria.com/2019/10/05/who-is-tacha-biography-and-scandals-of-recently-disqualified-bbnaija-housemate/ |website=www.withinnigeria.com}}</ref><ref>{{Cite news |date=2019-12-23 |title=Seven things to know about Tacha The Nation Newspaper |url=https://thenationonlineng.net/seven-things-to-know-about-tacha/ |location=Lagos, Nigeria|access-date=2022-12-11 |language=en-US|newspaper=[[The Nation (Nigeria)|The Nation]]}}</ref>
=== Ọrụ ===
Akide sonyeere ihe ngosi eziokwu Big Brother Naija (oge nke 4) ma pụtakwara na ihe ngosi eziokwu nke MTV nke The Challenge: Spies, Lies & Allies. <ref>{{cite news |last1=Augoye |first1=Jayne |title=#BBNaija: Tacha disqualified from reality show |url=https://www.premiumtimesng.com/entertainment/naija-fashion/354854-bbnaija-tacha-disqualified-from-reality-show.html |date=27 September 2019|newspaper=[[Premium Times]]}}</ref><ref name="vg"/> Ọ na-arụ ọrụ dịka onye nnọchi anya ụlọ ọrụ na-ahụ maka ihe mkpuchi anya House of Lunettes,
Ụlọ ọrụ RealTech OxfordBuildBay,<ref>{{cite web |last1=Longeretta |first1=Emily |title=Tacha Akide Reveals Why Joined 'The Challenge,' Where She Stands With Tori |url=https://www.usmagazine.com/podcasts/watch-with-us/the-challenges-tacha-akide-on-where-she-stands-with-tori-deal/ |website=Us Weekly |date=1 September 2021}}</ref> onye nnọchi anya ụlọ ọrụ ahụike GetFit, na ụlọ ọrụ ihe ọṅụṅụ mmanya zuru ụwa ọnụ [[Cîroc|Ciroc]].<ref>{{cite news |title=BB Naija's Tacha Signs Endorsement Deal With GetFit |url=https://guardian.ng/life/bb-naijas-tacha-signs-endorsement-deal-with-getfit/ |location=Lagos, Nigeria|date=29 October 2019|newspaper=[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]}}</ref> O mekwara ngosipụta nke ụdị ihe ọṅụṅụ Tacha Fierce ya nke nwere obere mbipụta Ciroc.<ref>{{cite news |last1=Lasisi |first1=Akeem |title=Tacha signs partnership deal with Hype and Steam Ng |url=https://phenomenal.com.ng/2019/12/tacha-signs-partnership-deal-with-hype-and-steam-ng/ |work=Phenomenal |date=12 December 2019}}</ref><ref>{{cite web |last1=Madu |first1=Ugochukwu |title=Tacha bags new endorsement deal, becomes 'Villa Games' brand ambassador |url=https://validupdates.com/2020/04/tacha-bags-new-endorsement-deal-becomes-villa-games-brand-ambassador/ |website=Valid Updates |date=7 April 2020}}</ref>
== Igwe onyonyo ==
{| class="wikitable"
!Afọ
! Aha
! Ọrụ
! Ihe ndetu
! Ref.
|-
| 2019
| ''Big Brother Naija (oge nke anọ)''
| rowspan="4" | Onye asọmpi
| (Ebe nke isii)
| <ref name="vg">{{Cite news|author=Royal|first=David O.|title=BBNaija Tacha takes PVC awareness campaign to her Rivers community|url=https://www.vanguardngr.com/2022/06/bbnaija-tacha-takes-pvc-awareness-campaign-to-her-rivers-community/|work=Vanguard News|date=16 June 2022}}</ref>
|-
| 2021
| ''MTV Ihe ịma aka nke 37th''
| pụtara na nkeji 3
| <ref name="pmn">{{Cite news|title=BBNaija's Tacha: 'I can't date a responsible but broke man' - P.M. News|url=https://pmnewsnigeria.com/2021/08/28/bbnaijas-tacha-i-cant-date-a-responsible-but-broke-man/}}</ref> <ref>{{Cite news|author=Longeretta|first=Emily|title=Tacha Akide Reveals Why Joined 'The Challenge,' Where She Stands With Tori|url=https://www.usmagazine.com/podcasts/watch-with-us/the-challenges-tacha-akide-on-where-she-stands-with-tori-deal/|work=Us Weekly|date=1 September 2021}}</ref>
|}
== Ọrụ ebere ==
=== Natacha Akide Foundation (NAF) ===
<ref name="mn">{{Cite news|title=Tacha launches NGO|url=https://www.mynigeria.com/NigeriaHomePage/entertainment/Tacha-launches-NGO-355009|work=Mynigeria|date=26 April 2020|language=en}}</ref>Tacha hiwere Natacha Akide Foundation (NAF) na 2020 n'ebumnobi ijere ndị ogbenye ozi. Ọ na-abụ a, Pad For Every Girl (PEG) iji kuziere nwa ekiri ọ ALA gbasara kpara
=== Action Against Agụụ ===
Ọ malitere atụmatụ a iji luso nsogbu agụụ ọgụ n'etiti ezinụlọ ndị nwere nsogbu n'oge ọrịa a. <ref>{{Cite news|author=M|first=Felix|title=BBNaija Tacha extends her charitable works to Port Harcourt, feeds over 500 people|url=https://validupdates.com/2020/04/bbnaija-tacha-extends-her-charitable-works-to-port-harcourt-feeds-over-500-people/|work=Valid Updates|date=25 April 2020}}</ref>
== Ihe nrite ==
{| class="wikitable"
!Afọ
! Ihe omume
! Otu
! Nsonaazụ
! Ref
|-
| rowspan="3" | 2021
| Netwọk nsọpụrụ
| Onye kacha ewu ewu|{{Won}}
| <ref name="nh">{{Cite web|title=Net Honours - The Class of 2021|url=https://thenet.ng/net-honours-class-of-2021/|accessdate=2021-09-15|work=Nigerian Entertainment Today|language=en-US}}</ref>
|-
| rowspan="2" | TrendUpp Africa
| Ike nke Twitter|{{Won}}
| rowspan="2" | <ref>{{Cite web|title=Trenduppawwards|url=https://www.trenduppawards.com/|accessdate=2021-09-15|work=www.trenduppawards.com}}</ref>
|-
| Ike nke ntanetị|{{Nom}}
|-
| rowspan="10" | 2020
| rowspan="3" | Tie mkpu
| Brand Mmetụta nke Afọ|{{Won}}
| rowspan="3" | <ref>{{Cite web|date=2020-08-21|title=Tacha bags 3 awards, dominates scream awards 2020|url=https://www.vanguardngr.com/2020/08/tacha-bags-3-awards-dominates-scream-awards-2020/|accessdate=2021-09-15|work=Vanguard News|language=en-US}}</ref>
|-
| Ụdị Ejiji nke Afọ |{{Won}}
|-
| Social Media mmetụta nke afọ|{{Won}}
|-
| rowspan="2" | Nhọrọ Africa
| Brand Mmetụta nke Afọ|{{Won}}
| rowspan="2" | <ref name="kd">{{Cite web|author=Blog|first=Kossy Derrick|title=BBNaija star, Tacha wins 2 awards at Africa Choice Awards 2020|url=https://www.kossyderrickent.com/2020/09/bbnaija-star-tacha-wins-2-awards-at.html|accessdate=2021-09-15|language=en-us|archivedate=2021-09-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210916015622/https://www.kossyderrickent.com/2020/09/bbnaija-star-tacha-wins-2-awards-at.html}}</ref>
|-
| Àgwà nwanyị nke Afọ |{{Won}}
|-
| LaMode
| Celebrity entrepreneur nke afọ|{{Won}}
| <ref name="lm">{{Cite web|title=Mercy, Tacha, Real Warri Pikin and More! See Full list of Winners at La Mode Magazine's Green October Event {{!}} Lamodespot|url=https://lamodespot.com/mercy-tacha-real-warri-pikin-and-more-see-full-list-of-winners-at-la-mode-magazines-green-october-event/|date=4 October 2020}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Tacha Is The Cover Girl for La Mode Magazine's August Issue|url=https://www.bellanaija.com/2020/08/tacha-is-the-cover-girl-for-la-mode-magazines-august-issue/|work=BellaNaija|date=3 August 2020}}</ref>
|-
| rowspan="2" | AV
| Social Media mmetụta nke afọ|{{Won}}
| rowspan="2" | <ref>{{Cite web|date=2020-12-13|title=BBNaija stars Erica, Prince, Mercy, Tacha win big at AV Awards 2020|url=https://validupdates.com/2020/12/bbnaija-stars-erica-prince-mercy-tacha-win-big-at-av-awards-2020/|accessdate=2021-09-15|work=Valid Updates|language=en-US}}</ref>
|-
| Ụdị nke afọ - mkpokọta Titans |{{Won}}
|-
| Auracool
| Kacha ewu ewu Female Naija Celeb |{{Won}}
|
|-
| Netwọk nsọpụrụ
| Kpakpando BB Naija kacha ewu ewu|{{Won}}
| <ref>{{Cite web|date=2020-06-14|title=2020 NET Honours People's Choice Awards (Full List Of Winners)|url=https://www.herald.ng/2020-net-honours-peoples-choice-awards-full-list-of-winners/|accessdate=2021-09-15|language=en-US|archivedate=2021-09-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210916015622/https://www.herald.ng/2020-net-honours-peoples-choice-awards-full-list-of-winners/}}</ref>
|-
| 2019
| STARZZ
| Emerging Celebrity of the Year|{{Won}}
| <ref>{{Cite web|date=2019-10-29|title=Queen! Tacha Beats Mercy To Win Starzz Award "Emerging Celebrity Of The Year"|url=https://www.gistmania.com/talk/topic,404837.0.html|accessdate=2021-09-16|work=Gistmania|language=en}}</ref>
|}
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Akide, Anita Natacha}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
9kdx0ub6g8xeuknjia2489hs14y91ry
Titilope Lawoyin
0
38927
728563
154778
2026-09-28T13:37:54Z
Adimora chidinma
15845
728563
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|Nigerian model}}
'''Anne Suinner-Lawoyin''' (amụrụ '''Anne Titilope Suinner''', September 4, 1981)<ref>[http://nigeriaworld.com/feature/spotlight/missworld/5.html Anne Titilope now Most Beautiful Girl in Nigeria]</ref> bụ nwanyị azụmaahịa Naịjirịa, onye bụbu onye na-egosi ihe ngosi TV na onye nwere aha asọmpi ịma mma.
A mụrụ Suinner n'ezinụlọ Patrick M. Suinner, onye si na kansụl ime obodo Takum, [[Taraba State]]. Na 2001, ọ nọ n'ọkwa nke abụọ na asọmpi Nwa agbọghọ Kachasị Mma na Naịjirịa, mana ọ nọchiri [[Agbani Darego]] mgbe e chiri ya Nwaada Ụwa.<ref>{{cite web|url=http://www.thisdayonline.com/archive/2001/11/24/20011124sty02.html|title=From Agbani to Ann|publisher=ThisDay|accessdate=October 4, 2014|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20051113123026/http://www.thisdayonline.com/archive/2001/11/24/20011124sty02.html|archivedate=November 13, 2005}}</ref> Suinner-Lawoyin, onye nọchitere anya [[Abuja]], mechara kwupụta na ọ dịghị mgbe ọ chọrọ isonye, mana o kweghị ka ndị nhazi asọmpi ahụ mee ka o kwenye mgbe o sooro enyi ya gaa ebe a na-egosi ihe ngosi ahụ. Dịka ọ na-achị MBGN, Suinner-Lawoyin rụrụ ọrụ na ọtụtụ ọrụ gụnyere Sickle Cell Mmata.<ref>[http://www.sunnewsonline.com/webpages/features/womanofthesun/2005/jan/25/womanofthesun-25-01-2005-001.htm Ann Suinner speaks to The Sun] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070804002629/http://www.sunnewsonline.com/webpages/features/womanofthesun/2005/jan/25/womanofthesun-25-01-2005-001.htm |date=2007-08-04 }}</ref>
Mgbe ọ chịchara ọnwa ise, Suinner-Lawoyin laghachiri na [[Mahadum Olabisi Onabanjo]], gụchara akwụkwọ na nzere Nkà ihe ọmụma, ọ bụkwa onye na-enye ihe ngosi na M-NET na mgbakwunye na ịhazi ihe ngosi "Coca Cola Mega Millions" na Daddy Freeze.<ref>{{cite web |website=AllAfrica|url=http://allafrica.com/stories/200211300374.html|publisher=ThisDay |title=Africa:Kate Henshaw And Anne Suinner Join M-Net|accessdate=October 4, 2014}}</ref> Ugbua ọ lụrụ di, o bi na mba Amerịka ebe ọ gụrụ akwụkwọ nọọsụ na Mahadum North Carolina,<ref>[http://www.nigeriannewspapersworld.com/plus/view.php?aid=13592 Ann Suinner goes to school]</ref><ref>{{cite web|url=http://alumni.unc.edu/pdf/bar/sj_13.pdf|title=Alumni Association Honor Roll|website=University of North Carolina at Chapel Hill|format=pdf|page=45|accessdate=October 4, 2014|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140822203701/http://alumni.unc.edu/pdf/bar/sj_13.pdf|archivedate=August 22, 2014}}</ref> ma webata ụlọ ọrụ nlekọta akpụkpọ ahụ organic, Anne's Apothecary, dịka akụkụ nke ọrụ ya iji belata nsị ndụ kwa ụbọchị mgbe nne ya nwụrụ site na kansa akpa ume. <ref>[https://spectrumlocalnews.com/nc/charlotte/news/2021/10/07/anne-s-apothecary Local Skincare Brand Opens First Storefront Thanks to Downtown Raleigh Grant Program]</ref>
{{s-start}}
{{succession box|
before=[[Agbani Darego]]|
title=[[Nwa agbọghọ kacha mma na Naịjirịa]]|
years=2001|
after= [[Chinenye Ochuba|Chinenye Ivy Ochuba]]
}}
{{s-end}}
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
{{DEFAULTSORT:Suinner-Lawoyin, Anne}}
gt7o9remp6b375gi0k4maisjd3rr27r
728624
728563
2026-09-28T17:47:53Z
Adimora chidinma
15845
728624
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|Nigerian model}}
'''Anne Suinner-Lawoyin''' (amụrụ '''Anne Titilope Suinner''', September 4, 1981)<ref>[http://nigeriaworld.com/feature/spotlight/missworld/5.html Anne Titilope now Most Beautiful Girl in Nigeria]</ref> bụ nwanyị azụmaahịa Naịjirịa, onye bụbu onye na-egosi ihe ngosi TV na onye nwere aha asọmpi ịma mma.
A mụrụ Suinner n'ezinụlọ Patrick M. Suinner, onye si na kansụl ime obodo Takum, [[Taraba State]]. Na 2001, ọ nọ n'ọkwa nke abụọ na asọmpi Nwa agbọghọ Kachasị Mma na Naịjirịa, mana ọ nọchiri [[Agbani Darego]] mgbe e chiri ya Nwaada Ụwa.<ref>{{cite web|url=http://www.thisdayonline.com/archive/2001/11/24/20011124sty02.html|title=From Agbani to Ann|publisher=ThisDay|accessdate=October 4, 2014|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20051113123026/http://www.thisdayonline.com/archive/2001/11/24/20011124sty02.html|archivedate=November 13, 2005}}</ref> Suinner-Lawoyin, onye nọchitere anya [[Abuja]], mechara kwupụta na ọ dịghị mgbe ọ chọrọ isonye, mana o kweghị ka ndị nhazi asọmpi ahụ mee ka o kwenye mgbe o sooro enyi ya gaa ebe a na-egosi ihe ngosi ahụ. Dịka ọ na-achị MBGN, Suinner-Lawoyin rụrụ ọrụ na ọtụtụ ọrụ gụnyere Sickle Cell Mmata.<ref>[http://www.sunnewsonline.com/webpages/features/womanofthesun/2005/jan/25/womanofthesun-25-01-2005-001.htm Ann Suinner speaks to The Sun] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070804002629/http://www.sunnewsonline.com/webpages/features/womanofthesun/2005/jan/25/womanofthesun-25-01-2005-001.htm |date=2007-08-04 }}</ref>
Mgbe ọ chịchara ọnwa ise, Suinner-Lawoyin laghachiri na [[Mahadum Olabisi Onabanjo]], gụchara akwụkwọ na nzere Nkà ihe ọmụma, ọ bụkwa onye na-enye ihe ngosi na M-NET na mgbakwunye na ịhazi ihe ngosi "Coca Cola Mega Millions" na Daddy Freeze.<ref>{{cite web |website=AllAfrica|url=http://allafrica.com/stories/200211300374.html|publisher=ThisDay |title=Africa:Kate Henshaw And Anne Suinner Join M-Net|accessdate=October 4, 2014}}</ref> Ugbua ọ lụrụ di, o bi na mba Amerịka ebe ọ gụrụ akwụkwọ nọọsụ na Mahadum North Carolina,<ref>[http://www.nigeriannewspapersworld.com/plus/view.php?aid=13592 Ann Suinner goes to school]</ref><ref>{{cite web|url=http://alumni.unc.edu/pdf/bar/sj_13.pdf|title=Alumni Association Honor Roll|website=University of North Carolina at Chapel Hill|format=pdf|page=45|accessdate=October 4, 2014|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140822203701/http://alumni.unc.edu/pdf/bar/sj_13.pdf|archivedate=August 22, 2014}}</ref> ma webata ụlọ ọrụ nlekọta akpụkpọ ahụ organic, Anne's Apothecary, dịka akụkụ nke ọrụ ya iji belata nsị ndụ kwa ụbọchị mgbe nne ya nwụrụ site na kansa akpa ume. <ref>[https://spectrumlocalnews.com/nc/charlotte/news/2021/10/07/anne-s-apothecary Local Skincare Brand Opens First Storefront Thanks to Downtown Raleigh Grant Program]</ref>
{{s-start}}
{{succession box|
before=[[Agbani Darego]]|
title=[[Nwa agbọghọ kacha mma na Naịjirịa]]|
years=2001|
after= [[Chinenye Ochuba|Chinenye Ivy Ochuba]]
}}
{{s-end}}
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Suinner-Lawoyin, Anne}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
nxlyaoplbv6giad324s9lmgebwup7gd
728672
728624
2026-09-28T19:03:36Z
Adimora chidinma
15845
added databox
728672
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
{{Short description|Nigerian model}}
'''Anne Suinner-Lawoyin''' (amụrụ '''Anne Titilope Suinner''', September 4, 1981)<ref>[http://nigeriaworld.com/feature/spotlight/missworld/5.html Anne Titilope now Most Beautiful Girl in Nigeria]</ref> bụ nwanyị azụmaahịa Naịjirịa, onye bụbu onye na-egosi ihe ngosi TV na onye nwere aha asọmpi ịma mma.
A mụrụ Suinner n'ezinụlọ Patrick M. Suinner, onye si na kansụl ime obodo Takum, [[Taraba State]]. Na 2001, ọ nọ n'ọkwa nke abụọ na asọmpi Nwa agbọghọ Kachasị Mma na Naịjirịa, mana ọ nọchiri [[Agbani Darego]] mgbe e chiri ya Nwaada Ụwa.<ref>{{cite web|url=http://www.thisdayonline.com/archive/2001/11/24/20011124sty02.html|title=From Agbani to Ann|publisher=ThisDay|accessdate=October 4, 2014|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20051113123026/http://www.thisdayonline.com/archive/2001/11/24/20011124sty02.html|archivedate=November 13, 2005}}</ref> Suinner-Lawoyin, onye nọchitere anya [[Abuja]], mechara kwupụta na ọ dịghị mgbe ọ chọrọ isonye, mana o kweghị ka ndị nhazi asọmpi ahụ mee ka o kwenye mgbe o sooro enyi ya gaa ebe a na-egosi ihe ngosi ahụ. Dịka ọ na-achị MBGN, Suinner-Lawoyin rụrụ ọrụ na ọtụtụ ọrụ gụnyere Sickle Cell Mmata.<ref>[http://www.sunnewsonline.com/webpages/features/womanofthesun/2005/jan/25/womanofthesun-25-01-2005-001.htm Ann Suinner speaks to The Sun] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070804002629/http://www.sunnewsonline.com/webpages/features/womanofthesun/2005/jan/25/womanofthesun-25-01-2005-001.htm |date=2007-08-04 }}</ref>
Mgbe ọ chịchara ọnwa ise, Suinner-Lawoyin laghachiri na [[Mahadum Olabisi Onabanjo]], gụchara akwụkwọ na nzere Nkà ihe ọmụma, ọ bụkwa onye na-enye ihe ngosi na M-NET na mgbakwunye na ịhazi ihe ngosi "Coca Cola Mega Millions" na Daddy Freeze.<ref>{{cite web |website=AllAfrica|url=http://allafrica.com/stories/200211300374.html|publisher=ThisDay |title=Africa:Kate Henshaw And Anne Suinner Join M-Net|accessdate=October 4, 2014}}</ref> Ugbua ọ lụrụ di, o bi na mba Amerịka ebe ọ gụrụ akwụkwọ nọọsụ na Mahadum North Carolina,<ref>[http://www.nigeriannewspapersworld.com/plus/view.php?aid=13592 Ann Suinner goes to school]</ref><ref>{{cite web|url=http://alumni.unc.edu/pdf/bar/sj_13.pdf|title=Alumni Association Honor Roll|website=University of North Carolina at Chapel Hill|format=pdf|page=45|accessdate=October 4, 2014|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140822203701/http://alumni.unc.edu/pdf/bar/sj_13.pdf|archivedate=August 22, 2014}}</ref> ma webata ụlọ ọrụ nlekọta akpụkpọ ahụ organic, Anne's Apothecary, dịka akụkụ nke ọrụ ya iji belata nsị ndụ kwa ụbọchị mgbe nne ya nwụrụ site na kansa akpa ume. <ref>[https://spectrumlocalnews.com/nc/charlotte/news/2021/10/07/anne-s-apothecary Local Skincare Brand Opens First Storefront Thanks to Downtown Raleigh Grant Program]</ref>
{{s-start}}
{{succession box|
before=[[Agbani Darego]]|
title=[[Nwa agbọghọ kacha mma na Naịjirịa]]|
years=2001|
after= [[Chinenye Ochuba|Chinenye Ivy Ochuba]]
}}
{{s-end}}
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Suinner-Lawoyin, Anne}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
ebs7pknh7pox1tgaizfybfzrvxvbph4
Annie Ilonzeh
0
38928
728564
182432
2026-09-28T14:25:32Z
Adimora chidinma
15845
728564
wikitext
text/x-wiki
{{short description|American actress (born 1983)}}
{{Use mdy dates|date=December 2020}}
{{Infobox person
| name = Annie Ilonzeh
| image =
| caption =
| birth_name = Annette Ngozi Ilonzeh<ref>{{cite web|url=https://www.tvguide.com/celebrities/annie-ilonzeh/bio/305467/|archive-url=https://web.archive.org/web/20110314183101/http://www.tvguide.com/celebrities/annie-ilonzeh/bio/305467|url-status=dead|archive-date=March 14, 2011|title=Annie Ilonzeh|website=TVGuide.com|access-date=February 27, 2018}}</ref>
| birth_date = {{Birth date and age|1983|8|23}}
| birth_place = [[Grapevine, Texas]], U.S.<ref>{{cite web|url=http://www.soapoperadigest.com/annie-ilonzeh-bio |title=Annie Ilonzeh Bio |publisher=Soapoperadigest.com |access-date=February 17, 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120612131918/http://www.soapoperadigest.com/annie-ilonzeh-bio |archive-date=June 12, 2012 }}</ref>
| occupation = Actress
| years_active = 2007–present
}}
'''Annette Ngozi Ilonzeh''' ({{Audio|Ig-Annette Ngozi Ilonzeh.ogg|pronunciation|help=no}}; born August 23, 1983) is an American actress. From 2010 to 2011, she played Maya Ward on the American Broadcasting Company daytime soap opera ''General Hospital'', and later starred as Kate Prince in the short-lived ABC reboot of ''Charlie's Angels (2011 TV series)''. She later had recurring roles on shows such as ''Arrow (TV series)'', ''Drop Dead Diva'' and ''Empire (2015 TV series)|Empire]]''. In 2017, Ilonzeh played Kidada Jones in the biographical drama film ''All Eyez on Me (film)|All Eyez on Me'' and starred in the thriller ''.''Til Death Do Us Part''. From 2018 to 2020, she started as Emily Foster in the NBC drama series, ''Chicago Fire''.
==Life and career==
Ilonzeh was born in Grapevine, Texas, and went to Colleyville Heritage High School.<ref>{{cite news | url = https://www.star-telegram.com/entertainment/movies/article155891014.html | title= Tarrant actress Annie Ilonzeh goes all-in on Tupac film, 'a story that needs to be told' | work= [[Fort Worth Star-Telegram]] | via = www.star-telegram.com | date = June 13, 2017 | access-date = March 17, 2019 | last = Martindale | first = David}}</ref> Her father is a Nigerian of Igbo descent,<ref>{{cite tweet|number=523748193461215233|user=AnnieIlonzeh|title=#family #ezinulo #igbo✈️ #Nigeria @ My Roots|date=October 19, 2014}}</ref> and her mother is white.<ref>{{cite web|url=http://www.huffingtonpost.ca/entry/annie-ilonzeh_n_1003896|title=Annie Ilonzeh Doesn't See Color But Is Happy To Be Charlie's First Black Angel|date=October 10, 2011|access-date=April 20, 2018}}</ref> In 2007, she made her television debut in an episode of the CBS sitcom ''[[How I Met Your Mother]]''. She had bit roles in the movies ''[[He's Just Not That Into You (film)|He's Just Not That Into You]]'', ''[[Miss March]]'' and ''[[Percy Jackson & the Olympians: The Lightning Thief]]''.<ref>[https://www.imdb.com/name/nm2679753 Filmography by type for Annie Ilonzeh]. IMDb</ref> Ilonzeh had a recurring role in the CW prime time soap opera ''[[Melrose Place (2009 TV series)|Melrose Place]]'' from 2009 to 2010, and in 2010 guest starred in three episodes of ''[[Entourage (American TV series)|Entourage]]''. From 2010 to 2011, she played the role [[Maya Ward|of Maya Ward]] on the [[American Broadcasting Company|ABC]] daytime soap opera ''[[General Hospital]]''.
In January 2011, Ilonzeh was announced as one of the "Angels" on the reboot of the 1970s television series ''[[Charlie's Angels (2011 TV series)|Charlie's Angels]]''. The series, which premiered in September 2011, received mostly negative reviews,<ref>{{cit web|url=https://www.avclub.com/charlie-s-angels-1798169674|title='Charlie's Angels' seems like it's embarrassed to be an 'Angels' remake|last1=Adams |first1= Erik | last2 = VanDerWerff | first2 = Emily |date= September 22, 2011 |work=The A.V. Club | publisher = [[The Onion]] |access-date=October 16, 2011}}</ref> and was cancelled the day after the fourth episode. In March 2012, it was announced that Ilonzeh would be recurring on [[The CW]] series ''[[Arrow (TV series)|Arrow]]''.<ref name=arrow>{{cite web|url=http://www.digitalspy.com/tv/news/a370900/arrow-cw-superhero-drama-adds-charlies-angels-star-annie-ilonzeh.html|title='Arrow': CW superhero drama adds 'Charlie's Angels' star Annie Ilonzeh|last=Jeffery|first=Morgan|work=Digital Spy|date=March 13, 2012|access-date=March 27, 2012}}</ref> Later that year, she began appearing in a recurring role in the ABC Family drama series ''[[Switched at Birth (TV series)|Switched at Birth]]''. In 2013, she played a leading role in the Lifetime television film ''Killer Reality''.<ref>{{cite web|url=http://www.mylifetime.com/movies/killer-reality |title=Killer Reality |publisher=[[Lifetime (TV network)|myLifetime.com]] |access-date=August 18, 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140905114359/http://www.mylifetime.com/movies/killer-reality |archive-date=September 5, 2014 }}</ref>
In January 2011, Ilonzeh was announced as one of the "Angels" on the reboot of the 1970s television series ''[[Charlie's Angels (2011 TV series)|Charlie's Angels]]''. The series, which premiered in September 2011, received mostly negative reviews,<ref>{{cite web|url=https://www.avclub.com/charlie-s-angels-1798169674|title='Charlie's Angels' seems like it's embarrassed to be an 'Angels' remake|last1=Adams |first1= Erik | last2 = VanDerWerff | first2 = Emily |date= September 22, 2011 |work=The A.V. Club | publisher = [[The Onion]] |access-date=October 16, 2011}}</ref> and was cancelled the day after the fourth episode. In March 2012, it was announced that Ilonzeh would be recurring on The CW series ''Arrow''.<ref name=arrow>{{cite web|url=http://www.digitalspy.com/tv/news/a370900/arrow-cw-superhero-drama-adds-charlies-angels-star-annie-ilonzeh.html|title='Arrow': CW superhero drama adds 'Charlie's Angels' star Annie Ilonzeh|last=Jeffery|first=Morgan|work=Digital Spy|date=March 13, 2012|access-date=March 27, 2012}}</ref>Mgbe afọ ahụ gasịrị, ọ malitere ịpụta n'ọrụ ugboro ugboro na usoro ihe nkiri ABC Family ''[[Switched at Birth (usoro ihe nkiri TV)|Switched at Birth]]''. Na 2013, ọ rụrụ ọrụ dị mkpa na ihe nkiri telivishọn Lifetime ''Killer Reality''.''.<ref> {{cite web|url=http://www.mylifetime.com/movies/killer-reality |title=Killer Reality |publisher=[[Lifetime (TV network)|myLifetime.com]] |access-date=August 18, 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140905114359/http://www.mylifetime.com/movies/killer-reality |archive-date=September 5, 2014 }}</ref>
Ilonzeh bụkwa onye ọbịa n'oge nke abụọ nke CW's''[[Beauty & the Beast (2012 TV series)|Beauty & the Beast]]'',<ref name="threat">{{cite web|url=https://www.tvguide.com/News/Beauty-Beast-Scoop-1069948.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20130907153222/http://www.tvguide.com/News/Beauty-Beast-Scoop-1069948.aspx|url-status=dead|archive-date=September 7, 2013|title=''Beauty and the Beast'' Scoop: Who Are Cat and Vincent's New Threats?|last=Ross|first=Robyn|work=TV Guide|date=September 5, 2013|access-date=September 6, 2013}}</ref> ma nwee ọrụ ugboro ugboro na ihe nkiri ọchị Lifetime ''[[Drop Dead Diva]]'' na 2013. Mgbe e mesịrị, o mere ihe ugboro ugboro na ''[[Person of Interest (TV programs)|Person of Interest]]'' na ''[[Empire (2015 TV programs)|Empire]]''.
N'afọ 2017, Ilonzeh mere ihe nkiri mbụ ya, na-eme Kidada Jones na ihe nkiri ndụ ya nke akpọrọ "All Eyez on Me", gbasara onye na-ese egwu hip-hop bụ Tupac Shakur.<ref>{{cite web|url=https://www.indiewire.com/2016/02/annie-ilonzeh-cast-to-play-kidada-jones-in-morgan-creeks-tupac-shakur-biopic-154962/|title=Annie Ilonzeh Cast to Play Kidada Jones in Morgan Creek's Tupac Shakur Biopic|first=Tambay A.|last=Obenson|date=February 20, 2016|access-date=February 27, 2018}}</ref> Later that year, she played the leading role in the psychological thriller film ''Til Death Do Us Part''.<ref>{{cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/review/til-death-do-us-part-1044681|title='Til Death Do Us Part': Film Review|website=[[The Hollywood Reporter]]|date=September 30, 2017|access-date=February 27, 2018}}</ref> The film was released on September 29, 2017 and grossed $3.5 million.<ref>{{Cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/release/rl302155265/|title=Til Death Do Us Part|website=Box Office Mojo}}</ref> Also that year she guest-starred in ''American Horror Story: Cult'' episode "[[Great Again (American Horror Story)|Great Again]]". In 2018, Ilonzeh appeared in the action thriller ''Peppermint'',<ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2017/11/jennifer-garner-peppermint-kyla-drew-annie-ilonzeh-1202216032/|title=Jennifer Garner Thriller 'Peppermint' Adds Kyla Drew & Annie Ilonzeh|first=Amanda|last=N'Duka|date=November 28, 2017|access-date=February 27, 2018}}</ref> and was cast in a lead role on the ABC drama pilot ''Staties'',<ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2018/02/staties-annie-ilonzeh-cast-lead-abc-drama-pilot-1202297203/|title='Staties': Annie Ilonzeh Cast As Lead Of ABC Drama Pilot|first=Nellie|last=Andreeva|date=February 21, 2018|access-date=February 27, 2018}}</ref> which was not picked up to the series. Later in 2018, Ilonzeh began portraying Emily Foster in Dick Wolf's ''Chicago'' franchise, first starring in ''Chicago Fire''.<ref>{{cite web|last1=Andreeva|first1=Nellie|title='Chicago Fire': Annie Ilonzeh Cast As New Series Regular For Season 7|url=https://deadline.com/2018/09/chicago-fire-annie-ilonzeh-promoted-series-regular-season-7-1202468607/|website=[[Deadline Hollywood]]|date=September 20, 2018|access-date=September 21, 2018}}</ref> She was in two seasons, departing following Season 7.<ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2020/04/annie-ilonzeh-departs-chicago-fire-after-2-seasons-exit-emily-1202910552/|title=Annie Ilonzeh Departs 'Chicago Fire' After 2 Seasons|last=Andreeva|first=Nellie|work=Deadline Hollywood|access-date=April 16, 2020|date=April 16, 2020}}</ref> In 2021 she starred in another unsold pilot, the drama ''Getaway'' for NBC.<ref>{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/annie-ilonzeh-nbc-getaway-1234970539/|title=Annie Ilonzeh to Star in NBC’s ‘Getaway’|first=Lesley|last=Goldberg|date=June 18, 2021}}</ref>
In 2022, Ilonzeh starred in the action-thriller film, ''Agent Game''. The film was released in the United States on April 8, 2022, by Saban Films. It was panned by critics.<ref>{{Cite web|url=https://www.rottentomatoes.com/m/agent_game|title=Agent Game | Rotten Tomatoes|date=April 8, 2022|website=www.rottentomatoes.com}}</ref> In 2023, Ilonzeh starred in four films playing leading roles: the horror thriller ''Fear (2023 film)'', the psychological thriller ''Ruined (film)|Ruined'', the thriller ''Vicious Affair'', and the horror-thriller ''Soul Mates (2023 American film)''.<ref>{{Cite web|url=https://www.rottentomatoes.com/m/soul_mates_2023|title=Soul Mates | Rotten Tomatoes|date=October 20, 2023|website=www.rottentomatoes.com}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.rottentomatoes.com/m/fear_2023|title=Fear | Rotten Tomatoes|date=January 27, 2023|website=www.rottentomatoes.com}}</ref> In 2024 she starred in the thriller film ''The Stepdaughter'' for Tubi.<ref>{{Cite web|url=https://bandsaboutmovies.com/2024/02/24/tubi-original-the-stepdaughter-2024/|title=TUBI ORIGINAL: The Stepdaughter (2024)|date=February 24, 2024}}</ref>
In 2024, Ilonzeh joined the CBS series S.W.A.T. for the show's eighth and final season as Officer Devin Gamble.<ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2024/07/s-w-a-t-niko-pepaj-series-regular-cast-annie-ilonzeh-season-8-1236014468/|work=Deadline.com|title=‘S.W.A.T.’ Ups Niko Pepaj To Series Regular; Adds Annie Ilonzeh To Season 8|first=Rosy|last=Cordero|date=July 18, 2024|accessdate=June 5, 2025}}</ref> Agwa Ilonzeh bụ mgbanwe okike nke Officer Brian Gamble nke ihe nkiri 2003 nwere otu aha ahụ, onye omee ihe nkiri Jeremy Renner sere..
==Filmography==
===Film===
{| class="wikitable sortable"
|-
! Year
! Title
! Role
! class="unsortable" | Notes
|-
| rowspan=3| 2009
| ''[[He's Just Not That Into You (film)|He's Just Not That Into You]]''
| Hot Girl
|
|-
| ''[[Miss March]]''
| Beautiful Girl #2
|
|-
| ''Not Necessary''
| Whitley
| Short film
|-
| 2010
| ''[[Percy Jackson & the Olympians: The Lightning Thief]]''
| Aphrodite Girl
|
|-
| rowspan=2| 2017
| ''[[All Eyez on Me (film)|All Eyez on Me]]''
| [[Kidada Jones]]
|
|-
| ''[['Til Death Do Us Part (film)|'Til Death Do Us Part]]''
| Madison Roland / Kate Smith
|
|-
| 2018
| ''[[Peppermint (2018 film)|Peppermint]]''
| FBI Agent Lisa Inman
|
|-
| 2022
| ''[[Agent Game]]''
| Onye nnọchi anya CIA Caroline Visser
| <ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2021/03/mel-gibson-dermot-mulroney-katherine-mcnamara-agent-game-spy-thriller-1234708198/|title=Mel Gibson, Dermot Mulroney, Katherine McNamara, Rhys Coiro & Annie Ilonzeh Join '
Game' Spy Thriller|date=March 5, 2021|first=Amanda|last=N'Duka|website=[[Deadline Hollywood]]|access-date=March 5, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210305235006/https://deadline.com/2021/03/mel-gibson-dermot-mulroney-katherine-mcnamara-agent-game-spy-thriller-1234708198/|archive-date=March 5, 2021|url-status=live}}</ref>
|-
| rowspan=4| 2023
| [[Fear (2023 film)|''Fear'']]
| Bianca
|
|-
| ''[[Ruined (film)|Ruined]]''
| Olivia "Liv" Richards
|
|-
| ''[[tubi|Vicious Affair]]''
| Skylar Hastings
| rowspan=3| Also producer
|-
| ''[[Soul Mates (2023 American film)|Soul Mates]]''
| Allison
|-
| rowspan="3" | 2024
| ''[[Chris Stokes (filmmaker)|The Stepdaughter]]''<!--This links not to the actual movie but the filmmaker page.-->
| Whitney Hughes
|-
| ''Snatched''
| Vivian
|
|-
| ''The Stepdaughter 2''
| Whitney Hughes
|
|-
| rowspan="2"| 2025
| ''Singing in My Sleep''
| Rissa
|
|-
|''Run''
| Melissa Ilonzeh
|
|-
| rowspan="2" | {{TableTBA}}
| ''Thinestra''
| Demetria
| Post-production
|-
| ''The Stepdaughter 3''
| Whitney Hughes
| {{TBA|To be released}}
|}
===Television===
{| class="wikitable sortable"
|-
! Year
! Title
! Role
! class="unsortable"| Notes
| 2007
| ''[[How I Met Your Mother]]''
| Becky
| Episode: "The Yips"
|-
| 2008
| ''[[Do Not Disturb (TV series)|Do Not Disturb]]''
| -
| Episode: "Pilot"
|-
| 2009–2010
| ''[[Melrose Place (2009 TV series)|Melrose Place]]''
| Natasha
| Recurring cast
|-
| rowspan="2"| 2010–2011
| ''[[General Hospital]]''
| [[Maya Ward]]
| Regular cast
|-
| ''[[Entourage (American TV series)|Entourage]]''
| Rachel
| Recurring cast: Season 7, guest: Season 8
|-
| rowspan="2"| 2011
| ''[[The Game (2006 TV series)|The Game]]''
| Anthea
| Episode: "A Very Special Episode"
|-
| ''[[Charlie's Angels (2011 TV series)|Charlie's Angels]]''
| Kate Prince
| Main Cast
|-
| 2012–2013
| ''[[Switched at Birth (TV series)|Switched at Birth]]''
| Lana
| Recurring cast: Season 1–2
|-
| 2012–2014
| ''[[Arrow (TV series)|Arrow]]''
| Joanna De La Vega
| Recurring cast: [[Arrow season 1|Season 1]], guest: [[Arrow season 2|Season 2]]
|-
| rowspan="3"| 2013
| ''Killer Reality''
| Hayley Vance
| TV movie
|-
| ''Diary of a Champion''
| Ciara Tryce
| Recurring cast
|-
| ''[[Drop Dead Diva]]''
| Nicole
| Recurring cast: [[Drop Dead Diva (season 5)|Season 5]]
|-
| 2013–2014
| ''[[Beauty & the Beast (2012 TV series)|Beauty & the Beast]]''
| Beth Bowman
| 2 episodes
|-
| 2014
| ''[[Rush (American TV series)|Rush]]''
| Jordana Rourke
| Episode: "Where Is My Mind?"
|-
| rowspan="3"| 2015
| ''[[Allegiance (American TV series)|Allegiance]]''
| Julia Marcus
| Episode: "Pilot"
|-
| ''Guy Theory''
| Skylar Thomas
| Episode: "Perfect Storm"
|-
| ''[[Graceland (TV series)|Graceland]]''
| Courtney Gallo
| Recurring cast: Season 3
|-
| 2015–2016
| ''[[Person of Interest (TV series)|Person of Interest]]''
| Harper Rose
| Recurring cast: [[Person of Interest (season 4)|Season 4]], guest: [[Person of Interest (season 5)|Season 5]]
|-
| 2016
| ''Empire (2015 TV series)''
| Harper Scott
| Recurring cast: Season 2
|-
| 2017
| ''American Horror Story: Cult''
| Erika
| Episode: "Great Again (American Horror Story)"
|-
| rowspan="2"| 2018–2020
| ''Chicago Fire (TV series)''
| rowspan="3"| Emily Foster
| Main Cast: Chicago Fire (season 7)–Chicago Fire (season 8)
|-
| ''Chicago P.D. (TV series)''
| Crossover Cast: Chicago P.D. (season 6)–Chicago P.D. (season 7)
|-
| 2019
| ''Chicago Med''
| Episode: "Infection, Part II"
|-
| 2021
| ''The Lower Bottoms''
| Beulah Rhodes
| Main Cast, podcast
|-
| 2024–2025
| ''S.W.A.T.''
| Devin Gamble
| Recurring cast: Season 8A, Main cast: Season 8B
|-
| 2025—present
| ''Love & Hip Hop: Miami''
| Herself
| Guest: Season 7
|}
==References==
{{reflist|2}}
== External links ==
<!-- Per [[WP:ELMINOFFICIAL]], choose one official website only -->
* {{Facebook|annieilonzeh}}
* {{IMDb name|2679753}}
{{authority control}}
{{DEFAULTSORT:Ilonzeh, Annie}}
== Ntụaka ==
{{Reflist|2}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
d1wszxajzuiehfl5qrp3lo5v1g0vzvh
728581
728564
2026-09-28T16:25:22Z
Adimora chidinma
15845
728581
wikitext
text/x-wiki
{{short description|American actress (born 1983)}}
{{Use mdy dates|date=December 2020}}
{{Infobox person
| name = Annie Ilonzeh
| image =
| caption =
| birth_name = Annette Ngozi Ilonzeh<ref>{{cite web|url=https://www.tvguide.com/celebrities/annie-ilonzeh/bio/305467/|archive-url=https://web.archive.org/web/20110314183101/http://www.tvguide.com/celebrities/annie-ilonzeh/bio/305467|url-status=dead|archive-date=March 14, 2011|title=Annie Ilonzeh|website=TVGuide.com|access-date=February 27, 2018}}</ref>
| birth_date = {{Birth date and age|1983|8|23}}
| birth_place = [[Grapevine, Texas]], U.S.<ref>{{cite web|url=http://www.soapoperadigest.com/annie-ilonzeh-bio |title=Annie Ilonzeh Bio |publisher=Soapoperadigest.com |access-date=February 17, 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120612131918/http://www.soapoperadigest.com/annie-ilonzeh-bio |archive-date=June 12, 2012 }}</ref>
| occupation = Actress
| years_active = 2007–present
}}
'''Annette Ngozi Ilonzeh''' ({{Audio|Ig-Annette Ngozi Ilonzeh.ogg|pronunciation|help=no}}; A mụrụ ya n'abalị iri abụọ na atọ nke ọnwa Ọgọst, afọ 1983) bụ onye na-eme ihe nkiri na mba Amerịka. Site na afọ 2010 ruo afọ 2011, ọ rụrụ ọrụ Maya Ward na American Broadcasting Company n'ihe nkiri 'General Hospital', ma mechaa mee ihe nkiri dịka Kate Prince na ihe nkiri ABC ọhụrụ nke 'Charlie's Angels (usoro ihe nkiri TV 2011)''. O mechara rụọ ọrụ ugboro ugboro na ihe ngosi dịka ''Arrow (usoro ihe nkiri TV)'', ''Drop Dead Diva'' na ''Empire (usoro ihe nkiri TV 2015)''. Na 2017, Ilonzeh mere ihe nkiri Kidada Jones na ihe nkiri akụkọ ndụ ''All Eyez on Me (ihe nkiri)|All Eyez on Me'' ma mee ihe nkiri na ihe nkiri '.''Til Death Do Us Part''. Site na 2018 ruo 2020, ọ malitere dịka Emily Foster na usoro ihe nkiri NBC, ''Chicago Fire''.
==Ndụ na ọrụ ya==
A mụrụ Ilonzeh na Grapevine, Texas, ma gaa Colleyville Heritage High School.<ref>{{cite news | url = https://www.star-telegram.com/entertainment/movies/article155891014.html | title= Tarrant actress Annie Ilonzeh goes all-in on Tupac film, 'a story that needs to be told' | work= [[Fort Worth Star-Telegram]] | via = www.star-telegram.com | date = June 13, 2017 | access-date = March 17, 2019 | last = Martindale | first = David}}</ref> Nna ya bụ onye Naịjirịa nke si n'agbụrụ Igbo.<ref>{{cite tweet|number=523748193461215233|user=AnnieIlonzeh|title=#family #ezinulo #igbo✈️ #Nigeria @ My Roots|date=October 19, 2014}}</ref> and her mother is white.<ref>{{cite web|url=http://www.huffingtonpost.ca/entry/annie-ilonzeh_n_1003896|title=Annie Ilonzeh Doesn't See Color But Is Happy To Be Charlie's First Black Angel|date=October 10, 2011|access-date=April 20, 2018}}</ref> Na 2007, ọ malitere ihe nkiri telivishọn ya na ihe nkiri CBS sitcom ''How I Met Your Mother''. O nwere obere ọrụ na fim ndị ahụ ''He's Just Not That Into You'', ''Miss March'' and ''Percy Jackson & the Olympians: The Lightning Thief''.<ref>[https://www.imdb.com/name/nm2679753 Filmography by type for Annie Ilonzeh]. IMDb</ref> Ilonzeh rụrụ ọrụ ugboro ugboro na CW prime time soap opera ''Melrose Place (2009 TV series)'' site na 2009 ruo 2010, na 2010, ọ bụ onye ọbịa mere ihe ngosi atọ nke ''Entourage (American TV series)''. Site na 2010 ruo 2011, ọ rụrụ ọrụ dịka Maya Ward]] na American Broadcasting Company n'ehihie soap opera ''General Hospital''.
Na Jenụwarị 2011, a mara ọkwa Ilonzeh dị ka otu n'ime "Ndị Mmụọ Ozi" mgbe ọ maliteghachiri usoro ihe nkiri telivishọn nke afọ 1970 bụ "Charlie's Angels". Usoro ihe nkiri a, nke malitere na Septemba 2011, nwetara ọtụtụ nyocha na-adịghị mma, <ref>{{cit web|url=https://www.avclub.com/charlie-s-angels-1798169674|title='Charlie's Angels' seems like it's embarrassed to be an 'Angels' remake|last1=Adams |first1= Erik | last2 = VanDerWerff | first2 = Emily |date= September 22, 2011 |work=The A.V. Club | publisher = [[The Onion]] |access-date=October 16, 2011}}</ref> ma kagbuo ya n'ụbọchị sochiri ihe omume nke anọ. Na Machị 2012, a mara ọkwa na Ilonzeh ga-apụta ọzọ na usoro CW ''Arrow''.<ref name=arrow>{{cite web|url=http://www.digitalspy.com/tv/news/a370900/arrow-cw-superhero-drama-adds-charlies-angels-star-annie-ilonzeh.html|title='Arrow': CW superhero drama adds 'Charlie's Angels' star Annie Ilonzeh|last=Jeffery|first=Morgan|work=Digital Spy|date=March 13, 2012|access-date=March 27, 2012}}</ref> Mgbe afọ ahụ gasịrị, ọ malitere ịpụta n'ọrụ ugboro ugboro na usoro ihe nkiri ABC Family drama "Switched at Birth"]''. Na 2013, ọ gbara ọrụ dị mkpa na ihe nkiri telivishọn Lifetime "Killer Reality".'.<ref>{{cite web|url=http://www.mylifetime.com/movies/killer-reality |title=Killer Reality |publisher=[[Lifetime (TV network)|myLifetime.com]] |access-date=August 18, 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140905114359/http://www.mylifetime.com/movies/killer-reality |archive-date=September 5, 2014 }}</ref>
Na Jenụwarị 2011, a mara ọkwa Ilonzeh n'otu n'ime "Ndị Mmụọ Ozi'' mgbe a malitere usoro ihe nkiri telivishọn nke afọ 1970 bụ ''Charlie's Angels''. Usoro ihe nkiri a, nke malitere na Septemba 2011, nwetara ọtụtụ nyocha na-adịghị mma,<ref>{{cite web|url=https://www.avclub.com/charlie-s-angels-1798169674|title='Charlie's Angels' seems like it's embarrassed to be an 'Angels' remake|last1=Adams |first1= Erik | last2 = VanDerWerff | first2 = Emily |date= September 22, 2011 |work=The A.V. Club | publisher = [[The Onion]] |access-date=October 16, 2011}}</ref> ma kagbuo ya n'ụbọchị sochiri ihe omume nke anọ. Na Machị 2012, a mara ọkwa na Ilonzeh ga-apụta ọzọ na usoro CW ''Arrow''.<ref name=arrow>{{cite web|url=http://www.digitalspy.com/tv/news/a370900/arrow-cw-superhero-drama-adds-charlies-angels-star-annie-ilonzeh.html|title='Arrow': CW superhero drama adds 'Charlie's Angels' star Annie Ilonzeh|last=Jeffery|first=Morgan|work=Digital Spy|date=March 13, 2012|access-date=March 27, 2012}}</ref>Mgbe afọ ahụ gasịrị, ọ malitere ịpụta n'ọrụ ugboro ugboro na usoro ihe nkiri ABC Family ''Switched at Birth''. Na 2013, ọ rụrụ ọrụ dị mkpa na ihe nkiri telivishọn Lifetime ''Killer Reality''.<ref> {{cite web|url=http://www.mylifetime.com/movies/killer-reality |title=Killer Reality |publisher=[[Lifetime (TV network)|myLifetime.com]] |access-date=August 18, 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140905114359/http://www.mylifetime.com/movies/killer-reality |archive-date=September 5, 2014 }}</ref>
Ilonzeh bụkwa onye ọbịa n'oge nke abụọ nke CW's'' Beauty & the Beast'',<ref name="threat">{{cite web|url=https://www.tvguide.com/News/Beauty-Beast-Scoop-1069948.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20130907153222/http://www.tvguide.com/News/Beauty-Beast-Scoop-1069948.aspx|url-status=dead|archive-date=September 7, 2013|title=''Beauty and the Beast'' Scoop: Who Are Cat and Vincent's New Threats?|last=Ross|first=Robyn|work=TV Guide|date=September 5, 2013|access-date=September 6, 2013}}</ref> ma nwee ọrụ ugboro ugboro na ihe nkiri ọchị Lifetime ''Drop Dead Diva'' na 2013. Mgbe e mesịrị, o mere ihe ugboro ugboro na ''Person of Interest'' na ''Empire''.
N'afọ 2017, Ilonzeh mere ihe nkiri mbụ ya, na-eme Kidad Jones na ihe nkiri ndụ ya nke akpọrọ "All Eyez on Me", gbasara onye na-ese egwu hip-hop bụ Tupac Shakur.<ref>{{cite web|url=https://www.indiewire.com/2016/02/annie-ilonzeh-cast-to-play-kidada-jones-in-morgan-creeks-tupac-shakur-biopic-154962/|title=Annie Ilonzeh Cast to Play Kidada Jones in Morgan Creek's Tupac Shakur Biopic|first=Tambay A.|last=Obenson|date=February 20, 2016|access-date=February 27, 2018}}</ref> Mgbe afọ ahụ gasịrị, ọ gbara ọrụ kacha elu na ihe nkiri psychological thriller nke akpọrọ ''Til Death Do Us Part''.<ref>{{cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/review/til-death-do-us-part-1044681|title='Til Death Do Us Part': Film Review|website=[[The Hollywood Reporter]]|date=September 30, 2017|access-date=February 27, 2018}}</ref> E wepụtara ihe nkiri a na Septemba 29, 2017 ma nweta ego ruru nde dọla atọ na ọkara ($3.5 million).<ref>{{Cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/release/rl302155265/|title=Til Death Do Us Part|website=Box Office Mojo}}</ref> N'afọ ahụkwa, ọ bụ onye ọbịa n'ihe nkiri ''American Horror Story: Cult'' nke akpọrọ ''Great Again (American Horror Story)''. Na 2018, Ilonzeh pụtara na ihe nkiri ''Peppermint'',<ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2017/11/jennifer-garner-peppermint-kyla-drew-annie-ilonzeh-1202216032/|title=Jennifer Garner Thriller 'Peppermint' Adds Kyla Drew & Annie Ilonzeh|first=Amanda|last=N'Duka|date=November 28, 2017|access-date=February 27, 2018}}</ref> ma tinye ya n'ọrụ ndu na NBC drama pilot ''Statues'',<ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2018/02/staties-annie-ilonzeh-cast-lead-abc-drama-pilot-1202297203/|title='Staties': Annie Ilonzeh Cast As Lead Of ABC Drama Pilot|first=Nellie|last=Andreeva|date=February 21, 2018|access-date=February 27, 2018}}</ref> nke a na-anaghị agụnye na usoro ihe nkiri ahụ. Mgbe e mesịrị na 2018, Ilonzeh malitere igosi Emily Foster na aha Dick Wolf nke akpọrọ "Chicago", nke mbụ mere ihe nkiri na ''Chicago Fire''.<ref>{{cite web|last1=Andreeva|first1=Nellie|title='Chicago Fire': Annie Ilonzeh Cast As New Series Regular For Season 7|url=https://deadline.com/2018/09/chicago-fire-annie-ilonzeh-promoted-series-regular-season-7-1202468607/|website=[[Deadline Hollywood]]|date=September 20, 2018|access-date=September 21, 2018}}</ref> Ọ nọ n'oge abụọ, na-apụ mgbe Oge nke 7 gasịrị.<ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2020/04/annie-ilonzeh-departs-chicago-fire-after-2-seasons-exit-emily-1202910552/|title=Annie Ilonzeh Departs 'Chicago Fire' After 2 Seasons|last=Andreeva|first=Nellie|work=Deadline Hollywood|access-date=April 16, 2020|date=April 16, 2020}}</ref> Na 2021, o mere ihe nkiri ọzọ a na-erebeghị ere, nke akpọrọ 'Getaway' maka NBC.<ref>{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/annie-ilonzeh-nbc-getaway-1234970539/|title=Annie Ilonzeh to Star in NBC’s ‘Getaway’|first=Lesley|last=Goldberg|date=June 18, 2021}}</ref>
N'afọ 2022, Ilonzeh mere ihe nkiri a ma ama, nke a kpọrọ 'Agent Game'. E wepụtara ihe nkiri a na mba Amerịka n'abalị asatọ nke ọnwa Eprel afọ 2022, site n'aka Saban Films. Ndị nkatọ kpalitere ya.<ref>{{Cite web|url=https://www.rottentomatoes.com/m/agent_game|title=Agent Game | Rotten Tomatoes|date=April 8, 2022|website=www.rottentomatoes.com}}</ref> N'afọ 2023, Ilonzeh mere ihe nkiri anọ na-eme ihe nkiri kachasị elu: ihe nkiri egwu egwu ''Fear (ihe nkiri 2023)'', ihe nkiri uche egwu ''Ruined (ihe nkiri)|Ruined'', ihe nkiri egwu egwu ''Vicious Affair'', na ihe nkiri egwu egwu ''Soul Mates'' (ihe nkiri America nke 2023)''.<ref>{{Cite web|url=https://www.rottentomatoes.com/m/soul_mates_2023|title=Soul Mates | Rotten Tomatoes|date=October 20, 2023|website=www.rottentomatoes.com}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.rottentomatoes.com/m/fear_2023|title=Fear | Rotten Tomatoes|date=January 27, 2023|website=www.rottentomatoes.com}}</ref> N'afọ 2024, ọ mere ihe nkiri thriller nke akpọrọ 'The Stepdaughter' maka Tubi.<ref>{{Cite web|url=https://bandsaboutmovies.com/2024/02/24/tubi-original-the-stepdaughter-2024/|title=TUBI ORIGINAL: The Stepdaughter (2024)|date=February 24, 2024}}</ref>
Na 2024, Ilonzeh sonyeere usoro ihe nkiri CBS S.W.A.T. maka oge nke asatọ na nke ikpeazụ nke ihe ngosi ahụ dịka Officer Devin Gamble.<ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2024/07/s-w-a-t-niko-pepaj-series-regular-cast-annie-ilonzeh-season-8-1236014468/|work=Deadline.com|title=‘S.W.A.T.’ Ups Niko Pepaj To Series Regular; Adds Annie Ilonzeh To Season 8|first=Rosy|last=Cordero|date=July 18, 2024|accessdate=June 5, 2025}}</ref> Agwa Ilonzeh bụ mgbanwe okike nke Officer Brian Gamble nke ihe nkiri 2003 nwere otu aha ahụ, onye omee ihe nkiri Jeremy Renner sere..
==Filmography==
===Film===
{| class="wikitable sortable"
|-
! Year
! Title
! Role
! class="unsortable" | Notes
|-
| rowspan=3| 2009
| ''[[He's Just Not That Into You (film)|He's Just Not That Into You]]''
| Hot Girl
|
|-
| ''[[Miss March]]''
| Beautiful Girl #2
|
|-
| ''Not Necessary''
| Whitley
| Short film
|-
| 2010
| ''[[Percy Jackson & the Olympians: The Lightning Thief]]''
| Aphrodite Girl
|
|-
| rowspan=2| 2017
| ''[[All Eyez on Me (film)|All Eyez on Me]]''
| [[Kidada Jones]]
|
|-
| ''[['Til Death Do Us Part (film)|'Til Death Do Us Part]]''
| Madison Roland / Kate Smith
|
|-
| 2018
| ''[[Peppermint (2018 film)|Peppermint]]''
| FBI Agent Lisa Inman
|
|-
| 2022
| ''[[Agent Game]]''
| Onye nnọchi anya CIA Caroline Visser
| <ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2021/03/mel-gibson-dermot-mulroney-katherine-mcnamara-agent-game-spy-thriller-1234708198/|title=Mel Gibson, Dermot Mulroney, Katherine McNamara, Rhys Coiro & Annie Ilonzeh Join '
Game' Spy Thriller|date=March 5, 2021|first=Amanda|last=N'Duka|website=[[Deadline Hollywood]]|access-date=March 5, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210305235006/https://deadline.com/2021/03/mel-gibson-dermot-mulroney-katherine-mcnamara-agent-game-spy-thriller-1234708198/|archive-date=March 5, 2021|url-status=live}}</ref>
|-
| rowspan=4| 2023
| [[Fear (2023 film)|''Fear'']]
| Bianca
|
|-
| ''[[Ruined (film)|Ruined]]''
| Olivia "Liv" Richards
|
|-
| ''[[tubi|Vicious Affair]]''
| Skylar Hastings
| rowspan=3| Also producer
|-
| ''[[Soul Mates (2023 American film)|Soul Mates]]''
| Allison
|-
| rowspan="3" | 2024
| ''[[Chris Stokes (filmmaker)|The Stepdaughter]]''<!--This links not to the actual movie but the filmmaker page.-->
| Whitney Hughes
|-
| ''Snatched''
| Vivian
|
|-
| ''The Stepdaughter 2''
| Whitney Hughes
|
|-
| rowspan="2"| 2025
| ''Singing in My Sleep''
| Rissa
|
|-
|''Run''
| Melissa Ilonzeh
|
|-
| rowspan="2" | {{TableTBA}}
| ''Thinestra''
| Demetria
| Post-production
|-
| ''The Stepdaughter 3''
| Whitney Hughes
| {{TBA|To be released}}
|}
===Television===
{| class="wikitable sortable"
|-
! Year
! Title
! Role
! class="unsortable"| Notes
| 2007
| ''[[How I Met Your Mother]]''
| Becky
| Episode: "The Yips"
|-
| 2008
| ''[[Do Not Disturb (TV series)|Do Not Disturb]]''
| -
| Episode: "Pilot"
|-
| 2009–2010
| ''[[Melrose Place (2009 TV series)|Melrose Place]]''
| Natasha
| Recurring cast
|-
| rowspan="2"| 2010–2011
| ''[[General Hospital]]''
| [[Maya Ward]]
| Regular cast
|-
| ''[[Entourage (American TV series)|Entourage]]''
| Rachel
| Recurring cast: Season 7, guest: Season 8
|-
| rowspan="2"| 2011
| ''[[The Game (2006 TV series)|The Game]]''
| Anthea
| Episode: "A Very Special Episode"
|-
| ''[[Charlie's Angels (2011 TV series)|Charlie's Angels]]''
| Kate Prince
| Main Cast
|-
| 2012–2013
| ''[[Switched at Birth (TV series)|Switched at Birth]]''
| Lana
| Recurring cast: Season 1–2
|-
| 2012–2014
| ''[[Arrow (TV series)|Arrow]]''
| Joanna De La Vega
| Recurring cast: [[Arrow season 1|Season 1]], guest: [[Arrow season 2|Season 2]]
|-
| rowspan="3"| 2013
| ''Killer Reality''
| Hayley Vance
| TV movie
|-
| ''Diary of a Champion''
| Ciara Tryce
| Recurring cast
|-
| ''[[Drop Dead Diva]]''
| Nicole
| Recurring cast: [[Drop Dead Diva (season 5)|Season 5]]
|-
| 2013–2014
| ''[[Beauty & the Beast (2012 TV series)|Beauty & the Beast]]''
| Beth Bowman
| 2 episodes
|-
| 2014
| ''[[Rush (American TV series)|Rush]]''
| Jordana Rourke
| Episode: "Where Is My Mind?"
|-
| rowspan="3"| 2015
| ''[[Allegiance (American TV series)|Allegiance]]''
| Julia Marcus
| Episode: "Pilot"
|-
| ''Guy Theory''
| Skylar Thomas
| Episode: "Perfect Storm"
|-
| ''[[Graceland (TV series)|Graceland]]''
| Courtney Gallo
| Recurring cast: Season 3
|-
| 2015–2016
| ''[[Person of Interest (TV series)|Person of Interest]]''
| Harper Rose
| Recurring cast: [[Person of Interest (season 4)|Season 4]], guest: [[Person of Interest (season 5)|Season 5]]
|-
| 2016
| ''Empire (2015 TV series)''
| Harper Scott
| Recurring cast: Season 2
|-
| 2017
| ''American Horror Story: Cult''
| Erika
| Episode: "Great Again (American Horror Story)"
|-
| rowspan="2"| 2018–2020
| ''Chicago Fire (TV series)''
| rowspan="3"| Emily Foster
| Main Cast: Chicago Fire (season 7)–Chicago Fire (season 8)
|-
| ''Chicago P.D. (TV series)''
| Crossover Cast: Chicago P.D. (season 6)–Chicago P.D. (season 7)
|-
| 2019
| ''Chicago Med''
| Episode: "Infection, Part II"
|-
| 2021
| ''The Lower Bottoms''
| Beulah Rhodes
| Main Cast, podcast
|-
| 2024–2025
| ''S.W.A.T.''
| Devin Gamble
| Recurring cast: Season 8A, Main cast: Season 8B
|-
| 2025—present
| ''Love & Hip Hop: Miami''
| Herself
| Guest: Season 7
|}
==References==
{{reflist|2}}
== External links ==
<!-- Per [[WP:ELMINOFFICIAL]], choose one official website only -->
* {{Facebook|annieilonzeh}}
* {{IMDb name|2679753}}
{{authority control}}
{{DEFAULTSORT:Ilonzeh, Annie}}
== Ntụaka ==
{{Reflist|2}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
st0fwiwbtnfmiqb01qq26j6nc73jskq
728582
728581
2026-09-28T16:26:04Z
Adimora chidinma
15845
Added defaultsort and fixed article
728582
wikitext
text/x-wiki
{{short description|American actress (born 1983)}}
{{Use mdy dates|date=December 2020}}
{{Infobox person
| name = Annie Ilonzeh
| image =
| caption =
| birth_name = Annette Ngozi Ilonzeh<ref>{{cite web|url=https://www.tvguide.com/celebrities/annie-ilonzeh/bio/305467/|archive-url=https://web.archive.org/web/20110314183101/http://www.tvguide.com/celebrities/annie-ilonzeh/bio/305467|url-status=dead|archive-date=March 14, 2011|title=Annie Ilonzeh|website=TVGuide.com|access-date=February 27, 2018}}</ref>
| birth_date = {{Birth date and age|1983|8|23}}
| birth_place = [[Grapevine, Texas]], U.S.<ref>{{cite web|url=http://www.soapoperadigest.com/annie-ilonzeh-bio |title=Annie Ilonzeh Bio |publisher=Soapoperadigest.com |access-date=February 17, 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120612131918/http://www.soapoperadigest.com/annie-ilonzeh-bio |archive-date=June 12, 2012 }}</ref>
| occupation = Actress
| years_active = 2007–present
}}
'''Annette Ngozi Ilonzeh''' ({{Audio|Ig-Annette Ngozi Ilonzeh.ogg|pronunciation|help=no}}; A mụrụ ya n'abalị iri abụọ na atọ nke ọnwa Ọgọst, afọ 1983) bụ onye na-eme ihe nkiri na mba Amerịka. Site na afọ 2010 ruo afọ 2011, ọ rụrụ ọrụ Maya Ward na American Broadcasting Company n'ihe nkiri 'General Hospital', ma mechaa mee ihe nkiri dịka Kate Prince na ihe nkiri ABC ọhụrụ nke 'Charlie's Angels (usoro ihe nkiri TV 2011)''. O mechara rụọ ọrụ ugboro ugboro na ihe ngosi dịka ''Arrow (usoro ihe nkiri TV)'', ''Drop Dead Diva'' na ''Empire (usoro ihe nkiri TV 2015)''. Na 2017, Ilonzeh mere ihe nkiri Kidada Jones na ihe nkiri akụkọ ndụ ''All Eyez on Me (ihe nkiri)|All Eyez on Me'' ma mee ihe nkiri na ihe nkiri '.''Til Death Do Us Part''. Site na 2018 ruo 2020, ọ malitere dịka Emily Foster na usoro ihe nkiri NBC, ''Chicago Fire''.
==Ndụ na ọrụ ya==
A mụrụ Ilonzeh na Grapevine, Texas, ma gaa Colleyville Heritage High School.<ref>{{cite news | url = https://www.star-telegram.com/entertainment/movies/article155891014.html | title= Tarrant actress Annie Ilonzeh goes all-in on Tupac film, 'a story that needs to be told' | work= [[Fort Worth Star-Telegram]] | via = www.star-telegram.com | date = June 13, 2017 | access-date = March 17, 2019 | last = Martindale | first = David}}</ref> Nna ya bụ onye Naịjirịa nke si n'agbụrụ Igbo.<ref>{{cite tweet|number=523748193461215233|user=AnnieIlonzeh|title=#family #ezinulo #igbo✈️ #Nigeria @ My Roots|date=October 19, 2014}}</ref> and her mother is white.<ref>{{cite web|url=http://www.huffingtonpost.ca/entry/annie-ilonzeh_n_1003896|title=Annie Ilonzeh Doesn't See Color But Is Happy To Be Charlie's First Black Angel|date=October 10, 2011|access-date=April 20, 2018}}</ref> Na 2007, ọ malitere ihe nkiri telivishọn ya na ihe nkiri CBS sitcom ''How I Met Your Mother''. O nwere obere ọrụ na fim ndị ahụ ''He's Just Not That Into You'', ''Miss March'' and ''Percy Jackson & the Olympians: The Lightning Thief''.<ref>[https://www.imdb.com/name/nm2679753 Filmography by type for Annie Ilonzeh]. IMDb</ref> Ilonzeh rụrụ ọrụ ugboro ugboro na CW prime time soap opera ''Melrose Place (2009 TV series)'' site na 2009 ruo 2010, na 2010, ọ bụ onye ọbịa mere ihe ngosi atọ nke ''Entourage (American TV series)''. Site na 2010 ruo 2011, ọ rụrụ ọrụ dịka Maya Ward]] na American Broadcasting Company n'ehihie soap opera ''General Hospital''.
Na Jenụwarị 2011, a mara ọkwa Ilonzeh dị ka otu n'ime "Ndị Mmụọ Ozi" mgbe ọ maliteghachiri usoro ihe nkiri telivishọn nke afọ 1970 bụ "Charlie's Angels". Usoro ihe nkiri a, nke malitere na Septemba 2011, nwetara ọtụtụ nyocha na-adịghị mma, <ref>{{cit web|url=https://www.avclub.com/charlie-s-angels-1798169674|title='Charlie's Angels' seems like it's embarrassed to be an 'Angels' remake|last1=Adams |first1= Erik | last2 = VanDerWerff | first2 = Emily |date= September 22, 2011 |work=The A.V. Club | publisher = [[The Onion]] |access-date=October 16, 2011}}</ref> ma kagbuo ya n'ụbọchị sochiri ihe omume nke anọ. Na Machị 2012, a mara ọkwa na Ilonzeh ga-apụta ọzọ na usoro CW ''Arrow''.<ref name=arrow>{{cite web|url=http://www.digitalspy.com/tv/news/a370900/arrow-cw-superhero-drama-adds-charlies-angels-star-annie-ilonzeh.html|title='Arrow': CW superhero drama adds 'Charlie's Angels' star Annie Ilonzeh|last=Jeffery|first=Morgan|work=Digital Spy|date=March 13, 2012|access-date=March 27, 2012}}</ref> Mgbe afọ ahụ gasịrị, ọ malitere ịpụta n'ọrụ ugboro ugboro na usoro ihe nkiri ABC Family drama "Switched at Birth"]''. Na 2013, ọ gbara ọrụ dị mkpa na ihe nkiri telivishọn Lifetime "Killer Reality".'.<ref>{{cite web|url=http://www.mylifetime.com/movies/killer-reality |title=Killer Reality |publisher=[[Lifetime (TV network)|myLifetime.com]] |access-date=August 18, 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140905114359/http://www.mylifetime.com/movies/killer-reality |archive-date=September 5, 2014 }}</ref>
Na Jenụwarị 2011, a mara ọkwa Ilonzeh n'otu n'ime "Ndị Mmụọ Ozi'' mgbe a malitere usoro ihe nkiri telivishọn nke afọ 1970 bụ ''Charlie's Angels''. Usoro ihe nkiri a, nke malitere na Septemba 2011, nwetara ọtụtụ nyocha na-adịghị mma,<ref>{{cite web|url=https://www.avclub.com/charlie-s-angels-1798169674|title='Charlie's Angels' seems like it's embarrassed to be an 'Angels' remake|last1=Adams |first1= Erik | last2 = VanDerWerff | first2 = Emily |date= September 22, 2011 |work=The A.V. Club | publisher = [[The Onion]] |access-date=October 16, 2011}}</ref> ma kagbuo ya n'ụbọchị sochiri ihe omume nke anọ. Na Machị 2012, a mara ọkwa na Ilonzeh ga-apụta ọzọ na usoro CW ''Arrow''.<ref name=arrow>{{cite web|url=http://www.digitalspy.com/tv/news/a370900/arrow-cw-superhero-drama-adds-charlies-angels-star-annie-ilonzeh.html|title='Arrow': CW superhero drama adds 'Charlie's Angels' star Annie Ilonzeh|last=Jeffery|first=Morgan|work=Digital Spy|date=March 13, 2012|access-date=March 27, 2012}}</ref>Mgbe afọ ahụ gasịrị, ọ malitere ịpụta n'ọrụ ugboro ugboro na usoro ihe nkiri ABC Family ''Switched at Birth''. Na 2013, ọ rụrụ ọrụ dị mkpa na ihe nkiri telivishọn Lifetime ''Killer Reality''.<ref> {{cite web|url=http://www.mylifetime.com/movies/killer-reality |title=Killer Reality |publisher=[[Lifetime (TV network)|myLifetime.com]] |access-date=August 18, 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140905114359/http://www.mylifetime.com/movies/killer-reality |archive-date=September 5, 2014 }}</ref>
Ilonzeh bụkwa onye ọbịa n'oge nke abụọ nke CW's'' Beauty & the Beast'',<ref name="threat">{{cite web|url=https://www.tvguide.com/News/Beauty-Beast-Scoop-1069948.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20130907153222/http://www.tvguide.com/News/Beauty-Beast-Scoop-1069948.aspx|url-status=dead|archive-date=September 7, 2013|title=''Beauty and the Beast'' Scoop: Who Are Cat and Vincent's New Threats?|last=Ross|first=Robyn|work=TV Guide|date=September 5, 2013|access-date=September 6, 2013}}</ref> ma nwee ọrụ ugboro ugboro na ihe nkiri ọchị Lifetime ''Drop Dead Diva'' na 2013. Mgbe e mesịrị, o mere ihe ugboro ugboro na ''Person of Interest'' na ''Empire''.
N'afọ 2017, Ilonzeh mere ihe nkiri mbụ ya, na-eme Kidad Jones na ihe nkiri ndụ ya nke akpọrọ "All Eyez on Me", gbasara onye na-ese egwu hip-hop bụ Tupac Shakur.<ref>{{cite web|url=https://www.indiewire.com/2016/02/annie-ilonzeh-cast-to-play-kidada-jones-in-morgan-creeks-tupac-shakur-biopic-154962/|title=Annie Ilonzeh Cast to Play Kidada Jones in Morgan Creek's Tupac Shakur Biopic|first=Tambay A.|last=Obenson|date=February 20, 2016|access-date=February 27, 2018}}</ref> Mgbe afọ ahụ gasịrị, ọ gbara ọrụ kacha elu na ihe nkiri psychological thriller nke akpọrọ ''Til Death Do Us Part''.<ref>{{cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/review/til-death-do-us-part-1044681|title='Til Death Do Us Part': Film Review|website=[[The Hollywood Reporter]]|date=September 30, 2017|access-date=February 27, 2018}}</ref> E wepụtara ihe nkiri a na Septemba 29, 2017 ma nweta ego ruru nde dọla atọ na ọkara ($3.5 million).<ref>{{Cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/release/rl302155265/|title=Til Death Do Us Part|website=Box Office Mojo}}</ref> N'afọ ahụkwa, ọ bụ onye ọbịa n'ihe nkiri ''American Horror Story: Cult'' nke akpọrọ ''Great Again (American Horror Story)''. Na 2018, Ilonzeh pụtara na ihe nkiri ''Peppermint'',<ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2017/11/jennifer-garner-peppermint-kyla-drew-annie-ilonzeh-1202216032/|title=Jennifer Garner Thriller 'Peppermint' Adds Kyla Drew & Annie Ilonzeh|first=Amanda|last=N'Duka|date=November 28, 2017|access-date=February 27, 2018}}</ref> ma tinye ya n'ọrụ ndu na NBC drama pilot ''Statues'',<ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2018/02/staties-annie-ilonzeh-cast-lead-abc-drama-pilot-1202297203/|title='Staties': Annie Ilonzeh Cast As Lead Of ABC Drama Pilot|first=Nellie|last=Andreeva|date=February 21, 2018|access-date=February 27, 2018}}</ref> nke a na-anaghị agụnye na usoro ihe nkiri ahụ. Mgbe e mesịrị na 2018, Ilonzeh malitere igosi Emily Foster na aha Dick Wolf nke akpọrọ "Chicago", nke mbụ mere ihe nkiri na ''Chicago Fire''.<ref>{{cite web|last1=Andreeva|first1=Nellie|title='Chicago Fire': Annie Ilonzeh Cast As New Series Regular For Season 7|url=https://deadline.com/2018/09/chicago-fire-annie-ilonzeh-promoted-series-regular-season-7-1202468607/|website=[[Deadline Hollywood]]|date=September 20, 2018|access-date=September 21, 2018}}</ref> Ọ nọ n'oge abụọ, na-apụ mgbe Oge nke 7 gasịrị.<ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2020/04/annie-ilonzeh-departs-chicago-fire-after-2-seasons-exit-emily-1202910552/|title=Annie Ilonzeh Departs 'Chicago Fire' After 2 Seasons|last=Andreeva|first=Nellie|work=Deadline Hollywood|access-date=April 16, 2020|date=April 16, 2020}}</ref> Na 2021, o mere ihe nkiri ọzọ a na-erebeghị ere, nke akpọrọ 'Getaway' maka NBC.<ref>{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/annie-ilonzeh-nbc-getaway-1234970539/|title=Annie Ilonzeh to Star in NBC’s ‘Getaway’|first=Lesley|last=Goldberg|date=June 18, 2021}}</ref>
N'afọ 2022, Ilonzeh mere ihe nkiri a ma ama, nke a kpọrọ 'Agent Game'. E wepụtara ihe nkiri a na mba Amerịka n'abalị asatọ nke ọnwa Eprel afọ 2022, site n'aka Saban Films. Ndị nkatọ kpalitere ya.<ref>{{Cite web|url=https://www.rottentomatoes.com/m/agent_game|title=Agent Game | Rotten Tomatoes|date=April 8, 2022|website=www.rottentomatoes.com}}</ref> N'afọ 2023, Ilonzeh mere ihe nkiri anọ na-eme ihe nkiri kachasị elu: ihe nkiri egwu egwu ''Fear (ihe nkiri 2023)'', ihe nkiri uche egwu ''Ruined (ihe nkiri)|Ruined'', ihe nkiri egwu egwu ''Vicious Affair'', na ihe nkiri egwu egwu ''Soul Mates'' (ihe nkiri America nke 2023)''.<ref>{{Cite web|url=https://www.rottentomatoes.com/m/soul_mates_2023|title=Soul Mates | Rotten Tomatoes|date=October 20, 2023|website=www.rottentomatoes.com}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.rottentomatoes.com/m/fear_2023|title=Fear | Rotten Tomatoes|date=January 27, 2023|website=www.rottentomatoes.com}}</ref> N'afọ 2024, ọ mere ihe nkiri thriller nke akpọrọ 'The Stepdaughter' maka Tubi.<ref>{{Cite web|url=https://bandsaboutmovies.com/2024/02/24/tubi-original-the-stepdaughter-2024/|title=TUBI ORIGINAL: The Stepdaughter (2024)|date=February 24, 2024}}</ref>
Na 2024, Ilonzeh sonyeere usoro ihe nkiri CBS S.W.A.T. maka oge nke asatọ na nke ikpeazụ nke ihe ngosi ahụ dịka Officer Devin Gamble.<ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2024/07/s-w-a-t-niko-pepaj-series-regular-cast-annie-ilonzeh-season-8-1236014468/|work=Deadline.com|title=‘S.W.A.T.’ Ups Niko Pepaj To Series Regular; Adds Annie Ilonzeh To Season 8|first=Rosy|last=Cordero|date=July 18, 2024|accessdate=June 5, 2025}}</ref> Agwa Ilonzeh bụ mgbanwe okike nke Officer Brian Gamble nke ihe nkiri 2003 nwere otu aha ahụ, onye omee ihe nkiri Jeremy Renner sere..
==Filmography==
===Film===
{| class="wikitable sortable"
|-
! Year
! Title
! Role
! class="unsortable" | Notes
|-
| rowspan=3| 2009
| ''[[He's Just Not That Into You (film)|He's Just Not That Into You]]''
| Hot Girl
|
|-
| ''[[Miss March]]''
| Beautiful Girl #2
|
|-
| ''Not Necessary''
| Whitley
| Short film
|-
| 2010
| ''[[Percy Jackson & the Olympians: The Lightning Thief]]''
| Aphrodite Girl
|
|-
| rowspan=2| 2017
| ''[[All Eyez on Me (film)|All Eyez on Me]]''
| [[Kidada Jones]]
|
|-
| ''[['Til Death Do Us Part (film)|'Til Death Do Us Part]]''
| Madison Roland / Kate Smith
|
|-
| 2018
| ''[[Peppermint (2018 film)|Peppermint]]''
| FBI Agent Lisa Inman
|
|-
| 2022
| ''[[Agent Game]]''
| Onye nnọchi anya CIA Caroline Visser
| <ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2021/03/mel-gibson-dermot-mulroney-katherine-mcnamara-agent-game-spy-thriller-1234708198/|title=Mel Gibson, Dermot Mulroney, Katherine McNamara, Rhys Coiro & Annie Ilonzeh Join '
Game' Spy Thriller|date=March 5, 2021|first=Amanda|last=N'Duka|website=[[Deadline Hollywood]]|access-date=March 5, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210305235006/https://deadline.com/2021/03/mel-gibson-dermot-mulroney-katherine-mcnamara-agent-game-spy-thriller-1234708198/|archive-date=March 5, 2021|url-status=live}}</ref>
|-
| rowspan=4| 2023
| [[Fear (2023 film)|''Fear'']]
| Bianca
|
|-
| ''[[Ruined (film)|Ruined]]''
| Olivia "Liv" Richards
|
|-
| ''[[tubi|Vicious Affair]]''
| Skylar Hastings
| rowspan=3| Also producer
|-
| ''[[Soul Mates (2023 American film)|Soul Mates]]''
| Allison
|-
| rowspan="3" | 2024
| ''[[Chris Stokes (filmmaker)|The Stepdaughter]]''<!--This links not to the actual movie but the filmmaker page.-->
| Whitney Hughes
|-
| ''Snatched''
| Vivian
|
|-
| ''The Stepdaughter 2''
| Whitney Hughes
|
|-
| rowspan="2"| 2025
| ''Singing in My Sleep''
| Rissa
|
|-
|''Run''
| Melissa Ilonzeh
|
|-
| rowspan="2" | {{TableTBA}}
| ''Thinestra''
| Demetria
| Post-production
|-
| ''The Stepdaughter 3''
| Whitney Hughes
| {{TBA|To be released}}
|}
===Television===
{| class="wikitable sortable"
|-
! Year
! Title
! Role
! class="unsortable"| Notes
| 2007
| ''[[How I Met Your Mother]]''
| Becky
| Episode: "The Yips"
|-
| 2008
| ''[[Do Not Disturb (TV series)|Do Not Disturb]]''
| -
| Episode: "Pilot"
|-
| 2009–2010
| ''[[Melrose Place (2009 TV series)|Melrose Place]]''
| Natasha
| Recurring cast
|-
| rowspan="2"| 2010–2011
| ''[[General Hospital]]''
| [[Maya Ward]]
| Regular cast
|-
| ''[[Entourage (American TV series)|Entourage]]''
| Rachel
| Recurring cast: Season 7, guest: Season 8
|-
| rowspan="2"| 2011
| ''[[The Game (2006 TV series)|The Game]]''
| Anthea
| Episode: "A Very Special Episode"
|-
| ''[[Charlie's Angels (2011 TV series)|Charlie's Angels]]''
| Kate Prince
| Main Cast
|-
| 2012–2013
| ''[[Switched at Birth (TV series)|Switched at Birth]]''
| Lana
| Recurring cast: Season 1–2
|-
| 2012–2014
| ''[[Arrow (TV series)|Arrow]]''
| Joanna De La Vega
| Recurring cast: [[Arrow season 1|Season 1]], guest: [[Arrow season 2|Season 2]]
|-
| rowspan="3"| 2013
| ''Killer Reality''
| Hayley Vance
| TV movie
|-
| ''Diary of a Champion''
| Ciara Tryce
| Recurring cast
|-
| ''[[Drop Dead Diva]]''
| Nicole
| Recurring cast: [[Drop Dead Diva (season 5)|Season 5]]
|-
| 2013–2014
| ''[[Beauty & the Beast (2012 TV series)|Beauty & the Beast]]''
| Beth Bowman
| 2 episodes
|-
| 2014
| ''[[Rush (American TV series)|Rush]]''
| Jordana Rourke
| Episode: "Where Is My Mind?"
|-
| rowspan="3"| 2015
| ''[[Allegiance (American TV series)|Allegiance]]''
| Julia Marcus
| Episode: "Pilot"
|-
| ''Guy Theory''
| Skylar Thomas
| Episode: "Perfect Storm"
|-
| ''[[Graceland (TV series)|Graceland]]''
| Courtney Gallo
| Recurring cast: Season 3
|-
| 2015–2016
| ''[[Person of Interest (TV series)|Person of Interest]]''
| Harper Rose
| Recurring cast: [[Person of Interest (season 4)|Season 4]], guest: [[Person of Interest (season 5)|Season 5]]
|-
| 2016
| ''Empire (2015 TV series)''
| Harper Scott
| Recurring cast: Season 2
|-
| 2017
| ''American Horror Story: Cult''
| Erika
| Episode: "Great Again (American Horror Story)"
|-
| rowspan="2"| 2018–2020
| ''Chicago Fire (TV series)''
| rowspan="3"| Emily Foster
| Main Cast: Chicago Fire (season 7)–Chicago Fire (season 8)
|-
| ''Chicago P.D. (TV series)''
| Crossover Cast: Chicago P.D. (season 6)–Chicago P.D. (season 7)
|-
| 2019
| ''Chicago Med''
| Episode: "Infection, Part II"
|-
| 2021
| ''The Lower Bottoms''
| Beulah Rhodes
| Main Cast, podcast
|-
| 2024–2025
| ''S.W.A.T.''
| Devin Gamble
| Recurring cast: Season 8A, Main cast: Season 8B
|-
| 2025—present
| ''Love & Hip Hop: Miami''
| Herself
| Guest: Season 7
|}
{{DEFAULTSORT:Ilonzeh, Annie}}
== Ntụaka ==
{{Reflist|2}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
dnyn00ztcpg4uu0mxx3ic1nkyqy9gsd
728623
728582
2026-09-28T17:47:09Z
Adimora chidinma
15845
fixed error
728623
wikitext
text/x-wiki
{{short description|American actress (born 1983)}}
{{Use mdy dates|date=December 2020}}
{{Infobox person
| name = Annie Ilonzeh
| image =
| caption =
| birth_name = Annette Ngozi Ilonzeh<ref>{{cite web|url=https://www.tvguide.com/celebrities/annie-ilonzeh/bio/305467/|archive-url=https://web.archive.org/web/20110314183101/http://www.tvguide.com/celebrities/annie-ilonzeh/bio/305467|url-status=dead|archive-date=March 14, 2011|title=Annie Ilonzeh|website=TVGuide.com|access-date=February 27, 2018}}</ref>
| birth_date = {{Birth date and age|1983|8|23}}
| birth_place = [[Grapevine, Texas]], U.S.<ref>{{cite web|url=http://www.soapoperadigest.com/annie-ilonzeh-bio |title=Annie Ilonzeh Bio |publisher=Soapoperadigest.com |access-date=February 17, 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120612131918/http://www.soapoperadigest.com/annie-ilonzeh-bio |archive-date=June 12, 2012 }}</ref>
| occupation = Actress
| years_active = 2007–present
}}
'''Annette Ngozi Ilonzeh''' ({{Audio|Ig-Annette Ngozi Ilonzeh.ogg|pronunciation|help=no}}; A mụrụ ya n'abalị iri abụọ na atọ nke ọnwa Ọgọst, afọ 1983) bụ onye na-eme ihe nkiri na mba Amerịka. Site na afọ 2010 ruo afọ 2011, ọ rụrụ ọrụ Maya Ward na American Broadcasting Company n'ihe nkiri 'General Hospital', ma mechaa mee ihe nkiri dịka Kate Prince na ihe nkiri ABC ọhụrụ nke 'Charlie's Angels (usoro ihe nkiri TV 2011)''. O mechara rụọ ọrụ ugboro ugboro na ihe ngosi dịka ''Arrow (usoro ihe nkiri TV)'', ''Drop Dead Diva'' na ''Empire (usoro ihe nkiri TV 2015)''. Na 2017, Ilonzeh mere ihe nkiri Kidada Jones na ihe nkiri akụkọ ndụ ''All Eyez on Me (ihe nkiri)|All Eyez on Me'' ma mee ihe nkiri na ihe nkiri '.''Til Death Do Us Part''. Site na 2018 ruo 2020, ọ malitere dịka Emily Foster na usoro ihe nkiri NBC, ''Chicago Fire''.
==Ndụ na ọrụ ya==
A mụrụ Ilonzeh na Grapevine, Texas, ma gaa Colleyville Heritage High School.<ref>{{cite news | url = https://www.star-telegram.com/entertainment/movies/article155891014.html | title= Tarrant actress Annie Ilonzeh goes all-in on Tupac film, 'a story that needs to be told' | work= [[Fort Worth Star-Telegram]] | via = www.star-telegram.com | date = June 13, 2017 | access-date = March 17, 2019 | last = Martindale | first = David}}</ref> Nna ya bụ onye Naịjirịa nke si n'agbụrụ Igbo.<ref>{{cite tweet|number=523748193461215233|user=AnnieIlonzeh|title=#family #ezinulo #igbo✈️ #Nigeria @ My Roots|date=October 19, 2014}}</ref> and her mother is white.<ref>{{cite web|url=http://www.huffingtonpost.ca/entry/annie-ilonzeh_n_1003896|title=Annie Ilonzeh Doesn't See Color But Is Happy To Be Charlie's First Black Angel|date=October 10, 2011|access-date=April 20, 2018}}</ref> Na 2007, ọ malitere ihe nkiri telivishọn ya na ihe nkiri CBS sitcom ''How I Met Your Mother''. O nwere obere ọrụ na fim ndị ahụ ''He's Just Not That Into You'', ''Miss March'' and ''Percy Jackson & the Olympians: The Lightning Thief''.<ref>[https://www.imdb.com/name/nm2679753 Filmography by type for Annie Ilonzeh]. IMDb</ref> Ilonzeh rụrụ ọrụ ugboro ugboro na CW prime time soap opera ''Melrose Place (2009 TV series)'' site na 2009 ruo 2010, na 2010, ọ bụ onye ọbịa mere ihe ngosi atọ nke ''Entourage (American TV series)''. Site na 2010 ruo 2011, ọ rụrụ ọrụ dịka Maya Ward]] na American Broadcasting Company n'ehihie soap opera ''General Hospital''.
Na Jenụwarị 2011, a mara ọkwa Ilonzeh dị ka otu n'ime "Ndị Mmụọ Ozi" mgbe ọ maliteghachiri usoro ihe nkiri telivishọn nke afọ 1970 bụ "Charlie's Angels". Usoro ihe nkiri a, nke malitere na Septemba 2011, nwetara ọtụtụ nyocha na-adịghị mma, <ref>{{cit web|url=https://www.avclub.com/charlie-s-angels-1798169674|title='Charlie's Angels' seems like it's embarrassed to be an 'Angels' remake|last1=Adams |first1= Erik | last2 = VanDerWerff | first2 = Emily |date= September 22, 2011 |work=The A.V. Club | publisher = [[The Onion]] |access-date=October 16, 2011}}</ref> ma kagbuo ya n'ụbọchị sochiri ihe omume nke anọ. Na Machị 2012, a mara ọkwa na Ilonzeh ga-apụta ọzọ na usoro CW ''Arrow''.<ref name=arrow>{{cite web|url=http://www.digitalspy.com/tv/news/a370900/arrow-cw-superhero-drama-adds-charlies-angels-star-annie-ilonzeh.html|title='Arrow': CW superhero drama adds 'Charlie's Angels' star Annie Ilonzeh|last=Jeffery|first=Morgan|work=Digital Spy|date=March 13, 2012|access-date=March 27, 2012}}</ref> Mgbe afọ ahụ gasịrị, ọ malitere ịpụta n'ọrụ ugboro ugboro na usoro ihe nkiri ABC Family drama "Switched at Birth"]''. Na 2013, ọ gbara ọrụ dị mkpa na ihe nkiri telivishọn Lifetime "Killer Reality".'.<ref>{{cite web|url=http://www.mylifetime.com/movies/killer-reality |title=Killer Reality |publisher=[[Lifetime (TV network)|myLifetime.com]] |access-date=August 18, 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140905114359/http://www.mylifetime.com/movies/killer-reality |archive-date=September 5, 2014 }}</ref>
Na Jenụwarị 2011, a mara ọkwa Ilonzeh n'otu n'ime "Ndị Mmụọ Ozi'' mgbe a malitere usoro ihe nkiri telivishọn nke afọ 1970 bụ ''Charlie's Angels''. Usoro ihe nkiri a, nke malitere na Septemba 2011, nwetara ọtụtụ nyocha na-adịghị mma,<ref>{{cite web|url=https://www.avclub.com/charlie-s-angels-1798169674|title='Charlie's Angels' seems like it's embarrassed to be an 'Angels' remake|last1=Adams |first1= Erik | last2 = VanDerWerff | first2 = Emily |date= September 22, 2011 |work=The A.V. Club | publisher = [[The Onion]] |access-date=October 16, 2011}}</ref> ma kagbuo ya n'ụbọchị sochiri ihe omume nke anọ. Na Machị 2012, a mara ọkwa na Ilonzeh ga-apụta ọzọ na usoro CW ''Arrow''.<ref name=arrow>{{cite web|url=http://www.digitalspy.com/tv/news/a370900/arrow-cw-superhero-drama-adds-charlies-angels-star-annie-ilonzeh.html|title='Arrow': CW superhero drama adds 'Charlie's Angels' star Annie Ilonzeh|last=Jeffery|first=Morgan|work=Digital Spy|date=March 13, 2012|access-date=March 27, 2012}}</ref>Mgbe afọ ahụ gasịrị, ọ malitere ịpụta n'ọrụ ugboro ugboro na usoro ihe nkiri ABC Family ''Switched at Birth''. Na 2013, ọ rụrụ ọrụ dị mkpa na ihe nkiri telivishọn Lifetime ''Killer Reality''.<ref> {{cite web|url=http://www.mylifetime.com/movies/killer-reality |title=Killer Reality |publisher=[[Lifetime (TV network)|myLifetime.com]] |access-date=August 18, 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140905114359/http://www.mylifetime.com/movies/killer-reality |archive-date=September 5, 2014 }}</ref>
Ilonzeh bụkwa onye ọbịa n'oge nke abụọ nke CW's'' Beauty & the Beast'',<ref name="threat">{{cite web|url=https://www.tvguide.com/News/Beauty-Beast-Scoop-1069948.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20130907153222/http://www.tvguide.com/News/Beauty-Beast-Scoop-1069948.aspx|url-status=dead|archive-date=September 7, 2013|title=''Beauty and the Beast'' Scoop: Who Are Cat and Vincent's New Threats?|last=Ross|first=Robyn|work=TV Guide|date=September 5, 2013|access-date=September 6, 2013}}</ref> ma nwee ọrụ ugboro ugboro na ihe nkiri ọchị Lifetime ''Drop Dead Diva'' na 2013. Mgbe e mesịrị, o mere ihe ugboro ugboro na ''Person of Interest'' na ''Empire''.
N'afọ 2017, Ilonzeh mere ihe nkiri mbụ ya, na-eme Kidad Jones na ihe nkiri ndụ ya nke akpọrọ "All Eyez on Me", gbasara onye na-ese egwu hip-hop bụ Tupac Shakur.<ref>{{cite web|url=https://www.indiewire.com/2016/02/annie-ilonzeh-cast-to-play-kidada-jones-in-morgan-creeks-tupac-shakur-biopic-154962/|title=Annie Ilonzeh Cast to Play Kidada Jones in Morgan Creek's Tupac Shakur Biopic|first=Tambay A.|last=Obenson|date=February 20, 2016|access-date=February 27, 2018}}</ref> Mgbe afọ ahụ gasịrị, ọ gbara ọrụ kacha elu na ihe nkiri psychological thriller nke akpọrọ ''Til Death Do Us Part''.<ref>{{cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/review/til-death-do-us-part-1044681|title='Til Death Do Us Part': Film Review|website=[[The Hollywood Reporter]]|date=September 30, 2017|access-date=February 27, 2018}}</ref> E wepụtara ihe nkiri a na Septemba 29, 2017 ma nweta ego ruru nde dọla atọ na ọkara ($3.5 million).<ref>{{Cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/release/rl302155265/|title=Til Death Do Us Part|website=Box Office Mojo}}</ref> N'afọ ahụkwa, ọ bụ onye ọbịa n'ihe nkiri ''American Horror Story: Cult'' nke akpọrọ ''Great Again (American Horror Story)''. Na 2018, Ilonzeh pụtara na ihe nkiri ''Peppermint'',<ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2017/11/jennifer-garner-peppermint-kyla-drew-annie-ilonzeh-1202216032/|title=Jennifer Garner Thriller 'Peppermint' Adds Kyla Drew & Annie Ilonzeh|first=Amanda|last=N'Duka|date=November 28, 2017|access-date=February 27, 2018}}</ref> ma tinye ya n'ọrụ ndu na NBC drama pilot ''Statues'',<ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2018/02/staties-annie-ilonzeh-cast-lead-abc-drama-pilot-1202297203/|title='Staties': Annie Ilonzeh Cast As Lead Of ABC Drama Pilot|first=Nellie|last=Andreeva|date=February 21, 2018|access-date=February 27, 2018}}</ref> nke a na-anaghị agụnye na usoro ihe nkiri ahụ. Mgbe e mesịrị na 2018, Ilonzeh malitere igosi Emily Foster na aha Dick Wolf nke akpọrọ "Chicago", nke mbụ mere ihe nkiri na ''Chicago Fire''.<ref>{{cite web|last1=Andreeva|first1=Nellie|title='Chicago Fire': Annie Ilonzeh Cast As New Series Regular For Season 7|url=https://deadline.com/2018/09/chicago-fire-annie-ilonzeh-promoted-series-regular-season-7-1202468607/|website=[[Deadline Hollywood]]|date=September 20, 2018|access-date=September 21, 2018}}</ref> Ọ nọ n'oge abụọ, na-apụ mgbe Oge nke 7 gasịrị.<ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2020/04/annie-ilonzeh-departs-chicago-fire-after-2-seasons-exit-emily-1202910552/|title=Annie Ilonzeh Departs 'Chicago Fire' After 2 Seasons|last=Andreeva|first=Nellie|work=Deadline Hollywood|access-date=April 16, 2020|date=April 16, 2020}}</ref> Na 2021, o mere ihe nkiri ọzọ a na-erebeghị ere, nke akpọrọ 'Getaway' maka NBC.<ref>{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/annie-ilonzeh-nbc-getaway-1234970539/|title=Annie Ilonzeh to Star in NBC’s ‘Getaway’|first=Lesley|last=Goldberg|date=June 18, 2021}}</ref>
N'afọ 2022, Ilonzeh mere ihe nkiri a ma ama, nke a kpọrọ 'Agent Game'. E wepụtara ihe nkiri a na mba Amerịka n'abalị asatọ nke ọnwa Eprel afọ 2022, site n'aka Saban Films. Ndị nkatọ kpalitere ya.<ref>{{Cite web|url=https://www.rottentomatoes.com/m/agent_game|title=Agent Game | Rotten Tomatoes|date=April 8, 2022|website=www.rottentomatoes.com}}</ref> N'afọ 2023, Ilonzeh mere ihe nkiri anọ na-eme ihe nkiri kachasị elu: ihe nkiri egwu egwu ''Fear (ihe nkiri 2023)'', ihe nkiri uche egwu ''Ruined (ihe nkiri)|Ruined'', ihe nkiri egwu egwu ''Vicious Affair'', na ihe nkiri egwu egwu ''Soul Mates'' (ihe nkiri America nke 2023)''.<ref>{{Cite web|url=https://www.rottentomatoes.com/m/soul_mates_2023|title=Soul Mates | Rotten Tomatoes|date=October 20, 2023|website=www.rottentomatoes.com}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.rottentomatoes.com/m/fear_2023|title=Fear | Rotten Tomatoes|date=January 27, 2023|website=www.rottentomatoes.com}}</ref> N'afọ 2024, ọ mere ihe nkiri thriller nke akpọrọ 'The Stepdaughter' maka Tubi.<ref>{{Cite web|url=https://bandsaboutmovies.com/2024/02/24/tubi-original-the-stepdaughter-2024/|title=TUBI ORIGINAL: The Stepdaughter (2024)|date=February 24, 2024}}</ref>
Na 2024, Ilonzeh sonyeere usoro ihe nkiri CBS S.W.A.T. maka oge nke asatọ na nke ikpeazụ nke ihe ngosi ahụ dịka Officer Devin Gamble.<ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2024/07/s-w-a-t-niko-pepaj-series-regular-cast-annie-ilonzeh-season-8-1236014468/|work=Deadline.com|title=‘S.W.A.T.’ Ups Niko Pepaj To Series Regular; Adds Annie Ilonzeh To Season 8|first=Rosy|last=Cordero|date=July 18, 2024|accessdate=June 5, 2025}}</ref> Agwa Ilonzeh bụ mgbanwe okike nke Officer Brian Gamble nke ihe nkiri 2003 nwere otu aha ahụ, onye omee ihe nkiri Jeremy Renner sere..
==Filmography==
===Film===
{| class="wikitable sortable"
|-
! Year
! Title
! Role
! class="unsortable" | Notes
|-
| rowspan=3| 2009
| ''[[He's Just Not That Into You (film)|He's Just Not That Into You]]''
| Hot Girl
|
|-
| ''[[Miss March]]''
| Beautiful Girl #2
|
|-
| ''Not Necessary''
| Whitley
| Short film
|-
| 2010
| ''[[Percy Jackson & the Olympians: The Lightning Thief]]''
| Aphrodite Girl
|
|-
| rowspan=2| 2017
| ''[[All Eyez on Me (film)|All Eyez on Me]]''
| [[Kidada Jones]]
|
|-
| ''[['Til Death Do Us Part (film)|'Til Death Do Us Part]]''
| Madison Roland / Kate Smith
|
|-
| 2018
| ''[[Peppermint (2018 film)|Peppermint]]''
| FBI Agent Lisa Inman
|
|-
| 2022
| ''[[Agent Game]]''
| Onye nnọchi anya CIA Caroline Visser
| <ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2021/03/mel-gibson-dermot-mulroney-katherine-mcnamara-agent-game-spy-thriller-1234708198/|title=Mel Gibson, Dermot Mulroney, Katherine McNamara, Rhys Coiro & Annie Ilonzeh Join '
Game' Spy Thriller|date=March 5, 2021|first=Amanda|last=N'Duka|website=[[Deadline Hollywood]]|access-date=March 5, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210305235006/https://deadline.com/2021/03/mel-gibson-dermot-mulroney-katherine-mcnamara-agent-game-spy-thriller-1234708198/|archive-date=March 5, 2021|url-status=live}}</ref>
|-
| rowspan=4| 2023
| [[Fear (2023 film)|''Fear'']]
| Bianca
|
|-
| ''[[Ruined (film)|Ruined]]''
| Olivia "Liv" Richards
|
|-
| ''[[tubi|Vicious Affair]]''
| Skylar Hastings
| rowspan=3| Also producer
|-
| ''[[Soul Mates (2023 American film)|Soul Mates]]''
| Allison
|-
| rowspan="3" | 2024
| ''[[Chris Stokes (filmmaker)|The Stepdaughter]]''<!--This links not to the actual movie but the filmmaker page.-->
| Whitney Hughes
|-
| ''Snatched''
| Vivian
|
|-
| ''The Stepdaughter 2''
| Whitney Hughes
|
|-
| rowspan="2"| 2025
| ''Singing in My Sleep''
| Rissa
|
|-
|''Run''
| Melissa Ilonzeh
|
|-
| rowspan="2" | {{TableTBA}}
| ''Thinestra''
| Demetria
| Post-production
|-
| ''The Stepdaughter 3''
| Whitney Hughes
| {{TBA|To be released}}
|}
===Television===
{| class="wikitable sortable"
|-
! Year
! Title
! Role
! class="unsortable"| Notes
| 2007
| ''[[How I Met Your Mother]]''
| Becky
| Episode: "The Yips"
|-
| 2008
| ''[[Do Not Disturb (TV series)|Do Not Disturb]]''
| -
| Episode: "Pilot"
|-
| 2009–2010
| ''[[Melrose Place (2009 TV series)|Melrose Place]]''
| Natasha
| Recurring cast
|-
| rowspan="2"| 2010–2011
| ''[[General Hospital]]''
| [[Maya Ward]]
| Regular cast
|-
| ''[[Entourage (American TV series)|Entourage]]''
| Rachel
| Recurring cast: Season 7, guest: Season 8
|-
| rowspan="2"| 2011
| ''[[The Game (2006 TV series)|The Game]]''
| Anthea
| Episode: "A Very Special Episode"
|-
| ''[[Charlie's Angels (2011 TV series)|Charlie's Angels]]''
| Kate Prince
| Main Cast
|-
| 2012–2013
| ''[[Switched at Birth (TV series)|Switched at Birth]]''
| Lana
| Recurring cast: Season 1–2
|-
| 2012–2014
| ''[[Arrow (TV series)|Arrow]]''
| Joanna De La Vega
| Recurring cast: [[Arrow season 1|Season 1]], guest: [[Arrow season 2|Season 2]]
|-
| rowspan="3"| 2013
| ''Killer Reality''
| Hayley Vance
| TV movie
|-
| ''Diary of a Champion''
| Ciara Tryce
| Recurring cast
|-
| ''[[Drop Dead Diva]]''
| Nicole
| Recurring cast: [[Drop Dead Diva (season 5)|Season 5]]
|-
| 2013–2014
| ''[[Beauty & the Beast (2012 TV series)|Beauty & the Beast]]''
| Beth Bowman
| 2 episodes
|-
| 2014
| ''[[Rush (American TV series)|Rush]]''
| Jordana Rourke
| Episode: "Where Is My Mind?"
|-
| rowspan="3"| 2015
| ''[[Allegiance (American TV series)|Allegiance]]''
| Julia Marcus
| Episode: "Pilot"
|-
| ''Guy Theory''
| Skylar Thomas
| Episode: "Perfect Storm"
|-
| ''[[Graceland (TV series)|Graceland]]''
| Courtney Gallo
| Recurring cast: Season 3
|-
| 2015–2016
| ''[[Person of Interest (TV series)|Person of Interest]]''
| Harper Rose
| Recurring cast: [[Person of Interest (season 4)|Season 4]], guest: [[Person of Interest (season 5)|Season 5]]
|-
| 2016
| ''Empire (2015 TV series)''
| Harper Scott
| Recurring cast: Season 2
|-
| 2017
| ''American Horror Story: Cult''
| Erika
| Episode: "Great Again (American Horror Story)"
|-
| rowspan="2"| 2018–2020
| ''Chicago Fire (TV series)''
| rowspan="3"| Emily Foster
| Main Cast: Chicago Fire (season 7)–Chicago Fire (season 8)
|-
| ''Chicago P.D. (TV series)''
| Crossover Cast: Chicago P.D. (season 6)–Chicago P.D. (season 7)
|-
| 2019
| ''Chicago Med''
| Episode: "Infection, Part II"
|-
| 2021
| ''The Lower Bottoms''
| Beulah Rhodes
| Main Cast, podcast
|-
| 2024–2025
| ''S.W.A.T.''
| Devin Gamble
| Recurring cast: Season 8A, Main cast: Season 8B
|-
| 2025—present
| ''Love & Hip Hop: Miami''
| Herself
| Guest: Season 7
|}
== Edensibịa ==
{{Reflist|2}}
{{DEFAULTSORT:Ilonzeh, Annie}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
5marqsnrc1xjcmkoqth7zloax2wqomo
Jamila Abbas
0
38929
728622
595607
2026-09-28T17:46:07Z
Adimora chidinma
15845
Added defaultsort
728622
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=Jamila Abbas|image=[[File:Jamila Abass - PopTech 2012 - Camden Maine USA (8100256351).jpg|thumb|Jamila Abbas]]|caption=|birth_date={{Birth year and age|1984}}<ref name="1R">{{cite web| url=https://www.wired.co.uk/article/mfarm | title=MFarm empowers Kenya's farmers with price transparency and market access |date=21 June 2013 |access-date=20 December 2017 | first=Olivia |last=Solon |location=London |publisher=[[Wired UK|Wired Magazine UK]]}}</ref>|birth_place=[[Kenya]]|death_date=|death_place=|alma_mater='''[[Strathmore University]]'''<br />{{small|([[Bachelor of Science]])}}|occupation=[[Computer Scientist]] & [[Business Executive]]|years_active=2009 — present|nationality=Kenyan|citizenship=Kenyan|known_for=Leadership|title=Founder & [[chief executive officer|COO]] of <ref>{{cite web |url=https://www.mfarm.co.ke/ |title=Home |website=mfarm.co.ke |accessdate=2024-03-13 |archivedate=2022-04-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220414145120/https://www.mfarm.co.ke/ }}</ref> MFarm Kenya Limited|spouse=}}
'''Jamila Abbas''', bụ ọkà mmụta sayensị kọmputa, injinia ngwanrọ, nwanyị ọchụnta ego na onye ọchụnta ego na [[Kenya]] . <ref name="2R">{{Cite web|url=https://agra.org/news/jamila-abass-the-queen-of-african-agritech-industry/|title=Jamila Abass: The queen of African Agritech Industry|date=24 May 2018|publisher=Alliance for a Green Revolution in Africa (AGRA)|author=AGRA News|accessdate=8 May 2019|archivedate=8 May 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190508122805/https://agra.org/news/jamila-abass-the-queen-of-african-agritech-industry/}}</ref> Ọ bụ onye nchoputa na onye isi nchịkwa nke MFarm Kenya Limited, ụlọ ọrụ ịntanetị na-enyere ndị ọrụ ugbo aka ịchọta ngwa ọrụ ugbo kacha mma, mkpụrụ osisi, ịnweta akụkọ ihu igwe na ozi ahịa. <ref name="3R">{{Cite web|url=http://www.nu-viz.org/news/jamila-abbas-tech-entrepreneur-to-direct-new-vision-foundation-in-kenya|title=Jamila Abbas, tech entrepreneur, to direct New Vision Foundation|date=5 February 2017|accessdate=20 December 2017|publisher=New Vision Organization (NVO)|author=NVO|archivedate=26 August 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190826063931/http://www.nu-viz.org/news/jamila-abbas-tech-entrepreneur-to-direct-new-vision-foundation-in-kenya}}</ref> O mebere M-Farm na 2010. <ref name="2R" />
== Nzụlite na agụmakwụkwọ ==
A mụrụ Jamila na Kenya wee gaa ụlọ akwụkwọ mpaghara maka agụmakwụkwọ ya tupu mahadum. Ọ gara Mahadum Strathmore, wee gụchaa nzere bachelọ nke sayensị na injinịa sọftụwia . <ref name="4R">{{Cite web|date=7 January 2011|url=http://www.nation.co.ke/news/Girls-who-created-social-network-for-farmers-/1056-1085706-oxqkwxz/index.html|title=Girls who created social network for farmers|accessdate=20 December 2017|first=John|author=Makeni}}</ref>
== Ọrụ ==
Mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ na Mahadum Strathmore, Jamila nwetara ụlọ ọrụ nyocha ahụike Kenya (KEMRI). Ọ ghọkwara onye otu na iHub, obodo teknụzụ, ebe teknụzụ na-ezukọ iji gbanwee echiche. N’ebe ahụ, ya na Susan Oguya, bụ́ enyi ya si mahadum, mekọrịtaghachiri. Na Septemba 2010, Jamila na Susan kpebiri ime ihe na-arụsi ọrụ ike banyere ọnọdụ nke ndị ọrụ ugbo obere Kenya, na-eji teknụzụ. <ref name="4R"/>
Ụmụ nwanyị abụọ ahụ, sonyekwara ''AkiraChix'', nnọkọ ọzọ maka ụmụ nwanyị nwere mmasị na teknụzụ ozi. N'ebe ahụ, ha zutere ụmụ akwụkwọ atọ ọzọ na Mahadum Strathmore, Linda Omwenga, Lillian Nduati, na Catherine Kiguru. Ise n'ime ha kpebiri ịbanye IPO48, asọmpi mmepe ngwanrọ. Ihe omume ahụ, gụnyere ndị asọmpi 100, haziri n'òtù iri na asaa. Ebumnobi ya bụ imepụta ngwa kọmputa, nke enwere ike ịtụgharị ka ọ bụrụ azụmaahịa a na-ere ahịa, niile n'ime awa 48. <ref name="4R"/>
''HumanIPO'', si [[Estoniya|Estonia]] haziri asọmpi a. N'ọnwa Nọvemba afọ 2011, ụmụnwaanyị ise ahụ meriri asọmpi a, jiri ngwa M-Farm ha na-ejikọ ndị ọrụ ugbo na ndị na-ebubata ihe ubi, ndị otu na-enyere ha aka inweta ọnụ ahịa ahịa ugbu a maka ihe ọkụkụ ha n'oge. Ụmụnwaanyị ise ahụ nwetakwara ihe nrite kacha elu nke nde KSh1 (ihe dị ka $10,000 US). <ref name="4R"/>
Ndị otu ahụ jiri ego nrite ha tinye M-Farm Kenya Limited, ya na Jamila Abbas dịka onye isi ala, Susan Oguya dị ka COO . Linda Omwenga na Catherine Kiguru bụ ndị ọrụ ahịa na Lillian Nduati bụ ndị ọrụ mmekọrịta ọha na eze. <ref name="4R"/>
== Atụmatụ ndị ọzọ ==
Abbas na-ejekwa ozi dị ka onye isi obodo <ref>{{Cite web|url=http://www.nu-viz.org/|title=Home|work=nu-viz.org|accessdate=2024-03-13|archivedate=2021-06-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210621012449/https://www.nu-viz.org/}}</ref> New Vision Foundation, ọgbakọ anaghị akwụ ụgwọ dabere na Minneapolis. <ref name="3R"/>
== Hụkwa ==
* [[Susan Oguya]]
* Agriculture na Kenya
* Economy nke Kenya
== Edensibia ==
{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
{{DEFAULTSORT:Abbas, Jamila}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
d9neos7fdpdwdfqdijvmemu4c11s7kp
Lilya Budaghyan
0
38944
728620
697043
2026-09-28T17:43:42Z
Adimora chidinma
15845
Added defaultsort
728620
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=Lilya Budaghyan|image=Lilya Budaghyan photo made in 2022.jpg|birth_date={{Birth date and age|1976|01|29|df=yes}}|citizenship={{Plainlist|
* Armenia
* Norway}}|occupation={{Plainlist|
* Professor at the [[University of Bergen]]
* [[Mathematician]]
* [[Computer Scientist]]
}}}}
'''Lilya Budagyan''' (amuru Jenụwarị 29, 1976) bụ onye Norwegian-Armenian cryptographer, ọkà mmụta sayensị kọmputa, na onye mgbakọ na mwepụ nwere uche mara maka ọrụ ya na ọrụ Boolean cryptographic. Ọ bụ prọfesọ na Ngalaba Informatics nke Mahadum Bergen dị na [[Norway]], {{R|uib}} ebe ọ na-eduzi Selmer Center na Nkwukọrịta Nchekwa <ref>{{Cite web|title=Selmer Center in Secure Communication|url=https://www.uib.no/en/rg/selmer|publisher=University of Bergen}}</ref> ma na-eduga otu ọrụ Boolean. <ref>{{Cite web|title=Boolean Functions Team at UiB|url=https://boolean.w.uib.no/|publisher=University of Bergen}}</ref>
<ref name=uib>{{citation|url=https://www.uib.no/en/persons/Lilya.Budaghyan|title=Lilya Budaghyan|work=Persons|publisher=University of Bergen|accessdate=2020-04-03|archive-date=2019-12-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20191208021314/https://www.uib.no/en/persons/Lilya.Budaghyan|url-status=dead}}</ref>
== Agụmakwụkwọ na ọrụ ==
Budghyan nwetara diplọma na nsọpụrụ na mgbakọ na mwepụ na Mahadum Yerevan State na 1998. Mgbe nyocha ọzọ gụsịrị akwụkwọ na Yerevan State University, ọ gụchara PhD na Mahadum Otto von Guericke Magdeburg na Germany na 2005. {{R|cv}} Ngụ akwụkwọ PhD ya bụ ''nha nke ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ na-ehulata na ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ ọrụ zuru oke nke na-adịghị na ntanetị yana mkpokọta ha'' . {{R|mg}}<ref name=mg>{{mathgenealogy|id=178167}}</ref>
Mgbe nyocha postdoctoral na Mahadum Trento, Italy, Mahadum Bergen, na Mahadum Paris 8 Vincennes-Saint-Denis, ọ ghọrọ prọfesọ na Mahadum Bergen na 2019. {{R|cv}}
<ref name=cv>{{citation|url=https://people.uib.no/lbu061/myCV.html|title=Curriculum vitae|accessdate=2020-04-03|archive-date=2019-08-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20190822123031/https://www.people.uib.no/lbu061/myCV.html|url-status=dead}}</ref>
== Na-arụ ọrụ ==
Budagyan bụ onye dere akwụkwọ ''Construction and Analysis of Cryptographic Functions'' (Springer, 2014). {{R|cacf}}<ref name=cacf>Reviews of ''Construction and Analysis of Cryptographic Functions'':
*{{citation|first=Simon R.|last=Blackburn|journal=[[Mathematical Reviews]]|title=none|mr=3290040}}
*{{citation|first=Alexander|last=Pott|journal=[[zbMATH]]|title=none|zbl=1367.94001}}</ref>
== Nkwenye ==
Budagyan meriri Emil Artin Junior Prize na mgbakọ na mwepụ maka ntinye pụtara ìhè na algebra, geometry na tiori nọmba na 2011 maka akwụkwọ nkwonkwo ya na Tor Helleseth akpọrọ ''"Ọhụrụ commutative semifield kọwara site ọhụrụ PN multinomials"'' . {{R|artin}} <ref name=artin>{{citation|url=https://www.ams.org/notices/201202/rtx120200322p.pdf|journal=Notices of the American Mathematical Society|department=Mathematics People|title=Budaghyan Awarded Artin Junior Prize|first=Victor|last=Pambuccian|volume=59|issue=2|page=322|date=February 2012}}</ref>{{R|pnmult}} N'afọ 2022 akwụkwọ ọzọ Budagyan dere na-eduga na Emil Artin Junior Prize "Mmekọrịta n'etiti o-equivalence na EA-equivalence for Niho bent services". </link><sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''[[wikipedia:Tinye edensibịa|<span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2024)">a chọrọ nkọwa</span>]]'' ]</sup>
<ref name=pnmult>{{citation|url=https://eprint.iacr.org/2009/053|title=New commutative semifields defined by new PN multinomials|journal=Cryptography and Communications|accessdate=2022-03-08}}</ref>
Ọ bụ onye so na Norwegian Academy of Technological Sciences, {{R|ntva}}<ref name=ntva>{{citation|url=https://www.ntva.no/medlemmer/lilya-budaghyan/|title=Lilya Budaghyan|work=Medlemmer|publisher=[[Norwegian Academy of Technological Sciences]]|accessdate=2020-04-03|archive-date=2023-08-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230811002618/https://www.ntva.no/medlemmer/lilya-budaghyan/|url-status=dead}}</ref> họpụtara na 2019. {{R|ntva2}}<ref name=ntva2>{{citation|url=https://www.uib.no/en/rg/selmer/125545/congratulations-lilya-budaghyan-member-norwegian-academy-technical-sciences|title=Congratulations to Lilya Budaghyan - A Member of Norwegian Academy of Technical Sciences|work=Selmer Center in Secure Communication News|first=Chunlei|last=Li|date=13 March 2019}}</ref>
== Edensibia ==
== Njikọ mpụga ==
* Home page
{{DEFAULTSORT:Budaghyan, Lilya}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
q4phdl9h7dkzt7bnty3gvrvhs9ukr8u
Betelhem Dessie
0
38948
728618
720464
2026-09-28T17:42:52Z
Adimora chidinma
15845
fixed defaultsort
728618
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox biography vcard"
! colspan="2" class="infobox-above" style="font-size:125%;" |<div class="fn" style="display:inline-block">Betelhem Dessie</div>
|- class="mw-file-element" data-file-height="701" data-file-type="bitmap" data-file-width="772" decoding="async" height="200" resource="./File:Betty_speaking1.jpg" src="//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ac/Betty_speaking1.jpg/220px-Betty_speaking1.jpg" srcset="//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ac/Betty_speaking1.jpg/330px-Betty_speaking1.jpg 1.5x, //upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ac/Betty_speaking1.jpg/440px-Betty_speaking1.jpg 2x" width="220"
| colspan="2" class="infobox-image" |[[File:Betty_speaking1.jpg|frameless]]</img><div class="infobox-caption"> Betelhem na-ekwu okwu na Africa Science izu na Disemba 2018</div>
|- class="infobox-label" scope="row"
! class="infobox-label" scope="row" | Amụrụ
| class="infobox-data" | 1999 (afọ – )<br /><br /><br /><br /><nowiki></br></nowiki><div class="birthplace" style="display:inline"> [[Harar]], [[Harari Region]], [[Ethiopia]]</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" | Obodo
| class="infobox-data category" | [[Ethiopian|Etiopia]]
! class="infobox-label" scope="row" | Ọrụ
| class="infobox-data role" | [[Software developer|Onye nrụpụta ngwanrọ]]
|}
'''Betelhem Dessie''' ( [[Amharic language|Amharic]] : Bethel Dese; amụrụ 1999) bụ onye nrụpụta weebụ na teknụzụ mkpanaka Etiopia. <ref name=":0">{{Cite news|url=http://onlineethiopia.net/2018/10/meet-19-year-old-tech-genius-betelhem-dessie/|title=Betelhem Dessie: The 19-year-old tech genius behind Ethiopia's first AI lab|date=2018-10-11|work=EthiopiaOnline|accessdate=2018-10-23|language=en-US|archive-date=2019-04-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20190410171232/http://onlineethiopia.net/2018/10/meet-19-year-old-tech-genius-betelhem-dessie/|url-status=dead}}</ref> Ọ bụ onye guzobere na onye isi ugbu a nke iCog- Anyone Can Code (ACC) . O nwere oru ngo anọ nwere ikike n'otu n'otu yana atọ ọzọ na mmekorita. <ref name=":0" /> Akpọrọ Betelhem aha "onye ọsụ ụzọ kacha nta na mpaghara teknụzụ na-apụta ngwa ngwa nke Etiopia" site na CNN . <ref name="cnn.com">{{Cite news|url=https://www.cnn.com/2018/10/11/africa/ethiopian-ai-tech-coder-betelhem-dessie/index.html|title=Meet the female tech genius coding at Ethiopia's first AI lab|author=Alice McCool|work=CNN|accessdate=2018-10-23}}</ref>
== Ndụ mbido ==
A mụrụ Betelhem ma zụlite na Harar, Etiopia. Ọrụ Betelhem malitere mgbe ọ dị afọ itoolu. Ọ na-ekwu na nna ya abụwo otu n'ime ndị na-akwado oke ọchịchọ ya. Betelhem maara kọmputa nke ọma site n'iji kọmputa nna ya mee ihe n'ụlọ ahịa eletrọnịkị ya. N'ajụjụ ọnụ ya na ụlọ ọrụ mgbasa ozi dijitalụ nke Etiopia ''Addis Insight'', Betelhem na-akọ akụkọ banyere otu o si rịọ nna ya ego iji mee ememe ụbọchị ọmụmụ 9th ya. Nna ya zara ya na ya enweghị ego n'ihi na ọ na-arụsi ọrụ ike. Na nzaghachi, Betelhem kpebiri ịrụ ọrụ n'ụlọ ahịa eletrọnịkị ya ma nweta ego ahụ n'onwe ya. O mere 1600 Etiopia birr site na izipu ndị ahịa faịlụ ọdịyo na vidiyo. Mgbe ihe omume a gasịrị, mmasị ya na kọmpụta nwetara ume ọhụrụ. Ọ kwalitere nkà ya n'imezi vidiyo, nhazi kọmputa, na ịwụnye ngwanrọ ekwentị. Ka ọ na-erule afọ iri, Betelhem amalitela itinye koodu na HTML naanị ya. N'akụkụ ọrụ ọ na-arụ n'ụlọ akwụkwọ, ọ kụziiri ụmụ akwụkwọ ibe ya nkà kọmputa bụ́ isi.
== Ọrụ ==
Betelhem Dessie nwetara nkwado gọọmentị maka ọrụ ọ na-arụ n'obodo ya mgbe ọ dị obere. N'ihi ya, ọtụtụ usoro mgbasa ozi mpaghara na nke mba gbara ya ajụjụ ọnụ. Mgbe ya na nne na nna ya si Harar gaa [[Addis Ababa]], Betelhem were ọrụ dị ka onye nrụpụta maka gọọmentị mgbe ọ dị afọ iri na abụọ site na Ethiopian Information Network Security Agency (INSA) <ref>{{Cite web|url=http://www.insa.gov.et/|title=መግቢያ - Information Network Security Agency|work=www.insa.gov.et|accessdate=2018-12-11|archivedate=2021-02-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210225172854/https://www.insa.gov.et/}}</ref> site na 2011 ruo 2012.
Betelhem Dessie bụ onye nchoputa na onye isi oche nke onye ọ bụla nwere ike koodu (ACC). <ref>{{Cite web|url=https://www.thereporterethiopia.com/content/it-enthusiasts-form-coding-academy|title=IT enthusiasts form coding academy {{!}} The Reporter Ethiopia English|work=www.thereporterethiopia.com|language=en|accessdate=2018-10-23}}</ref> A na-eme iCog-ACC na mmekorita ya na iCog Labs, <ref>{{Cite web|url=http://www.icog-labs.com/|title=iCog Labs|work=iCog Labs|language=en-US|accessdate=2018-12-11}}</ref> ụlọ ọrụ nyocha na mmepe Etiopia nke na-elekwasị anya na [[Ọgụgụ isi|ọgụgụ isi Artificial]] . Ọ na-azụ ụmụaka dị afọ isii ruo iri na atọ na isiokwu sitere na robotics na AI ruo mmemme. Mmemme Betelhem ọzọ na-arụ ọrụ na iCog Labs bụ Dozie IT. Ọ na-arụkọ ọrụ na ihe karịrị ndị ntorobịa iri asatọ iji chọta ngwọta maka nsogbu ọha na eze site na iji teknụzụ. Ọ zụọla ụmụ agbọghọ iri anọ sitere na Girls Can Code, ọrụ ndị nnọchi anya United States. <ref>{{Cite news|url=https://thisisafrica.me/meet-betelhem-dessie-ethiopias-young-tech-queen/|title=Meet Betelhem Dessie, Ethiopia's youngest tech Queen - This Is Africa|date=2018-10-12|work=This Is Africa|accessdate=2018-10-23|language=en-US|archive-date=2019-04-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20190410154535/https://thisisafrica.me/meet-betelhem-dessie-ethiopias-young-tech-queen/|url-status=dead}}</ref> O kwusiri ike na enweghi ndị nwanyị na-eme ihe nlereanya na nkà na ụzụ na-ekwu, "Ọ gwụla ma ị nọ na ụlọ ọrụ ahụ, ọ dịghị onye ga-ele anya na nkà na ụzụ." <ref>{{Cite web|url=https://www.cnn.com/2018/10/11/africa/ethiopian-ai-tech-coder-betelhem-dessie/index.html|title=Meet the 19-year-old tech genius coding at Ethiopia's first AI lab|author=|first=|date=October 11, 2018|work=CNN|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181011130211/https://www.cnn.com/2018/10/11/africa/ethiopian-ai-tech-coder-betelhem-dessie/index.html|archivedate=2018-10-11|accessdate=}}</ref> N'ime mmemme mmemme sọftụwia gara aga ewepụtara ya bụ ngwa na-esepụta ọrụ ịgba mmiri na Etiopia. Emepụtara ya maka ojiji na gọọmentị. <ref name="cnn.com"/>
Na 2018, Betelhem bụ nwa akwụkwọ Injinia Software afọ nke atọ na Mahadum Addis Ababa . Ọ bụ na nso nso a </link> kpọrọ otu n'ime ndị na-eto eto Africa na-emepụta ihe ọhụrụ ga-ekiri na 2019 nke Quartz Africa. <ref>{{Cite web|url=https://qz.com/africa/1513086/young-african-innovators-to-watch-in-2019/|title=The young African innovators to watch in 2019|author=Kazeem|first=Yomi|work=Quartz Africa|language=en|accessdate=2019-01-11}}</ref>
== Edensibia ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Bethlehem, Dessie}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
ifo95u06cee5jy41tuudzlxjc3hbz3v
Alanyingi Sylva
0
38969
728615
182084
2026-09-28T17:37:10Z
Adimora chidinma
15845
Added defaultsort
728615
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder|office1=First Lady of Bayelsa State|1blankname1={{nowrap|[[List of governors of Bayelsa State|Governor]]}}|1namedata1=[[Timipre Sylva]]|term_label1=In role|term_start1=29 May 2007|term_end1=29 May 2015|predecessor1=[[Patience Jonathan]]|successor1=Rachael Dickson|name=Alanyingi Sylva|image=|imagesize=|alt=|caption=|birth_name=Uduak Alanyingi Sylva|birth_date=|birth_place=[[Eket]], [[Akwa Ibom State, Nigeria]]<ref>{{cite web |last1=Admin |title=Nigeria: Mrs Sylva Solicits A/Ibom's Support |url=https://allafrica.com/stories/200801100259.html |website=All Africa |access-date=19 October 2022}}</ref>|spouse=[[Timipre Sylva]]|nationality=Nigerian|citizenship=|occupation={{flatlist|
*politician
*administrator
*health coach}}|parents=|relatives=|awards=|website=}}
<ref>{{Cite web|date=2009-09-03|title=Sylva's wife makes case for women empowerment|url=https://www.vanguardngr.com/2009/09/sylvas-wife-makes-case-for-women-empowerment/|accessdate=2022-10-19|work=Vanguard News|language=en-GB}}</ref> '''Number Sylva''' bụ onye bụbu nwunye mbụ nke Bayelsa State na nwunye Timipre Sylva . <ref>{{Cite web|date=2010-11-14|title=Sylva's wife advocates inclusion of pneumonia in NIP|url=https://www.vanguardngr.com/2010/11/sylvas-wife-advocates-inclusion-of-pneumonia-in-nip/|accessdate=2022-10-19|work=Vanguard News|language=en-GB}}</ref> <ref>{{Cite web|date=2015-02-03|title=NIGERIA: Mrs. Sylva's Magic Wand Of Unifying Bayelsa Women For Peace In Niger Delta|url=https://www.peacewomen.org/content/nigeria-mrs-sylvas-magic-wand-unifying-bayelsa-women-peace-niger-delta|accessdate=2022-10-19|work=PeaceWomen|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|date=2021-03-22|title=Mrs Alanyingi Sylva to be honoured for her humanitarian projects at Focus Africa Awards|url=https://www.espinews.com.ng/mrs-alayingi-sylva-to-be-honoured-for-her-humanitarian-projects-at-focus-africa-awards/|accessdate=2022-10-19|work=Espinews|language=en-US|archivedate=2022-10-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221019003903/https://www.espinews.com.ng/mrs-alayingi-sylva-to-be-honoured-for-her-humanitarian-projects-at-focus-africa-awards/}}</ref> bụ onye isi oche nke Center for Gender Values and Culture [1] na 2021 a kwanyeere ya ùgwù dị ka onye ọrụ ebere nke afọ na Focus Africa Awards . [2] <ref>{{Cite web|title=Former First Lady Of Bayelsa Mrs. Uduak Alayingi Sylva honored as a VIP WOMAN OF IMPACT|url=https://www.statepress.ng/2022/02/former-first-lady-of-bayalsa-mrs-uduak.html|accessdate=2022-10-19|work=StatePress NG}}</ref>
== Ndụ onwe onye ==
Al Number Sylva lụrụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị Timipre Sylva . <ref>{{Cite web|title=H.E. Chief Timipre Marlin Sylva – World Gas Conference (WGC2022)|url=https://www.wgc2022.org/speakers/h-e-chief-timipre-marlin-sylva/|accessdate=2022-10-19|language=en-US|archivedate=2022-10-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221019020909/https://www.wgc2022.org/speakers/h-e-chief-timipre-marlin-sylva/}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Hon. Minister of State {{!}} Ministry of Petroleum Resources|url=https://petroleumresources.gov.ng/about/hon-minister-of-state/|accessdate=2022-10-19|language=en-GB|archivedate=2022-10-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221019002357/https://petroleumresources.gov.ng/about/hon-minister-of-state/}}</ref> nwere ụmụ atọ: Taria, Timipre na Pagabio . [1]
== Hụkwa ==
* [[Patience Jonathan|Ndidi Jonathan]]
== Edensibia ==
{{Reflist}}<ref>{{Cite web|title=H.E. Chief Timipre Marlin Sylva – World Gas Conference (WGC2022)|url=https://www.wgc2022.org/speakers/h-e-chief-timipre-marlin-sylva/|accessdate=2022-10-19|language=en-US|archivedate=2022-10-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221019020909/https://www.wgc2022.org/speakers/h-e-chief-timipre-marlin-sylva/}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Hon. Minister of State {{!}} Ministry of Petroleum Resources|url=https://petroleumresources.gov.ng/about/hon-minister-of-state/|accessdate=2022-10-19|language=en-GB|archivedate=2022-10-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221019002357/https://petroleumresources.gov.ng/about/hon-minister-of-state/}}</ref>
{{DEFAULTSORT:Sylva, Alanyingi}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
pdj461abnba0y9hkjkrc1zgx8jcsjor
728616
728615
2026-09-28T17:42:03Z
Adimora chidinma
15845
728616
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder|office1=First Lady of Bayelsa State|1blankname1={{nowrap|[[List of governors of Bayelsa State|Governor]]}}|1namedata1=[[Timipre Sylva]]|term_label1=In role|term_start1=29 May 2007|term_end1=29 May 2015|predecessor1=[[Patience Jonathan]]|successor1=Rachael Dickson|name=Alanyingi Sylva|image=|imagesize=|alt=|caption=|birth_name=Uduak Alanyingi Sylva|birth_date=|birth_place=[[Eket]], [[Akwa Ibom State, Nigeria]]<ref>{{cite web |last1=Admin |title=Nigeria: Mrs Sylva Solicits A/Ibom's Support |url=https://allafrica.com/stories/200801100259.html |website=All Africa |access-date=19 October 2022}}</ref>|spouse=[[Timipre Sylva]]|nationality=Nigerian|citizenship=|occupation={{flatlist|
*politician
*administrator
*health coach}}|parents=|relatives=|awards=|website=}}
<ref>{{Cite web|date=2009-09-03|title=Sylva's wife makes case for women empowerment|url=https://www.vanguardngr.com/2009/09/sylvas-wife-makes-case-for-women-empowerment/|accessdate=2022-10-19|work=Vanguard News|language=en-GB}}</ref>
'''Alanyingi Sylva''' bụ onye bụbu Onyeisi Nwanyị nke [[Bayelsa State]] na nwunye nke Timipre Sylva.<ref>{{Cite news |date=2010-11-14 |title=Sylva's wife advocates inclusion of pneumonia in NIP |url=https://www.vanguardngr.com/2010/11/sylvas-wife-advocates-inclusion-of-pneumonia-in-nip/ |location=Lagos, Nigeria|access-date=2022-10-19 |newspaper=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite news |date=2009-09-03 |title=Sylva's wife makes case for women empowerment |url=https://www.vanguardngr.com/2009/09/sylvas-wife-makes-case-for-women-empowerment/ |location=Lagos, Nigeria|access-date=2022-10-19 |newspaper=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]|language=en-GB}}</ref> Ọ bụ Onyeisi oche nke Center for Gender Values and Culture.<ref>{{Cite web |title=Former First Lady Of Bayelsa Mrs. Uduak Alayingi Sylva honored as a VIP WOMAN OF IMPACT |url=https://www.statepress.ng/2022/02/former-first-lady-of-bayalsa-mrs-uduak.html |access-date=2022-10-19 |website=StatePress NG}}</ref> na 2021, a nyekwara ya nsọpụrụ dịka onye kacha enye aka n'ihe gbasara ọdịmma mmadụ n'afọ a na Focus Africa Awards.<ref>{{Cite web |date=2021-03-22 |title=Mrs Alanyingi Sylva to be honoured for her humanitarian projects at Focus Africa Awards |url=https://www.espinews.com.ng/mrs-alayingi-sylva-to-be-honoured-for-her-humanitarian-projects-at-focus-africa-awards/ |access-date=2022-10-19 |website=Espinews |language=en-US |last1=News |first1=Espi |archive-date=2022-10-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221019003903/https://www.espinews.com.ng/mrs-alayingi-sylva-to-be-honoured-for-her-humanitarian-projects-at-focus-africa-awards/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |date=2015-02-03 |title=NIGERIA: Mrs. Sylva's Magic Wand Of Unifying Bayelsa Women For Peace In Niger Delta |url=https://www.peacewomen.org/content/nigeria-mrs-sylvas-magic-wand-unifying-bayelsa-women-peace-niger-delta |access-date=2022-10-19 |website=PeaceWomen |language=en}}</ref>
== Personal life ==
Alanyingi Sylva lụrụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị ahụ Timipre Sylva.<ref>{{Cite web |title=H.E. Chief Timipre Marlin Sylva – World Gas Conference (WGC2022) |url=https://www.wgc2022.org/speakers/h-e-chief-timipre-marlin-sylva/ |access-date=2022-10-19 |language=en-US |archive-date=2022-10-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221019020909/https://www.wgc2022.org/speakers/h-e-chief-timipre-marlin-sylva/ |url-status=dead }}</ref> Ha nwere ụmụ atọ: Taria, Timipre na Pagabio.<ref>{{Cite web |title=Hon. Minister of State {{!}} Ministry of Petroleum Resources |url=https://petroleumresources.gov.ng/about/hon-minister-of-state/ |access-date=2022-10-19 |language=en-GB}}</ref>
== Hụkwa ==
* [[Patience Jonathan|Ndidi Jonathan]]
== Edensibia ==
{{Reflist}}<ref>{{Cite web|title=H.E. Chief Timipre Marlin Sylva – World Gas Conference (WGC2022)|url=https://www.wgc2022.org/speakers/h-e-chief-timipre-marlin-sylva/|accessdate=2022-10-19|language=en-US|archivedate=2022-10-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221019020909/https://www.wgc2022.org/speakers/h-e-chief-timipre-marlin-sylva/}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Hon. Minister of State {{!}} Ministry of Petroleum Resources|url=https://petroleumresources.gov.ng/about/hon-minister-of-state/|accessdate=2022-10-19|language=en-GB|archivedate=2022-10-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221019002357/https://petroleumresources.gov.ng/about/hon-minister-of-state/}}</ref>
{{DEFAULTSORT:Sylva, Alanyingi}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
oz2so3a9xekdisq2n7z6buay0jpu9md
Angela Essien
0
38970
728614
212356
2026-09-28T17:35:11Z
Adimora chidinma
15845
Added defaultsort
728614
wikitext
text/x-wiki
'''Angela Essien''' bụ onye ọchụnta ego teknụzụ Naijiria. <ref name="TechCabal">TechCabal, [https://drive.google.com/file/d/1cD7CXQRTG5xhZADH6Syx7mhOGV2q1EJa/view Nigerian Women in Tech], March 2020, p.57. Accessed 16 May 2020.</ref> bụ onye guzobere Schoolable, ikpo okwu edutech maka ego agụmakwụkwọ n'[[Afrịka]].
== Ndụ ==
Tupu ọ malite azụmahịa nke ya, Essien rụrụ ọrụ dị ka injinia netwọk na EWattronics Nigeria Limited, ma kụzie n'ọtụtụ ụlọ akwụkwọ. Ya na Henry Nnalue guzobere Allpro dị ka mmalite na 2017. <ref name="Ndiomewese">Ifeanyi Ndiomewese, [https://techpoint.africa/2018/08/16/microtraction-invests-allpro/ Microtraction makes third investment in edtech startup, Allpro], ''Techpoint'', 16 August 2018. Accessed 16 May 2020.</ref> Allpro <ref>Aderemi Ojekunle, [https://web.archive.org/web/20231222070521/https://www.pulse.ng/bi/tech/10-nigerian-startups-to-watch-out-for-in-2019/1kvv12c 10 Nigerian startups to watch out for in 2019], ''Pulse'', 15 February 2019. Accessed 16 May 2020.</ref>-enye ndị na-agbazinye ego njikwa ego ma na-enye onye nwe ya, ndị nne na nna na ndị nkuzi ohere inweta ego.
<ref>[https://www.bellanaija.com/2018/08/greenhouse-lab-google-accelerator-program/ GreenHouse Lab in partnership with Google launches its first Cohort], ''Bella Naija'', 20 August 2018. Accessed 16 May 2020.</ref>'afọ 2018, Allpro sonyere na GreenHouse Lab, mmemme teknụzụ mbụ nke ụmụ nwanyị na-elekwasị anya na Naịjirịa na mmekorita ya na [[Google]]. <ref>[https://techpoint.africa/2018/08/14/greenhouse-capital-launches-what-is-perhaps-nigerias-first-female-focused-tech-accelerator-programme/ GreenHouse Capital launches what is perhaps Nigeria’s first female-focused tech accelerator programme], ''Techpoint'', 14 August 2018. Accessed 16 May 2020.</ref> Ụlọ ọrụ ahụ <ref name="Ndiomewese"/> ọrụ na Microtraction n'oge na-adịghị anya mgbe nke ahụ gasịrị. <ref name="TechCabal"/> na-akpọ ikpo okwu Allpro ugbu a dị ka Schoolable.
== Edensibia ==
{{Reflist}}<ref name="TechCabal2">TechCabal, [https://drive.google.com/file/d/1cD7CXQRTG5xhZADH6Syx7mhOGV2q1EJa/view Nigerian Women in Tech], March 2020, p.57. Accessed 16 May 2020.</ref>
{{DEFAULTSORT:Essien, Angela}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
qjilibztlkfyo337646joaq0x0ib9gy
728674
728614
2026-09-28T19:07:00Z
Adimora chidinma
15845
added databox
728674
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Angela Essien''' bụ onye ọchụnta ego teknụzụ Naijiria. <ref name="TechCabal">TechCabal, [https://drive.google.com/file/d/1cD7CXQRTG5xhZADH6Syx7mhOGV2q1EJa/view Nigerian Women in Tech], March 2020, p.57. Accessed 16 May 2020.</ref> bụ onye guzobere Schoolable, ikpo okwu edutech maka ego agụmakwụkwọ n'[[Afrịka]].
== Ndụ ==
Tupu ọ malite azụmahịa nke ya, Essien rụrụ ọrụ dị ka injinia netwọk na EWattronics Nigeria Limited, ma kụzie n'ọtụtụ ụlọ akwụkwọ. Ya na Henry Nnalue guzobere Allpro dị ka mmalite na 2017. <ref name="Ndiomewese">Ifeanyi Ndiomewese, [https://techpoint.africa/2018/08/16/microtraction-invests-allpro/ Microtraction makes third investment in edtech startup, Allpro], ''Techpoint'', 16 August 2018. Accessed 16 May 2020.</ref> Allpro <ref>Aderemi Ojekunle, [https://web.archive.org/web/20231222070521/https://www.pulse.ng/bi/tech/10-nigerian-startups-to-watch-out-for-in-2019/1kvv12c 10 Nigerian startups to watch out for in 2019], ''Pulse'', 15 February 2019. Accessed 16 May 2020.</ref>-enye ndị na-agbazinye ego njikwa ego ma na-enye onye nwe ya, ndị nne na nna na ndị nkuzi ohere inweta ego.
<ref>[https://www.bellanaija.com/2018/08/greenhouse-lab-google-accelerator-program/ GreenHouse Lab in partnership with Google launches its first Cohort], ''Bella Naija'', 20 August 2018. Accessed 16 May 2020.</ref>'afọ 2018, Allpro sonyere na GreenHouse Lab, mmemme teknụzụ mbụ nke ụmụ nwanyị na-elekwasị anya na Naịjirịa na mmekorita ya na [[Google]]. <ref>[https://techpoint.africa/2018/08/14/greenhouse-capital-launches-what-is-perhaps-nigerias-first-female-focused-tech-accelerator-programme/ GreenHouse Capital launches what is perhaps Nigeria’s first female-focused tech accelerator programme], ''Techpoint'', 14 August 2018. Accessed 16 May 2020.</ref> Ụlọ ọrụ ahụ <ref name="Ndiomewese"/> ọrụ na Microtraction n'oge na-adịghị anya mgbe nke ahụ gasịrị. <ref name="TechCabal"/> na-akpọ ikpo okwu Allpro ugbu a dị ka Schoolable.
== Edensibia ==
{{Reflist}}<ref name="TechCabal2">TechCabal, [https://drive.google.com/file/d/1cD7CXQRTG5xhZADH6Syx7mhOGV2q1EJa/view Nigerian Women in Tech], March 2020, p.57. Accessed 16 May 2020.</ref>
{{DEFAULTSORT:Essien, Angela}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
lglh58iajr5xl62h56c0o46gffrlwz8
Melba Pattillo Beals
0
39004
728613
588838
2026-09-28T17:34:13Z
Adimora chidinma
15845
Added defaultsort
728613
wikitext
text/x-wiki
[[Usòrò:Melba Arkansas.jpg|thumb|Melba Arkansas.]]
'''Melba Joy Patillo Beals''' (née Pattillo; amụrụ na Disemba 7, 1941) bụ onye nta akụkọ Amerika na onye nkuzi bụ onye otu Obere Nkume Nine, otu ụmụ akwụkwọ ojii bụ ndị mbụ sonyere na Ụlọ akwụkwọ sekọndrị nke Little Rock Central na Little Rock, Arkansas.
== Mbido ndụ na agụmakwụkwọ ==
A mụrụ ya na Disemba 7, 1941, Beals tolitere n'ezinụlọ nke butere agụmakwụkwọ ụzọ. Nne ya, Lois Marie Pattillo, bụ otu n'ime ndị isi ojii mbụ gụsịrị akwụkwọ na Mahadum Arkansas na 1954 onye rụrụ ọrụ dị ka onye nkuzi Bekee n'ụlọ akwụkwọ etiti. Nna ya, Howell Pattillo, rụrụ ọrụ na Missouri Ụgbọ okporo ígwè Pacific. Nwanne Beals, Conrad S. Pattillo, jere ozi dị ka U.S. Marshal nke Eastern District of Arkansas n'oge ọchịchị Clinton. <ref name="EAHC2">{{Cite web|url=http://www.encyclopediaofarkansas.net/encyclopedia/entry-detail.aspx?entryID=725|title=Encyclopedia of Arkansas|author=Beals|first=Melba Pattillo|publisher=Putnam Publishing}}</ref>
=== Agụmakwụkwọ ụlọ akwụkwọ sekọndrị ===
Mgbe ọ na-aga Horace Mann Ụlọ akwụkwọ sekọndrị na Obere Nkume, ụlọ akwụkwọ sekọndrị ndị isi ojii, Patillo matara na ọ naghị enweta otu agụmakwụkwọ dị mma dịka ndị ọgbọ ya na Ụlọ akwụkwọ sekọndrị Central. Patillo wepụtara onwe <ref name="EAHC2" /> ka ya na ụmụ akwụkwọ ojii asatọ ndị ọzọ si Horace Mann na Dunbar Ụlọ akwụkwọ sekọndrị Junior na Obere Nkume gaa Ụlọ akwụkwọ sekọndrị Central
Beals dị afọ iri na ise mgbe ọ họọrọ idebanye aha na Ụlọ akwụkwọ sekọndrị Central na Mee 1956. <ref>{{Cite web|title=Melba Pattillo Beals of the Little Rock Nine presents Birkett Williams Lecture at Ouachita|url=https://obu.edu/news/2019/04/26/melba-pattillo-beals-little-rock-nine-presents-birkett-williams-lecture-ouachita/|accessdate=21 November 2019}}</ref> Ụmụ akwụkwọ ojii itoolu ahụ chere ìgwè mmadụ ihu nke manyere Onye isi ala Dwight D. Eisenhower iziga 101st Airborne Division iji chebe ndụ ha mgbe gọvanọ nke Arkansas, Orval Faubus, jiri ndị agha Onye nche obodo gbochie ụmụ akwụkwọ ịbanye n'ụlọ akwụkwọ ahụ. Beals mere atụmatụ ịlaghachi Central High maka afọ agụmakwụkwọ 1958-1959, mana Gọvanọ Faubus mechiri ụlọ akwụkwọ sekọndrị niile nke Obere Nkume nke na eguzogide njikọta, [1] na eduga na mpaghara ụlọ akwụkwọ ndị ọzọ gafee South ime otu ihe ahụ. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[''[[wikipedia:Tinye edensibịa|<span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2010)">citation needed</span>]]'']</sup> Ọ bụghị ruo n'ọnwa Ọgọstụ afọ 1959 ka Central High meghere ọzọ n'ụzọ jikọtara ọnụ.
Beals kwagara Santa Rosa, California site n'enyemaka nke NAACP iji mezue afọ ikpeazụ ya nke ụlọ akwụkwọ sekọndrị na Ụlọ akwụkwọ sekọndrị Montgomery. Beals <ref>Melba Pattillo Beals, ''[[Warriors Don't Cry]]'' (Pocket Books, 1994), pp. 307–308.</ref> ezinụlọ nke ndị nne na nna nkuchi Dr. George na Carol McCabe biri. Mgbe ọ dị afọ iri na asaa, ọ malitere ide maka akwụkwọ akụkọ na magazin ndị isi.
=== Kọleji ===
Beals gara Mahadum San Francisco Steeti, nweta nzere bachelọ. O mechara nweta nzere masta na akwụkwọ akụkọ na Mahadum Columbia. Na Mee 22, 2009, ọ natara nzere doctoral ya na agụmakwụkwọ na Mahadum San Francisco. Ụbọchị ahụ bụ emume mmalite nke USF nke afọ 150 .
== Ọrụ ==
Akwụkwọ Beals bụ Ndị dike anaghị akwa ákwá na-akọ ihe mere na 1957 n'oge nsogbu Little Rock, dabere n'otu akụkụ na akwụkwọ akụkọ ọ debere n'oge ahụ. <ref>{{Cite book|url=https://archive.org/details/warriorsdontcry00melb|title=Warriors Don't Cry|year=2007|isbn=978-1416948827|language=en|author=Beals|first=Melba}}</ref> dekwara White is a State of Mind, nke malitere ebe Warriors kwụsịrị. Ruo ugbu <ref>{{Cite book|url=https://archive.org/details/warriorsdontcry00melb|title=Warriors Don't Cry: A Searing Memoir of the Battle to Integrate Little Rock's Central High|author=Beals|first=Melba Pattillo|year=2007|publisher=Simon Pulse|isbn=978-1416948827|edition=Reissue|location=New York London Toronto Sydney|language=English}}</ref>, Ndị dike anaghị akwa ákwá na-aga n'ihu ịbụ # 1 [[Amazon (company)|Amazon]] bestseller na ụdị "Akwụkwọ akụkọ Teen & Young Adult na-akọ banyere ajọ mbunobi". [1]
N'afọ 1959, NAACP nyere Beals na ndị ọzọ so na Obere Nkume Nine, tinyere onye isi ikike obodo [[Daisy Bates (onye na-eme ngagharị iwe)|Daisy Bates]], onye nyere ndị otu ahụ ndụmọdụ n'oge ọgụ ha na Central High. N'afọ 1999, e nyere ya na ndị ọzọ n'ime itoolu ahụ nsọpụrụ kachasị elu, Ihe nrite ọla edo nke Congress. N<ref>Anjetta McQueen, "Medals for 9 Heroes," ''San Francisco Chronicle'', November 10, 1999, p. B1.</ref> narị atọ ndị ọzọ natara nke a.
kụziri akwụkwọ akụkọ na Mahadum Dominican nke California, ebe ọ bụ onye isi oche emeritus nke ngalaba nkwukọrịta.
== Ndụ onwe onye ==
Mgbe ọ nọ na kọleji, ọ zutere John Beals, onye o mechara lụọ. Ha nwere otu nwa nwanyị, Kelli, ma mesịa gbaa alụkwaghịm. N'ihe dị ka n'afọ 1992, Beals kuchiri ụmụ ejima, Matthew na Evan.<ref>{{Cite news|title=Q & A with Melba Pattillo Beals|language=en|work=PublishersWeekly.com|url=https://www.publishersweekly.com/pw/by-topic/childrens/childrens-authors/article/75737-q-a-with-melba-pattillo-beals.html|accessdate=2018-11-29}}</ref><ref>Melba Pattillo Beals, ''White is a State of Mind'' (Putnam Adult, 1999).</ref> Beals bi na San Francisco Bay Area.
== Ihe odide ==
=== Ihe ndị e dere n'akwụkwọ ===
{{Reflist}}
=== Akwụkwọ ===
* Beals, Melba Pattillo. ''Ndị agha anaghị akwa ákwá: Ihe ncheta nke Agha iji sonye na Central High nke Little Rock''. New York: Pocket Books, 1994. [[ISBN (identifier)|ISBN]] [[Special:BookSources/0-671-86638-9|0-671-86638-9]]
* Beals, Melba Pattillo. ''White Is a State of Mind: A Memoir''. [Ihe e dere n'ala ala peeji] [[ISBN (identifier)|ISBN]] [[Special:BookSources/0-399-14464-1|0-399-14464-1]]
* Beals, Melba Pattillo. ''March Forward, Girl: Site na Young Warrior ruo Little Rock Nine''. HMH Books for Young Readers, 2018. [[ISBN (identifier)|ISBN]] [[Special:BookSources/1328882128|1328882128]]
* Beals, Melba Pattillo. ''Agaghị m atụ egwu: Akụkọ m banyere ndụ nke iwulite okwukwe n'okpuru ọkụ''. [Ihe e dere n'ala ala peeji] [[ISBN (identifier)|ISBN]] [[Special:BookSources/0800729439|0800729439]]
== Njikọ mpụga ==
* Mpụta na C- SPAN
{{Spingarn Medal}}
{{DEFAULTSORT:Beals, Melba Pattillo}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
[[Òtù:Pages with unreviewed translations]]
9b0dxm08opypyercjw6a0xtnpquhr11
728676
728613
2026-09-28T19:07:54Z
Adimora chidinma
15845
added databox
728676
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Melba Joy Patillo Beals''' (née Pattillo; amụrụ na Disemba 7, 1941) bụ onye nta akụkọ Amerika na onye nkuzi bụ onye otu Obere Nkume Nine, otu ụmụ akwụkwọ ojii bụ ndị mbụ sonyere na Ụlọ akwụkwọ sekọndrị nke Little Rock Central na Little Rock, Arkansas.
== Mbido ndụ na agụmakwụkwọ ==
A mụrụ ya na Disemba 7, 1941, Beals tolitere n'ezinụlọ nke butere agụmakwụkwọ ụzọ. Nne ya, Lois Marie Pattillo, bụ otu n'ime ndị isi ojii mbụ gụsịrị akwụkwọ na Mahadum Arkansas na 1954 onye rụrụ ọrụ dị ka onye nkuzi Bekee n'ụlọ akwụkwọ etiti. Nna ya, Howell Pattillo, rụrụ ọrụ na Missouri Ụgbọ okporo ígwè Pacific. Nwanne Beals, Conrad S. Pattillo, jere ozi dị ka U.S. Marshal nke Eastern District of Arkansas n'oge ọchịchị Clinton. <ref name="EAHC2">{{Cite web|url=http://www.encyclopediaofarkansas.net/encyclopedia/entry-detail.aspx?entryID=725|title=Encyclopedia of Arkansas|author=Beals|first=Melba Pattillo|publisher=Putnam Publishing}}</ref>
=== Agụmakwụkwọ ụlọ akwụkwọ sekọndrị ===
Mgbe ọ na-aga Horace Mann Ụlọ akwụkwọ sekọndrị na Obere Nkume, ụlọ akwụkwọ sekọndrị ndị isi ojii, Patillo matara na ọ naghị enweta otu agụmakwụkwọ dị mma dịka ndị ọgbọ ya na Ụlọ akwụkwọ sekọndrị Central. Patillo wepụtara onwe <ref name="EAHC2" /> ka ya na ụmụ akwụkwọ ojii asatọ ndị ọzọ si Horace Mann na Dunbar Ụlọ akwụkwọ sekọndrị Junior na Obere Nkume gaa Ụlọ akwụkwọ sekọndrị Central
Beals dị afọ iri na ise mgbe ọ họọrọ idebanye aha na Ụlọ akwụkwọ sekọndrị Central na Mee 1956. <ref>{{Cite web|title=Melba Pattillo Beals of the Little Rock Nine presents Birkett Williams Lecture at Ouachita|url=https://obu.edu/news/2019/04/26/melba-pattillo-beals-little-rock-nine-presents-birkett-williams-lecture-ouachita/|accessdate=21 November 2019}}</ref> Ụmụ akwụkwọ ojii itoolu ahụ chere ìgwè mmadụ ihu nke manyere Onye isi ala Dwight D. Eisenhower iziga 101st Airborne Division iji chebe ndụ ha mgbe gọvanọ nke Arkansas, Orval Faubus, jiri ndị agha Onye nche obodo gbochie ụmụ akwụkwọ ịbanye n'ụlọ akwụkwọ ahụ. Beals mere atụmatụ ịlaghachi Central High maka afọ agụmakwụkwọ 1958-1959, mana Gọvanọ Faubus mechiri ụlọ akwụkwọ sekọndrị niile nke Obere Nkume nke na eguzogide njikọta, [1] na eduga na mpaghara ụlọ akwụkwọ ndị ọzọ gafee South ime otu ihe ahụ. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[''[[wikipedia:Tinye edensibịa|<span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2010)">citation needed</span>]]'']</sup> Ọ bụghị ruo n'ọnwa Ọgọstụ afọ 1959 ka Central High meghere ọzọ n'ụzọ jikọtara ọnụ.
Beals kwagara Santa Rosa, California site n'enyemaka nke NAACP iji mezue afọ ikpeazụ ya nke ụlọ akwụkwọ sekọndrị na Ụlọ akwụkwọ sekọndrị Montgomery. Beals <ref>Melba Pattillo Beals, ''[[Warriors Don't Cry]]'' (Pocket Books, 1994), pp. 307–308.</ref> ezinụlọ nke ndị nne na nna nkuchi Dr. George na Carol McCabe biri. Mgbe ọ dị afọ iri na asaa, ọ malitere ide maka akwụkwọ akụkọ na magazin ndị isi.
=== Kọleji ===
Beals gara Mahadum San Francisco Steeti, nweta nzere bachelọ. O mechara nweta nzere masta na akwụkwọ akụkọ na Mahadum Columbia. Na Mee 22, 2009, ọ natara nzere doctoral ya na agụmakwụkwọ na Mahadum San Francisco. Ụbọchị ahụ bụ emume mmalite nke USF nke afọ 150 .
== Ọrụ ==
Akwụkwọ Beals bụ Ndị dike anaghị akwa ákwá na-akọ ihe mere na 1957 n'oge nsogbu Little Rock, dabere n'otu akụkụ na akwụkwọ akụkọ ọ debere n'oge ahụ. <ref>{{Cite book|url=https://archive.org/details/warriorsdontcry00melb|title=Warriors Don't Cry|year=2007|isbn=978-1416948827|language=en|author=Beals|first=Melba}}</ref> dekwara White is a State of Mind, nke malitere ebe Warriors kwụsịrị. Ruo ugbu <ref>{{Cite book|url=https://archive.org/details/warriorsdontcry00melb|title=Warriors Don't Cry: A Searing Memoir of the Battle to Integrate Little Rock's Central High|author=Beals|first=Melba Pattillo|year=2007|publisher=Simon Pulse|isbn=978-1416948827|edition=Reissue|location=New York London Toronto Sydney|language=English}}</ref>, Ndị dike anaghị akwa ákwá na-aga n'ihu ịbụ # 1 [[Amazon (company)|Amazon]] bestseller na ụdị "Akwụkwọ akụkọ Teen & Young Adult na-akọ banyere ajọ mbunobi". [1]
N'afọ 1959, NAACP nyere Beals na ndị ọzọ so na Obere Nkume Nine, tinyere onye isi ikike obodo [[Daisy Bates (onye na-eme ngagharị iwe)|Daisy Bates]], onye nyere ndị otu ahụ ndụmọdụ n'oge ọgụ ha na Central High. N'afọ 1999, e nyere ya na ndị ọzọ n'ime itoolu ahụ nsọpụrụ kachasị elu, Ihe nrite ọla edo nke Congress. N<ref>Anjetta McQueen, "Medals for 9 Heroes," ''San Francisco Chronicle'', November 10, 1999, p. B1.</ref> narị atọ ndị ọzọ natara nke a.
kụziri akwụkwọ akụkọ na Mahadum Dominican nke California, ebe ọ bụ onye isi oche emeritus nke ngalaba nkwukọrịta.
== Ndụ onwe onye ==
Mgbe ọ nọ na kọleji, ọ zutere John Beals, onye o mechara lụọ. Ha nwere otu nwa nwanyị, Kelli, ma mesịa gbaa alụkwaghịm. N'ihe dị ka n'afọ 1992, Beals kuchiri ụmụ ejima, Matthew na Evan.<ref>{{Cite news|title=Q & A with Melba Pattillo Beals|language=en|work=PublishersWeekly.com|url=https://www.publishersweekly.com/pw/by-topic/childrens/childrens-authors/article/75737-q-a-with-melba-pattillo-beals.html|accessdate=2018-11-29}}</ref><ref>Melba Pattillo Beals, ''White is a State of Mind'' (Putnam Adult, 1999).</ref> Beals bi na San Francisco Bay Area.
== Ihe odide ==
=== Ihe ndị e dere n'akwụkwọ ===
{{Reflist}}
=== Akwụkwọ ===
* Beals, Melba Pattillo. ''Ndị agha anaghị akwa ákwá: Ihe ncheta nke Agha iji sonye na Central High nke Little Rock''. New York: Pocket Books, 1994. [[ISBN (identifier)|ISBN]] [[Special:BookSources/0-671-86638-9|0-671-86638-9]]
* Beals, Melba Pattillo. ''White Is a State of Mind: A Memoir''. [Ihe e dere n'ala ala peeji] [[ISBN (identifier)|ISBN]] [[Special:BookSources/0-399-14464-1|0-399-14464-1]]
* Beals, Melba Pattillo. ''March Forward, Girl: Site na Young Warrior ruo Little Rock Nine''. HMH Books for Young Readers, 2018. [[ISBN (identifier)|ISBN]] [[Special:BookSources/1328882128|1328882128]]
* Beals, Melba Pattillo. ''Agaghị m atụ egwu: Akụkọ m banyere ndụ nke iwulite okwukwe n'okpuru ọkụ''. [Ihe e dere n'ala ala peeji] [[ISBN (identifier)|ISBN]] [[Special:BookSources/0800729439|0800729439]]
== Njikọ mpụga ==
* Mpụta na C- SPAN
{{Spingarn Medal}}
{{DEFAULTSORT:Beals, Melba Pattillo}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
[[Òtù:Pages with unreviewed translations]]
i105x2uuiljfdgl807irgw5n27kzl51
Ego Ella May
0
39007
728678
643712
2026-09-28T19:08:41Z
Adimora chidinma
15845
added databox
728678
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Ego Ella May''' (/ɛg-oʊ ˈɛl.ə meɪ/ eh-go eh-luh amụrụ na Mee 1992) <ref>{{Cite web|author=Shiver|first=John-Paul|date=2022-03-21|title=Ego Ella May : Fieldnotes Pt. II {{!}} Album review|url=https://www.treblezine.com/ego-ella-may-fieldnotes-pt-ii-review/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230613175908/https://www.treblezine.com/ego-ella-may-fieldnotes-pt-ii-review/|archivedate=2023-06-13|accessdate=2023-05-01|work=Treble|language=en-US}}</ref> bụ onye R&amp;B, neo-soul, na onye egwu jazz nke oge a si South [[London]], England.
== Ndụ mbido ==
A mụrụ Ella May na Croydon . <ref name=":0">{{Cite web|date=2021-10-08|title=Neo-soul musician Ego Ella May nominated for jazz awards|url=https://londonnewsonline.co.uk/neo-soul-musician-ego-ella-may-nominated-for-jazz-awards/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230613180006/https://londonnewsonline.co.uk/neo-soul-musician-ego-ella-may-nominated-for-jazz-awards/|archivedate=2023-06-13|accessdate=2023-04-29|work=South London News|language=en-GB}}</ref> A gụrụ ya aha maka ihe nketa Naijiria ya na aha Ella Fitzgerald. Ọ malitere ịbụ abụ mgbe ọ dị afọ iri na ụma. Mgbe <ref name=":1">{{Cite web|author=Campbell|first=Chris|date=2022-07-18|title=Ego Ella May makes music that heals the soul|url=https://wdet.org/2022/07/18/ego-ella-may-makes-music-that-heals-the-soul/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230613180048/https://wdet.org/2022/07/18/ego-ella-may-makes-music-that-heals-the-soul/|archivedate=2023-06-13|accessdate=2023-04-29|work=WDET 101.9 FM|language=en-US}}</ref> dị afọ iri na itoolu, ọ kụziiri onwe ya otu esi akpọ ụbọ akwara, mee ụbọ akhara, ma mepụta egwu nke ya.
== Ọrụ ==
=== 2014–2018 ===
<ref>{{Cite web|date=2014-04-02|title=free download: london's own future-soul songbird ego ella may's highly anticipated ep "breathing underwater"|url=https://afropunk.com/2014/04/free-download-londons-own-future-soul-songbird-ego-ella-mays-highly-anticipated-ep-breathing-underwater/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230613180139/https://afropunk.com/2014/04/free-download-londons-own-future-soul-songbird-ego-ella-mays-highly-anticipated-ep-breathing-underwater/|archivedate=2023-06-13|accessdate=2023-04-29|work=AFROPUNK|language=en-US}}</ref>Na 2014, Ella May wepụtara EP mbụ ya, Breathing Underwater, nke <nowiki><i id="mwLQ">AFROPUNK</i></nowiki> kwuru, "nyere m nkịta nkịta site na mmalite ruo na njedebe". Vice kọwara ya dị ka "ụda ọdịnihu nke neo-soul".<ref>{{Cite web|date=5 February 2014|title=Listen to an Exclusive Stream of Ego Ella May's New EP|url=https://www.vice.com/en/article/6w837q/listen-to-ego-ella-mays-debut-ep|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230613180225/https://www.vice.com/en/article/6w837q/listen-to-ego-ella-mays-debut-ep|archivedate=2023-06-13|accessdate=2023-04-29|work=www.vice.com|language=en}}</ref>
<ref name=":2">{{Cite web|author=Gallagher|first=Caitlin|date=2015|title=Ego Ella May Gives Soul A Futuristic Twist On Her New EP, 'Zero'|url=https://www.spin.com/2015/04/ego-ella-may-zero-ep-new/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230613184526/https://www.spin.com/2015/04/ego-ella-may-zero-ep-new/|archivedate=2023-06-13|work=[[SPIN Magazine]]}}</ref> Na 2015, o bipụtara EP ya, ''Zero'', nke <nowiki><i id="mwOA">SPIN</i></nowiki> kpọrọ, "ngwakọta a na-apụghị iguzogide eguzogide nke mkpụrụ obi, jazz na elektrọnik".
<ref>{{Cite news|author=Pareles|first=Jon|date=2018-12-14|title=The Playlist: David Byrne's Paranoid Party, and 10 More New Songs|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2018/12/14/arts/music/playlist-david-byrne-avril-lavigne-robin-thicke.html|accessdate=2023-04-29}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Sex Education season 3 soundtrack: All songs from Netflix comedy-drama|url=https://www.radiotimes.com/tv/comedy/sex-education-season-3-soundtrack/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230613180602/https://www.radiotimes.com/tv/comedy/sex-education-season-3-soundtrack/|archivedate=2023-06-13|accessdate=2023-04-29|work=Radio Times|language=en}}</ref> Na 2018, egwu ya "Table for One", mere New York Times ndepụta nke egwu ọhụrụ a ma ama.E tinyere ya na ụda ụda maka oge nke atọ nke Mmekọahụ Mmekọahụ
=== 2019–2021 ===
Na 2019, Ella May wepụtara, "Tea & Sympathy". <ref name=":3">{{Cite web|author=Crandell|first=Evan|date=2019-08-29|title=Ego Ella May drops stunner "Tea & Sympathy" ahead of upcoming album|url=https://earmilk.com/2019/08/29/ego-ella-may-drops-stunner-tea-sympathy-ahead-of-upcoming-album/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230613180700/https://earmilk.com/2019/08/29/ego-ella-may-drops-stunner-tea-sympathy-ahead-of-upcoming-album/|archivedate=2023-06-13|accessdate=2023-04-29|work=EARMILK|language=en-US}}</ref> Earmilk kpọrọ egwu ahụ "oriri zuru oke maka ntị". <ref>{{Cite web|author=Walker|first=Joe|date=20 November 2019|title=Listen to Ego Ella May's New Song "Girls Don't Always Sing About Boys"|url=http://onsmash.com/music/ego-ella-may-girls-dont-always-sing-about-boys-song-stream/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230613180826/http://onsmash.com/music/ego-ella-may-girls-dont-always-sing-about-boys-song-stream/|archivedate=2023-06-13|accessdate=2023-04-29|work=OnSMASH|language=en}}</ref>OnSmash kọwara abụ ya "Girls Don't Always Sing About Boys" dị ka ihe dị egwu.
Na 2020, ọ wepụtara egwu "Give A Little", nke Clash kwupụtara na ọ bụ ihe ngosi magburu onwe ya ma jiri ya tụnyere Guru's Jazzmatazz . <ref>{{Cite web|date=2020-05-29|title=Ego Ella May's 'Give A Little' Was Inspired By A Reiki Session|url=https://www.clashmusic.com/news/ego-ella-mays-give-a-little-was-inspired-by-a-reiki-session/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230613180936/https://www.clashmusic.com/news/ego-ella-mays-give-a-little-was-inspired-by-a-reiki-session/|archivedate=2023-06-13|accessdate=2023-04-29|work=Clash Magazine Music News, Reviews & Interviews|language=en-GB}}</ref> <ref>{{Cite web|date=2020-03-06|title=Ego Ella May Wonders 'How Long 'Til We're Home' On New Single|url=https://soulbounce.com/2020/03/ego-ella-may-wonders-how-long-til-were-home-on-new-single/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230613181155/https://soulbounce.com/2020/03/ego-ella-may-wonders-how-long-til-were-home-on-new-single/|archivedate=2023-06-13|accessdate=2023-04-30|work=SoulBounce|language=en-US}}</ref> Ọ weputara egwu nke abuo, "How Long Til'We're Home?" banyere mmetụta, "nke oke Afrịka maka Britain, nke oke Britain maka Africa. " [1] Ọ bụ [[John Boyega]] bịanyere aka na Ella May, Upper Room Records. Abọm <ref>{{Cite web|author=Novak|first=Kim|date=2020-06-26|title=John Boyega announces first album release on his record label is by Ego Ella May|url=https://metro.co.uk/2020/06/26/john-boyega-announces-first-album-release-record-label-ego-ella-mays-honey-wounds-12908360/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230613181718/https://metro.co.uk/2020/06/26/john-boyega-announces-first-album-release-record-label-ego-ella-mays-honey-wounds-12908360/|archivedate=2023-06-13|accessdate=2023-04-29|work=Metro|language=en}}</ref>, Honey For Wounds bụ nke mbụ ụlọ ọrụ ahụ wepụtara. Vinyl Chapters nyere abọm ahụ nyocha <ref>{{Cite web|date=2020-07-11|title=Ego Ella May: Honey For Wounds - Review|url=https://www.vinylchapters.com/ego-ella-may-honey-for-wounds-review/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230613181842/https://www.vinylchapters.com/ego-ella-may-honey-for-wounds-review/|archivedate=2023-06-13|accessdate=2023-04-29|work=Vinyl Chapters|language=en-US}}</ref>/5, na-ede, "ọ bụ abọm na-eche echiche ma na-enwe obi ụtọ site n'aka onye omenkà ọhụrụ nwere nnukwu ọdịnihu n'ihu ya". Ella May chere <ref>{{Cite web|author=Yates|first=Jonathan|date=2020-06-26|title=Ego Ella May on her debut album Honey For Wounds|url=https://www.mylondon.news/whats-on/music-nightlife-news/ego-ella-may-i-feel-18479523|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230613181938/https://www.mylondon.news/whats-on/music-nightlife-news/ego-ella-may-i-feel-18479523|archivedate=2023-06-13|accessdate=2023-04-29|work=MyLondon|language=en}}</ref> ọ wepụta Honey For Wounds, n'ihi ọrịa COVID-19, mana o kpebiri na "ọ gaghị enwe oge ka mma" iji wepụta ọrụ ahụ. <ref>{{Cite web|date=2020-12-10|title=ICMP alumna Ego-Ella May wins Best Jazz Act at MOBO Awards 2020|url=https://www.icmp.ac.uk/news/icmp-alumna-ego-ella-may-wins-best-jazz-act-at-mobo-awards-2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230613182152/https://www.icmp.ac.uk/news/icmp-alumna-ego-ella-may-wins-best-jazz-act-at-mobo-awards-2020|archivedate=2023-06-13|accessdate=2023-04-29|work=ICMP|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=The MOBO Awards 2020: Full winners list, highlights and more|url=https://www.capitalxtra.com/news/mobo-awards-2020-black-music-winners-list/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230613182030/https://www.capitalxtra.com/news/mobo-awards-2020-black-music-winners-list/|archivedate=2023-06-13|accessdate=2023-04-29|work=Capital XTRA|language=en}}</ref> Ọ meriri Best Jazz Act na 2020 MOBO Awards. [1] [2] <ref>{{Cite web|author=Campbell|first=Joel|date=2020-07-14|title=Ego Ella May performs for COLORS|url=https://www.voice-online.co.uk/entertainment/music/2020/07/14/ego-ella-may-performs-for-colors/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230613182302/https://www.voice-online.co.uk/entertainment/music/2020/07/14/ego-ella-may-performs-for-colors/|archivedate=2023-06-13|accessdate=2023-04-29|work=Voice Online|language=en}}</ref> Ọ gụrụ egwu ya na COLORS na Julaị 2020. [1]
Na 2021, e depụtara Ella May maka Soul Act of the Year na Vocalist of the Year n'ihe nrite Jazz FM. <ref name=":0" /> <ref>{{Cite web|title=Jazz FM Awards 2021: Highlights|url=https://planetradio.co.uk/jazz-fm/news/music-news/jazz-fm-awards-2021-highlights/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230613182343/https://planetradio.co.uk/jazz-fm/news/music-news/jazz-fm-awards-2021-highlights/|archivedate=2023-06-13}}</ref> Ọ meriri Vocalist of the Year . [1] Egwú "Breathe" gosipụtara na <nowiki><i id="mwcQ">Billboard</i></nowiki>'s "R&B/Hip-Hop Fresh Picks of the Week". <ref>Oprah Winfrey Network. </ref> <ref>{{Cite web|title=All of the Music Played During 'Insecure' Season 5|url=https://www.complex.com/pop-culture/insecure-season-five-songs|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230613182609/https://www.complex.com/pop-culture/insecure-season-five-songs|archivedate=2023-06-13|accessdate=2023-04-29|work=Complex|language=en}}</ref>, "Give A Little" na "Alright", a na-egosi anyị na ụdaolu maka Insecure na Queen Sugar . [1] [2] <ref>{{Cite web|author=Forte|first=Luke|date=2021-10-19|title=Ego Ella May Delivers Soothing Visuals For "YoYo"|url=https://grmdaily.com/ego-ella-may-yoyo/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230613182807/https://grmdaily.com/ego-ella-may-yoyo/|archivedate=2023-06-13|accessdate=2023-04-29|work=GRM Daily|language=en-GB}}</ref> Daily dere, "onye ọhụụ nke oge a bụ Ego Ella May na-aga n'ihu na-egosi ịma mma o nwere dị ka otu n'ime ndị na-abụ abụ na-abịa iji chọọ ntị anyị mma". Crash kpọrọ egwu <ref>{{Cite web|date=2022-02-22|title=Ego Ella May's 'Introvert Hotline' Is Divine|url=https://www.clashmusic.mtcserver.com/news/ego-ella-mays-introvert-hotline-is-divine/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230613182853/https://www.clashmusic.com/news/ego-ella-mays-introvert-hotline-is-divine/|archivedate=2023-06-13|accessdate=2023-04-30|work=Clash Magazine Music News, Reviews & Interviews|language=en-GB}}</ref> "Introvert Hotline" chi. <ref>{{Cite web|title=Ego Ella May - for the both of us (Official Video)|url=https://www.wordplaymagazine.com/blog-1/2021/11/20/ego-ella-may-for-the-both-of-us-official-video?format=amp|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230613182947/https://www.wordplaymagazine.com/blog-1/2021/11/20/ego-ella-may-for-the-both-of-us-official-video?format=amp|archivedate=2023-06-13|accessdate=2023-04-30|work=Wordplay Magazine}}</ref> ọ rurụ ọrụ na BBC Four na ndị egwú 42 maka EFG London Jazz Festival na Royal Festival Hall nke London, na-egosi egwu ya, "For the Both of Us".. Ella Ma mekwara ya na The British Music Embassy, ụlọ ọrụ gọọmentị UK maka SXSW.
=== 2022-dị ugbu a ===
Na 2022, ọ kpuchiri "The Morning Side of Love", nke Chico Hamilton, site na album Blue Note nke Hamilton nke 1975 Peregrinations. E gosipụtara egwu ahụ na ''Blue Note Re:Imagined II,'' nke Universal Music Group wepụtara. <ref>{{Cite web|date=9 June 2022|title=NEW MUSIC WE LOVE: Ego Ella May's "The Morning Side Of Love"|url=https://albumism.com/new-music/ego-ella-may-the-morning-side-of-love|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230613183331/https://albumism.com/new-music/ego-ella-may-the-morning-side-of-love|archivedate=2023-06-13|accessdate=2023-04-29|work=Albumism|language=en-US}}</ref>''Albumism'' kọwara abụ ahụ dị ka "ihe zuru oke nke obi ụtọ oge okpomọkụ". <ref>{{Cite web|date=2022-05-06|title=New Music Fridays - 6th May 2022|url=https://www.vinylchapters.com/new-music-fridays-6th-may-2022/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230613183729/https://www.vinylchapters.com/new-music-fridays-6th-may-2022/|archivedate=2023-06-13|accessdate=2023-04-29|work=Vinyl Chapters|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2022-04-12|title=Beau Diako & Ego Ella May Embrace Being 'Alone'|url=https://soulbounce.com/2022/04/beau-diako-ego-ella-may-alone-audio/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230613183635/https://soulbounce.com/2022/04/beau-diako-ego-ella-may-alone-audio/|archivedate=2023-06-13|accessdate=2023-04-29|work=SoulBounce|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|author=D-Money|date=2022-06-20|title=Ego Ella May Gets Candid & Vulnerable On 'Miss U'|url=https://soulbounce.com/2022/06/ego-ella-may-miss-u/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230613183524/https://soulbounce.com/2022/06/ego-ella-may-miss-u/|archivedate=2023-06-13|accessdate=2023-04-29|work=SoulBounce|language=en-US}}</ref> House dere, "Ella May na-agbanye anwansi olu ya n'elu ndokwa a na-ekwughị okwu ya". N'ịzaghachi ntọhapụ nke egwu ya, "Miss U", Soul Bounce kwuru, "Ego Ella May na ụzọ ya na-adịghị agbanwe agbanwe maka ide egwu introspective bụ otu n'ime ihe kachasị mma ime na egwu. <ref>{{Cite web|date=2022-06-08|title=Ego Ella May - 'The Morning Side of Love' (Review)|url=https://thesoulhouse.net/2022/06/08/ego-ella-may-morning-side-of-love-review/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230613183429/https://thesoulhouse.net/2022/06/08/ego-ella-may-morning-side-of-love-review/|archivedate=2023-06-13|accessdate=2023-04-29|work=The House That Soul Built|language=en-US}}</ref> E gosipụtara ya na egwu Beau Diako, "Alone", na Allysha Joy's "Calling You". [2]
Na 2023, e gosipụtara ya na egwu Kay Young "Woe is Me", nke Clash kọwara dị ka, "na-egbu mkpụrụ obi n'ọdịnihu, na mmepụta na-ebu okpomọkụ Dilla-esque". <ref>{{Cite web|date=2023-03-16|title=Kay Young, Ego Ella May Combine On 'Woe Is Me' {{!}} News|url=https://www.clashmusic.com/news/kay-young-ego-ella-may-combine-on-woe-is-me/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230613183809/https://www.clashmusic.com/news/kay-young-ego-ella-may-combine-on-woe-is-me/|archivedate=2023-06-13|accessdate=2023-04-29|work=Clash Magazine Music News, Reviews & Interviews|language=en-GB}}</ref>
<ref name=":1" /><ref>{{Cite news|author=Hutchinson|first=Kate|date=2022-03-27|title=Summer of soul: meet the stars of the UK soul renaissance|language=en-GB|work=The Guardian|url=https://www.theguardian.com/music/2022/mar/27/summer-of-soul-meet-the-stars-of-the-uk-soul-renaissance|accessdate=2023-04-29}}</ref>WDET-FM akọwaala Ella May dị ka onye nwere"olu na-eme ka ndo nke Billie Holiday,[[Erykah Badu]] na Kissey".Ndị Guardian na-ele ya anya dị ka "kpakpando nke mkpụrụ obi UK".
== Nkọwapụta ==
=== Abọm ===
Mmanụ aṅụ maka Ọnyá (Deluxe), Upper Room Records, 2021<ref>{{Cite web|date=30 June 2021|title=Ego Ella May - Hounds For Wounds (Deluxe Edition)|url=https://www.wordplaymagazine.com/blog-1/2021/6/23/ego-ella-may-hounds-for-wounds-deluxe-edition|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230613184019/https://www.wordplaymagazine.com/blog-1/2021/6/23/ego-ella-may-hounds-for-wounds-deluxe-edition|archivedate=2023-06-13|accessdate=2023-04-29|work=WORDPLAY|language=en-US}}</ref>
''Mmanụ aṅụ Maka Mmerụ'', Upper Room Records, 2020<ref>{{Cite web|author=Mosk|first=Mitch|date=2020-06-26|title=Feature: Ego Ella May Pours Her Soul Out on Debut Album 'Honey for Wounds'|url=https://atwoodmagazine.com/emhw-ego-ella-may-honey-for-wounds-album-review-feature/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230613184058/https://atwoodmagazine.com/emhw-ego-ella-may-honey-for-wounds-album-review-feature/|archivedate=2023-06-13|accessdate=2023-04-29|work=Atwood Magazine|language=en-US}}</ref>
''Ruo Mgbe A'', Tru Thoughts, 2019<ref>{{Cite web|author=Wise|first=Jedd|date=2019-09-18|title=South London soul musician Ego Ella May announces debut LP, So Far|url=https://thevinylfactory.com/news/ego-ella-may-debut-album-so-far-vinyl/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230613184224/https://thevinylfactory.com/news/ego-ella-may-debut-album-so-far-vinyl/|archivedate=2023-06-13|accessdate=2023-04-29|work=The Vinyl Factory|language=en-US}}</ref>
=== Egwuregwu ndị gbasaa ===
Site ''N'ụzọ'', Sony Music, 2023<ref>{{Cite web|date=2023-01-30|title=Theo Croker Links With Ego Ella May & D'LEAU To Bring Us What 'THEO SAYS'|url=https://soulbounce.com/2023/01/theo-croker-ego-ella-may-dleau-theo-says/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230613184314/https://soulbounce.com/2023/01/theo-croker-ego-ella-may-dleau-theo-says/|archivedate=2023-06-13|accessdate=2023-04-29|work=SoulBounce|language=en-US}}</ref>
Ihe omuma Pt II, 2022<ref>{{Cite web|author=Shiver|first=John-Paul|date=2022-03-21|title=Ego Ella May : Fieldnotes Pt. II {{!}} Album review|url=https://www.treblezine.com/ego-ella-may-fieldnotes-pt-ii-review/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230613175908/https://www.treblezine.com/ego-ella-may-fieldnotes-pt-ii-review/|archivedate=2023-06-13|accessdate=2023-04-29|work=Treble|language=en-US}}</ref>
Ihe omuma, 2021<ref>{{Cite web|date=23 October 2021|title=Ego Ella May - FIELDNOTES (EP)|url=https://www.wordplaymagazine.com/blog-1/2021/10/22/ego-ella-may-fieldnotes-ep|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230613184436/https://www.wordplaymagazine.com/blog-1/2021/10/22/ego-ella-may-fieldnotes-ep|archivedate=2023-06-13|accessdate=2023-04-29|work=WORDPLAY|language=en-US}}</ref>
''Zero'', 2015<ref name=":2" />
''Ịṅụ ume n'okpuru mmiri'', 2014<ref>{{Cite web|author=Walker|first=Joe|date=6 February 2014|title=Ego Ella May - Breathing Underwater [EP]|url=http://onsmash.com/music/ego-ella-may-breathing-underwater-ep/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230613184639/http://onsmash.com/music/ego-ella-may-breathing-underwater-ep/|archivedate=2023-06-13|accessdate=2023-04-29|work=OnSMASH|language=en}}</ref>
== Edensibia ==
<references />
{{DEFAULTSORT:May, Ego Ella}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
o1b7mi4nsguvbta1isr4yhx0k3741j8
Angela Black (onye na-akọ akụkọ)
0
39008
728612
155052
2026-09-28T17:33:04Z
Adimora chidinma
15845
Added defaultsort
728612
wikitext
text/x-wiki
'''Angela Black''' bụ onye America na akọ akụkọ telivishọn na onye nta akụkọ, nke a maara nke ọma maka ọrụ ya maka KABC-TV na [[Los Angeles]], [[California]] na maka ịbụ otu n'ime ndị Afrika-Amerika a ma ama na akụkọ telivikọn Los Angeles.
== Akụkọ ndụ ==
A mụrụ ya na Jacksonville, Florida na Army Major Bennie L. Canty na onye nkuzi ụlọ akwụkwọ Bess Canty, Black nọrọ n'oge ọ bụ nwata na ụlọ ọrụ ndị agha Ogige Sullivan na Whittier, Alaska na Fort Eustis na Virginia tupu ya na ndị mụrụ ya na ụmụnne ya biri na Jacksonville. Mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ na Bishop Kinney Catholic School, ọ gara Nashville ịga Mahadum Vanderbilt, n'ikpeazụ na agafe ma na agụsị akwụkwọ na Mahadum Jacksonville na BA na Bekee.
A maara Black maka ọrụ afọ iri na abụọ ọ rụrụ na KABC-TV. Ọ bụ onye nta akụkọ na onye na-akọ akụkọ na ngwụsị izu nke na-ejikọta oge na Jerry Dunphy n'abalị izu, ọ bụ onye otu Akụkọ ihe mere anya nke ngwụcha afọ 1970 na 1980. <ref>{{Cite news|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-2002-jun-10-et-3know10-story.html|title=Journalist Files Lawsuit Against KCBS|author=writers|first=Times staff|date=2002-06-10|work=Los Angeles Times|accessdate=2017-08-31|language=en-US}}</ref>
Ụfọdụ n'ime ahụmịhe ọkachamara ya gụnyere ịnabata "Mgbede nke Kpakpando" United Negro College Fund telethon, na-emepụta ihe ngosi banyere ndị isi ojii na Hollywood, na-azụ dị ka onye na-agbanyụ ọkụ na Ngalaba Ọkụ Los Angeles, ma na-ekpuchi obe atọ nke Ku Klux Klan na-ere ọkụ n'oge ya na ikuku Los Angeles.
Black bụ onye nta akụkọ akụkọ na onye na-eme ihe nkiri, ebe ọ rụrụ ọrụ maka KABC-TV na KCBS-TV na Los Angeles, California, na ụlọ ọrụ ndị dị ka Akụkọ akụkọ, PBS, na Turner Entertainment.
== Edensibịa ==
=== Ihe ndị e dere n'akwụkwọ ===
{{Reflist}}
=== Akwụkwọ ===
* http://ourweekly.com/news/2010/jul/21/trials-and-triumph-blacks-in-los-angeles/, Joseph Wright, "Trials and Triumphs: Blacks in Los Angeles Television News, Our Weekly, Jul. 21, 2010
* [https://books.google.com/books?id=TD6RF7BfLpMC&dq=angela+black+hollywood+wives&pg=PT318]
* [https://books.google.com/books?id=BbEDAAAAMBAJ&dq=angela+black+lou+gossett&pg=PA45]
{{DEFAULTSORT:Black, Angela}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
7kjv58ymim642o69tzpg78hejq27h33
728679
728612
2026-09-28T19:09:08Z
Adimora chidinma
15845
added databox
728679
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Angela Black''' bụ onye America na akọ akụkọ telivishọn na onye nta akụkọ, nke a maara nke ọma maka ọrụ ya maka KABC-TV na [[Los Angeles]], [[California]] na maka ịbụ otu n'ime ndị Afrika-Amerika a ma ama na akụkọ telivikọn Los Angeles.
== Akụkọ ndụ ==
A mụrụ ya na Jacksonville, Florida na Army Major Bennie L. Canty na onye nkuzi ụlọ akwụkwọ Bess Canty, Black nọrọ n'oge ọ bụ nwata na ụlọ ọrụ ndị agha Ogige Sullivan na Whittier, Alaska na Fort Eustis na Virginia tupu ya na ndị mụrụ ya na ụmụnne ya biri na Jacksonville. Mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ na Bishop Kinney Catholic School, ọ gara Nashville ịga Mahadum Vanderbilt, n'ikpeazụ na agafe ma na agụsị akwụkwọ na Mahadum Jacksonville na BA na Bekee.
A maara Black maka ọrụ afọ iri na abụọ ọ rụrụ na KABC-TV. Ọ bụ onye nta akụkọ na onye na-akọ akụkọ na ngwụsị izu nke na-ejikọta oge na Jerry Dunphy n'abalị izu, ọ bụ onye otu Akụkọ ihe mere anya nke ngwụcha afọ 1970 na 1980. <ref>{{Cite news|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-2002-jun-10-et-3know10-story.html|title=Journalist Files Lawsuit Against KCBS|author=writers|first=Times staff|date=2002-06-10|work=Los Angeles Times|accessdate=2017-08-31|language=en-US}}</ref>
Ụfọdụ n'ime ahụmịhe ọkachamara ya gụnyere ịnabata "Mgbede nke Kpakpando" United Negro College Fund telethon, na-emepụta ihe ngosi banyere ndị isi ojii na Hollywood, na-azụ dị ka onye na-agbanyụ ọkụ na Ngalaba Ọkụ Los Angeles, ma na-ekpuchi obe atọ nke Ku Klux Klan na-ere ọkụ n'oge ya na ikuku Los Angeles.
Black bụ onye nta akụkọ akụkọ na onye na-eme ihe nkiri, ebe ọ rụrụ ọrụ maka KABC-TV na KCBS-TV na Los Angeles, California, na ụlọ ọrụ ndị dị ka Akụkọ akụkọ, PBS, na Turner Entertainment.
== Edensibịa ==
=== Ihe ndị e dere n'akwụkwọ ===
{{Reflist}}
=== Akwụkwọ ===
* http://ourweekly.com/news/2010/jul/21/trials-and-triumph-blacks-in-los-angeles/, Joseph Wright, "Trials and Triumphs: Blacks in Los Angeles Television News, Our Weekly, Jul. 21, 2010
* [https://books.google.com/books?id=TD6RF7BfLpMC&dq=angela+black+hollywood+wives&pg=PT318]
* [https://books.google.com/books?id=BbEDAAAAMBAJ&dq=angela+black+lou+gossett&pg=PA45]
{{DEFAULTSORT:Black, Angela}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
1me11yegkhtoxry1pajdxt92txmgpm1
Abisola Omolade
0
39009
728611
496387
2026-09-28T17:31:52Z
Adimora chidinma
15845
fixed defaultsort
728611
wikitext
text/x-wiki
'''Abisola Abolaji Omolade''' bụ onye nduzi nka na onye na-emepụta ihe na Naijiria.
== Mbido ndụ na ọrụ ==
A mụrụ '''Abisola Abolaji Omolade''' n'ezinụlọ Oluseyi Rasheed Omolade na Omonike Sabinah Omolade na [[Ado Ekiti]] ,Ekiti Steeti . <ref name="Tele">{{Cite web|url=https://newtelegraphng.com/facts-you-didnt-know-about-nigerian-creative-abisola-omolade/|title=Facts you didn't know about Nigerian creative Abisola Omolade|date=22 March 2023|work=[[New Telegraph]]|accessdate=16 January 2024}}</ref> <ref name="Guard">{{Cite web|title=Meet Abisola Omolade: The Art Director behind your favourite Netflix, HBO films|url=https://guardian.ng/guardian-woman/meet-abisola-omolade-the-art-director-behind-your-favourite-netflix-hbo-films/|first=Guardian|author=Nigeria|date=3 January 2023|work=[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]|accessdate=16 January 2024|archivedate=16 January 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240116201313/https://guardian.ng/guardian-woman/meet-abisola-omolade-the-art-director-behind-your-favourite-netflix-hbo-films/}}</ref> Omolade nwere akara ugo mmụta <ref name="Tele" /> ndekọ ego na [[Mahadum Olabisi Onabanjo]] na 2010, akara ugo mmụta Screenwriting na Met Film School na 2012 na akara ugo mmụta n'ahịa na nka nke telivishọn na London Film School.
Na 2008, Omolade sonyere na asọmpi ịma mma Sisi Oge na asọmpi mara mma Miss Nigeria n'afọ 2011. <ref name="Tele" /> Omolade <ref name="News">{{Cite web|title=These six Nigerian women will inspire you|url=https://pmnewsnigeria.com/2021/09/16/these-six-nigerian-women-will-inspire-you/|date=16 September 2021|work=[[P.M. News]]|accessdate=17 January 2024}}</ref> onye guzobere Gabrielle Chase Media limited na Meraki Projects; onye guzobere The Sabinah Foundation na The Sabinah Preparatory School . <ref name="Tele" />Omolade malitere ọrụ <ref name="Guard" /> na Ark Resources Entertainment dị ka onye enyemaka nka, onye enyemaka studio, na onye ọrụ mmemme.Omolade bụ <ref name="Cable">{{Cite web|title=FULL LIST: ''We Don't Live Here Anymore'' bags 11 BON Awards nominations|url=https://lifestyle.thecable.ng/2018-bon-awards-nominees/|first=Murtala|author=Abubakar|date=8 November 2018|work=[[TheCable]]|accessdate=16 January 2024}}</ref> onye mmepụta nke We Don't Live Here Anymore nke mere ka Omolade bụrụ onye nhọpụta na "Best Production Design" category na [[2018 Best of Nollywood Awards]] <ref name="Tele" /> na King of Boys .
<ref name="Guard" /> <ref name="Tele" /> Omolade bụ onye nduzi nka nke Netflix's The Wait, Blood Sisters, Far From Home, HBO's Eyimofe na Amazon Prime's La Femme Anjola ma bụrụkwa onye ọbịa nke usoro ihe omume 104 Living Luxury nke ewepụtara na DSTV.Na 2023, nka Omolade duziri Orah nke gosipụtara na 2023 Toronto International Film Festival. <ref name="Vang">{{Cite web|date=22 August 2023|title=Nigerian Film ''Orah'' Art directed by Abisola Omolade to Shine at Toronto|url=https://www.vanguardngr.com/2023/08/nigerian-film-orah-art-directed-by-abisola-omolade-to-shine-at-toronto/|first=Taiwo|author=Okanlawon|work=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]|accessdate=17 January 2024}}</ref>
== Ndụ onwe onye ==
<ref name="Tele" />Omolade lụrụ Olanrewaju Peter Effiong onye ya na ya nwere ụmụ abụọ.
== Edensibia ==
{{Reflist}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
{{DEFAULTSORT:Omolade, Abisola}}
by30pkk7nvuvstpvsxt72qub0m88b5q
728680
728611
2026-09-28T19:09:33Z
Adimora chidinma
15845
added databox
728680
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Abisola Abolaji Omolade''' bụ onye nduzi nka na onye na-emepụta ihe na Naijiria.
== Mbido ndụ na ọrụ ==
A mụrụ '''Abisola Abolaji Omolade''' n'ezinụlọ Oluseyi Rasheed Omolade na Omonike Sabinah Omolade na [[Ado Ekiti]] ,Ekiti Steeti . <ref name="Tele">{{Cite web|url=https://newtelegraphng.com/facts-you-didnt-know-about-nigerian-creative-abisola-omolade/|title=Facts you didn't know about Nigerian creative Abisola Omolade|date=22 March 2023|work=[[New Telegraph]]|accessdate=16 January 2024}}</ref> <ref name="Guard">{{Cite web|title=Meet Abisola Omolade: The Art Director behind your favourite Netflix, HBO films|url=https://guardian.ng/guardian-woman/meet-abisola-omolade-the-art-director-behind-your-favourite-netflix-hbo-films/|first=Guardian|author=Nigeria|date=3 January 2023|work=[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]|accessdate=16 January 2024|archivedate=16 January 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240116201313/https://guardian.ng/guardian-woman/meet-abisola-omolade-the-art-director-behind-your-favourite-netflix-hbo-films/}}</ref> Omolade nwere akara ugo mmụta <ref name="Tele" /> ndekọ ego na [[Mahadum Olabisi Onabanjo]] na 2010, akara ugo mmụta Screenwriting na Met Film School na 2012 na akara ugo mmụta n'ahịa na nka nke telivishọn na London Film School.
Na 2008, Omolade sonyere na asọmpi ịma mma Sisi Oge na asọmpi mara mma Miss Nigeria n'afọ 2011. <ref name="Tele" /> Omolade <ref name="News">{{Cite web|title=These six Nigerian women will inspire you|url=https://pmnewsnigeria.com/2021/09/16/these-six-nigerian-women-will-inspire-you/|date=16 September 2021|work=[[P.M. News]]|accessdate=17 January 2024}}</ref> onye guzobere Gabrielle Chase Media limited na Meraki Projects; onye guzobere The Sabinah Foundation na The Sabinah Preparatory School . <ref name="Tele" />Omolade malitere ọrụ <ref name="Guard" /> na Ark Resources Entertainment dị ka onye enyemaka nka, onye enyemaka studio, na onye ọrụ mmemme.Omolade bụ <ref name="Cable">{{Cite web|title=FULL LIST: ''We Don't Live Here Anymore'' bags 11 BON Awards nominations|url=https://lifestyle.thecable.ng/2018-bon-awards-nominees/|first=Murtala|author=Abubakar|date=8 November 2018|work=[[TheCable]]|accessdate=16 January 2024}}</ref> onye mmepụta nke We Don't Live Here Anymore nke mere ka Omolade bụrụ onye nhọpụta na "Best Production Design" category na [[2018 Best of Nollywood Awards]] <ref name="Tele" /> na King of Boys .
<ref name="Guard" /> <ref name="Tele" /> Omolade bụ onye nduzi nka nke Netflix's The Wait, Blood Sisters, Far From Home, HBO's Eyimofe na Amazon Prime's La Femme Anjola ma bụrụkwa onye ọbịa nke usoro ihe omume 104 Living Luxury nke ewepụtara na DSTV.Na 2023, nka Omolade duziri Orah nke gosipụtara na 2023 Toronto International Film Festival. <ref name="Vang">{{Cite web|date=22 August 2023|title=Nigerian Film ''Orah'' Art directed by Abisola Omolade to Shine at Toronto|url=https://www.vanguardngr.com/2023/08/nigerian-film-orah-art-directed-by-abisola-omolade-to-shine-at-toronto/|first=Taiwo|author=Okanlawon|work=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]|accessdate=17 January 2024}}</ref>
== Ndụ onwe onye ==
<ref name="Tele" />Omolade lụrụ Olanrewaju Peter Effiong onye ya na ya nwere ụmụ abụọ.
== Edensibia ==
{{Reflist}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
{{DEFAULTSORT:Omolade, Abisola}}
bt2ulurv6vh0k9so9h3rrapdvg16ndj
Abisola Kola-Daisi
0
39011
728610
496386
2026-09-28T17:31:13Z
Adimora chidinma
15845
fixed defaultsort
728610
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|URL={{url|https://abikd.com}}}}
'''Abisola Kola-Daisi''' (née Ajimobi; amụrụ na Machị 12, 1981) bụ onye ọrụ gọọmentị Naijiria, onye ọchụnta ego, na onye isi azụmaahịa. Ọ bụ onye guzobere Florence H Luxury na onye isi oche / onye isi nchịkwa nke Grandex Nigeria Limited . <ref>{{Cite web|author=Nigeria|first=Guardian|date=2019-02-16|title='African luxury market has benefitted immensely from the rise of e-commerce'|url=https://guardian.ng/saturday-magazine/african-luxury-market-has-benefitted-immensely-from-the-rise-of-e-commerce/|accessdate=2023-12-19|work=The Guardian Nigeria News – Nigeria and World News|language=en-US|archivedate=2023-12-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231219030043/https://guardian.ng/saturday-magazine/african-luxury-market-has-benefitted-immensely-from-the-rise-of-e-commerce/}}</ref> <ref>{{Cite web|date=2023-12-18|title=JUST IN: Ajimobi's Eldest Child Becomes Budget Minister's Adviser|url=https://oyoinsight.com/just-in-ajimobis-eldest-child-becomes-budget-ministers-adviser/|accessdate=2023-12-19|language=en-US}}</ref> A họpụtara ya n'oge na-adịbeghị anya dị ka onye ndụmọdụ pụrụ iche nye Minista Naịjirịa na-ahụ maka mmefu ego na atụmatụ akụ na ụba.
== Mbido ndụ na agụmakwụkwọ ==
A mụrụ Abisola Kola-Daisi na [[Surulere|Surulere, Lagos]], na Machị 12, 1981. Ọ bụ nwa nwanyị mbụ nke [[Abiola Ajimobi|Senator Abiola Ajimobi]] na Florence Ajimobi nke ezinụlọ Hajaig a ma ama nke [[Lebanon|Lebanọn]]. Abisola bụ nwa mbụ n'ime ụmụnne ise. Ọ nọrọ ọtụtụ afọ mbụ ya n'etiti Lagos, Nigeria na Lomé, [[Togo]], n'ihi ọrụ nna ya dị ka onye isi mmanụ na gas na National Oil and Chemical Marketing Company; ụlọ ọrụ enyemaka nke ụlọ ọrụ Shell Oil. <ref>{{Cite web|title=Peace at Last as Idris Abolaji Ajimobi and Kolapo Kola-Daisi Settle Political War – THISDAYLIVE|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2022/05/08/peace-at-last-as-idris-abolaji-ajimobi-and-kolapo-kola-daisi-settle-political-war|accessdate=2023-12-19|work=www.thisdaylive.com|language=en}}</ref> Ọ gara British School nke Lomé, Togo, ebe ọ mụtara ikwu French nke ọma - tupu ọ kwaga United States of America iji nweta AA Degree na Santa Monica College.
O mechara nweta nzere bachelọ na ego na Mahadum California State, yana MBA na United Kingdom.Na 2022, ọ gụchara ike na mmetụta maka nkuzi mmetụta dị mma na Harvard Business School. <ref>{{Cite web|author=Relations|first=University|date=2019-02-18|title='African luxury market has benefitted immensely from the rise of e-commerce'|url=https://www.csun.edu/node/273786|accessdate=2023-12-19|work=California State University, Northridge|language=en}}</ref>
== Ọrụ ==
Mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ na United States, Abisola rụrụ ọrụ dị ka onye isi njikwa (Retail) na Victoria's Secret, tupu ọ laa n'ụlọ iji mezue [[National Youth Service Corps]] na Naịjirịa. N'afọ 2008, ọ sonyeere Saje Shipping, nke MRS Oil and Gas dị ka onye isi njikwa - Finance and Administration. <ref>{{Cite web|date=2017-12-20|title=Fashion's Finest at The Luxury Lifestyle Market|url=https://www.bellanaijastyle.com/fashions-finest-luxury-lifestyle-market/|accessdate=2023-12-19|work=BN Style|language=en-US}}</ref> ọ na-erule n'afọ 2017, ọ ghọrọ onye isi ọrụ na onye isi nchịkwa Grandex Nigeria Ltd, nnukwu ụlọ ahịa na Naịjirịa. <ref>{{Cite web|author=Nigeria|first=Guardian|date=2019-03-02|title=TLLM: Encapsulating the essence of luxury in Africa|url=https://guardian.ng/saturday-magazine/fashion/tllm-encapsulating-the-essence-of-luxury-in-africa/|accessdate=2023-12-19|work=The Guardian Nigeria News – Nigeria and World News|language=en-US|archivedate=2023-12-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231219030043/https://guardian.ng/saturday-magazine/fashion/tllm-encapsulating-the-essence-of-luxury-in-africa/}}</ref>N'etiti afọ 2019 na 2022, o guzobere Florence H, ụdị ihe okomoko dị iche iche maka ụmụ nwanyị na uwe ụmụ nwoke; AKD Lifestyle, ụlọ ọrụ ndụmọdụ maka ụdị ndụ okomoko; na Luxury Lifestyle Market (TLLM), ihe ngosi okomoko na-elekwasị anya n'oge na-egosi ma na-akọwa echiche nke okomoko na Afrịka.N'etitica.
<ref>{{Cite web|author=|date=2023-12-18|title=JUST IN: Ajimobi's Eldest Child Becomes Budget Minister's Adviser|url=https://oyoinsight.com/just-in-ajimobis-eldest-child-becomes-budget-ministers-adviser/|accessdate=2023-12-19|language=en-US}}</ref>N'afọ 2023, a họpụtara Abisola ka ọ bụrụ onye ndụmọdụ pụrụiche nye minista na-ahụ maka mmefu ego na atụmatụ akụ na ụba na Naịjirịa.
== Ndụ onwe onye ==
Ọ lụrụ Kolapo Kola Daisi.Ha nwere ụmụ atọ <ref>{{Cite web|author=BellaNaija.com|date=2010-11-25|title=A Promise to Love: Abisola Abiola-Ajimobi & Kolapo Kola-Daisi Wed|url=https://www.bellanaija.com/2010/11/a-promise-to-love-abisola-abiola-ajimobi-kolapo-kola-daisi-wed/|accessdate=2023-12-19|work=BellaNaija|language=en-US}}</ref> .
== Ọrụ ebere ==
Abisola na-arụ ọrụ na ọrụ ebere dị iche iche. O guzobere AKD Foundation na AKD Kids Foundation iji lekọta ụmụ mgbei na ụmụaka na-enweghị ebe obibi na [[Naijiria|Naịjirịa]]. Ọ bụkwa onye nkwado nke ntọala ABC, ụlọ ọrụ ebere nke nne ya guzobere, na [[Ibadan]] . <ref>{{Cite news|title=Kola-Daisi spoils wife, Abisola|work=The Nation Nigeria|url=https://thenationonlineng.net/kola-daisi-spoils-wife-abisola/}}</ref>
== N'ime Mgbasa Ozi ==
Abisola bụ onye a ma ama maka nnukwu ejiji na ejiji ya. Ọ bụkwa onye na-akwado ngwaahịa ndị e mere n'Africa. Ọ pụtara n'ọtụtụ ihe omume nke Keeping Up with the Kardashians . <ref>{{Cite web|author=Liadi|first=Ladun|date=2017-10-06|title=Oyo State Governor's Daughter, Abisola Appears On Another Episode Of KUWTK|url=https://ladunliadinews.com/oyo-state-governors-daughter-abisola-2/|accessdate=2023-12-19|work=Ladun Liadi's News|language=en-US}}</ref>
== Ihe odide ==
<references />
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
{{DEFAULTSORT:Kola-Daisi, Abisola}}
rkz3h3gb2kvm263jm9m9d5myweqzx27
728681
728610
2026-09-28T19:10:17Z
Adimora chidinma
15845
added databox
728681
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Abisola Kola-Daisi''' (née Ajimobi; amụrụ na Machị 12, 1981) bụ onye ọrụ gọọmentị Naijiria, onye ọchụnta ego, na onye isi azụmaahịa. Ọ bụ onye guzobere Florence H Luxury na onye isi oche / onye isi nchịkwa nke Grandex Nigeria Limited . <ref>{{Cite web|author=Nigeria|first=Guardian|date=2019-02-16|title='African luxury market has benefitted immensely from the rise of e-commerce'|url=https://guardian.ng/saturday-magazine/african-luxury-market-has-benefitted-immensely-from-the-rise-of-e-commerce/|accessdate=2023-12-19|work=The Guardian Nigeria News – Nigeria and World News|language=en-US|archivedate=2023-12-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231219030043/https://guardian.ng/saturday-magazine/african-luxury-market-has-benefitted-immensely-from-the-rise-of-e-commerce/}}</ref> <ref>{{Cite web|date=2023-12-18|title=JUST IN: Ajimobi's Eldest Child Becomes Budget Minister's Adviser|url=https://oyoinsight.com/just-in-ajimobis-eldest-child-becomes-budget-ministers-adviser/|accessdate=2023-12-19|language=en-US}}</ref> A họpụtara ya n'oge na-adịbeghị anya dị ka onye ndụmọdụ pụrụ iche nye Minista Naịjirịa na-ahụ maka mmefu ego na atụmatụ akụ na ụba.
== Mbido ndụ na agụmakwụkwọ ==
A mụrụ Abisola Kola-Daisi na [[Surulere|Surulere, Lagos]], na Machị 12, 1981. Ọ bụ nwa nwanyị mbụ nke [[Abiola Ajimobi|Senator Abiola Ajimobi]] na Florence Ajimobi nke ezinụlọ Hajaig a ma ama nke [[Lebanon|Lebanọn]]. Abisola bụ nwa mbụ n'ime ụmụnne ise. Ọ nọrọ ọtụtụ afọ mbụ ya n'etiti Lagos, Nigeria na Lomé, [[Togo]], n'ihi ọrụ nna ya dị ka onye isi mmanụ na gas na National Oil and Chemical Marketing Company; ụlọ ọrụ enyemaka nke ụlọ ọrụ Shell Oil. <ref>{{Cite web|title=Peace at Last as Idris Abolaji Ajimobi and Kolapo Kola-Daisi Settle Political War – THISDAYLIVE|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2022/05/08/peace-at-last-as-idris-abolaji-ajimobi-and-kolapo-kola-daisi-settle-political-war|accessdate=2023-12-19|work=www.thisdaylive.com|language=en}}</ref> Ọ gara British School nke Lomé, Togo, ebe ọ mụtara ikwu French nke ọma - tupu ọ kwaga United States of America iji nweta AA Degree na Santa Monica College.
O mechara nweta nzere bachelọ na ego na Mahadum California State, yana MBA na United Kingdom.Na 2022, ọ gụchara ike na mmetụta maka nkuzi mmetụta dị mma na Harvard Business School. <ref>{{Cite web|author=Relations|first=University|date=2019-02-18|title='African luxury market has benefitted immensely from the rise of e-commerce'|url=https://www.csun.edu/node/273786|accessdate=2023-12-19|work=California State University, Northridge|language=en}}</ref>
== Ọrụ ==
Mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ na United States, Abisola rụrụ ọrụ dị ka onye isi njikwa (Retail) na Victoria's Secret, tupu ọ laa n'ụlọ iji mezue [[National Youth Service Corps]] na Naịjirịa. N'afọ 2008, ọ sonyeere Saje Shipping, nke MRS Oil and Gas dị ka onye isi njikwa - Finance and Administration. <ref>{{Cite web|date=2017-12-20|title=Fashion's Finest at The Luxury Lifestyle Market|url=https://www.bellanaijastyle.com/fashions-finest-luxury-lifestyle-market/|accessdate=2023-12-19|work=BN Style|language=en-US}}</ref> ọ na-erule n'afọ 2017, ọ ghọrọ onye isi ọrụ na onye isi nchịkwa Grandex Nigeria Ltd, nnukwu ụlọ ahịa na Naịjirịa. <ref>{{Cite web|author=Nigeria|first=Guardian|date=2019-03-02|title=TLLM: Encapsulating the essence of luxury in Africa|url=https://guardian.ng/saturday-magazine/fashion/tllm-encapsulating-the-essence-of-luxury-in-africa/|accessdate=2023-12-19|work=The Guardian Nigeria News – Nigeria and World News|language=en-US|archivedate=2023-12-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231219030043/https://guardian.ng/saturday-magazine/fashion/tllm-encapsulating-the-essence-of-luxury-in-africa/}}</ref>N'etiti afọ 2019 na 2022, o guzobere Florence H, ụdị ihe okomoko dị iche iche maka ụmụ nwanyị na uwe ụmụ nwoke; AKD Lifestyle, ụlọ ọrụ ndụmọdụ maka ụdị ndụ okomoko; na Luxury Lifestyle Market (TLLM), ihe ngosi okomoko na-elekwasị anya n'oge na-egosi ma na-akọwa echiche nke okomoko na Afrịka.N'etitica.
<ref>{{Cite web|author=|date=2023-12-18|title=JUST IN: Ajimobi's Eldest Child Becomes Budget Minister's Adviser|url=https://oyoinsight.com/just-in-ajimobis-eldest-child-becomes-budget-ministers-adviser/|accessdate=2023-12-19|language=en-US}}</ref>N'afọ 2023, a họpụtara Abisola ka ọ bụrụ onye ndụmọdụ pụrụiche nye minista na-ahụ maka mmefu ego na atụmatụ akụ na ụba na Naịjirịa.
== Ndụ onwe onye ==
Ọ lụrụ Kolapo Kola Daisi.Ha nwere ụmụ atọ <ref>{{Cite web|author=BellaNaija.com|date=2010-11-25|title=A Promise to Love: Abisola Abiola-Ajimobi & Kolapo Kola-Daisi Wed|url=https://www.bellanaija.com/2010/11/a-promise-to-love-abisola-abiola-ajimobi-kolapo-kola-daisi-wed/|accessdate=2023-12-19|work=BellaNaija|language=en-US}}</ref> .
== Ọrụ ebere ==
Abisola na-arụ ọrụ na ọrụ ebere dị iche iche. O guzobere AKD Foundation na AKD Kids Foundation iji lekọta ụmụ mgbei na ụmụaka na-enweghị ebe obibi na [[Naijiria|Naịjirịa]]. Ọ bụkwa onye nkwado nke ntọala ABC, ụlọ ọrụ ebere nke nne ya guzobere, na [[Ibadan]] . <ref>{{Cite news|title=Kola-Daisi spoils wife, Abisola|work=The Nation Nigeria|url=https://thenationonlineng.net/kola-daisi-spoils-wife-abisola/}}</ref>
== N'ime Mgbasa Ozi ==
Abisola bụ onye a ma ama maka nnukwu ejiji na ejiji ya. Ọ bụkwa onye na-akwado ngwaahịa ndị e mere n'Africa. Ọ pụtara n'ọtụtụ ihe omume nke Keeping Up with the Kardashians . <ref>{{Cite web|author=Liadi|first=Ladun|date=2017-10-06|title=Oyo State Governor's Daughter, Abisola Appears On Another Episode Of KUWTK|url=https://ladunliadinews.com/oyo-state-governors-daughter-abisola-2/|accessdate=2023-12-19|work=Ladun Liadi's News|language=en-US}}</ref>
== Ihe odide ==
<references />
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
{{DEFAULTSORT:Kola-Daisi, Abisola}}
cp8p9li1k5qe9rec7dwown2xit3ixt8
Rashida Bello
0
39012
728609
178067
2026-09-28T17:30:38Z
Adimora chidinma
15845
Added defaultsort
728609
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=Rashida Yahaya Bello|image=|imagesize=|alt=|caption=|birth_name=|birth_date=|birth_place=<!-- Do not add without citing a reliable source -->|othername=|spouse=[[Yahaya Bello]]<ref>{{Cite web |title=Yahaya Bello flaunts First Lady Rashida amidst rumours of 'marital troubles' |url=https://pmnewsnigeria.com/2021/04/10/yahaya-bello-flaunts-first-lady-rashida-amidst-rumours-of-marital-troubles/| website=P.M. News |access-date=2022-03-07 |language=en-US}}</ref>|nationality=Nigerian|citizenship=|education=[[University of Abuja]], Brightway Primary School, Brightway Secondary School|occupation=philanthropist|parents=|relatives=|yearsactive=2016–present|notable works=|awards=|website=}}
<ref>{{Cite web|url=https://punchng.com/aisha-buhari-disowns-fake-kogi-governors-wife/|title=Aisha Buhari disowns fake Kogi governor's wife|date=5 December 2018|work=punch ng|accessdate=23 February 2022}}</ref>'''Rashida [[Yahaya Bello]]''' bụ nwanyị mbụ nke Kogi Steeti, <ref>{{Cite web|url=https://www.vanguardngr.com/2020/12/kogi-state-first-lady-rashida-weight-loss-marvel-fans/|title=Kogi State First Lady, Rashida weight loss marvel fans|date=4 December 2020|work=vanguard news|accessdate=23 February 2022}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://guardian.ng/guardian-woman/kogi-first-lady-to-host-bon-awards-book-reading/|title=Kogi First Lady to host BON Awards book reading|date=24 April 2021|work=The Guardian|accessdate=23 February 2022|archivedate=13 December 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211213115507/https://guardian.ng/guardian-woman/kogi-first-lady-to-host-bon-awards-book-reading/}}</ref> dị ka nwunye gọvanọ Yahaya Belro. <ref>{{Cite web|url=https://tribuneonlineng.com/no-crisis-in-my-family-%E2%80%95-gov-bello/|title=No Crisis in My Family ― Gov Bello|date=6 April 2021|work=tribuneonline|accessdate=23 February 2022}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://independent.ng/kogi-first-lady-rashida-yahaya-bello-to-host-bon-awards-may-27-book-reading/|title=Kogi First Lady, Rashida Yahaya Bello To Host BON Awards May 27 Book Reading|date=24 April 2021|work=independent ng|accessdate=23 February 2022}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://dailytrust.com/vote-for-my-husband-bellos-wife-urges-kogi-women|title=Vote for my husband, Bello's wife urges Kogi women|work=dailytrust|accessdate=23 February 2022}}</ref>
== Mbido ndụ na agụmakwụkwọ ==
<ref name=":0">{{Cite web|title=Rashida Bello, Jim Iyke, Azonobi, Others to Honoured As UniAbuja Holds Carnival Amidst Fanfare|url=https://www.abujapress.com/2021/11/rashida-bello-jim-iyke-azonobi-others.html|work=abujapress|accessdate=2022-03-07}}</ref>Bello tolitere na Jattu n'ime ime obodo Etsako West mpaghara gọọmenti nke Edo steeti.Ọ gara ụlọ akwụkwọ praịmarị Brightway na ụlọ akwụkwọ sekọndrị Brightway wee nweta West African Examination Council .Ọ gụsịrị akwụkwọ na Mahadum Abuja na nzere bachelọ nke sayensị na Akaụntụ. . <ref>{{Cite web|date=2017-06-11|title=Why I am against early, forced marriage – Rashida Bello, Kogi First Lady|url=https://www.vanguardngr.com/2017/06/early-forced-marriage-rashida-bello-kogi-first-lady-2/|accessdate=2022-03-07|work=Vanguard News|language=en-US}}</ref>
Bello na-akwado ịnye ụmụ nwanyị ikike,ụmụaka na udo.<ref>{{Cite web|date=2016-03-31|title=Women Group hails Rashida Bello on empowerment|url=https://www.vanguardngr.com/2016/03/women-group-hails-rashida-bello-empowerment/|accessdate=2022-03-07|work=[[Vanguard News]]|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://tribuneonlineng.com/kogi-first-lady-charges-women-on-positive-development/|title=Kogi First Lady Charges Women on Positive Development|date=20 November 2021|work=tribuneonline|accessdate=23 February 2022}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://thenigerianpost.com.ng/2021/12/23/kogi-state-first-lady-rashida-yahaya-bello-also-made-the-list/|title=KOGI STATE FIRST LADY; RASHIDA YAHAYA BELLO ALSO MADE THE LIST|date=23 December 2021|work=thenigerianpost|accessdate=23 February 2022}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.channelstv.com/2016/07/06/kogi-first-lady-urges-residents-pursue-peace/|title=Kogi First Lady Urges Residents To Pursue Peace|date=6 July 2016|work=channels tv|accessdate=23 February 2022}}</ref>
== Ọrụ ebere ==
<ref>{{Cite web|author=admin|date=2016-10-18|title=KOWYAF: Rashida Bello's Passion for Women, Youth Advancement|url=https://kogireports.com/kowyaf-rashida-bellos-passion-for-women-youth-advancement/|accessdate=2022-05-28|work=:: Kogi Reports|language=en-GB}}</ref>Bello ewepụtala Kogi Women and Youth Advancement Foundation (KOWYAF), ọgbakọ na-abụghị nke gọọmentị nke chọrọ inye ụmụ nwanyị na ndị ntorobịa ume, na-akwalite uto nke obere azụmaahịa maka ndị na-adịghị ike umunwanyi na ndi ntorobia na ibelata nke oma onu ọgụgụ ọnwụ nne na umuaka na Kogi steeti.
== Arụmụka ==
<ref>{{Cite web|url=https://www.vanguardngr.com/2018/12/dss-arrests-fake-aisha-buhari-kogi-first-lady-for-fleecing-man-of-n150-m-over-fg-property/|title=DSS arrests fake 'Aisha Buhari', 'Kogi First Lady' for fleecing man of N150 m over FG property|date=3 December 2018|work=vanguard news|accessdate=22 April 2022}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/news/world-africa-46438909|title=Nigeria's secret service arrest 'fake first lady'|date=4 December 2018|publisher=BBC|accessdate=22 April 2022}}</ref>N'afọ2018, Ngalaba Ọrụ Mba (DSS) jidere Amina Mohammed, nke a na-akpọ Justina Oluoha na Amina Villa, maka ime ka Bello na nwunye onye bụbu onye isi ala Naijiria, [[Aisha Buhari]].<ref>{{Cite web|url=https://www.pulse.ng/news/local/dss-arrests-fake-first-lady-who-gained-access-to-aisha-buharis-residence-inside-aso/deymx7d|title=DSS arrests fake First Lady who gained access to Aisha Buhari's residence inside Aso Rock|date=4 December 2018|work=pulse ng|accessdate=22 April 2022}}</ref> Mọnde, 3 Disemba 2018, na Abuja, onye ọrụ mmekọrịta ọha na eze nke DSS Peter Afunanya kpughere nke a mgbe ọ na-agwa ndị nta akụkọ okwu banyere njide ahụ. <ref>{{Cite web|url=https://tribuneonlineng.com/drama-as-dss-parades-fake-kogi-state-first-lady/|title=Drama As DSS Parades Fake Kogi State First Lady|date=4 December 2018|work=tribuneonline|accessdate=22 April 2022}}</ref> ọ kwuru na onye a na-enyo enyo nwetara ụzọ iwu na-akwadoghị na Aso Villa ma jiri ọfịs First Lady nke mba ahụ mee wayo. <ref>{{Cite web|url=https://dailynigerian.com/sss-arrests-fake-kogi-governors-wife-amina-mohammed/|title=SSS arrests fake Kogi governor's wife, Amina Mohammed|date=3 December 2018|accessdate=22 April 2022}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.legit.ng/1207452-dss-parades-fake-lady-breaching-aso-villa-security.html|title=DSS parades fake 'first lady' for breaching Aso Villa security|date=4 December 2018|work=legit ng|accessdate=22 April 2022|archivedate=4 May 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220504180044/https://www.legit.ng/1207452-dss-parades-fake-lady-breaching-aso-villa-security.html}}</ref> Tupu a mata ya, onye a na-enyo enyo jiri ọtụtụ aha na njirimara ghọgbuo ndị na-amaghị ihe, dị ka Afunanya si kwuo. [1] [2]
== Hụkwa ==
* Ndepụta nke ụmụ nwanyị mbụ nke steeti Naijiria
{{S-start}}
{{S-hon}}
{{Succession box|title=First Lady of Kogi State|before=Hajiya Halima Wada Idris|after=Incumbent|years=2016-till date}}
{{S-end}}
== Edensibia ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Bello, Rashida}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
0vtzve99c02i0rgto1b6ct3ygegtrb8
Auta Olivia Sana
0
39013
728608
155059
2026-09-28T17:29:41Z
Adimora chidinma
15845
Added defaultsort
728608
wikitext
text/x-wiki
'''Auta Olivia Sana''' (amụrụ 19 Disemba 1970) bu onye egwu bọọlụ aka Naijiria.Ọ gbara asọmpi na asọmpi ụmụ nwanyị na 1992 Summer Olympics.
== Edensibia ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Sana, Auta Olivia}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
tmbqdjbuqznytnzja7mjws4o9p6p3ii
728683
728608
2026-09-28T19:10:48Z
Adimora chidinma
15845
added databox
728683
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Auta Olivia Sana''' (amụrụ 19 Disemba 1970) bu onye egwu bọọlụ aka Naijiria.Ọ gbara asọmpi na asọmpi ụmụ nwanyị na 1992 Summer Olympics.
== Edensibia ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Sana, Auta Olivia}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
mawag59ppmhxdvquuimh6t1tv3tk6vz
Anita Among
0
39026
728606
630867
2026-09-28T17:28:49Z
Adimora chidinma
15845
Added defaultsort
728606
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder|honorific_prefix=[[The Right Honourable]] [[Speaker (politics)|Speaker]]|name=Anita Among|image=Anita Annet Among.jpg|caption=Official portrait|office=[[List of speakers of the Parliament of Uganda|Speaker of the Parliament of Uganda]]|term_start=25 March 2022|term_end=|president=[[Yoweri Museveni]]|predecessor=[[Jacob Oulanyah]]|successor=|birth_date={{Birth date and age|df=y|1973|11|23}}|birth_place=[[Bukedea District]], [[Uganda]]|death_date=|death_place=|nationality=Ugandan|citizenship=[[Uganda]]|alma_mater={{plainlist|
* [[Makerere University]] {{small|([[Bachelor of Business Administration]], [[Master of Business Administration]])}}
* [[Kampala International University]] {{small|([[Bachelor of Laws]])}}
}}|occupation=Accountant, Politician, Lawyer|known_for=Politics<br>Speaker of the 11th Parliament of Uganda|party=[[National Resistance Movement]]|spouse={{marriage|[[Moses Magogo Hassim]]|2022}}|children=3}}
<ref name=":0">{{Cite web|date=2022-03-25|title=NRM's Anita Among beats Opposition's Basalirwa to become Speaker,after gathering a total number of 401 valid votes against 66 votes scored by her opponent Asuman Basalirwa in a speaker election held on 25th March 2022 at Kololo independence grounds Kampala.|url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/nrm-s-anita-among-beats-opposition-s-basalirwa-to-become-speaker--3760166|accessdate=2022-03-25|work=Monitor|language=en}}</ref> '''Anita Annet Among''' (amụrụ na 23 Nọvemba 1973) bụ onye na-ahụ maka ego na [[Uganda]], onye ọka iwu na onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị bụ onye isi oche nke 11th Parliament of Uganda kemgbe 2022. <ref>{{Cite web|title=Speaker of Parliament {{!}} Parliament of Uganda|url=https://www.parliament.go.ug/speaker-of-parliament|accessdate=2023-03-22|work=www.parliament.go.ug}}</ref><ref name="1R">{{Cite web|url=https://observer.ug/news-headlines/46562-mp-among-s-rise-connections-leave-key-questions-unanswered|title=MP Among's rise, connections leave key questions unanswered|date=21 September 2016|first=Edris|author=Kiggundu|accessdate=14 March 2024|archivedate=2 December 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211202182441/https://observer.ug/news-headlines/46562-mp-among-s-rise-connections-leave-key-questions-unanswered}}</ref> na-ejekwa ozi n'otu oge ahụ dị ka onye omeiwu a họpụtara maka Bukedea District Women Constituency, otu ọkwá ahụ o nwere na 10th Parliament (2016-2021). [1] Ọ nọ na FDC party tupu ya abanye na NRM na-achị ebe a họpụtara ya dị ka osote onye isi oche nke 10th Parliament. <ref>{{Cite web|date=2023-07-23|title=Speaker Among named in fresh ICC torture petition|url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/speaker-among-named-in-fresh-icc-torture-petition--4312870|accessdate=2023-08-29|work=Monitor|language=en}}</ref>A na-akpọ aha ya na mkpesa ịta ahụhụ megide gọọmentị Uganda nke e nyere n'ụlọ ikpe mpụ mba ụwa.
== Mbido ndụ na agụmakwụkwọ ==
A mụrụ Among na Bukedea District na 23 Nọvemba 1973. Ọ gara ụlọ akwụkwọ dị n'ógbè ahụ maka agụmakwụkwọ elementrị na sekọndrị ya. Ọ gụsịrị akwụkwọ na nzere Bachelor of Business Administration, na Mahadum Makerere, n'afọ 2005. <ref name="2R">{{Cite web|url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=178|title=Parliament of Uganda: office of the speaker [Anita Among]|year=2022|accessdate=2022-08-16|publisher=[[Parliament of Uganda]]|author=Parliament of Uganda|archivedate=7 January 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190107124413/https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=178}}<br /><br />{{Cite web|url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=178|title=Parliament of Uganda Members of the 10th Parliament: Among Anita Annet: Bukedea District Woman Representative|publisher=[[Parliament of Uganda]]|date=2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190107124413/https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=178|archivedate=2019-01-07}}</ref>Na 2008, e nyere ya nzere Master of Business Administration, nke Mahadum Makerere nyekwara.
<ref name="3R">{{Cite web|url=https://campusbee.ug/news/photos-mp-anita-among-graduates-from-kiu/|title=MP Anita Among Graduates From KIU|publisher=Campusbee Uganda|accessdate=6 January 2019|date=23 June 2018|first=David|author=Mujuni}}</ref><ref name="2R"/>Na 2018 Among gụsịrị akwụkwọ na Kampala International University, nwere nzere bachelọ nke Iwu.N'oge ahụ ọ nọ na nhazi nke inweta iru eru dị ka onye na-agbazinye ego gbaziri agbaziri.
== Ọrụ ==
Site na 1998 ruo 2006, Among rụrụ ọrụ na Centenary Bank, otu n'ime nnukwu ụlọ akụ azụmahịa na mba ahụ. N'oge ọ hapụrụ n'afọ 2006, ọ rịgooro n'ọkwa onye njikwa alaka. <ref name="2R"/>N'ime afọ iri tupu a họpụta ya na Nzukọ Ndị Omeiwu, ọ rụrụ ọrụ dị ka onye nkuzi na ndekọ ego, na Makerere University Business School na Kampala International University.
=== ndọrọ ndọrọ ọchịchị ===
<ref name="1R"/>Maka usoro nhoputa ndi omeiwu abuo na 2007, mgbe emere Bukedea distrikti, na 2011, Among tụfuru oche onye nnọchi anya nwanyị distrikti na Rose Akol. nke otu ndọrọndọrọ ọchịchị National Resistance Movement.
Among ,onye otu ndọrọ ndọrọ ọchịchị Forum for Democratic Change nke na-emegide ya, gbara ọsọ na 2016 dị ka onye na-azọ onwe ya. <ref name="1R"/> Ọ meriri ma bụrụ onye omeiwu nọ n'ọkwa.
Na 2020, ọ sonyeere National Resistance Movement (NRM) mgbe ya na pati FDC ya dapụrụ wee merie na primaries nke pati . <ref>{{Cite web|author=Daily|first=OUR REPORTER {{!}} PML|date=2021-03-23|title=BREAKING! Court upholds EC's decision to Gazette MP Anita Among as "unopposed"|url=https://www.pmldaily.com/news/2021/03/122453.html|accessdate=2021-04-03|work=PML Daily|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2020-10-31|title=MP Anita Among's opponent cries foul after she is declared unopposed in Bukedea|url=https://nilepost.co.ug/2020/10/31/mp-anita-amongs-opponent-cries-foul-after-she-is-declared-unopposed-in-bukedea/|accessdate=2021-04-03|work=Nile Post|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|author=Independent|first=The|date=2021-03-24|title=Court declines to order EC to degazette MP Anita Among|url=https://www.independent.co.ug/court-declines-to-order-ec-to-degazette-mp-anita-among/|accessdate=2021-04-03|work=The Independent Uganda|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2020-12-17|title=Anita Among's Unopposed Victory Hanging On Thin Thread As Court Of Appeal Decides|url=https://eastnews.co.ug/anita-amongs-unopposed-victory-hanging-on-thin-thread-court-of-appeal-to-decide/|accessdate=2021-04-03|work=East News|language=en-US|archivedate=2021-04-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210413005202/https://eastnews.co.ug/anita-amongs-unopposed-victory-hanging-on-thin-thread-court-of-appeal-to-decide/}}</ref><ref>{{Cite web|title=Two Women Aspirants Blocked from Nomination in Bukedea|url=https://ugandaradionetwork.net/story/two-women-aspirants-blocked-from-nomination-in-bukedea|accessdate=2021-04-03|work=Uganda Radionetwork|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|author=Correspondent|first=GEORGE OKELLO {{!}} PML Daily Senior|date=2020-11-01|title=Bukedea Woman MP Anita Among unopposed as EC cancels nomination of her six rivals|url=https://www.pmldaily.com/news/politics/2020/11/bukedea-woman-mp-anita-among-unopposed-as-ec-cancels-nomination-of-her-six-rivals.html|accessdate=2021-04-03|work=PML Daily|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|title=Voters petition EC over Bukedea MP's academic papers|url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/voters-petition-ec-over-bukedea-mp-s-academic-papers-2723060|accessdate=2021-04-03|work=Daily Monitor|language=en}}</ref>Na ntuli aka nke afọ 2021, Among bụ otu n'ime ndị omeiwu ole na ole a họpụtara n'enweghị onye na-emegide ha ka ha sonye na Nzukọ Ndị Omeiwu nke iri na otu ọ bụ ezie na mmeri ya bụ esemokwu n'ihi na kọmitii ntuli aka gbochiri ụfọdụ ndị na-asọmpi ya ka ha ghara ịhọpụta.
<ref>{{Cite web|title=Seven Eyeing Deputy Speakers Job in Parliament|url=https://ugandaradionetwork.net/story/seven-eyeing-deputy-speakers-job-in-parliament-|accessdate=2021-04-03|work=Uganda Radionetwork|language=en}}</ref>Among kwupụtara na ọ na-achọ ịbụ osote onye isi oche nke ndị omeiwu nke iri na otu nke Uganda. <ref>{{Cite web|title=MP Anita Among Declares Bid for Deputy Speaker Slot {{!}} The Kampala Post|url=https://kampalapost.com/content/mp-anita-among-declares-bid-deputy-speaker-slot|accessdate=2021-04-03|work=kampalapost.com|archivedate=2021-04-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210410151917/https://kampalapost.com/content/mp-anita-among-declares-bid-deputy-speaker-slot}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Battle for Deputy Speaker job heats up as minister joins race|url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/battle-for-deputy-speaker-job-heats-up-as-minister-joins-race--3277906|accessdate=2021-04-03|work=Daily Monitor|language=en}}</ref> <ref>{{Cite web|author=Independent|first=The|date=2021-03-18|title=Deputy speaker's race: Bukedi MPs ask Oboth Oboth to do more consultions|url=https://www.independent.co.ug/deputy-speakers-race-bukedi-mps-ask-oboth-oboth-to-do-more-consultions/|accessdate=2021-04-03|work=The Independent Uganda|language=en-US}}</ref>
<ref>{{Cite web|title=Speaker Oulanyah dead|url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/129779|accessdate=2022-03-25|work=New Vision|language=en}}</ref>A họpụtara Among dị ka onye isi oche ọhụrụ nke ndị omeiwu nke Uganda na Machị 25, 2022 <ref name=":0"/> na-anọchi Jacob Oulanyah, onye bụbu onye isi oche nke ndị omebe iwu nke Uganda, onye nwụrụ na [[Seattle]], [[Washington (nkeji obodo)|Washington]].<ref>{{Cite web|author=Wamala|first=Maria|date=2022-08-16|title=Oulanyah died before accessing treatment – Aceng|url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/129819/oulanyah-died-before-accessing-treatment---ac|accessdate=2022-03-25|work=[[New Vision]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220325124040/https://www.newvision.co.ug/articledetails/129819/oulanyah-died-before-accessing-treatment---ac|archivedate=2022-03-25}}</ref><ref>{{Cite web|title=Museveni explains why he delayed Oulanyah death announcement|url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/129783|accessdate=2022-03-25|work=New Vision|language=en}}</ref>
N'afọ 2023, ọ gbara ndị otu Nzukọ Mba Ugandan ume ka ha kwado iwu ọhụrụ nke ga-eme ka eziokwu mara onwe gị dị ka LGBT iwu na-akwadoghị ma tinye onwe gị n'ihe ize ndụ ruo afọ iri nke ịtụ mkpọrọ. <ref>{{Cite web |url=https://lematinal.media/louganda-debat-dun-projet-de-loi-rendant-illegale-lidentification-lgbtq/ |title=Archive copy |accessdate=2024-03-14 |archivedate=2023-11-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231111191908/https://lematinal.media/louganda-debat-dun-projet-de-loi-rendant-illegale-lidentification-lgbtq/ }}</ref>
Na nzuko omeiwu nke iri, Among jere ozi dị ka osote onye isi oche nke kọmitii na kọmitii na-ahụ maka kọmitii, ndị ọchịchị iwu na ụlọ ọrụ steeti (COSASE).<ref name="1R"/><ref name="2R"/><ref name="4R">{{Cite web|url=https://www.theeastafrican.co.ke/news/ea/Uganda-FDC-Speaker-parliament-committees-leadership/4552908-4922828-13gd8wk/index.html|title='Let us do our job,' opposition tells Uganda's Speaker|accessdate=6 January 2016|date=5 January 2019|author=Dicta Asiimwe|first=and Halima Abdallah}}</ref>
== Ndụ onwe onye ==
<ref>{{Cite web|date=2019-09-20|author=Stephen Kalema|title=PROFILE: All eyes on Anita Among as Bukedea MP becomes most powerful woman politician|url=https://www.watchdoguganda.com/news/20190920/77970/profile-all-eyes-on-anita-among-as-bukedea-mp-becomes-most-powerful-woman-politician.html|accessdate=2022-08-16|work=Watchdog Uganda|language=en-GB}}</ref>Among na di ya Moses Magogo Hassim nwere ejima abụọ Inweta ya aha Nnalongo na Uganda.Ọ kpọtara ya ndị mụrụ ya n'ememe alụmdi na nwunye ọdịnala.A na-ekwukwa na ya na otu n'ime ndị ọrụ Forum for Democratic Change na ọdịda anyanwụ Uganda, Patrick Baguma Atenyi nwere nwa nwoke.
== Hụkwa ==
* Angelline Osegge
* [[Anna Ebaju Adeke]]
* [[Joy Atim|Obi Ụtọ]]
* Nzukọ omeiwu nke Uganda
* Ndepụta nke ndị otu nke iri nke Uganda
* Ógbè Bukedea
* John Bosco Ikojo
* Jekọb Ulanja
== Edensibia ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Among, Anita}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
ljgqam6smpiq68v28x2rcvu5qhnmw02
Svetlana Selezneva
0
39027
728605
672449
2026-09-28T17:27:56Z
Adimora chidinma
15845
728605
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox biography vcard"
! colspan="2" class="infobox-above" style="font-size:125%;" |<div class="fn" style="display:inline-block">Svetlana Selezneva</div>
|- class="mw-file-element" data-file-height="512" data-file-type="bitmap" data-file-width="352" decoding="async" height="218" resource="./File:Селезнёва_Светлана_Николаевна.jpg" src="//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/90/%D0%A1%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%B7%D0%BD%D1%91%D0%B2%D0%B0_%D0%A1%D0%B2%D0%B5%D1%82%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D0%9D%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%BD%D0%B0.jpg/150px-%D0%A1%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%B7%D0%BD%D1%91%D0%B2%D0%B0_%D0%A1%D0%B2%D0%B5%D1%82%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D0%9D%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%BD%D0%B0.jpg" srcset="//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/90/%D0%A1%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%B7%D0%BD%D1%91%D0%B2%D0%B0_%D0%A1%D0%B2%D0%B5%D1%82%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D0%9D%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%BD%D0%B0.jpg/225px-%D0%A1%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%B7%D0%BD%D1%91%D0%B2%D0%B0_%D0%A1%D0%B2%D0%B5%D1%82%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D0%9D%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%BD%D0%B0.jpg 1.5x, //upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/90/%D0%A1%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%B7%D0%BD%D1%91%D0%B2%D0%B0_%D0%A1%D0%B2%D0%B5%D1%82%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D0%9D%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%BD%D0%B0.jpg/300px-%D0%A1%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%B7%D0%BD%D1%91%D0%B2%D0%B0_%D0%A1%D0%B2%D0%B5%D1%82%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D0%9D%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%BD%D0%B0.jpg 2x" width="150"
| colspan="2" class="infobox-image" |[[File:Селезнёва_Светлана_Николаевна.jpg|218x218px]]</img>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Amụrụ
| class="infobox-data" | <span style="display:none">( <span class="bday">1969-09-09</span> )</span> 9 Septemba 1969 <span class="noprint ForceAgeToShow">(afọ 54)</span><br /><br /><br /><br /><nowiki></br></nowiki><div class="birthplace" style="display:inline"> [[Korosten]]</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" | Alma nne
| class="infobox-data" | [[Moscow State University|Mahadum steeti Moscow (1991)]]
| colspan="2" class="infobox-full-data" |
|}
'''Svetlana Selezneva''' ( Russian </link> ) (amụrụ 1969) bụ onye Rọshịa mathematician, Dr.Sc. , Osote prọfesọ, prọfesọ na ngalaba nke Kọmputa Sayensị na Moscow State University .
Ọ gbachitere tesis «Polynomial nnọchiteanya nke echiche iche ọrụ» maka ogo nke Dọkịta nke Anụ ahụ na Sayensị mgbakọ na mwepụ (2016).
Ọ bụ onye dere akwụkwọ atọ na ihe karịrị akụkọ sayensị iri asaa. <ref>[https://istina.msu.ru/profile/selezn@cs.msu.su/ Scientific works of Svetlana Selezneva]</ref>
== Edensibia ==
{{Reflist}}
== Akwụkwọ akụkọ ==
* {{Cite book|title=Faculty of Computational Mathematics and Cybernetics: History and Modernity: A Biographical Directory|edition={{nowrap|1 500 экз}}|location=Moscow|year=2010|publisher=Publishing house of Moscow University|pages=386–387|isbn=978-5-211-05838-5|ref=Faculty of Computational Mathematics and Cybernetics}}
== Njikọ mpụga ==
* [https://cs.msu.ru/persons/2561 MSU CMC] (in Russian)
* [https://istina.msu.ru/profile/selezn@cs.msu.su/ Sayensị ọrụ nke Svetlana Selezneva]
* [https://web.archive.org/web/20240314161009/https://www.mathnet.ru/php/person.phtml?personid=27907&option_lang=eng Ọrụ sayensị nke Svetlana Selezneva] (in English)
{{DEFAULTSORT:Selezneva, Svetlana}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
nvkavxr6ext2w073sk8da4gp1zvw22z
Maria Korovina
0
39031
728604
687226
2026-09-28T17:27:00Z
Adimora chidinma
15845
Added defaultsort
728604
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox biography vcard"
! colspan="2" class="infobox-above" style="font-size:125%;" |<div class="fn" style="display:inline-block">Maria Korovina</div>
|- class="mw-file-element" data-file-height="413" data-file-type="bitmap" data-file-width="295" decoding="async" height="252" resource="./File:Коровина,_Мария_Викторовна.png" src="//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/60/%D0%9A%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D0%BD%D0%B0%2C_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%8F_%D0%92%D0%B8%D0%BA%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B0.png/180px-%D0%9A%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D0%BD%D0%B0%2C_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%8F_%D0%92%D0%B8%D0%BA%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B0.png" srcset="//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/60/%D0%9A%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D0%BD%D0%B0%2C_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%8F_%D0%92%D0%B8%D0%BA%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B0.png/270px-%D0%9A%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D0%BD%D0%B0%2C_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%8F_%D0%92%D0%B8%D0%BA%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B0.png 1.5x, //upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/6/60/%D0%9A%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D0%BD%D0%B0%2C_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%8F_%D0%92%D0%B8%D0%BA%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B0.png 2x" width="180"
| colspan="2" class="infobox-image" |[[File:Коровина,_Мария_Викторовна.png|252x252px]]</img>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Amụrụ
| class="infobox-data" | <span style="display:none">( <span class="bday">1962-06-14</span> )</span> 14 Juun 1962 <span class="noprint ForceAgeToShow">(afọ 61)</span><br /><br /><br /><br /><nowiki></br></nowiki><div class="birthplace" style="display:inline"> [[Moscow]]</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" | Alma nne
| class="infobox-data" | [[Moscow State University|Mahadum steeti Moscow (1985)]]
| colspan="2" class="infobox-full-data" |
|}
'''Maria Korovina''' ( Russian </link> ; amuru na 1962) bu onye Russia mathematician, Prọfesọ, Dr. Sc. , onye prọfesọ na ngalaba ikpe Kọmputa na Mahadum steeti Moscow.
Ọ gbachitere tesis «Elliptic nsogbu na oghere na asymptotics na ngwa ha na-ewu nke onwe adjoint extensions nke Laplace ọrụ» maka ogo nke Dọkịta nke na azụ na iwu Sayensị (1992).
Onye edemede nke monograph «The tiori nke ọtọ oghere na iche equations» (2007) na ihe karịrị 70 sayensị isiokwu. <ref name="istina">{{Cite web|url=https://istina.msu.ru/profile/KorovinaMV./|work=istina.msu.ru|title=Scientific works of Maria Korovina|accessdate=2018-05-22}}</ref>
== Edensibia ==
{{Reflist}}
== Akwụkwọ akụkọ ==
* {{Cite book|title=Faculty of Computational Mathematics and Cybernetics: History and Modernity: A Biographical Directory|edition={{nowrap|1 500 экз}}|location=Moscow|year=2010|publisher=Publishing house of Moscow University|pages=166–167|isbn=978-5-211-05838-5|ref=Faculty of Computational Mathematics and Cybernetics}}
== Njikọ mpụga ==
* [https://istina.msu.ru/profile/KorovinaMV./ Sayensị ọrụ nke Maria Korovina]
* [https://web.archive.org/web/20230418042457/https://www.mathnet.ru/php/person.phtml?personid=118516&option_lang=eng Ọrụ sayensị nke Maria Korovina] (in English)
{{DEFAULTSORT:Korovina, Maria}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
8do569f9i7rizqpfr4b2ij8aeuqhvk4
Gloria Muliro
0
39033
728684
155113
2026-09-28T19:11:26Z
Adimora chidinma
15845
added databox
728684
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Gloria Owendi''', nke a na-akpọkarị '''Gloria Muliro''' (amụrụ n'ụbọchị mbụ n'ọnwa Eprel n'afọ 1980), bụ Onye na-agụ egwú Gospel na Kenya <ref>{{Cite web|url=http://www.music-chart.info/artist/300848/Gloria-O--Muliro|title=Gloria Muliro on the Charts|date=24 November 2011|accessdate=26 November 2013|publisher=music chart info|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131227072658/http://www.music-chart.info/artist/300848/Gloria-O--Muliro|archivedate=27 December 2013}}</ref> na onye na-ede egwu. N'afọ 2005, o wepụtara abọm studio mbụ ya, nke akpọrọ ''Omwami Aletsa'' (Onyenwe anyị na-abịa). Ka ọ na-erule afọ 2013, Muliro nwere abọm anọ n'aha ya, nke kachasị nwee ihe ịga nke ọma bụ ''Kibali'' (Mandate), nke nwere abụ a ma ama "Sitolia" (I Won't Cry) nke gosipụtara Willy Paul. <ref>{{Cite web|url=http://www.standardmedia.co.ke/entertainment/article/282/gloria-wins-6-award-nominations|title=Gloria Wins 6 Groove Award Nominations|date=8 May 2013|publisher=[[The Standard (Kenya)|The Standard]]|accessdate=25 November 2013}}</ref> Abọm ahụ nwetara ya nhọpụta isii nke Groove Awards. [1] Ọ gara n'ihu nata onyinye nwanyị na-agụ egwụ nke afọ ward na asatọ Groove Awards, ihe omume nke onye isi ala Kenya Uhuru Kenyatta gara.
Nke afọ na Groove Awards nke asatọ, ihe omume nke Onye isi ala Kenya Uhuru Kenyatta gara.
== Ndụ mbido ==
Muliro na nne ya na ụmụnne ya bụrụ abụ ọnụ na ụlọ akwụkwọ Sọnde na ndị ukwe ụlọ akwụkwọ. Na Maranatha Faith Assemblies, Rolland Esese na Stanely Mtambo nwụrụ anwụ mere ka ọ mara egwu egwu ma mee ka ọ gaa na ọzụzụ ahụ.
== Ọrụ ==
Muliro malitere ịpụta na 2005 mgbe o dekọrọ abọm mbụ ya, ''Omwami Aletsa'' (Chineke m ga-abịa n'ezie), nke nwetara nnukwu ikuku karịsịa na ụlọ ọrụ redio mpaghara. O nwere abọm atọ ọzọ n'aha ya.
Ọtụtụ n'ime egwu ya na-agafe na Kenya na n'Ebe Ọwụwa Anyanwụ Afrịka, gụnyere "Sitolia", "Follow you", "Kando", "Msaidizi", "Matokeo", "Kitanzi", na "NdiyoYako". Ọtụtụ egwu otu egwu ya agbasala ikuku na Kenya na gafee East Africa,.
== Ọrụ ndị ọzọ ==
Muliro malitere Gloria Ministries n'afọ 2001. Ìgwè ahụ na-etinye aka n'inyere ụmụaka aka site na Gloria Children's Home.
N'afọ 2016, Muliro guzobere Msaidizi Africa Initiatives, otu nke na-ezube inye ntụziaka maka ndị na-eti egwu gospel na-abịa.
== Ihe nrite na nnabata ==
Muliro enwetala nnukwu mmata ma merie ọtụtụ onyinye na nhọpụta na Kenya na Africa, dị ka nwanyị kachasị mma na-ese ihe.
Ọ bụ onye a họpụtara na Kora Awards na 2016 na ngalaba nke egwu na-akpali akpali.
== Alụmdi na nwunye ==
N'oge na-adịbeghị anya Gloria lụrụ di ọzọ ọtụtụ afọ ka ọ lụchara di ya.Di ọhụrụ ya, Evans Sabwami, bụ onye ukochukwu, onye injinia na onye na-enyere ndị mmadụ aka.Ọ bụ onye Kenya nwere nwa amaala US.Gloria kwagara New York ka ya na di ya nọrọ.
== Nkọwapụta ==
* ''Mwami Aletsa'' (2005), na Luhya, asụsụ ala ya
* ''Sitolia''
* ''Soro Gị''
* ''Msaidisi''
== Edensibia ==
{{Reflist|30em}}
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:Muliro, Gloria}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
5x0z1ah8lydjkqc6fl8cunktq2pxjwq
Hulda Swai
0
39035
728603
595563
2026-09-28T17:24:24Z
Adimora chidinma
15845
Added defaultsort
728603
wikitext
text/x-wiki
[[Usòrò:Hulda Swai 2020.png|thumb|Hulda Swai]]
'''Hulda Shaidi Swai''', (amụrụ na 1954), bụ onye nchọpụta Tanzanian na prọfesọ na sayensị ndụ na bioengineering. Ọ <ref name="afro">{{Cite web|url=https://afrolegends.com/2021/02/26/professor-hulda-swai-of-tanzania-wins-distinguished-science-award-women-are-as-good-as-men/|title=Professor Hulda Swai of Tanzania Wins Distinguished Science Award: ‘Women are as good as men’|work=AfroLegends.com|author=Dr. Y|date=26 February 2021|accessdate=27 March 2023}}</ref> bụ onye ọsụ ụzọ na nyocha nke nanomedicine na mmepe ọgwụ megide ọrịa na-efe efe na Africa.Ọrụ ya lekwasịrị anya karịsịa n'iji nanotechnology eme ọgwụ mgbochi ịba.
== Ndụ mmalite na agụmakwụkwọ ==
A mụrụ Swai na 1954 n'obodo Vudee na Same distrikti ,Kilimanjaro. <ref name="citizen">{{Cite news|url=https://www.thecitizen.co.tz/tanzania/news/national/why-scholar-left-high-paying-job-abroad-to-come-back-home-2665636|title=Why scholar left high-paying job abroad to come back home|publisher=[[The Citizen (Tanzania)|The Citizen]]|date=23 December 2018|accessdate=26 March 2023}}</ref> Ọ gara ụlọ akwụkwọ sekọndrị n'afọ ndị 1970, ma gụsịrị akwụkwọ na 1980 na Mahadum Dar es Salaam na nzere na kemịstri na ọnụ ọgụgụ
N'afọ 1985, e nyere Swai nzere Master of Science na injinia kemikalu site na Mahadum Queen Mary nke London . <ref name="strathmore">{{Cite web|url=https://creates.strathmore.edu/profile/betty-salivan/|title=Dr Hulda Swai|work=[[Strathmore University]]|accessdate=26 March 2023|archivedate=27 March 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230327022013/https://creates.strathmore.edu/profile/betty-salivan/}}</ref> <ref name="citizen"/> ọ nwetara PhD ya na Biomaterials site n'otu mahadum ahụ n'afọ 2000.
== Nnyocha na ọrụ ==
Swai rụrụ ọrụ afọ itoolu dị ka onye nchọpụta na Mahadum Queen Mary nke London . <ref name="nelson">{{Cite web|url=https://www.creates-nmaist.ac.tz/about-us/creates-team/prof-hulda-shaidi-swai-phd-2/|title=Prof. Hulda Shaidi Swai – PhD|work=[[Nelson Mandela African Institution of Science and Technology]]|accessdate=25 March 2023|archivedate=25 March 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230325131156/https://www.creates-nmaist.ac.tz/about-us/creates-team/prof-hulda-shaidi-swai-phd-2/}}</ref>
Site na 2001 ruo 2014, ọ bụ onye nchọpụta na Council for Scientific and Industrial Research (CSIR) na South Africa. Ọ bụ onye isi nke Ngalaba Sayensị na Teknụzụ / Pan-African Center of Excellence for Research and Training in Applied Nanomedicine . <ref name="creates"/>
<ref name="citizen"/> <ref name="creates"/> Na 2015, ọ laghachiri Tanzania wee sonye na Nelson Mandela African Institution of Science and Technology (NM-AIST) dị ka prọfesọ.Ọ bụ ya na-ahụ maka iduzi nkwado NM-AIST maka nguzobe ụlọakụ mba ụwa tọrọ ntọala African Center of Excellence (ACE II project).A họọrọ NM-AIST na Disemba 2016 ka ọ nọrọ n'ụlọ ọrụ Africa abụọ nke Ọkachamara, wee bụrụ onye na-ahụ maka African Center for Research, Agricultural Progress, Excellence in Education and Njigide (CREATES).
Na 2009, Swai sonyeere Kọmitii Nhazi Mba Ndị Na-emepe emepe nke European Developing Countries Clinical Trials Partnership (EDCTP). <ref name="brand">{{Cite web|url=https://brandsouthafrica.com/112176/sa-scientists-270509/|title=SA scientists earn global honours|work=BrandSouthAfrica.com|date=27 May 2009|accessdate=26 March 2023|archivedate=26 March 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230326153029/https://brandsouthafrica.com/112176/sa-scientists-270509/}}</ref> <ref name="nelson"/> Ọ na-anọdụkwa na ọtụtụ kọmitii ndị ọkachamara mba ụwa ndị ọzọ, dị ka TB Global Alliance, ISHReCA, UNECA, Erasmus Mundus Nanofar, na ndị nchịkọta akụkọ nke Journal of Nanomedicine . [1]
Na 2013, a họpụtara Swai dị ka prọfesọ pụrụ iche na Mahadum Pretoria. N'afọ 2019, ọ ghọrọ onye isi oche nke African Materials Research Society (AMRS). <ref name="creates">{{Cite web|url=https://nm-aist.ac.tz/index.php/hulda-swai|title=Prof. Hulda Shaidi Swai|work=www.creates-nmaist.ac.tz|accessdate=25 March 2023|archivedate=25 March 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230325131158/https://nm-aist.ac.tz/index.php/hulda-swai}}</ref>
== Ọrụ ==
Na Machị 2011, Swai haziri ogbako mba ụwa mbụ na nanomedicine maka ọrịa nke ịda ogbenye, na South Africa.
Nnyocha Swai na nanomedicine iji melite ọgwụ maka ụkwara nta na [[Iba|ịba]] dị ugbu a na mmepe tupu ụlọ ọgwụ. Ọrụ ịba na CREATES, nke a malitere na 2016, natara ihe ruru R110,000,000 (US $ 6 nde) site na World Health Organization dị ka ọrụ nnwale iji gosipụta ikike nke nanomedicine na nchọpụta na ọgwụgwọ ọrịa. <ref name="nelson"/>
== Onyinye ==
<ref name="insider">{{Cite news|url=https://africa.businessinsider.com/local/leaders/meet-hulda-swai-tanzanian-winner-of-the-au-science-award/kr196e8|title=Meet Hulda Swai, Tanzanian winner of the AU science award|publisher=[[Business Insider]]|author=Larnyoh|first=Magdalene Teiko|date=26 February 2021|accessdate=26 March 2023}}</ref><ref name="creates"/>Na 2020, Swai ghọrọ onye na-achị Oliver Tambo Chair (''OR Tambo Africa Research Chairs Initiative'') <ref name="burkina">{{Cite news|url=https://burkina24-com.translate.goog/2020/10/12/linitiative-africaine-pour-les-chaires-de-recherche-or-tambo-rencontrez-les-equipes-qui-visent-a-contribuer-a-transformer-le-paysage-de-la-recherche-en-afrique/?_x_tr_sl=fr&_x_tr_tl=en&_x_tr_hl=en&_x_tr_pto=wapp|title=The OR Tambo African Research Chairs Initiative: Meet the teams aiming to help transform the research landscape in Africa|publisher=[[Burkina 24]]|date=10 December 2020|accessdate=26 March 2023}}</ref> na nanotechnology n'ihe gbasara ahụike na ọrụ ugbo na-adịgide adịgide.
<ref name="expert">{{Cite web|url=https://africawomenexperts.com/lng/en/2021/09/tanzania-hulda-swai-pioneer-in-nanomedicine-research-on-malaria-and-tuberculosis/|title=Tanzania: Hulda Swai, pioneer in nanomedicine research on malaria and tuberculosis|work=AfricaWomenExperts.com|accessdate=26 March 2023|archivedate=26 March 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230326222756/https://africawomenexperts.com/lng/en/2021/09/tanzania-hulda-swai-pioneer-in-nanomedicine-research-on-malaria-and-tuberculosis/}}</ref> <ref name="bbc">{{Cite news|url=https://www-bbc-com.translate.goog/afrique/region-56222105?_x_tr_sl=fr&_x_tr_tl=en&_x_tr_hl=en&_x_tr_pto=wapp|title=Prof Hulda Swai: "Women are as talented as men"|publisher=[[BBC News]]|date=1 March 2021|accessdate=26 March 2023}}</ref>Swai bụ onye nnata 2020 nke African Union Kwame Nkrumah Continental Science Award maka ọmarịcha sayensị maka ọrụ ya na iji nanotechnology mụọ ọgwụ mgbochi ịba.
== Edensibia ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Swai, Hulda}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
k2p0piwwxwdgmz84anq382k60yw98ai
728685
728603
2026-09-28T19:12:01Z
Adimora chidinma
15845
added databox
728685
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Hulda Shaidi Swai''', (amụrụ na 1954), bụ onye nchọpụta Tanzanian na prọfesọ na sayensị ndụ na bioengineering. Ọ <ref name="afro">{{Cite web|url=https://afrolegends.com/2021/02/26/professor-hulda-swai-of-tanzania-wins-distinguished-science-award-women-are-as-good-as-men/|title=Professor Hulda Swai of Tanzania Wins Distinguished Science Award: ‘Women are as good as men’|work=AfroLegends.com|author=Dr. Y|date=26 February 2021|accessdate=27 March 2023}}</ref> bụ onye ọsụ ụzọ na nyocha nke nanomedicine na mmepe ọgwụ megide ọrịa na-efe efe na Africa.Ọrụ ya lekwasịrị anya karịsịa n'iji nanotechnology eme ọgwụ mgbochi ịba.
== Ndụ mmalite na agụmakwụkwọ ==
A mụrụ Swai na 1954 n'obodo Vudee na Same distrikti ,Kilimanjaro. <ref name="citizen">{{Cite news|url=https://www.thecitizen.co.tz/tanzania/news/national/why-scholar-left-high-paying-job-abroad-to-come-back-home-2665636|title=Why scholar left high-paying job abroad to come back home|publisher=[[The Citizen (Tanzania)|The Citizen]]|date=23 December 2018|accessdate=26 March 2023}}</ref> Ọ gara ụlọ akwụkwọ sekọndrị n'afọ ndị 1970, ma gụsịrị akwụkwọ na 1980 na Mahadum Dar es Salaam na nzere na kemịstri na ọnụ ọgụgụ
N'afọ 1985, e nyere Swai nzere Master of Science na injinia kemikalu site na Mahadum Queen Mary nke London . <ref name="strathmore">{{Cite web|url=https://creates.strathmore.edu/profile/betty-salivan/|title=Dr Hulda Swai|work=[[Strathmore University]]|accessdate=26 March 2023|archivedate=27 March 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230327022013/https://creates.strathmore.edu/profile/betty-salivan/}}</ref> <ref name="citizen"/> ọ nwetara PhD ya na Biomaterials site n'otu mahadum ahụ n'afọ 2000.
== Nnyocha na ọrụ ==
Swai rụrụ ọrụ afọ itoolu dị ka onye nchọpụta na Mahadum Queen Mary nke London . <ref name="nelson">{{Cite web|url=https://www.creates-nmaist.ac.tz/about-us/creates-team/prof-hulda-shaidi-swai-phd-2/|title=Prof. Hulda Shaidi Swai – PhD|work=[[Nelson Mandela African Institution of Science and Technology]]|accessdate=25 March 2023|archivedate=25 March 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230325131156/https://www.creates-nmaist.ac.tz/about-us/creates-team/prof-hulda-shaidi-swai-phd-2/}}</ref>
Site na 2001 ruo 2014, ọ bụ onye nchọpụta na Council for Scientific and Industrial Research (CSIR) na South Africa. Ọ bụ onye isi nke Ngalaba Sayensị na Teknụzụ / Pan-African Center of Excellence for Research and Training in Applied Nanomedicine . <ref name="creates"/>
<ref name="citizen"/> <ref name="creates"/> Na 2015, ọ laghachiri Tanzania wee sonye na Nelson Mandela African Institution of Science and Technology (NM-AIST) dị ka prọfesọ.Ọ bụ ya na-ahụ maka iduzi nkwado NM-AIST maka nguzobe ụlọakụ mba ụwa tọrọ ntọala African Center of Excellence (ACE II project).A họọrọ NM-AIST na Disemba 2016 ka ọ nọrọ n'ụlọ ọrụ Africa abụọ nke Ọkachamara, wee bụrụ onye na-ahụ maka African Center for Research, Agricultural Progress, Excellence in Education and Njigide (CREATES).
Na 2009, Swai sonyeere Kọmitii Nhazi Mba Ndị Na-emepe emepe nke European Developing Countries Clinical Trials Partnership (EDCTP). <ref name="brand">{{Cite web|url=https://brandsouthafrica.com/112176/sa-scientists-270509/|title=SA scientists earn global honours|work=BrandSouthAfrica.com|date=27 May 2009|accessdate=26 March 2023|archivedate=26 March 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230326153029/https://brandsouthafrica.com/112176/sa-scientists-270509/}}</ref> <ref name="nelson"/> Ọ na-anọdụkwa na ọtụtụ kọmitii ndị ọkachamara mba ụwa ndị ọzọ, dị ka TB Global Alliance, ISHReCA, UNECA, Erasmus Mundus Nanofar, na ndị nchịkọta akụkọ nke Journal of Nanomedicine . [1]
Na 2013, a họpụtara Swai dị ka prọfesọ pụrụ iche na Mahadum Pretoria. N'afọ 2019, ọ ghọrọ onye isi oche nke African Materials Research Society (AMRS). <ref name="creates">{{Cite web|url=https://nm-aist.ac.tz/index.php/hulda-swai|title=Prof. Hulda Shaidi Swai|work=www.creates-nmaist.ac.tz|accessdate=25 March 2023|archivedate=25 March 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230325131158/https://nm-aist.ac.tz/index.php/hulda-swai}}</ref>
== Ọrụ ==
Na Machị 2011, Swai haziri ogbako mba ụwa mbụ na nanomedicine maka ọrịa nke ịda ogbenye, na South Africa.
Nnyocha Swai na nanomedicine iji melite ọgwụ maka ụkwara nta na [[Iba|ịba]] dị ugbu a na mmepe tupu ụlọ ọgwụ. Ọrụ ịba na CREATES, nke a malitere na 2016, natara ihe ruru R110,000,000 (US $ 6 nde) site na World Health Organization dị ka ọrụ nnwale iji gosipụta ikike nke nanomedicine na nchọpụta na ọgwụgwọ ọrịa. <ref name="nelson"/>
== Onyinye ==
<ref name="insider">{{Cite news|url=https://africa.businessinsider.com/local/leaders/meet-hulda-swai-tanzanian-winner-of-the-au-science-award/kr196e8|title=Meet Hulda Swai, Tanzanian winner of the AU science award|publisher=[[Business Insider]]|author=Larnyoh|first=Magdalene Teiko|date=26 February 2021|accessdate=26 March 2023}}</ref><ref name="creates"/>Na 2020, Swai ghọrọ onye na-achị Oliver Tambo Chair (''OR Tambo Africa Research Chairs Initiative'') <ref name="burkina">{{Cite news|url=https://burkina24-com.translate.goog/2020/10/12/linitiative-africaine-pour-les-chaires-de-recherche-or-tambo-rencontrez-les-equipes-qui-visent-a-contribuer-a-transformer-le-paysage-de-la-recherche-en-afrique/?_x_tr_sl=fr&_x_tr_tl=en&_x_tr_hl=en&_x_tr_pto=wapp|title=The OR Tambo African Research Chairs Initiative: Meet the teams aiming to help transform the research landscape in Africa|publisher=[[Burkina 24]]|date=10 December 2020|accessdate=26 March 2023}}</ref> na nanotechnology n'ihe gbasara ahụike na ọrụ ugbo na-adịgide adịgide.
<ref name="expert">{{Cite web|url=https://africawomenexperts.com/lng/en/2021/09/tanzania-hulda-swai-pioneer-in-nanomedicine-research-on-malaria-and-tuberculosis/|title=Tanzania: Hulda Swai, pioneer in nanomedicine research on malaria and tuberculosis|work=AfricaWomenExperts.com|accessdate=26 March 2023|archivedate=26 March 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230326222756/https://africawomenexperts.com/lng/en/2021/09/tanzania-hulda-swai-pioneer-in-nanomedicine-research-on-malaria-and-tuberculosis/}}</ref> <ref name="bbc">{{Cite news|url=https://www-bbc-com.translate.goog/afrique/region-56222105?_x_tr_sl=fr&_x_tr_tl=en&_x_tr_hl=en&_x_tr_pto=wapp|title=Prof Hulda Swai: "Women are as talented as men"|publisher=[[BBC News]]|date=1 March 2021|accessdate=26 March 2023}}</ref>Swai bụ onye nnata 2020 nke African Union Kwame Nkrumah Continental Science Award maka ọmarịcha sayensị maka ọrụ ya na iji nanotechnology mụọ ọgwụ mgbochi ịba.
== Edensibia ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Swai, Hulda}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
2mr4uskskyuh7i6ryrfh0nek9sibvdc
Miss Jojo
0
39036
728602
155121
2026-09-28T17:22:48Z
Adimora chidinma
15845
Added defaultsort
728602
wikitext
text/x-wiki
{{Reflist}}
Miss Jojo, amụrụ '''Josiane Uwineza''', nke a makwaara dị ka '''Iman Uwineza''' bụ onye R&amp;B na-agụ egwu. <ref name="woman">{{Cite news|author=Mbabazi|first=Linda|title=Miss JoJo's new album launch set for Friday|work=The New Times|date=6 March 2012|url=http://www.newtimes.co.rw/news/index.php?i=14923&a=50957|accessdate=14 August 2013}}</ref><ref name="Muslim">{{Cite news|author=Mugoya|first=Grace|title=Miss JoJo: 'I'm happy to be a Muslim'|work=The New Times|date=31 October 2012|url=http://www.newtimes.co.rw/news/index.php?i=15162&a=60170|accessdate=14 August 2013}}</ref> Egwu ya na-agwakọta R&B na ihe egwu ọdịnala Rwandan.
== Akụkọ ihe mere eme ==
=== Afọ ndị mbụ ===
A mụrụ ya n'otu obodo dị na Bugesera Distrikti <ref name="Muslim">{{Cite news|author=Mugoya|first=Grace|title=Miss JoJo: 'I'm happy to be a Muslim'|work=The New Times|date=31 October 2012|url=http://www.newtimes.co.rw/news/index.php?i=15162&a=60170|accessdate=14 August 2013}}</ref> nke Rwanda na 1983, Uwineza nwere mmasị ịbụ abụ na ịgba egwú mgbe ọ bụ nwatakịrị na ndị mụrụ ya gbara ya ume ịzụlite nkà ya. <ref name="woman">{{Cite news|author=Mbabazi|first=Linda|title=Miss JoJo's new album launch set for Friday|work=The New Times|date=6 March 2012|url=http://www.newtimes.co.rw/news/index.php?i=14923&a=50957|accessdate=14 August 2013}}</ref>
=== Ọrụ egwu ===
Uwineza malitere ọrụ ịbụ abụ ya mgbe ọ meriri 2007 Rector Excellence Award na ngalaba nke "Best Female Artiste" na National University of Rwanda, <ref name="woman">{{Cite news|author=Mbabazi|first=Linda|title=Miss JoJo's new album launch set for Friday|work=The New Times|date=6 March 2012|url=http://www.newtimes.co.rw/news/index.php?i=14923&a=50957|accessdate=14 August 2013}}</ref> ebe ọ na-emecha nzere bachelọ na Bekee. <ref name="Muslim">{{Cite news|author=Mugoya|first=Grace|title=Miss JoJo: 'I'm happy to be a Muslim'|work=The New Times|date=31 October 2012|url=http://www.newtimes.co.rw/news/index.php?i=15162&a=60170|accessdate=14 August 2013}}</ref> Miss Jojo wepụtara abọm izizi <ref name="Muslim" />, ''Jenesis'', n'afọ sochirinụ. [1]
Nke a sochiri mwepụta nke abọm nke abụọ ya, Woman, na 2012. Abọm ikpeazụ ya na-akwalite isiokwu nke inye ụmụ nwanyị ike, ihe kpatara na onye na-agụ egwú na-akwado ma n'ime ma n'èzí. Ọ na-ejikwa okwu ya mee ka ndị ntorobịa mara banyere ihe ize ndụ nke iji ọgwụ ọjọọ eme ihe na HIV / AIDS ma gbaa ndị Rwandan ume isonye na mbọ mmepe mba ma mee nhọrọ amamihe maka ọdịnihu ha. <ref name="Muslim">{{Cite news|author=Mugoya|first=Grace|title=Miss JoJo: 'I'm happy to be a Muslim'|work=The New Times|date=31 October 2012|url=http://www.newtimes.co.rw/news/index.php?i=15162&a=60170|accessdate=14 August 2013}}</ref> na-arụsi ọrụ ike n'ịkwalite ọrụ ebere.
== Ndụ onwe onye ==
N'afọ 2007, ọ ghọrọ onye Alakụba n'ihu ọha ma gbanwee aha ya site na Josiane gaa na Iman. <ref name="Muslim">{{Cite news|author=Mugoya|first=Grace|title=Miss JoJo: 'I'm happy to be a Muslim'|work=The New Times|date=31 October 2012|url=http://www.newtimes.co.rw/news/index.php?i=15162&a=60170|accessdate=14 August 2013}}</ref> Mgbanwe a dọtara uche ndị nta akụkọ mgbasa ozi bụ ndị kwuru na onye ọbụ abụ ahụ agbanweela iji ime enyi ya nwoke na onye mmepụta ihe óbì ụtọ, ebubo nke Uwineza gọnari.
== Ihe nrite ==
* 2012: Best Female artist (salax){{Citation needed|date=June 2023}}
* 2011: Best Female artist (salax){{Citation needed|date=June 2023}}
* 2010: Best Female artist (salax){{Citation needed|date=June 2023}}
* 2010: Best female artist (ijoro ry'urukundo){{Citation needed|date=June 2023}}
* 2010: Song of the year Siwezi Enda (ijoro ry'urukundo){{Citation needed|date=June 2023}}
* 2009: Pam award (Pearl of Africa Music Award) Best Rwandan female artist{{Citation needed|date=June 2023}}
* 2009: Best female artist (salax){{Citation needed|date=June 2023}}
* 2008: Pam award (Pearl of Africa Music Award) Best Rwandan female artist{{Citation needed|date=June 2023}}
== Edensibia ==
{{DEFAULTSORT:Joji, Miss}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
o2p9u9m475wr57jc28mo0zihlyxa4md
728686
728602
2026-09-28T19:12:59Z
Adimora chidinma
15845
added databox
728686
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
{{Reflist}}
Miss Jojo, amụrụ '''Josiane Uwineza''', nke a makwaara dị ka '''Iman Uwineza''' bụ onye R&amp;B na-agụ egwu. <ref name="woman">{{Cite news|author=Mbabazi|first=Linda|title=Miss JoJo's new album launch set for Friday|work=The New Times|date=6 March 2012|url=http://www.newtimes.co.rw/news/index.php?i=14923&a=50957|accessdate=14 August 2013}}</ref><ref name="Muslim">{{Cite news|author=Mugoya|first=Grace|title=Miss JoJo: 'I'm happy to be a Muslim'|work=The New Times|date=31 October 2012|url=http://www.newtimes.co.rw/news/index.php?i=15162&a=60170|accessdate=14 August 2013}}</ref> Egwu ya na-agwakọta R&B na ihe egwu ọdịnala Rwandan.
== Akụkọ ihe mere eme ==
=== Afọ ndị mbụ ===
A mụrụ ya n'otu obodo dị na Bugesera Distrikti <ref name="Muslim">{{Cite news|author=Mugoya|first=Grace|title=Miss JoJo: 'I'm happy to be a Muslim'|work=The New Times|date=31 October 2012|url=http://www.newtimes.co.rw/news/index.php?i=15162&a=60170|accessdate=14 August 2013}}</ref> nke Rwanda na 1983, Uwineza nwere mmasị ịbụ abụ na ịgba egwú mgbe ọ bụ nwatakịrị na ndị mụrụ ya gbara ya ume ịzụlite nkà ya. <ref name="woman">{{Cite news|author=Mbabazi|first=Linda|title=Miss JoJo's new album launch set for Friday|work=The New Times|date=6 March 2012|url=http://www.newtimes.co.rw/news/index.php?i=14923&a=50957|accessdate=14 August 2013}}</ref>
=== Ọrụ egwu ===
Uwineza malitere ọrụ ịbụ abụ ya mgbe ọ meriri 2007 Rector Excellence Award na ngalaba nke "Best Female Artiste" na National University of Rwanda, <ref name="woman">{{Cite news|author=Mbabazi|first=Linda|title=Miss JoJo's new album launch set for Friday|work=The New Times|date=6 March 2012|url=http://www.newtimes.co.rw/news/index.php?i=14923&a=50957|accessdate=14 August 2013}}</ref> ebe ọ na-emecha nzere bachelọ na Bekee. <ref name="Muslim">{{Cite news|author=Mugoya|first=Grace|title=Miss JoJo: 'I'm happy to be a Muslim'|work=The New Times|date=31 October 2012|url=http://www.newtimes.co.rw/news/index.php?i=15162&a=60170|accessdate=14 August 2013}}</ref> Miss Jojo wepụtara abọm izizi <ref name="Muslim" />, ''Jenesis'', n'afọ sochirinụ. [1]
Nke a sochiri mwepụta nke abọm nke abụọ ya, Woman, na 2012. Abọm ikpeazụ ya na-akwalite isiokwu nke inye ụmụ nwanyị ike, ihe kpatara na onye na-agụ egwú na-akwado ma n'ime ma n'èzí. Ọ na-ejikwa okwu ya mee ka ndị ntorobịa mara banyere ihe ize ndụ nke iji ọgwụ ọjọọ eme ihe na HIV / AIDS ma gbaa ndị Rwandan ume isonye na mbọ mmepe mba ma mee nhọrọ amamihe maka ọdịnihu ha. <ref name="Muslim">{{Cite news|author=Mugoya|first=Grace|title=Miss JoJo: 'I'm happy to be a Muslim'|work=The New Times|date=31 October 2012|url=http://www.newtimes.co.rw/news/index.php?i=15162&a=60170|accessdate=14 August 2013}}</ref> na-arụsi ọrụ ike n'ịkwalite ọrụ ebere.
== Ndụ onwe onye ==
N'afọ 2007, ọ ghọrọ onye Alakụba n'ihu ọha ma gbanwee aha ya site na Josiane gaa na Iman. <ref name="Muslim">{{Cite news|author=Mugoya|first=Grace|title=Miss JoJo: 'I'm happy to be a Muslim'|work=The New Times|date=31 October 2012|url=http://www.newtimes.co.rw/news/index.php?i=15162&a=60170|accessdate=14 August 2013}}</ref> Mgbanwe a dọtara uche ndị nta akụkọ mgbasa ozi bụ ndị kwuru na onye ọbụ abụ ahụ agbanweela iji ime enyi ya nwoke na onye mmepụta ihe óbì ụtọ, ebubo nke Uwineza gọnari.
== Ihe nrite ==
* 2012: Best Female artist (salax){{Citation needed|date=June 2023}}
* 2011: Best Female artist (salax){{Citation needed|date=June 2023}}
* 2010: Best Female artist (salax){{Citation needed|date=June 2023}}
* 2010: Best female artist (ijoro ry'urukundo){{Citation needed|date=June 2023}}
* 2010: Song of the year Siwezi Enda (ijoro ry'urukundo){{Citation needed|date=June 2023}}
* 2009: Pam award (Pearl of Africa Music Award) Best Rwandan female artist{{Citation needed|date=June 2023}}
* 2009: Best female artist (salax){{Citation needed|date=June 2023}}
* 2008: Pam award (Pearl of Africa Music Award) Best Rwandan female artist{{Citation needed|date=June 2023}}
== Edensibia ==
{{DEFAULTSORT:Joji, Miss}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
cqstpowokgwlfyt06xrwibuvjc9jzoz
Emelda Okiro
0
39037
728687
674314
2026-09-28T19:14:16Z
Adimora chidinma
15845
added databox
728687
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Emelda Aluoch Okiro''' (amụrụ n'afọ 1977) bụ onye [[Kenya]] na-eme nchọpụta banyere ahụike ọha na eze bụ onye na-eduzi Ngalaba Ahụike Ndị Mmadụ na mmemme Kenya Medical Research Institute-Wellcome Trust na Kenya. Ọ na-achọ ịghọta ihe na-ekpebi mgbanwe ahụike na ịtụle ịnweta ozi ahụike. Ọ bụ onye otu African Academy of Sciences.
== Mbido ndụ na agụmakwụkwọ ==
<ref name=":0">{{Cite web|date=2020-07-06|title=DR EMELDA OKIRO: Pioneer of the saliva test|url=https://www.theeastafrican.co.ke/tea/magazine/dr-emelda-okiro-pioneer-of-the-saliva-test--1307990|accessdate=2022-11-19|work=The East African|language=en}}</ref><ref name=":0" /> <ref name=":0" /><ref>{{Cite journal|author=Okiro|first=Emelda A.|date=2012-12-26|title=The Incidence and Clinical Burden of Respiratory Syncytial Virus Disease Identified through Hospital Outpatient Presentations in Kenyan Children|journal=PLOS ONE|volume=7|issue=12|pages=e52520|doi=10.1371/journal.pone.0052520|pmid=23300695|issn=1932-6203}}</ref> <ref name=":0" /> <ref name=":0" /><ref name=":1">{{Cite web|title=Emelda Okiro {{!}} LINK malaria|url=https://web-archive.lshtm.ac.uk/www.linkmalaria.org/emelda-okiro.html|accessdate=2022-11-19|work=web-archive.lshtm.ac.uk}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Health Service Provision in Kenya: Assessing Facility Capacity, Costs of Care, and Patient Perspecti by Institute for Health Metrics and Evaluation - Issuu|url=https://issuu.com/ihme/docs/abce_kenya_full_report_2014|accessdate=2022-11-19|work=issuu.com|date=2 October 2014|language=en}}</ref>A mụrụ Okiro na Kenya, otu n'ime ụmụnne itoolu.Ọ gara ụlọ akwụkwọ na Nairobi na Kitale.Ọ bụ onye gụsịrị akwụkwọ na mahadum Egerton,ebe ọ gụrụ akwụkwọ na biochemistry na chemistry.Ọ gụchara nyocha nke doctoral n'etiti Mahadum Open na Mahadum Warwick, na-amụ nje syncytial iku ume (RSV) yana otu esi ebufe ya n'ụlọ na obodo.Ọ chịkọtara data na Kilifi, ebe ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ puku ụmụ ọhụrụ iri abụọ n'ụlọ ọgwụ kwa afọ site na oyi baa na-akpata RSV.O gosiri na e nwere ike iji ihe atụ saliva mee nchọpụta RSV, nke ga-ezere mkpa ọbara maka ihe atụ.Mgbe ọ nwetasịrị akara mmụta doctorate, ọ kwagara mahadum dị na Nairobi, ebe ọ rụrụ ọrụ na ịba.Ọ mụtara ka plasmodium falciparum si dị iche na saịtị nwere ọrịa ịba dị iche iche.Ọ kwagara na mahadum Washington institute for Health metrics and evaluation, ebe ọ rụrụ ọrụ na Access, Bottlenecks, Costs and Equity (ABCE).
== Nnyocha na ọrụ ==
Okiro rụrụ ọrụ dị ka onye ọrụ mmemme na Bill & Melinda Gates Foundation, ebe ọ nọ na Global Health Team. Ọ mụrụ mmetụta nke nchịkwa ịba na mmemme mgbochi retroviral, <ref name=":2">{{Cite web|title=Emelda Okiro {{!}} The AAS|url=https://www.aasciences.africa/fellow/emelda-okiro|accessdate=2022-11-19|work=www.aasciences.africa|archivedate=2022-11-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221119214819/https://www.aasciences.africa/fellow/emelda-okiro}}</ref> ma bụrụkwa onye na-ahụ maka ịmepụta na ịhazi Malaria Modelling Consortium. <ref>{{Cite web|title=Emelda Okiro {{!}} LINK malaria|url=https://web-archive.lshtm.ac.uk/www.linkmalaria.org/emelda-okiro.html|accessdate=2022-11-19|work=web-archive.lshtm.ac.uk}}</ref> Ọ hapụrụ Foundation iji rụọ ọrụ na Philips Research Lab na Africa. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[''[[wikipedia:Tinye edensibịa|<span title="This claim needs references to reliable sources. (November 2022)">citation needed</span>]]'']</sup>
A họpụtara Okiro na Ngalaba Ahụike Ndị Mmadụ na Kenya Medical Research Institute-Wellcome Trust na 2016. <ref>{{Cite web|title=Emelda Okiro|url=https://www.tropicalmedicine.ox.ac.uk/team/emelda-okiro|accessdate=2022-11-19|work=www.tropicalmedicine.ox.ac.uk|language=en}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Dr|url=https://tdr.who.int/groups/scientific-and-technical-advisory-committee/people/dr-emelda-aluoch-okiro|accessdate=2022-11-19|work=tdr.who.int|language=en|archivedate=2022-11-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221119214820/https://tdr.who.int/groups/scientific-and-technical-advisory-committee/people/dr-emelda-aluoch-okiro}}</ref> Ọ na-enyocha ọrịa na-efe efe nke ịba, ma na-arụ ọrụ iji mee ka ojiji nke data ahụike sie ike na ime iwu. <ref name=":1"/> Ọ nwere mmasị na ọdịiche dị iche iche nke ndụ ụmụaka na Kenya. <ref name=":2"/> A họpụtara ya na African Academy of Sciences na 2020.
Na 2022, Okiro bụ otu n'ime ndị nchọpụta Africa ise ka e nyere Wellcome Trust Senior Research Fellowship . <ref>{{Cite web|author=Admin|date=2022-04-14|title=Celebrating Dr. Emelda Okiro|url=https://kemri-wellcome.org/celebrating-dr-emelda-okiro/|accessdate=2022-11-19|work=KEMRI|language=en-GB|archivedate=2022-11-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221119214819/https://kemri-wellcome.org/celebrating-dr-emelda-okiro/}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Congratulations to our new Associate Professors — Centre for Tropical Medicine and Global Health|url=https://www.tropicalmedicine.ox.ac.uk/news/congratulations-to-our-new-associate-professors|accessdate=2022-11-19|work=www.tropicalmedicine.ox.ac.uk|language=en}}</ref>N'afọ ahụ, e mere ya prọfesọ.
== Akwụkwọ ndị a họọrọ ==
*
*
*
== Ndụ onwe onye ==
Okiro nọ na International Advisory Board nke The Lancet . <ref>{{Cite web|title=International Advisory Board|url=https://www.thelancet.com/langlo/international-advisory-board|accessdate=2022-11-19|work=www.thelancet.com}}</ref>
== Edensibia ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Okiro, Emelda}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
bbw35xa9e5q04r4la5p6x0mmqd7j98e
Goski Alabi
0
39040
728601
156646
2026-09-28T17:21:31Z
Adimora chidinma
15845
Added defaultsort
728601
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=Goski Alabi|image=Goski Alabi at 241st Independence Day Celebration of USA (cropped) 2 .jpg|alt=<!-- descriptive text for use by speech synthesis (text-to-speech) software -->|caption=|other_names=|birth_name=|birth_date=|birth_place=[[Accra]], Ghana|death_date=|death_place=|nationality=[[Ghanaian]]|education=[[St Mary's Senior High School (Ghana)|St Mary's Senior High school]]<br>[[University of Cape Coast]]{{small|([[Bachelor of Science|B.Sc]])}}<br>[[University of Ghana]]{{small|([[Master of Philosophy|M.Phil]])}}<br>[[Central University of Nicaragua]]{{small|([[Doctor of Philosophy|PhD]])}}|occupation=Academic|years_active=|known_for=Laweh Open University|notable_works=|spouse=[[Joshua Alabi]]|children=2|website=<!--{{url|}} -->}}
'''Goski Alabi''' bụ onye Ghana agụmakwụkwọ, onye edemede na onye ọchụnta ego. Ọ bụ onye guzobere Dean nke School Graduate Studies na Mahadum nke Professional Studies, Accra . <ref name=":2">{{Cite web|title=SoGS: Dean's Welcome Message|url=https://upsa.edu.gh/academics/schools-and-faculties/school-of-graduate-studies/sogs-deans-welcome-message/|accessdate=2020-09-15|work=UPSA|language=en}}</ref> <ref name=":0">{{Cite web|date=2019-10-12|title=Personality Profile with Professor Goski Alabi|url=https://citinewsroom.com/2019/10/personality-profile-with-professor-goski-alabi/|accessdate=2020-09-15|work=Citinewsroom - Comprehensive News in Ghana|language=en-US}}</ref><ref name=":1">{{Cite web|title=Professor Mrs. Goski Alabi|url=https://www.laweh.edu.gh/professor-mrs-goski-alabi/|accessdate=2020-09-15|work=Laweh Open University|language=en-US|archivedate=2020-09-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200916211111/https://www.laweh.edu.gh/professor-mrs-goski-alabi/}}</ref><ref>{{Cite web|date=2015-10-15|title=Laweh Open University, the first accredited open university in Ghana is opening its doors to offer high quality accredited American degrees|url=https://blog.aau.org/laweh-open-university-the-first-accredited-open-university-in-ghana-opening-its-doors-to-offer-high-quality-accredited-american-degrees/|accessdate=2020-09-15|work=AAU Blog|language=en-GB}}</ref> Ọ bụ onye isi oche nke Laweh Open University nke bụ nke mbụ a kwadoro na Open University College na Ghana nke e guzobere na 2014 [1] .
== Mbido ndụ na agụmakwụkwọ ==
A mụrụ Goski Alabi na Accra ma tolite na Nungua na mpaghara Greater Accra . <ref name=":0"/> <ref name=":0" /> Ọ gụrụ akwụkwọ sekọndrị na ụlọ akwụkwọ sekọvanọ Ada, ụlọ akwụkwọ sekọrịtandrị Nungua maka GCE Ordinary Level ya na St Mary's Senior High school maka GCE Advanced level ya. Alabi nwere nzere bachelọ nke sayensị <ref name=":1"/> na kemịstri na diplọma na agụmakwụkwọ na Mahadum Cape Coast . <ref name=":1" /> Ọ nwetara Master of Philosophy na Food Science na Mahadum nke Ghana, Doctor of Business Administration site na Swiss Management Centre. <ref name=":1" /> Ọ nwekwara Doctor of Philosophy (Ph.D.) na Business Administration site na Mahadum Central nke Nicaragua . [1]
== Ọrụ ==
Alabi bụ onye nkuzi nke malitere ọrụ agụmakwụkwọ ya dị ka onye nkuzi na Institute of Professional Studies (IPS) ugbu a Mahadum nke Ọmụmụ Ọkachamara Accra (UPSA). <ref name=":2">{{Cite web|title=SoGS: Dean's Welcome Message|url=https://upsa.edu.gh/academics/schools-and-faculties/school-of-graduate-studies/sogs-deans-welcome-message/|accessdate=2020-09-15|work=UPSA|language=en}}</ref> Ọ rụrụ ọrụ dị ka onye guzobere Dean nke School of Graduate studies na UPSA . <ref name=":1"/> <ref>{{Cite web|date=2017-09-21|title=I used to hawk before going to school - Prof. Goski Alabi|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/I-used-to-hawk-before-going-to-school-Prof-Goski-Alabi-583307|accessdate=2021-01-27|work=GhanaWeb.|language=en}}</ref> Ọ bụ ugbu a Dean nke Centre for International Education and Collaboration na UPSA . [1] N'ịrụ ọrụ n'ọrụ ndị ahụ, ọ tụrụ aro ma nye aka guzobe Ụlọ Ọrụ Nduzi abụọ, Drolor Center for Strategic Leadership na Otumfuo Center for Traditional Leadership na ogige mahadum.
<ref name="eaie.org">{{Cite web|date=2020-11-25|title=Goski Alabi & Orla Quinlan: Africa's internationalisation agendas|url=https://www.eaie.org/blog/podcast-alabi-quinlan-africa-internationalisation-goals.html|accessdate=2021-01-27|work=EAIE|language=en}}</ref> Ọ rịgooro n'ọkwa agụmakwụkwọ ma bụrụ ugbu a Prọfesọ nke Quality Management na Leadership. <ref>{{Cite web|author=Appiah|first=Augustine|title=Government urged to collaborate with service providers to make internet affordable|url=https://www.gna.org.gh/1.18607750|accessdate=2021-01-27|work=Gna|language=en}}</ref><ref name=":1"/> Ya na di ya bụ Prọfesọ Joshua Alabi guzobere Laweh Open University College ma bụrụkwa onye isi oche nke Mahadum ahụ.
== Akwụkwọ na bọọdụ ndị ọkachamara ==
<ref>{{Cite journal|author=Alabi|first=Goski|date=2013-06-10|title=Congruence between National Policy for Science and Humanities Enrolment Ratio and Labour Market Demand in Ghana|url=https://eric.ed.gov/?id=EJ1017762|journal=Educational Research Review|language=en|volume=8|issue=11|pages=708–719|issn=1990-3839}}</ref> Alabi ebipụtala ọtụtụ akụkọ akwụkwọ akụkọ, isi akwụkwọ, akwụkwọ, nzukọ na akwụkwọ teknụzụ. <ref>{{Cite journal|author=Alabi|first=Goski|date=2016|title=Expectations and Integration of Early Career Academics into the Teaching Career: Empirical Evidence from Ghana|url=https://eric.ed.gov/?id=EJ1116676|journal=Studies in Higher Education|language=en|volume=41|issue=10|pages=1754–1771|doi=10.1080/03075079.2016.1221654|issn=0307-5079}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Managing for Excellence in the Twenty-First Century – The Total Quality Approach|url=https://www.graphic.com.gh/features/opinion/managing-for-excellence-in-the-twenty-first-century-the-total-quality-approach.html|accessdate=2021-01-27|work=Graphic Online|language=en-gb}}</ref><ref>{{Cite web|author=Noble|first=Barnes &|title=Managing for Excellence in the Twenty-First Century: The Total Quality Approach{{!}}Paperback|url=https://www.barnesandnoble.com/w/managing-for-excellence-in-the-twenty-first-century-prof-goski-alabi/1125194433|accessdate=2021-01-27|work=Barnes & Noble|language=en}}</ref> Ọ bụ onye dere "Managing for Excellence in the Twenty-First Century: The Total Quality Approach" nke e bipụtara na Nọvemba 2016.. <ref name="eaie.org"/> Alabi bụ onye nnọchi anya West Africa maka African Council for Distance Education (ACDE) na onye isi oche nke African Network for internationalization of Education (ANIE).
== Ọrụ ebere ==
<ref>{{Cite web|author=|first=|date=7 January 2020|title=Goski Alabi's GAB Foundation fetes Persons With Disability - MyJoyOnline.com|url=https://www.myjoyonline.com/goski-alabis-gab-foundation-fetes-persons-with-disability/|archiveurl=|archivedate=|accessdate=2021-01-27|work=MyJoyOnline.|language=en-US}}</ref>Alabi bụ onye guzobere GAB ntọala, otu ndị na-abụghị gọọmentị (NGO) raara onwe ha nye n'ịkwado ndị na-adịghị ike na ndị a kpapụrụ n'etiti ọha mmadụ.Ntọala ahụ na-arụ ọrụ ihe karịrị afọ 20 wee mee ememe ncheta afọ 20 na Jenụwarị 2020 site na ịhazi nnọkọ maka ndị nwere nkwarụ (PWDs) ma nyekwa abụọ n'ime ha ohere agụmakwụkwọ na mahadum ya .
== Ndụ onwe onye ==
Ọ lụrụ Joshua Alabi, onye Ghana gụrụ akwụkwọ na onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị onye jere ozi dị ka onye isi oche mbụ nke Mahadum Ọkachamara Ọkachamara, Accra (UPSA) site na 2012 ruo 2016.Ha nwere ụmụ abụọ.<ref>{{Cite web|date=2018-10-15|title=Prof Alabi and wife celebrates 20 years of marriage|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/Prof-Alabi-and-wife-celebrates-20-years-of-marriage-692771|accessdate=2021-01-27|work=GhanaWeb.|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|date=2018-05-14|title=My wife is competent for First Lady job – Joshua Alabi|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/My-wife-is-competent-for-First-Lady-job-Joshua-Alabi-651674|accessdate=2021-01-27|work=GhanaWeb|language=en}}</ref>
== Hụkwa ==
* [[Joshua Alabi]]
* Mahadum nke Ọmụmụ Ọkachamara, Accra
== Edensibia ==
{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* [https://www.youtube.com/watch?v=K7544IlMXXk Profaịlụ onye na Prọfesọ Goski Alabi - Nri Nri Kwa Ụtụtụ]
{{DEFAULTSORT:Alabi, Goski}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
eipsazgotw5g8ujst4vb8kualjkhyoq
Rosita Youngblood
0
39044
728600
155132
2026-09-28T17:20:35Z
Adimora chidinma
15845
Added defaultsort
728600
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder|name=Rosita C. Youngblood|image=|caption=|state=Pennsylvania|state_house=Pennsylvania|district=[[Pennsylvania House of Representatives, District 198|198th]]|term_start={{start date|1994|04|19}}|term_end={{end date|2020|12|01}}|predecessor=[[Bob O'Donnell]]|successor=[[Darisha Parker]]|constituency=|majority=|party=[[Democratic Party (United States)|Democratic]]|birth_date={{Birth date and age|1946|12|20|mf=y}}|birth_place=[[Philadelphia]], [[Pennsylvania]], U.S.|alma_mater=[[Antioch University]]|profession=|spouse=|residence=Philadelphia, Pennsylvania, U.S.|website=}}
'''Rosita C. Youngblood''' (Mbụ Disemba 20, 1946) bụ onye bụbu onye otu Democratic nke Ndị Nnọchiteanya Pennsylvania, na-anya anya mpaghara 198th site na 1994 ruo 2020. Ọ bụ egwuregwu nwere mbụ mbụ ọkwa na onye isi ụlọ Pennsylvania. A Brand ya n'ahụ ahụ na-ahụ aka aka n'April 5, 1994 iji mebere nhọrọ. Ɔ oche ya ruo mgbe ọ lara ezumike nká na 2020. <ref>{{Cite web|author=Cox|first=Harold|title=Pennsylvania House of Representatives - 1993-1994|publisher=Wilkes University|work=[[Wilkes University Election Statistics Project]]|date=November 3, 2004|url=http://staffweb.wilkes.edu/harold.cox/legis/177H.pdf}}</ref>
== Onye ndu Ward ==
Youngblood bụ onye ndu Ward nke kọmitii Executive Democratic Democratic nke 13. <ref>{{Cite web|url=http://www.seventy.org/Downloads/2009_Citizen's_Guide.pdf|title=2009 Citizen's Guide|accessdate=2009-12-21|author=[[Committee of Seventy]]|date=2009-12-21|publisher=The Committee of Seventy, Philadelphia, PA 19103|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090419063456/http://seventy.org/Downloads/2009_Citizen%27s_Guide.pdf|archivedate=2009-04-19}}</ref>
== Ugwu Negro ==
Na Julaị 2007, Youngblood hụrụ oku ka a jiri ugwu Negro aha . Na ntọhapụ , o kwuru, "Site na ọrụ ụlọ akwụkwọ, nwa m nwoke na nwa nwa m buru ụzọ gwa m aha nke nso a, ọrụ m na ọ bụ ihe mkparị na anyị nwere otu n'ime nnukwu onye okike anyị nke aha ya bụ nke a ... ọhụrụ m. ọ na-agbakasị ndị njem egwu na-eleta ebe a ịhụ ihe e dere n'ala ugwu ahụ aha ya bụ Negro Mountain." <ref name="Interview 2007">Interview, 13 July 2007, ''[[Philadelphia Daily News]]''</ref> <ref name="Bracey">{{Cite web|url=http://www.blackprof.com/2006/08/some-thoughts-on-negro-mountain/#more-1573|author=Bracey|first=Christopher|title=Some Thoughts on Negro Mountain|date=8 August 2006|accessdate=2009-02-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090206063905/http://www.blackprof.com/2006/08/some-thoughts-on-negro-mountain/|archivedate=February 6, 2009}}</ref>
Na 1 August 2007, Youngblood na ndị omebe iwu webatara Mkpebi Ụlọ nke 378 <ref name="legis.state.pa.us">{{Cite web|url=http://www.legis.state.pa.us/cfdocs/legis/PN/Public/btCheck.cfm?txtType=HTM&sessYr=2007&sessInd=0&billBody=H&billTyp=R&billNbr=0378&pn=2373|title=House Resolution No. 378; Session of 2007|publisher=The General Assembly of Pennsylvania|date=1 August 2007|accessdate=2009-02-08}}</ref> na-ekpebi na Gọvanọ "mepụtara kọmishọna… iji mụọ aha Negro Mountain na Ugwu Davis… mpaghara na obi ike nke African American gosipụtara na esemokwu Negro Mountain nke 1756" wee gbanwee "broshọ, mbadamba na akara [iji] gosipụta eziokwu nke ihe omume akụkọ ihe mere eme a nke ọma". (A na-ewerekwa aha 1921 nke Ugwu Davis dị ka arụmụka n'ihi na ọ na-asọpụrụ onye ọbịa ọcha bụ onye nweburu ala ahụ, karịa African-American colonial. <ref name="legis.state.pa.us" /> )
== Edensibia ==
{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* [http://www.legis.state.pa.us/cfdocs/legis/home/member_information/house_bio.cfm?id=264 Ụlọ ndị nnọchiteanya Pennsylvania - Rosita Youngblood.] Ebe nrụọrụ weebụ PA House.
* [http://votesmart.org/bio.php?can_id=9275 Project Vote Smart - onye nnọchi anya Rosita C. Youngblood (PA)] profaịlụ
* ''Soro ego ahụ'' - Rosita Youngblood
** Onyinye mkpọsa [http://www.followthemoney.org/database/StateGlance/candidate.phtml?c=88661 2006] [http://www.followthemoney.org/database/StateGlance/candidate.phtml?c=65129 2004] [http://www.followthemoney.org/database/StateGlance/candidate.phtml?c=13807 2002] [http://www.followthemoney.org/database/StateGlance/candidate.phtml?c=49339 2000] [http://www.followthemoney.org/database/StateGlance/candidate.phtml?c=2142 1998]
* [http://www.pahouse.com/Youngblood/ Ụlọ Pennsylvania Democratic Caucus - onye nnọchi anya Rosita Youngblood.] Weebụsaịtị Party
{{DEFAULTSORT:Youngblood, Rosita}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
kzmh2fq1iq9nxssm8ks3hczpszft2vq
Saray Khumalo
0
39051
728599
176827
2026-09-28T17:19:19Z
Adimora chidinma
15845
Added defaultsort
728599
wikitext
text/x-wiki
[[Usòrò:Saray Khulamo.jpg|thumb|Sara Khumalo ]]
'''Saray Khumalo''' (amụrụ n'afọ 1972) bụ onye [[Zambia]], onye na-eme nchọpụta na onye na-arị ugwu na [[South Africa]]. <ref name=":7">{{Cite web|url=https://www.msn.com/en-xl/africa/top-stories/saray-khumalo-becomes-first-black-african-woman-to-summit-everest/ar-AABr9lz|title=Saray Khumalo becomes first black African woman to summit Everest|work=www.msn.com|accessdate=2019-10-27}}</ref><ref name=":2">{{Cite web|url=https://www.sowetanlive.co.za/news/south-africa/2019-05-16-saray-khumalo-becomes-first-black-african-woman-to-reach-summit-of-mount-everest/|title=Saray Khumalo becomes first black African woman to reach summit of Mount Everest|work=SowetanLIVE|language=en-ZA|accessdate=2019-10-27}}</ref>'ọnwa Mee afọ 2019, ọ ghọrọ nwanyị ojii Africa mbụ ruru n'elu Ugwu Everest. <ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.weforum.org/agenda/2019/05/standing-tall-first-black-african-woman-scales-everest/|title=Meet the first black African woman to conquer Everest|work=World Economic Forum|accessdate=2019-10-27}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://thehimalayantimes.com/nepal/first-black-african-woman-others-scale-mt-everest-summit-success-on-lhotse-makalu/|title=First black African woman, others scale Mt Everest; summit success on Lhotse, Makalu|date=2019-05-16|work=The Himalayan Times|language=en-US|accessdate=2019-10-27}}</ref> <ref name=":1">{{Cite news|url=https://www.japantimes.co.jp/news/2019/05/17/world/standing-tall-first-black-african-woman-scales-everest/|title=Standing tall: First black African woman scales Everest|date=2019-05-17|work=The Japan Times Online|accessdate=2019-10-27|language=en-US}}</ref>
== Ndụ onwe ==
<ref name=":3">{{Cite web|url=https://www.timeslive.co.za/news/south-africa/2019-05-16-what-it-takes-to-make-it-to-the-top-of-the-worlds-highest-mountain/|title=Saray Khumalo: What it takes to make it to the top of the world's highest mountain|work=TimesLIVE|language=en-ZA|accessdate=2019-10-27}}</ref> mụrụ Khumalo na Zambia, onye Rwandan ma ọ bi na South Africa ugbu a. <ref name=":1">{{Cite news|url=https://www.japantimes.co.jp/news/2019/05/17/world/standing-tall-first-black-african-woman-scales-everest/|title=Standing tall: First black African woman scales Everest|date=2019-05-17|work=The Japan Times Online|accessdate=2019-10-27|language=en-US}}</ref><ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.weforum.org/agenda/2019/05/standing-tall-first-black-african-woman-scales-everest/|title=Meet the first black African woman to conquer Everest|work=World Economic Forum|accessdate=2019-10-27}}</ref> na-arụ ọrụ dị ka onye isi azụmaahịa e-commerce. <ref name=":8">{{Cite web|url=https://www.thesouthafrican.com/lifestyle/saray-khumalo-makes-history-at-the-summit-of-mount-everest/|title=The three other occasions Saray Khumalo braved Mount Everest|date=2019-05-16|work=The South African|language=en-US|accessdate=2019-10-27}}</ref> bụ nne nke ụmụ abụọ.
== Ịrị ugwu ==
Tupu ọ nwee ihe ịga nke ọma n'afọ 2019, ọ nwara ọtụtụ oge iji rịgoro Ugwu Everest. Mgbalị mbụ ya mere bụ n'afọ 2014, mgbe ọ kwụsịrị6 mgbe oke mmiri ozuzo gburu ndị nduzi 16 na mkpọda. Ọ nwara ọzọ na 2015 mana ala ọma jijiji kwụsịrị na Nepal. Nnwale ikpeazụ ya, tupu ihe ịga nke ọma ya, bụ na 2017 ebe a manyere ya ịlaghachi azụ n'ihi ihu igwe dị egwu. <ref name=":7">{{Cite web|url=https://www.msn.com/en-xl/africa/top-stories/saray-khumalo-becomes-first-black-african-woman-to-summit-everest/ar-AABr9lz|title=Saray Khumalo becomes first black African woman to summit Everest|work=www.msn.com|accessdate=2019-10-27}}</ref><ref name=":8">{{Cite web|url=https://www.thesouthafrican.com/lifestyle/saray-khumalo-makes-history-at-the-summit-of-mount-everest/|title=The three other occasions Saray Khumalo braved Mount Everest|date=2019-05-16|work=The South African|language=en-US|accessdate=2019-10-27}}</ref><ref name=":2">{{Cite web|url=https://www.sowetanlive.co.za/news/south-africa/2019-05-16-saray-khumalo-becomes-first-black-african-woman-to-reach-summit-of-mount-everest/|title=Saray Khumalo becomes first black African woman to reach summit of Mount Everest|work=SowetanLIVE|language=en-ZA|accessdate=2019-10-27}}</ref><ref name=":4">{{Cite web|url=https://www.iol.co.za/news/africa/saray-khumalo-wants-africans-to-pick-up-mount-everest-challenge-23852885|title=Saray Khumalo wants Africans to pick up Mount Everest challenge {{!}} IOL News|work=www.iol.co.za|language=en|accessdate=2019-10-27}}</ref> <ref name=":3">{{Cite web|url=https://www.timeslive.co.za/news/south-africa/2019-05-16-what-it-takes-to-make-it-to-the-top-of-the-worlds-highest-mountain/|title=Saray Khumalo: What it takes to make it to the top of the world's highest mountain|work=TimesLIVE|language=en-ZA|accessdate=2019-10-27}}</ref>,
<ref name=":4">{{Cite web|url=https://www.iol.co.za/news/africa/saray-khumalo-wants-africans-to-pick-up-mount-everest-challenge-23852885|title=Saray Khumalo wants Africans to pick up Mount Everest challenge {{!}} IOL News|work=www.iol.co.za|language=en|accessdate=2019-10-27}}</ref><ref name=":5">{{Cite web|url=https://www.news24.com/SouthAfrica/News/saray-khumalo-becomes-first-black-sa-woman-to-conquer-mount-everest-20190516|title=Saray Khumalo becomes first black SA woman to conquer Mount Everest|date=2019-05-16|work=News24|language=en|accessdate=2019-10-27}}</ref> makwaara ya na ọ rịgoola ugwu isii, gụnyere Ugwu Kilimanjaro na Tanzania, Aconcagua na Argentina na Ugwu Elbrus na Russia.
=== Ugwu ===
* Aconcagua ([[Argentina]]) na 2015
* Kilimanjaro ([[Tanzania]]) na 2012 <ref name=":1">{{Cite news|url=https://www.japantimes.co.jp/news/2019/05/17/world/standing-tall-first-black-african-woman-scales-everest/|title=Standing tall: First black African woman scales Everest|date=2019-05-17|work=The Japan Times Online|accessdate=2019-10-27|language=en-US}}</ref>
* Ugwu Elbrus (Russia) na 2014 <ref name=":1" />
* Ugwu Everest (Nepal) na 2019 <ref name=":1" />
* Ugwu Denali (United States) na 2022 <ref name=":1" />
* Vinson Massif ([[Antarctica]]) na 2022 <ref name=":1" />
* Ugwu Kosciuszko ([[Ostraliya|Australia]]) na 2023 <ref name=":1" />
=== Njem Ndị Na-agafe Oké Osimiri ===
* South Pole - ogo ikpeazụ ([[Antarctica]]) na 2019 <ref name=":1">{{Cite news|url=https://www.japantimes.co.jp/news/2019/05/17/world/standing-tall-first-black-african-woman-scales-everest/|title=Standing tall: First black African woman scales Everest|date=2019-05-17|work=The Japan Times Online|accessdate=2019-10-27|language=en-US}}</ref>
== Ọrụ ebere ==
Khumalo bụ onye nnọchi anya ọba akwụkwọ Nelson Mandela nke na-ebuli ego site na ugwu ugwu ya iji kwado ọtụtụ ọrụ gụnyere iSchoolAfrica, nri ehihie igbe nri na ọrụ ọbá akwụkwọ Mandela na Thembisa, Johannesburg.<ref>{{Cite web|url=https://www.nelsonmandela.org/news/entry/saray-khumalo-is-an-example-of-madiba-exemplified-foundation-ce|title=Saray Khumalo is an example of "Madiba exemplified": Foundation CE – Nelson Mandela Foundation|work=www.nelsonmandela.org|language=en-us|accessdate=2019-10-27}}</ref> <ref name=":5">{{Cite web|url=https://www.news24.com/SouthAfrica/News/saray-khumalo-becomes-first-black-sa-woman-to-conquer-mount-everest-20190516|title=Saray Khumalo becomes first black SA woman to conquer Mount Everest|date=2019-05-16|work=News24|language=en|accessdate=2019-10-27}}</ref>
== Edensibia ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Khumalo, Saray}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
q7lasbbk5m1g0vv8vvx7e52gvrbbd2i
728689
728599
2026-09-28T19:16:29Z
Adimora chidinma
15845
added databox
728689
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Saray Khumalo''' (amụrụ n'afọ 1972) bụ onye [[Zambia]], onye na-eme nchọpụta na onye na-arị ugwu na [[South Africa]]. <ref name=":7">{{Cite web|url=https://www.msn.com/en-xl/africa/top-stories/saray-khumalo-becomes-first-black-african-woman-to-summit-everest/ar-AABr9lz|title=Saray Khumalo becomes first black African woman to summit Everest|work=www.msn.com|accessdate=2019-10-27}}</ref><ref name=":2">{{Cite web|url=https://www.sowetanlive.co.za/news/south-africa/2019-05-16-saray-khumalo-becomes-first-black-african-woman-to-reach-summit-of-mount-everest/|title=Saray Khumalo becomes first black African woman to reach summit of Mount Everest|work=SowetanLIVE|language=en-ZA|accessdate=2019-10-27}}</ref>'ọnwa Mee afọ 2019, ọ ghọrọ nwanyị ojii Africa mbụ ruru n'elu Ugwu Everest. <ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.weforum.org/agenda/2019/05/standing-tall-first-black-african-woman-scales-everest/|title=Meet the first black African woman to conquer Everest|work=World Economic Forum|accessdate=2019-10-27}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://thehimalayantimes.com/nepal/first-black-african-woman-others-scale-mt-everest-summit-success-on-lhotse-makalu/|title=First black African woman, others scale Mt Everest; summit success on Lhotse, Makalu|date=2019-05-16|work=The Himalayan Times|language=en-US|accessdate=2019-10-27}}</ref> <ref name=":1">{{Cite news|url=https://www.japantimes.co.jp/news/2019/05/17/world/standing-tall-first-black-african-woman-scales-everest/|title=Standing tall: First black African woman scales Everest|date=2019-05-17|work=The Japan Times Online|accessdate=2019-10-27|language=en-US}}</ref>
== Ndụ onwe ==
<ref name=":3">{{Cite web|url=https://www.timeslive.co.za/news/south-africa/2019-05-16-what-it-takes-to-make-it-to-the-top-of-the-worlds-highest-mountain/|title=Saray Khumalo: What it takes to make it to the top of the world's highest mountain|work=TimesLIVE|language=en-ZA|accessdate=2019-10-27}}</ref> mụrụ Khumalo na Zambia, onye Rwandan ma ọ bi na South Africa ugbu a. <ref name=":1">{{Cite news|url=https://www.japantimes.co.jp/news/2019/05/17/world/standing-tall-first-black-african-woman-scales-everest/|title=Standing tall: First black African woman scales Everest|date=2019-05-17|work=The Japan Times Online|accessdate=2019-10-27|language=en-US}}</ref><ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.weforum.org/agenda/2019/05/standing-tall-first-black-african-woman-scales-everest/|title=Meet the first black African woman to conquer Everest|work=World Economic Forum|accessdate=2019-10-27}}</ref> na-arụ ọrụ dị ka onye isi azụmaahịa e-commerce. <ref name=":8">{{Cite web|url=https://www.thesouthafrican.com/lifestyle/saray-khumalo-makes-history-at-the-summit-of-mount-everest/|title=The three other occasions Saray Khumalo braved Mount Everest|date=2019-05-16|work=The South African|language=en-US|accessdate=2019-10-27}}</ref> bụ nne nke ụmụ abụọ.
== Ịrị ugwu ==
Tupu ọ nwee ihe ịga nke ọma n'afọ 2019, ọ nwara ọtụtụ oge iji rịgoro Ugwu Everest. Mgbalị mbụ ya mere bụ n'afọ 2014, mgbe ọ kwụsịrị6 mgbe oke mmiri ozuzo gburu ndị nduzi 16 na mkpọda. Ọ nwara ọzọ na 2015 mana ala ọma jijiji kwụsịrị na Nepal. Nnwale ikpeazụ ya, tupu ihe ịga nke ọma ya, bụ na 2017 ebe a manyere ya ịlaghachi azụ n'ihi ihu igwe dị egwu. <ref name=":7">{{Cite web|url=https://www.msn.com/en-xl/africa/top-stories/saray-khumalo-becomes-first-black-african-woman-to-summit-everest/ar-AABr9lz|title=Saray Khumalo becomes first black African woman to summit Everest|work=www.msn.com|accessdate=2019-10-27}}</ref><ref name=":8">{{Cite web|url=https://www.thesouthafrican.com/lifestyle/saray-khumalo-makes-history-at-the-summit-of-mount-everest/|title=The three other occasions Saray Khumalo braved Mount Everest|date=2019-05-16|work=The South African|language=en-US|accessdate=2019-10-27}}</ref><ref name=":2">{{Cite web|url=https://www.sowetanlive.co.za/news/south-africa/2019-05-16-saray-khumalo-becomes-first-black-african-woman-to-reach-summit-of-mount-everest/|title=Saray Khumalo becomes first black African woman to reach summit of Mount Everest|work=SowetanLIVE|language=en-ZA|accessdate=2019-10-27}}</ref><ref name=":4">{{Cite web|url=https://www.iol.co.za/news/africa/saray-khumalo-wants-africans-to-pick-up-mount-everest-challenge-23852885|title=Saray Khumalo wants Africans to pick up Mount Everest challenge {{!}} IOL News|work=www.iol.co.za|language=en|accessdate=2019-10-27}}</ref> <ref name=":3">{{Cite web|url=https://www.timeslive.co.za/news/south-africa/2019-05-16-what-it-takes-to-make-it-to-the-top-of-the-worlds-highest-mountain/|title=Saray Khumalo: What it takes to make it to the top of the world's highest mountain|work=TimesLIVE|language=en-ZA|accessdate=2019-10-27}}</ref>,
<ref name=":4">{{Cite web|url=https://www.iol.co.za/news/africa/saray-khumalo-wants-africans-to-pick-up-mount-everest-challenge-23852885|title=Saray Khumalo wants Africans to pick up Mount Everest challenge {{!}} IOL News|work=www.iol.co.za|language=en|accessdate=2019-10-27}}</ref><ref name=":5">{{Cite web|url=https://www.news24.com/SouthAfrica/News/saray-khumalo-becomes-first-black-sa-woman-to-conquer-mount-everest-20190516|title=Saray Khumalo becomes first black SA woman to conquer Mount Everest|date=2019-05-16|work=News24|language=en|accessdate=2019-10-27}}</ref> makwaara ya na ọ rịgoola ugwu isii, gụnyere Ugwu Kilimanjaro na Tanzania, Aconcagua na Argentina na Ugwu Elbrus na Russia.
=== Ugwu ===
* Aconcagua ([[Argentina]]) na 2015
* Kilimanjaro ([[Tanzania]]) na 2012 <ref name=":1">{{Cite news|url=https://www.japantimes.co.jp/news/2019/05/17/world/standing-tall-first-black-african-woman-scales-everest/|title=Standing tall: First black African woman scales Everest|date=2019-05-17|work=The Japan Times Online|accessdate=2019-10-27|language=en-US}}</ref>
* Ugwu Elbrus (Russia) na 2014 <ref name=":1" />
* Ugwu Everest (Nepal) na 2019 <ref name=":1" />
* Ugwu Denali (United States) na 2022 <ref name=":1" />
* Vinson Massif ([[Antarctica]]) na 2022 <ref name=":1" />
* Ugwu Kosciuszko ([[Ostraliya|Australia]]) na 2023 <ref name=":1" />
=== Njem Ndị Na-agafe Oké Osimiri ===
* South Pole - ogo ikpeazụ ([[Antarctica]]) na 2019 <ref name=":1">{{Cite news|url=https://www.japantimes.co.jp/news/2019/05/17/world/standing-tall-first-black-african-woman-scales-everest/|title=Standing tall: First black African woman scales Everest|date=2019-05-17|work=The Japan Times Online|accessdate=2019-10-27|language=en-US}}</ref>
== Ọrụ ebere ==
Khumalo bụ onye nnọchi anya ọba akwụkwọ Nelson Mandela nke na-ebuli ego site na ugwu ugwu ya iji kwado ọtụtụ ọrụ gụnyere iSchoolAfrica, nri ehihie igbe nri na ọrụ ọbá akwụkwọ Mandela na Thembisa, Johannesburg.<ref>{{Cite web|url=https://www.nelsonmandela.org/news/entry/saray-khumalo-is-an-example-of-madiba-exemplified-foundation-ce|title=Saray Khumalo is an example of "Madiba exemplified": Foundation CE – Nelson Mandela Foundation|work=www.nelsonmandela.org|language=en-us|accessdate=2019-10-27}}</ref> <ref name=":5">{{Cite web|url=https://www.news24.com/SouthAfrica/News/saray-khumalo-becomes-first-black-sa-woman-to-conquer-mount-everest-20190516|title=Saray Khumalo becomes first black SA woman to conquer Mount Everest|date=2019-05-16|work=News24|language=en|accessdate=2019-10-27}}</ref>
== Edensibia ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Khumalo, Saray}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
pxho00ce6kk6i0rum98qnt4d8dvblzz
Lana Marks
0
39053
728598
725648
2026-09-28T17:18:20Z
Adimora chidinma
15845
Added defaultsort
728598
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder|name=Lana Marks|image=Lana J. Marks official photo.jpg|office=[[United States Ambassador to South Africa]]|president=[[Donald Trump]]|term_start=January 28, 2020|term_end=January 20, 2021|predecessor=[[Patrick Gaspard]]|successor=[[Reuben Brigety]]|birth_name=Lana Bank|birth_date={{birth date and age|1953|11|18}}|birth_place=[[East London, Eastern Cape|East London]], [[South Africa]]|death_date=|death_place=|party=[[Republican Party (United States)|Republican]]|spouse={{marriage|Neville Marks|1976}}|children=2}}
'''Lana J. Marks''' (amuru na Nọvemba18, 1953) bu onye amuru na South Africa onye isi azumahia nke America onye hibere akara ngosi ama ama. Ọ bụbu onye akụkụ anya United States na South Africa, na-eje ozi site na 2020 <ref name="Fabricius">{{Cite news|url=https://www.dailymaverick.co.za/article/2020-01-31-us-ambassadors-ambition-lift-sa-into-top-20-of-us-trade-partners/|title=The Interview: US ambassador's ambition: Lift SA into top 20 of US trade partners|author=Fabricius|first=Peter|date=2020-01-31|work=Daily Maverick|accessdate=2020-02-07|language=en}}</ref> ruo 2021.
== Ndụ mmalite na agụmakwụkwọ ==
A mụrụ Lana Bank na East London, South Africa. Nna ya, Alec Bank, si Lithuania kwaga mgbe ọ bụ nwata; ọ bụ onye na-akpa ihe onwunwe bara ọgaranya na onye ndú na obodo [[Jew|ndị Juu]]. <ref name="sommer">{{Cite news|author=Sommer|first=Allison Kaplan|url=https://www.haaretz.com/us-news/.premium-the-long-strange-journey-of-lana-marks-trump-s-pick-for-south-african-ambassador-1.6674935|title=The Long, Strange Journey of Lana Marks, Trump's Pick for South African Ambassador|work=Haaretz|date=November 22, 2018|accessdate=December 1, 2018}}</ref> Ọ gara ụlọ akwụkwọ sekọndrị Clarendon maka ụmụ agbọghọ na East London, ma na-asụ [[Asụsụ Xhosa|Xhosa]] na [[Afrikaans language|Afrikaans]]. <ref name="gaouette">{{Cite web|url=https://www.cnn.com/2018/11/14/politics/trump-lana-marks-south-africa/index.html|title=Trump picks handbag designer, Mar-a-Lago member to be envoy to South Africa|author=Gaouette|first=Nicole|date=2018-11-04|work=CNN|language=en|accessdate=2018-11-16}}</ref>
Marks bụ onye ọkpụkpọ tennis na-anụ ọkụ n'obi, ọ gbagoro Bermuda, nwetagoro United States ọla nchara na egwuregwu Maccabiah na 1985, na-egwu South African Open, ma meekwa ka ọ ruo n'ọsọ ntozu nke French Open. <ref>{{Cite news|url=https://www.haaretz.com/us-news/.premium-the-long-strange-journey-of-lana-marks-trump-s-pick-for-south-african-ambassador-1.6674935|title=The Long, Strange Journey of Lana Marks, Trump's Pick for South African Ambassador|first=Allison Kaplan|author=Sommer|date=November 22, 2018|work=Haaretz}}</ref><ref name="sommer"/><ref name="gaouette"/><ref>{{Cite news|author=Munzenrieder|first=Kyle|url=https://www.wmagazine.com/story/lana-marks-donald-trump-ambassador-to-south-africa|title=Lana Marks: The Handbag Designer Trump Reportedly Wants to Make Ambassador to South Africa|work=W|date=October 22, 2018|accessdate=December 1, 2018}}</ref><ref name="bleby">{{Cite news|author=Bleby|first=Michael|url=https://www.businesslive.co.za/bd/national/2018-10-01-in-2006-we-spoke-to-handbag-designer-and-soon-to-be-us--ambassador-to-sa-this-is-what-she-said/|title=We spoke to handbag designer and soon-to-be US ambassador to SA: this is what she said|work=BusinessDay|date=October 1, 2018|accessdate=2018-11-19|language=en-US}}</ref>
== Ọrụ ==
Marks bụ onye isi na onye nrụpụta nke Lana Marks, ụdị ngwa eji eji ejiji nke mara mma maka imepụta ụfọdụ akpa aka kacha ọnụ n'ụwa. <ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2006/12/03/style/now-gifting-bespoke-bags.html|title=Now Gifting - Bespoke Bags|first=Madhu|author=Puri|work=The New York Times|date=3 December 2006|accessdate=4 April 2018}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.forbes.com/2007/03/26/handbags-extravagant-expensive-forbeslife-cx_hp_0327handbags.html|title=World's Most Extravagant Handbags|first=Hitha|author=Prabhakar|work=forbes.com|accessdate=4 April 2018}}</ref><ref>{{Cite web|author=Burt|first=Sharelle|url=https://travelnoire.com/tag/lana-marks/|title=Trump Nominates Handbag Designer As Ambassador To South Africa|work=Travel Noire|date=November 15, 2018|accessdate=2018-11-16}}</ref> Mgbe Helen Mirren meriri [[Academy Awards|ihe nrite Academy]] na 2007, o bu akpa aka nke Marks mere na ogbo. <ref name="sommer"/> Nwa ya nwanyị na-arụ ọrụ ugbu a. <ref>{{Cite web|url=https://www.palmbeachdailynews.com/news/20191011/call-her-rsquomadame-ambassadorrsquo|title=Call her 'Madame Ambassador'|first=Shannon|author=Donnelly|work=Palm Beach Daily News}}</ref> Ụlọ ọrụ Lana Marks nwere ụlọ ahịa na Palm Beach, New York, Beverly Hills, na Dubai. <ref name="bleby"/>
=== Onye nnọchi anya South Africa ===
[[Usòrò:Protective_masks_distributed_in_South_Africa.jpg|thumb| Marks na [[Joe Phaala]], onye osote minista ahụike South Africa, na-akụ aka ka ha na-aka akara nnyefe nke ihe mkpuchi ihu 720,000.]]
Aha asịrị Marks n'ọkwa onye nnọchite anya sitere na isi mmalite dị na Ngalaba Mmekọrịta Mba Nile na Njikọta, ngalaba na-ahụ maka mba ofesi South Africa. <ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/us-news/2018/oct/02/lana-marks-trump-us-ambassador-south-africa|title=Trump reportedly picks handbag designer as ambassador to South Africa|first=Jason Burke Sabrina Siddiqui in|author=Washington|work=The Guardian|date=October 2, 2018}}</ref> Na Nọvemba 14, 2018, Onye isi ala [[Donald Trump]] họpụtara Marks ka ọ bụrụ onye nnọchi anya United States na South Africa. Marks mara Trump ihe karịrị afọ iri abụọ ma bụrụ onye otu klọb Mar-a-Lago ya. <ref>{{Cite web|title=Officials: Iran weighs plot to kill U.S. ambassador to South Africa|url=https://www.politico.com/amp/news/2020/09/13/iran-south-africa-ambassador-assassination-plot-413831?__twitter_impression=true|accessdate=2020-09-14|work=www.politico.com|date=13 September 2020}}</ref> Ndị Senate kwadoro ya n'otu n'otu na Septemba 26, 2019. <ref>{{Cite news|url=https://trumpwhitehouse.archives.gov/presidential-actions/president-donald-j-trump-announces-intent-nominate-appoint-individuals-key-administration-posts-2/|title=President Donald J. Trump Announces Intent to Nominate and Appoint Individuals to Key Administration Posts {{!}} The White House|accessdate=2018-11-15|work=[[whitehouse.gov]]|language=en-US}}</ref> A ṅụrụ iyi n'ọkwa ọrụ na Ọktoba 4, 2019, wee bịarute n'ikesa ya na Nọvemba 9, 2019 ma nye Onye isi ala Cyril Ramaphosa nzere diplomatic ya na Jenụwarị 28, 2020. <ref>[https://www.palmbeachpost.com/news/20191111/mar-a-lago-member-lana-marks-returns-to-south-africa-as-us-ambassador], Lana Marks Returns to South Africa as US Ambassador.</ref><ref name="Fabricius"/>
Marks abụrụla onye otu Donald Trump's Mar-a-Lago Resort kemgbe 2010. <ref>{{Cite web|author=Gramer|first=Robbie|date=February 5, 2020|title=At Embassies Abroad, Trump Envoys Are Quietly Pushing Out Career Diplomats|url=https://foreignpolicy.com/2020/02/05/us-embassies-abroad-trump-envoys-pushing-out-career-diplomats-deputy-chiefs-mission-south-africa-diplomacy-pompeo-lana-marks/}}</ref> Ọ so na ọtụtụ ndị otu Mar-a-Lago nke Trump ga-ahọpụta maka ọrụ na ọchịchị ya. <ref>{{Cite news|title=The long, strange journey of Lana Marks, Trump's pick for South African ambassador|url=https://www.haaretz.com/us-news/.premium-the-long-strange-journey-of-lana-marks-trump-s-pick-for-south-african-ambassador-1.6674935|accessdate=2021-06-02|work=Haaretz|language=en}}</ref>
Marks kwuru na ebumnuche ya bụ isi gụnyere ike ndị ntorobịa na ụmụ nwanyị ike. <ref>[https://sowetourban.co.za/65622/us-ambassador-lana-marks-takes-short-left-soweto/], US Ambassador Lana Marks Takes Short Left In Soweto.</ref> N'ime ụbọchị iri isii mbụ ya, Marks malitere nnukwu atụmatụ abụọ, ịkpọ ndị isi Africa niile ka ha bịa n'otu nzụkọ itinye ego na US na Africa na [[Washington, D.C.|Washington DC]], na ibuli South Africa ka ọ bụrụ onye mmekọ azụmaahịa US kacha iri abụọ. <ref name="Fabricius"/>
Na Septemba 2020, isi mmalite ọgụgụ isi US na-amaghị aha kwuru na Iran na-eme atụmatụ igbu mmadụ na Marks na South Africa. Atụmatụ ahụ, kwuru na isi mmalite ahụ bụ maka mmegwara maka ogbunigwe US drone na Baghdad, Iraq, nke gburugburu onye bụbu ọchịchị nke Qods Force, Qasem Soleimani, na osote onye isi ndị agha Iraqi Popular Mobilisation Forces., Abu Mahdi al-Muhandis na Jenụwarị 3., 2020. <ref>{{Cite news|author=Toosi|first=Nahal|url=https://www.politico.com/news/2020/09/13/iran-south-africa-ambassador-assassination-plot-413831|title=Officials: Iran weighs plot to kill U.S. ambassador to South Africa|work=Politico|date=September 13, 2020|accessdate=2020-09-14|language=en-US}}</ref> </link><sup class="noprint Inline-Template" style="white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span titem></nowiki> '']</sup>
Mbinye aka nke akwụkwọ ozi akwụkwọ n'etiti US International Development Finance Corporation (DFC) na NuScale, iji akwụkwọ 2,500 MW nke ike ụlọ na South Africa, bụ nke otu aha dịka otu n'ime. <ref>{{Cite web|author=Fabricius|first=Peter|title=United States Ambassador Departs Pretoria|url=https://www.dailymaverick.co.za/article/2021-01-21-united-states-ambassador-to-south-africa-lana-marks-departs-pretoria/|work=Daily Maverick|date=21 January 2021|accessdate=25 January 2021}}</ref>
Na Machị 2020, Marks jụrụ ịpụ iche mgbe ekpughere ya na COVID-19 na mmemme na Mar-a-Lago, klọb Onye isi ala Trump na Florida. <ref>{{Cite news|author=Jakes|first=Lara|date=2020-11-01|title=U.S. Diplomat Coughs Online, and European Allies Wonder if They Were Exposed|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2020/11/01/us/politics/coronavirus-state-department-diplomats.html|accessdate=2021-06-02}}</ref> Na Disemba 2020, Marks nọrọ ụbọchị iri na nlekọta ahụike na Covid-10. <ref>{{Cite web|author=Meldrum|first=Andrew|title=US Ambassador in South Africa Better after ICU Virus Care|url=https://apnews.com/article/africa-south-africa-coronavirus-pandemic-93b097dbc38a3e84bed3c75c3385d373|work=AP News|date=11 January 2021|publisher=Associated Press|accessdate=25 January 2021}}</ref>
Dị ka onye nnọchi anya onye nnọchi anya ndọrọ ndọrọ ọchịchị Trump, ọ gbara arụkwaghịm n'ụlọ ọrụ na-esote nraranye nke Onye isi ala Joe Biden na 20 Jenụwarị 2021 ma [[John Groarke]] nọchiri ya dị ka ''Charge d'Affaires ad nwa oge''. <ref>{{Cite web|title=US envoy to SA: Amid change, an enduring partnership will remain|url=https://za.usembassy.gov/us-envoy-to-sa-amid-change-an-enduring-partnership-will-remain/|work=U.S Embassy & Consulates in South Africa|date=21 January 2021|accessdate=21 January 2021}}</ref>
== Ndụ onwe onye ==
Marks lụrụ Dr. Neville Marks, onye na-arụ ọrụ mgbaka na JFK Medical Center, kemgbe 1976. <ref>{{Cite web|url=https://health.usnews.com/doctors/neville-marks-800318|title=Dr. Neville MarksMD}}</ref> Marks na di ya mechara biri na Bermuda tupu ha akwaga Florida na 1987. <ref name="sommer"/><ref name="bleby"/> O nwere ụmụ abụọ. <ref>{{Cite web|title=Talking With Lana Marks, Who's Ready to Ditch Palm Beach for Pretoria|url=https://nymag.com/intelligencer/2019/02/lana-marks-nominee-ambassador-to-south-africa.html|author=Durkin|first=Tish|date=February 3, 2019|work=Intelligencer}}</ref>
Marks bụ enyi nke Diana, Princess of Wales. <ref>{{Cite web|url=http://www.time.com/time/daily/special/diana/readingroom/sept9798/9.html|title=Time, February 2 1998|work=time.com|accessdate=4 April 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090430183411/http://www.time.com/time/daily/special/diana/readingroom/sept9798/9.html|archivedate=30 April 2009}}</ref> Dị ka Marks si kwuo, ụmụ nwanyị abụọ ahụ zubere njem ụbọchị anọ na Italy maka njedebe nke August 1997. Marks kagburu na nkeji ikpeazụ mgbe nna Mark nwere nkụchi obi. Diana gara Paris na onye ibe ya Dodi Fayed ebe e gburu ha n'ihe mberede ụgbọ ala. <ref name="feitelberg">{{Cite news|url=https://wwd.com/eye/people/lana-marks-the-makings-of-a-fashion-focused-ambassador-nominee-1202908159/|title=Lana Marks: The Makings of a Fashion-Focused Ambassador nominee|author=Feitelberg|first=Rosemary|date=2018-11-15|work=WWD|accessdate=2018-11-16|language=en-US}}</ref>
Kemgbe 2010, Marks abụrụla onye otu Mar-a-Lago. Dị ka Marks si kwuo, ọ sonyeere n'ihi na klọb obodo ndị ọzọ na Palm Beach anabataghị ndị Juu. <ref>{{Cite web|url=https://nymag.com/intelligencer/2019/02/lana-marks-nominee-ambassador-to-south-africa.html|title=Talking With Lana Marks, Who's Ready to Ditch Palm Beach for Pretoria|first=Tish|author=Durkin|date=February 3, 2019|work=Intelligencer}}</ref><ref>{{Cite web|author=Roberts|first=Roxanne|url=https://www.washingtonpost.com/lifestyle/style/palm-beach-used-to-be-a-nice-town-for-billionaires-then-trump-came-along/2019/01/08/a14b1708-1049-11e9-84fc-d58c33d6c8c7_story.html|title=Palm Beach used to be a nice town for billionaires. Then Trump came along.|date=January 8, 2019|accessdate=March 21, 2020}}</ref>
== Edensibia ==
{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* [http://www.lanamarks.com/ Weebụsaịtị gọọmentị Lana Marks]
* [https://web.archive.org/web/20200727180541/https://cfda.com/index.php?option=com_cfda_content&task=members_display&user_name=LanaMarks/ Lana Marks Profaịlụ CFDA]
* {{IMDb name|1083855}}
{{s-start}}
{{s-dip}}
{{s-bef|before=[[Jessica Lapenn]]<br>Acting}}
{{s-ttl|title=[[United States Ambassador to South Africa]]|years=2020–present}}
{{s-aft|after=[[John Groarke]]<br>Chargé d’Affaires ad interim}}
{{s-end}}
{{DEFAULTSORT:Marks, Lana}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
[[Òtù:Pages with unreviewed translations]]
2uswn3iic3b5rm7ce6c79thko0luaku
Amica Hallenndorff
0
39079
728597
656597
2026-09-28T17:17:23Z
Adimora chidinma
15845
Added defaultsort
728597
wikitext
text/x-wiki
'''Amica Hallenndorff''' (amụrụ n'abalị iri abụọ na isii n'ọnwa Ọktoba n'afọ 1992) bụ onye na-egwu egwuregwu polo mmiri na South Africa, onye so n'òtù egwuregwu polo mmiri nke ụmụ nwanyị South Africa. <ref>{{Cite web|author=staff|first=Sport24|title=Tokyo Olympics full squad {{!}} Team SA brings largest ever contingent to Japan|url=https://www.news24.com/sport/othersport/olympics2020/tokyo-olympics-full-squad-team-sa-brings-largest-ever-contingent-to-japan-20210706|accessdate=2021-07-06|work=Sport|language=en-US}}</ref> bụ otu n'ime ndị otu na asọmpi polo mmiri ụmụ nwanyị n'afọ 2020 Summer Olympics. <ref>{{Cite web|date=2021-07-06|title=Tokyo Olympics {{!}} Team SA: The FULL list of athletes heading for Japan|url=https://www.thesouthafrican.com/sport/tokyo-olympics/tokyo-olympics-team-sa-the-full-list-of-athletes-heading-for-japan/|accessdate=2021-07-06|work=The South African|language=en-ZA|archivedate=2021-07-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210712015819/https://www.thesouthafrican.com/sport/tokyo-olympics/tokyo-olympics-team-sa-the-full-list-of-athletes-heading-for-japan/}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Van Niekerk and Le Clos named in South African team heading to the Tokyo 2020 Olympic Games|url=https://olympics.com/tokyo-2020/en/news/van-niekerk-and-le-clos-named-in-sa-team|accessdate=2021-07-06|work=Tokyo 2020|language=en-US|archivedate=9 July 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210709210215/https://olympics.com/tokyo-2020/en/news/van-niekerk-and-le-clos-named-in-sa-team}}</ref>
Ọ gbara asọmpi na 2014 FINA Women's Water Polo World Cup, 2018 FINA Women's Water Polo World Cup, 2019 FINA Women's Water Polo World League.<ref>{{Cite web|title=Amica HALLENDORFF {{!}} Results {{!}} FINA Official|url=http://www.fina.org/athletes/1034955/amica-hallendorff|accessdate=2021-07-06|work=FINA - Fédération Internationale De Natation|language=en}}</ref>
== Edensibia ==
== Njikọ mpụga ==
{{South Africa women's water polo squad 2020 Summer Olympics}}
{{DEFAULTSORT:Hallenndorff, Amica}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
lwqo0f0q8vy1d10twsvj9do9xzcuhte
728690
728597
2026-09-28T19:16:59Z
Adimora chidinma
15845
added databox
728690
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Amica Hallenndorff''' (amụrụ n'abalị iri abụọ na isii n'ọnwa Ọktoba n'afọ 1992) bụ onye na-egwu egwuregwu polo mmiri na South Africa, onye so n'òtù egwuregwu polo mmiri nke ụmụ nwanyị South Africa. <ref>{{Cite web|author=staff|first=Sport24|title=Tokyo Olympics full squad {{!}} Team SA brings largest ever contingent to Japan|url=https://www.news24.com/sport/othersport/olympics2020/tokyo-olympics-full-squad-team-sa-brings-largest-ever-contingent-to-japan-20210706|accessdate=2021-07-06|work=Sport|language=en-US}}</ref> bụ otu n'ime ndị otu na asọmpi polo mmiri ụmụ nwanyị n'afọ 2020 Summer Olympics. <ref>{{Cite web|date=2021-07-06|title=Tokyo Olympics {{!}} Team SA: The FULL list of athletes heading for Japan|url=https://www.thesouthafrican.com/sport/tokyo-olympics/tokyo-olympics-team-sa-the-full-list-of-athletes-heading-for-japan/|accessdate=2021-07-06|work=The South African|language=en-ZA|archivedate=2021-07-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210712015819/https://www.thesouthafrican.com/sport/tokyo-olympics/tokyo-olympics-team-sa-the-full-list-of-athletes-heading-for-japan/}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Van Niekerk and Le Clos named in South African team heading to the Tokyo 2020 Olympic Games|url=https://olympics.com/tokyo-2020/en/news/van-niekerk-and-le-clos-named-in-sa-team|accessdate=2021-07-06|work=Tokyo 2020|language=en-US|archivedate=9 July 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210709210215/https://olympics.com/tokyo-2020/en/news/van-niekerk-and-le-clos-named-in-sa-team}}</ref>
Ọ gbara asọmpi na 2014 FINA Women's Water Polo World Cup, 2018 FINA Women's Water Polo World Cup, 2019 FINA Women's Water Polo World League.<ref>{{Cite web|title=Amica HALLENDORFF {{!}} Results {{!}} FINA Official|url=http://www.fina.org/athletes/1034955/amica-hallendorff|accessdate=2021-07-06|work=FINA - Fédération Internationale De Natation|language=en}}</ref>
== Edensibia ==
== Njikọ mpụga ==
{{South Africa women's water polo squad 2020 Summer Olympics}}
{{DEFAULTSORT:Hallenndorff, Amica}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
f4g62kr8llf5a5pydfjwdd7in5e7911
Delaine Mentoor
0
39080
728691
629092
2026-09-28T19:18:41Z
Adimora chidinma
15845
added databox
728691
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Delaine Mentoor (amụrụ na 26 Mee 1993) bụ onye nkuzi mmiri polo nke South Africa. Ọ bụ onye isi nchịkwa nke otu egwuregwu polo mmiri nke ụmụ nwanyị nke mba South Africa n'afọ N'oge okpomọkụ Olympik, <ref>{{Cite web|title=Water Polo - MENTOOR Delaine|url=https://olympics.com/tokyo-2020/olympic-games/en/results/water-polo/athlete-profile-n1399767-mentoor-delaine.htm|work=olympics.com|publisher=[[International Olympic Committee]]|accessdate=23 August 2021|archivedate=24 August 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210824075542/https://olympics.com/tokyo-2020/olympic-games/en/results/water-polo/athlete-profile-n1399767-mentoor-delaine.htm}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Delaine Mentoor|url=https://www.olympedia.org/athletes/2303348|work=olympedia.org|publisher=Olympedia|accessdate=18 August 2021}}</ref> na-aghọ onye isi nchịk nke ụmụ nwoke na ụmụ nwanyị na asọmpi polo mmiri nke Olympic. <ref>{{Cite web|title=Spain defeats South Africa in historic match|url=https://www.fina.org/news/2196978/spain-defeats-south-africa-in-historic-match|work=fina.org|publisher=[[FINA]]|accessdate=23 August 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210727225030/https://www.fina.org/news/2196978/spain-defeats-south-africa-in-historic-match|archivedate=27 July 2021}}</ref>
== Edensibia ==
== Njikọ mpụga ==
{{South Africa women's water polo squad 2020 Summer Olympics}}
{{DEFAULTSORT:Mentoor, Delaine}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
p23wmghxh4qijtzaquu9fwlgronyina
Georgie Moir
0
39081
728596
155198
2026-09-28T17:16:17Z
Adimora chidinma
15845
Added defaultsort
728596
wikitext
text/x-wiki
{{Reflist}}
<ref>{{Cite web|title=Georgia MOIR {{!}} Profile {{!}} FINA Official|url=https://www.fina.org/athletes/1058048/georgia-moir/www.fina.org/athletes/1058048/georgia-moir/profile|accessdate=19 November 2021|work=FINA - Fédération Internationale De Natation|language=en}}</ref>'''Georgie Moir''' (amụrụ n'afọ 1997) bụ onye na-egwu polo mmiri na South Africa.
Ọ bụ akụkụ nke otu egwuregwu mmiri mmiri mba South Africa na asọmpi Summer Olympic Tokyo 2020, <ref>{{Cite web|title=Georgia MOIR|url=https://olympics.com/en/athletes/georgia-moir|accessdate=19 November 2021|work=Olympics.com}}</ref> ebe ha nọ n'ọnọdụ nke iri. <ref>{{Cite web|author=IOC|title=Tokyo 2020 Women Results - Olympic water-polo|url=https://olympics.com/en/olympic-games/tokyo-2020/results/water-polo/women|accessdate=19 November 2021|work=Olympics.com|language=en}}</ref>
== Ndekọ ọnụ ọgụgụ ọrụ ==
{| class="wikitable"
!Ihe omume
!Mba
!Ọnọdụ
!Ụbọchị
!Ihe Ndị E Si Eme
|-
|Egwuregwu Olimpik nke Tokyo n'oge ọkọchị 2020
|JAP
|10
|1 Ọgọstụ 2021
|14 - 1
|}
== Edensibia ==
{{DEFAULTSORT:Moir, Georgie}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
6avozab8wj3a652oymylfitu0lxdcun
Monica Tabengwa
0
39094
728595
708665
2026-09-28T17:15:16Z
Adimora chidinma
15845
Added defaultsort
728595
wikitext
text/x-wiki
'''Monica Tabengwa''' bụ onye ọka iwu na onye nchọpụta si Botswana na-arụ ọrụ maka Pan-Africa ILGA na Human Rights Watch (HRW).Ọ bụ ọkachamara n'ihe gbasara LGBT na Sub-Saharan Africa.Tabengwa edeela maka ime ihe ike na ịkpa ókè nke ndị LGBT chere ihu na ndịda Sahara Africa. <ref>{{Cite web |url=http://www.yogyakartaprinciples.org/principles-en/yp10/ |title=Yogyakarta Principles plus 10 |accessdate=2024-03-15 |archivedate=2017-12-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171201043532/http://www.yogyakartaprinciples.org/principles-en/yp10/ }}</ref> <ref>{{Cite web|title=African Human Rights Commission Adopts Continent's First Resolution Against Anti-LGBT Violence|url=https://www.buzzfeednews.com/article/lesterfeder/african-human-rights-commission-adopts-the-continents-first|accessdate=2021-06-16|work=BuzzFeed News|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|language=fr|title=Afrique du Sud: Les lesbiennes victimes de "viols correctifs"|url=https://www.20minutes.fr/monde/1236361-20131014-20131014-afrique-sud-lesbiennes-victimes-viols-correctifs|work=www.20minutes.fr|accessdate=2018-06-11}}</ref><ref>{{Cite web|title=Gambia: "Aggravated Homosexuality'' Offence Carries Life Sentence|url=https://www.amnesty.org/en/latest/news/2014/11/gambia-aggravated-homosexuality-offence-carries-life-sentence/|work=www.amnesty.org|date=21 November 2014|accessdate=2018-06-11}}</ref><ref>{{Cite web|author=The Independent|title=Singapore voted against UN's sexual orientation and gender identity (SOGI) mandate safeguard|url=http://theindependent.sg/singapore-voted-against-uns-sexual-orientation-and-gender-identity-sogi-mandate-safeguard/|work=The Independent (Singapore)|date=22 November 2016|accessdate=2018-06-11|archivedate=2018-06-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180611095744/http://theindependent.sg/singapore-voted-against-uns-sexual-orientation-and-gender-identity-sogi-mandate-safeguard/}}</ref>
Tabengwa bụ onye otu kọmitii na-edepụta akwụkwọ na onye binyere aka na ụkpụrụ Yogyakarta gbakwunyere 10.. <ref>{{Cite web|url=http://www.yogyakartaprinciples.org/principles-en/yp10/|title=Yogyakarta Principles plus 10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171201043532/http://www.yogyakartaprinciples.org/principles-en/yp10/|archivedate=2017-12-01}}</ref>
== Akwụkwọ ndị a họọrọ ==
*
*
* {{Cite book|author=Tabengwa|first=Monica|editor=Lennox|title=Human Rights, Sexual Orientation and Gender Identity in The Commonwealth: Struggles for Decriminalisation and Change|publisher=School of Advanced Study, University of London|date=2013|pages=352–362|chapter=The development of sexual rights and the LGBT movement in Botswana|chapterurl=http://sas-space.sas.ac.uk/4824/10/12TabengwaNicol_SexualRightsBotswana.pdf}}
== Edensibia ==
{{Reflist|30em}}
{{DEFAULTSORT:Tabengwa, Monica}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
fwuv1pjjf1qyt2ft77nwnd8tgcaghw0
728692
728595
2026-09-28T19:21:38Z
Adimora chidinma
15845
added databox
728692
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Monica Tabengwa''' bụ onye ọka iwu na onye nchọpụta si Botswana na-arụ ọrụ maka Pan-Africa ILGA na Human Rights Watch (HRW).Ọ bụ ọkachamara n'ihe gbasara LGBT na Sub-Saharan Africa.Tabengwa edeela maka ime ihe ike na ịkpa ókè nke ndị LGBT chere ihu na ndịda Sahara Africa. <ref>{{Cite web |url=http://www.yogyakartaprinciples.org/principles-en/yp10/ |title=Yogyakarta Principles plus 10 |accessdate=2024-03-15 |archivedate=2017-12-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171201043532/http://www.yogyakartaprinciples.org/principles-en/yp10/ }}</ref> <ref>{{Cite web|title=African Human Rights Commission Adopts Continent's First Resolution Against Anti-LGBT Violence|url=https://www.buzzfeednews.com/article/lesterfeder/african-human-rights-commission-adopts-the-continents-first|accessdate=2021-06-16|work=BuzzFeed News|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|language=fr|title=Afrique du Sud: Les lesbiennes victimes de "viols correctifs"|url=https://www.20minutes.fr/monde/1236361-20131014-20131014-afrique-sud-lesbiennes-victimes-viols-correctifs|work=www.20minutes.fr|accessdate=2018-06-11}}</ref><ref>{{Cite web|title=Gambia: "Aggravated Homosexuality'' Offence Carries Life Sentence|url=https://www.amnesty.org/en/latest/news/2014/11/gambia-aggravated-homosexuality-offence-carries-life-sentence/|work=www.amnesty.org|date=21 November 2014|accessdate=2018-06-11}}</ref><ref>{{Cite web|author=The Independent|title=Singapore voted against UN's sexual orientation and gender identity (SOGI) mandate safeguard|url=http://theindependent.sg/singapore-voted-against-uns-sexual-orientation-and-gender-identity-sogi-mandate-safeguard/|work=The Independent (Singapore)|date=22 November 2016|accessdate=2018-06-11|archivedate=2018-06-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180611095744/http://theindependent.sg/singapore-voted-against-uns-sexual-orientation-and-gender-identity-sogi-mandate-safeguard/}}</ref>
Tabengwa bụ onye otu kọmitii na-edepụta akwụkwọ na onye binyere aka na ụkpụrụ Yogyakarta gbakwunyere 10.. <ref>{{Cite web|url=http://www.yogyakartaprinciples.org/principles-en/yp10/|title=Yogyakarta Principles plus 10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171201043532/http://www.yogyakartaprinciples.org/principles-en/yp10/|archivedate=2017-12-01}}</ref>
== Akwụkwọ ndị a họọrọ ==
*
*
* {{Cite book|author=Tabengwa|first=Monica|editor=Lennox|title=Human Rights, Sexual Orientation and Gender Identity in The Commonwealth: Struggles for Decriminalisation and Change|publisher=School of Advanced Study, University of London|date=2013|pages=352–362|chapter=The development of sexual rights and the LGBT movement in Botswana|chapterurl=http://sas-space.sas.ac.uk/4824/10/12TabengwaNicol_SexualRightsBotswana.pdf}}
== Edensibia ==
{{Reflist|30em}}
{{DEFAULTSORT:Tabengwa, Monica}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
7j85gxehhn305ycktm9ay8ek80pgabm
Peggy Serame
0
39095
728593
594819
2026-09-28T17:09:56Z
Adimora chidinma
15845
Added defaultsort
728593
wikitext
text/x-wiki
[[Usòrò:Peggy Serame signing (cropped).jpg|thumb|Peggy Serame signing (cropped).]]
<ref>[https://www.reuters.com/world/africa/botswana-replaces-finance-minister-with-immediate-effect-statement-2021-04-17/ Botswana replaces finance minister with immediate effect - statement] ''[[Reuters]]'', April 17, 2021.</ref>'''Peggy Onkutlwile Serame''' bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị Motswana bụ onye na-eje ozi dị ka onye minista na-ahụ maka ego na gọọmentị Onye isi ala Mokgweetsi Masisi kemgbe Eprel 2021. . <ref name="bio">{{Cite web|title=MINISTER'S PROFILE|url=https://www.finance.gov.bw/images/NEWS/Honourable_Minister_Profile.pdf|work=www.finance.gov.bw/|accessdate=2024-03-15|archivedate=2022-11-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221118092742/https://www.finance.gov.bw/images/NEWS/Honourable_Minister_Profile.pdf}}</ref>
== Ọrụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị ==
<ref>{{Cite web|author=Mguni|first=Mbongeni|date=2021-04-19|title=The Rise And Rise Of Peggy Serame|url=https://www.mmegi.bw/news/the-rise-and-rise-of-peggy-serame/news|accessdate=2022-05-16|work=Mmegi Online|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|author=|first=|date=|title=PRESS RELEASE: CABINET APPOINTMENTS|url=https://www.gov.bw/sites/default/files/2020-03/PRESS%20RELEASE%20-CABINET%20APPOINTMENTS.pdf|archiveurl=|archivedate=|accessdate=16 January 2021|work=[[Politics of Botswana|Government of Botswana]]}}</ref> Tupu a họpụta ya na kabinet, Serame rụrụ ọrụ dị ka onye na-ahụ maka akụ na ụba na Ministri nke Ego.Serame rụrụ ọrụ dị ka onye minista na-ahụ maka itinye ego, azụmaahịa na ụlọ ọrụ mmepụta site na Machị 2020 ruo Eprel 2021. [1]
== Ihe omume ndị ọzọ ==
* World Bank, Onye bụbu onye ọrụ nke Board of Governors (site na 2021) <ref>[https://thedocs.worldbank.org/en/doc/45fc8267f59fdf50a364f6538c2817e7-0330032021/original/BankGovernors.pdf Board of Governors] [[World Bank]].</ref>
* <ref>[https://thedocs.worldbank.org/en/doc/74f5b30623436ec21c47216433e5a2aa-0330032021/original/MIGAGovernors.pdf Board of Governors] [[Multilateral Investment Guarantee Agency]] (MIGA), [[World Bank Group]].</ref> Investment Guarantee Agency (MIGA), World Bank Group, Onye bụbu onye otu Board of Governors (site na 2021) [1]
== Ndụ onwe onye ==
Serame nwere nwa nwanyị aha ya bụ Dineo Diana Tamia Serame na Kabelo Serame .<ref>{{Cite web|author=Maphanyane|first=Tshepo|date=2020-06-02|title=Daring to dream|url=https://news.thevoicebw.com/2020/06/daring-to-dream/|accessdate=2021-01-16|work=TheVoiceBW|language=en-GB|archivedate=2021-02-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210224181405/https://news.thevoicebw.com/2020/06/daring-to-dream/}}</ref>
== Edensibia ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Serame, Peggy}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
5r7gk5978ucdlnuaz7y6f634thlabf1
728594
728593
2026-09-28T17:14:08Z
Adimora chidinma
15845
728594
wikitext
text/x-wiki
[[Usòrò:Peggy Serame signing (cropped).jpg|thumb|Peggy Serame signing (cropped).]]
<ref>[https://www.reuters.com/world/africa/botswana-replaces-finance-minister-with-immediate-effect-statement-2021-04-17/ Botswana replaces finance minister with immediate effect - statement] ''[[Reuters]]'', April 17, 2021.</ref>'''Peggy Onkutlwile Serame''' bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị Motswana bụ onye na-eje ozi dị ka onye minista na-ahụ maka ego na gọọmentị Onye isi ala Mokgweetsi Masisi kemgbe Eprel 2021. . <ref name="bio">{{Cite web|title=MINISTER'S PROFILE|url=https://www.finance.gov.bw/images/NEWS/Honourable_Minister_Profile.pdf|work=www.finance.gov.bw/|accessdate=2024-03-15|archivedate=2022-11-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221118092742/https://www.finance.gov.bw/images/NEWS/Honourable_Minister_Profile.pdf}}</ref>
== Ọrụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị ==
<ref>{{Cite web|author=Mguni|first=Mbongeni|date=2021-04-19|title=The Rise And Rise Of Peggy Serame|url=https://www.mmegi.bw/news/the-rise-and-rise-of-peggy-serame/news|accessdate=2022-05-16|work=Mmegi Online|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|author=|first=|date=|title=PRESS RELEASE: CABINET APPOINTMENTS|url=https://www.gov.bw/sites/default/files/2020-03/PRESS%20RELEASE%20-CABINET%20APPOINTMENTS.pdf|archiveurl=|archivedate=|accessdate=16 January 2021|work=[[Politics of Botswana|Government of Botswana]]}}</ref> Tupu a họpụta ya na kabinet, Serame rụrụ ọrụ dị ka onye na-ahụ maka akụ na ụba na Ministri nke Ego.Serame rụrụ ọrụ dị ka onye minista na-ahụ maka itinye ego, azụmaahịa na ụlọ ọrụ mmepụta site na Machị 2020 ruo Eprel 2021. <ref name=":0">{{Cite web |date=2023-04-11 |title=Peggy Onkutlwile Serame - ELLEN JOHNSON SIRLEAF |url=https://ejscenter.org/ejs-amujae-leaders/peggy-onkutlwile-serame/ |access-date=2024-10-06 |language=en-US}}</ref>
== Ihe omume ndị ọzọ ==
* World Bank, Onye bụbu onye ọrụ nke Board of Governors (site na 2021) <ref>[https://thedocs.worldbank.org/en/doc/45fc8267f59fdf50a364f6538c2817e7-0330032021/original/BankGovernors.pdf Board of Governors] [[World Bank]].</ref>
* <ref>[https://thedocs.worldbank.org/en/doc/74f5b30623436ec21c47216433e5a2aa-0330032021/original/MIGAGovernors.pdf Board of Governors] [[Multilateral Investment Guarantee Agency]] (MIGA), [[World Bank Group]].</ref> Investment Guarantee Agency (MIGA), World Bank Group, Onye bụbu onye otu Board of Governors (site na 2021) <ref>[https://thedocs.worldbank.org/en/doc/74f5b30623436ec21c47216433e5a2aa-0330032021/original/MIGAGovernors.pdf Board of Governors] [[Multilateral Investment Guarantee Agency]] (MIGA), [[World Bank Group]].</ref>
== Ndụ onwe onye ==
Serame nwere nwa nwanyị aha ya bụ Dineo Diana Tamia Serame na Kabelo Serame .<ref>{{Cite web|author=Maphanyane|first=Tshepo|date=2020-06-02|title=Daring to dream|url=https://news.thevoicebw.com/2020/06/daring-to-dream/|accessdate=2021-01-16|work=TheVoiceBW|language=en-GB|archivedate=2021-02-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210224181405/https://news.thevoicebw.com/2020/06/daring-to-dream/}}</ref>
== Edensibia ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Serame, Peggy}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
ns68ffycg6fuby2m74ubph4f2ascj28
728693
728594
2026-09-28T19:22:22Z
Adimora chidinma
15845
added databox
728693
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
<ref>[https://www.reuters.com/world/africa/botswana-replaces-finance-minister-with-immediate-effect-statement-2021-04-17/ Botswana replaces finance minister with immediate effect - statement] ''[[Reuters]]'', April 17, 2021.</ref>'''Peggy Onkutlwile Serame''' bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị Motswana bụ onye na-eje ozi dị ka onye minista na-ahụ maka ego na gọọmentị Onye isi ala Mokgweetsi Masisi kemgbe Eprel 2021. . <ref name="bio">{{Cite web|title=MINISTER'S PROFILE|url=https://www.finance.gov.bw/images/NEWS/Honourable_Minister_Profile.pdf|work=www.finance.gov.bw/|accessdate=2024-03-15|archivedate=2022-11-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221118092742/https://www.finance.gov.bw/images/NEWS/Honourable_Minister_Profile.pdf}}</ref>
== Ọrụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị ==
<ref>{{Cite web|author=Mguni|first=Mbongeni|date=2021-04-19|title=The Rise And Rise Of Peggy Serame|url=https://www.mmegi.bw/news/the-rise-and-rise-of-peggy-serame/news|accessdate=2022-05-16|work=Mmegi Online|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|author=|first=|date=|title=PRESS RELEASE: CABINET APPOINTMENTS|url=https://www.gov.bw/sites/default/files/2020-03/PRESS%20RELEASE%20-CABINET%20APPOINTMENTS.pdf|archiveurl=|archivedate=|accessdate=16 January 2021|work=[[Politics of Botswana|Government of Botswana]]}}</ref> Tupu a họpụta ya na kabinet, Serame rụrụ ọrụ dị ka onye na-ahụ maka akụ na ụba na Ministri nke Ego.Serame rụrụ ọrụ dị ka onye minista na-ahụ maka itinye ego, azụmaahịa na ụlọ ọrụ mmepụta site na Machị 2020 ruo Eprel 2021. <ref name=":0">{{Cite web |date=2023-04-11 |title=Peggy Onkutlwile Serame - ELLEN JOHNSON SIRLEAF |url=https://ejscenter.org/ejs-amujae-leaders/peggy-onkutlwile-serame/ |access-date=2024-10-06 |language=en-US}}</ref>
== Ihe omume ndị ọzọ ==
* World Bank, Onye bụbu onye ọrụ nke Board of Governors (site na 2021) <ref>[https://thedocs.worldbank.org/en/doc/45fc8267f59fdf50a364f6538c2817e7-0330032021/original/BankGovernors.pdf Board of Governors] [[World Bank]].</ref>
* <ref>[https://thedocs.worldbank.org/en/doc/74f5b30623436ec21c47216433e5a2aa-0330032021/original/MIGAGovernors.pdf Board of Governors] [[Multilateral Investment Guarantee Agency]] (MIGA), [[World Bank Group]].</ref> Investment Guarantee Agency (MIGA), World Bank Group, Onye bụbu onye otu Board of Governors (site na 2021) <ref>[https://thedocs.worldbank.org/en/doc/74f5b30623436ec21c47216433e5a2aa-0330032021/original/MIGAGovernors.pdf Board of Governors] [[Multilateral Investment Guarantee Agency]] (MIGA), [[World Bank Group]].</ref>
== Ndụ onwe onye ==
Serame nwere nwa nwanyị aha ya bụ Dineo Diana Tamia Serame na Kabelo Serame .<ref>{{Cite web|author=Maphanyane|first=Tshepo|date=2020-06-02|title=Daring to dream|url=https://news.thevoicebw.com/2020/06/daring-to-dream/|accessdate=2021-01-16|work=TheVoiceBW|language=en-GB|archivedate=2021-02-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210224181405/https://news.thevoicebw.com/2020/06/daring-to-dream/}}</ref>
== Edensibia ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Serame, Peggy}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
orbws2tu9a7nl4lfd769n6dafvwlwj8
Meena Ally
0
39096
728592
722484
2026-09-28T17:08:53Z
Adimora chidinma
15845
Added defaultsort
728592
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person||name=Meena Ally|nationality=Tanzanian|occupation=[[Actress]] <br> [[TV presenter]]|birth_place=[[Zanzibar Island]]|organization=Clouds Media}}
'''Meena Ally''' bụ onye na-eme ihe ngosi na redio na telivishọn Ndị Tanzania na onye na-eme ihe nkiri ama ama maka mmemme redio ya Niambie, nke BBC Media Action kwadoro, nke na-ekwu maka nsogbu ndị ntorobịa na mmetụta itinye aka na ndị ntorobịa na mmepe.Ọ bụ onye na-akwado ikike ndị ntorobịa na ụmụ nwanyị na Tanzania. <ref>{{Cite news|date=21 May 2021|title=Meena Ally anayetumia habari kusaidia vijana|work=DW|url=https://www.dw.com/sw/meena-ally-anayetumia-habari-kusaidia-vijana/av-57622590|accessdate=28 July 2021}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://chitchat.co.ke/2018/09/28/meena-ally-kuanza-rasmi-kupasha-wakenya-habari-za-burudani-za-tanzania/|title=Meena Ally Kuanza Rasmi Kupasha Wakenya Habari Za Burudani Za Tanzania|date=28 September 2018|accessdate=15 March 2024|archivedate=19 July 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190719182827/http://chitchat.co.ke/2018/09/28/meena-ally-kuanza-rasmi-kupasha-wakenya-habari-za-burudani-za-tanzania/}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.co.uk/blogs/bbcmediaaction/authors/d285eb1e-4c06-41a7-ac14-7bd1ec7f6c3c|title=BBC Blogs - BBC Media Action - Meena Ally}}</ref>
Ọ rụrụ ọrụ na ihe ngosi mgbede ntụrụndụ "Amplifaya" yana onye mgbasa ozi ama ama na onye nta akụkọ Millard Ayo.Ọ na-arụ ọrụ ugbu a maka mmemme ntụrụndụ ntorobịa na Clouds "XXL" nke o jisiri ike ruo ndị na-ege ntị na-eto eto na ajụjụ ọnụ dị iche iche nke mba ụwa dịka Rema, Joe Boy, Korede Bello,John Amos si na-abịa America,Patoranking,Dj Maphorisa na ọtụtụ Tanzania A-ndepụta nka nka.Ọ na-akwado ihe ngosi telivishọn na Cloud TV "Washa Kideo" nke na-enwekarị ndị na-ese ihe Tanzania dị iche iche na-eme mkparịta ụka na ndụ na Meena Ally na ndị na-akwado Kenedy the Remedy. <ref>{{Cite news|date=14 February 2021|title=Meena Ally Mtangazaji anayewanasa vijana|work=Habari Leo|url=https://habarileo.co.tz/habari/2021-02-14602933f0d317a.aspx|accessdate=14 February 2021|archive-date=22 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210422023806/https://www.habarileo.co.tz/habari/2021-02-14602933f0d317a.aspx|url-status=dead}}</ref>
N'afọ 2020, Meena meriri ndị ọkachamara mgbasa ozi kachasị mma n'afọ na Tanzania Consumer Choice Awards.
N'ọrụ ime ihe nkiri ya, Ally mere nke mbụ ya na telivishọn site n'ịrụ ọrụ na ihe nkiri na-atọ ọchị "M Messenger" ma ugbu a ọ na-eme ihe nkiri animation a ga-ewepụta na 20 Ọgọst 2021 n'okpuru aha "Mbuland"
A kpọtụrụ Ally aha na The Citizen Magazine na ndepụta 2021- nke ụmụ nwanyị na-emetụta oghere dijitalụ. <ref>{{Cite web|title=Tanzanian women who influence the digital space|url=https://www.thecitizen.co.tz/tanzania/magazines/woman/-tanzanian-women-who-influence-the-digital-space-2714920|accessdate=2021-01-25|work=The Citizen|language=en}}</ref>
Ally sonyere na ọrụ ọchụnta ego nke Tanzania nke inye ụmụ nwanyị ike nke akpọrọ "Malkia wa Nguvu", nke pụtara "eze nwanyị dị ike na-alụ ọgụ", nke ebumnuche ya bụ ịrata ụmụ nwanyị maka ọrụ onwe onye na ịlụ ọgụ maka ikike ha. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[''[[wikipedia:Tinye edensibịa|<span title="This claim needs references to reliable sources. (March 2021)">citation needed</span>]]'']</sup>
== Ọrụ ==
'''Ahụmahụ ọrụ Ọrụ'''
{| class="wikitable"
!Afọ
!Nkọwa
!Nhazi
|-
|2011 - 2014
|RADIO Onye isi - Olu karịa Artista / RADIO onye isi - EATV
|EATV (East AFRICA TELEVISION)
|-
|2014-2020
|RADIO PRESENTER - BBC Mediation Act (NIAMBIE)
|Ọrụ mgbasa ozi BBC
|-
|2015-Ugbu a
|Onye isi oche RADIO/TV - CLOUDS Media GROUP
|Ìgwè ndị dị n'etiti <ref>{{Cite web|url=https://nukta.co.tz/read/sababu-za-kufanya-unachokifanya-sasa-.html|title=Nukta | Sababu za kufanya unachokifanya sasa|accessdate=2024-03-15|archivedate=2024-03-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240315120654/https://nukta.co.tz/read/sababu-za-kufanya-unachokifanya-sasa-.html}}</ref>
|-
|2007-2011
|Nnukwu SPEAKING - M.C
|Obodo
|-
|2020-Ugbu a
|Onye na-eme ihe nkiri - MJUMBE COMIC Series
|AZAMTV
|-
|2021
|Onye na-eme ihe nkiri - ihe nkiri MBULAND
|TAI Tanzania
|}
== Edensibia ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Ally, Meena}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
jkckf2cvxevmb6mi2ytkaf2y5n8glak
Kenza Dahmani
0
39098
728590
176794
2026-09-28T17:01:57Z
Adimora chidinma
15845
728590
wikitext
text/x-wiki
[[File:Kenza Dahmani Rio2016.jpg|thumb|Kenza Dahmani]]
'''Kenza Dahmani Tifahi''' (amụrụ na 18 Nọvemba 1980) bụ onye Algeria na-agba ọsọ ogologo oge nke na-asọ mpi n'okporo ụzọ, n'okporo ụzọ na n'ihe omume gafee mba. Ọ bụ onye sonyere ugboro isii na IAAF World Cross Country Championship.
N<nowiki>''</nowiki>egwuregwu Mediterenian ọ meriri ihe nrite ọla abụọ n'afọ 2009 tupu ọ nweta aha 10,000 mita na 2013. O nwetakwara ihe nrite na egwuregwu All-Africa, Plan Arab Games na asọmpi egwuregwu Arab.
==ọrụ==
Oge mbụ Dahmani gara mba ụwa bịara site na IAAF World Cross Country Championship. Na-agba ọsọ dị ka onye na-eto eto, ọ bịara nke 58 na 1997, nke 55 na 1998, na nke 43 na 1999. <ref name="iaaf">[https://worldathletics.org/athletes/-/14272839 Kenza Dahmani] at [[World Athletics]] [[File:OOjs_UI_icon_edit-ltr-progressive.svg|link=https://www.wikidata.org/wiki/Q16205667#P1146|text-top|class=noprint|frameless|10x10px|Edit this at Wikidata]]</ref> Ozugbo o toro n'ọkwa ndị okenye, ọ naghị asọmpi na ọkwa dị elu ruo n'afọ 2007. N'afọ ahụ, ọ meriri n'asọmpi Algeria cross country ma bụrụ onye nke abụọ na asọmpi ọkara marathon nke mba ahụ. Ọrụ ọkara marathon <ref name="Tilas">[http://www.tilastopaja.org/db/atw.php?ID=50174&Season=2007&Odd=0 Kenza Dahmani]. Tilastopaja. Retrieved on 2013-07-02.</ref> dugara na nhọpụta mba ụwa mbụ ya: ọ bụ onye nke abụọ na Arab Athletics Championships, Onye nwetara ọla nchara na 2007 All-Africa Games, na Onye nwetara ọlaọcha na 2007 Pan Arab Games. <ref name=Tilas>[http://www.tilastopaja.org/db/atw.php?ID=50174&Season=2007&Odd=0 Kenza Dahmani]. Tilastopaja. Retrieved on 2013-07-02.</ref>
Ọ nọchitere anya Algeria na asọmpi mba ụwa nke IAAF nke afọ 2008, na asọmpi mba ụwa nke IAAF nke afọ 2009, na-etinye nke 59 na nke 32 n'otu n'otu.<ref name=iaaf/> O tinyere ihe kacha mma n'egwuregwu marathon site n'ịgba ọsọ nke awa 2:39:38 maka nke atọ na asọmpi ahụ Madrid Marathon.<ref>{{Deprecated archive|url=https://archive.today/20130704011447/http://www.european-athletics.org/youth-athletics-programme-news/496-general/6243-home-star-martz-wins-madrid-marathon-.html|title=Home star Martínez wins Madrid Marathon}}. European Athletics. Retrieved on 2013-07-02.</ref> 2009 Mediterranean Games nyere ya ihe nrite mpaghara karịa, ebe o meriri ọla nchara na asọmpi 10,000 mita na ọkara marathon. Ọ bụ onye mmeri Arab Half Marathon ma meriekwa na Marathon de Toulouse Métropole. Ọ gbara asọmpi ntakịrị n'etiti afọ 2010 na 2012, ihe kacha pụta ìhè n'asọmpi ya bụ nke anọ na asọmpi Arab Half Marathon.<ref name=Tilas/>.
Oge 2013 hụrụ Dahmani iru ọkwa ọhụrụ. <ref>[http://www.aps.dz/Athletics-10-000-m-Kenza-Dahmani.html Athletics/10,000 m: Kenza Dahmani wins Algeria’s sixth gold medal ]. Algerian Press Service. Retrieved on 2013-07-02.</ref> weputara nke iri na asatọ na 2013 IAAF World Cross Country Championship ma merie 10,000 m title na Mediterranean Games na nkeji 32:42.47. <ref name="Tilas"/>n'ime ọkara marathon ọ bụ onye nke abụọ na Arab Championships mana o nweghị ike ịkwụsị na Mediterranean Games.
Dahmani nwere ụmụ abụọ. Ọ kwụsịrị asọmpi na 2013–2015 wee laghachi na ọzụzụ na Ọktoba 2015.<ref name=nbc/> Ọ nọ n'ọkwa nke iri ise na 2016 Olympic marathon.<ref name=rio/>
== Edensibia ==
<div class="reflist">
<references group="" responsive="1">
<ref name="iaaf"/>
<ref name="rio"/>
<ref name="nbc"/>
</references>
</div>
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
n4q6ra6799kq8zob5sjql40lylgeljf
728591
728590
2026-09-28T17:04:41Z
Adimora chidinma
15845
728591
wikitext
text/x-wiki
[[File:Kenza Dahmani Rio2016.jpg|thumb|Kenza Dahmani]]
'''Kenza Dahmani Tifahi''' (amụrụ na 18 Nọvemba 1980) bụ onye Algeria na-agba ọsọ ogologo oge nke na-asọ mpi n'okporo ụzọ, n'okporo ụzọ na n'ihe omume gafee mba. Ọ bụ onye sonyere ugboro isii na IAAF World Cross Country Championship.
N<nowiki>''</nowiki>egwuregwu Mediterenian ọ meriri ihe nrite ọla abụọ n'afọ 2009 tupu ọ nweta aha 10,000 mita na 2013. O nwetakwara ihe nrite na egwuregwu All-Africa, Plan Arab Games na asọmpi egwuregwu Arab.
==ọrụ==
Oge mbụ Dahmani gara mba ụwa bịara site na IAAF World Cross Country Championship. Na-agba ọsọ dị ka onye na-eto eto, ọ bịara nke 58 na 1997, nke 55 na 1998, na nke 43 na 1999. <ref name="iaaf">[https://worldathletics.org/athletes/-/14272839 Kenza Dahmani] at [[World Athletics]] [[File:OOjs_UI_icon_edit-ltr-progressive.svg|link=https://www.wikidata.org/wiki/Q16205667#P1146|text-top|class=noprint|frameless|10x10px|Edit this at Wikidata]]</ref> Ozugbo o toro n'ọkwa ndị okenye, ọ naghị asọmpi na ọkwa dị elu ruo n'afọ 2007. N'afọ ahụ, ọ meriri n'asọmpi Algeria cross country ma bụrụ onye nke abụọ na asọmpi ọkara marathon nke mba ahụ. Ọrụ ọkara marathon <ref name="Tilas">[http://www.tilastopaja.org/db/atw.php?ID=50174&Season=2007&Odd=0 Kenza Dahmani]. Tilastopaja. Retrieved on 2013-07-02.</ref> dugara na nhọpụta mba ụwa mbụ ya: ọ bụ onye nke abụọ na Arab Athletics Championships, Onye nwetara ọla nchara na 2007 All-Africa Games, na Onye nwetara ọlaọcha na 2007 Pan Arab Games. <ref name=Tilas>[http://www.tilastopaja.org/db/atw.php?ID=50174&Season=2007&Odd=0 Kenza Dahmani]. Tilastopaja. Retrieved on 2013-07-02.</ref>
Ọ nọchitere anya Algeria na asọmpi mba ụwa nke IAAF nke afọ 2008, na asọmpi mba ụwa nke IAAF nke afọ 2009, na-etinye nke 59 na nke 32 n'otu n'otu.<ref name=iaaf/> O tinyere ihe kacha mma n'egwuregwu marathon site n'ịgba ọsọ nke awa 2:39:38 maka nke atọ na asọmpi ahụ Madrid Marathon.<ref>{{Deprecated archive|url=https://archive.today/20130704011447/http://www.european-athletics.org/youth-athletics-programme-news/496-general/6243-home-star-martz-wins-madrid-marathon-.html|title=Home star Martínez wins Madrid Marathon}}. European Athletics. Retrieved on 2013-07-02.</ref> 2009 Mediterranean Games nyere ya ihe nrite mpaghara karịa, ebe o meriri ọla nchara na asọmpi 10,000 mita na ọkara marathon. Ọ bụ onye mmeri Arab Half Marathon ma meriekwa na Marathon de Toulouse Métropole. Ọ gbara asọmpi ntakịrị n'etiti afọ 2010 na 2012, ihe kacha pụta ìhè n'asọmpi ya bụ nke anọ na asọmpi Arab Half Marathon.<ref name=Tilas/>.
Oge 2013 hụrụ Dahmani iru ọkwa ọhụrụ. <ref>[http://www.aps.dz/Athletics-10-000-m-Kenza-Dahmani.html Athletics/10,000 m: Kenza Dahmani wins Algeria’s sixth gold medal ]. Algerian Press Service. Retrieved on 2013-07-02.</ref> weputara nke iri na asatọ na 2013 IAAF World Cross Country Championship ma merie 10,000 m title na Mediterranean Games na nkeji 32:42.47. <ref name="Tilas"/>n'ime ọkara marathon ọ bụ onye nke abụọ na Arab Championships mana o nweghị ike ịkwụsị na Mediterranean Games.
Dahmani nwere ụmụ abụọ. Ọ kwụsịrị asọmpi na 2013–2015 wee laghachi na ọzụzụ na Ọktoba 2015.<ref name=nbc /> Ọ nọ n'ọkwa nke iri ise na 2016 Olympic marathon.<ref name=rio/>
== Edensibia ==
<div class="reflist">
<references group="" responsive="1">
<ref name="iaaf"/>
<ref name="rio"/>
<ref name="nbc"/>
</references>
</div>
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
5ystmwnlasgxa89gh25yzyi99sjj6u6
728694
728591
2026-09-28T19:23:09Z
Adimora chidinma
15845
added databox
728694
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Kenza Dahmani Tifahi''' (amụrụ na 18 Nọvemba 1980) bụ onye Algeria na-agba ọsọ ogologo oge nke na-asọ mpi n'okporo ụzọ, n'okporo ụzọ na n'ihe omume gafee mba. Ọ bụ onye sonyere ugboro isii na IAAF World Cross Country Championship.
N<nowiki>''</nowiki>egwuregwu Mediterenian ọ meriri ihe nrite ọla abụọ n'afọ 2009 tupu ọ nweta aha 10,000 mita na 2013. O nwetakwara ihe nrite na egwuregwu All-Africa, Plan Arab Games na asọmpi egwuregwu Arab.
==ọrụ==
Oge mbụ Dahmani gara mba ụwa bịara site na IAAF World Cross Country Championship. Na-agba ọsọ dị ka onye na-eto eto, ọ bịara nke 58 na 1997, nke 55 na 1998, na nke 43 na 1999. <ref name="iaaf">[https://worldathletics.org/athletes/-/14272839 Kenza Dahmani] at [[World Athletics]] [[File:OOjs_UI_icon_edit-ltr-progressive.svg|link=https://www.wikidata.org/wiki/Q16205667#P1146|text-top|class=noprint|frameless|10x10px|Edit this at Wikidata]]</ref> Ozugbo o toro n'ọkwa ndị okenye, ọ naghị asọmpi na ọkwa dị elu ruo n'afọ 2007. N'afọ ahụ, ọ meriri n'asọmpi Algeria cross country ma bụrụ onye nke abụọ na asọmpi ọkara marathon nke mba ahụ. Ọrụ ọkara marathon <ref name="Tilas">[http://www.tilastopaja.org/db/atw.php?ID=50174&Season=2007&Odd=0 Kenza Dahmani]. Tilastopaja. Retrieved on 2013-07-02.</ref> dugara na nhọpụta mba ụwa mbụ ya: ọ bụ onye nke abụọ na Arab Athletics Championships, Onye nwetara ọla nchara na 2007 All-Africa Games, na Onye nwetara ọlaọcha na 2007 Pan Arab Games. <ref name=Tilas>[http://www.tilastopaja.org/db/atw.php?ID=50174&Season=2007&Odd=0 Kenza Dahmani]. Tilastopaja. Retrieved on 2013-07-02.</ref>
Ọ nọchitere anya Algeria na asọmpi mba ụwa nke IAAF nke afọ 2008, na asọmpi mba ụwa nke IAAF nke afọ 2009, na-etinye nke 59 na nke 32 n'otu n'otu.<ref name=iaaf/> O tinyere ihe kacha mma n'egwuregwu marathon site n'ịgba ọsọ nke awa 2:39:38 maka nke atọ na asọmpi ahụ Madrid Marathon.<ref>{{Deprecated archive|url=https://archive.today/20130704011447/http://www.european-athletics.org/youth-athletics-programme-news/496-general/6243-home-star-martz-wins-madrid-marathon-.html|title=Home star Martínez wins Madrid Marathon}}. European Athletics. Retrieved on 2013-07-02.</ref> 2009 Mediterranean Games nyere ya ihe nrite mpaghara karịa, ebe o meriri ọla nchara na asọmpi 10,000 mita na ọkara marathon. Ọ bụ onye mmeri Arab Half Marathon ma meriekwa na Marathon de Toulouse Métropole. Ọ gbara asọmpi ntakịrị n'etiti afọ 2010 na 2012, ihe kacha pụta ìhè n'asọmpi ya bụ nke anọ na asọmpi Arab Half Marathon.<ref name=Tilas/>.
Oge 2013 hụrụ Dahmani iru ọkwa ọhụrụ. <ref>[http://www.aps.dz/Athletics-10-000-m-Kenza-Dahmani.html Athletics/10,000 m: Kenza Dahmani wins Algeria’s sixth gold medal ]. Algerian Press Service. Retrieved on 2013-07-02.</ref> weputara nke iri na asatọ na 2013 IAAF World Cross Country Championship ma merie 10,000 m title na Mediterranean Games na nkeji 32:42.47. <ref name="Tilas"/>n'ime ọkara marathon ọ bụ onye nke abụọ na Arab Championships mana o nweghị ike ịkwụsị na Mediterranean Games.
Dahmani nwere ụmụ abụọ. Ọ kwụsịrị asọmpi na 2013–2015 wee laghachi na ọzụzụ na Ọktoba 2015.<ref name=nbc /> Ọ nọ n'ọkwa nke iri ise na 2016 Olympic marathon.<ref name=rio/>
== Edensibia ==
<div class="reflist">
<references group="" responsive="1">
<ref name="iaaf"/>
<ref name="rio"/>
<ref name="nbc"/>
</references>
</div>
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
iyxx2qh6u9fm3zqssmtjyyt8fq46jgt
Atsede Kidanu
0
39099
728587
189047
2026-09-28T16:42:22Z
Adimora chidinma
15845
/* Ihe odide */
728587
wikitext
text/x-wiki
'''Atsede Kidanu''' bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị na onye nnọchi anya mba Etiopia.
== Akụkọ ndụ ==
Ọ bụ nwanyị mbụ nwetara nzere bachelọ na iwu na Mahadum Addis Ababa ma mesịa lekwasị anya na Iwu Mba Nile na ọmụmụ postgraduate ya. Site na 2001 ruo 2003 Atsede bụ Minista Consular nke Embassy nke Ethiopia na Pretoria, South Africa. <ref>{{Cite news|title=Africa needs peace to develop - Speaker|url=http://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/economy/artikel.php?ID=59869|accessdate=27 October 2016|work=Ghana Web|date=16 June 2004}}</ref> Ọ rụkwara ọrụ dị ka onye nnọchi anya na-adịgide adịgide nke Etiopia na African Union na chargé d'affaires na Minister Counsellor na Dakar, Senegal na ọrụ ndị ọzọ nke ndị nnọchi anya mba Etiopia, gụnyere ụlọ ọrụ nnọchiteanya na Accra, Ghana . <ref name="icc">{{Cite web|title=Delegations to the seventh session of the Assembly of States Parties to the Rome Statute of the International Criminal Court|publisher=[[International Criminal Court]]|date=8 April 2009|url=http://www.icc-cpi.int/iccdocs/asp_docs/ICC-ASP-7-INF.1.pdf|accessdate=21 September 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110616141210/http://www.icc-cpi.int/iccdocs/asp_docs/ICC-ASP-7-INF.1.pdf|archivedate=16 June 2011}}</ref>
Oriakụ Kidanu <ref name="icc"/> bụ onye isi oche nke kọmitii a na-ebo ebubo iweghachite ihe onwunwe ndị Etiopia e jidere na Eritrea mgbe Eritrea wakporo Etiopia; ọ bụkwa ruo mgbe a họpụtara ya na mba ofesi, onye otu National Task Force on the Illegal Trafficking of Human Persons. N'afọ 2011, o kwuru okwu na International Organization for Migration. <ref>{{Cite web|url=http://www.iom.ch/jahia/webdav/shared/shared/mainsite/activities/countries/docs/ethiopia/The-Migrant-2011-Vol2-Issue3.pdf|title=The Migrant|work=International Organization for Migration|accessdate=27 October 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161028084412/http://www.iom.ch/jahia/webdav/shared/shared/mainsite/activities/countries/docs/ethiopia/The-Migrant-2011-Vol2-Issue3.pdf|archivedate=28 October 2016}}</ref> Ọ kwusiri ike na gọọmentị Etiopia weere mmekọrịta ahụ "n'ụzọ siri ike na n'otu" ma ha ga-arụkọ ọrụ na IOC iji jikwaa mbata nke ọma.
Otu n'ime ndị nnọchi anya nwanyị ole na ole dị elu, Atsede bụkwa onye isi ụlọ ọrụ Africa Affairs Directorate, European and North America Affairs Directorate na International Treaties na Ngalaba nkwekọrịta nke Ministry of Foreign Affairs .O sonyela n'ọtụtụ mkparita ụka mba ụwa ama ama dịka Mgbakọ Mba Ndị Dị n'Otu na ọgbakọ ndị ọzọ na-anọchite anya Etiopia.Ọ na-eje ozi ugbu a dị ka osote onye isi nke ndị nnọchi anya Embassy nke Etiopia na Berlin N'ọnọdụ a, o nyeere aka na-eduzi ihe ngosi na Etiopia na "Alte Burg" na Germany.Ọ na-ejekwa ozi na Mission na UN na New York City, ma kwuo okwu gbasara nsogbụ ụmụ nwanyị na ahụ na 2009.O meela mkpọsa ka ụmụ nwanyị nwee oke ọrụ ka ukwuu na usoro mmepe mmekọrịta ọha na eze. <ref name="icc"/> <ref>{{Cite web|url=http://www.svz.de/lokales/prignitz/die-faszination-aethiopiens-id9728316.html|title=Die Faszination Äthiopiens|work=SVZ.de|language=German|accessdate=28 October 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161028085000/http://www.svz.de/lokales/prignitz/die-faszination-aethiopiens-id9728316.html|archivedate=28 October 2016}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.un.org/womenwatch/daw/documents/ga64/14/ETHIOPIA.pdf|title=Ethiopia|work=United Nations|accessdate=28 October 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161107224711/http://www.un.org/womenwatch/daw/documents/ga64/14/ETHIOPIA.pdf|archivedate=7 November 2016}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://reliefweb.int/sites/reliefweb.int/files/resources/D16F743F60D7C39849257650000C7672-Rapport_complet.pdf|title=Assemblée générale|work=ReliefWeb|accessdate=28 October 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161028085158/http://reliefweb.int/sites/reliefweb.int/files/resources/D16F743F60D7C39849257650000C7672-Rapport_complet.pdf|archivedate=28 October 2016}}</ref>
== Edensibịa ==
{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* [https://web.archive.org/web/20170706034850/http://aethiopien-botschaft.de/?page_id=1575 Ndị ọrụ]
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
9tui5tdqlsp5j3rfs8xgostnzmobuel
728588
728587
2026-09-28T16:43:21Z
Adimora chidinma
15845
Added defaultsort
728588
wikitext
text/x-wiki
'''Atsede Kidanu''' bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị na onye nnọchi anya mba Etiopia.
== Akụkọ ndụ ==
Ọ bụ nwanyị mbụ nwetara nzere bachelọ na iwu na Mahadum Addis Ababa ma mesịa lekwasị anya na Iwu Mba Nile na ọmụmụ postgraduate ya. Site na 2001 ruo 2003 Atsede bụ Minista Consular nke Embassy nke Ethiopia na Pretoria, South Africa. <ref>{{Cite news|title=Africa needs peace to develop - Speaker|url=http://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/economy/artikel.php?ID=59869|accessdate=27 October 2016|work=Ghana Web|date=16 June 2004}}</ref> Ọ rụkwara ọrụ dị ka onye nnọchi anya na-adịgide adịgide nke Etiopia na African Union na chargé d'affaires na Minister Counsellor na Dakar, Senegal na ọrụ ndị ọzọ nke ndị nnọchi anya mba Etiopia, gụnyere ụlọ ọrụ nnọchiteanya na Accra, Ghana . <ref name="icc">{{Cite web|title=Delegations to the seventh session of the Assembly of States Parties to the Rome Statute of the International Criminal Court|publisher=[[International Criminal Court]]|date=8 April 2009|url=http://www.icc-cpi.int/iccdocs/asp_docs/ICC-ASP-7-INF.1.pdf|accessdate=21 September 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110616141210/http://www.icc-cpi.int/iccdocs/asp_docs/ICC-ASP-7-INF.1.pdf|archivedate=16 June 2011}}</ref>
Oriakụ Kidanu <ref name="icc"/> bụ onye isi oche nke kọmitii a na-ebo ebubo iweghachite ihe onwunwe ndị Etiopia e jidere na Eritrea mgbe Eritrea wakporo Etiopia; ọ bụkwa ruo mgbe a họpụtara ya na mba ofesi, onye otu National Task Force on the Illegal Trafficking of Human Persons. N'afọ 2011, o kwuru okwu na International Organization for Migration. <ref>{{Cite web|url=http://www.iom.ch/jahia/webdav/shared/shared/mainsite/activities/countries/docs/ethiopia/The-Migrant-2011-Vol2-Issue3.pdf|title=The Migrant|work=International Organization for Migration|accessdate=27 October 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161028084412/http://www.iom.ch/jahia/webdav/shared/shared/mainsite/activities/countries/docs/ethiopia/The-Migrant-2011-Vol2-Issue3.pdf|archivedate=28 October 2016}}</ref> Ọ kwusiri ike na gọọmentị Etiopia weere mmekọrịta ahụ "n'ụzọ siri ike na n'otu" ma ha ga-arụkọ ọrụ na IOC iji jikwaa mbata nke ọma.
Otu n'ime ndị nnọchi anya nwanyị ole na ole dị elu, Atsede bụkwa onye isi ụlọ ọrụ Africa Affairs Directorate, European and North America Affairs Directorate na International Treaties na Ngalaba nkwekọrịta nke Ministry of Foreign Affairs .O sonyela n'ọtụtụ mkparita ụka mba ụwa ama ama dịka Mgbakọ Mba Ndị Dị n'Otu na ọgbakọ ndị ọzọ na-anọchite anya Etiopia.Ọ na-eje ozi ugbu a dị ka osote onye isi nke ndị nnọchi anya Embassy nke Etiopia na Berlin N'ọnọdụ a, o nyeere aka na-eduzi ihe ngosi na Etiopia na "Alte Burg" na Germany.Ọ na-ejekwa ozi na Mission na UN na New York City, ma kwuo okwu gbasara nsogbụ ụmụ nwanyị na ahụ na 2009.O meela mkpọsa ka ụmụ nwanyị nwee oke ọrụ ka ukwuu na usoro mmepe mmekọrịta ọha na eze. <ref name="icc"/> <ref>{{Cite web|url=http://www.svz.de/lokales/prignitz/die-faszination-aethiopiens-id9728316.html|title=Die Faszination Äthiopiens|work=SVZ.de|language=German|accessdate=28 October 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161028085000/http://www.svz.de/lokales/prignitz/die-faszination-aethiopiens-id9728316.html|archivedate=28 October 2016}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.un.org/womenwatch/daw/documents/ga64/14/ETHIOPIA.pdf|title=Ethiopia|work=United Nations|accessdate=28 October 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161107224711/http://www.un.org/womenwatch/daw/documents/ga64/14/ETHIOPIA.pdf|archivedate=7 November 2016}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://reliefweb.int/sites/reliefweb.int/files/resources/D16F743F60D7C39849257650000C7672-Rapport_complet.pdf|title=Assemblée générale|work=ReliefWeb|accessdate=28 October 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161028085158/http://reliefweb.int/sites/reliefweb.int/files/resources/D16F743F60D7C39849257650000C7672-Rapport_complet.pdf|archivedate=28 October 2016}}</ref>
== Edensibịa ==
{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* [https://web.archive.org/web/20170706034850/http://aethiopien-botschaft.de/?page_id=1575 Ndị ọrụ]
{{DEFAULTSORT:Kidanu, Atsede}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
tenexwxq1bvr5jxi1ldabg2aziy0x4s
728695
728588
2026-09-28T19:23:36Z
Adimora chidinma
15845
added databox
728695
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Atsede Kidanu''' bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị na onye nnọchi anya mba Etiopia.
== Akụkọ ndụ ==
Ọ bụ nwanyị mbụ nwetara nzere bachelọ na iwu na Mahadum Addis Ababa ma mesịa lekwasị anya na Iwu Mba Nile na ọmụmụ postgraduate ya. Site na 2001 ruo 2003 Atsede bụ Minista Consular nke Embassy nke Ethiopia na Pretoria, South Africa. <ref>{{Cite news|title=Africa needs peace to develop - Speaker|url=http://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/economy/artikel.php?ID=59869|accessdate=27 October 2016|work=Ghana Web|date=16 June 2004}}</ref> Ọ rụkwara ọrụ dị ka onye nnọchi anya na-adịgide adịgide nke Etiopia na African Union na chargé d'affaires na Minister Counsellor na Dakar, Senegal na ọrụ ndị ọzọ nke ndị nnọchi anya mba Etiopia, gụnyere ụlọ ọrụ nnọchiteanya na Accra, Ghana . <ref name="icc">{{Cite web|title=Delegations to the seventh session of the Assembly of States Parties to the Rome Statute of the International Criminal Court|publisher=[[International Criminal Court]]|date=8 April 2009|url=http://www.icc-cpi.int/iccdocs/asp_docs/ICC-ASP-7-INF.1.pdf|accessdate=21 September 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110616141210/http://www.icc-cpi.int/iccdocs/asp_docs/ICC-ASP-7-INF.1.pdf|archivedate=16 June 2011}}</ref>
Oriakụ Kidanu <ref name="icc"/> bụ onye isi oche nke kọmitii a na-ebo ebubo iweghachite ihe onwunwe ndị Etiopia e jidere na Eritrea mgbe Eritrea wakporo Etiopia; ọ bụkwa ruo mgbe a họpụtara ya na mba ofesi, onye otu National Task Force on the Illegal Trafficking of Human Persons. N'afọ 2011, o kwuru okwu na International Organization for Migration. <ref>{{Cite web|url=http://www.iom.ch/jahia/webdav/shared/shared/mainsite/activities/countries/docs/ethiopia/The-Migrant-2011-Vol2-Issue3.pdf|title=The Migrant|work=International Organization for Migration|accessdate=27 October 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161028084412/http://www.iom.ch/jahia/webdav/shared/shared/mainsite/activities/countries/docs/ethiopia/The-Migrant-2011-Vol2-Issue3.pdf|archivedate=28 October 2016}}</ref> Ọ kwusiri ike na gọọmentị Etiopia weere mmekọrịta ahụ "n'ụzọ siri ike na n'otu" ma ha ga-arụkọ ọrụ na IOC iji jikwaa mbata nke ọma.
Otu n'ime ndị nnọchi anya nwanyị ole na ole dị elu, Atsede bụkwa onye isi ụlọ ọrụ Africa Affairs Directorate, European and North America Affairs Directorate na International Treaties na Ngalaba nkwekọrịta nke Ministry of Foreign Affairs .O sonyela n'ọtụtụ mkparita ụka mba ụwa ama ama dịka Mgbakọ Mba Ndị Dị n'Otu na ọgbakọ ndị ọzọ na-anọchite anya Etiopia.Ọ na-eje ozi ugbu a dị ka osote onye isi nke ndị nnọchi anya Embassy nke Etiopia na Berlin N'ọnọdụ a, o nyeere aka na-eduzi ihe ngosi na Etiopia na "Alte Burg" na Germany.Ọ na-ejekwa ozi na Mission na UN na New York City, ma kwuo okwu gbasara nsogbụ ụmụ nwanyị na ahụ na 2009.O meela mkpọsa ka ụmụ nwanyị nwee oke ọrụ ka ukwuu na usoro mmepe mmekọrịta ọha na eze. <ref name="icc"/> <ref>{{Cite web|url=http://www.svz.de/lokales/prignitz/die-faszination-aethiopiens-id9728316.html|title=Die Faszination Äthiopiens|work=SVZ.de|language=German|accessdate=28 October 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161028085000/http://www.svz.de/lokales/prignitz/die-faszination-aethiopiens-id9728316.html|archivedate=28 October 2016}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.un.org/womenwatch/daw/documents/ga64/14/ETHIOPIA.pdf|title=Ethiopia|work=United Nations|accessdate=28 October 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161107224711/http://www.un.org/womenwatch/daw/documents/ga64/14/ETHIOPIA.pdf|archivedate=7 November 2016}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://reliefweb.int/sites/reliefweb.int/files/resources/D16F743F60D7C39849257650000C7672-Rapport_complet.pdf|title=Assemblée générale|work=ReliefWeb|accessdate=28 October 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161028085158/http://reliefweb.int/sites/reliefweb.int/files/resources/D16F743F60D7C39849257650000C7672-Rapport_complet.pdf|archivedate=28 October 2016}}</ref>
== Edensibịa ==
{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* [https://web.archive.org/web/20170706034850/http://aethiopien-botschaft.de/?page_id=1575 Ndị ọrụ]
{{DEFAULTSORT:Kidanu, Atsede}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
rp80l9dfspmrc7qw8c3vhfejidzvsil
Diana Ankomah
0
39100
728696
623694
2026-09-28T19:24:27Z
Adimora chidinma
15845
added databox
728696
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Diana Ankomah''' (amụrụ na 19 Septemba 1989) bụ onye mba Ghana na-agba bọọlụ na-agba ọsọ dị ka onye na-aga n'ihu na-agba otu egwuregwu bọọlụ ụmụ nwanyị Ghana.Ọ so na ndị otu ahụ na asọmpi ụmụ nwanyị Afrịka nke afọ 2014.Na ọkwa klọb ọ gbara maka Police Accra na Ghana. <ref>{{Cite web|url=http://www.ghanafa.org/pages/blackqueens/201409/9863.php|title=Black Queens name final 21 for AWC|date=27 September 2014|work=ghanafa.org|accessdate=26 October 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161027060544/http://www.ghanafa.org/pages/blackqueens/201409/9863.php|archivedate=27 October 2016}}</ref>
== Edensibia ==
<references />
{{Ghana squad 2010 African Women's Championship}}
{{DEFAULTSORT:Ankomah, Diana}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
flczevany0inzfvb1r9g49sswmk1rgr
Anika Smit
0
39101
728585
155242
2026-09-28T16:41:05Z
Adimora chidinma
15845
Added defaultsort
728585
wikitext
text/x-wiki
'''Anika Smit''' (amụrụ na 26 Mee 1986) bụ onye ọkachamara n'egwuregwu South Africa ọkachamara n'ịwụ elu .A maara ya nke ọma maka imeri ọla edo na 2006 Commonwealth Games na Melbourne.Ihe kacha mma nke onwe ya bụ mita 1.93 nwetara na 2007 na Potchefstroom.
== Ihe ndekọ asọmpi ==
{| {{AchievementTable}}
|-
!colspan="6"|Representing {{RSA}}
|-
|rowspan=3|2003
|[[2003 World Youth Championships in Athletics|World Youth Championships]]
|[[Sherbrooke, Canada]]
|5th
|1.78 m
|-
|[[Athletics at the 2003 All-Africa Games|All-Africa Games]]
|[[Abuja, Nigeria]]
|bgcolor=cc9966|3rd
|[[Athletics at the 2003 All-Africa Games – Women's high jump|1.80 m]]
|-
|[[Athletics at the 2003 Afro-Asian Games|Afro-Asian Games]]
|[[Hyderabad, India]]
|5th
|[[Athletics at the 2003 Afro-Asian Games – Results#High jump 2|1.70 m]]
|-
|2004
|[[2004 World Junior Championships in Athletics|World Junior Championships]]
|[[Grosseto, Italy]]
|10th
|[[2004 World Junior Championships in Athletics – Women's high jump|1.80 m]]
|-
|2005
|[[2005 African Junior Athletics Championships|African Junior Championships]]
|[[Radès, Tunisia]]
|bgcolor=gold|1st
|1.89 m
|-
|rowspan=2|2006
|[[Athletics at the 2006 Commonwealth Games|Commonwealth Games]]
|[[Melbourne, Australia]]
|bgcolor=gold|1st
|[[Athletics at the 2006 Commonwealth Games – Women's high jump|1.91 m]]
|-
|[[2006 African Championships in Athletics|African Championships]]
|[[Bambous, Mauritius]]
| –
|[[2006 African Championships in Athletics – Women's high jump|NM]]
|-
|2007
|[[Athletics at the 2007 All-Africa Games|All-Africa Games]]
|[[Algiers, Algeria]]
|bgcolor=silver|2nd
|[[Athletics at the 2007 All-Africa Games – Women's high jump|1.89 m]]
|-
|2008
|[[2008 African Championships in Athletics|African Championships]]
|[[Addis Ababa, Ethiopia]]
|bgcolor=gold|1st
|[[2008 African Championships in Athletics – Women's high jump|1.88 m]]
|-
|2011
|[[Athletics at the 2011 All-Africa Games|All-Africa Games]]
|[[Maputo, Mozambique]]
|4th
|[[Athletics at the 2011 All-Africa Games – Women's high jump|1.75 m]]
|-
|2012
|[[2012 African Championships in Athletics|African Championships]]
|[[Porto Novo, Benin]]
|bgcolor=silver|2nd
|[[2012 African Championships in Athletics – Women's high jump|1.86 m]]
|}
== Njikọ mpụga ==
* Anika SmitnaEgwuregwu Ụwa
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
{{DEFAULTSORT:Smit, Anika}}
75v8vy841icpw2bempw4b5u2ngotmmf
728697
728585
2026-09-28T19:24:59Z
Adimora chidinma
15845
added databox
728697
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Anika Smit''' (amụrụ na 26 Mee 1986) bụ onye ọkachamara n'egwuregwu South Africa ọkachamara n'ịwụ elu .A maara ya nke ọma maka imeri ọla edo na 2006 Commonwealth Games na Melbourne.Ihe kacha mma nke onwe ya bụ mita 1.93 nwetara na 2007 na Potchefstroom.
== Ihe ndekọ asọmpi ==
{| {{AchievementTable}}
|-
!colspan="6"|Representing {{RSA}}
|-
|rowspan=3|2003
|[[2003 World Youth Championships in Athletics|World Youth Championships]]
|[[Sherbrooke, Canada]]
|5th
|1.78 m
|-
|[[Athletics at the 2003 All-Africa Games|All-Africa Games]]
|[[Abuja, Nigeria]]
|bgcolor=cc9966|3rd
|[[Athletics at the 2003 All-Africa Games – Women's high jump|1.80 m]]
|-
|[[Athletics at the 2003 Afro-Asian Games|Afro-Asian Games]]
|[[Hyderabad, India]]
|5th
|[[Athletics at the 2003 Afro-Asian Games – Results#High jump 2|1.70 m]]
|-
|2004
|[[2004 World Junior Championships in Athletics|World Junior Championships]]
|[[Grosseto, Italy]]
|10th
|[[2004 World Junior Championships in Athletics – Women's high jump|1.80 m]]
|-
|2005
|[[2005 African Junior Athletics Championships|African Junior Championships]]
|[[Radès, Tunisia]]
|bgcolor=gold|1st
|1.89 m
|-
|rowspan=2|2006
|[[Athletics at the 2006 Commonwealth Games|Commonwealth Games]]
|[[Melbourne, Australia]]
|bgcolor=gold|1st
|[[Athletics at the 2006 Commonwealth Games – Women's high jump|1.91 m]]
|-
|[[2006 African Championships in Athletics|African Championships]]
|[[Bambous, Mauritius]]
| –
|[[2006 African Championships in Athletics – Women's high jump|NM]]
|-
|2007
|[[Athletics at the 2007 All-Africa Games|All-Africa Games]]
|[[Algiers, Algeria]]
|bgcolor=silver|2nd
|[[Athletics at the 2007 All-Africa Games – Women's high jump|1.89 m]]
|-
|2008
|[[2008 African Championships in Athletics|African Championships]]
|[[Addis Ababa, Ethiopia]]
|bgcolor=gold|1st
|[[2008 African Championships in Athletics – Women's high jump|1.88 m]]
|-
|2011
|[[Athletics at the 2011 All-Africa Games|All-Africa Games]]
|[[Maputo, Mozambique]]
|4th
|[[Athletics at the 2011 All-Africa Games – Women's high jump|1.75 m]]
|-
|2012
|[[2012 African Championships in Athletics|African Championships]]
|[[Porto Novo, Benin]]
|bgcolor=silver|2nd
|[[2012 African Championships in Athletics – Women's high jump|1.86 m]]
|}
== Njikọ mpụga ==
* Anika SmitnaEgwuregwu Ụwa
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
{{DEFAULTSORT:Smit, Anika}}
jqmr3fmglwo8nwzzui8mnni0c8hs36n
Odile Tetero
0
39187
728584
708693
2026-09-28T16:39:30Z
Adimora chidinma
15845
728584
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|Rwandan basketball player}}
{{Infobox basketball biography
| team = APR
| height_ft = 5
| height_in = 4
| nationality = Rwandan
| birth_date = 24 February 1998
| position = [[Point guard]]<ref name="Sikubwabo 2023 e147">{{cite web | last=Sikubwabo | first=Damas | title=Tetero on her impressive start to Zone V games | website=The New Times | date=2023-10-31 | url=https://www.newtimes.co.rw/article/11977/sports/basketball/tetero-on-her-impressive-start-to-zone-v-games | access-date=2024-03-18}}</ref>
}}
'''Odile Tetero''' (amụrụ na 24 Febụwarị 1998)<ref name="FIBA.basketball 1998 t072">{{cite web | title=Odile TETERO at the FIBA Women's AfroBasket 2023 | website=FIBA.basketball | date=1998-02-24 | url=https://www.fiba.basketball/womensafrobasket/2023/player/Odile-Tetero | access-date=2024-03-18}}</ref> bụ onye egwu bọọlu bọọlu nke Rwandan nke na-agba bọọlụ maka Ndị otu egwuregwu basketball ụmụnwaanyị nke Rwandan.
A kpọrọ ya onye egwuregwu kacha baa uru na asọmpi asọmpi Rwanda Basketball League (RBL) nke afọ 2022/2023. O nwetala nkwanye ùgwù dịka otu n'ime ndị nche kacha mma na bọọlụ basketball Rwandan.<ref name="Munyeshuri 2023 h734">{{cite web | last=Munyeshuri | first=Evode | title=Odile Tetero Scores 30 Points To Give APR WBBC A 2-1 Series Lead. | website=Ground Sports | date=2023-09-10 | url=https://ground-sports.com/odile-tetero-scores-30-points-to-give-apr-wbbc-a-2-1-series-lead/ | access-date=2024-03-18}}</ref>
==Ndụ mbido==
A mụrụ Odile na Karongi District, Western Province, Rwanda. Njem agụmakwụkwọ ya malitere na Karongi ebe ọ gụsịrị akwụkwọ na Gatwaro Primary School tupu ọ gaa College St Marie. Mgbe afọ ahụ gasịrị, ọ debanyere aha na Groupe Scolaire Officiel de Butare Scolaire (GSOB).
Site na 2016 ruo 2021, ọ gụrụ Anesthesiology na Mahadum nke Rwanda. Mgbe ọ gụchara akwụkwọ, ọ rụrụ ọrụ ahụike ya n'ụlọ ọgwụ Nyarugenge.
==Ọrụ==
Odile malitere ịgba bọọlụ n'oge ọ bụ nwata tupu ọ banye n'egwuregwu basketball na 2010.
Onye nkuzi Jovithe Kabarere chọtara ya mgbe ọ na-agba bọọlụ basketball n'ogige ma gbaa ya ume. Nke a gara n'ihu ka ọ sonyeere Groupe Scolaire Officiel de Butare]], ebe onye nkuzi Charles Mushumba ghọtara talent ya n'oge asọmpi. Nke a mere ka ọ sonyere na egwuregwu Federation of East Africa Secondary School Sports (FEASSA).<ref name="Sikubwabo 2024 y660">{{cite web | last=Sikubwabo | first=Damas | title=Odile Tetero: Rwandan medic starring on the basketball scene | website=The New Times | date=2024-01-17 | url=https://www.newtimes.co.rw/article/13812/sports/basketball/odile-tetero-rwandan-medic-starring-on-the-basketball-scene | access-date=2024-03-18}}</ref>
Odile malitere ọrụ bọọlụ basketball ọkachamara ya na otu IPRC-Huye na 2015.<ref>{{Cite web |date=2023-10-26 |title=Balancing Medicine and Basketball: Tetero’s Remarkable Journey |url=https://kura.rw/balancing-medicine-and-basketball-teteros-remarkable-journey/ |access-date=2024-03-18 |website=KURA |language=en-US |archive-date=2024-03-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240318122047/https://kura.rw/balancing-medicine-and-basketball-teteros-remarkable-journey/ |url-status=dead }}</ref>
Na 2019, ọ gbara asọmpi mba ụwa mbụ ya n'oge asọmpi Afrobasket na Uganda. Ọ sonyeere asọmpi basketball ụmụ nwanyị REG na 2021.<ref>{{Cite web |last=Nuwamanya |first=Amon |date=2021-12-16 |title=REG WBBC Signs Feza Ebengo, Two More Players |url=https://www.ktpress.rw/2021/12/reg-wbbc-signs-feza-ebengo-two-more-players/ |access-date=2024-03-18 |website=KT PRESS |language=en-US}}</ref> ebe o tinyere aka na mmeri mbụ nke otu ahụ na asọmpi liigi.
Na 2022, ọ sonyeere APR na nkwekọrịta afọ abụọ, otu ahụ nwetara asọmpi ahụ na 2023 Rwanda Women's Basketball League ebe Odile nwetara aha Onye egwuregwu kacha baa uru na asọmpi ikpeazụ.<ref name="Abayisenga 2023 p497">{{cite web | last=Abayisenga | first=Eddy | title=APR Claim the Women’s League Championship | website=KT PRESS | date=2023-09-16 | url=https://www.ktpress.rw/2023/09/apr-claim-the-womens-league-championship/ | access-date=2024-03-18}}</ref>
== Edensibia ==
{{DEFAULTSORT:Tetero, Odile}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
dm97w3ke1flzaf21a21509h1sz9bqa9
Simone Ackermann
0
39222
728568
155543
2026-09-28T15:42:31Z
Anastesia chi
23720
728568
wikitext
text/x-wiki
<ref>{{Cite web|url=https://www.olympedia.org/athletes/146400|title=Simone Ackermann|work=Olympedia|accessdate=27 July 2021}}</ref>'''Simone Ackermann''' (amụrụ n'ụbọchị mbụ n'ọnwa Febụwarị n'afọ 1990) bụ onye na-eme egwuregwu triathlete na South Afrika. <ref>{{Cite web|url=https://olympics.com/tokyo-2020/olympic-games/en/results/triathlon/results-women-s-individual-fnl-000100-.htm|title=Triathlon - Results|work=Tokyo 2020|accessdate=27 July 2021|archivedate=6 October 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211006102547/https://olympics.com/tokyo-2020/olympic-games/en/results/triathlon/results-women-s-individual-fnl-000100-.htm}}</ref> sonyere na Ihe omume summer Olympics ụmụ nwanyị n'afọ 2020 . [1]
== Edensibia ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Ackermann, Simone}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
0bvs88o7ydpm0carcbjnjk68f6qicm4
Lizel Moore
0
39224
728569
722265
2026-09-28T15:45:18Z
Anastesia chi
23720
Added default sort
728569
wikitext
text/x-wiki
'''Lizel Moore''' (born 29 June 1970 in Bloemfontein)<ref name="ITU">{{Cite web|url=http://www2.triathlon.org/profiles/prof-elite-women/lizel-moore-rsa.htm|title=Lizel Moore (RSA)|publisher=[[International Triathlon Union]]|accessdate=2008-01-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070929102646/http://www2.triathlon.org/profiles/prof-elite-women/lizel-moore-rsa.htm|archivedate=29 September 2007}}</ref> is an athlete from [[South Africa]], who competes in triathlon.
Moore meriri na triathlon Olympic mbụ na Olympic Summer 2000. Ọ nọrọ ebe nke iri atọ na ngụkọta oge nke 2:08:18.19.<ref>{{Cite news|url=http://sportsillustrated.cnn.com/olympics/results/2000/by_event/triathlon_olympic_triathlon.html|title=2000 Olympic Result – Triathlon: Olympic Triathlon|publisher=[[CNNSI.com]]|date=16 September 2000|accessdate=2008-01-15|archive-date=2012-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20121022055738/http://sportsillustrated.cnn.com/olympics/results/2000/by_event/triathlon_olympic_triathlon.html|url-status=dead}}</ref>
== Edensibia ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Moore, Lizel}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
py0bmd4qzd7o53fp866vybzqjdqxo9d
Joan Koudelka
0
39230
728570
155555
2026-09-28T15:49:33Z
Anastesia chi
23720
Fixed reference error and added default sort
728570
wikitext
text/x-wiki
Joan Mary Koudelka (amụrụ 14 Maachị 1948) bụ onye South Africa bụbu onye ọkpọ egwuregwu tennis<ref>{{Cite news|title=Close call for Miss Wilshire|url=https://news.google.com/newspapers?nid=2507&dat=19690618&id=B5tAAAAAIBAJ&sjid=FaUMAAAAIBAJ&pg=5279,3263016|work=[[The Glasgow Herald]]|date=18 June 1969}}</ref> <ref>{{Cite news|title=Koudelka "Vize" nach Coup|url=https://www.noz.de/deutschland-welt/sport/artikel/404884/koudelka-vize-nach-coup|work=[[Neue Osnabrücker Zeitung]]|date=25 February 2004|language=German}}</ref> na-asọ mpi na mbụ n'okpuru aha mbụ ya bụ '''Joan Wilshere''', tupu ọ lụọ onye egwuregwu tennis Czech bụ Štěpán Koudelka .
Koudelka meriri onye obodo ya Brenda Kirk iji mee agba nke abụọ nke asọmpi Wimbledon b a i1969. <ref>{{Cite news|title=Riessen and Froehling Advance To 2d Round of French Tennis|url=https://www.nytimes.com/1971/05/26/archives/riessen-and-froehling-advance-to-2d-round-of-french-tennis.html|work=[[The New York Times]]|date=26 May 1971}}</ref> ruru eru maka naanị French Open ya n'afọ 1971 ma Evonne Goolagong meriri ya na agba nke mbụ, onye gara n'ihu merie aha ahụ.
== Edensibia ==
{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* Joan KoudelkanaÒtù Tennis Ụmụ nwanyị
* Joan KoudelkanaÒtù Tennis Mba Nile
{{DEFAULTSORT:Koudelka, Joan}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
f1a94unkqolvttnyl0f5ct014fi7phs
Valerie Koortzen
0
39231
728571
176845
2026-09-28T15:51:37Z
Anastesia chi
23720
Added default sort
728571
wikitext
text/x-wiki
[[File:Tenniskampioenschappen te Hilversum, Krishnan (l) Valerie Forbes en Akhtar Ali, Bestanddeelnr 914-1567.jpg|thumb|Valerie Koortzen]]
<ref>{{Cite news|title=Tennis Outfits Plunge - But Nothing Drastic|url=https://www.newspapers.com/image/459068900|work=[[The Ottawa Citizen]]|date=27 June 1962}}</ref>'''Valerie Koortzen''' (amụrụ na 15 Febụwarị 1937) bụ onye South Africa bụbu onye na-eme egwuregwu tenis.
Koortzen, onye na-arụsi ọrụ ike na njem nleta n'afo mgbe 1950s na 1960s, mere ya ugboro abụọ na agba nke atọ nke Wimbledon Championships. Ọ bụ onye na-eme egwuregwu abụọ na Wimbledon na French Championships. Ọrụ <ref>{{Cite news|title=Pat Beaten|url=https://www.britishnewspaperarchive.co.uk/viewer/bl/0000104/19570722/153/0010|work=[[Western Mail (Wales)|Western Mail]]|date=22 July 1957}}</ref> gụnyere Düsseldorf n'afọ 1957, na-emeri Pat Ward na ngwụcha.
Site n'afọ 1956 ruo afọ 1971 ọ lụrụ onye na-egwu tenis bụ Gordon Forbes . <ref>{{Cite news|title=Gordon Forbes obituary|url=https://www.thetimes.co.uk/article/gordon-forbes-obituary-n2mg2vfxc|work=[[The Times]]|date=6 May 2022|language=en}}</ref>
== Edensibia ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Koortzen, Valerie}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
q361q9ulx0q382alh84bqx7rj10tnzl
Mareze Joubert
0
39235
728573
155563
2026-09-28T15:58:24Z
Anastesia chi
23720
Added default sort and databox
728573
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Mareze Joubert''' (amụrụ n'abalị iri na asatọ n'ọnwa Ọgọstụ n'afọ 1973) bụ onye South Africa bụbu onye na-eme egwuregwu tennis.
{| class="sortable wikitable" style="font-size:97%;"
!Result
!No.
!Date
!Tournament
!Surface
!Partner
!Opponents
!Score
|- style="background:lightblue;"
| style="background:#ffa07a;" |Loss
|1.
|{{dts|1993|6|12|format=dmy}}
|ITF Evansville, United States
|Hard
|{{flagicon|RSA|1928}} [[Rene Mentz]]
|{{flagicon|NED}} [[Carin Bakkum]] <br /><br /> {{flagicon|JPN}} [[Hiromi Nagano]]
|2–6, 2–6
|- bgcolor="#f0f8ff"
| style="background:#ffa07a;" |Loss
|2.
|{{dts|1993|6|26|format=dmy}}
|ITF Roanoke, United States
|Hard
|{{flagicon|CAN}} [[Vanessa Webb]]
|{{flagicon|JPN}} [[Ai Sugiyama]] <br /><br /> {{flagicon|JPN}} [[Yoshiko Sasano]]
|4–6, 3–6
|- bgcolor="#f0f8ff"
| style="background:#98fb98;" |Win
|3.
|{{dts|1994|1|17|format=dmy}}
|ITF Mcallen, United States
|Hard
|{{flagicon|USA}} [[Mamie Ceniza|Jean Ceniza]]
|{{flagicon|USA}} [[Tonya Evans]] <br /><br /> {{flagicon|USA}} [[Eleni Rossides]]
|7–6<sup>(2)</sup>, 6–2
|- bgcolor="#f0f8ff"
| style="background:#ffa07a;" |Loss
|4.
|{{dts|1994|1|24|format=dmy}}
|ITF Austin, United States
|Hard
|{{flagicon|USA}} Jean Ceniza
|{{flagicon|FRA}} [[Sophie Amiach]] <br /><br /> {{flagicon|AUS}} [[Tracey Morton-Rodgers]]
|6–7, 6–7
|- bgcolor="lightblue"
| style="background:#98fb98;" |Win
|5.
|24 July 1994
|ITF Salisbury, United States
|Hard
|{{flagicon|GRE}} [[Christína Papadáki]]
|{{flagicon|RSA}} [[Liezel Huber|Liezel Horn]] <br /><br /> {{flagicon|JPN}} [[Hiroko Mochizuki]]
|3–6, 6–1, 6–4
|- style="background:lightblue;"
| style="background:#ffa07a;" |Loss
|6.
|{{dts|1995|12|4|format=dmy}}
|ITF Port Pirie, Australia
|Hard
|{{flagicon|AUS}} [[Joanne Limmer]]
|{{flagicon|AUS}} [[Jenny Byrne]] <br /><br /> {{flagicon|AUS}} [[Catherine Barclay]]
|1–6, 3–6
|- bgcolor="#f0f8ff"
| style="background:#98fb98;" |Win
|7.
|16 June 1996
|ITF Hilton Head, United States
|Hard
|{{Flagicon|INA}} [[Liza Andriyani]]
|{{Flagicon|USA}} [[Dawn Buth]] <br /><br /> {{Flagicon|USA}} [[Stephanie Nickitas]]
|6–4, 6–4
|- bgcolor="f0f8ff"
| style="background:#98fb98;" |Win
|8.
|22 September 1997
|ITF Sunderland, United Kingdom
|Hard (i)
|{{flagicon|GBR}} [[Helen Crook]]
|{{flagicon|GBR}} [[Victoria Davies]] <br /><br /> {{flagicon|ISR}} [[Limor Gabai]]
|6–2, 6–4
|- bgcolor="f0f8ff"
| style="background:#98fb98;" |Win
|9.
|1 December 1997
|ITF Pretoria, South Africa
|Hard
|{{flagicon|RSA}} Helen Crook
|{{flagicon|RSA}} [[Lucinda Gibbs]] <br /><br /> {{flagicon|RSA}} [[Giselle Swart]]
|6–2, 7–5
|- bgcolor="#f0f8ff"
| style="background:#98fb98;" |Win
|10.
|{{dts|1998|4|25|format=dmy}}
|ITF Bournemouth, United Kingdom
|Clay
|{{flagicon|GBR}} [[Lizzie Jelfs]]
|{{flagicon|ISR}} Limor Gabai <br /><br /> {{flagicon|GBR}} Kate Warne-Holland
|6–3, 6–3
|- bgcolor="f0f8ff"
| style="background:#98fb98;" |Win
|11.
|{{dts|1998|7|18|format=dmy}}
|ITF Frinton, United Kingdom
|Grass
|{{flagicon|GBR}} Lizzie Jelfs
|{{flagicon|GBR}} Lucie Ahl <br /><br /> {{flagicon|GBR}} [[Amanda Wainwright]]
|6–2, 7–5
|- bgcolor="f0f8ff"
| style="background:#98fb98;" |Win
|12.
|27 July 1998
|ITF Ilkley, United Kingdom
|Grass
|{{flagicon|GBR}} Lizzie Jelfs
|{{flagicon|GBR}} Helen Crook <br /><br /> {{flagicon|GBR}} Victoria Davies
|6–3, 6–4
|- bgcolor="#f0f8ff"
| style="background:#98fb98;" |Win
|13.
|3 August 1998
|ITF Southsea, United Kingdom
|Grass
|{{flagicon|GBR}} Lizzie Jelfs
|{{flagicon|GRE}} [[Eleni Daniilidou]] <br /><br /> {{flagicon|GBR}} [[Lucy Wood (tennis)|Lucy Wood]]
|6–2, 6–3
|- bgcolor="f0f8ff"
| style="background:#98fb98;" |Win
|14.
|21 September 1998
|ITF Sunderland, United Kingdom
|Hard (i)
|{{flagicon|GBR}} Lizzie Jelfs
|{{flagicon|GBR}} Helen Crook <br /><br /> {{flagicon|GBR}} Victoria Davies
|6–1, 6–1
|- bgcolor="#f0f8ff"
| style="background:#ffa07a;" |Loss
|15.
|{{dts|1998|3|1|format=dmy}}
|ITF Warrnambool, Australia
|Grass
|{{flagicon|GBR}} Kate Warne Holland
|{{flagicon|AUS}} [[Kerry-Anne Guse]] <br /><br /> {{flagicon|AUS}} [[Trudi Musgrave]]
|4–6, 4–6
|- bgcolor="#f0f8ff"
| style="background:#ffa07a;" |Loss
|16.
|{{dts|1998|3|15|format=dmy}}
|ITF Albury, Australia
|Grass
|{{flagicon|GBR}} Kate Warne Holland
|{{flagicon|AUS}} Kerry-Anne Guse <br /><br /> {{flagicon|AUS}} Trudi Musgrave
|6–7, 3–6
|- bgcolor="#f0f8ff"
| style="background:#ffa07a;" |Loss
|17.
|{{dts|1998|3|22|format=dmy}}
|ITF Corowa, Australia
|Grass
|{{flagicon|GBR}} Kate Warne Holland
|{{flagicon|AUS}} Kerry-Anne Guse <br /><br /> {{flagicon|AUS}} Trudi Musgrave
|2–6, 6–1, 3–6
|- bgcolor="f0f8ff"
| style="background:#98fb98;" |Win
|18.
|25 April 1999
|ITF Hatfield, United Kingdom
|Hard
|{{flagicon|FRA}} [[Stéphanie Testard]]
|{{flagicon|GBR}} Kate Warne Holland <br /><br /> {{flagicon|GBR}} Victoria Davies
|6–1, 6–4
|- bgcolor="#f0f8ff"
| style="background:#ffa07a;" |Loss
|19.
|{{dts|1999|8|30|format=dmy}}
|ITF Kuroshio, Japan
|Hard
|{{flagicon|GBR}} Kate Warne Holland
|{{flagicon|AUS}} Kerry-Anne Guse <br /><br /> {{flagicon|JPN}} [[Maiko Inoue]]
|4–6, 6–7
|- bgcolor="#f0f8ff"
| style="background:#ffa07a;" |Loss
|20.
|{{dts|1999|9|13|format=dmy}}
|ITF Ibaraki, Japan
|Hard
|{{flagicon|GBR}} Kate Warne Holland
|{{flagicon|CHN}} [[Li Ting (tennis, born 1980)|Li Ting]] <br /><br /> {{flagicon|CHN}} [[Li Na]]
|6–7, 3–6
|- style="background:#f0f8ff;"
| style="background:#98fb98;" |Win
|21.
|19 March 2000
|ITF Benalla, Australia
|Grass
|{{flagicon|AUS}} [[Kylie Hunt]]
|{{flagicon|RSA}} [[Natalie Grandin]] <br /><br /> {{flagicon|RSA}} [[Nicole Rencken]]
|6–3, 6–2
|- style="background:#f0f8ff;"
| style="background:#ffa07a;" |Loss
|22.
|26 March 2000
|ITF Wodonga, Australia
|Grass
|{{flagicon|AUS}} Kylie Hunt
|{{flagicon|RSA}} Natalie Grandin <br /><br /> {{flagicon|RSA}} Nicole Rencken
|6–4, 6–4
|- style="background:#f0f8ff;"
| style="background:#98fb98;" |Win
|23.
|25 June 2000
|ITF Alkmaar, Netherlands
|Clay
|{{flagicon|AUS}} [[Nicole Sewell]]
|{{flagicon|ARG}} [[Erica Krauth]] <br /><br /> {{flagicon|ARG}} [[Vanessa Krauth]]
|w/o
|- style="background:#f0f8ff;"
| style="background:#ffa07a;" |Loss
|24.
|23 July 2000
|ITF Frinton, United Kingdom
|Grass
|{{flagicon|AUS}} Nicole Sewell
|{{flagicon|GBR}} Helen Crook <br /><br /> {{flagicon|GBR}} Victoria Davies
|2–6, 4–6
|- style="background:#f0f8ff;"
| style="background:#98fb98;" |Win
|25.
|13 August 2000
|ITF Bath, United Kingdom
|Clay
|{{flagicon|AUS}} Nicole Sewell
|{{flagicon|AUS}} [[Jenny Belobrajdic]] <br /><br /> {{flagicon|JPN}} [[Ayami Takase]]
|6–2, 6–2
|- bgcolor="#f0f8ff"
| style="background:#98fb98;" |Win
|26.
|8 July 2001
|ITF Amsterdam, Netherlands
|Clay
|{{flagicon|NED}} Andrea van den Hurk
|{{flagicon|INA}} [[Romana Tedjakusuma]] <br /><br /> {{flagicon|JPN}} [[Remi Tezuka]]
|6–2, 6–3
|}
== Ọrụ tenis ==
Joubert malitere ịsọ mpi na njem ọkachamara na mbido afọ 1990. O ruru ọkwa kachasị mma nke 245 n'ụwa ma ruo eru maka isi ihe abụọ Njem WTA Tour, na Japan Open na Birmingham Classic na 1994. <ref>{{Cite web|title=Tennis Abstract: Mareze Joubert WTA Match Results, Splits, and Analysis|url=http://www.tennisabstract.com/cgi-bin/wplayer.cgi?p=MarezeJoubert|work=www.tennisabstract.com}}</ref>'oge ọ na-arụ ọrụ, ọ meriri ngụkọta nke utu aha 18 na ITF Circuit, atọ na otu na 15 na abụọ.
N'afọ 2001, a kpọrọ ya ka ọ bụrụ otu South Africa Fed Cup ka ha soro Slovenia dị na Spen dịka onye nnọchi anya nkeji ikpeazụ Jessica Steck, onye na-enweghị ike nweta visa. Na-egwu egwuregwu tennis na Netherlands n'oge ahụ, Joubert mere njem na Spain ma gosipụta ya na roba abụọ, nke ya na Kim Grant meriri Maja Matevžič na Tina Pisnik.<ref>{{Cite news|title=Visa mix up forces Steck out|url=https://www.news24.com/xArchive/Archive/Visa-mix-up-forces-Steck-out-20010422|work=[[News24 (website)|News24]]|date=22 April 2001}}</ref>
== ITF Circuit finals ==
=== Ndị na-alụbeghị di: 12 (3 utu aha, 9 ndị na-esote) ===
{| class="wikitable" style="font-size:85%; width:12%;"
|Egwuregwu $ 25,000
|- style="background:#f0f8ff;"
|Egwuregwu $ 10,000
|}
{| class="sortable wikitable" style="font-size:97%;"
!Nsonaazụ
!Mba.
!Ụbọchị
!Egwuregwu
!Elu ya
!Onye mmegide
!Ihe ruru
|- bgcolor="#f0f8ff"
| style="background:#ffa07a;" |Mfu
|1.
|27 Septemba 1993
|ITF Johannesburg, South Africa
|O siri ike
|[[Karen van der Merwe]]
|4–6, 6–3, 0–6
|- style="background:lightblue;"
| style="background:#ffa07a;" |Mfu
|2.
|17 Eprel 1995
|ITF Plovdiv, Bulgaria
|Ọkpụkpụ ụrọ
|[[Marion Maruska]]
|0–6, 4–6
|- bgcolor="#f0f8ff"
| style="background:#ffa07a;" |Mfu
|3.
|16 June 1996
|ITF Hilton Head, United States
|O siri ike
|[[Ụlọ Ahịa Anne]]
|4–6, 5–7
|- style="background:#f0f8ff;"
| style="background:#ffa07a;" |Mfu
|4.
|19 Julaị 1997
|ITF Frinton, United Kingdom
|Ahịhịa
|[[Surina De Beer]]
|4–6, 4–6
|- style="background:#f0f8ff;"
| style="background:#98fb98;" |Mmeri
|5.
|27 Septemba 1997
|ITF Sunderland, United Kingdom
|Kapet (i)
|[[Natalia Egorova]]
|6–3, 1–6, 7–5
|- bgcolor="f0f8ff"
| style="background:#98fb98;" |Mmeri
|6.
|July 11, 1998
|ITF Felixstowe, United Kingdom
|Ahịhịa
|[[Lucie Ahl]]
|7–5, 6–3
|- bgcolor="f0f8ff"
| style="background:#98fb98;" |Mmeri
|7.
|27 Julaị 1998
|ITF Ilkley, United Kingdom
|Ahịhịa
|[[Claire Lyte]]
|6–3, 6–4
|- bgcolor="#f0f8ff"
| style="background:#ffa07a;" |Mfu
|8.
|18 Septemba 1999
|ITF Frinton, United Kingdom
|Ahịhịa
|[[Kate Warne Holland]]
|6–1, 4–6, 1–6
|- style="background:#f0f8ff;"
| style="background:#ffa07a;" |Mfu
|9.
|26 Machị 2000
|ITF Wodonga, Australia
|Ahịhịa
|[[Akiko Morigami]]
|1–6, 1–6
|- style="background:#f0f8ff;"
| style="background:#ffa07a;" |Mfu
|10.
|Eprel 2, 2000
|ITF Corowa, Australia
|Ahịhịa
|[[Melanie-Ann Clayton]]
|7–5, 3–6, 1–6
|- bgcolor="lightblue"
| style="background:#ffa07a;" |Mfu
|11.
|30 Julaị 2000
|ITF Dublin, Ireland
|Kapet
|Lucie Ahl
|2–6, 4–6
|- bgcolor="#f0f8ff"
| style="background:#ffa07a;" |Mfu
|12.
|20 Ọgọst 2000
|ITF London, England
|O siri ike
|[[Patty Van Acker]]
|4–6, 1–6
|}
=== Abụọ: 26 (15 utu aha, 11 nke abụọ) ===
{| class="sortable wikitable" style="font-size:97%;"
!Result
!No.
!Date
!Tournament
!Surface
!Partner
!Opponents
!Score
|- style="background:lightblue;"
| style="background:#ffa07a;" |Loss
|1.
|{{dts|1993|6|12|format=dmy}}
|ITF Evansville, United States
|Hard
|{{flagicon|RSA|1928}} [[Rene Mentz]]
|{{flagicon|NED}} [[Carin Bakkum]] <br /><br /> {{flagicon|JPN}} [[Hiromi Nagano]]
|2–6, 2–6
|- bgcolor="#f0f8ff"
| style="background:#ffa07a;" |Loss
|2.
|{{dts|1993|6|26|format=dmy}}
|ITF Roanoke, United States
|Hard
|{{flagicon|CAN}} [[Vanessa Webb]]
|{{flagicon|JPN}} [[Ai Sugiyama]] <br /><br /> {{flagicon|JPN}} [[Yoshiko Sasano]]
|4–6, 3–6
|- bgcolor="#f0f8ff"
| style="background:#98fb98;" |Win
|3.
|{{dts|1994|1|17|format=dmy}}
|ITF Mcallen, United States
|Hard
|{{flagicon|USA}} [[Mamie Ceniza|Jean Ceniza]]
|{{flagicon|USA}} [[Tonya Evans]] <br /><br /> {{flagicon|USA}} [[Eleni Rossides]]
|7–6<sup>(2)</sup>, 6–2
|- bgcolor="#f0f8ff"
| style="background:#ffa07a;" |Loss
|4.
|{{dts|1994|1|24|format=dmy}}
|ITF Austin, United States
|Hard
|{{flagicon|USA}} Jean Ceniza
|{{flagicon|FRA}} [[Sophie Amiach]] <br /><br /> {{flagicon|AUS}} [[Tracey Morton-Rodgers]]
|6–7, 6–7
|- bgcolor="lightblue"
| style="background:#98fb98;" |Win
|5.
|24 July 1994
|ITF Salisbury, United States
|Hard
|{{flagicon|GRE}} [[Christína Papadáki]]
|{{flagicon|RSA}} [[Liezel Huber|Liezel Horn]] <br /><br /> {{flagicon|JPN}} [[Hiroko Mochizuki]]
|3–6, 6–1, 6–4
|- style="background:lightblue;"
| style="background:#ffa07a;" |Loss
|6.
|{{dts|1995|12|4|format=dmy}}
|ITF Port Pirie, Australia
|Hard
|{{flagicon|AUS}} [[Joanne Limmer]]
|{{flagicon|AUS}} [[Jenny Byrne]] <br /><br /> {{flagicon|AUS}} [[Catherine Barclay]]
|1–6, 3–6
|- bgcolor="#f0f8ff"
| style="background:#98fb98;" |Win
|7.
|16 June 1996
|ITF Hilton Head, United States
|Hard
|{{Flagicon|INA}} [[Liza Andriyani]]
|{{Flagicon|USA}} [[Dawn Buth]] <br /><br /> {{Flagicon|USA}} [[Stephanie Nickitas]]
|6–4, 6–4
|- bgcolor="f0f8ff"
| style="background:#98fb98;" |Win
|8.
|22 September 1997
|ITF Sunderland, United Kingdom
|Hard (i)
|{{flagicon|GBR}} [[Helen Crook]]
|{{flagicon|GBR}} [[Victoria Davies]] <br /><br /> {{flagicon|ISR}} [[Limor Gabai]]
|6–2, 6–4
|- bgcolor="f0f8ff"
| style="background:#98fb98;" |Win
|9.
|1 December 1997
|ITF Pretoria, South Africa
|Hard
|{{flagicon|RSA}} Helen Crook
|{{flagicon|RSA}} [[Lucinda Gibbs]] <br /><br /> {{flagicon|RSA}} [[Giselle Swart]]
|6–2, 7–5
|- bgcolor="#f0f8ff"
| style="background:#98fb98;" |Win
|10.
|{{dts|1998|4|25|format=dmy}}
|ITF Bournemouth, United Kingdom
|Clay
|{{flagicon|GBR}} [[Lizzie Jelfs]]
|{{flagicon|ISR}} Limor Gabai <br /><br /> {{flagicon|GBR}} Kate Warne-Holland
|6–3, 6–3
|- bgcolor="f0f8ff"
| style="background:#98fb98;" |Win
|11.
|{{dts|1998|7|18|format=dmy}}
|ITF Frinton, United Kingdom
|Grass
|{{flagicon|GBR}} Lizzie Jelfs
|{{flagicon|GBR}} Lucie Ahl <br /><br /> {{flagicon|GBR}} [[Amanda Wainwright]]
|6–2, 7–5
|- bgcolor="f0f8ff"
| style="background:#98fb98;" |Win
|12.
|27 July 1998
|ITF Ilkley, United Kingdom
|Grass
|{{flagicon|GBR}} Lizzie Jelfs
|{{flagicon|GBR}} Helen Crook <br /><br /> {{flagicon|GBR}} Victoria Davies
|6–3, 6–4
|- bgcolor="#f0f8ff"
| style="background:#98fb98;" |Win
|13.
|3 August 1998
|ITF Southsea, United Kingdom
|Grass
|{{flagicon|GBR}} Lizzie Jelfs
|{{flagicon|GRE}} [[Eleni Daniilidou]] <br /><br /> {{flagicon|GBR}} [[Lucy Wood (tennis)|Lucy Wood]]
|6–2, 6–3
|- bgcolor="f0f8ff"
| style="background:#98fb98;" |Win
|14.
|21 September 1998
|ITF Sunderland, United Kingdom
|Hard (i)
|{{flagicon|GBR}} Lizzie Jelfs
|{{flagicon|GBR}} Helen Crook <br /><br /> {{flagicon|GBR}} Victoria Davies
|6–1, 6–1
|- bgcolor="#f0f8ff"
| style="background:#ffa07a;" |Loss
|15.
|{{dts|1998|3|1|format=dmy}}
|ITF Warrnambool, Australia
|Grass
|{{flagicon|GBR}} Kate Warne Holland
|{{flagicon|AUS}} [[Kerry-Anne Guse]] <br /><br /> {{flagicon|AUS}} [[Trudi Musgrave]]
|4–6, 4–6
|- bgcolor="#f0f8ff"
| style="background:#ffa07a;" |Loss
|16.
|{{dts|1998|3|15|format=dmy}}
|ITF Albury, Australia
|Grass
|{{flagicon|GBR}} Kate Warne Holland
|{{flagicon|AUS}} Kerry-Anne Guse <br /><br /> {{flagicon|AUS}} Trudi Musgrave
|6–7, 3–6
|- bgcolor="#f0f8ff"
| style="background:#ffa07a;" |Loss
|17.
|{{dts|1998|3|22|format=dmy}}
|ITF Corowa, Australia
|Grass
|{{flagicon|GBR}} Kate Warne Holland
|{{flagicon|AUS}} Kerry-Anne Guse <br /><br /> {{flagicon|AUS}} Trudi Musgrave
|2–6, 6–1, 3–6
|- bgcolor="f0f8ff"
| style="background:#98fb98;" |Win
|18.
|25 April 1999
|ITF Hatfield, United Kingdom
|Hard
|{{flagicon|FRA}} [[Stéphanie Testard]]
|{{flagicon|GBR}} Kate Warne Holland <br /><br /> {{flagicon|GBR}} Victoria Davies
|6–1, 6–4
|- bgcolor="#f0f8ff"
| style="background:#ffa07a;" |Loss
|19.
|{{dts|1999|8|30|format=dmy}}
|ITF Kuroshio, Japan
|Hard
|{{flagicon|GBR}} Kate Warne Holland
|{{flagicon|AUS}} Kerry-Anne Guse <br /><br /> {{flagicon|JPN}} [[Maiko Inoue]]
|4–6, 6–7
|- bgcolor="#f0f8ff"
| style="background:#ffa07a;" |Loss
|20.
|{{dts|1999|9|13|format=dmy}}
|ITF Ibaraki, Japan
|Hard
|{{flagicon|GBR}} Kate Warne Holland
|{{flagicon|CHN}} [[Li Ting (tennis, born 1980)|Li Ting]] <br /><br /> {{flagicon|CHN}} [[Li Na]]
|6–7, 3–6
|- style="background:#f0f8ff;"
| style="background:#98fb98;" |Win
|21.
|19 March 2000
|ITF Benalla, Australia
|Grass
|{{flagicon|AUS}} [[Kylie Hunt]]
|{{flagicon|RSA}} [[Natalie Grandin]] <br /><br /> {{flagicon|RSA}} [[Nicole Rencken]]
|6–3, 6–2
|- style="background:#f0f8ff;"
| style="background:#ffa07a;" |Loss
|22.
|26 March 2000
|ITF Wodonga, Australia
|Grass
|{{flagicon|AUS}} Kylie Hunt
|{{flagicon|RSA}} Natalie Grandin <br /><br /> {{flagicon|RSA}} Nicole Rencken
|6–4, 6–4
|- style="background:#f0f8ff;"
| style="background:#98fb98;" |Win
|23.
|25 June 2000
|ITF Alkmaar, Netherlands
|Clay
|{{flagicon|AUS}} [[Nicole Sewell]]
|{{flagicon|ARG}} [[Erica Krauth]] <br /><br /> {{flagicon|ARG}} [[Vanessa Krauth]]
|w/o
|- style="background:#f0f8ff;"
| style="background:#ffa07a;" |Loss
|24.
|23 July 2000
|ITF Frinton, United Kingdom
|Grass
|{{flagicon|AUS}} Nicole Sewell
|{{flagicon|GBR}} Helen Crook <br /><br /> {{flagicon|GBR}} Victoria Davies
|2–6, 4–6
|- style="background:#f0f8ff;"
| style="background:#98fb98;" |Win
|25.
|13 August 2000
|ITF Bath, United Kingdom
|Clay
|{{flagicon|AUS}} Nicole Sewell
|{{flagicon|AUS}} [[Jenny Belobrajdic]] <br /><br /> {{flagicon|JPN}} [[Ayami Takase]]
|6–2, 6–2
|- bgcolor="#f0f8ff"
| style="background:#98fb98;" |Win
|26.
|8 July 2001
|ITF Amsterdam, Netherlands
|Clay
|{{flagicon|NED}} Andrea van den Hurk
|{{flagicon|INA}} [[Romana Tedjakusuma]] <br /><br /> {{flagicon|JPN}} [[Remi Tezuka]]
|6–2, 6–3
|}
== Hụkwa ==
* Ndepụta nke ndị nnọchi anya otu Fed Cup nke South Africa
== Edensibia ==
{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* Mareze JoubertnaÒtù Tennis Ụmụ nwanyị
* Mareze JoubertnaÒtù Tennis Mba Nile
* Mareze JoubertnaIko Billie Jean King
{{DEFAULTSORT:Joubert, Mareze}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
dcgxfj3qm8uwhjzc063szgmyziqoruu
Liezel Huber
0
39236
728575
188062
2026-09-28T16:04:03Z
Anastesia chi
23720
Added default sort and databox
728575
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Liezel Huber''' (née Horn; amụrụ 21 Ọgọst 1976) bụ onye egwuregwu tennis lagoro ezumike nka South Africa nke nọchitere anya United States mba ụwa kemgbe August 2007. Huber emeriela aha Grand Slam anọ na okpukpu abụọ nke ụmụ nwanyị ya na onye mmekọ Cara Black, otu ya na Lisa Raymond. na utu aha abụọ agwakọtara na Bob Bryan. Na 12 Nọvemba 2007, ọ ghọrọ onye na-emekọ ụwa ọnụ nke 1 na okpukpu abụọ na Cara Black. Na 19 Eprel 2010, Huber ghọrọ naanị Nke 1 maka oge mbụ na ọrụ ya.
== Ndụ onwe ==
Mgbe ọ dị afọ iri na ise, ọ si South Africa kwaga United States ịga Van Der Meer Tennis Academy na Hilton Head, South Carolina na 1992. Huber ebiela na US wee bụrụ nwa amaala America na July 2007. <ref>{{Cite web |url=http://sportsillustrated.cnn.com/2009/writers/kevin_armstrong/05/07/liezel.huber/1.html |title=''Sports Illustrated'' profile |accessdate=2024-03-19 |archivedate=2012-11-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121102220739/http://sportsillustrated.cnn.com/2009/writers/kevin_armstrong/05/07/liezel.huber/1.html }}</ref> Ọ lụrụ Tony Huber, onye America, na Febụwarị 2000. N'afọ 2005, ọ malitere ntọala, 'Liezel's Cause', iji nweta ego ma chịkọta ihe ndị dị mkpa iji nyere ndị ajọ ifufe Katrina metụtara aka.
O sonyere United States na 2008 Beijing Olympics na abụọ, ya na onye bụbu World No. 1 (na otu na abụọ) Lindsay Davenport; ha abụọ meriri na nkeji iri na ise nke ikpeazụ. Na 2012 London Olympics, ya na Lisa Raymond sonyeere. <ref name=":0">{{Cite web|url=http://www.olympic.org/olympic-results/london-2012/tennis/doubles-w|title=London 2012 - Tennis - Women's Doubles|accessdate=17 September 2014|work=olympic.org|publisher=IOC}}</ref> abụọ ruru ọkara ikpeazụ, na-emeri Hlaváčková na Hradecká nke Czech Republic. <ref name=":0" /> wee merie Kirilenko na Petrova nke Russia na ọla nchara. <ref>{{Cite web|url=http://www.olympic.org/olympic-results/london-2012/tennis/mixed-doubles-x|title=London 2012 - Tennis - Mixed Doubles|accessdate=17 September 2014|work=olympic.org|publisher=IOC}}</ref>'egwuregwu abụọ, ya na Bob Bryan sonyeere ma merie na agba nke mbụ.
== Ọrụ ọkachamara ==
Liezel Huber bụ ọkachamara n'ọkachamara abụọ, ebe ọ nwetagoro otu n'ime ọrụ kachasị mma na ọzụzụ a. O nwetagoro utu aha ụmụ nwanyị iri isii na anọ n'ọrụ ya; nke 53 n'ime ha nọ na njem WTA na 11 na sekit ụmụ nwanyị ITF. N'ime ndị na-alụbeghị di, ihe kacha pụta na ọrụ ya ruru na nkeji iri na ise na asọmpi na Pattaya City na 2001, ebe Henrieta Nagyová meriri ya. Ọ sonye na egwuregwu Grand Slam abụọ bụ isi, meriri Lindsay Davenport na agba nke abụọ nke 1998 French Open. Ọ meriri na 1999 US Open agba nke mbụ na Raluca Sandu. Ọkwa onye ọkaibe kacha elu bụ mba ụwa. 131, nke o nwetara na 29 Maachị 1999. Ọ nwere ọtụtụ afọ asatọ mbụ na njem njem na ITF Circuit.
Huber enweela mmekọrịta ụmụ nwanyị na-aga nke ọma na Magdalena Maleeva, Ai Sugiyama, Martina Navratilova, Lindsay Davenport, Cara Black, Sania Mirza, Nadia Petrova, Bethanie Mattek-Sands, María José Martínez Sánchez na Lisa Raymond. Huber anọwo na ngwụcha nke Grand Slam anọ niile, na-emeri na ha niile ma ewezuga French Open. O jirila ndị mmekọ atọ nweta ngụkọ nke asọmpi ise Grand Slam n'asọmpi iri ya na ndị mmekọ anọ, wee mechaa dị ka ndepụta aha n'ime abụọ n'ime asọmpi abụọ agwakọtara abụọ.
Huber na onye [[Zimbabwe|Zimbabwean]] ya na ya na-arụkọ ọrụ Black mejupụtara ihe ọtụtụ ndị ọkachamara na tennis na-ewere dị ka otu n'ime ndị otu ụmụ nwanyị abụọ kachasị ukwuu n'akụkọ ihe mere eme n'etiti afọ 2005. na mmalite afọ 2010. Ha abụọ ruru asọmpi abụọ nke ụmụ nwanyị asaa, merie anọ. Duo ahụ meriri ngụkọta nke utu aha 29 ọnụ na WTA Tour. Njikọ ahụ gbasara na mberede n'ọnwa Eprel afọ 2010. <ref>{{Cite news|title=Zimbabwe: Cara Black, Huber Split|author=Collin Matiza|url=http://allafrica.com/stories/201004270066.html|date=27 April 2010|accessdate=12 September 2011}}</ref>
Huber enwetala ihe ịga nke ọma na ngwakọta abụọ, na-emeri utu aha abụọ na onye America na-eme ihe nkiri abụọ bụ Bob Bryan, na 2009 French Open na 2010 US Open. O ruru ọrụ mbụ ya na nwanne Bob Mike na 2001 Wimbledon Championship, na ngwụcha abụọ ọzọ, na 2005 Australian Open na Kevin Ullyett, na 2008 US Open na Jamie Murray.
Huber enwetala ihe ịga nke ọma na asọmpi Fed Cup nke mba. O nwetara ndekọ 9-3 na Ndị otu Fed Cup nke South Africa, na egwuregwu niile ma e wezụga otu bụ na abụọ. Huber bụzi onye isi otu United States Fed Cup, na-achịkọta ndekọ 6-2 na egwuregwu abụọ. Na asọmpi ahụ, Huber esorowo Julie Ditty, Vania King, Bethanie Mattek-Sands, Melanie Oudin, na Sloane Stephens.
== Final Grand Slam ==
=== Egwuregwu mmadụ Abụọ: 10 (5-5) ===
{| class="sortable wikitable" style="font-size:97%"
!Ihe si na ya pụta
!Afọ
! width="150" |Mmeri
!Elu ya
! width="200" |Onye mmekọ
! width="200" |Ndị na-emegide ya
! width="150" |Ihe ruru
|- bgcolor="#CCFFCC"
| style="background:#ffa07a;" |Onye nke abụọ
|2004
|Wimbledon
|Ahịhịa
|Ai Sugiyama
|
|6–3, 7–6<sup>(7–5)</sup>
|- bgcolor="EBC2AF"
| style="background:#ffa07a;" |Onye nke abụọ
|2005
|French Open
|Ọkpụkpụ ụrọ
|Ihu ojii
|
|4–6, 6–3, 6–3
|- bgcolor="#CCFFCC"
| style="background:#98fb98;" |Onye mmeri
|2005
|Wimbledon
|Ahịhịa
|Ihu ojii
|
|6–2, 6–1
|- style="background:#ffc;"
| style="background:#98fb98;" |Onye mmeri
|2007
|Australian Open
|O siri ike
|Ihu ojii
|
|6–4, 6–7<sup>(4–7)</sup>, 6–1
|- bgcolor="#CCFFCC"
| style="background:#98fb98;" |Onye mmeri
|2007
|Wimbledon
|Ahịhịa
|Ihu ojii
|[[Katarina Srebotnik]] Ai Sugiyama<br />
|3–6, 6–3, 6–2
|- bgcolor="#CCCCFF"
| style="background:#98fb98;" |Onye mmeri
|2008
|US Open
|O siri ike
|Ihu ojii
|
|6–3, 7–6<sup>(10–8)</sup>
|- bgcolor="CCCCFF"
| style="background:#ffa07a;" |Onye nke abụọ
|2009
|US Open
|O siri ike
|Ihu ojii
|
|6–2, 6–2
|- style="background:#ffc;"
| style="background:#ffa07a;" |Onye nke abụọ
|2010
|Australian Open
|O siri ike
|Ihu ojii
|Serena Williams Venus Williams<br />
|6–4, 6–3
|- bgcolor="CCCCFF"
| style="background:#ffa07a;" |Onye nke abụọ
|2010
|US Open
|O siri ike
|
|[[Eze Vania]]
[[Yaroslava Shvedova]]
|2–6, 6–4, 7–6<sup>(7–4)</sup>
|- bgcolor="#CCCCFF"
| style="background:#98fb98;" |Onye mmeri
|2011
|US Open
|O siri ike
|Lisa Raymond
|Eze Vania Yaroslava Shvedova<br />
|4–6, 7–6<sup>(7–5)</sup>, 7–6<sup>(7–3)</sup>
|}
=== Abụọ ngwakọta: 5 (2-3) ===
{| class="sortable wikitable" style="font-size:97%"
!Ihe si na ya pụta
!Afọ
! width="150" |Mmeri
!Elu ya
! width="200" |Onye mmekọ
! width="200" |Ndị na-emegide ya
! width="150" |Ihe ruru
|- bgcolor="#CCFFCC"
| bgcolor="FFA07A" |Onye nke abụọ
|2001
|Wimbledon
|Ahịhịa
|
|[[Leoš Friedl]]
[[Daniela Hantuchová]]
|4-6, 6-3, 6-2
|- style="background:#ffc;"
| bgcolor="FFA07A" |Onye nke abụọ
|2005
|Australian Open
|O siri ike
|
|[[Scott Draper]] [[Samantha Stosur]]
|6–2, 2–6, [10–6]
|- bgcolor="#CCCCFF"
| bgcolor="FFA07A" |Onye nke abụọ
|2008
|US Open
|O siri ike
|
|Leander Paes Cara Black
[[Cara Black|Ihu ojii]]
|7–6<sup>(8–6)</sup>, 6–4
|- bgcolor="#EBC2AF"
| style="background:#98fb98;" |Onye mmeri
|2009
|French Open
|Ọkpụkpụ ụrọ
|
|[[Eze Vania]]
[[Marcelo Melo]]
|5–7, 7–6<sup>(7–5)</sup>, [10–7]
|- bgcolor="#CCCCFF"
| style="background:#98fb98;" |Onye mmeri
|2010
|US Open
|O siri ike
|Bob Bryan
|
|6–4, 6–4
|}
=== Egwuregwu abụọ: 1 Egwuregwu ọla nchara (0-1) ===
{| class="sortable wikitable"
!Ihe si na ya pụta
!Afọ
! width="200" |Mmeri
!Elu ya
! width="180" |Onye mmekọ
! width="180" |Ndị na-emegide ya
! width="150" |Ihe ruru
|- bgcolor="FFEA5C"
| bgcolor="yellow" |Ebe nke anọ
|2012
|Olimpik nke London
|Ahịhịa
|
|[[Maria Kirilenko]]
[[Nadia Petrova]]
|6-4, 4-6, 1-6
|}
== Egwuregwu ikpeazụ nke WTA ==
=== Abụọ: 92 (53-39) ===
{| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed"
!Onye mmeri - Akụkọ ifo
|-
| bgcolor="f3e6d7" |Egwuregwu Grand Slam (5-5)
|-
| bgcolor="ffffcc" |Mmeri njem (3-1)
|-
| bgcolor="e9e9e9" |Onye isi na Onye isi 5 (14-11)
|-
| bgcolor="d4f1c5" |Nke mbụ (19-15)
|-
|Mba Nile (12-7)
|}
== ITF ikpeazụ ==
=== Ndị na-alụbeghị di (0-4) ===
{| class="wikitable" style="font-size:85%;" width="15%"
|Egwuregwu $ 100,000
|- style="background:#f7e98e;"
|Egwuregwu $75,000
|- style="background:#addfad;"
|Egwuregwu $ 50,000
|- style="background:lightblue;"
|Egwuregwu $ 25,000
|- style="background:#f0f8ff;"
|Egwuregwu $ 10,000
|}
{| class="wikitable" style="font-size:97%;" width="1050"
!Ihe si na ya pụta
!Mba.
!Ụbọchị
!Egwuregwu
!Elu ya
!Onye mmekọ
!Ndị na-emegide ya
!Ihe ruru
|- style="background:#f0f8ff;"
| style="background:#ffa07a;" |Onye nke abụọ
|1.
|29 Machị 1992
|Harare, Zimbabwe
|O siri ike
|Jennie McMahon
|[[Julia Muir]] Sally McDonald<br />
|6–2, 4–6, 5–7
|- style="background:#f0f8ff;"
| style="background:#ffa07a;" |Onye nke abụọ
|2.
|12 Eprel 1992
|Gaborone, Botswana
|O siri ike
|Estelle Gevers
|[[Elizma Nortje]] Louise Venter<br />
|0–6, 7–6<sup>(7–2)</sup>, 4–6
|- style="background:#f0f8ff;"
| style="background:#ffa07a;" |Onye nke abụọ
|3.
|23 Ọgọst 1992
|Cuernavaca, Mexico
|O siri ike
|Estelle Gevers
|[[Cláudia Chabalgoity]] [[Isabela Petrov]]<br />
|5–7, 7–5, 2–6
|- style="background:#f0f8ff;"
| style="background:#ffa07a;" |Onye nke abụọ
|4.
|16 Mee 1993
|Basingstoke, Great Britain
|O siri ike
|[[Sabine Has|Sabine Haas]]
|[[Ọdọ mmiri Valda|Ọdọ Mmiri Valda]] [[Robyn Mawdsley]]<br />
|6–3, 4–6, 1–6
|- style="background:#f0f8ff;"
| bgcolor="98FB98" |Onye mmeri
|5.
|4 Ọktoba 1993
|Pretoria, South Africa
|O siri ike
|[[Rene Mentz]]
|[[Surina De Beer]] Karen van der Merwe<br />
|7–6<sup>(7–4)</sup>, 7–5
|- style="background:#addfad;"
| style="background:#98fb98;" |Onye mmeri
|6.
|8 Mee 1994
|San Luis Potosí, Mexico
|O siri ike
|[[Mariaan nke Swardt]]
|[[Michelle Jackson-Nobrega]] [[Katarzyna Teodorovicz|Katarzyna Teodorowicz]]<br />
|4–6, 6–3, 6–4
|- style="background:lightblue;"
| style="background:#ffa07a;" |Onye nke abụọ
|7.
|24 Julaị 1994
|Salisbury, United States
|O siri ike
|[[Hiroko Mochizuki]]
|[[Mareze Joubert]] [[Christina Papadáki|Christína Papadáki]]<br />
|6–3, 1–6, 4–6
|- style="background:#addfad;"
| style="background:#98fb98;" |Onye mmeri
|8.
|19 Mee 1996
|[[Atens]], Gris
|Ọkpụkpụ ụrọ
|Christína Papadáki
|[[Angela Lettiere]] [[Corina Morariu]]<br />
|7–5, 6–2
|- style="background:lightblue;"
| bgcolor="98FB98" |Onye mmeri
|9.
|29 Julaị 1996
|Roanoke, United States
|O siri ike
|[[Nino Louarsabishvili]]
|[[Rebecca Jensen]] [[Shannan McCarthy]]<br />
|6–4, 6–4
|- style="background:lightblue;"
| bgcolor="FFA07A" |Onye nke abụọ
|10.
|August 18, 1996
|Bronx, United States
|O siri ike
|Christína Papadáki
|Nanne Dahlman Clare Wood<br />[[Osisi Clare]]
|2–6, 3–6
|- style="background:lightblue;"
| bgcolor="98FB98" |Onye mmeri
|11.
|23 Machị 1997
|Osisi, United States
|O siri ike
|[[Nancy Febụwarị|Nancy Feber]]
|Sabine Haas [[Kristina Triska]]<br />
|6–1, 6–2
|- style="background:#addfad;"
| bgcolor="FFA07A" |Onye nke abụọ
|12.
|12 Ọktoba 1997
|Sedona, United States
|O siri ike
|[[Paola Suárez]]
|[[Cistalina Cristia|Cătălina Cristea]] Corina Morariu<br />
|5–7, 2–6
|- style="background:lightblue;"
| bgcolor="98FB98" |Onye mmeri
|13.
|29 Machị 1997
|Osisi, United States
|O siri ike
|[[Els Callens|Ndị Callens]]
|[[Nathalie Dechy]] [[Lea Ghirardi]]<br />
|6–4, 6–2
|- style="background:#addfad;"
| style="background:#98fb98;" |Onye mmeri
|14.
|10 Mee 1998
|Cardiff, Great Britain
|Ọkpụkpụ ụrọ
|[[Katarina Srebotnik]]
|[[Petra Langrová]] [[Nancy Febụwarị|Nancy Feber]]<br />
|6–4, 6–3
|- style="background:#f7e98e;"
| bgcolor="FFA07A" |Onye nke abụọ
|15.
|August 2, 1998
|Salt Lake City, United States
|O siri ike
|[[Karin Kschwendt]]
|Mariaan de Swardt [[Samantha Smith (tennis)|Samantha Smith]]<br />
|2–6, 2–6
|- style="background:#addfad;"
| style="background:#98fb98;" |Onye mmeri
|16.
|21 Septemba 1998
|[[Seattle]], United States
|O siri ike
|Ndị Callens
|[[Lilia Osterloh]] [[Mashona Washington]]<br />
|6–2, 3–6, 6–3
|- style="background:#addfad;"
| bgcolor="FFA07A" |Onye nke abụọ
|17.
|1 Nọvemba 1998
|Austin, United States
|O siri ike
|[[Nannie de Villiers]]
|[[Maureen Drake]] [[Lindsay Lee-Waters]]<br />
|1–6, 1–6
|- style="background:lightblue;"
| style="background:#98fb98;" |Onye mmeri
|18.
|21 Febụwarị 1999
|Midland, United States
|Ike (i)
|Samantha Smith
|[[Kirstin Freye]] [[Sonya Jeyaseelan]]<br />
|7–6<sup>(8–6)</sup>, 0–6, 7–5
|- style="background:lightblue;"
| bgcolor="98FB98" |Onye mmeri
|19.
|15 Ọktoba 2000
|Miramar, United States
|Ọkpụkpụ ụrọ
|[[Lisa McShea]]
|[[Rossana de los Ríos]] [[Samantha Reeves]]<br />
|5–3, 4–1, 4–1
|- style="background:#addfad;"
| style="background:#98fb98;" |Onye mmeri
|20.
|27 Nọvemba 2000
|Tucson, United States
|O siri ike
|[[Katalin Marosi]]
|[[Dawn Buth]] [[Jolene Watanabe]]<br />
|6–4, 6–2
|}
{{Reflist}}
{| class="wikitable" style="text-align:center;font-size:88%"
! width="150" |Tournament
! width="35" |1993
! width="39" |1994
! width="39" |1995
! width="39" |1996
! width="39" |1997
! width="39" |1998
! width="39" |1999
! width="39" |2000
! width="39" |2001
! width="39" |2002
! width="39" |2003
! width="39" |2004
! width="39" |2005
! width="39" |2006
! width="39" |2007
! width="39" |2008
! width="39" |2009
! width="39" |2010
! width="39" |2011
! width="39" |2012
! width="39" |2013
! width="39" |2014
! width="60" |SR
! width="60" |W–L
|-
| colspan="25" align="left" |'''Grand Slam tournaments'''
|-
| align="left" |Australian Open
|<small>A</small>
|<small>A</small>
| bgcolor="#afeeee" |2R
|<small>A</small>
|<small>A</small>
| bgcolor="afeeee" |1R
| bgcolor="afeeee" |1R
|<small>A</small>
| bgcolor="afeeee" |2R
| bgcolor="afeeee" |3R
|<small>A</small>
| bgcolor="yellow" |SF
| bgcolor="afeeee" |2R
| bgcolor="afeeee" |3R
| bgcolor="lime" |<nowiki><b id="mwCMU">W</b></nowiki>
| bgcolor="ffebcd" |QF
| bgcolor="ffebcd" |QF
| bgcolor="thistle" |F
| bgcolor="yellow" |SF
| bgcolor="ffebcd" |QF
| bgcolor="afeeee" |3R
| bgcolor="afeeee" |3R
|1 / 16
|37–15
|-
| align="left" |French Open
|<small>A</small>
|<small>A</small>
| bgcolor="afeeee" |1R
|<small>A</small>
| bgcolor="afeeee" |2R
| bgcolor="afeeee" |1R
| bgcolor="afeeee" |3R
| bgcolor="ffebcd" |QF
| bgcolor="afeeee" |2R
| bgcolor="yellow" |SF
| bgcolor="afeeee" |1R
| bgcolor="afeeee" |1R
| bgcolor="thistle" |F
| bgcolor="afeeee" |2R
| bgcolor="yellow" |SF
| bgcolor="yellow" |SF
| bgcolor="yellow" |SF
| bgcolor="yellow" |SF
| bgcolor="yellow" |SF
| bgcolor="afeeee" |1R
| bgcolor="afeeee" |1R
| bgcolor="afeeee" |3R
|0 / 19
|38–19
|-
| align="left" |Wimbledon
|<small>A</small>
|<small>A</small>
| bgcolor="afeeee" |1R
|<small>A</small>
| bgcolor="afeeee" |1R
| bgcolor="afeeee" |1R
| bgcolor="yellow" |SF
| bgcolor="afeeee" |2R
| bgcolor="afeeee" |1R
| bgcolor="afeeee" |2R
| bgcolor="afeeee" |3R
| bgcolor="thistle" |F
| bgcolor="lime" |<nowiki><b id="mwCSQ">W</b></nowiki>
| bgcolor="ffebcd" |QF
| bgcolor="lime" |<nowiki><b id="mwCSk">W</b></nowiki>
| bgcolor="yellow" |SF
| bgcolor="yellow" |SF
| bgcolor="yellow" |SF
| bgcolor="ffebcd" |QF
| bgcolor="yellow" |SF
| bgcolor="afeeee" |3R
| bgcolor="afeeee" |2R
|2 / 19
|50–17
|-
| align="left" |US Open
|<small>A</small>
|<small>A</small>
| bgcolor="afeeee" |1R
| bgcolor="afeeee" |1R
|<small>A</small>
| bgcolor="afeeee" |1R
| bgcolor="ffebcd" |QF
| bgcolor="afeeee" |2R
| bgcolor="afeeee" |2R
| bgcolor="afeeee" |2R
| bgcolor="ffebcd" |QF
| bgcolor="ffebcd" |QF
|<small>A</small>
| bgcolor="afeeee" |3R
| bgcolor="afeeee" |2R
| bgcolor="lime" |<nowiki><b id="mwCV0">W</b></nowiki>
| bgcolor="thistle" |F
| bgcolor="thistle" |F
| bgcolor="lime" |<nowiki><b id="mwCWQ">W</b></nowiki>
| bgcolor="afeeee" |3R
| bgcolor="afeeee" |3R
|<small>A</small>
|2 / 17
|41–15
|-
! style="text-align:left" |Win–loss
!0–0
!0–0
!1–4
!0–1
!1–2
!0–4
!9–4
!5–3
!3–4
!8–4
!5–3
!12–4
!12–2
!7–4
!17–2
!17–3
!16–4
!18–4
!17–3
!9–4
!6–4
!5–3
!5 / 70
!165–65
|-
| colspan="30" align="left" |'''Olympic Games'''
|-
| align="left" |Summer Olympics
| colspan="3" style="color:#767676" |Not Held
|<small>A</small>
| colspan="3" style="color:#767676" |Not Held
| bgcolor="afeeee" |1R
| colspan="3" style="color:#767676" |Not Held
|<small>A</small>
| colspan="3" style="color:#767676" |Not Held
| bgcolor="ffebcd" |QF
| colspan="3" style="color:#767676" |Not Held
| bgcolor="yellow" |SF
| colspan="2" style="color:#767676" |NH
|0 / 3
|4–3
|-
| colspan="30" align="left" |'''Year-end championships'''
|-
| align="left" |Tour Championships
|<small>A</small>
|<small>A</small>
|<small>A</small>
|<small>A</small>
|<small>A</small>
|<small>A</small>
|<small>A</small>
|<small>A</small>
|<small>A</small>
| bgcolor="ffebcd" |QF
|<small>A</small>
|<small>A</small>
|<small>A</small>
|<small>A</small>
| bgcolor="lime" |'''W'''
| bgcolor="lime" |'''W'''
| bgcolor="thistle" |F
|<small>A</small>
| bgcolor="lime" |'''W'''
| bgcolor="yellow" |SF
|<small>A</small>
|<small>A</small>
|3 / 6
|7–3
|-
| colspan="30" align="left" |'''Premier Mandatory tournaments'''
|-
| align="left" |Indian Wells
| colspan="3" style="color:#767676" |Tier II
|<small>A</small>
|<small>A</small>
|<small>A</small>
| bgcolor="afeeee" |1R
|<small>A</small>
| bgcolor="afeeee" |2R
| bgcolor="ffebcd" |QF
| bgcolor="afeeee" |2R
| bgcolor="afeeee" |2R
| bgcolor="afeeee" |2R
|<small>A</small>
|<small>A</small>
|<small>A</small>
| bgcolor="afeeee" |2R
| bgcolor="ffebcd" |QF
| bgcolor="ffebcd" |QF
| bgcolor="lime" |'''W'''
| bgcolor="afeeee" |1R
| bgcolor="afeeee" |1R
|1 / 12
|16–11
|-
| align="left" |Miami
|<small>A</small>
|<small>A</small>
| bgcolor="afeeee" |2R
|<small>A</small>
|<small>A</small>
| bgcolor="afeeee" |1R
| bgcolor="afeeee" |1R
| bgcolor="yellow" |SF
| bgcolor="yellow" |SF
| bgcolor="yellow" |SF
| bgcolor="lime" |'''W'''
| bgcolor="ffebcd" |QF
| bgcolor="yellow" |SF
| bgcolor="thistle" |F
| bgcolor="thistle" |F
| bgcolor="thistle" |F
| bgcolor="afeeee" |2R
| bgcolor="afeeee" |1R
| bgcolor="thistle" |F
| bgcolor="afeeee" |1R
| bgcolor="ffebcd" |QF
| bgcolor="afeeee" |1R
|1 / 18
|38–17
|-
| align="left" |Madrid
| colspan="16" style="color:#767676" |Not Held
| bgcolor="lime" |'''W'''
| bgcolor="afeeee" |2R
| bgcolor="afeeee" |2R
| bgcolor="afeeee" |2R
| bgcolor="afeeee" |1R
| bgcolor="afeeee" |1R
|1 / 6
|4–5
|-
| align="left" |Beijing
| colspan="1" style="color:#767676" |NH
| colspan="3" style="color:#767676" |Tier IV
| colspan="3" style="color:#767676" |Not Held
| colspan="3" style="color:#767676" |Tier IV
| colspan="6" style="color:#767676" |Tier II
| bgcolor="ffebcd" |QF
| bgcolor="afeeee" |2R
| bgcolor="yellow" |SF
|<small>A</small>
| bgcolor="afeeee" |2R
|<small>A</small>
|0 / 4
|4–4
|-
| colspan="30" align="left" |'''Premier 5 tournaments'''
|-
| align="left" |Dubai
| colspan="8" style="color:#767676" |Not Held
| colspan="8" style="color:#767676" |Tier II
| bgcolor="lime" |'''W'''
| bgcolor="yellow" |SF
| bgcolor="lime" |'''W'''
| colspan="3" style="color:#767676" |Premier
|2 / 3
|9–1
|-
| align="left" |Doha
| colspan="8" style="color:#767676" |Not Held
| colspan="3" style="color:#767676" |Tier III
| colspan="4" style="color:#767676" |Tier II
| bgcolor="thistle" |F
| colspan="2" style="color:#767676" |Not Held
| colspan="1" style="color:#767676" |P
| bgcolor="lime" |'''W'''
| bgcolor="afeeee" |1R
| bgcolor="afeeee" |2R
|1 / 4
|8–3
|-
| align="left" |Rome
|<small>A</small>
|<small>A</small>
|<small>A</small>
|<small>A</small>
|<small>A</small>
|<small>A</small>
| bgcolor="afeeee" |1R
|<small>A</small>
| bgcolor="ffebcd" |QF
| bgcolor="afeeee" |1R
| bgcolor="ffebcd" |QF
| bgcolor="afeeee" |2R
| bgcolor="lime" |'''W'''
| bgcolor="afeeee" |2R
| bgcolor="yellow" |SF
| bgcolor="ffebcd" |QF
| bgcolor="ffebcd" |QF
| bgcolor="yellow" |SF
| bgcolor="afeeee" |2R
| bgcolor="yellow" |SF
| bgcolor="afeeee" |2R
| bgcolor="afeeee" |2R
|1 / 15
|15–14
|-
| align="left" |Montreal/Toronto
|<small>A</small>
|<small>A</small>
|<small>A</small>
|<small>A</small>
|<small>A</small>
|<small>A</small>
|<small>A</small>
| bgcolor="afeeee" |2R
| bgcolor="afeeee" |1R
| bgcolor="yellow" |SF
| bgcolor="yellow" |SF
| bgcolor="thistle" |F
|<small>A</small>
|<small>A</small>
| bgcolor="thistle" |F
| bgcolor="lime" |'''W'''
| bgcolor="yellow" |SF
| bgcolor="afeeee" |2R
| bgcolor="lime" |'''W'''
| bgcolor="yellow" |SF
| bgcolor="afeeee" |2R
|<small>A</small>
|2 / 12
|24–9
|-
| align="left" |Cincinnati
| colspan="11" style="color:#767676" |Not Held
| colspan="5" style="color:#767676" |Tier III
| bgcolor="lime" |'''W'''
| bgcolor="yellow" |SF
| bgcolor="ffebcd" |QF
| bgcolor="afeeee" |2R
| bgcolor="ffebcd" |QF
|<small>A</small>
|1 / 5
|10–4
|-
| align="left" |Tokyo
|<small>A</small>
|<small>A</small>
|<small>A</small>
|<small>A</small>
|<small>A</small>
|<small>A</small>
|<small>A</small>
|<small>A</small>
| bgcolor="afeeee" |1R
| bgcolor="afeeee" |1R
|<small>A</small>
| bgcolor="ffebcd" |QF
| bgcolor="ffebcd" |QF
|<small>A</small>
|<small>A</small>
|<small>A</small>
| bgcolor="yellow" |SF
| bgcolor="yellow" |SF
| bgcolor="lime" |'''W'''
|<small>A</small>
| bgcolor="thistle" |F
|<small>A</small>
|1 / 8
|12–7
|-
| colspan="30" align="left" |'''Tier I tournaments'''
|-
| align="left" |Charleston
|<small>A</small>
|<small>A</small>
|<small>A</small>
|<small>A</small>
|<small>A</small>
|<small>A</small>
|<small>A</small>
| bgcolor="afeeee" |2R
| bgcolor="ffebcd" |QF
| bgcolor="afeeee" |1R
| bgcolor="afeeee" |1R
| bgcolor="ffebcd" |QF
|<small>A</small>
| bgcolor="ffebcd" |QF
| bgcolor="yellow" |SF
| bgcolor="yellow" |SF
| colspan="6" style="color:#767676" |Premier
|0 / 8
|8–8
|-
| align="left" |Berlin
|<small>A</small>
|<small>A</small>
|<small>A</small>
|<small>A</small>
|<small>A</small>
|<small>A</small>
| bgcolor="ffebcd" |QF
|<small>A</small>
| bgcolor="afeeee" |2R
| bgcolor="afeeee" |2R
| bgcolor="yellow" |SF
| bgcolor="ffebcd" |QF
| bgcolor="thistle" |F
| bgcolor="afeeee" |2R
| bgcolor="yellow" |SF
| bgcolor="lime" |'''W'''
| colspan="6" style="color:#767676" |Not Held
|1 / 9
|16–8
|-
| align="left" |San Diego
| colspan="11" style="color:#767676" |Tier II
| bgcolor="ffebcd" |QF
|<small>A</small>
| bgcolor="ffebcd" |QF
| bgcolor="lime" |'''W'''
| colspan="2" style="color:#767676" |Not Held
| colspan="5" style="color:#767676" |Premier
|1 / 3
|7–2
|-
| align="left" |Moscow
| colspan="1" style="color:#767676" |NH
| colspan="3" style="color:#767676" |Tier II
|<small>A</small>
|<small>A</small>
|<small>A</small>
|<small>A</small>
|<small>A</small>
| bgcolor="afeeee" |1R
|<small>A</small>
|<small>A</small>
|<small>A</small>
| bgcolor="ffebcd" |QF
| bgcolor="lime" |'''W'''
| bgcolor="thistle" |F
| colspan="6" style="color:#767676" |Premier
|1 / 4
|8–3
|-
| align="left" |Zurich
|<small>A</small>
|<small>A</small>
|<small>A</small>
|<small>A</small>
|<small>A</small>
|<small>A</small>
|<small>A</small>
|<small>A</small>
|<small>A</small>
| bgcolor="afeeee" |1R
| bgcolor="yellow" |SF
| bgcolor="ffebcd" |QF
|<small>A</small>
| bgcolor="thistle" |F
| bgcolor="yellow" |SF
| style="color:#767676" |T II
| colspan="6" style="color:#767676" |Not Held
|0 / 5
|8–4
|-
!Career statistics
!1993
!1994
!1995
!1996
!1997
!1998
!1999
!2000
!2001
!2002
!2003
!2004
!2005
!2006
!2007
!2008
!2009
!2010
!2011
!2012
!2013
!2014
! colspan="2" |No.
|-
| style="text-align:left" |Tournament played
|1
|3
|14
|3
|5
|16
|13
|15
|26
|20
|21
|24
|15
|26
|23
|25
|21
|24
|24
|21
|20
|17
| colspan="2" |377
|-
| style="text-align:left" |'''Titles'''
!0
!0
!0
!0
!0
!0
!0
!0
!3
!1
!5
!1
!2
!3
!9
!10
!5
!4
!5
!5
!0
!0
! colspan="2" |53
|-
| style="text-align:left" |Finals
|0
|0
|0
|0
|0
|1
|0
|1
|4
|1
|5
|5
|5
|9
|12
|14
|7
|8
|9
|8
|2
|0
| colspan="2" |91
|-
| style="text-align:left" |'''Overall win–loss'''
!0–1
!2–3
!3–13
!0–3
!1–5
!10–15
!12–13
!18–15
!35–23
!23–19
!42–15
!38–22
!33–13
!45–23
!69–14
!68–15
!49–16
!53–18
!53–19
!47–17
!21–19
!16–17
! colspan="2" |622–301
|-
| align="left" |Year-end ranking
|388
|112
|181
|130
|106
|57
|37
|43
|21
|18
|12
|11
| bgcolor="EEE8AA" |6
|17
| bgcolor="lime" |'''1'''
| bgcolor="lime" |'''1'''
| bgcolor="lime" |'''1'''
| bgcolor="99ccff" |3
| bgcolor="lime" |'''1'''
| bgcolor="EEE8AA" |8
|22
|51
| colspan="2" |'''$6,287,881'''
|}
== Edensibia ==
== Njikọ mpụga ==
* Liezel HubernaÒtù Tennis Ụmụ nwanyị
* Liezel HubernaÒtù Tennis Mba Nile
* Liezel HubernaIko Billie Jean King
{{DEFAULTSORT:Huber, Liezel}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
3tslc09t39u2cxsm3wvqg4673oemuv4
Tanya Harford
0
39239
728576
155586
2026-09-28T16:08:28Z
Anastesia chi
23720
Added default sort and databox
728576
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
<ref>{{Cite web|title=WTA – Player profile|url=http://www.wtatennis.com/players/player/3329/title/tanya-harford|publisher=WTA}}</ref>'''Tanya Harford''' (amụrụ na 28 Nọvemba 1958) bụ onye egwuregwu tenis nke South Africa lara ezumike nká.
N'afọ 1981, ya na onye obodo ya Rosalyn Fairbank meriri n'asọmpi abụọ na French Open. Na ngwụcha ha meriri Candy Reynolds na Paula Smith na setịpụrụ. Ihe kacha mma <ref>{{Cite web|title=Wimbledon players archive – Tanya Harford|url=http://www.wimbledon.com/en_GB/scores/draws/archive/players/9122c3a7-0c09-4111-8241-1275ee49b9c7/index.html|publisher=AELTC}}</ref> Nsonaazụ ya kacha mma na asọmpi Wimbledon bụ iru agba nke atọ na otu egwuregwu na 1980 na 1982 yana ọkara nke abụọ na nke abụọ na nkeji nkeji na mmemme agwakọta abụọ.
Na 1976 ọ bụ onye gbara ọsọ na Irish Open. Harford ruru ikpeazụ nke South African Open na 1979 mana Brigitte Cuypers tụfuru ya n'usoro kwụ ọtọ. Ya na Fairbank ọ meriri aha okpukpu abụọ na WTA Swiss Open na 1981.
Ọ rụrụ ọrụ dị ka onyeisi oche maka Joburg Gay Pride Festival Company, nke na-ahazi ngagharị iwe nke Johannesburg ruo mgbe ụlọ ọrụ ahụ gbasara n'ọnwa Eprel afọ 2013, <ref>{{Cite web|title=BREAKING: SHOCK AS JOBURG PRIDE SHUTS DOWN|url=http://www.mambaonline.com/2013/04/03/breaking-shock-as-joburg-pride-shuts-down/}}</ref> na-esote esemokwu banyere mbipụta afọ 2012. <ref>{{Cite web|title=Johannesburg gay pride parade pits politics against partying|url=https://www.theguardian.com/world/2012/oct/09/joburg-gay-pride-clash}}</ref>
== Final Grand Slam ==
=== Abụọ: 1 (1 aha) ===
{| class="sortable wikitable"
! style="width:40px" |Nsonaazụ
! style="width:30px" |Afọ
! style="width:140px" |Mmeri
! style="width:50px" |Elu ya
! style="width:140px" |Onye mmekọ
! style="width:140px" |Ndị na-emegide ya
! class="unsortable" style="width:100px" |Ihe ruru
|- bgcolor="#EBC2AF"
| bgcolor="98FB98" |Mmeri
|1981
|French Open
|Ọkpụkpụ ụrọ
|[[Rosalyn Fairbank]]
|[[Candy Reynolds]] [[Paula Smith]]<br />
|6–1, 6–3
|}
== Ọrụ ikpeazụ ==
=== Ndị na-alụbeghị di (1 onye nke abụọ) ===
{| class="sortable wikitable"
! style="width:40px" |Nsonaazụ
! style="width:20px" |W/L
! style="width:60px" |Ụbọchị
! style="width:220px" |Egwuregwu
! style="width:50px" |Elu ya
! style="width:140px" |Onye mmegide
! class="unsortable" style="width:100px" |Ihe ruru
|-
| style="background:#ffa07a;" |Mfu
|0–1
|Disemba 1979
|South African Open, Johannesburg
|O siri ike
|[[Brigitte Cuypers]]
|6–7, 2–6
|-
|}
== Edensibia ==
{{Reflist}}
* Tanya HarfordnaÒtù Tennis Ụmụ nwanyị
* Tanya HarfordnaÒtù Tennis Mba Nile
{{French Open women's doubles champions}}
{{DEFAULTSORT:Harford, Tanya}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
h90l37l74jd4b7mavynsqg6ydbq7luk
Kim Grant (tenis)
0
39242
728577
155590
2026-09-28T16:11:02Z
Anastesia chi
23720
Added default sort and databox
728577
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Kim Grant''' (amuru 1 May 1971) bu onye okachamara onye egwu tennis South Africa. Ọkwa WTA dị elu nke ọrụ ya bụ 414 n'ime otu, nwetara na 31 Julaị 1995, yana 76 na okpukpu abụọ, nke edobere na 6 Mee 2002..
== WTA Tour ikpeazụ ==
=== Abụọ: 1 onye nke abụọ ===
{| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed"
!Akụkọ ifo
|-
| colspan="2" align="center" bgcolor="#f3e6d7" |Egwuregwu Grand Slam (0)
|-
| colspan="2" align="center" bgcolor="#ffffcc" |Mmeri WTA (0)
|-
| bgcolor="#ffcccc" |Tier I (0)
|-
| bgcolor="#ccccff" |Tier II (0)
|-
| bgcolor="#CCFFCC" |Nke atọ (0-1)
|-
| bgcolor="#66CCFF" |Tier IV & V (0)
|}
{| class="sortable wikitable"
! width="70" |Ihe si na ya pụta
! width="100" |Ụbọchị
! width="170" |Egwuregwu
! width="50" |Elu ya
! width="170" |Mmekọrịta
! width="170" |Ndị na-emegide ya
! width="120" |Ihe ruru
|- bgcolor="#CCFFCC"
| bgcolor="FFA07A" |Onye nke abụọ
|27 Mee 2000
|Strasbourg, France
|Ọkpụkpụ ụrọ
|[[María Alejandra Vento]]
|[[Florencia Labat]] [[Sonya Jeyaseelan]]<br />
|4–6, 3–6
|}
== ITF Circuit finals ==
{| class="wikitable" style="font-size:85%;" width="15%"
|Egwuregwu $ 100,000
|- bgcolor="#F7E98E"
|Egwuregwu $75,000
|- bgcolor="#ADDFAD"
|Egwuregwu $ 50,000
|- bgcolor="lightblue"
|Egwuregwu $ 25,000
|- bgcolor="#f0f8ff"
|Egwuregwu $ 10,000
|}
=== Ndị na-alụbeghị di (0-1) ===
{| class="sortable wikitable" style="font-size:97%"
!Ihe si na ya pụta
!Mba.
!Ụbọchị
!Egwuregwu
!Elu ya
!Onye mmegide
!Ihe ruru
|- style="background:#f0f8ff;"
| bgcolor="FFA07A" |Onye nke abụọ
|1.
|24 Ọktoba 1994
|Negril, Jamaica
|O siri ike
|[[Radka Zrubáková]]
|0–6, 2–6
|}
=== Abụọ (10-12) ===
{| class="wikitable" style="font-size:85%;" width="15%"
|Egwuregwu $ 100,000
|- bgcolor="#F7E98E"
|Egwuregwu $75,000
|- bgcolor="#ADDFAD"
|Egwuregwu $ 50,000
|- bgcolor="lightblue"
|Egwuregwu $ 25,000
|- bgcolor="#f0f8ff"
|Egwuregwu $ 10,000
|}
{| class="sortable wikitable" style="font-size:97%"
!Ihe si na ya pụta
!Mba.
!Ụbọchị
!Egwuregwu
!Elu ya
!Onye mmekọ
!Ndị na-emegide ya
!Ihe ruru
|- style="background:#f0f8ff;"
| bgcolor="FFA07A" |Onye nke abụọ
|1.
|22 Machị 1993
|Harare, Zimbabwe
|O siri ike
|[[Michelle Anderson (tennis)|Michelle Anderson]]
|[[Paula Iversen]] Claire Sessions Bailey<br />
|1–6, 3–6
|- style="background:#f0f8ff;"
| bgcolor="FFA07A" |Onye nke abụọ
|2.
|9 Mee 1994
|Acapulco, Mexico
|Ọkpụkpụ ụrọ
|Ditta Huber
|[[Paula Cabezas]] [[Emilie Viqueira]]<br />
|6–3, 2–6, 1–6
|- style="background:#f0f8ff;"
| style="background:#98fb98;" |Onye mmeri
|3.
|24 Ọktoba 1994
|Negril, Jamaica
|O siri ike
|Claire Sessions Bailey
|[[Elizma Nortje]] [[Ximena Rodríguez]]<br />
|6–2, 6–7<sup>(6–8)</sup>, 6–3
|- style="background:#f0f8ff;"
| style="background:#98fb98;" |Onye mmeri
|4.
|Jenụwarị 9, 1995
|Ọrụ Ndịozi, United States
|O siri ike
|Claire Sessions Bailey
|[[Shiri Burstein]] [[Hila Rosen]]<br />
|7–6<sup>(7–5)</sup>, 6–2
|- style="background:#f0f8ff;"
| bgcolor="FFA07A" |Onye nke abụọ
|5.
|16 Jenụwarị 1995
|San Antonio, United States
|O siri ike
|Claire Sessions Bailey
|Shiri Burstein Hila Rosen<br />
|2–6, 3–6
|- style="background:#f0f8ff;"
| bgcolor="FFA07A" |Onye nke abụọ
|6.
|30 Ọktoba 1995
|Freeport, Bahamas
|O siri ike
|Claire Sessions Bailey
|[[Rebecca Jensen]] [[Iwalani McCalla]]<br />
|2–6, 4–6
|- style="background:#f0f8ff;"
| style="background:#98fb98;" |Onye mmeri
|7.
|Jenụwarị 5, 1998
|San Antonio, United States
|O siri ike
|[[Mashona Washington]]
|[[Andrea Šebová]] Silvia Uricková<br />
|4–6, 7–6<sup>(7–3)</sup>, 6–2
|- style="background:lightblue;"
| bgcolor="FFA07A" |Onye nke abụọ
|8.
|20 Eprel 1998
|Indian Hill, United States
|O siri ike
|[[Jolene Watanabe-Giltz]]
|[[Erika deLone]] [[Katie Schlukebir]]<br />
|4–6, 6–4, 3–6
|- style="background:lightblue;"
| style="background:#ffa07a;" |Onye nke abụọ
|9.
|Eprel 5, 1999
|Fresno, United States
|O siri ike
|[[Kristina Triska]]
|[[Erika deLone]] [[Annabel Ellwood]]<br />
|5–7, 5–7
|- style="background:#f0f8ff;"
| style="background:#ffa07a;" |Onye nke abụọ
|10.
|30 Mee 1999
|El Paso, United States
|O siri ike
|Sara Walker
|[[Manisha Malhotra]] [[Julie Thu|Julie Scott]]<br />
|2–6, 4–6
|- style="background:#f0f8ff;"
| style="background:#98fb98;" |Onye mmeri
|11.
|21 June 1999
|Easton, United States
|O siri ike
|[[Lindsay Lee]]
|[[Holly Parkinson]] Julie Scott<br />
|6–4, 7–6<sup>(9–7)</sup>
|- style="background:#f0f8ff;"
| style="background:#98fb98;" |Onye mmeri
|12.
|5 Julaị 1999
|Edmond, United States
|O siri ike
|[[Stephanie Mabry]]
|[[Lauren Kalvaria]] [[Gabriela Lastra]]<br />
|6–4, 6–1
|- style="background:lightblue;"
| style="background:#ffa07a;" |Onye nke abụọ
|13.
|13 Septemba 1999
|Hopewell, United States
|O siri ike
|[[Dawn Buth]]
|[[Li Fang (tennis)|Li Fang]] [[Alina Jidkova]]<br />
|3–6, 3–6
|- style="background:lightblue;"
| style="background:#ffa07a;" |Onye nke abụọ
|14.
|4 June 2001
|Surbiton, United Britain
|Ahịhịa
|[[Lilia Osterloh]]
|[[Julie Pullin]] [[Lorna Woodroffe]]<br />
|6–7, 5–7
|- style="background:lightblue;"
| style="background:#ffa07a;" |Onye nke abụọ
|15.
|15 Julaị 2001
|Felixstowe, Great Britain
|Ahịhịa
|[[Natalie Grandin]]
|[[Trudi Musgrave]] [[Julie Pullin]]<br />
|5–7, 4–6
|- style="background:lightblue;"
| style="background:#98fb98;" |Onye mmeri
|16.
|19 Machị 2002
|Canada, United States
|O siri ike
|[[Abigail Spears|Mgbọ Abigail]]
|[[Julie Pullin]] [[Lorna Woodroffe]]<br />
|4–6, 7–5, 6–1
|- style="background:lightblue;"
| style="background:#98fb98;" |Onye mmeri
|17.
|29 Ọktoba 2002
|Nottingham, Great Britain
|Ike (i)
|[[Lilia Osterloh]]
|[[Lucie Ahl]] [[Selima Sfar]]<br />
|6–1, 6–2
|- style="background:lightblue;"
| style="background:#98fb98;" |Onye mmeri
|18.
|27 Eprel 2003
|Taranto, Ịtali
|Ọkpụkpụ ụrọ
|[[Natalie Grandin]]
|[[Nicole Remis]] [[Delia Sescioreanu]]<br />
|6–2, 6–1
|- style="background:lightblue;"
| style="background:#ffa07a;" |Onye nke abụọ
|19.
|8 Julaị 2003
|Ogige College, United States
|O siri ike
|[[Kristina Brandi]]
|[[Jennifer Russell (tennis)|Jennifer Russell]] [[Lisa McShea]]<br />
|2–6, 6–4, 5–7
|- style="background:#addfad;"
| style="background:#ffa07a;" |Onye nke abụọ
|20.
|20 Ọktoba 2003
|Paducah, United States
|O siri ike
|[[Samantha Reeves]]
|[[Yan Zi (tennis)|Yan Zi]] [[Zheng Jie]]<br />
|2–6, 3–6
|- style="background:#addfad;"
| bgcolor="98FB98" |Onye mmeri
|21.
|June 2, 2007
|Carson, United States
|O siri ike
|[[Sunita Rao|Sunitha Rao]]
|[[Angela Haynes]] [[Lindsay Lee-Waters]]<br />
|6–4, 6–4
|- style="background:lightblue;"
| style="background:#98fb98;" |Onye mmeri
|22.
|7 Julaị 2007
|Southlake, United States
|O siri ike
|[[Surina De Beer]]
|[[Stéphanie Dubois]] [[Valérie Tétreault]]<br />
|4–6, 6–4, 6–4
|}
== Njikọ mpụga ==
* Kim GrantnaÒtù Tennis Ụmụ nwanyị
* Kim GrantnaÒtù Tennis Mba Nile
* Kim GrantnaIko Billie Jean King
* [http://www.kimgranttennis.com Ọzụzụ Tennis dị elu nke Kim Grant na Ogige Oge Ọchịchị]
{{DEFAULTSORT:Grant, Kim}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
dpsltc4jiq7mamsc5qjl9b5wib0ve7y
Gayaat Salie-Hlophe
0
39301
728579
155707
2026-09-28T16:13:11Z
Anastesia chi
23720
Added default sort
728579
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder|office2=[[High Court of South Africa|Judge of the High Court]]|termstart2=1 January 2015|appointer2=[[Jacob Zuma]]|1namedata2=[[Western Cape Division|Western Cape]]|1blankname2=Division|honorific_prefix=[[The Honourable]]|birth_place=[[Cape Town, South Africa]]|birth_date={{birth date and age|1974|02|13|df=yes}}|alma_mater=[[University of the Western Cape]]|birth_name=Gayaat Salie|education=[[Belgravia High School]]|spouse={{marriage|Adrian Samuels|<!---unknown--->|2013|reason=div}}<br />{{marriage|[[John Hlophe]]|2015|2022|reason=div}}<br />{{marriage|Mauro Nunes Mendes Da Silva|2023}}}}
'''Gayaat Salie-Hlophe''' ( née Salie ; amuru 13 Febrụwarị 1974), nke a na-akpọbu Gayat Salie-Samuels, bụ onye ọka ikpe South Africa nke ndị ikpe Kasị Elu nke South Africa . A nsogbu ya na Western Cape Division na January 2015 ka ọ malite obere ka ọ bụrụ afọ 17 dị ka onye ọka iwu na Cape Town . Ọ bụ onye ọka ikpe na Courtlọikpe Kasị Elu nke Mkpegharị na 2022.
== Ndụ mmalite na agụmakwụkwọ ==
A mụrụ Salie-Hlophe na 13 February 1974 na [[Cape Town]] . <ref name=":0">{{Cite web|title=Gayaat Salie-Hlophe|url=https://www.supremecourtofappeal.org.za/index.php/links/31-acting-judges/91-gayaat-salie-hlophe|accessdate=2024-01-06|work=Supreme Court of Appeal}}</ref> Ọ gụrụ akwụkwọ na 1991 na Belgravia High School na Athlone wee mụọ iwu na Mahadum Western Cape, gụsịrị akwụkwọ na BA na 1994 yana LLB na 1996. N'agbata 1994 na 1996, e were ya n'ọrụ dị ka onye nkuzi agụmakwụkwọ na ngalaba iwu nke mahadum. <ref name=":0" />
== Ọrụ iwu ==
N'agbata Julaị 1997 na Junị 1998, Salie-Hlophe jere ozi n'akwụkwọ ya na ụlọ ọrụ E. Moosa, Waglay na Petersen Attorney na Athlone. A nabatara ya dị ka onye ọka iwu nke Ndịikpe Kasị Elu nke South Africa na July 1998. [1] Mgbe nke ahụ mkpuchi, ọ na-emeri ụlọ ọrụ ahụ ruo mgbe ọ na-eme nke ya na Wynberg na October 1999. Ọ ebube na-eme omume ya ruo afọ 15 sochirinụ, n'oge ahụ ọ bụ onye ọka ikpe na Western Cape Division nke ndị ikpe Kasị Elu site na Julaị 2013 ruo December 2014. ọka ikpe na January 2015 wee lụo onye ọka ikpe nke Western Cape, John Hlophe na ekiri 2015.
== Ụlọ ikpe dị elu nke Western Cape: 2015- dị ugbu a ==
N'October 2014, Ndị Ozi Ọrụ Na-ahụ Maka Ikpe chọra ma gbaa Salie-Hlophe asị ọnụ ka ọ bụrụ onye ga-ekwe omume nhọpụta na-adịgide n'otu n'ime nhọrọ dị na Western Cape High Court. [1] Mgbe njirimara ọnụ ahụ asị, kọmitii ahụ gosiri nhọpụta ya, [2] na na 11 Disemba, Onye isi ala Jacob Zuma mgbe nhọpụta ya site na 1 Jenụarị 2015. [3]
N'ime ihe ndị ọzọ, Salie-Hlophe bụ onyeisi oche n'ikpe a ma ama e kpere onye ọchụnta ego bụ Jason Rohde, onye ọ mara ikpe igbu nwunye ya. <ref>{{Cite web|date=6 December 2018|title=Rohde judge leaves bench after clash with defence advocate|url=https://www.timeslive.co.za/news/south-africa/2018-12-06-rohde-judge-leaves-bench-after-clash-with-defence-advocate/|accessdate=2024-01-06|work=Sunday Times|language=en-ZA}}</ref> <ref>{{Cite web|date=18 February 2019|title=Sentencing proceedings of wife killer Jason Rohde resume|url=https://www.news24.com/news24/sentencing-proceedings-of-wife-killer-jason-rohde-resume-20190217|accessdate=2024-01-06|work=News24|language=en-US}}</ref> Otú ọ dị, ná mkpegharị ikpe, Ụlọikpe Kasị Elu nke Mkpegharị Mkpegharị ahụ belatara ikpe ahụ Salie-Hlophe mara maka mpụ ahụ. Rohde tinyere akwụkwọ enweghị ihe ịga nke ọma ka Salie-Hlophe gbanarị onwe ya n'isi oche ikpe mgbapụta ya n'oge usoro mkpesa. <ref>{{Cite web|author=Evans|first=Jenni|date=4 November 2021|title=Rohde loses bid to have Salie-Hlophe recused from his bail application|url=https://www.news24.com/news24/southafrica/news/rohde-loses-bid-to-have-salie-hlophe-recused-from-his-bail-application-20211104|accessdate=2024-01-06|work=News24|language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web|author=Thamm|first=Marianne|date=2021-10-18|title=Jason Rohde’s application for recusal of judge Salie-Hlophe exposes legal merry-go-round in Western Cape division|url=https://www.dailymaverick.co.za/article/2021-10-19-jason-rohdes-application-for-recusal-of-judge-salie-hlophe-exposes-legal-merry-go-round-in-western-cape-division/|accessdate=2024-01-06|work=Daily Maverick|language=en}}</ref> <ref>{{Cite web|author=Evans|first=Jenni|date=21 October 2021|title=Why Jason Rohde does not want to face Judge Gayaat Salie-Hlophe again|url=https://www.news24.com/news24/southafrica/news/why-jason-rohde-does-not-want-to-face-judge-gayaat-salie-hlophe-again-20211021|accessdate=2024-01-06|work=News24|language=en-US}}</ref>
== Esemokwu na Patricia Goliath ==
=== Mkpesa mbụ ===
Na <ref name=":3">{{Cite web|author=Petersen|first=Tammy|date=22 January 2020|title=Goliath vs Hlophe: Unhappiness after Rohde trial allocated to 'junior judge' Salie-Hlophe, deputy claims|url=https://www.news24.com/news24/goliath-vs-hlophe-unhappiness-after-rohde-trial-allocated-to-junior-judge-salie-hlophe-deputy-claims-20200122|accessdate=2024-01-06|work=News24|language=en-US}}</ref>15 Januarị 2020, kọmitii omume ikpe nke ikpe Ikpe ikpe mmejọ megide Salie-Hlophe na di ya, John Hlophe, onye bụ Onyeikpe Onye isi oche nke Western Cape Division. Mkpesa ahụ bụ onye osote Hlophe, Patricia Goliath, ebubo siri ike nke nepotism na nkewa. [1] [2] Dị ka Goliath si kwuo, Hlophe nyere nyere ya "oke ike" n'iche ikpe: ọ "na-etinye aka na njikwa nke ụlọ ikpe, ikenye okwu na, nke mgbasa mkpa, nhọpụta nke ndị ọkàikpe. Ngwọta n'ihe gbasara ọrụ ya. Ndụmọdụ ya na ya na-arụkọ ọrụ ma ọ bụ ndị ọrụ ya na ha na-emekọ ihe bụ ndị na-ama ịbụ ndị ikpe. Salie-Hlophe ikpe igbu ọchụ nke Rohde kama ịbụ onye ọka ikpe kariri.
== Edensibia ==
{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* [https://www.supremecourtofappeal.org.za/index.php/links/31-acting-judges/91-gayaat-salie-hlophe Gayaat Salie-Hlophe] na Ụlọikpe Kasị Elu nke Mkpegharị
* [https://www.judiciary.org.za/images/news/2021/Judicial_Conduct_Committee_Decision_on_Inquiry_ito_s17_of_the_JSC_Act_Goliath_v_Salie-Hlophe.pdf Mkpebi] nke kọmitii omume ikpe
{{DEFAULTSORT:Salie Da Silva, Gayaat}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
sytw1qf3stwji85nrb77uk2w0ong1kh
728811
728579
2026-09-29T03:38:42Z
Anastesia chi
23720
Fixed default error
728811
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder|office2=[[High Court of South Africa|Judge of the High Court]]|termstart2=1 January 2015|appointer2=[[Jacob Zuma]]|1namedata2=[[Western Cape Division|Western Cape]]|1blankname2=Division|honorific_prefix=[[The Honourable]]|birth_place=[[Cape Town, South Africa]]|birth_date={{birth date and age|1974|02|13|df=yes}}|alma_mater=[[University of the Western Cape]]|birth_name=Gayaat Salie|education=[[Belgravia High School]]|spouse={{marriage|Adrian Samuels|<!---unknown--->|2013|reason=div}}<br />{{marriage|[[John Hlophe]]|2015|2022|reason=div}}<br />{{marriage|Mauro Nunes Mendes Da Silva|2023}}}}
'''Gayaat Salie-Hlophe''' ( née Salie ; amuru 13 Febrụwarị 1974), nke a na-akpọbu Gayat Salie-Samuels, bụ onye ọka ikpe South Africa nke ndị ikpe Kasị Elu nke South Africa . A nsogbu ya na Western Cape Division na January 2015 ka ọ malite obere ka ọ bụrụ afọ 17 dị ka onye ọka iwu na Cape Town . Ọ bụ onye ọka ikpe na Courtlọikpe Kasị Elu nke Mkpegharị na 2022.
== Ndụ mmalite na agụmakwụkwọ ==
A mụrụ Salie-Hlophe na 13 February 1974 na [[Cape Town]] . <ref name=":0">{{Cite web|title=Gayaat Salie-Hlophe|url=https://www.supremecourtofappeal.org.za/index.php/links/31-acting-judges/91-gayaat-salie-hlophe|accessdate=2024-01-06|work=Supreme Court of Appeal}}</ref> Ọ gụrụ akwụkwọ na 1991 na Belgravia High School na Athlone wee mụọ iwu na Mahadum Western Cape, gụsịrị akwụkwọ na BA na 1994 yana LLB na 1996. N'agbata 1994 na 1996, e were ya n'ọrụ dị ka onye nkuzi agụmakwụkwọ na ngalaba iwu nke mahadum. <ref name=":0" />
== Ọrụ iwu ==
N'agbata Julaị 1997 na Junị 1998, Salie-Hlophe jere ozi n'akwụkwọ ya na ụlọ ọrụ E. Moosa, Waglay na Petersen Attorney na Athlone. A nabatara ya dị ka onye ọka iwu nke Ndịikpe Kasị Elu nke South Africa na July 1998. [1] Mgbe nke ahụ mkpuchi, ọ na-emeri ụlọ ọrụ ahụ ruo mgbe ọ na-eme nke ya na Wynberg na October 1999. Ọ ebube na-eme omume ya ruo afọ 15 sochirinụ, n'oge ahụ ọ bụ onye ọka ikpe na Western Cape Division nke ndị ikpe Kasị Elu site na Julaị 2013 ruo December 2014. ọka ikpe na January 2015 wee lụo onye ọka ikpe nke Western Cape, John Hlophe na ekiri 2015.
== Ụlọ ikpe dị elu nke Western Cape: 2015- dị ugbu a ==
N'October 2014, Ndị Ozi Ọrụ Na-ahụ Maka Ikpe chọra ma gbaa Salie-Hlophe asị ọnụ ka ọ bụrụ onye ga-ekwe omume nhọpụta na-adịgide n'otu n'ime nhọrọ dị na Western Cape High Court. [1] Mgbe njirimara ọnụ ahụ asị, kọmitii ahụ gosiri nhọpụta ya, [2] na na 11 Disemba, Onye isi ala Jacob Zuma mgbe nhọpụta ya site na 1 Jenụarị 2015. [3]
N'ime ihe ndị ọzọ, Salie-Hlophe bụ onyeisi oche n'ikpe a ma ama e kpere onye ọchụnta ego bụ Jason Rohde, onye ọ mara ikpe igbu nwunye ya. <ref>{{Cite web|date=6 December 2018|title=Rohde judge leaves bench after clash with defence advocate|url=https://www.timeslive.co.za/news/south-africa/2018-12-06-rohde-judge-leaves-bench-after-clash-with-defence-advocate/|accessdate=2024-01-06|work=Sunday Times|language=en-ZA}}</ref> <ref>{{Cite web|date=18 February 2019|title=Sentencing proceedings of wife killer Jason Rohde resume|url=https://www.news24.com/news24/sentencing-proceedings-of-wife-killer-jason-rohde-resume-20190217|accessdate=2024-01-06|work=News24|language=en-US}}</ref> Otú ọ dị, ná mkpegharị ikpe, Ụlọikpe Kasị Elu nke Mkpegharị Mkpegharị ahụ belatara ikpe ahụ Salie-Hlophe mara maka mpụ ahụ. Rohde tinyere akwụkwọ enweghị ihe ịga nke ọma ka Salie-Hlophe gbanarị onwe ya n'isi oche ikpe mgbapụta ya n'oge usoro mkpesa. <ref>{{Cite web|author=Evans|first=Jenni|date=4 November 2021|title=Rohde loses bid to have Salie-Hlophe recused from his bail application|url=https://www.news24.com/news24/southafrica/news/rohde-loses-bid-to-have-salie-hlophe-recused-from-his-bail-application-20211104|accessdate=2024-01-06|work=News24|language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web|author=Thamm|first=Marianne|date=2021-10-18|title=Jason Rohde’s application for recusal of judge Salie-Hlophe exposes legal merry-go-round in Western Cape division|url=https://www.dailymaverick.co.za/article/2021-10-19-jason-rohdes-application-for-recusal-of-judge-salie-hlophe-exposes-legal-merry-go-round-in-western-cape-division/|accessdate=2024-01-06|work=Daily Maverick|language=en}}</ref> <ref>{{Cite web|author=Evans|first=Jenni|date=21 October 2021|title=Why Jason Rohde does not want to face Judge Gayaat Salie-Hlophe again|url=https://www.news24.com/news24/southafrica/news/why-jason-rohde-does-not-want-to-face-judge-gayaat-salie-hlophe-again-20211021|accessdate=2024-01-06|work=News24|language=en-US}}</ref>
== Esemokwu na Patricia Goliath ==
=== Mkpesa mbụ ===
Na <ref name=":3">{{Cite web|author=Petersen|first=Tammy|date=22 January 2020|title=Goliath vs Hlophe: Unhappiness after Rohde trial allocated to 'junior judge' Salie-Hlophe, deputy claims|url=https://www.news24.com/news24/goliath-vs-hlophe-unhappiness-after-rohde-trial-allocated-to-junior-judge-salie-hlophe-deputy-claims-20200122|accessdate=2024-01-06|work=News24|language=en-US}}</ref>15 Januarị 2020, kọmitii omume ikpe nke ikpe Ikpe ikpe mmejọ megide Salie-Hlophe na di ya, John Hlophe, onye bụ Onyeikpe Onye isi oche nke Western Cape Division. Mkpesa ahụ bụ onye osote Hlophe, Patricia Goliath, ebubo siri ike nke nepotism na nkewa. [1] [2] Dị ka Goliath si kwuo, Hlophe nyere nyere ya "oke ike" n'iche ikpe: ọ "na-etinye aka na njikwa nke ụlọ ikpe, ikenye okwu na, nke mgbasa mkpa, nhọpụta nke ndị ọkàikpe. Ngwọta n'ihe gbasara ọrụ ya. Ndụmọdụ ya na ya na-arụkọ ọrụ ma ọ bụ ndị ọrụ ya na ha na-emekọ ihe bụ ndị na-ama ịbụ ndị ikpe. Salie-Hlophe ikpe igbu ọchụ nke Rohde kama ịbụ onye ọka ikpe kariri.
== Edensibia ==
{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* [https://www.supremecourtofappeal.org.za/index.php/links/31-acting-judges/91-gayaat-salie-hlophe Gayaat Salie-Hlophe] na Ụlọikpe Kasị Elu nke Mkpegharị
* [https://www.judiciary.org.za/images/news/2021/Judicial_Conduct_Committee_Decision_on_Inquiry_ito_s17_of_the_JSC_Act_Goliath_v_Salie-Hlophe.pdf Mkpebi] nke kọmitii omume ikpe
{{DEFAULTSORT:Salie-Hlophe, Gayaat}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
624phe1vfv1narqlumk3t4ednywbhyj
Estie Wittstock
0
39307
728813
155716
2026-09-29T03:46:56Z
Anastesia chi
23720
Added default sort
728813
wikitext
text/x-wiki
[[Usòrò:Estie_Wittstock.jpg|thumb|Estie Wittstock]]
'''Estie Wittstock''' (amụrụ na 15 Septemba 1980) bụ onye na-agba ọsọ South Africa ọkachamara na mita 400.
== Ndekọ asọmpi ==
{| {{AchievementTable|Event=yes}}
|-
!colspan="6"|Representing {{RSA}}
|-
|rowspan=3|1998
|rowspan=3|[[1998 World Junior Championships in Athletics|World Junior Championships]]
|rowspan=3|[[Annecy]], [[France]]
|5th
|400m
|[[1998 World Junior Championships in Athletics – Women's 400 metres|53.16]]
|-
|6th
|4 × 100 m relay
|[[1998 World Junior Championships in Athletics – Women's 4 × 100 metres relay|45.67]]
|-
|9th (h)
|4 × 400 m relay
|[[1998 World Junior Championships in Athletics – Women's 4 × 400 metres relay|3:39.44]]
|-
|rowspan=5|2003
|[[Athletics at the 2003 Summer Universiade|Universiade]]
|[[Daegu, South Korea]]
|bgcolor="cc9966" | 3rd
|400 m
|[[Athletics at the 2003 Summer Universiade – Women's 400 metres|52.86]]
|-
|rowspan=2|[[Athletics at the 2003 All-Africa Games|All-Africa Games]]
|rowspan=2|[[Abuja, Nigeria]]
|bgcolor="cc9966" | 3rd
|200 m
|[[Athletics at the 2003 All-Africa Games – Women's 200 metres|23.46]]
|-
|4th
|400 m
|[[Athletics at the 2003 All-Africa Games – Women's 400 metres|51.81]]
|-
|rowspan=2|[[Athletics at the 2003 Afro-Asian Games|Afro-Asian Games]]
|rowspan=2|[[Hyderabad]], India
|4th
|200 m
|[[Athletics at the 2003 Afro-Asian Games – Results#200 meters 2|23.59]]
|-
|bgcolor="gold" | 1st
|400 m
|[[Athletics at the 2003 Afro-Asian Games – Results#400 meters 2|52.09]]
|-
|rowspan=3|2004
|rowspan=2|[[2004 African Championships in Athletics|African Championships]]
|rowspan=2|[[Brazzaville, Republic of the Congo]]
|6th
|400 m
|[[2004 African Championships in Athletics – Women's 400 metres|51.85]]
|-
|bgcolor="silver" | 2nd
|4 × 400 m relay
|[[2004 African Championships in Athletics – Women's 4 × 400 metres relay|3:30.12]]
|-
|[[Athletics at the 2004 Summer Olympics|Olympic Games]]
|[[Athens, Greece]]
|18th (h)
|400 m
|[[Athletics at the 2004 Summer Olympics – Women's 400 metres|51.77]]
|-
|rowspan=2|2005
|rowspan=2|[[2005 World Championships in Athletics|World Championships]]
|rowspan=2|[[Helsinki, Finland]]
|38th (h)
|400 m
|[[2005 World Championships in Athletics – Women's 400 metres|53.28]]
|-
|12th (h)
|4 × 400 m relay
|[[2005 World Championships in Athletics – Women's 4 × 400 metres relay|3:31.71]]
|-
|rowspan=4|2006
|rowspan=2|[[Athletics at the 2006 Commonwealth Games|Commonwealth Games]]
|rowspan=2|[[Melbourne, Australia]]
|9th (h)
|400 m
|[[Athletics at the 2006 Commonwealth Games – Women's 400 metres|52.49]]
|-
| –
|4 × 400 m relay
|[[Athletics at the 2006 Commonwealth Games – Women's 4 x 400 metres relay|DQ]]
|-
|rowspan=2|[[2006 African Championships in Athletics|African Championships]]
|rowspan=2|[[Bambous, Mauritius]]
|8th
|400 m
|[[2006 African Championships in Athletics – Women's 400 metres|54.34]]
|-
|bgcolor="gold" | 1st
|4 × 400 m relay
|[[2006 African Championships in Athletics – Women's 4 × 400 metres relay|3:36.88]]
|-
|rowspan=2|2007
|rowspan=2|[[Athletics at the 2007 All-Africa Games|All-Africa Games]]
|rowspan=2|[[Algiers, Algeria]]
|6th
|400 m
|[[Athletics at the 2007 All-Africa Games – Women's 400 metres|52.56]]
|-
|bgcolor="silver" | 2nd
|4 × 400 m relay
|[[Athletics at the 2007 All-Africa Games – Women's 4 x 400 metres relay|3:33.62]]
|-
|rowspan=2|2010
|rowspan=2|[[2010 African Championships in Athletics|African Championships]]
|rowspan=2|[[Nairobi, Kenya]]
|bgcolor="silver" | 2nd
|200 m
|[[2010 African Championships in Athletics – Women's 200 metres|23.50]]
|-
|5th
|400 m
|[[2010 African Championships in Athletics – Women's 400 metres|52.60]]
|-
|rowspan=2|2012
|rowspan=2|[[2012 African Championships in Athletics|African Championships]]
|rowspan=2|[[Porto Novo, Benin]]
|7th
|400 m
|[[2012 African Championships in Athletics – Women's 400 metres|52.84]]
|-
|4th
|4 × 400 m relay
|[[2012 African Championships in Athletics – Women's 4×400 metres relay|3:33.21]]
|}
== Ihe kacha mma ==
* 100 m - 11.55 (+0.8) (Potchefstroom 2008)
* 200 m - 23.31 (+1.0) (Potchefstroom 2004)
* 400 m - 51.48 (Belém 2004)
== Njikọ mpụga ==
* Estie WittstocknaEgwuregwu Ụwa
==Edensibịa==
{{DEFAULTSORT:Wittstock, Estie}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
re5g59vm0s5fguych7m3ke3ejn7qu9z
728814
728813
2026-09-29T03:49:13Z
Anastesia chi
23720
Reverted improvement
728814
wikitext
text/x-wiki
[[Usòrò:Estie_Wittstock.jpg|thumb|Estie Wittstock]]
'''Estie Wittstock''' (amụrụ na 15 Septemba 1980) bụ onye na-agba ọsọ South Africa ọkachamara na mita 400.
== Ndekọ asọmpi ==
{| {{AchievementTable|Event=yes}}
|-
!colspan="6"|Representing {{RSA}}
|-
|rowspan=3|1998
|rowspan=3|[[1998 World Junior Championships in Athletics|World Junior Championships]]
|rowspan=3|[[Annecy]], [[France]]
|5th
|400m
|[[1998 World Junior Championships in Athletics – Women's 400 metres|53.16]]
|-
|6th
|4 × 100 m relay
|[[1998 World Junior Championships in Athletics – Women's 4 × 100 metres relay|45.67]]
|-
|9th (h)
|4 × 400 m relay
|[[1998 World Junior Championships in Athletics – Women's 4 × 400 metres relay|3:39.44]]
|-
|rowspan=5|2003
|[[Athletics at the 2003 Summer Universiade|Universiade]]
|[[Daegu, South Korea]]
|bgcolor="cc9966" | 3rd
|400 m
|[[Athletics at the 2003 Summer Universiade – Women's 400 metres|52.86]]
|-
|rowspan=2|[[Athletics at the 2003 All-Africa Games|All-Africa Games]]
|rowspan=2|[[Abuja, Nigeria]]
|bgcolor="cc9966" | 3rd
|200 m
|[[Athletics at the 2003 All-Africa Games – Women's 200 metres|23.46]]
|-
|4th
|400 m
|[[Athletics at the 2003 All-Africa Games – Women's 400 metres|51.81]]
|-
|rowspan=2|[[Athletics at the 2003 Afro-Asian Games|Afro-Asian Games]]
|rowspan=2|[[Hyderabad]], India
|4th
|200 m
|[[Athletics at the 2003 Afro-Asian Games – Results#200 meters 2|23.59]]
|-
|bgcolor="gold" | 1st
|400 m
|[[Athletics at the 2003 Afro-Asian Games – Results#400 meters 2|52.09]]
|-
|rowspan=3|2004
|rowspan=2|[[2004 African Championships in Athletics|African Championships]]
|rowspan=2|[[Brazzaville, Republic of the Congo]]
|6th
|400 m
|[[2004 African Championships in Athletics – Women's 400 metres|51.85]]
|-
|bgcolor="silver" | 2nd
|4 × 400 m relay
|[[2004 African Championships in Athletics – Women's 4 × 400 metres relay|3:30.12]]
|-
|[[Athletics at the 2004 Summer Olympics|Olympic Games]]
|[[Athens, Greece]]
|18th (h)
|400 m
|[[Athletics at the 2004 Summer Olympics – Women's 400 metres|51.77]]
|-
|rowspan=2|2005
|rowspan=2|[[2005 World Championships in Athletics|World Championships]]
|rowspan=2|[[Helsinki, Finland]]
|38th (h)
|400 m
|[[2005 World Championships in Athletics – Women's 400 metres|53.28]]
|-
|12th (h)
|4 × 400 m relay
|[[2005 World Championships in Athletics – Women's 4 × 400 metres relay|3:31.71]]
|-
|rowspan=4|2006
|rowspan=2|[[Athletics at the 2006 Commonwealth Games|Commonwealth Games]]
|rowspan=2|[[Melbourne, Australia]]
|9th (h)
|400 m
|[[Athletics at the 2006 Commonwealth Games – Women's 400 metres|52.49]]
|-
| –
|4 × 400 m relay
|[[Athletics at the 2006 Commonwealth Games – Women's 4 x 400 metres relay|DQ]]
|-
|rowspan=2|[[2006 African Championships in Athletics|African Championships]]
|rowspan=2|[[Bambous, Mauritius]]
|8th
|400 m
|[[2006 African Championships in Athletics – Women's 400 metres|54.34]]
|-
|bgcolor="gold" | 1st
|4 × 400 m relay
|[[2006 African Championships in Athletics – Women's 4 × 400 metres relay|3:36.88]]
|-
|rowspan=2|2007
|rowspan=2|[[Athletics at the 2007 All-Africa Games|All-Africa Games]]
|rowspan=2|[[Algiers, Algeria]]
|6th
|400 m
|[[Athletics at the 2007 All-Africa Games – Women's 400 metres|52.56]]
|-
|bgcolor="silver" | 2nd
|4 × 400 m relay
|[[Athletics at the 2007 All-Africa Games – Women's 4 x 400 metres relay|3:33.62]]
|-
|rowspan=2|2010
|rowspan=2|[[2010 African Championships in Athletics|African Championships]]
|rowspan=2|[[Nairobi, Kenya]]
|bgcolor="silver" | 2nd
|200 m
|[[2010 African Championships in Athletics – Women's 200 metres|23.50]]
|-
|5th
|400 m
|[[2010 African Championships in Athletics – Women's 400 metres|52.60]]
|-
|rowspan=2|2012
|rowspan=2|[[2012 African Championships in Athletics|African Championships]]
|rowspan=2|[[Porto Novo, Benin]]
|7th
|400 m
|[[2012 African Championships in Athletics – Women's 400 metres|52.84]]
|-
|4th
|4 × 400 m relay
|[[2012 African Championships in Athletics – Women's 4×400 metres relay|3:33.21]]
|}
== Ihe kacha mma ==
* 100 m - 11.55 (+0.8) (Potchefstroom 2008)
* 200 m - 23.31 (+1.0) (Potchefstroom 2004)
* 400 m - 51.48 (Belém 2004)
== Njikọ mpụga ==
* Estie WittstocknaEgwuregwu Ụwa
{{DEFAULTSORT:Wittstock, Estie}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
h7bu657eqw53zk7cwoouf4t4hgvjrug
Sakina Boutamine
0
39308
728815
155718
2026-09-29T03:52:00Z
Anastesia chi
23720
Added default sort and databox
728815
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Sakina Boutamine''' (amụrụ na 2 June 1953) bụ nwanyị Algeria larala ezumike nká bụ onye ọgba ọsọ n'etiti etiti bụ ọkachamara na mita 1500 na 3000.Ọ meriri ihe nrite ọla edo na mmemme abụọ ahụ na asọmpi African Championship nke 1979 na Dakar. <ref name="gbrath">{{Cite web|title=African Championships|url=http://www.gbrathletics.com/ic/afc.htm|work=GBR Athletics|accessdate=3 September 2016}}</ref>
== Asọmpi mba ụwa ==
{| {{AchievementTable|Event=yes}}
|-
!colspan="6"|Representing {{ALG}}
|-
|rowspan=2|1978
|rowspan=2|[[1978 All-Africa Games|All-Africa Games]]
|rowspan=2|[[Algiers]], Algeria
|bgcolor="silver"| 2nd
|800 m
|[[Athletics at the 1978 All-Africa Games|2:05.64]]
|-
|bgcolor="gold"| 1st
|1500 m
|[[Athletics at the 1978 All-Africa Games|4:16.43]]
|-
|rowspan=3|1979
|rowspan=2|[[1979 African Championships in Athletics|African Championships]]
|rowspan=2|[[Dakar]], Senegal
|bgcolor="gold"| 1st
|1500 m
|4:23.6 (a)
|-
|bgcolor="gold"| 1st
|3000 m
|9:31.1 (a)
|-
|[[1979 Mediterranean Games|Mediterranean Games]]
|[[Split, Croatia|Split]], Yugoslavia
|bgcolor="cc9966"|3rd
|1500 m
|4:10.60
|-
!colspan="6"|Representing [[File:Africa (orthographic projection).svg|20px]] [[Confederation of African Athletics|Africa]]
|-
|1977
|[[1977 IAAF World Cup|IAAF World Cup]]
|[[Düsseldorf]], West Germany
|6th
|1500 m
|4.18.5
|-
|rowspan=2|1979
|rowspan=2|[[1979 IAAF World Cup|IAAF World Cup]]
|rowspan=2|[[Montreal]], Canada
|4th
|1500 m
|4.12.13
|-
|7th
|3000 m
|9.30.73
|-
|}
== Edensibia ==
{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* Sakina BoutaminenaEgwuregwu Ụwa
{{DEFAULTSORT:Boutamine, Sakina}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
4fgp2iomymvut2d88gqmiyzs4wydcz6
Agnes Sameria
0
39309
728817
181885
2026-09-29T03:55:23Z
Anastesia chi
23720
Added default sort and databox
728817
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Agnes Maryna Sameria''' (amụrụ 11 Ọgọst 1972 na Otjiwarongo) bụ onye Namibia larala ezumike na ọgba ọsọ etiti onye ọkachamara na mita 800. <ref>[https://web.archive.org/web/20200418085644/https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/sa/agnes-samaria-1.html Sports-Reference profile]</ref>)
Sameria meriri abụọ n'ime ihe nrite atọ mba ahụ meriri na 2007 All-Africa Games. <ref>{{Cite web|first=Todor|author=Krastev|title=Athletics Africa Games 2007 Alger (ALG)|url=http://www.todor66.com/athletics/Africa_Games/2007/index.html|date=24 August 2009|work=Todor66|accessdate=2 May 2020}}</ref> Ọ bụ onye nnọchi anya UNICEF Goodwill kemgbe afọ 2005.
== Ndekọ asọmpi ==
{| {{AchievementTable|Event=yes}}
|-
!colspan="6"|Representing {{NAM}}
|-
|rowspan=2|1995
|rowspan=2|[[Athletics at the 1995 Summer Universiade|Universiade]]
|rowspan=2|[[Fukuoka, Japan]]
|25th (h)
|400 m
|[[Athletics at the 1995 Summer Universiade – Women's 400 metres|57.63]]
|-
|25th (h)
|800 m
|[[Athletics at the 1995 Summer Universiade – Women's 800 metres|2:11.61]]
|-
|1999
|[[Athletics at the 1999 All-Africa Games|All-Africa Games]]
|[[Johannesburg, South Africa]]
|17th (h)
|800 m
|[[Athletics at the 1999 All-Africa Games – Women's 800 metres|2:11.58]]
|-
|2001
|[[2001 World Championships in Athletics|World Championships]]
|[[Edmonton, Canada]]
|16th (h)
|800 m
|[[2001 World Championships in Athletics – Women's 800 metres|2:03.11]]
|-
|rowspan=2|2002
|[[Athletics at the 2002 Commonwealth Games|Commonwealth Games]]
|[[Manchester, United Kingdom]]
|bgcolor=cc9966 | 3rd
|800 m
|[[Athletics at the 2002 Commonwealth Games – Women's 800 metres|1:59.15]] (NR)
|-
|[[2002 African Championships in Athletics|African Championships]]
|[[Radès, Tunisia]]
|bgcolor="silver" | 2nd
|800 m
|[[2002 African Championships in Athletics – Women's 800 metres|2:03.63]]
|-
|rowspan=2|2003
|[[2003 IAAF World Indoor Championships|World Indoor Championships]]
|[[Birmingham, United Kingdom]]
|7th (sf)
|800 m
|[[2003 IAAF World Indoor Championships – Women's 800 metres|2:01.29]]
|-
|[[2003 World Championships in Athletics|World Championships]]
|[[Paris, France]]
|23rd (sf)
|800 m
|[[2003 World Championships in Athletics – Women's 800 metres|2:02.66]]
|-
|rowspan=2|2004
|[[2004 IAAF World Indoor Championships|World Indoor Championships]]
|[[Budapest, Hungary]]
|16th (h)
|800 m
|[[2004 IAAF World Indoor Championships – Women's 800 metres|2:05.05]]
|-
|[[Athletics at the 2004 Summer Olympics|Olympic Games]]
|[[Athens, Greece]]
|8th (sf)
|800 m
|[[Athletics at the 2004 Summer Olympics – Women's 800 metres|1:59.37]]
|-
|2005
|[[2005 World Championships in Athletics|World Championships]]
|[[Helsinki, Finland]]
|9th (sf)
|800 m
|[[2005 World Championships in Athletics – Women's 800 metres|2:00.13]]
|-
|2006
|[[2006 African Championships in Athletics|African Championships]]
|[[Bambous, Mauritius]]
|6th
|800 m
|[[2006 African Championships in Athletics – Women's 800 metres|2:07.65]]
|-
|rowspan=5|2007
|rowspan=2|[[2007 World Championships in Athletics|World Championships]]
|rowspan=2|[[Osaka, Japan]]
|22nd (sf)
|800 m
|[[2007 World Championships in Athletics – Women's 800 metres|2:02.25]]
|-
|6th
|1500 m
|[[2007 World Championships in Athletics – Women's 1500 metres|4:07.61]] (NR)
|-
|rowspan=2|[[Athletics at the 2007 All-Africa Games|All-Africa Games]]
|rowspan=2|[[Algiers, Algeria]]
|bgcolor="silver" | 2nd
|800 m
|[[Athletics at the 2007 All-Africa Games – Women's 800 metres|2:03.17]]
|-
|bgcolor="cc9966" | 3rd
|1500 m
|[[Athletics at the 2007 All-Africa Games – Women's 1500 metres|4:09.18]]
|-
|[[2007 IAAF World Athletics Final|World Athletics Final]]
|[[Stuttgart, Germany]]
|5th
|1500 m
|4:05.44 (NR)
|-
|rowspan=5|2008
|[[2008 IAAF World Indoor Championships|World Indoor Championships]]
|[[Valencia, Spain]]
|14th (h)
|800 m
|[[2008 IAAF World Indoor Championships – Women's 800 metres|2:05.23]]
|-
|rowspan=2|[[2008 African Championships in Athletics|African Championships]]
|rowspan=2|[[Addis Ababa, Ethiopia]]
|bgcolor="cc9966" | 3rd
|800 m
|[[2008 African Championships in Athletics – Women's 800 metres|2:00.62]]
|-
|bgcolor="cc9966" | 3rd
|1500 m
|[[2008 African Championships in Athletics – Women's 1500 metres|4:13.91]]
|-
|rowspan=2|[[Athletics at the 2008 Summer Olympics|Olympic Games]]
|rowspan=2|[[Beijing, China]]
|26th (h)
|800 m
|[[Athletics at the 2008 Summer Olympics – Women's 800 metres|2:02.18]]
|-
|27th (h)
|1500 m
|[[Athletics at the 2008 Summer Olympics – Women's 1500 metres|4:15.80]]
|}
=== Ihe kacha mma ===
* 400 mita - 53.83 sekọnd (2001)
* 800 mita - 1:59.15 nkeji (2002)
* 1500 mita - 4:05.30 nkeji (2008)
* Mile run - 4:25.01 min (2007)
Ụmụ nwanyị egwuregwu nke Namibia nke Afọ (2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007)
== Edensibia ==
{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* Agnes SamerianaEgwuregwu Ụwa
* Agnes SamerianaCommonwealth Games Federation (nke e debere)
{{DEFAULTSORT:Samaria, Agnes}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
72gr699wj34inr9p1p7d5j78y17bz63
Fantu Magiso
0
39310
728818
176833
2026-09-29T03:57:33Z
Anastesia chi
23720
Added default sort and databox
728818
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Fantu Magiso Manedo''' (amụrụ na June 9, 1992) bụ onye Etiopia na-agba ọsọ ọkachamara na mita 400 na 800..<ref name="London2012">{{Cite web|url=http://www.london2012.com/athlete/magiso-fantu-1095318/|title=Fantu Magiso - Athletics - Olympic Athlete | London 2012|first=|author=LOCOG|work=london2012.com|year=2012|accessdate=4 December 2012|archivedate=31 October 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121031215622/http://www.london2012.com/athlete/magiso-fantu-1095318/}}</ref>
== Mmezu ==
{| {{AchievementTable|Event=yes}}
|-
!colspan="6"|Representing {{ETH}}
|-
|rowspan=4|2010
|rowspan=4|[[2010 African Championships in Athletics|African Championships]]
|rowspan=4|[[Nairobi]], [[Kenya]]
|10th (sf)
|200 m
|[[2010 African Championships in Athletics – Women's 200 metres|24.45]]
|-
|24th (h)
|400 m
|[[2010 African Championships in Athletics – Women's 400 metres|58.32]]
|-
|4th
|4 × 100 m relay
|[[2010 African Championships in Athletics – Women's 4 × 100 metres relay|46.46]]
|-
|5th
|4 × 400 m relay
|[[2010 African Championships in Athletics – Women's 4 × 400 metres relay|3:40.44]]
|-
|rowspan=6|2011
|rowspan=3|[[2011 African Junior Athletics Championships|African Junior Championships]]
|rowspan=3|[[Gaborone]], [[Botswana]]
|bgcolor=silver|2nd
|200 m
|23.90 (NR)
|-
|bgcolor=gold|1st
|400 m
|52.09
|-
|bgcolor=cc9966|3rd
|4 × 400 m relay
|3:39.82 (NR)
|-
|rowspan=2|[[2011 World Championships in Athletics|World Championships]]
|rowspan=2|[[Daegu, South Korea]]
|23rd (sf)
|400 m
|[[2011 World Championships in Athletics – Women's 400 metres|53.41]]
|-
|10th (sf)
|800 m
|[[2011 World Championships in Athletics – Women's 800 metres|1:59.17]]
|-
|[[Athletics at the 2011 All-Africa Games|All-Africa Games]]
|[[Maputo]], [[Mozambique]]
|bgcolor=silver|2nd
|800 m
|[[Athletics at the 2011 All-Africa Games – Women's 800 metres|2:03.22]]
|-
|2012
|[[2012 IAAF World Indoor Championships|World Indoor Championships]]
|[[Istanbul, Turkey]]
|4th
|800 m
|[[2012 IAAF World Indoor Championships – Women's 800 metres|2:00.30]]
|-
|2013
|[[2013 World Championships in Athletics|World Championships]]
|[[Moscow, Russia]]
|20th (h)
|800 m
|[[2013 World Championships in Athletics – Women's 800 metres|2:01.11]]
|-
|rowspan=2|2014
|rowspan=2|[[2014 African Championships in Athletics|African Championships]]
|rowspan=2|[[Marrakech, Morocco]]
|21st (h)
|400 m
|[[2014 African Championships in Athletics – Women's 400 metres|58.27]]
|-
|6th
|4 × 400 m relay
|[[2014 African Championships in Athletics – Women's 4 × 400 metres relay|3:46.91]]
|}
== Edensibia ==
{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* Fantu MagisonaEgwuregwu Ụwa
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:Magiso, Fantu}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
qrxlk5skar1qao1wee9skz9zrpfw37e
Fantu Worku
0
39311
728820
156615
2026-09-29T04:17:52Z
Anastesia chi
23720
Added default sort and databox
728820
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Fantu Worku Taye''' (amụrụ na 29 Machị 1999) bụ onye Etiopia na-agba ọsọ n'etiti nke ọkachamara na 1500 mita. O meriri nrite ọlaọcha na 2016 World U20 Championship. Ọ nọchitere anya mba ya na 2017 World Championships nke fọrọ nke nta ka ọ ghara ịga nke ikpeazụ.
N'egwuregwu ncheta afọ 2018 na London, ọ kwụsịrị ịgba ọsọ ọkara ụkwụ n'isi mgbe ọ gbasasịrị n'ọkwa mbụ, na-eche ụzọ nkeji iri na ise dị ka ahịrị ngwụcha wee gaa n'ihu ịkwụsị ịgba ọsọ ozugbo ọ gafere ya.
<ref name="bbc news">{{Cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/athletics/44912045|title=Video of early finish|work=bbc.co.uk|accessdate=2018-07-21}}</ref>
== Asọmpi mba ụwa ==
{| {{AchievementTable|Event=yes}}
|-
!colspan="6"|Representing {{ETH}}
|-
|rowspan=2|2016
|[[2016 African Championships in Athletics|African Championships]]
|[[Durban, South Africa]]
|4th
|1500 m
|[[2016 African Championships in Athletics – Women's 1500 metres|4:05.84]]
|-
|[[2016 IAAF World U20 Championships|World U20 Championships]]
|[[Bydgoszcz, Poland]]
|bgcolor=silver|2nd
|1500 m
|[[2016 IAAF World U20 Championships – Women's 1500 metres|4:08.43]]
|-
|rowspan=2|2017
|[[2017 African Junior Athletics Championships|African Junior Championships]]
|[[Tlemcen]], [[Algeria]]
|bgcolor=silver|2nd
|1500 m
|4:30.76
|-
|[[2017 World Championships in Athletics|World Championships]]
|[[London, United Kingdom]]
|19th (h)
|1500 m
|[[2017 World Championships in Athletics – Women's 1500 metres|4:05.81]]
|-
|2018
|[[2018 IAAF World Indoor Championships|World Indoor Championships]]
|[[Birmingham, United Kingdom]]
|6th
|3000 m
|[[2018 IAAF World Indoor Championships – Women's 3000 metres|8:50.54]]
|-
|2019
|[[2019 World Athletics Championships|World Championships]]
|[[Doha, Qatar]]
|6th
|5000 m
|[[2019 World Athletics Championships – Women's 5000 metres|14:40.47]]
|}
== Ihe kacha mma ==
<ref name="all-athletics">{{Cite web|url=http://www.all-athletics.com/node/1220497|title=Profile of Fantu WORKU | All|work=Athletics.com|accessdate=2017-08-05|archivedate=2017-08-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170805061933/http://www.all-athletics.com/node/1220497}}</ref>
'''N'èzí'''
* 1500 mita - 4:05.81 (London 2017)
'''N'ime'''
* 1500 mita - 4:08.56 (Ostrava 2017)
* 3000 mita - 8:50.36 (Eaubonne 2017)
== Edensibia ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Worku, Fantu}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
jv1jt7ecyv98pf0rx8klqy1qsi5gps9
Meaza Ashenafi
0
39312
728821
671205
2026-09-29T04:21:22Z
Anastesia chi
23720
Added default sort and databox
728821
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Meaza Ashenafi''' (amụrụ na 25 Julaị 1964) <ref>{{Cite web|url=https://www.africanwomeninlaw.com/african-women-in-law/Meaza-Ashenafi|title=Pioneer African Women in Law}}</ref> bụ onye ọka iwu Etiopia. N'ọnwa Nọvemba afọ 2018, ndị omeiwu etiti họpụtara ya dị ka onye isi oche nke Ụlọikpe Kasị Elu nke Ethiopia ruo mgbe ọ gbara arụkwaghịm na 17 Jenụwarị afọ 2023. <ref name="washingtonpost.com">Paul Schemm (November 1, 2018), [https://www.washingtonpost.com/world/womens-rights-activist-named-to-head-ethiopias-supreme-court-in-new-reform/2018/11/01/9ed28fc4-ddbd-11e8-b3f0-62607289efee_story.html Women’s rights activist named to head Ethiopia’s Supreme Court] ''[[Washington Post]]''.</ref>
== Ndụ onwe onye na agụmakwụkwọ ==
A mụrụ Meaza na Asosa, Etiopia. Ọ gara ụlọ akwụkwọ elementrị na ụlọ akwụkwọ sekọndrị na Asosa wee sonye na ngalaba iwu nke Mahadum Addis Ababa. Ọ natara nzere Bachelor <ref name="washingtonpost.com" />of Laws (LL.B.) na Mahadum Addis Ababa na Master of Arts (M.A.) na mmekọrịta mba ụwa na ọmụmụ nwoke na nwanyị na Mahadụ Connecticut. Ọ lụrụ Dr. Araya Asfaw, Prọfesọ nke Physics na Mahadum Addis Ababa, ha nwekwara ụmụ nwanyị abụọ.
== Ọrụ ==
Meaza jere ozi dị ka onye ọka ikpe nke Ụlọikpe Kasị Elu nke Ethiopia n'etiti afọ 1989 na 1992. N'afọ 1993, Kọmitii Iwu nke Etiopia họpụtara ya dị ka onye ndụmọdụ iwu. <ref name="Vieceli2005">{{Cite book|author=Vieceli|first=Alberto|title=1000 Peacewomen Across the Globe|url=https://books.google.com/books?id=kIQnAQAAMAAJ|year=2005|publisher=Scalo|isbn=978-3-03939-039-7}}</ref> N'afọ 1995, Meaza guzobere Ethiopian Women Lawyers Association (EWLA) ya na Atsedeweine Tekle na Maria Yusuf, ọ ga-abụ onye isi nchịkwa ya. [2]<ref name="irinnews.org">{{Cite news|title=ETHIOPIA: Interview with Meaza Ashenafi, head of women lawyers association|author=<!--Staff writer(s); no by-line.-->|url=http://www.irinnews.org/report/47120/ethiopia-interview-with-meaza-ashenafi-head-of-women-lawyers-association|accessdate=3 February 2016|publisher=IRIN|date=7 November 2003}}</ref> Site na kọntaktị iwu ya, ọ na-arụ ọrụ na mkpọsa maka ikike ụmụ nwanyị na Etiopia; otu ya na-alụ ọgụ maka ikike ụmụnwaanyị na Ethiopia nwere ihe dịka ndị ọka iwu 45 gụsịrị akwụkwọ na-arụ maka ya na 2002. <ref name="BareguTrust2002">{{Cite book|author=Baregu|first=Mwesiga Laurent|title=Peace-building in the Great Lakes Region|url=https://books.google.com/books?id=ZTMXAQAAIAAJ|year=2002|publisher=SAPES Books|isbn=978-1-77905-120-2}}</ref>
Meaza anọwo n'ọkwa na United Nations Economic Commission for Africa. O keere òkè na mmepe nke ụlọ akụ ụmụ nwanyị mbụ na Etiopia, Enat Bank, nke e guzobere na 2011; ka ọ na-erule 2016, ọ bụ onye isi oche nke ndị nduzi ya.<ref name="Makers">{{Cite web|url=http://www.makers.com/blog/human-rights-lawyer-meaza-ashenafi-interview|title=Exclusive Q&A With Human Rights Lawyer Meaza Ashenafi|author=<!--Staff writer(s); no by-line.-->|date=2016|work=|publisher=Makers|accessdate=February 4, 2016|quote=}}</ref> N'ụbọchị mbụ n'ọnwa Nọvemba n'afọ 2018, HoPR họpụtara Meaza ka ọ bụrụ onye isi oche nke Ụlọikpe Kasị Elu, ebe ọ bụ nwanyị mbụ nọ na kọmitii nke Praịm Minista Abiy Ahmed. <ref>{{Cite web|title=First woman chief justice sworn in for Ethiopia {{!}} African Legal Information Institute|url=https://africanlii.org/article/20181101/first-woman-chief-justice-sworn-ethiopia|accessdate=2023-01-17|work=africanlii.org}}</ref> Mgbe ọ nọsịrị afọ anọ, ọ gbara arụkwaghịm n'ọkwa ahụ na osote onye isi ala Solomon Areda na 17 Jenụwarị 2023. Ndị omeiwu Etiopia họpụtara Tewdros Mihret dị ka onye isi ala na Abeba Embiale dị ka osote onye isi oche nke Ụlọikpe Kasị Elu n'aha Meaza na Solomon.<ref>{{Cite web|author=AfricaNews|date=2023-01-17|title=Head of Ethiopia's Supreme Court resigns|url=https://www.africanews.com/2023/01/17/head-of-ethiopias-supreme-court-resigns/|accessdate=2023-01-17|work=Africanews|language=en}}</ref>
== Ọnọdụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị ==
N'okwu 2009 Meaza kwuputara n'echiche efu nke ụmụ nwanyị na-eche ihu na obodo Etiopia, na-ekwu banyere ilu Amharic maka otu esi aghọta ụmụ nwanyị, na-akọwakarị ha dị ka ndị siri ike na adịghị ike.Omenala nzikọrịta ozi ka oge na-aga ejirila ilu ndị a kwalite nwoke na iweda ụmụ nwanyị ala.Ụfọdụ echiche ndị ilu ndị a na-enye bụ na ọnọdụ nwanyị bụ naanị n'ọrụ ụlọ nakwa na ụmụ nwanyị n'ozuzu enweghị ọgụgụ isi na enweghị ọrụ.[10]
== Nkwado ==
N'afọ 2003, Meaza ghọrọ onye nwetara onyinye Hunger Project Award, na-emeri ihe nrite Grassroots Etiopia Women of Substance Africa Prize, afọ abụọ ka e mesịrị, a họpụtara ya maka Nrite Nobel Peace. A tụgharịrị ikpe ya ama ama ka ọ bụrụ ihe nkiri Etiopia 2014 Difret, nke Angelina Jolie kwalitere dị ka onye na-emepụta ihe wee nweta mmeri World Cinematic Dramatic Audience Award. na 2014 Sundance Film Festival.<ref name="irinnews.org">{{Cite news|title=ETHIOPIA: Interview with Meaza Ashenafi, head of women lawyers association|author=<!--Staff writer(s); no by-line.-->|url=http://www.irinnews.org/report/47120/ethiopia-interview-with-meaza-ashenafi-head-of-women-lawyers-association|accessdate=3 February 2016|publisher=IRIN|date=7 November 2003}}</ref> <ref>{{Cite book|title=Tadias: Ethiopian-American Lifestyle and Business Magazine|url=https://books.google.com/books?id=9f0qAQAAIAAJ|year=2003|publisher=Tadias, Incorporated}}</ref> <ref name="ethioscoop.com">{{Cite news|title=Meaza Ashenafi Mengistu|first=Nassir|author=Mohammed|url=http://www.ethioscoop.com/biography/3511-meaza-ashenafi-mengistu.html|accessdate=3 February 2016|work=Ethioscoop Review Magazine|date=15 August 2013}}</ref><ref name="washingtonpost.com">Paul Schemm (November 1, 2018), [https://www.washingtonpost.com/world/womens-rights-activist-named-to-head-ethiopias-supreme-court-in-new-reform/2018/11/01/9ed28fc4-ddbd-11e8-b3f0-62607289efee_story.html Women’s rights activist named to head Ethiopia’s Supreme Court] ''[[Washington Post]]''.</ref>
== Hụkwa ==
* Ụmụ nwanyị n'Etiopia
== Edensibia ==
{{Reflist}}
== Ebe e si nweta ya ==
* {{Cite book|author=Woldeyes|first=Billene Seyoum|title=Transformative Spaces: Enabling Authentic Female Leadership Through Self Transformation – the Association of Women in Business|url=https://books.google.com/books?id=oQSdAwAAQBAJ&pg=PA48|year=2014|publisher=LIT Verlag Münster|isbn=978-3-643-90502-4}}
{{DEFAULTSORT:Ashenafi, Meaza}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
qyuup0dq7n2c64hbg7njhen51ldt1hx
Tulia Ackson
0
39313
728822
184357
2026-09-29T04:24:11Z
Anastesia chi
23720
Added default sort and databox
728822
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Tulia Ackson''' (amụrụ na 23 Nọvemba 1976) bụ onye isi oche nke National Assembly of Tanzania, na-arụ ọrụ kemgbe 2022. <ref>{{Cite web|url=http://www.thecitizen.co.tz/News/CCM-picks-Ackson-to-assist-Ndugai/-/1840340/2961180/-/webgqnz/-/index.html|title=CCM picks Ackson to assist Ndugai|publisher=|accessdate=7 November 2016|archivedate=6 May 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190506022517/https://www.thecitizen.co.tz/News/CCM-picks-Ackson-to-assist-Ndugai/-/1840340/2961180/-/webgqnz/-/index.html}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://mobile.thecitizen.co.tz/news/-Dr-Ackson-s-drive-to-be-deputy-House-Speaker/-/2304482/2959948/-/format/xhtml/-/a8yx7gz/-/index.html|title=Dr Ackson's drive to be deputy House Speaker|publisher=|accessdate=7 November 2016|archivedate=6 May 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190506022516/https://mobile.thecitizen.co.tz/news/-Dr-Ackson-s-drive-to-be-deputy-House-Speaker/-/2304482/2959948/-/format/xhtml/-/a8yx7gz/-/index.html}}</ref> Onye isi ala John Magufuli họpụtara ya dị ka Onye omeiwu.<ref name="dailynews">{{Cite web|url=http://www.dailynews.co.tz/index.php/home-news/44249-president-magufuli-appoints-dr-tulia-ackson-special-seat-mp|title=President Magufuli Apoints Dr Tulia Akson to Special Seat|accessdate=2024-03-20|archivedate=2019-05-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190506022510/https://www.dailynews.co.tz/index.php/home-news/44249-president-magufuli-appoints-dr-tulia-ackson-special-seat-mp}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">.</cite></ref><ref name="kajunason.com">{{Cite web|url=http://www.kajunason.com/2015/11/dkt-tulia-ackson-mwansasu-ateuliwa-kuwa.html|title=DKT. TULIA ACKSON ATEULIWA KUWA MBUNGE|publisher=|accessdate=7 November 2016|archivedate=6 May 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190506022458/http://www.kajunason.com/2015/11/dkt-tulia-ackson-mwansasu-ateuliwa-kuwa.html}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true"><span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">7 November</span> 2016</span>.</cite></ref> Na Ọktoba 27, 2023, a họpụtara ya ka ọ bụrụ onye isi oche nke IPU (Inter-Parliamentary Union) site na nzukọ a kpọrọ na Luanda Angola ebe ọ gafere ndị ọzọ na-asọmpi site na nnukwu ohere, nsonaazụ nke nyere Tanzania United Republic aha dị elu.
== Ndụ mbido ==
A mụrụ Ackson na 23 Nọvemba 1976 na Bulyaga Ward, Tukuyu Division, Rungwe District, Mbeya Region . <ref>{{Cite web|url=http://ikulu.go.tz/index.php/media/press_details/1836|title=Jamhuri ya Muungano wa Tanzania - Tovuti Rasmi ya Ikulu|work=ikulu.go.tz|accessdate=2015-10-18|archivedate=2015-11-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151121051919/http://ikulu.go.tz/index.php/media/press_details/1836}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.abenry.com/tulia.php|title=tulia profile|work=abenry.com|accessdate=2015-10-18|archivedate=2014-05-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140507070548/http://www.abenry.com/tulia.php}}</ref>
== Agụmakwụkwọ ==
Ackson gụsịrị akwụkwọ praịmarị ya na Mabonde Primary School na Tukuyu site na 1984 ruo 1990 ebe ọ nwetara asambodo nke Primary Education. A họpụtara ya ka ọ sonye na Loleza Girls Secondary School na Mbeya ebe ọ nwetara asambodo nke agụmakwụkwọ sekọndrị na 1994, wee nweta asambodo Advanced nke agụmakmakwụkwọ sekọrịta na Zanaki Girls Secondary school. Ọ sonyeere Mahadum nke Dar es Salaam na 1998 ebe ọ nwetara nzere bachelọ na Iwu na 2001. Ackson gụsịrị akwụkwọ na nzere masta na Iwu n'afọ 2003. N'afọ 2004, o mere ule Bar ma nweta asambodo maka ọrụ iwu na Tanzania. A nabatara ya na Mahadum Cape Town na 2005 maka ọmụmụ Doctoral wee nweta Doctorate na nkà ihe ọmụma na 2007. <ref>{{Cite web|url=http://www.sheria.go.tz/index.php?option=com_docman&task=doc_download&gid=51&Itemid=68|title=task documents download|work=sheria.go.tz|accessdate=2015-10-18}}</ref>
== Ọrụ ==
Ackson sonyeere Mahadum Dar es Salaam na 2001 ebe ọ malitere ịrụ ọrụ dịka onye enyemaka nkuzi Postgraduate.Ebuliri ya n'afọ 2004 ka ọ bụrụ onye nkuzi nnyemaaka ka ọ gụchara akara ugo mmụta nna ukwu ya na iwu.N'afọ 2007, a kwalitere ya ka ọ bụrụ onye nkuzi mgbe ọ nwetasịrị akara mmụta doctorate.Na 2009 ọ ghọrọ onye mmekọ Dean nke Mahadum Dar es Salaam School of Law wee jee ozi n'ọnọdụ ahụ ngụkọta afọ isii, nke a, usoro abụọ nke afọ atọ n'usoro.A kwalitere ya ka ọ bụrụ onye nkuzi Senior na 2011.Na February 2014, Onye isi ala Tanzania, Jakaya Kikwete, họpụtara Ackson ka ọ bụrụ onye otu ọgbakọ ọgbakọ mbụ nke Tanzania, na-anọchite anya ụlọ akwụkwọ mmụta dị elu.Ọ bụ onye otu Tanganyika Law Society, East African Law Society na Southern African Development Law Society. .<ref>{{Cite web|url=http://www.kituochakatiba.org/about-us/board-members/dr-tulia-ackson|title=Dr. Tulia Ackson|work=kituochakatiba.org|accessdate=2015-10-18|archivedate=2015-11-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151121064937/http://www.kituochakatiba.org/about-us/board-members/dr-tulia-ackson}}</ref>
Ackson bụ ọkachamara na iwu nchekwa ọha na eze, iwu ọrụ, iwu nchịkwa anụ ọhịa, ntụkwasị obi, iwu probate na nchịkwa nke iwu ala, ego ọrụ na iwu igwu ala.
Ahụmahụ Ackson gụnyekwara nkwekọrịta azụmahịa izugbe, dị ka njikọ aka, nkwekọrịta ụlọ ọrụ, nkwekọrịta nkesa, nkwekọrịta ọrụ, mergers na nnweta, Onyinye ọhaneze izizi, Nzụta njikwa, ọrụ, azụmahịa na iwu asọmpi.<ref>{{Cite web|url=https://www.soas.ac.uk/staff/staff97390.php|title=Dr. Tulia Ackson Overview|work=soas.ac.uk|accessdate=2015-10-18|archivedate=2015-11-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151121064618/https://www.soas.ac.uk/staff/staff97390.php}}</ref>
Ackson bụ onye na-arụ ọrụ nke nwere ihe karịrị afọ iri na iwu ọrụ. Ọ na-ede edemede ma na-ekwu okwu mgbe niile banyere iwu ọrụ na ọrụ ya na-ekpuchi akụkụ niile nke iwu ọrụ Tanzania, site na iwe mmadụ n'ọrụ, ịchụ ya n'ọrụ na ịhazi esemokwu n'etiti ndị were mmadụ n'ọkwa na ndị ọrụ.
A họpụtara ya ka ọ bụrụ onye isi oche Nke asaa nke National Assembly na 1 February 2022. <ref name="parliamenthistory">{{Cite web|title=Parliament of Tanzania|url=http://www.parliament.go.tz/pages/history|work=www.parliament.go.tz}}</ref>
== Nhọpụta ndị isi ala ==
Onye isi ala Jakaya Kikwete họpụtara Ackson ka osote onye ọka iwu ukwu,na-eje ozi site na 9 Septemba 2015 ruo 15 Nọvemba 2015. <ref>{{Cite web|url=https://www.researchgate.net/profile/Tulia_Ackson|title=Tulia Ackson|work=researchgate.net|accessdate=2015-10-18}}</ref><ref name="mwananchi">{{Cite web|url=http://www.mwananchi.co.tz/habari/Kitaifa/Kikwete-ateua-wakuu-wa-mikoa-wapya/-/1597296/2870648/-/t3v6kj/-/index.html|title=Kikwete ateua wakuu wa mikoa wapya - Kitaifa | Mwananchi|publisher=mwananchi.co.tz|accessdate=2015-10-21|archivedate=2015-10-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151028212715/http://www.mwananchi.co.tz/habari/Kitaifa/Kikwete-ateua-wakuu-wa-mikoa-wapya/-/1597296/2870648/-/t3v6kj/-/index.html}}</ref>
Na 16 Nọvemba 2015, Onye isi ala John Magufuli họpụtara Ackson Mwansasu ka ọ bụrụ onye otu nzuko omeiwu.<ref name="dailynews"/><ref name="kajunason.com"/>
== Edensibia ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Ackson, Tulia}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
gymridndqorge8az506lgs1o2vlgbq4
Bulelwa Tunyiswa
0
39314
728922
656687
2026-09-29T11:47:56Z
Anastesia chi
23720
Added default sort
728922
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder|office=[[Executive Council of the Eastern Cape|Member of the Eastern Cape Executive Council for Sport, Recreation, Arts and Culture]]|party=[[African National Congress]]|termstart=9 May 2018|otherparty=[[South African Communist Party]]|alma_mater=[[University of the Western Cape]]<br />[[University of Fort Hare]]|birth_date={{birth year and age|1962}}|birth_place=[[Middledrift]], [[Cape Province]]<br />[[South Africa]]|premier=[[Phumulo Masualle]]|termend=7 May 2019|predecessor=[[Pemmy Majodina]]|successor=[[Fezeka Nkomonye-Bayeni]]}}
'''Bulelwa Tunyiswa''' bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị South Africa nke jere ozi dị ka onye otu Eastern Cape nke Executive Council (MEC) maka egwuregwu, ntụrụndụ, nka na omenala site na Mee 2018 ruo Mee 2019.Tupu nke ahụ, ọ bụ osote onye isi okwu nke Eastern Cape Provincial omebe iwu site na 2010 ruo 2018.Ọ tụfuru ọkwá ya na Executive Council ka e mechara ntuli aka izugbe nke afọ 2019, mgbe ọ nwetara ntuli aka ọzọ na ndị omebe iwu mpaghara.Onye otu African National Congress (ANC),Tuniswa abụrụla onye otu Central Committee nke South African Community Party (SACP) kemgbe 2012.
== Ndụ mmalite na ọrụ ==
A mụrụ Tunyiswa na 1962 na Middledrift na mpaghara Cape Province. Ọ gụsịrị akwụkwọ na Mahadum nke Western Cape na nzere masta na nchịkwa ọha na eze na Mahadum nke Fort Hare . Onye bụbu onye nkuzi, ọ ghọrọ onye a ma ama na ndọrọ ndọrọ ọchịchị site na Congress of South African Trade Unions na South African Democratic Teachers' Union, ha abụọ bụ ndị mmekọ ANC.<ref name=":0">{{Cite web|date=12 May 2018|title=The lowdown on Premier Masualle’s four newbie MECs|url=https://www.heraldlive.co.za/weekend-post/your-weekend/2018-05-12-the-lowdown-on-premier-masualles-four-newbie-mecs/|accessdate=2023-02-15|work=Herald|language=en-ZA}}</ref>
== Ọrụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị ==
Na Ntuli aka nke afọ 2009, a họpụtara Tunyiswa ka ọ bụrụ onye isi ANC na Eastern Cape Provincial Legislature, nke nọ n'ọnọdụ nke iri na itoolu na ndepụta nke ANC.<ref>{{Cite web|date=30 April 2009|title=Eastern Cape MPLs elected April 22|url=https://www.politicsweb.co.za/documents/eastern-cape-mpls-elected-april-22|accessdate=2023-02-15|work=Politicsweb|language=en}}</ref> N'afọ sochirinụ, a họpụtara ya ka ọ bụrụ osote onye isi oche nke ndị omeiwu mpaghara, na-anọchi [[Neo Moerane]]; ndị mmegide Democratic Alliance kwuru na nhọpụta ya bụ n'ihi "ndị ndọrọ ndọrọ ọchịchị na Tripartite Alliance".<ref>{{Cite web|date=2010-07-30|title=Election of new Deputy Speaker is more ANC factionalism, says Mvenya|url=https://www.dabhisho.org.za/2010/07/30/election-of-new-deputy-speaker-is-more-anc-factionalism-says-mvenya/|accessdate=2023-02-15|work=The Democratic Alliance at the Bhisho Legislature|archivedate=2023-02-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230215202933/https://www.dabhisho.org.za/2010/07/30/election-of-new-deputy-speaker-is-more-anc-factionalism-says-mvenya/}}</ref> A họpụtara ya ọzọ ka ọ bụrụ onye omeiwu na Ntuli aka nke afọ 2014, ọ nọ n'ọnọdụ nke 35 na ndepụta nke ANC, ọ nọgidekwara na-eje ozi dị ka osote onye isi oche. <ref name=":1">{{Cite web|title=Bulelwa Tunyiswa|url=http://www.pa.org.za/person/bulelwa-tunyiswa/|accessdate=2023-02-15|work=People's Assembly|language=en}}</ref>
Na 10 Mee 2018, a họpụtara Tunyiswa na Eastern Cape Executive Council site n'aka Phumulo Masualie, onye isi oche nke Eastern Cape, onye mere MEC ya maka egwuregwu, ntụrụndụ, nka na omenala.City Press kọrọ na ndị isi mpaghara ANC, nke Oscar Mabuyane na-achị, amanyela Masualie ime mgbanwe ahụ.Tunyiswa jere ozi na Executive Council naanị otu afọ: na ntuli aka izugbe nke afọ 2019, ọ nọ n'ọkwa 51st na ndepụta nke pati ANC ma ghara inwekwa ntuli aka ọzọ na ụlọ omebe iwu mpaghara. <ref>{{Cite web|date=10 May 2018|title=Phumulo Masualle fires four MECs and reshuffles his government|url=https://www.businesslive.co.za/bd/politics/2018-05-10-phumulo-masualle-fires-four-mecs-and-reshuffles-his-government/|accessdate=2023-01-19|work=Business Day|language=en-ZA}}</ref> <ref>{{Cite web|author=Ngcukana|first=Lubabalo|date=14 May 2018|title=ANC twists Eastern Cape premier’s arm|url=https://www.news24.com/citypress/news/anc-twists-eastern-cape-premiers-arm-20180514|accessdate=2023-02-15|work=City Press|language=en-US}}</ref> <ref name=":1" /><ref name=":1" /><ref name=":1" /><ref>{{Cite web|date=16 May 2019|title=19 party hopefuls at bottom of ANC’s Bhisho MPL list left out in the cold|url=https://www.dispatchlive.co.za/politics/2019-05-16-19-party-hopefuls-at-bottom-of-ancs-bhisho-mpl-list-left-out-in-the-cold/|accessdate=2023-02-15|work=Dispatch|language=en-ZA}}</ref>
Mgbe ọ hapụsịrị ndị omeiwu, Tunyiswa gara n'ihu na-eje ozi na Central Committee nke SACP: a họpụtara ya maka afọ ise nke nke atọ ya na kọmitii na 2022 <ref>{{Cite web|date=2017-07-18|title=Eight EC leaders elected to serve on SACP national body|url=https://www.goexpress.co.za/2017/07/18/eight-ec-leaders-elected-serve-sacp-national-body/|accessdate=2023-02-15|work=GO! & Express|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2019|title=Current Central Committee|url=https://sacp.org.za/content/current-central-committee|accessdate=2022-12-04|work=South African Communist Party}}</ref><ref>{{Cite web|title=Previous Central Committee Members|url=https://sacp.org.za/content/previous-central-committee-members|accessdate=2022-12-04|work=South African Communist Party}}</ref>
== Edensibia ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Tunyiswa, Bulelwa}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
3uv01jeekd6izup4fp5vogek0bfsg02
Grace Birungi
0
39315
728923
155733
2026-09-29T11:49:55Z
Anastesia chi
23720
Added default sort
728923
wikitext
text/x-wiki
'''Grace Birungi''' (amụrụ na 10 Ọktoba 1973) bụ onye na-agba ọsọ na [[Uganda|Ugandan]] nke ọkachamara na mita 800 na mita 400.
Ọ meriri ihe nrite ọla ọcha na 400 m na asọmpi Africa 1996 na Yaoundé na nrite ọla nchara na 800 m na 1999 All-Africa Games na Johannesburg.Na-ekere òkè na Olympic Summer 2000, ọ nwetara ọnọdụ nke ise na okpomọkụ 800 m ya, si otú a na-agaghị eruba na agba nke abụọ.
== Njikọ mpụga ==
* Grace BirunginaEgwuregwu Ụwa
{{DEFAULTSORT:Birungi, Grace}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
43igis7jsr9lnus4317dnr30ahu11vn
728924
728923
2026-09-29T11:50:51Z
Anastesia chi
23720
Added databox
728924
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Grace Birungi''' (amụrụ na 10 Ọktoba 1973) bụ onye na-agba ọsọ na [[Uganda|Ugandan]] nke ọkachamara na mita 800 na mita 400.
Ọ meriri ihe nrite ọla ọcha na 400 m na asọmpi Africa 1996 na Yaoundé na nrite ọla nchara na 800 m na 1999 All-Africa Games na Johannesburg.Na-ekere òkè na Olympic Summer 2000, ọ nwetara ọnọdụ nke ise na okpomọkụ 800 m ya, si otú a na-agaghị eruba na agba nke abụọ.
== Njikọ mpụga ==
* Grace BirunginaEgwuregwu Ụwa
{{DEFAULTSORT:Birungi, Grace}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
s9ectnll3n512g972ba4sg4tvockmb1
Lwiza John
0
39316
728925
155734
2026-09-29T11:54:46Z
Anastesia chi
23720
Added default sort and databox
728925
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Lwiza Msyani John''' (amụrụ na Disemba 19, 1980, na Dar-es-Salaam) bụ onye na-eme egwuregwu Tanzania nke na-asọ mpi na mita 800.ihe kacha mma ya bụ 1:59.58 nkeji,nke ọ nwetara na 2000.
== Ihe ndị ọ rụzuru ==
* 2003 Afro-Esian Games - ihe nrite ọla edo
* 2003 All-Africa Games - ọla nchara
* 2003 East African Championships - nrite ọla edo
* 2001 East African Championships - nrite ọla edo
* 2001 East African Championships - nrite ọla edo (200 mita)
* 2001 IAAF World Indoor Championship - ebe nke anọ
== Njikọ mpụga ==
* Lwiza JohnnaEgwuregwu Ụwa
{{authority control}}
{{DEFAULTSORT:John, Lwiza}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
cjbecre5dabqoe00a226wipf0ozvcrk
Conjestina Achieng
0
39340
728671
727562
2026-09-28T19:03:26Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
728671
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox biography vcard"
! colspan="2" class="infobox-above" style="font-size:125%;" |<div class="fn" style="display:inline-block">Conjestina Achieng</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |A mụrụ ya
| class="infobox-data" |<div class="nickname" style="display:inline">Conjestina Achieng</div><br /><span style="display:none"> </span> <span style="display:none">(<span class="bday">1977-10-20</span>)</span> 20 Ọktoba 1977 (afọ 46) <ref name="Conjestina Achieng Awakening Profile" /><br /><div class="birthplace" style="display:inline">Obodo Umiru, [[Kenya]]" rel="mw:WikiLink" title="Yala, Kenya">Yala division, Siaya District, Kenya</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Mba
| class="infobox-data category" |<span class="flagicon">[[File:Flag_of_Kenya.svg|link=Kenya|alt=Kenya|border|23x23px]]</span> [[Kenya]]
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Aha ndị ọzọ
| class="infobox-data nickname" |Aka Nkume[1]<ref name="Conjestina Achieng Awakening Profile"><cite class="citation web cs1"><span class="cx-segment" data-segmentid="319">[https://web.archive.org/web/20240320164610/http://www.awakeningfighters.com/athletes/conjestina-achieng/ "Conjestina Achieng Awakening Profile"]. </span><span class="cx-segment" data-segmentid="320">Awakeningfighters.com<span class="reference-accessdate">. </span></span><span class="cx-segment" data-segmentid="321"><span class="reference-accessdate">Retrieved <span class="nowrap">3 February</span> 2016</span>.</span></cite></ref>
|-
| colspan="2" class="infobox-full-data" |<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>'''Ndekọ ọnụ ọgụgụ'''
|-
! class="infobox-label" scope="row" |<span class="nowrap">Ibu (s) </span>
| class="infobox-data" |Ibu dị n'etiti
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Ọnọdụ
| class="infobox-data" |Ọtọdọks
|-
| colspan="2" class="infobox-full-data" |<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>'''Ihe ndekọ ịkụ ọkpọ'''
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Agha zuru ezu
| class="infobox-data" |27
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Mmeri
| class="infobox-data" |17
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Mmeri site na KO
| class="infobox-data" |8
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Mfu
| class="infobox-data" |6
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Ihe osise
| class="infobox-data" |4
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Enweghị asọmpi
| class="infobox-data" |0
|}
'''Conjestina Achieng''' (amụrụ na 20 Ọktoba 1977 n'obodo Umiru, Yala division, Siaya District. Conjestina bụ nwa nke ise a mụrụ n'ezinụlọ dị mmadụ iri. Nna ya Clement Adalo bụ onye ọrụ ahụike lara ezumike nká na nne ya bụ Gertrude Auma. Nwanne ya nwoke nke okenye, Joseph Kusimba bụbu onye na-akụ ọkpọ nke na-elekọta klọb ịkụ ọkpọ na Mathare, Nairobi.Ọ bụ nwanyị Kenya na-akụ ọkpọ nke a na-akpọ "Hands of Stone" ma bụrụ onye nke ise n'ụwa. Ọ ghọrọ nwanyị Afrịka mbụ nwere aha mba ụwa mgbe ọ meriri [[Uganda|Ugandan]] Fiona Tugume iji nweta aha WIBF Middleweight.<ref>http://allafrica.com/stories/200412200800.html Conjestina wins World Title, allafrica.com, Retrieved 06-09-2012</ref> Ọ nwetakwara mmeri n'ọnọdụ esemokwu na WBC nke oge ahụ, na WBA Super middleweight Natascha Ragosina. Achieng, otu nne, na-egwuri egwu na ngalaba oke ibu.<ref>Another Bad Decision: Natascha Ragosina Beats Achieng; Stieglitz Returns with a Win {{Cite web|url=http://www.eastsideboxing.com/weblog/news.php?p=16506&more=1|title=Another Bad Decision: Natascha Ragosina Beats Achieng; Stieglitz Returns with a Win|accessdate=2012-09-06|archiveurl=https://archive.today/20130121215552/http://www.eastsideboxing.com/weblog/news.php?p=16506&more=1|archivedate=21 January 2013}}</ref>
== Ndụ onwe onye ==
N'ịbụ onye na-enweghị ọrụ, Achieng, onye na-enwetakarị ihe dị ka $ 250 n'ọgụ, dabere na ịkụ ọkpọ iji kwụọ ụgwọ maka ụlọ ya dị ọnụ ala nke otu ọnụ ụlọ na ụlọ Lucky Summer dara ogbenye nke Nairobi. Ihe ịma aka ya kachasị ukwuu bụ ịkwụ ụgwọ ọzụzụ ya na ịnọgide na-eri nri dị mma. N'ime mba ebe ọtụtụ ndị na-ebi ndụ na-erughị $ 1 kwa ụbọchị, Achieng gbalịrị itinye nri na tebụl ma gboo mkpa ya. Nkwado gọọmentị maka ụlọ ọzụzụ na ngwá ọrụ dị oke ala na ndị na-akwalite ịkụ ọkpọ a pụrụ ịdabere na ya dị ụkọ, yabụ ego mmeri siri ike inweta.
"M na-enweta ndụ siri ike", ka o kwuru n'ajụjụ ọnụ ya na Women Boxing Archive Network. "Enweghị m ike ịzụta nri kwesịrị ekwesị ma mgbe ụfọdụ enweghị m ọbụna ụgbọ ala iji gaa ọzụzụ. Mgbe m lere ndị ọkpọ ndị ọzọ dị ka Mike Tyson na Laila Ali anya, mkpụrụ obi m na-agba ọbara. Ha bara ọgaranya na ụdị ndụ ha na-eduga abụghị nke anyị. Mana anyị na-edugharị ndụ nkịta. Ihe anaghị ada na efere ọlaọcha. Onye ọ bụla ga-ewepụta ebe ọ kụrụ ma ọ bụghị m. "
"Na Kenya, ịkụ ọkpọ anaghị akwụ ezigbo ụgwọ dịka ndị mmadụ nwere ike iche. Enweghị m ụgwọ ọnwa na-adịgide adịgide ma a na-akwụ m ụgwọ naanị mgbe enwere ọgụ ma ọ bụrụ na emeri m. Ịkụ ọkpọ siri ike ma kwesị ka e mesoo ya n'ụzọ siri ike. "
"Enwere m nwa nwoke na ụmụnne nwanyị ndị ka nọ n'ụlọ akwụkwọ, ha niile dabere na m. Ndị mụrụ m na-eme agadi enweghịzi ike ilekọta ndị a ma "a hapụrụ m na-elekọta", ka ọ gbakwụnyere.
Ụbọchị Achieng malitere n'elekere 5.30 nke ụtụtụ na kilomita 15 nke ọrụ okporo ụzọ, mgbe ahụ n'elekera 8.30 nke ụnyaahụ ọ maliteghachiri ọzụzụ mmega ahụ ya ruo n'etiti ehihie. "Enwere m mmasị ịkụ ọkpọ na ndị na-akụ ọkpọ nwoke", ka Achieng kwuru. "Anyị na-azụ ma na-ekerịta echiche".
N'oge ezumike ọ bụla, ọ wepụtara onwe ya n'ụlọ akwụkwọ dị nso na-enyere ụmụaka aka site na ọrụ ha na itinye akara n'akwụkwọ ha. Onye nwe ụlọ akwụkwọ ahụ, Jean Ikenga akwadowo Achieng mgbe niile ma na-akwụ ụgwọ ụlọ ya mgbe ụfọdụ.
Mgbe Conjestina nọ n'ụlọ akwụkwọ ọ pụtara nke ọma na nka na ọrụ nka, ma na-achụso ịse na eserese. E gosipụtara ụfọdụ ọrụ ya na Upendo Nursery na Mathare North. O kwuru na otu n'ime ya bu n'obi bu ịzụlite ndị na-eto eto na ndị na-achọsi ike nka.
Ọ chọkwara ịlụso Laila Ali ọgụ. "Ana m azụ n'ike n'ike ma nwee olileanya izute ya n'ime mgbaaka. Ọ naghị adị m egwu ma ọ dị m mkpa ịlụso ya ọgụ. Aga m ekpebie ma m gaa n'ihu na-akụ ọkpọ ma ọ bụ kwụsị naanị mgbe m weghaara aha ahụ n'aka ya. "Onye na-akwado ya bụ Caleb Kuya, onye Kenya bi na Denmark, nwere obi ike ma o kwuru na "Conje" chọrọ ọ dịkarịa ala ọgụ atọ ọzọ n'okpuru belt ya tupu ya ezute Ali ihu, ọkachasị ebe ọ bụ na ọ gbara ọkpọ naanị otu ugboro n'èzí Kenya. "Ọ ga-aka mma ma ọ bụrụ na ọ lụọ ọgụ n'èzí iji nweta mmetụta nke egwuregwu na ọbụna ịkwa emo site n'aka ndị ọzọ na-akwado ya, "ka o kwuru ka ọ na-akọwa atụmatụ maka ịchọ nkwado maka ihe nwere ike ime Achieng vs. Ali.
== Nsogbu ahụike ==
Na Jenụwarị 2011, nna Conjestina zigara ndị Kenya arịrịọ ka ha nyere ya aka kpọga ya n'ụlọ ọgwụ mgbe omume ya dara site na ụkpụrụ.Dị ka nna ya si kwuo, Conjestina ewepụla nwa ya nwoke n'ụlọ akwụkwọ, gbaa ngwa ọkpọ ya niile ọkụ ma tụfuo ihe niile dị na ụlọ mgbatị ya, bụ nke o meghere na 2009.A nabatara ya n'ụlọ ọgwụ Mathari dị na Nairobi bụ ọkachamara na nlekọta ahụike uche. E mechara hapụ ya.
Na 4 Septemba 2012. Akụkọ gbara ọsọ na Citizen TV na-egosi Conjestina n'ọnọdụ mgbagwoju anya na enweghị olileanya. Onye ọkpọ ọkpọ mbụ ahụ gosipụtara eriri ya. Ekwuru na ọ nọ na ịda ogbenye akwụghị ụgwọ mgbazinye Ksh 2000 ($ 23) maka ọnwa anọ.Ọ nọ n'okpuru nlekọta nwanne ya nwanyị nke obere. Ida Odinga kpọgara Conjestina n'ụlọọgwụ Mathari. Mgbasa ozi na-ewu ewu na soshial midia welitere ego zuru oke maka ya ịkwaga n'ime ebe obibi nke ọma karị.Onye ọchị ọchị Daniel Ndambuki (Churchill) n'onwe ya nyere puku 18,000 iji kwụọ ụgwọ ụlọ ya mgbe nrụgide ọha na eze chetaara ya nkwa ọ kwere ịkwado ya.<ref name="NW">{{Cite web|author=Nairobi Wire|title=Churchill Finally Pays Congestina's Rent|url=http://www.mashada.com/blogs/p/83242/churchill-finally-pays-congestinas-rent|work=Mashada|publisher=Chyulu Media|accessdate=15 April 2016}}</ref>
== Ndekọ ọkpọ ọkpọ ọkachamara ==
{{BoxingRecordSummary|draws=4|nc=|ko-wins=8|ko-losses=1|dec-wins=9|dec-losses=5|dq-wins=|dq-losses=}}
{| class="wikitable" style="text-align:center"
!{{abbr|No.|Number}}
!Result
!Record
!Opponent
!Type
!Round, time
!Date
!Location
!Notes
|-
|27
|{{yes2}}Win
|17-6-4
| style="text-align:left;" |{{flagicon|RUS}} Angel McKenzie
|UD
|10, 2:00
|27 Feb 2010
| style="text-align:left;" |{{flagicon|Kenya}} Charter Hall, Nairobi, Kenya
| style="text-align:left;" |
|-
|26
|{{yes2}}Win
|16-6-4
| style="text-align:left;" |{{flagicon|Kenya}} Batroba Lihavi
|TKO
|4
|29 Aug 2009
| style="text-align:left;" |{{flagicon|Kenya}} Chui Restaurant, Nairobi, Kenya
| style="text-align:left;" |
|-
|25
|{{draw}}Draw
|15-6-4
| style="text-align:left;" |{{flagicon|SWE}} [[Maria Lindberg]]
|PTS
|10, 2:00
|8 May 2009
| style="text-align:left;" |{{flagicon|SWE}} Royal Event Center, Spandau, Sweden
| style="text-align:left;" |
|-
|24
|{{yes2}}Win
|15-6-3
| style="text-align:left;" |{{flagicon|Kenya}} Charity Mukami
|UD
|6, 3:00
|28 Feb 2009
| style="text-align:left;" |{{flagicon|Kenya}} Hotel Casuarina, Buru Buru, Nairobi, Kenya
| style="text-align:left;" |
|-
|23
|{{no2}}Loss
|14-6-3
| style="text-align:left;" |{{flagicon|RUS}} [[Natascha Ragosina]]
|UD
|10, 2:00
|28 Nov 2008
| style="text-align:left;" |{{flagicon|GER}} Maritim Hotel, Magdeburg, Germany
| style="text-align:left;" |<small> WBA and WBC Super middleweight titles. </small>
|-
|22
|{{no2}}Loss
|14-5-3
| style="text-align:left;" |{{flagicon|RUS}} [[Natascha Ragosina]]
|UD
|10, 2:00
|11 Jul 2008
| style="text-align:left;" |{{flagicon|GER}} Germany Rundturnhalle, Cuxhaven, Germany
| style="text-align:left;" |<small> GBU and WIBF Super middleweight titles. </small>
|-
|21
|{{yes2}}Win
|14-4-3
| style="text-align:left;" |{{flagicon|Kenya}} Batroba Lihavi
|TKO
|3, 1:58
|13 Apr 2008
| style="text-align:left;" |{{flagicon|Kenya}} Club Afrique, Nairobi, Kenya
| style="text-align:left;" |
|-
|20
|{{yes2}}Win
|13-4-3
| style="text-align:left;" |{{flagicon|Kenya}} Charity Mukami
|MD
|6, 2:00
|8 Dec 2007
| style="text-align:left;" |{{flagicon|Kenya}} Charter Hall, Nairobi, Kenya
| style="text-align:left;" |
|-
|19
|{{yes2}}Win
|12-4-3
| style="text-align:left;" |{{flagicon|Zimbabwe}} Emily Kabwalo
|PTS
|6, 2:00
|14 Jul 2007
| style="text-align:left;" |{{flagicon|Kenya}} Moi International Sport Centre, Kasarani, Kenya
| style="text-align:left;" |
|-
|18
|{{yes2}}Win
|11-4-3
| style="text-align:left;" |{{flagicon|Kenya}} Jalala Salum
|KO
|2
|12 May 2007
| style="text-align:left;" |{{flagicon|Kenya}} Charter Hall, Nairobi, Kenya
| style="text-align:left;" |
|-
|17
|{{yes2}}Win
|10-4-3
| style="text-align:left;" |{{flagicon|Tanzania}} Monica Mwakasanga
|TKO
|5
|10 Mar 2007
| style="text-align:left;" |{{flagicon|Kenya}} Nyayo National Stadium, Nairobi, Kenya
| style="text-align:left;" |
|-
|16
|{{no2}}Loss
|9-4-3
| style="text-align:left;" |{{flagicon|USA}} Laura Ramsey
|TKO
|6
|20 Jan 2007
| style="text-align:left;" |{{flagicon|Kenya}} Travellers Beach Hotel & Club, Mombasa, Kenya
| style="text-align:left;" |<small> GBU Female World Middleweight title</small>
|-
|15
|{{no2}}Loss
|9-3-3
| style="text-align:left;" |{{flagicon|USA}} Janaya Davis
|PTS
|6, 2:00
|2 Dec 2006
| style="text-align:left;" |{{flagicon|Kenya}} Moi International Sport Centre, Nairobi, Kenya
| style="text-align:left;" |
|-
|14
|{{yes2}}Win
|9-2-3
| style="text-align:left;" |{{flagicon|Uganda}} Florence Nalukwago
|UD
|6, 2:00
|5 Aug 2006
| style="text-align:left;" |{{flagicon|Kenya}} Nyayo National Stadium, Nairobi, Kenya
| style="text-align:left;" |
|-
|13
|{{no2}}Loss
|8-2-3
| style="text-align:left;" |{{flagicon|USA}} Yvonne Reis
|SD
|10, 2:00
|1 Apr 2006
| style="text-align:left;" |{{flagicon|Kenya}} Moi International Sport Centre, Nairobi, Kenya
| style="text-align:left;" |<small> WBC World Female Middleweight title</small>
|-
|12
|{{yes2}}Win
|8-1-3
| style="text-align:left;" |{{flagicon|Zimbabwe}} Monalisa Sibanda
|UD
|6, 2:00
|4 Feb 2006
| style="text-align:left;" |{{flagicon|Kenya}} Nyayo National Stadium, Nairobi, Kenya
| style="text-align:left;" |
|-
|11
|{{yes2}}Win
|7-1-3
| style="text-align:left;" |{{flagicon|Argentina}} Guillermina Fernandez
|TKO
|1, 1:42
|24 Dec 2005
| style="text-align:left;" |{{flagicon|Kenya}} Kenyatta International Conference Centre, Nairobi, Kenya
| style="text-align:left;" |<small> WBF Women's Middleweight title</small>
|-
|10
|{{yes2}}Win
|6-1-3
| style="text-align:left;" |{{flagicon|Tanzania}} Monica Mwakasanga
|TKO
|9
|21 Aug 2005
| style="text-align:left;" |{{flagicon|Kenya}}Moi International Sport Centre, Nairobi, Kenya
| style="text-align:left;" |<small> WIBF World Middleweight title</small>
|-
|9
|{{yes2}}Win
|5-1-3
| style="text-align:left;" |{{flagicon|Tanzania}} Monica Mwakasanga
|KO
|5
|25 Mar 2005
| style="text-align:left;" |{{flagicon|Kenya}} Nyayo National Stadium, Nairobi, Kenya
| style="text-align:left;" |
|-
|8
|{{yes2}}Win
|4-1-3
| style="text-align:left;" |{{flagicon|Uganda}} Fiona Tugume
|UD
|10, 2:00
|19 Dec 2004
| style="text-align:left;" |{{flagicon|Kenya}} Nyayo National Stadium, Nairobi, Kenya
| style="text-align:left;" |<small> GBU Female Middleweight title</small>
|-
|7
|{{no2}}Loss
|3-1-3
| style="text-align:left;" |{{flagicon|Tanzania}} Monica Mwakasanga
|UD
|6, 2:00
|15 Nov 2004
| style="text-align:left;" |{{flagicon|Tanzania}} Tripple A Hotel, Arusha, Tanzania
| style="text-align:left;" |
|-
|6
|{{yes2}}Win
|3-0-3
| style="text-align:left;" |{{flagicon|Uganda}} Fiona Tugume
|KO
|7
|23 Oct 2004
| style="text-align:left;" |{{flagicon|Kenya}} Nyayo National Stadium, Nairobi, Kenya
| style="text-align:left;" |<small>Africa Women's Middleweight Title</small>
|-
|5
|{{draw}}Draw
|2-0-3
| style="text-align:left;" |{{flagicon|Kenya}} Jane Kavulani
|PTS
|4, 2:00
|28 Aug 2004
| style="text-align:left;" |{{flagicon|Kenya}} Jam Rescue 2 Club, Nairobi, Kenya
| style="text-align:left;" |
|-
|4
|{{draw}}Draw
|2-0-2
| style="text-align:left;" |{{flagicon|Kenya}} [[Fatuma Zarika]]
|PTS
|4, 2:00
|13 Dec 2003
| style="text-align:left;" |{{flagicon|Kenya}} Nyayo National Stadium, Nairobi, Kenya
| style="text-align:left;" |
|-
|3
|{{yes2}}Win
|2-0-1
| style="text-align:left;" |{{flagicon|Kenya}} Jane Kavulani
|PTS
|4, 2:00
|15 May 2003
| style="text-align:left;" |{{flagicon|Kenya}} Nairobi, Kenya
| style="text-align:left;" |
|-
|2
|{{draw}}Draw
|1-0-1
| style="text-align:left;" |{{flagicon|Kenya}} Damaris Muthoni
|PTS
|4, 2:00
|Sept 9, 2002
| style="text-align:left;" |{{flagicon|Kenya}} Nairobi, Kenya
| style="text-align:left;" |
|-
|1
|{{yes2}}Win
|1-0-0
| style="text-align:left;" |{{flagicon|Kenya}} Naomi Wanjiku
|PTS
|4, 2:00
|8 Jun 2002
| style="text-align:left;" |{{flagicon|Kenya}} Nairobi, Kenya
| style="text-align:left;" |
|-
|}
== Hụkwa ==
* Ndepụta nke ụmụ nwanyị na-akụ ọkpọ
* Ndị Luo nke Kenya na Tanzania
== Edensibia ==
{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* [https://web.archive.org/web/20240320164610/http://www.awakeningfighters.com/athletes/conjestina-achieng/ Conjestina Achieng] na Awakening Fighters[https://web.archive.org/web/20190407173238/http://www.awakeningfighters.com/ Ndị Agha Na-akpọlite]
* [https://web.archive.org/web/20070308142050/http://www.wban.org/biog/cachieng.htm Akụkọ ndụ WBAN]
* [https://web.archive.org/web/20150316101047/http://boxrec.com/list_bouts.php?human_id=227146&cat=boxer Nkwupụta na boxrec.com]
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
ptd3gfhe5hkophar4vvytcs1qj55as5
Dora Bouchoucha
0
39445
728909
638838
2026-09-29T11:26:46Z
Anastesia chi
23720
Added default sort
728909
wikitext
text/x-wiki
[[File:World Premiere Django Berlinale 2017 20.jpg|thumb|Dora Bouchoucha]]
'''Dora Bouchoucha''' ({{lang-ar|درة بوشوشة}} amuru 11 October 1957) bu onye na-eme ihe nkiri Tunisian na otu n’ime ndi otu itoolu nke Kọmitii nnwere onwe na nha anya n’otu n’otu.<ref>{{Cite web|date=15 December 2019|title=Personnes {{!}} Africultures|url=http://africultures.com/personnes/?no=15832|accessdate=2022-08-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191215231429/http://africultures.com/personnes/?no=15832|archivedate=2019-12-15}}</ref><ref>{{Cite web|date=5 May 2019|title=Dora Bouchoucha Fourati – IMDb|work=[[IMDb]]|url=https://www.imdb.com/name/nm0099093/|accessdate=2022-08-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190505144303/https://www.imdb.com/name/nm0099093/|archivedate=2019-05-05}}</ref>
== Akụkọ ndụ ==
<ref>{{Cite web|title=Dora Bouchoucha : cinéma addict|url=https://www.turess.com/fr/lapresse/1951|accessdate=2022-08-04|work=Turess|archivedate=2025-10-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20251017054544/https://www.turess.com/fr/lapresse/1951}}</ref><ref name=":0">{{Cite web|title=DORA BOUCHOUCHA – OFL|url=https://www.ouagafilmlab.net/en/dora-bouchoucha/|accessdate=2022-08-04|language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.ouagafilmlab.net/en/dora-bouchoucha/ "DORA BOUCHOUCHA – OFL"]<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">4 August</span> 2022</span>.</cite></ref> <ref>{{Cite web|date=2 October 2018|title=Pour Dora Bouchoucha, produire des films c'est "accompagner des talents"|url=https://www.francetvinfo.fr/monde/afrique/culture-africaine/pour-dora-bouchoucha-produire-des-films-c-est-accompagner-des-talents_3057027.html|accessdate=2022-08-04|work=Franceinfo|language=fr-FR}}</ref>Dora Bouchoucha gụsịrị akwụkwọ na 1987 na Mahadum Sorbonne wee nweta akara ugo mmụta na akwụkwọ Bekee. Na 1995, ya na Ibrahim Letaïefọ kwadoro ụlọ ọrụ mmepụta ihe nke onwe ya nke a na-akpọ Nomadis Images. Ọ gara n'ihu chọta otu ọgbakọ akpọrọ Sud Écriture nke na-enye ndị odee Africa na Arab ọzụzụ ọzụzụ., Ọzọkwa, Bouchoucha duuru Carthage Film Festival ugboro atọ: 2008, 2010 na 2014.
<ref name=":1">{{Cite web|date=24 April 2021|title=لقاء مع درة بوشوشة أول منتجة سينمائية تونسية {{!}} ڤوغ العربية|url=https://ar.vogue.me/%D9%84%D8%A7%D9%8A%D9%81-%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%8A%D9%84/%D8%AD%D8%B6%D8%A7%D8%B1%D8%A9/%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%A1-%D9%85%D8%B9-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D8%AA%D8%AC%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D9%88%D9%86%D8%B3%D9%8A%D8%A9-%D8%AF%D8%B1%D8%A9-%D8%A8%D9%88%D8%B4%D9%88%D8%B4%D8%A9/|accessdate=2022-08-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210424182939/https://ar.vogue.me/%D9%84%D8%A7%D9%8A%D9%81-%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%8A%D9%84/%D8%AD%D8%B6%D8%A7%D8%B1%D8%A9/%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%A1-%D9%85%D8%B9-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D8%AA%D8%AC%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D9%88%D9%86%D8%B3%D9%8A%D8%A9-%D8%AF%D8%B1%D8%A9-%D8%A8%D9%88%D8%B4%D9%88%D8%B4%D8%A9/|archivedate=24 April 2021}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">. 24 April 2021. Archived from [https://ar.vogue.me/%D9%84%D8%A7%D9%8A%D9%81-%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%8A%D9%84/%D8%AD%D8%B6%D8%A7%D8%B1%D8%A9/%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%A1-%D9%85%D8%B9-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D8%AA%D8%AC%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D9%88%D9%86%D8%B3%D9%8A%D8%A9-%D8%AF%D8%B1%D8%A9-%D8%A8%D9%88%D8%B4%D9%88%D8%B4%D8%A9/ the original] on 24 April 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">5 August</span> 2022</span>.</cite></ref>Dora Bouchoucha gụsịrị akwụkwọ na 1987 na Mahadum Sorbonne wee nweta akara ugo mmụta na akwụkwọ Bekee. Na 1995, ya na Ibrahim Letaïef,ọ kwadoro ụlọ ọrụ mmepụta ihe nke onwe ya nke a na-akpọ Nomadis Images. Ọ gara n'ihu chọta otu ọgbakọ akpọrọ Sud Écriture nke na-enye ndị odee Africa na Arab ọzụzụ ọzụzụ.Ọzọkwa, Bouchoucha duuru Carthage Film Festival ugboro atọ: 2008, 2010 na 2014.
Dora Bouchoucha anọwo na ọtụtụ mmemme ihe nkiri mba ụwa dị ka onye ọka ikpe, dịka ọmụmaatụ na Berlinale na 2017, yana dịka akụkụ nke arụmụka na tebụl gburugburu.<ref name=":0"/> N'otu afọ ahụ, a họpụtara ya dị ka onye otu na-adịgide adịgide nke kọmitii CineMart n'ime Rotterdam International Film Festival. N'afọ 2018, ọ ghọrọ akụkụ nke Kọmitii Nnwere Onwe na Ịha nhata nke ebumnuche ya bụ ịrụ ọrụ na ọrụ mgbanwe nke kwekọrọ na Iwu Tunisia nke afọ 2014 na ụkpụrụ ikike mmadụ nke mba ụwa.<ref>{{Cite web|date=13 August 2017|title=Dora Bouchoucha, la star de la COLIBE|url=https://al-mawarith.com/dora-bouchoucha/|accessdate=2022-08-06|work=Les successions dans le droit musulman|language=fr-FR|archivedate=2026-01-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20260121163545/https://al-mawarith.com/dora-bouchoucha/}}</ref><ref>{{Cite web|date=1 September 2018|title=Tunisie: l'égalité successorale hommes-femmes débarque au Parlement|url=https://www.rfi.fr/fr/afrique/20180901-tunisie-egalite-successorale-hommes-femmes-debarque-parlement|accessdate=2022-08-06|work=RFI|language=fr}}</ref><ref>{{Cite web|author=Lavrilleux|first=Ariane|date=29 September 2018|title=Dora Bouchoucha : " On demande aux femmes d'être le porte-drapeau de toutes les femmes "|url=https://www.lepoint.fr/culture/dora-bouchoucha-on-demande-aux-femmes-d-etre-le-porte-drapeau-de-toutes-les-femmes-29-09-2018-2258828_3.php|accessdate=2022-08-06|work=Le Point|language=fr}}</ref> A họpụtakwara Bouchoucha ka ọ sonye na Academy of Motion Picture Arts and Sciences nke na-ahazi Academy Awards dị ka onye otu ya na ndị Arab 11 ndị ọzọ na-eme ihe nkiri.<ref>{{Cite web|date=10 July 2018|title=Academy Awards inducts 12 Arab filmmakers as members|url=https://www.broadcastprome.com/news/academy-awards-inducts-12-arab-filmmakers-as-members/|accessdate=2022-08-06|work=BroadcastPro ME|language=en-US}}</ref> Ọ sonyekwara dị ka onye otu ndị ọka ikpe maka Luigi De Laurentiis Venice Award maka Debut Film nke 77th Venice International Film Festival. <ref>{{Cite web|date=28 July 2020|title=Tunisian Dora Bouchoucha Joins the Jury Panel at Venice International Film Festival|url=https://en.vogue.me/culture/dora-bouchoucha-joins-venice-international-film-festival/|accessdate=2022-08-06|work=Vogue Arabia|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web|author=Badih|first=Samia|date=28 July 2020|title=Tunisian producer Dora Bouchoucha to serve on jury of Venice International Film Festival|url=https://www.thenationalnews.com/arts-culture/film/tunisian-producer-dora-bouchoucha-to-serve-on-jury-of-venice-international-film-festival-1.1055138|accessdate=2022-08-06|work=The National|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|author=Writer|first=ByStaff|title=Legendary Tunisian Film Producer Dora Bouchoucha Joins Venice International Film Festival Jury|url=http://www.scenearabia.com/Culture/Legendary-Tunisian-Film-Producer-Dora-Bouchoucha-Joins-Venice-International-Film-Festival-Jury|accessdate=2022-08-06|work=SceneArabia|archivedate=2022-12-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221218174255/https://scenearabia.com/Culture/Legendary-Tunisian-Film-Producer-Dora-Bouchoucha-Joins-Venice-International-Film-Festival-Jury}}</ref>
== Onyinye ==
* Nnukwu onye ọrụ nke ''Ordre National du Mérite'' (Tunisia, 2010).<ref name=":2">{{Cite web|title=Journal Officiel de la République Tunisienne|url=https://www.pist.tn/jort/2016/2016F/Jo0672016.pdf|accessdate=7 August 2022|archivedate=7 August 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220807091356/https://www.pist.tn/jort/2016/2016F/Jo0672016.pdf}}</ref>
* Commander of ''Ordre des Arts et des Lettres ('', 2015).<ref>{{Cite web|author=walid|date=13 May 2015|title=Tunisie-France: Fleur Pellerin remettra les Insignes de Commandeur des Arts et des Lettres à Dorra Bouchoucha à Cannes – Directinfo|url=https://directinfo.webmanagercenter.com/2015/05/13/tunisie-france-fleur-pellerin-remettra-les-insignes-de-commandeur-des-arts-et-des-lettres-a-dorra-bouchoucha-a-cannes/|accessdate=2022-08-06|language=fr-FR}}</ref>
* Onye isi nke Ordre de la République (Tunisie, 2016).<ref name=":2" />[./Dora_Bouchoucha#cite_note-16 <span class="mw-reflink-text"><nowiki>[3]</nowiki></span>]
* Ihe nrite mbụ nke Berlinale kacha mma (Germany, 2016). <ref>{{Cite web|title=Inhebbek Hedi {{!}} Hedi|url=https://www.berlinale.de/en/archive/jahresarchive/2016/02_programm_2016/02_filmdatenblatt_2016_201610522.html#tab=video25|accessdate=2022-08-07|work=www.berlinale.de|language=en}}</ref>
* A họpụtara ya site na magazin New African dị ka otu n'ime ndị Afrịka 100 kachasị emetụta (2017). <ref>{{Cite web|author=Jere|first=Regina Jane|date=6 December 2017|title=New African Magazine announces its 100 Most Influential Africans of 2017|url=https://newafricanmagazine.com/15926/|accessdate=2022-08-06|work=New African Magazine|archivedate=2022-08-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220806105114/https://newafricanmagazine.com/15926/}}</ref>
* Otuto sitere na El Gouna Film Festival maka ihe nkiri ya. <ref>{{Cite web|date=21 September 2018|title=Egypte : Hommage à Dora Bouchoucha à El Gouna Film Festival|url=https://kapitalis.com/tunisie/2018/09/21/egypte-hommage-a-dora-bouchoucha-a-el-gouna-film-festival/|accessdate=2022-08-06|work=Kapitalis|language=fr-FR}}</ref>
== Ihe nkiri ==
{| class="wikitable"
|+
!Aha ihe nkiri
!Onye nduzi
!Ụdị
!Afọ mmepụta
|-
|''Sabriya''
|Abderrahmane Sissako
|Ihe nkiri dị mkpirikpi
|1997
|-
|''N'echi, ọkụ ga-ere m''
|Mohamed Ben Smaïl
|Ihe nkiri
|2000
|-
|''Oge Ụmụ Mmadụ''
|[[Moufida Tlatli]]
|Ihe nkiri
|2000
|-
|''Otu mgbede n'ọnwa Julaị''
|Raja Amari
|Ihe nkiri dị mkpirikpi
|2001
|-
|''Site n'ịhụnanya m niile''
|Amalia Escriva
|Ihe nkiri
|2001
|-
|Red Satin
|Raja Amari
|Ihe nkiri
|2002
|-
|Anyanwụ E gbuo
|Abdelkrim Bahloul
|Ihe nkiri
|2003
|-
|Ndị Na-achọ Ihe Ndị A Na-echefu
|Raja Amari
|Ihe nkiri
|2004
|-
|''Slaget om Tobruk''
|Václav Marhoul
|Ihe nkiri
|2008
|-
|''Ihe Nzuzo''
|Raja Amari
|Ihe nkiri
|2009
|-
|''Ọ ka mma echi''
|[[Hinde Boujemaa]]
|Ihe nkiri
|2012
|-
|''Ouled Ammar''
|[[Nasreddine Ben Maati]]
|Ihe nkiri
|2013
|-
|''Ifufe nke nnwere onwe''
|[[Mohamed Ben Attia]]
|Ihe nkiri
|2016
|-
|''Ndị agha mba ọzọ''
|Raja Amari
|Ihe nkiri
|2018
|-
|''Weldi''
|[[Mohamed Ben Attia]]
|Ihe nkiri
|2018
|}
== Ndụ onwe onye ==
Dora Bouchoucha lụrụ Kamel Fourati. Ha nwere umu-ndinyom abua; Otu n'ime ha bụ Kenza Fourati, onye bụ ihe nlereanya dabere na Brooklyn na Maleke bụ onye mmụta nwere PhD na Economics.<ref name=":1"/>
== Edensibia ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Bouchoucha, Dora}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
rvzimwz7vvms0byrto9a5jbbnfglnnz
728910
728909
2026-09-29T11:27:54Z
Anastesia chi
23720
Added databox
728910
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Dora Bouchoucha''' ({{lang-ar|درة بوشوشة}} amuru 11 October 1957) bu onye na-eme ihe nkiri Tunisian na otu n’ime ndi otu itoolu nke Kọmitii nnwere onwe na nha anya n’otu n’otu.<ref>{{Cite web|date=15 December 2019|title=Personnes {{!}} Africultures|url=http://africultures.com/personnes/?no=15832|accessdate=2022-08-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191215231429/http://africultures.com/personnes/?no=15832|archivedate=2019-12-15}}</ref><ref>{{Cite web|date=5 May 2019|title=Dora Bouchoucha Fourati – IMDb|work=[[IMDb]]|url=https://www.imdb.com/name/nm0099093/|accessdate=2022-08-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190505144303/https://www.imdb.com/name/nm0099093/|archivedate=2019-05-05}}</ref>
== Akụkọ ndụ ==
<ref>{{Cite web|title=Dora Bouchoucha : cinéma addict|url=https://www.turess.com/fr/lapresse/1951|accessdate=2022-08-04|work=Turess|archivedate=2025-10-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20251017054544/https://www.turess.com/fr/lapresse/1951}}</ref><ref name=":0">{{Cite web|title=DORA BOUCHOUCHA – OFL|url=https://www.ouagafilmlab.net/en/dora-bouchoucha/|accessdate=2022-08-04|language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.ouagafilmlab.net/en/dora-bouchoucha/ "DORA BOUCHOUCHA – OFL"]<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">4 August</span> 2022</span>.</cite></ref> <ref>{{Cite web|date=2 October 2018|title=Pour Dora Bouchoucha, produire des films c'est "accompagner des talents"|url=https://www.francetvinfo.fr/monde/afrique/culture-africaine/pour-dora-bouchoucha-produire-des-films-c-est-accompagner-des-talents_3057027.html|accessdate=2022-08-04|work=Franceinfo|language=fr-FR}}</ref>Dora Bouchoucha gụsịrị akwụkwọ na 1987 na Mahadum Sorbonne wee nweta akara ugo mmụta na akwụkwọ Bekee. Na 1995, ya na Ibrahim Letaïefọ kwadoro ụlọ ọrụ mmepụta ihe nke onwe ya nke a na-akpọ Nomadis Images. Ọ gara n'ihu chọta otu ọgbakọ akpọrọ Sud Écriture nke na-enye ndị odee Africa na Arab ọzụzụ ọzụzụ., Ọzọkwa, Bouchoucha duuru Carthage Film Festival ugboro atọ: 2008, 2010 na 2014.
<ref name=":1">{{Cite web|date=24 April 2021|title=لقاء مع درة بوشوشة أول منتجة سينمائية تونسية {{!}} ڤوغ العربية|url=https://ar.vogue.me/%D9%84%D8%A7%D9%8A%D9%81-%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%8A%D9%84/%D8%AD%D8%B6%D8%A7%D8%B1%D8%A9/%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%A1-%D9%85%D8%B9-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D8%AA%D8%AC%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D9%88%D9%86%D8%B3%D9%8A%D8%A9-%D8%AF%D8%B1%D8%A9-%D8%A8%D9%88%D8%B4%D9%88%D8%B4%D8%A9/|accessdate=2022-08-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210424182939/https://ar.vogue.me/%D9%84%D8%A7%D9%8A%D9%81-%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%8A%D9%84/%D8%AD%D8%B6%D8%A7%D8%B1%D8%A9/%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%A1-%D9%85%D8%B9-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D8%AA%D8%AC%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D9%88%D9%86%D8%B3%D9%8A%D8%A9-%D8%AF%D8%B1%D8%A9-%D8%A8%D9%88%D8%B4%D9%88%D8%B4%D8%A9/|archivedate=24 April 2021}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">. 24 April 2021. Archived from [https://ar.vogue.me/%D9%84%D8%A7%D9%8A%D9%81-%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%8A%D9%84/%D8%AD%D8%B6%D8%A7%D8%B1%D8%A9/%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%A1-%D9%85%D8%B9-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D8%AA%D8%AC%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D9%88%D9%86%D8%B3%D9%8A%D8%A9-%D8%AF%D8%B1%D8%A9-%D8%A8%D9%88%D8%B4%D9%88%D8%B4%D8%A9/ the original] on 24 April 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">5 August</span> 2022</span>.</cite></ref>Dora Bouchoucha gụsịrị akwụkwọ na 1987 na Mahadum Sorbonne wee nweta akara ugo mmụta na akwụkwọ Bekee. Na 1995, ya na Ibrahim Letaïef,ọ kwadoro ụlọ ọrụ mmepụta ihe nke onwe ya nke a na-akpọ Nomadis Images. Ọ gara n'ihu chọta otu ọgbakọ akpọrọ Sud Écriture nke na-enye ndị odee Africa na Arab ọzụzụ ọzụzụ.Ọzọkwa, Bouchoucha duuru Carthage Film Festival ugboro atọ: 2008, 2010 na 2014.
Dora Bouchoucha anọwo na ọtụtụ mmemme ihe nkiri mba ụwa dị ka onye ọka ikpe, dịka ọmụmaatụ na Berlinale na 2017, yana dịka akụkụ nke arụmụka na tebụl gburugburu.<ref name=":0"/> N'otu afọ ahụ, a họpụtara ya dị ka onye otu na-adịgide adịgide nke kọmitii CineMart n'ime Rotterdam International Film Festival. N'afọ 2018, ọ ghọrọ akụkụ nke Kọmitii Nnwere Onwe na Ịha nhata nke ebumnuche ya bụ ịrụ ọrụ na ọrụ mgbanwe nke kwekọrọ na Iwu Tunisia nke afọ 2014 na ụkpụrụ ikike mmadụ nke mba ụwa.<ref>{{Cite web|date=13 August 2017|title=Dora Bouchoucha, la star de la COLIBE|url=https://al-mawarith.com/dora-bouchoucha/|accessdate=2022-08-06|work=Les successions dans le droit musulman|language=fr-FR|archivedate=2026-01-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20260121163545/https://al-mawarith.com/dora-bouchoucha/}}</ref><ref>{{Cite web|date=1 September 2018|title=Tunisie: l'égalité successorale hommes-femmes débarque au Parlement|url=https://www.rfi.fr/fr/afrique/20180901-tunisie-egalite-successorale-hommes-femmes-debarque-parlement|accessdate=2022-08-06|work=RFI|language=fr}}</ref><ref>{{Cite web|author=Lavrilleux|first=Ariane|date=29 September 2018|title=Dora Bouchoucha : " On demande aux femmes d'être le porte-drapeau de toutes les femmes "|url=https://www.lepoint.fr/culture/dora-bouchoucha-on-demande-aux-femmes-d-etre-le-porte-drapeau-de-toutes-les-femmes-29-09-2018-2258828_3.php|accessdate=2022-08-06|work=Le Point|language=fr}}</ref> A họpụtakwara Bouchoucha ka ọ sonye na Academy of Motion Picture Arts and Sciences nke na-ahazi Academy Awards dị ka onye otu ya na ndị Arab 11 ndị ọzọ na-eme ihe nkiri.<ref>{{Cite web|date=10 July 2018|title=Academy Awards inducts 12 Arab filmmakers as members|url=https://www.broadcastprome.com/news/academy-awards-inducts-12-arab-filmmakers-as-members/|accessdate=2022-08-06|work=BroadcastPro ME|language=en-US}}</ref> Ọ sonyekwara dị ka onye otu ndị ọka ikpe maka Luigi De Laurentiis Venice Award maka Debut Film nke 77th Venice International Film Festival. <ref>{{Cite web|date=28 July 2020|title=Tunisian Dora Bouchoucha Joins the Jury Panel at Venice International Film Festival|url=https://en.vogue.me/culture/dora-bouchoucha-joins-venice-international-film-festival/|accessdate=2022-08-06|work=Vogue Arabia|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web|author=Badih|first=Samia|date=28 July 2020|title=Tunisian producer Dora Bouchoucha to serve on jury of Venice International Film Festival|url=https://www.thenationalnews.com/arts-culture/film/tunisian-producer-dora-bouchoucha-to-serve-on-jury-of-venice-international-film-festival-1.1055138|accessdate=2022-08-06|work=The National|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|author=Writer|first=ByStaff|title=Legendary Tunisian Film Producer Dora Bouchoucha Joins Venice International Film Festival Jury|url=http://www.scenearabia.com/Culture/Legendary-Tunisian-Film-Producer-Dora-Bouchoucha-Joins-Venice-International-Film-Festival-Jury|accessdate=2022-08-06|work=SceneArabia|archivedate=2022-12-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221218174255/https://scenearabia.com/Culture/Legendary-Tunisian-Film-Producer-Dora-Bouchoucha-Joins-Venice-International-Film-Festival-Jury}}</ref>
== Onyinye ==
* Nnukwu onye ọrụ nke ''Ordre National du Mérite'' (Tunisia, 2010).<ref name=":2">{{Cite web|title=Journal Officiel de la République Tunisienne|url=https://www.pist.tn/jort/2016/2016F/Jo0672016.pdf|accessdate=7 August 2022|archivedate=7 August 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220807091356/https://www.pist.tn/jort/2016/2016F/Jo0672016.pdf}}</ref>
* Commander of ''Ordre des Arts et des Lettres ('', 2015).<ref>{{Cite web|author=walid|date=13 May 2015|title=Tunisie-France: Fleur Pellerin remettra les Insignes de Commandeur des Arts et des Lettres à Dorra Bouchoucha à Cannes – Directinfo|url=https://directinfo.webmanagercenter.com/2015/05/13/tunisie-france-fleur-pellerin-remettra-les-insignes-de-commandeur-des-arts-et-des-lettres-a-dorra-bouchoucha-a-cannes/|accessdate=2022-08-06|language=fr-FR}}</ref>
* Onye isi nke Ordre de la République (Tunisie, 2016).<ref name=":2" />[./Dora_Bouchoucha#cite_note-16 <span class="mw-reflink-text"><nowiki>[3]</nowiki></span>]
* Ihe nrite mbụ nke Berlinale kacha mma (Germany, 2016). <ref>{{Cite web|title=Inhebbek Hedi {{!}} Hedi|url=https://www.berlinale.de/en/archive/jahresarchive/2016/02_programm_2016/02_filmdatenblatt_2016_201610522.html#tab=video25|accessdate=2022-08-07|work=www.berlinale.de|language=en}}</ref>
* A họpụtara ya site na magazin New African dị ka otu n'ime ndị Afrịka 100 kachasị emetụta (2017). <ref>{{Cite web|author=Jere|first=Regina Jane|date=6 December 2017|title=New African Magazine announces its 100 Most Influential Africans of 2017|url=https://newafricanmagazine.com/15926/|accessdate=2022-08-06|work=New African Magazine|archivedate=2022-08-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220806105114/https://newafricanmagazine.com/15926/}}</ref>
* Otuto sitere na El Gouna Film Festival maka ihe nkiri ya. <ref>{{Cite web|date=21 September 2018|title=Egypte : Hommage à Dora Bouchoucha à El Gouna Film Festival|url=https://kapitalis.com/tunisie/2018/09/21/egypte-hommage-a-dora-bouchoucha-a-el-gouna-film-festival/|accessdate=2022-08-06|work=Kapitalis|language=fr-FR}}</ref>
== Ihe nkiri ==
{| class="wikitable"
|+
!Aha ihe nkiri
!Onye nduzi
!Ụdị
!Afọ mmepụta
|-
|''Sabriya''
|Abderrahmane Sissako
|Ihe nkiri dị mkpirikpi
|1997
|-
|''N'echi, ọkụ ga-ere m''
|Mohamed Ben Smaïl
|Ihe nkiri
|2000
|-
|''Oge Ụmụ Mmadụ''
|[[Moufida Tlatli]]
|Ihe nkiri
|2000
|-
|''Otu mgbede n'ọnwa Julaị''
|Raja Amari
|Ihe nkiri dị mkpirikpi
|2001
|-
|''Site n'ịhụnanya m niile''
|Amalia Escriva
|Ihe nkiri
|2001
|-
|Red Satin
|Raja Amari
|Ihe nkiri
|2002
|-
|Anyanwụ E gbuo
|Abdelkrim Bahloul
|Ihe nkiri
|2003
|-
|Ndị Na-achọ Ihe Ndị A Na-echefu
|Raja Amari
|Ihe nkiri
|2004
|-
|''Slaget om Tobruk''
|Václav Marhoul
|Ihe nkiri
|2008
|-
|''Ihe Nzuzo''
|Raja Amari
|Ihe nkiri
|2009
|-
|''Ọ ka mma echi''
|[[Hinde Boujemaa]]
|Ihe nkiri
|2012
|-
|''Ouled Ammar''
|[[Nasreddine Ben Maati]]
|Ihe nkiri
|2013
|-
|''Ifufe nke nnwere onwe''
|[[Mohamed Ben Attia]]
|Ihe nkiri
|2016
|-
|''Ndị agha mba ọzọ''
|Raja Amari
|Ihe nkiri
|2018
|-
|''Weldi''
|[[Mohamed Ben Attia]]
|Ihe nkiri
|2018
|}
== Ndụ onwe onye ==
Dora Bouchoucha lụrụ Kamel Fourati. Ha nwere umu-ndinyom abua; Otu n'ime ha bụ Kenza Fourati, onye bụ ihe nlereanya dabere na Brooklyn na Maleke bụ onye mmụta nwere PhD na Economics.<ref name=":1"/>
== Edensibia ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Bouchoucha, Dora}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
31plwe61ugz30eucvo3r9cg4ay2b6mv
Tobi Adeleke
0
39655
728915
632120
2026-09-29T11:38:24Z
King ChristLike
13051
King ChristLike moved page [[Adeleke Oluwatobi Babatunde]] to [[Tobi Adeleke]]: Misspelled title
632120
wikitext
text/x-wiki
'''Adeleke Oluwatobi Babatunde''' {{Audio|LL-Q34311 (yor)-Tunmise123-Tobi Adeleke.wav|Listen}}(born 10 March 2003), better known as '''Tobi Adeleke''', is a Nigerian professional footballer who plays for Super League Greece 2 club Makedonikos as a midfielder.
== Ọrụ klọb ==
Babatunde mere nke mbụ ya na klọb Moroccan Chabab Mohammedia na ọkwa kachasị elu Botola Pro na 2021.
Na 31 Jenụwarị 2023, ọ bịanyere aka na ụlọ ọgbakọ Veikkausliiga Kotkan Työväen Palloilijat (KTP) na Finland. Agbanyeghị, na 28 nke ọnwa Febụwarị 2023, ebinyere ya Mikkelin Palloilijat (MP) na ọkwa nke abụọ Ykkönen.
Na 23 Febụwarị 2024, Babatunde kwagara Czech Republic mgbe ọ bịanyere aka na FK Varnsdorf na ọkwa nke abụọ nke Czech National Football League (FNL).
== Ndekọ ọnụ ọgụgụ ọrụ ==
{{updated|2 April 2025}}
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Egwuregwu na ihe mgbaru ọsọ site na klọb, oge na asọmpi
! rowspan="2" |Klọb
! rowspan="2" |Oge
! colspan="3" |Njikọ
! colspan="2" |Iko mba[a]
! colspan="2" |Iko Njikọ[b]
! colspan="2" |Kọntinent
! colspan="2" |Ngụkọta
|-
!Nkewa
!Ngwaọrụ
!Ihe mgbaru ọsọ
!Ngwaọrụ
!Ihe mgbaru ọsọ
!Ngwaọrụ
!Ihe mgbaru ọsọ
!Ngwaọrụ
!Ihe mgbaru ọsọ
!Ngwaọrụ
!Ihe mgbaru ọsọ
|-
|Chabab Mohammedia
|2021–22
|Botola Pro
|1
|0
|0
|0
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
|1
|0
|-
|KTP
|2023
|Veikkausliiga
|0
|0
|0
|0
|0
|0
| colspan="2" | -
|0
|0
|-
|Onye omeiwu (onye a gbazinyere)
|2023
|Ykkösliiga
|22
|1
|2
|1
|1
|0
| colspan="2" | -
|25
|2
|-
|MP nke Abụọ (nke a gbazinyere)
|2023
|Kolmonen
|1
|0
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
|1
|0
|-
| rowspan="3" |Varnsdorf
|2023–24
|Czech National Football League
|8
|0
|0
|0
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
|8
|0
|-
|2024–25
|FNL
|10
|1
|2
|0
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
|12
|1
|-
! colspan="2" |Ngụkọta
!18
!1
!2
!0
!0
!0
!0
!0
!20
!1
|-
|Baník Most
|2024–25
|Njikọ bọọlụ Bohemian
|5
|1
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
|5
|1
|-
! colspan="3" |Ọrụ ya niile
!47
!3
!4
!1
!1
!0
!0
!0
!52
!4
|}
{{notelist}}
== Edensibia ==
{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
[[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]]
[[Otú:All articles with unsourced statements]]
jnelhyag1u2mt10fl9026n9oo778rxf
728921
728915
2026-09-29T11:44:43Z
Anastesia chi
23720
Added default sort and databox
728921
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Adeleke Oluwatobi Babatunde''' {{Audio|LL-Q34311 (yor)-Tunmise123-Tobi Adeleke.wav|Listen}}(born 10 March 2003), better known as '''Tobi Adeleke''', is a Nigerian professional footballer who plays for Super League Greece 2 club Makedonikos as a midfielder.
== Ọrụ klọb ==
Babatunde mere nke mbụ ya na klọb Moroccan Chabab Mohammedia na ọkwa kachasị elu Botola Pro na 2021.
Na 31 Jenụwarị 2023, ọ bịanyere aka na ụlọ ọgbakọ Veikkausliiga Kotkan Työväen Palloilijat (KTP) na Finland. Agbanyeghị, na 28 nke ọnwa Febụwarị 2023, ebinyere ya Mikkelin Palloilijat (MP) na ọkwa nke abụọ Ykkönen.
Na 23 Febụwarị 2024, Babatunde kwagara Czech Republic mgbe ọ bịanyere aka na FK Varnsdorf na ọkwa nke abụọ nke Czech National Football League (FNL).
== Ndekọ ọnụ ọgụgụ ọrụ ==
{{updated|2 April 2025}}
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Egwuregwu na ihe mgbaru ọsọ site na klọb, oge na asọmpi
! rowspan="2" |Klọb
! rowspan="2" |Oge
! colspan="3" |Njikọ
! colspan="2" |Iko mba[a]
! colspan="2" |Iko Njikọ[b]
! colspan="2" |Kọntinent
! colspan="2" |Ngụkọta
|-
!Nkewa
!Ngwaọrụ
!Ihe mgbaru ọsọ
!Ngwaọrụ
!Ihe mgbaru ọsọ
!Ngwaọrụ
!Ihe mgbaru ọsọ
!Ngwaọrụ
!Ihe mgbaru ọsọ
!Ngwaọrụ
!Ihe mgbaru ọsọ
|-
|Chabab Mohammedia
|2021–22
|Botola Pro
|1
|0
|0
|0
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
|1
|0
|-
|KTP
|2023
|Veikkausliiga
|0
|0
|0
|0
|0
|0
| colspan="2" | -
|0
|0
|-
|Onye omeiwu (onye a gbazinyere)
|2023
|Ykkösliiga
|22
|1
|2
|1
|1
|0
| colspan="2" | -
|25
|2
|-
|MP nke Abụọ (nke a gbazinyere)
|2023
|Kolmonen
|1
|0
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
|1
|0
|-
| rowspan="3" |Varnsdorf
|2023–24
|Czech National Football League
|8
|0
|0
|0
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
|8
|0
|-
|2024–25
|FNL
|10
|1
|2
|0
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
|12
|1
|-
! colspan="2" |Ngụkọta
!18
!1
!2
!0
!0
!0
!0
!0
!20
!1
|-
|Baník Most
|2024–25
|Njikọ bọọlụ Bohemian
|5
|1
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
|5
|1
|-
! colspan="3" |Ọrụ ya niile
!47
!3
!4
!1
!1
!0
!0
!0
!52
!4
|}
{{notelist}}
== Edensibia ==
{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
{{DEFAULTSORT:Adeleke, Tobi}}
[[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]]
[[Otú:All articles with unsourced statements]]
eok79ub9hx0r1cwnqgzi82kj8s57s61
Dupsy Abiola
0
39678
728902
723132
2026-09-29T11:12:09Z
Anastesia chi
23720
Anastesia chi moved page [[Onye aghụghọ Abiola]] to [[Dupsy Abiola]]: Misspelled title
723132
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=Modupeola Abiola|image=|alt=|caption=|birth_date={{b-da|March 1982}}|birth_place=[[North London]], United Kingdom|death_date=|death_place=|other_names="Dupsy" Abiola|known_for=Intern Avenue, [[Dragons' Den (UK)|Dragons' Den]]|occupation=* [[Businesswoman]]|nationality=British|father=* [[Moshood Kashimawo Olawale Abiola]]|mother=* Dele Abiola}}
'''Modupeola "Dupsy" Abiola''' (amuru March 1982) bu onye Britain-Nigeria (onye na-adighi eme ihe) onye oka iwu, onye n'amanta ego na-achọ ọchụnta ego . Ọ bụ onye isi zuru ụwa ọnụ nke International Airlines Group (IAG). [1] Ọ bụ onye nchoputa na onye isi oche nke Intern Avenue, [2] webụsaịtị internship n' ịntanetị emebere iji ndị ọrụ ndị na ụmụ akwụkwọ na ndị akwụkwọ akwụkwọ. Dupsyrịta na Thomson Reuters Power List aha ya bụ otu n'ime ụmụ achụmnta ego ojii kacha emetụta na Great Britain na 2013. [3] A kọwapụtala ya na ndị na-eme mgbanwe na mgbasa mbanye, azụmahịa, na nchụso ọchụnta ego. Ọ gbara na usoro iri nke ihe nkiri nkiri BBC Dragons 'Den, na-ama onyunyo sitere n'aka onye na-azụ anya, Peter Jones.
== Ndụ mbido ==
Dupsy Abiola na London, England. Ọ bụ ada Chief MKO Abiola, onye nwe aha n'ime usoro Naijiria, [1] na Dele Abiola, otu n'ime ndị ozi ya. Nna ya bụ onye ama ama na onye ọchụnta ego Naijiria na-eme nke ọma na onye na-eme ebere. Dupsy tolitere na nne ya na ike ya ise na North London . [2] O nwere ike nne na nna ndị ha na ha na-enwe nsogbu. Mgbe ọ dị ndụ, Dupsy ji onwe ya guzobe azụmahịa na-ahụ ma na-ere akwụkwọ Puzzle na enyi ya n' akwụkwọ na-enweta "uru dị mma". MKO Abiola nwere ike siri ike na ozi ya na azụmahịa.
== Ndụ ezinụlọ ==
<ref>{{Cite news|title=The Psychology of a Successful Pitch|url=http://www.bbc.co.uk/programmes/b01ncb0q/clips|accessdate=22 January 2013|work=BBC}}</ref>Nna Dupsy, Aare nke iri na anọ nke ndị Yoruba bụ Ona Kakanfo, onye na-agba mbọ maka ikike obodo na onye kwuo uche ya wee mepụta aka Louisala n'efu na onye kwuo uche ya na Naijiria na June 1993 . Mgbe ihe si na pụta, pụta ndị agha agha pụta ma kwu kagbuo. E mechara kpọchie Chief Abiola n'ịchọ ruo ruo mgbe ebi ebi, a jụrụkwara ya ka ya na ndị mba ọzọ (gụnyere ya ihe) na-akpa àgwà. M kpọrọ ya kpalitere iwe mba na mba ụwa. Ọtụtụ ndị na-akwado ya - nkwado ukwu UN na onye nna ihe nrite Nobel, Kofi Annan - nwara ahapụ onye isi ahụ. [1] Enwere ike iwe zuru ebe niile na igbu ọchụ ndọrọ ndọrọ, ndị agha ndị isi na-akwado ikike obodo na ndị na-eso Abiola. MKO Abiola nwụrụ na ike ụbọchị 7 Julaị 1998 bu n'obi wepụta ya mgbe Dupsy dị afọ iri na isii. Ọnọdụ ndị agha nna ya ka bụụrụ ya isiokwu siri ike na nke egwu uche.
=== International Airlines Group ===
Na Jenụwarị 2018, a họpụtara ya ka ọ bụrụ onye isi ọhụụ zuru ụwa ọnụ na International Airlines Group . <ref>{{Cite web|title=Dupsy Abiola|url=https://www.weforum.org/people/dupsy-abiola/|accessdate=2021-07-23|work=World Economic Forum|language=en}}</ref>
== Ihe onyonyo na nnabata ==
Dupsy pụtara na ọwa anọ na February 2012 na-ekwurịta banyere ịzụ ahịa ya na Minista azụmahịa, Mark Prisk MP. <ref>{{Cite news|author=Prisk|first=Mark|title=Political Slot on Investment|url=https://www.youtube.com/watch?v=4zMuCiFPqn4|accessdate=22 January 2013|work=Channel Four}}</ref> Na 7 Ọktoba 2012, Dupsy kwadoro azụmahịa ya na ihe omume 5, Series 10 of BBC ''Dragons' Den'' wee pụta na ihe nkiri BBC agbatịkwuru na "Psychology of a Successful Pitch". <ref>{{Cite news|title=The Psychology of a Successful Pitch|url=http://www.bbc.co.uk/programmes/b01ncb0q/clips|accessdate=22 January 2013|work=BBC}}</ref> Ndị ọchụnta ego, Peter Jones na Hilary Devey nyere ya nkwado. Intern Avenue ghọrọ azụmaahịa mbu mbanye n'ọrụ rụgoro nke ọma na ''Dragons' Den'' kemgbe mmalite ya na 2004. <ref>{{Cite news|title=Contracts/Deals: Intern Avenue gets £100k Dragons' Den investment|url=http://www.recruiter.co.uk/news/2012/10/contracts-deals-intern-avenue-gets-100k-dragons-den-investment/|accessdate=22 January 2013|work=Recruiter|date=8 October 2012|archive-date=12 October 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121012065724/http://www.recruiter.co.uk/news/2012/10/contracts-deals-intern-avenue-gets-100k-dragons-den-investment/|url-status=dead}}</ref> Peter Jones kọwara ya dị ka "ezigbo ọchụnta ego n'ịmepụta" nakwa na ọkwa ya bụ "ihe magburu onwe ya". <ref>{{Cite news|author=Brady|first=Tara|title=Dragons' Den Peter Jones invests £100k in former South Hampstead High School girl|url=http://www.hamhigh.co.uk/news/dragons_den_peter_jones_invests_100k_in_former_south_hampstead_high_school_girl_1_1590525|accessdate=22 January 2013|work=Ham and High|date=8 October 2012|archive-date=13 December 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121213194313/http://www.hamhigh.co.uk/news/dragons_den_peter_jones_invests_100k_in_former_south_hampstead_high_school_girl_1_1590525|url-status=dead}}</ref>
== Edensibia ==
{{Reflist|2}}
== Njikọ mpụga ==
* [http://www.internavenue.com/ Intern Avenue]
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
4p3umtrfvwzywjd4yqel8c3z5idrs62
728904
728902
2026-09-29T11:13:51Z
Anastesia chi
23720
Added default sort
728904
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=Modupeola Abiola|image=|alt=|caption=|birth_date={{b-da|March 1982}}|birth_place=[[North London]], United Kingdom|death_date=|death_place=|other_names="Dupsy" Abiola|known_for=Intern Avenue, [[Dragons' Den (UK)|Dragons' Den]]|occupation=* [[Businesswoman]]|nationality=British|father=* [[Moshood Kashimawo Olawale Abiola]]|mother=* Dele Abiola}}
'''Modupeola "Dupsy" Abiola''' (amuru March 1982) bu onye Britain-Nigeria (onye na-adighi eme ihe) onye oka iwu, onye n'amanta ego na-achọ ọchụnta ego . Ọ bụ onye isi zuru ụwa ọnụ nke International Airlines Group (IAG). [1] Ọ bụ onye nchoputa na onye isi oche nke Intern Avenue, [2] webụsaịtị internship n' ịntanetị emebere iji ndị ọrụ ndị na ụmụ akwụkwọ na ndị akwụkwọ akwụkwọ. Dupsyrịta na Thomson Reuters Power List aha ya bụ otu n'ime ụmụ achụmnta ego ojii kacha emetụta na Great Britain na 2013. [3] A kọwapụtala ya na ndị na-eme mgbanwe na mgbasa mbanye, azụmahịa, na nchụso ọchụnta ego. Ọ gbara na usoro iri nke ihe nkiri nkiri BBC Dragons 'Den, na-ama onyunyo sitere n'aka onye na-azụ anya, Peter Jones.
== Ndụ mbido ==
Dupsy Abiola na London, England. Ọ bụ ada Chief MKO Abiola, onye nwe aha n'ime usoro Naijiria, [1] na Dele Abiola, otu n'ime ndị ozi ya. Nna ya bụ onye ama ama na onye ọchụnta ego Naijiria na-eme nke ọma na onye na-eme ebere. Dupsy tolitere na nne ya na ike ya ise na North London . [2] O nwere ike nne na nna ndị ha na ha na-enwe nsogbu. Mgbe ọ dị ndụ, Dupsy ji onwe ya guzobe azụmahịa na-ahụ ma na-ere akwụkwọ Puzzle na enyi ya n' akwụkwọ na-enweta "uru dị mma". MKO Abiola nwere ike siri ike na ozi ya na azụmahịa.
== Ndụ ezinụlọ ==
<ref>{{Cite news|title=The Psychology of a Successful Pitch|url=http://www.bbc.co.uk/programmes/b01ncb0q/clips|accessdate=22 January 2013|work=BBC}}</ref>Nna Dupsy, Aare nke iri na anọ nke ndị Yoruba bụ Ona Kakanfo, onye na-agba mbọ maka ikike obodo na onye kwuo uche ya wee mepụta aka Louisala n'efu na onye kwuo uche ya na Naijiria na June 1993 . Mgbe ihe si na pụta, pụta ndị agha agha pụta ma kwu kagbuo. E mechara kpọchie Chief Abiola n'ịchọ ruo ruo mgbe ebi ebi, a jụrụkwara ya ka ya na ndị mba ọzọ (gụnyere ya ihe) na-akpa àgwà. M kpọrọ ya kpalitere iwe mba na mba ụwa. Ọtụtụ ndị na-akwado ya - nkwado ukwu UN na onye nna ihe nrite Nobel, Kofi Annan - nwara ahapụ onye isi ahụ. [1] Enwere ike iwe zuru ebe niile na igbu ọchụ ndọrọ ndọrọ, ndị agha ndị isi na-akwado ikike obodo na ndị na-eso Abiola. MKO Abiola nwụrụ na ike ụbọchị 7 Julaị 1998 bu n'obi wepụta ya mgbe Dupsy dị afọ iri na isii. Ọnọdụ ndị agha nna ya ka bụụrụ ya isiokwu siri ike na nke egwu uche.
=== International Airlines Group ===
Na Jenụwarị 2018, a họpụtara ya ka ọ bụrụ onye isi ọhụụ zuru ụwa ọnụ na International Airlines Group . <ref>{{Cite web|title=Dupsy Abiola|url=https://www.weforum.org/people/dupsy-abiola/|accessdate=2021-07-23|work=World Economic Forum|language=en}}</ref>
== Ihe onyonyo na nnabata ==
Dupsy pụtara na ọwa anọ na February 2012 na-ekwurịta banyere ịzụ ahịa ya na Minista azụmahịa, Mark Prisk MP. <ref>{{Cite news|author=Prisk|first=Mark|title=Political Slot on Investment|url=https://www.youtube.com/watch?v=4zMuCiFPqn4|accessdate=22 January 2013|work=Channel Four}}</ref> Na 7 Ọktoba 2012, Dupsy kwadoro azụmahịa ya na ihe omume 5, Series 10 of BBC ''Dragons' Den'' wee pụta na ihe nkiri BBC agbatịkwuru na "Psychology of a Successful Pitch". <ref>{{Cite news|title=The Psychology of a Successful Pitch|url=http://www.bbc.co.uk/programmes/b01ncb0q/clips|accessdate=22 January 2013|work=BBC}}</ref> Ndị ọchụnta ego, Peter Jones na Hilary Devey nyere ya nkwado. Intern Avenue ghọrọ azụmaahịa mbu mbanye n'ọrụ rụgoro nke ọma na ''Dragons' Den'' kemgbe mmalite ya na 2004. <ref>{{Cite news|title=Contracts/Deals: Intern Avenue gets £100k Dragons' Den investment|url=http://www.recruiter.co.uk/news/2012/10/contracts-deals-intern-avenue-gets-100k-dragons-den-investment/|accessdate=22 January 2013|work=Recruiter|date=8 October 2012|archive-date=12 October 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121012065724/http://www.recruiter.co.uk/news/2012/10/contracts-deals-intern-avenue-gets-100k-dragons-den-investment/|url-status=dead}}</ref> Peter Jones kọwara ya dị ka "ezigbo ọchụnta ego n'ịmepụta" nakwa na ọkwa ya bụ "ihe magburu onwe ya". <ref>{{Cite news|author=Brady|first=Tara|title=Dragons' Den Peter Jones invests £100k in former South Hampstead High School girl|url=http://www.hamhigh.co.uk/news/dragons_den_peter_jones_invests_100k_in_former_south_hampstead_high_school_girl_1_1590525|accessdate=22 January 2013|work=Ham and High|date=8 October 2012|archive-date=13 December 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121213194313/http://www.hamhigh.co.uk/news/dragons_den_peter_jones_invests_100k_in_former_south_hampstead_high_school_girl_1_1590525|url-status=dead}}</ref>
== Edensibia ==
{{Reflist|2}}
== Njikọ mpụga ==
* [http://www.internavenue.com/ Intern Avenue]
{{DEFAULTSORT:Abiola, Dupsy}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
orz2c9aq15ffqyuius3bvnkhuwnvbfb
Adéọlá Ọlágúnjú
0
39689
728901
195451
2026-09-29T11:10:52Z
Anastesia chi
23720
Added default sort
728901
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=Adéọlá Ọlágúnjú|other_names=Adeola Olagunju|birth_place=Nigeria|nationality=[[Nigerian]]|awards=[[Lagos Photo|Lagos Photo Festival]] Award<br>[[Seydou Keïta]] Prize ([[African Photography Encounters]] Bamako Biennial 2019)|website={{URL|http://adeolaolagunju.com}}|education=[[Ladoke Akintola University of Technology]]<br>[[Folkwang University of the Arts]]}}
'''Adéọlá Ọlágúnjú''' bụ onye na-ese ihe [[Ndị Naijiria|na Naijiria]] na-arụ ọrụ foto, vidiyo, ụda na nrụnye.
== Ndụ mmalite na agụmakwụkwọ ==
Adéọlá Ọlágúnjú tolitere na [[Naijiria]] n'oge ọchịchị aka ike nke ndị agha – oge ọgba aghara nke metụtara ọrụ ya n'ọdịnihu site n'ịkụziri ya, n'okwu nke ya, na "ịmụgharị ọzọ na-abịa na ọgba aghara, mgbagwoju anya na mbibi". <ref>{{Cite web|author=Quadri|first=Sultan|title=Africa’s new futures were showcased at this year’s Art X Lagos|url=https://techcabal.com/2021/11/13/africas-new-futures-were-showcased-at-this-years-art-x-lagos/|publisher=TechCabal|accessdate=October 7, 2022|date=November 13, 2021}}</ref> Adéọlá Ọlágúnjú gara mahadum Ladoke Akintola nke nkà na ụzụ dị na Ogbomosho, Nigeria, ebe ọ gụchara na 2009 na nzere bachelọ na Fine and Applied Arts. N'afọ 2021, ọ nwetara akara ugo mmụta nna ukwu na Photography Studies na Practice na Folkwang University of Arts na Essen, Germany . <ref>{{Cite web|title=About|url=http://adeolaolagunju.com/about/|work=adeolaolagunju.com|accessdate=October 7, 2022|author=Ọlágúnjú|first=Adéọlá}}</ref>
== Ihe ngosi ==
E gosila ọrụ Ọlágúnjú na veranda na ụlọ ngosi ihe mgbe ochie gụnyere Palais des Beaux-Arts de Bruxelles, <ref>{{Cite web|title=Dey your Lane ! {{!}} Bozar Brussels|url=https://www.bozar.be/en/node/33109|accessdate=2022-10-08|work=Bozar|language=en-BE}}</ref> Bonhams na London, <ref>{{Cite web|title=Bonhams : Exhibition of early and contemporary Nigerian photography at Bonhams celebrates a nation's centenary|url=https://www.bonhams.com/press_release/16957/|accessdate=2022-10-08|work=www.bonhams.com}}</ref> Rencontres d'Arles, <ref>{{Cite web|author=d'Arles|first=Les Rencontres|title=Tear My Bra|url=http://www.rencontres-arles.com//en/expositions/view/93/tear-my-bra|accessdate=2022-10-08|work=www.rencontres-arles.com}}</ref> Lagos Biennial, <ref>{{Cite web|title=Lagos Biennial|url=https://www.lagos-biennial.org/lb-2017|accessdate=October 10, 2022|work=lagos-biennial.org}}</ref> Arti et Amicitiae, Amsterdam <ref>{{Cite web|title=Zachtzinnig Radicaal {{!}} Arti et Amicitiae|url=https://www.arti.nl/tentoonstelling/zachtzinnig-radicaal/|accessdate=2022-10-08|work=www.arti.nl|archivedate=2022-10-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221008162404/https://www.arti.nl/tentoonstelling/zachtzinnig-radicaal/}}</ref> Palais de Tokyo Paris, <ref>{{Cite web|title=City Prince/sses - Palais de Tokyo|url=https://palaisdetokyo.com/en/exposition/prince%C2%B7sse%C2%B7s-des-villes/|accessdate=2022-10-08|work=palaisdetokyo.com|language=en-US}}</ref> Ndị na-ese foto Africa, <ref>{{Cite web|title=Rencontres de Bamako Reveals Participating Artists for 2019|url=https://contemporaryand.com/magazines/rencontres-de-bamako-reveals-participating-artists-for-2019/|accessdate=2022-10-08|work=Contemporary And|language=de}}</ref> Musée d'Art Moderne de Paris, <ref>{{Cite web|author=agence|first=GAYA-La nouvelle|title=The Power of My Hands|url=https://www.mam.paris.fr/fr/expositions/exposition-power-my-hands|accessdate=2022-10-08|work=www.mam.paris.fr|language=fr}}</ref> na Galerie Na Situ, Paris. <ref>{{Cite web|title=Solo Show: Togethering: 12.02.22 Otobong Nkanga|url=http://www.insituparis.fr/fr/expositions/presentationarchive/160/solo-show-togethering-12.02.22#oeuv-3|accessdate=October 10, 2022|work=www.insituparis.fr|language=fr}}</ref>
== Publications with contributes by Ọlágúnjú ==
* ''Africa N'okpuru Prism: Foto nke Afrịka nke oge a sitere na LagosPhoto Festival'' . Hatje Cantz, 2015. Site na ederede [[Chimamanda Ngozi Adichie|Chimamanda Adichie]] .
* ''Nkà nke ụmụ nwanyị Naijiria'' . Ben Bosah, 2017. .
* ''Ọnọdụ onye ọbịa'' . Cassava Republic, 2018. By Emmanuel Iduma . [[ISBN (identifier)|ISBN]] [[Special:BookSources/978-1-911115-49-6|978-1-911115-49-6]] .
* ''Njem ahụ: Ọnọdụ ọhụrụ na foto Africa'' . Kerber, 2020. Simon Njami na Sean O'Toole deziri ya. [[ISBN (identifier)|ISBN]] [[Special:BookSources/978-3-7356-0682-2|978-3-7356-0682-2]] .
== Ihe nrite ==
* 2012: [[Lagos Photo|Lagos Photo Festival]] Award <ref>{{Cite web|title=Adéọlá Ọlágúnjú Bio|url=https://artxlagos.com/Adeola-Olagunju-Bio|publisher=[[ART X Lagos]]|accessdate=October 7, 2022|archivedate=October 12, 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221012005030/https://artxlagos.com/Adeola-Olagunju-Bio}}</ref>
* 2019: Seydou Keïta Grand Prize Award "ihe okike foto kacha mma" na Bamako Encounters International Biennial for Photography <ref>{{Cite web|author=Adekunle|first=Ibukun|date=July 6, 2022|title=Bop Photographer of the Week: Adeola Olagunju|url=https://businessofphotography.net/2022/07/06/bop-photographer-of-the-week-adeola-olagunju/|accessdate=October 7, 2022|work=Business of Photography|archivedate=October 12, 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221012182509/https://businessofphotography.net/2022/07/06/bop-photographer-of-the-week-adeola-olagunju/}}</ref>
== Hụkwa ==
* [[Ndepụta ụmụ nwanyị Naijiria na-ese ihe]]
== Edensibia ==
{{DEFAULTSORT:Ọlágúnjú, Adéọlá}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
ld0l6p0z6hd6w0svyslih4ezj38q3qn
Pato Kelesitse
0
39719
728897
309177
2026-09-29T11:05:56Z
Anastesia chi
23720
Anastesia chi moved page [[Akpụkpọ ahụ Kelesitse]] to [[Pato Kelesitse]]: Misspelled title
309177
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox biography vcard"
! colspan="2" class="infobox-above" style="font-size:125%;" |<div class="fn" style="display:inline-block">Akpụkpọ ahụ Kelesitse</div>
|-
| colspan="2" class="infobox-image" |[[File:Panelist_Pato_Kelesitse_(1).jpg|frameless]]<div class="infobox-caption">Pato Kelesitse dị ka onye panelist N'oge mkparịta ụka panel isiokwu ya bụ "CLIMATE CHANGE IN BOTSWANA" nke Wikimedia Community User Group Botswana kwadoro</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |A mụrụ ya
| class="infobox-data" |<div class="birthplace" style="display:inline">Kanye, Botswana</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Ụmụ amaala
| class="infobox-data category" |Botswana
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Mmụta
| class="infobox-data" |Masters na Ọmụmụ Mmepe
|-
! class="infobox-label" scope="row" |A maara ya maka
| class="infobox-data" |Ikpe Ziri Ezi nke ihu igwe
|}
'''Pato Kelesitse''' bụ onye na-ahụ maka ikpe ziri ezi na Gaborone, Botswana . <ref name=":0">{{Cite web|date=2023-01-15|title=These young leaders are driving action on nature and climate|url=https://www.weforum.org/agenda/2023/01/davos23-young-leaders-action-nature-climate/|accessdate=2023-12-17|work=World Economic Forum|language=en}}</ref> Pato bụkwa onye guzobere Sustain267, atụmatụ na-enweghị uru na-akwalite ngwọta ikpe ziri ezi nke ihu igwe n'ofe Africa, ọ rụrụ ọrụ dị ka onye ọrụ Project ma na-eje ozi ugbu a dị ka onye ndu Sustainability na South African Climate Action Network . {{Cite web|title=Pato Kelesitse, Project officer at the South African Climate Action Network and Curator of Global Shapers Community Gaborone Hub|url=https://aec.afdb.org/en/speakers/pato-kelesitse-project-officer-south-african-climate-action-network-and-curator-global-shapers-community-gaborone-hub-555|accessdate=17 December 2023|work=Africa Economic Conference}} {{Cite web|title=Pato Kelesitse|url=https://www.cjrfund.org/pato-kelesitse|accessdate=2023-12-17|work=Climate Justice Resilience Fund|language=en-US|archivedate=2023-11-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231101152738/https://www.cjrfund.org/pato-kelesitse}}</ref>
== Akụkọ ndụ ==
A mụrụ Pato na Kanye, Botswana . O nwere Bachelor of Arts (Honors) na Accounting na Finance, ọ bụkwa onye na-achọ inweta Master of Arts na Development Studies na Mahadum Botswana. Pato bụ onye nnọchi anya Gọọmentị Botswana na United Nations Framework Convention on Climate Change . {{Cite web|title=Pato Kelesitse|url=https://www.cjrfund.org/pato-kelesitse|accessdate=2023-12-17|work=Climate Justice Resilience Fund|language=en-US|archivedate=2023-11-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231101152738/https://www.cjrfund.org/pato-kelesitse}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">. ''Climate Justice Resilience Fund''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2023-12-17</span></span>.</cite></ref> N'afọ 2019, Wilton Park, onye isi ụlọ ọrụ nke UK Foreign Office, kpọrọ aha Pato dị ka otu n'ime "ndị isi Afrịka 40 n'okpuru 40 maka Climate Resilience".<ref name=":0"/> Ọ rụrụ ọrụ dị ka onye nhazi nke [https://resilient40.org/ Resilient40], nke bụ netwọk nke ihe karịrị ndị na-eto eto 60 na mba 29 nke Afrịka. Pato bụ onye otu World Economic Forum Global Shapers Community-Gaborone Hub . [2]<ref name=":2" />
== Mgbalị ==
Ahụmahụ Pato nwere n'ịgbachitere ya gụnyere nhazi ndị ntorobịa na ndị obodo, nhazi ọrụ, yana iwulite ikike na akwụkwọ. <ref name=":1">{{Cite web|title=Pato Kelesitse, Project officer at the South African Climate Action Network and Curator of Global Shapers Community Gaborone Hub|url=https://aec.afdb.org/en/speakers/pato-kelesitse-project-officer-south-african-climate-action-network-and-curator-global-shapers-community-gaborone-hub-555|accessdate=17 December 2023|work=Africa Economic Conference}}</ref> Dị ka onye na-ahụ maka ụmụ nwanyị, ọ na-akwado maka ịnakwere ụkpụrụ ụmụ nwanyị Africa n'idozi nsogbu ihu igwe.<ref name=":2">{{Cite web|title=Pato Kelesitse|url=https://www.cjrfund.org/pato-kelesitse|accessdate=2023-12-17|work=Climate Justice Resilience Fund|language=en-US|archivedate=2023-11-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231101152738/https://www.cjrfund.org/pato-kelesitse}}</ref><ref name=":3">{{Cite web|title=SDG AS A COMPASS FOR NAVIGATING INTERSECTING CRISES|url=https://www.idlo.int/sites/default/files/2023/events/documents/pato_kelesitse-bio.pdf|accessdate=17 December 2023|work=International Development Law Organization IDLO}}</ref> Ọ bụ onye nnọchi anya Afrịka, dịka otu n'ime ndị isi ntorobịa zuru ụwa ọnụ na UN Climate Summit na-agwa ndị isi ụwa okwu banyere mgbanwe ihu igwe dị ka ihe kachasị mkpa n'ụwa.[2] Ọ na-eje ozi dị ka onye ndụmọdụ maka Urgent Action Fund-Africa ma bụrụkwa FuturElect Class nke 2022 Fellow.[3]<ref name=":3" />
== Edensibia ==
3]<ref name=":32">{{Cite web|title=SDG AS A COMPASS FOR NAVIGATING INTERSECTING CRISES|url=https://www.idlo.int/sites/default/files/2023/events/documents/pato_kelesitse-bio.pdf|accessdate=17 December 2023|work=International Development Law Organization IDLO}}</ref>
<references />
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
b6es2yb6cwvw6lkm2d65s3zbuuxceex
728900
728897
2026-09-29T11:08:37Z
Anastesia chi
23720
Added default sort
728900
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox biography vcard"
! colspan="2" class="infobox-above" style="font-size:125%;" |<div class="fn" style="display:inline-block">Akpụkpọ ahụ Kelesitse</div>
|-
| colspan="2" class="infobox-image" |[[File:Panelist_Pato_Kelesitse_(1).jpg|frameless]]<div class="infobox-caption">Pato Kelesitse dị ka onye panelist N'oge mkparịta ụka panel isiokwu ya bụ "CLIMATE CHANGE IN BOTSWANA" nke Wikimedia Community User Group Botswana kwadoro</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |A mụrụ ya
| class="infobox-data" |<div class="birthplace" style="display:inline">Kanye, Botswana</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Ụmụ amaala
| class="infobox-data category" |Botswana
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Mmụta
| class="infobox-data" |Masters na Ọmụmụ Mmepe
|-
! class="infobox-label" scope="row" |A maara ya maka
| class="infobox-data" |Ikpe Ziri Ezi nke ihu igwe
|}
'''Pato Kelesitse''' bụ onye na-ahụ maka ikpe ziri ezi na Gaborone, Botswana . <ref name=":0">{{Cite web|date=2023-01-15|title=These young leaders are driving action on nature and climate|url=https://www.weforum.org/agenda/2023/01/davos23-young-leaders-action-nature-climate/|accessdate=2023-12-17|work=World Economic Forum|language=en}}</ref> Pato bụkwa onye guzobere Sustain267, atụmatụ na-enweghị uru na-akwalite ngwọta ikpe ziri ezi nke ihu igwe n'ofe Africa, ọ rụrụ ọrụ dị ka onye ọrụ Project ma na-eje ozi ugbu a dị ka onye ndu Sustainability na South African Climate Action Network . {{Cite web|title=Pato Kelesitse, Project officer at the South African Climate Action Network and Curator of Global Shapers Community Gaborone Hub|url=https://aec.afdb.org/en/speakers/pato-kelesitse-project-officer-south-african-climate-action-network-and-curator-global-shapers-community-gaborone-hub-555|accessdate=17 December 2023|work=Africa Economic Conference}} {{Cite web|title=Pato Kelesitse|url=https://www.cjrfund.org/pato-kelesitse|accessdate=2023-12-17|work=Climate Justice Resilience Fund|language=en-US|archivedate=2023-11-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231101152738/https://www.cjrfund.org/pato-kelesitse}}</ref>
== Akụkọ ndụ ==
A mụrụ Pato na Kanye, Botswana . O nwere Bachelor of Arts (Honors) na Accounting na Finance, ọ bụkwa onye na-achọ inweta Master of Arts na Development Studies na Mahadum Botswana. Pato bụ onye nnọchi anya Gọọmentị Botswana na United Nations Framework Convention on Climate Change . {{Cite web|title=Pato Kelesitse|url=https://www.cjrfund.org/pato-kelesitse|accessdate=2023-12-17|work=Climate Justice Resilience Fund|language=en-US|archivedate=2023-11-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231101152738/https://www.cjrfund.org/pato-kelesitse}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">. ''Climate Justice Resilience Fund''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2023-12-17</span></span>.</cite></ref> N'afọ 2019, Wilton Park, onye isi ụlọ ọrụ nke UK Foreign Office, kpọrọ aha Pato dị ka otu n'ime "ndị isi Afrịka 40 n'okpuru 40 maka Climate Resilience".<ref name=":0"/> Ọ rụrụ ọrụ dị ka onye nhazi nke [https://resilient40.org/ Resilient40], nke bụ netwọk nke ihe karịrị ndị na-eto eto 60 na mba 29 nke Afrịka. Pato bụ onye otu World Economic Forum Global Shapers Community-Gaborone Hub . [2]<ref name=":2" />
== Mgbalị ==
Ahụmahụ Pato nwere n'ịgbachitere ya gụnyere nhazi ndị ntorobịa na ndị obodo, nhazi ọrụ, yana iwulite ikike na akwụkwọ. <ref name=":1">{{Cite web|title=Pato Kelesitse, Project officer at the South African Climate Action Network and Curator of Global Shapers Community Gaborone Hub|url=https://aec.afdb.org/en/speakers/pato-kelesitse-project-officer-south-african-climate-action-network-and-curator-global-shapers-community-gaborone-hub-555|accessdate=17 December 2023|work=Africa Economic Conference}}</ref> Dị ka onye na-ahụ maka ụmụ nwanyị, ọ na-akwado maka ịnakwere ụkpụrụ ụmụ nwanyị Africa n'idozi nsogbu ihu igwe.<ref name=":2">{{Cite web|title=Pato Kelesitse|url=https://www.cjrfund.org/pato-kelesitse|accessdate=2023-12-17|work=Climate Justice Resilience Fund|language=en-US|archivedate=2023-11-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231101152738/https://www.cjrfund.org/pato-kelesitse}}</ref><ref name=":3">{{Cite web|title=SDG AS A COMPASS FOR NAVIGATING INTERSECTING CRISES|url=https://www.idlo.int/sites/default/files/2023/events/documents/pato_kelesitse-bio.pdf|accessdate=17 December 2023|work=International Development Law Organization IDLO}}</ref> Ọ bụ onye nnọchi anya Afrịka, dịka otu n'ime ndị isi ntorobịa zuru ụwa ọnụ na UN Climate Summit na-agwa ndị isi ụwa okwu banyere mgbanwe ihu igwe dị ka ihe kachasị mkpa n'ụwa.[2] Ọ na-eje ozi dị ka onye ndụmọdụ maka Urgent Action Fund-Africa ma bụrụkwa FuturElect Class nke 2022 Fellow.[3]<ref name=":3" />
== Edensibia ==
3]<ref name=":32">{{Cite web|title=SDG AS A COMPASS FOR NAVIGATING INTERSECTING CRISES|url=https://www.idlo.int/sites/default/files/2023/events/documents/pato_kelesitse-bio.pdf|accessdate=17 December 2023|work=International Development Law Organization IDLO}}</ref>
<references />
{{DEFAULTSORT:Kelesitse, Pato}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
7h143hix0bybk9w2knodje0buvgyx7p
Ivy Claire Amoko
0
39746
728879
156777
2026-09-29T10:22:15Z
Anastesia chi
23720
Added default sort and databox
728879
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Ivy Claire Amoko''' bụ onye egwuregwu chess nke Uganda. N'afọ 2014, ọ bụ nwanyị mbụ ghọrọ Woman Fide Master n'Ebe Ọwụwa Anyanwụ Afrịka.<ref name="auto">{{Cite web|url=http://kawowo.com/2014/08/15/amoko-becomes-fide-master/|title=Uganda's Ivy Amoko becomes first Woman Fide Master|date=August 15, 2014|work=Kawowo Sports}}</ref><ref name="auto1">{{Cite web|title=Chess Players List - 365Chess.com|url=https://www.365chess.com/players.php|accessdate=2022-03-19|work=www.365chess.com}}</ref>
== Oge ọ malitere ==
A mụrụ Amoko na Stella Arach-Amoko na Idule Amoko.<ref name=":1">{{Cite web|author=Isabirye|first=David|date=2014-01-06|title=Meet Ivy Amoko, A Chess Playing Law Clerk|url=http://kawowo.com/2014/01/06/ivy-amoko-a-chess-playing-law-clerk/|accessdate=2022-03-19|work=Kawowo Sports|language=en-US}}</ref> Ọ gara ụlọ akwụkwọ Shimoni Demonstration School maka praịmarị na mgbe e mesịrị St Joseph's Nsambya (O-level) na Nabisunsa Girls (A-level). [1]<ref name=":1" />
== Ọrụ Chess ==
Amoko malitere ịgba chaa chaa n'afọ 2007. <ref>{{Cite web|date=2013-05-28|title=From Slum Girl to World Chess Prodigy|url=https://www.ipsnews.net/2013/05/from-slum-girl-to-world-chess-prodigy/|accessdate=2022-03-19|work=Inter Press Service}}</ref>
Ọ bụ onye mmeri ọla edo maka chess na Inter-University Games na 2007 na 2008, na-egwuri egwu maka Mahadum Makerere . <ref name="7R">{{Cite web|url=https://kawowo.com/2014/01/06/ivy-amoko-a-chess-playing-law-clerk/|title=Meet Ivy Amoko, A Chess Playing Law Clerk|publisher=Kawowo.com|date=6 January 2014|author=David Isabirye|accessdate=4 August 2020}}</ref>
N'afọ 2012, e nyere Amoko na Phiona Mutesi aha nke Woman Candidate Master mgbe ha nwetasịrị 50% achọrọ site na egwuregwu itoolu na 40th Chess Olympiad na Istanbul, Turkey. Nke a mere ka ha bụrụ ụmụ nwanyị mbụ a kpọrọ aha n'akụkọ ihe mere eme nke Uganda. <ref>{{Cite web|url=https://www.kawowo.com/2012/09/09/uganda-gets-first-titled-lady-players/|title=Uganda gets first titled lady players|date=2012-09-09|first=Phillip|author=Corry|publisher=Kawowo Sports News}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.kawowo.com/2012/09/10/wanyama-becomes-ugandas-sixth-fide-master-at-world-chess-oiympiad/|title=Wanyama becomes Uganda's sixth FIDE Master at World Chess OIympiad|date=10 September 2012|first=Phillip|author=Corry|publisher=Kawowo Sports News|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120914083105/http://www.kawowo.com/index.php/chess/2158-wanyama-becomes-fide-master.html|archivedate=14 September 2012}}</ref><ref>{{Cite web|author=Odongo|first=Jacinta|date=2012-09-11|title=Mutesi, Amoko set to become Candidate Masters|url=https://www.monitor.co.ug/Sports/OtherSport/Mutesi--Amoko-set-to-become-Candidate-Masters/690284-1503750-13jehsy/index.html|accessdate=2020-07-24|work=Daily Monitor|language=en|archivedate=2020-07-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200724010912/https://www.monitor.co.ug/Sports/OtherSport/Mutesi--Amoko-set-to-become-Candidate-Masters/690284-1503750-13jehsy/index.html}}</ref>
Amoko meriri na nke mbụ ya na asọmpi Rwabushenyi Memorial Chess na ngalaba ụmụ nwanyị na 2014, mgbe ọ meriri egwuregwu asatọ ya niile, na-enweta aha ahụ site na Phiona Mutesi.<ref name=":0">{{Cite web|date=2015-01-23|title=KNOW YOUR STARS: Ivy Amoko - The 1st East Africa Female Chess Fide Master|url=http://kawowo.com/2015/01/23/amoko-east-africa-s-first-female-chess-fide-master/|accessdate=2022-03-19|work=[[Kawowo Sports]]|language=en-US}}</ref>
Na ngwụcha nke 41st Chess Olympiad na Tromsø na 2014, e buliri Amoko ka ọ bụrụ Woman Fide Master; ọ bụ nwanyị mbụ nwetara aha a n'Ebe Ọwụwa Anyanwụ Afrịka.<ref name="auto"/><ref name="auto1"/>
Ọ na-egwuri egwu ugbu a na Kireka Panthers Chess Club, na Uganda Chess League . <ref>{{Cite web|date=2021-11-17|title=Chess League: More than 50 players grace fourth round|url=https://www.monitor.co.ug/uganda/sports/other-sport/chess-league-more-than-50-players-grace-fourth-round-3621580|accessdate=2022-03-19|work=Monitor|language=en}}</ref>Panthers Chess Club, na Uganda Chess League .
<ref>{{Cite web|date=2021-11-17|title=Chess League: More than 50 players grace fourth round|url=https://www.monitor.co.ug/uganda/sports/other-sport/chess-league-more-than-50-players-grace-fourth-round-3621580|accessdate=2022-03-19|work=Monitor|language=en}}</ref>
== Edensibia ==
{{Reflist}}<ref>{{Cite web|date=2021-11-17|title=Chess League: More than 50 players grace fourth round|url=https://www.monitor.co.ug/uganda/sports/other-sport/chess-league-more-than-50-players-grace-fourth-round-3621580|accessdate=2022-03-19|work=Monitor|language=en}}</ref>
<ref>{{Cite web|date=2021-11-17|title=Chess League: More than 50 players grace fourth round|url=https://www.monitor.co.ug/uganda/sports/other-sport/chess-league-more-than-50-players-grace-fourth-round-3621580|accessdate=2022-03-19|work=Monitor|language=en}}</ref>
{{DEFAULTSORT:Amoko, Ivy Claire}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
65iq37x6lqk1rpzejmj9icmv1dzpnjw
Diana Angwech
0
39750
728878
673897
2026-09-29T10:15:36Z
Anastesia chi
23720
Added databox
728878
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Diana Angwech''' bụ onye ọka iwu [[Uganda|Ugandan]] ma bụrụ osote onye isi oche nke Uganda Law Society kemgbe Septemba 2020.
== Mmụta ==
Angwech nwetara nzere Bachelor nke Iwu na Mahadum Makerere . <ref name="ceo">{{Cite news|author=Muhimba|first=Samuel|title=ALL FEMALE: Meet Four Ladies Heading the Incoming Uganda Law Society Executive Committee|url=https://www.ceo.co.ug/all-female-meet-four-ladies-heading-the-incoming-uganda-law-society-executive-committee/|accessdate=22 March 2022|work=CEO East Africa|date=14 September 2020}}</ref>
== Ọrụ ==
Angwech began her legal career at ROK advocates. She later served as an attorney for the International Justice Mission for over five years, and she currently works as the business development manager at Shonubi Musoke & Co. Advocates.<ref name="ceo"/><ref name="pulitzer">{{Cite web|title=For Widows, Life After Loss|url=https://pulitzercenter.org/stories/widows-life-after-loss|work=Pulitzer Center|accessdate=22 March 2022|language=en}}</ref><ref name="monitor">{{Cite web|title=Angwech fostering careers, saving marriages through fora|url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/full-woman/angwech-fostering-careers-saving-marriages-through-fora--1771910|work=Monitor|accessdate=22 March 2022|language=en|date=6 January 2021}}</ref>
Na Septemba 2020, a họpụtara Diana Angwech ka ọ bụrụ osote onye isi oche nke Uganda Law Society (ULS) na-anọchi Phoena Wall, onye a họpụtara dịka onye isi oche ULS.<ref>{{Cite web|date=2020-09-14|title=NTVUganda has added ULS gets first female president, deputy video|url=https://perilofafrica.com/2020/09/ntvuganda-has-added-uls-gets-first.html|accessdate=2022-03-15|work=Peril Of Africa|language=en-US|archivedate=2023-03-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230320113702/https://perilofafrica.com/2020/09/ntvuganda-has-added-uls-gets-first.html}}</ref><ref name="observer">{{Cite news|title=Women take over Uganda Law Society leadership|url=https://observer.ug/news/headlines/66544-pheona-nabasa-elected-uganda-law-society-president|accessdate=22 March 2022|work=The Observer - Uganda|language=en-gb}}</ref> Ọ na-ejekwa ozi dị ka onye isi oche nke Kọmitii Ndị Ọkaiwu na-eto eto n'okpuru Kansụl Ukwu nke ULS yana kọmitii Ndị Omeiwu na-esote East Africa Law Society.<ref name="bar">{{Cite web|title=DIANA ANGWECH – African Bar Association|url=https://afribar-conferences.org/speaker/diana-angwech/|accessdate=2022-03-15|language=en-US|archivedate=2023-03-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230320132218/https://afribar-conferences.org/speaker/diana-angwech/}}</ref><ref name="monitor"/>
Angwech bụ onye guzobere na onye isi oche nke Alabaster Mentorship Program . <ref name="monitor"/><ref name="glim">{{Cite web|title='I Believe Women Have A Foundational Role To Play In Building Families, Institutions And Nations' -Diana Angwech, ULS Vice President|url=https://glimug.com/i-believe-women-have-a-foundational-role-to-play-in-building-families-institutions-and-nations-diana-angwech-uls-vice-president/|accessdate=22 March 2022|archivedate=20 March 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230320113701/https://glimug.com/i-believe-women-have-a-foundational-role-to-play-in-building-families-institutions-and-nations-diana-angwech-uls-vice-president/}}</ref> Ọ bụ onye isi oche nke Abide Family Centre, otu na-abụghị nke gọọmentị nke na-eme atụmatụ ịkwalite ahụike nke ezinụlọ ndị dị na Jinja, Uganda.<ref name="bar"/><ref>{{Cite web|title=Our Team|url=https://www.abidefamilycenter.org/our-team|accessdate=2022-03-15|work=Abide Family Center|language=en-US|archivedate=2023-03-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230320113701/https://www.abidefamilycenter.org/our-team}}</ref>
== Edensibia ==
{{Reflist|30em}}. <ref name="monitor2">{{Cite web|title=Angwech fostering careers, saving marriages through fora|url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/full-woman/angwech-fostering-careers-saving-marriages-through-fora--1771910|work=Monitor|accessdate=22 March 2022|language=en|date=6 January 2021}}</ref><ref name="glim2">{{Cite web|title='I Believe Women Have A Foundational Role To Play In Building Families, Institutions And Nations' -Diana Angwech, ULS Vice President|url=https://glimug.com/i-believe-women-have-a-foundational-role-to-play-in-building-families-institutions-and-nations-diana-angwech-uls-vice-president/|accessdate=22 March 2022|archivedate=20 March 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230320113701/https://glimug.com/i-believe-women-have-a-foundational-role-to-play-in-building-families-institutions-and-nations-diana-angwech-uls-vice-president/}}</ref>
<ref name="bar2">{{Cite web|title=DIANA ANGWECH – African Bar Association|url=https://afribar-conferences.org/speaker/diana-angwech/|accessdate=2022-03-15|language=en-US|archivedate=2023-03-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230320132218/https://afribar-conferences.org/speaker/diana-angwech/}}</ref><ref>{{Cite web|title=Our Team|url=https://www.abidefamilycenter.org/our-team|accessdate=2022-03-15|work=Abide Family Center|language=en-US|archivedate=2023-03-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230320113701/https://www.abidefamilycenter.org/our-team}}</ref>
{{DEFAULTSORT:Angwech, Diana}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
6jn8lq15slex5k4gkz6auocbv3w6nxy
Ritah Asiimwe
0
39751
728876
156626
2026-09-29T10:11:50Z
Anastesia chi
23720
Added default sort and databox
728876
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Ritah Asiimwe''' (amụrụ na 10 Julaị 1986) bụ onye egwuregwu para-badminton nke Uganda bụ onye a họpụtara dị ka onye mbụ na mba ahụ na ngalaba SU5 nke ụmụ nwanyị. A họpụtara ya dị ka onye egwuregwu badminton nke abụọ n'Afrịka ma na 2020 ọ ghọrọ onye egwuregwu badMinton nke mbụ na Uganda iji sọọ mpi na 2020 Summer Paralympics.
Ka ọ na-erule n'ọnwa Machị afọ 2024, ọ nọ n'ọnọdụ nke iri na itoolu n'ụwa niile na ngalaba ụmụ nwanyị para-badminton SU5 site na Badminton World Federation.
== Mmalite na agụmakwụkwọ ==
Asiimwe nwere nzere bachelọ na Development Studies na Mahadum Mbarara.
Dị ka onye na-erite uru na Badminton World Federation na mmekorita ya na World Academy of Sport (WAoS), ọ gụsịrị akwụkwọ na Mahadum London's Postgraduate Certificate in International Sports Management program na 2023 <ref>{{Cite web|title=Auto Draft|url=https://development.bwfbadminton.com/whats-new/triumph-beyond-the-court-athletes-shine-as-graduates-of-dual-career-programme|accessdate=2024-03-22|language=en-US}}</ref>
== Egwuregwu ==
Na Jenụwarị 2005, Asiimwe tụfuru aka nri ya mgbe a wakporo ya ma jiri aka ekpe ya ugbu a <ref name=":0">{{Cite web|title=Ugandan's Ritah Asiimwe retrains body and mind after loss of right hand|url=https://www.paralympic.org/feature/ugandan-s-ritah-asiimwe-retrains-body-and-mind-after-loss-right-hand|accessdate=2024-03-22|work=International Paralympic Committee|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Paralympics Review – Showcasing the Extraordinary|url=https://olympics.bwfbadminton.com/news-single/2021/09/17/paralympics-review-showcasing-extraordinary-abilities|accessdate=2024-03-22|work=olympics.bwfbadminton.com|language=en-US}}</ref>. Mgbe ọ gachara Uganda Bad Paraminton International na 2018, ọ malitere egwuregwu ahụ.[1]
Mgbe ọ nọ n'ọnọdụ nke iri na ise na SU5 ụmụ nwanyị, o sonyere na Tokyo 2020 Paralympic Games <ref>{{Cite web|date=2021-09-06|title=Paralympics: So much to do|url=https://www.monitor.co.ug/uganda/sports/soccer/paralympics-so-much-to-do-3539122|accessdate=2024-03-22|work=Monitor|language=en}}</ref> <ref>{{Cite web|date=2021-09-01|title='Dream come true' for players as badminton makes long-waited Paralympics debut|url=https://www.france24.com/en/live-news/20210901-dream-come-true-for-players-as-badminton-makes-long-waited-paralympics-debut|accessdate=2024-03-22|work=France 24|language=en}}</ref> . O sonyere na mbipụta 2021,2022 na 2023 nke African Para-Badminton Championships. N'afọ 2022, ya na Elizabeth Mwesigwa, meriri n'asọmpi ụmụ nwanyị abụọ ebe n'afọ 2023, ha abụọ meriri ọla nchara n'asọmpị ụmụ nwanyị abụọ SL3-SU5.
== Hụkwa ==
* Elizabeth Mwesigwa
* Africa Para-Badminton Championship
* Badminton na 2020 Summer Paralympics
== Edensibia ==
<references />
{{DEFAULTSORT:Asiimwe, Ritah}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
c9fcw9efrkk37o3bocyi55vjfh3mqd3
Monique Ilboudo
0
39763
728830
707697
2026-09-29T05:21:00Z
Anastesia chi
23720
Added default sort
728830
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=Monique Ilboudo|image=Monique Ilboudo in Latvia.jpg|alt=|caption=Monique Ilboudo at a reception in Latvia on 16 October 2012|birth_name=|birth_date={{Birth year and age|1959}}<!-- {{Birth date and age|YYYY|MM|DD}} or {{Birth-date and age|Month DD, YYYY}} -->|birth_place=[[Ouagadougou]], [[Republic of Upper Volta|Upper Volta]]|death_date=<!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} or {{Death-date and age|Month DD, YYYY|Month DD, YYYY}} (death date then birth date) -->|death_place=|nationality=Burkinabé|other_names=|occupation=Lawyer, author|known_for=Human rights activity}}
'''Monique Ilboudo''' (amuru 1959) bu odee na onye na-akwado ikike mmadu si Burkina Faso. Dị ka nke 2012, ọ bụ onye nnọchi anya pụrụiche na Plenipotentiary nke Burkina Faso na mba Nordic na Baltic.
== Ọrụ ==
A mụrụ Monique Ilboudo na Ouagadougou, Upper Volta, n'afọ 1959. Ọ gụrụ akwụkwọ iwu na Mahadum Ouagadougou, wee nweta nzere bachelọ na 1982 wee nweta akara ugo mmụta Master na Private Law na 1983. Ọ gụrụ akwụkwọ na Lille 2 University of Health and Law dị na France, wee nweta diploma na Advanced Studies of Private Law na 1985. O nwetara PhD na iwu nzuzo na Paris XII University na 1991, wee bụrụ onye enyemaka prọfesọ na Mahadum Ouagadougou.N'agbata 1992 na 1995, ọ bụ onye dere kọlụm "Féminin Pluriel" na akwụkwọ akụkọ Burkinabé kwa ụbọchị L'Observateur Paalga. N'otu oge ahụ, o guzobere Qui-vive, na-ahụ ọnọdụ ụmụ nwanyị Burkinabé.Ọ ghọrọ onye ntọala ntọala nke Council Kasị Elu ma ọ bụrụ na ozi sitere na 1995 ruo 2000.
Ilboudo bụ otu n'ime ụmụ nwanyị Anne-Laure Folly gosipụtara na 1994 na akwụkwọ akụkọ ya Femmes aux yeux ouverts (Ndị inyom nwere anya ghere oghe). Aha ihe nkiri ahụ sitere na uri Ilboudo na-agụ, nke na-ekwu, sị: "Nwanyị a na-akwanyere ùgwù kwesịrị ịmụta ihe n'aka di ya, ọ gaghị agụ, o kwesịghị imeghe anya ya. " Ilboudo kọwara na Burkina Faso, dịka n'ọtụtụ obodo Africa, ụmụ nwoke na-achịkwa mmekọrịta mmekọahụ.[3] Ịmụ nwa bụ isi ihe, karịa ịhụnanya.[4] Ịlụ karịa otu nwanyị na ebumnuche nke ịmụ nwa na mmekọahụ na-enweghị nchebe site n'aka ụmụ nwoke na-ekpughe ụmụ nwanyị n'ihe ize ndụ dị elu nke HIV / AIDS. Ilboudo chịkọtara nsogbu ahụ: "Ị pụghị ịkpachara anya iji mụọ ụmụ!" [5]
N'afọ 2000, a họpụtara Ilboudo ka ọ bụrụ odeakwụkwọ nke steeti maka ịkwalite ikike mmadụ.N'ọnwa Juun afọ 2002, a họpụtara ya ka ọ bụrụ Mịnịsta na-ahụ maka ịkwalite ihe ndị ruuru mmadụ, ọkwá ọhụrụ e mepụtara. O kwuru na ịda ogbenye bụ mmebi nke ikike mmadụ, ma kwuo na ọ ga-esiri ike imeri ịda ogbenye ruo mgbe ikike akụ na ụba, mmekọrịta mmadụ na ibe ya na ọdịbendị ruru otu ọkwa ahụ dị ka ikike ndọrọ ndọrọ ọchịchị na nke obodo.[6]
A họpụtara ya onye nnọchiteanya pụrụiche na Plenipotentiary nke Burkina Faso na mba Nordic na Baltic. N'April 2011, Burkina Faso hiwere mmekọrịta mba na Latvia, na n'ime Ọktoba 2012 IIboudo nyere onye isi ala Latvia Andris Bērzins nzere ya.Ebe obibi onye nnọchi anya Burkina Faso dị na Denmark.
== Onye dere ya ==
Ilboudo edeela ọtụtụ isiokwu na ọtụtụ akwụkwọ, ọ bụkwa onye isi na akwụkwọ edemede ndị Afrịka na-asụ French. [6] Na mgbakwunye na kọlụm ya "Féminin Pluriel", ọ na-enyekarị edemede na Le Regard kwa izu.[1] N'okwu mmalite nke mpịakọta nke atọ nke isiokwu ndị a chịkọtara site na "Féminin Pluriel" o dere:
Ilboudo nwetara ihe nrite mbụ nke mba maka akwụkwọ akụkọ kacha mma na 1992 Le Mal de Peau (The Ill of the Skin). [6] E bipụtara akwụkwọ ahụ ọzọ n'afọ 2001. Ọ na-akọ akụkọ banyere nwanyị Burkinabé nke onye agha ọcha dinara n'ike, na nwa agbọghọ a mụrụ site na ndina n'ike. Nwa agbọghọ ahụ gara Paris na-achọ nna ya, ma hụ nwoke ọcha n'anya. Akwụkwọ akụkọ ahụ na-ekwu maka isiokwu ndị dị ka ahụmịhe ọchịchị, ajọ mbunobi na ngwakọta.[2]
''Murekatete'', akwụkwọ akụkọ e dere dị ka akụkụ nke ọrụ "Rwanda, ide dị ka ọrụ ncheta", e bipụtara na 2001. Murekatete bụ aha nwanyị, ọ pụtakwara "ka ọ dịrị ndụ". Nwanyị ahụ na-echeta Mgbukpọ agbụrụ nke Rwanda. N'ịgbalị imeri mgbagwoju anya ya ma laghachi na ndụ nkịtị, ya na di ya gara ebe ncheta na Murambi. Ọkwa ahụ na-eme ka nsogbu ahụ ka njọ. E dere akụkọ ahụ na onye mbụ, n'okwu ole na ole.[2]
N'afọ 2006, Ilboudo bipụtara Droit de cité, être femme au Burkina Faso (Nnwere Onwe nke Obodo, ịbụ nwanyị na Burkina Faso). [6]
== Akwụkwọ ==
* {{Cite book|author=Ilboudo|first=Monique|title=Le mal de peau|url=https://books.google.com/books?id=FOryAAAAMAAJ|accessdate=2013-02-08|year=1992|publisher=Imprimerie Nationale du Burkina}}
* {{Cite journal|first=Monique|author=Ilboudo|title=Féminin Pluriel, un an de chroniques sur les femmes|journal=Observateur Paalga|date=1992–1995}}
* {{Cite journal|first=Monique|author=Ilboudo|title=La Liberté matrimoniale et l'Infraction d'excision|journal=Revue Burkinabé de Droit|date=1997–1999}}
* {{Cite book|author=Ilboudo|first=Monique|title=Nyamirambo: recueil de poésies|url=https://books.google.com/books?id=X5o3GwAACAAJ|accessdate=2013-02-08|year=2000|publisher=Le Figuier|isbn=978-2-84258-067-4}}
* {{Cite book|first=Monique|author=Ilboudo|title=Murekatete|publisher=Editions du Figuier|location=Lille|pages=75|year=2000}}
* {{Cite book|first=Monique|author=Ilboudo|title=Le Mal de Peau|url=https://archive.org/details/lemaldepeauroman0000ilbo|publisher=Le Serpent à Plumes|year=2001}}
* {{Cite book|author=Ilboudo|first=Monique|title=Droit de cité: être femme au Burkina Faso|url=https://books.google.com/books?id=evdhNAAACAAJ|accessdate=2013-02-08|year=2006|publisher=les Éd. du remue-ménage|isbn=978-2-89091-244-1}}
* ''Ọ dị anya site na ndụ m'' (2018). Ọ dị anya site na ndụ m, trans. Yarri Kamara (Tilted Axis Press, 2022)
* Carrefour des veuves (2020)
== Ihe ngosi ==
Foto ụfọdụ sitere na nnabata na Latvia na Ọktoba 2012, ya na Inese Lībiņa-Egnere: <gallery widths="240px" heights="180px">
Usòrò:Flickr_-_Saeima_-_Inese_Lībiņa-Egnere_tiekas_ar_Burkina_Faso_vēstnieci_(2).jpg
Usòrò:Flickr_-_Saeima_-_Inese_Lībiņa-Egnere_tiekas_ar_Burkina_Faso_vēstnieci_(1).jpg
Usòrò:Flickr_-_Saeima_-_Inese_Lībiņa-Egnere_tiekas_ar_Burkina_Faso_vēstnieci.jpg
</gallery>
=== Ihe ndị e dere n'akwụkwọ ===
.mw-parser-output .reflist{font-size:90%;margin-bottom:0.5em;list-style-type:decimal}.mw-parser-output .reflist .references{font-size:100%;margin-bottom:0;list-style-type:inherit}.mw-parser-output .reflist-columns-2{column-width:30em}.mw-parser-output .reflist-columns-3{column-width:25em}.mw-parser-output .reflist-columns{margin-top:0.3em}.mw-parser-output .reflist-columns ol{margin-top:0}.mw-parser-output .reflist-columns li{page-break-inside:avoid;break-inside:avoid-column}.mw-parser-output .reflist-upper-alpha{list-style-type:upper-alpha}.mw-parser-output .reflist-upper-roman{list-style-type:upper-roman}.mw-parser-output .reflist-lower-alpha{list-style-type:lower-alpha}.mw-parser-output .reflist-lower-greek{list-style-type:lower-greek}.mw-parser-output .reflist-lower-roman{list-style-type:lower-roman}
== Edensibịa==
{{DEFAULTSORT:Ilboudo, Monique}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
9b94y36y2mfhfrnn64zuor1wg8fitf1
Bernadette Sanou Dao
0
39764
728829
444802
2026-09-29T05:16:09Z
Anastesia chi
23720
Fixed default sort and added databox
728829
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Bernadette Sanou Dao''' (amụrụ na 25 Febụwarị 1952 na Bamako, French Sudan) bu onye odee na onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị Burkinabé. Mgbe ọ dị afọ 11, ezinụlọ ya si Mali lọta Upper Volta. Ọ gara kọleji Kolog-Naba na Ouagadougou na mechara Mahadum Ohio dị na United States na Sorbonne na Paris, France.Site na 1986 ruo 1987 ọ bụ onye minista na-ahụ maka omenala Burkina Faso.O bi na Ouagadougou. Ọ na-ede abụ , mkpirisi akụkọ na akụkọ ụmụaka.<ref name="UWA">{{Cite web|author=|first=|authorlink=|title=Bernadette SANOU DAO|work=Reading Women Writers and African Literatures|publisher=[[University of Western Australia]]|date=15 July 2003|url=http://aflit.arts.uwa.edu.au/DaoSanouEng.html|doi=|accessdate=28 January 2010}}
</ref>
== Edensibia ==
<references />
{{DEFAULTSORT:Sanou Dao, Bernadette}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
5aywmhfqjme8x4mxz53ne7djs0btiso
728873
728829
2026-09-29T10:04:26Z
Anastesia chi
23720
Fixed reference error
728873
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Bernadette Sanou Dao''' (amụrụ na 25 Febụwarị 1952 na Bamako, French Sudan) bu onye odee na onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị Burkinabé.<ref name="UWA">{{Cite web|author=|first=|authorlink=|title=Bernadette SANOU DAO|work=Reading Women Writers and African Literatures|publisher=[[University of Western Australia]]|date=15 July 2003|url=http://aflit.arts.uwa.edu.au/DaoSanouEng.html|doi=|accessdate=28 January 2010}}
</ref> Mgbe ọ dị afọ 11, ezinụlọ ya si Mali lọta Upper Volta. Ọ gara kọleji Kolog-Naba na Ouagadougou na mechara Mahadum Ohio dị na United States na Sorbonne na Paris, France.Site na 1986 ruo 1987 ọ bụ onye minista na-ahụ maka omenala Burkina Faso.O bi na Ouagadougou. Ọ na-ede abụ , mkpirisi akụkọ na akụkọ ụmụaka.<ref name="UWA" /><ref>{{Cite web
| last = Houzelot
| first = Françoise
| title = Bernadette Sanou Dao (Burkina Faso)
| language = French
| publisher = [[Africultures]]
| date = 3 May 2002
| url = http://www.africultures.com/index.asp?menu=affiche_evenement&no_evenement=397&rech=1
| accessdate = 28 January 2010
}}{{dead link|date=July 2017 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
</ref>
== Edensibia ==
<references />
{{DEFAULTSORT:Sanou Dao, Bernadette}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
lm9nc4zfxavojcofv7xfvoxk9e2kzr2
Angèle Bassolé-Ouédraogo
0
39765
728827
444863
2026-09-29T04:38:29Z
Anastesia chi
23720
Added default sort and databox
728827
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Angèle Bassolé-Ouédraogo''' (amụrụ na 8 Febụwarị 1967) bụ onye na-ede uri na onye nta akụkọ Canada.Ọ nwetala ihe nrite Akwụkwọ Trillium ma họpụta ya maka ihe nrite Akwụkwọ Ottawa.
== Akụkọ ndụ ==
A mụrụ ya na Abidjan, [[Côte d'Ivoire]], ma zụlite ya na Upper Volta . <ref name="aust" /> Ọ bụ onye na-agụ akwụkwọ nke ọma mgbe ọ bụ nwatakịrị, onye na-elekọta ọ́bá akwụkwọ ya gbara ya ume, onye mechara kụziere ya dị ka onye na-enyere ya aka, nke nyere ya ohere ịnweta akwụkwọ karịa ka a ga-ekwe ka ọ bụrụ. O dere uri mbụ ya mgbe ọ dị afọ iri na otu ruo iri na abụọ, mgbe nwanne ya nwoke Francis, onye ga-aga n'ihu bụrụ onye a ma ama na Côte d'Ivoire, nwere mmetụta. Ọrụ mbụ o bipụtara bụ banyere [[Nelson Mandela]] mgbe ọ ka nọ n'ụlọ mkpọrọ na South Africa, nke Jeune Afrique bipụtara na France mgbe ọ dị afọ iri na isii.<ref name="interviewlefaso" />
Ọ gụrụ akwụkwọ na Mahadum nke Ouagadougou ma mesịa kwaga Canada mgbe ọ natara onyinye iji mee nke a, <ref name="interviewlefaso">{{Cite news|title=Accueil > Diasporas Angèle Bassolé- Ouédraogo, écrivaine : " Sarkozy n'a pas le droit d'insulter notre mémoire collective "|url=http://lefaso.net/spip.php?article24414|accessdate=2 November 2016|work=Le Faso.net|date=6 December 2007|language=fr}}<cite class="citation news cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="true">[http://lefaso.net/spip.php?article24414 "Accueil > Diasporas Angèle Bassolé- Ouédraogo, écrivaine : " Sarkozy n'a pas le droit d'insulter notre mémoire collective ""]. ''Le Faso.net'' (in French). 6 December 2007<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2 November</span> 2016</span>.</cite>
[[Category:CS1 French-language sources (fr)]]</ref> na-enweta nzere doctorate na Mahadum nke Ottawa na nzere journalism na Mahadam nke Montreal . Ọ bụ onye nchọpụta ugbu a na Ọmụmụ ụmụ nwanyị na Mahadum Ottawa, [1] ma na-emepe ọrụ iji weta ọmụmụ ụmụ nwanyị gaa na mahadum ndị dị n'Afrịka.<ref name="aust">{{Cite web|title=Angèle BASSOLE-OUEDRAOGO|url=http://aflit.arts.uwa.edu.au/BassoleOeng.html|publisher=The University of Western Australia/French|accessdate=2 November 2016|date=3 March 2008}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[http://aflit.arts.uwa.edu.au/BassoleOeng.html "Angèle BASSOLE-OUEDRAOGO"]. The University of Western Australia/French. 3 March 2008<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2 November</span> 2016</span>.</cite></ref><ref name="interviewlefaso" />
<ref name="aaof" /><ref name="interviewlefaso"/>Akwụkwọ ya nke 2003 Avec tes mots meriri ihe nrite Trillium Book maka uri asụsụ French, ebe a họpụtara Sahéliennes maka ihe nrite Akwụkwọ Ottawa na 2008 na bụ ọrụ mbụ ya ka a sụgharịrị n'asụsụ Portuguese. N'agbata 2009 na 2012, ọ rụrụ ọrụ dị ka onye ndụmọdụ na Burkina Faso maka nha anya ikike maka nwoke na nwanyị.O mepụtala ụlọ obibi akwụkwọ nke ya na Canada, Éditions Malaïka, nke o bu n'obi iji tinye uche na isiokwu ndị Africa.
== Akwụkwọ ==
* {{Cite book|year=2000|title=Burkina blues|publisher=Humanitas|location=Brossard, Québec|isbn=2-89396-196-7}}
* {{Cite book|year=2003|title=Avec tes mots|publisher=Malaïka|location=Ottawa|isbn=2-913991-23-8}}
* {{Cite book|year=2006|title=Sahéliennes|publisher=L'Interligne|location=Ottawa|isbn=2-923274-10-5}}
* {{Cite book|year=2007|title=Les Porteuses d'Afrique|publisher=L'Interligne|location=Ottawa|isbn=978-2-923274-23-2}}
* {{Cite book|year=2007|title=Mulheres Do Sahel|publisher=Europress|location=Portugal}}
* {{Cite book|year=2012|title=Yennenga|publisher=L'Interligne|location=Ottawa}}<ref name="aaof">{{Cite web|title=Bassolé-Ouédraogo, Angèle|url=https://aaof.ca/membres/repertoire/angele-bassole-ouedraogo/|publisher=L'Association des auteures et auteurs de l'Ontario francais|accessdate=2 November 2016|language=fr|archivedate=23 September 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160923130423/https://aaof.ca/membres/repertoire/angele-bassole-ouedraogo/}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="true"> (in French). L'Association des auteures et auteurs de l'Ontario francais. Archived from on 23 September 2016<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2 November</span> 2016</span>.</cite>
[[Category:CS1 French-language sources (fr)]]</ref>
== Edensibia ==
{{Reflist|30em}}
{{DEFAULTSORT:Bassolé-Ouédraogo, Angèle}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
gjdc1hqdr4taqchpeslzuwv66tzam3i
Adiza Sanoussi
0
39767
728826
686873
2026-09-29T04:34:42Z
Anastesia chi
23720
Added default sort and databox
728826
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Adiza Sanoussi''' bụ nom de plume nke Alizata Sana, onye ode akụkọ Burkinabé nke oge a.
== Akụkọ ndụ ==
<ref name="auto1">{{Cite web|url=http://www.artistesbf.org/spip.php?article1579|title=Artistes BF|accessdate=2017-03-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170327080135/http://www.artistesbf.org/spip.php?article1579|archivedate=2017-03-27}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://aflit.arts.uwa.edu.au/SanoussiAdiza.html|title=Adiza Sanoussi}}</ref><ref name="auto">{{Cite web|url=http://www.ecodufaso.com/adiza-sanoussi-de-la-lecture-a-la-plume/|title=Hadiza Sanoussi : De la lecture à la plume|date=24 August 2015|accessdate=26 March 2017|archivedate=6 July 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190706005128/http://ecodufaso.com/adiza-sanoussi-de-la-lecture-a-la-plume/}}</ref>Amụrụ na oke n'etiti Burkina Faso na Niger, o nwere diplọma CAPES, Maîtrise na Physical Geography, na Asambodo Ọmụmụ Elu na Cooperative Economics. Ọ malitere ide ihe na 2001.Site na 2004, ọ na-elekọta ebe nchekwa nke Burkinabé Ministère des Enseignements Secondaires, Supérieurs et de la recherche Scientifique, mgbe ahụ na 2008 ghọrọ onye isi nke ngalaba ebe nchekwa kọmputa. n’otu ozi ahụ. Ọ bụ ugbu a (2016) onye nkuzi na Institut Panafricain d'Etudes de Recherche sur les Médias, l'Information et la Communication (IPERMIC) nke Mahadum Ouagadougou.O bipụtala akwụkwọ isii na French. Ha na-emeso nsogbu ọha na eze na-eche ndị ntorobịa Africa ihu dị ka alụmdi na nwunye mmanye, ịgba akwụna na ọpụpụ ime obodo.
== Ọrụ ndị a họọrọ ==
* 2001: ''Di abụọ ahụ''. Paris: Editions Moreux (283 peeji) .<ref>{{Cite web|url=https://www.babelio.com/livres/Sanoussi-Les-deux-maris/362204|title=Les deux maris - Adiza Sanoussi|work=Babelio}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://litteraturebf.blogspot.com/2009/12/les-deux-maris-hadiza-sanoussi-ed.html|title=Nouvelles plumes burkinabè: Les deux maris, Hadiza Sanoussi, ed Moreux, Coll. Archipels littéraires, 2001, 283p|date=8 December 2009}}</ref>
* 2005: Ọrụ ịkpụ anụ. Ouagadougou: Editions JEL (142 peeji) ISBN .<ref>{{Cite web|url=http://www.afrilivres.net/fiche_livre.php?l=7153&c=8|title=Afrilivres | Devoir de cuissage | Catalogue}}</ref>
* 2010: ''Yallah wee gbaga mba ọzọ''. Ouagadougou: Editions JEL (161 peeji) ISBN .<ref>{{Cite book|url=https://openlibrary.org/books/OL25197337M/Et_Yallah_s%27exila|isbn=9782915889062|title=Et Yallah s'exila: Roman|year=2009|publisher=Editions Jel}}</ref>
* 2012: Sopam, Duke nke Liptougou. Paris: Harmattan (184 peeji) ISBN .<ref>{{Cite web|url=http://www.editions-harmattan.fr/index.asp?navig=catalogue&obj=livre&no=39008|title=SOPAM, LE DUC DE LIPTOUGOU, Hadiza Sanoussi - livre, ebook, epub}}</ref>
* 2013: Eluigwe pụtara n'elu Ouaga. Ouagadougou: Harmattan Burkina (146 peeji) ISBN .<ref>{{Cite web|url=http://harmattanburkina.com/wa_files/Catalogue_20parutions_20Harmattan_20Burkina_202009_2013.pdf|title=Archived copy|accessdate=2017-03-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170822041205/http://harmattanburkina.com/wa_files/Catalogue_20parutions_20Harmattan_20Burkina_202009_2013.pdf|archivedate=2017-08-22}}</ref>
* ''Alaeze Ukwu Lidea''<ref name="auto1" />
== Ihe nrite ==
Na 2008, e nyere ya Chevalier de l'Ordre du mérite des arts, de la culture et de la Communication, na Ouagadougou International Book Fair. <ref name="auto" />
== Edensibia ==
{{Reflist|27em}}
{{DEFAULTSORT:Sanoussi, Adiza}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
kvc1vi70vpggq3lbzpki8a1pp3fp0qx
Sabinah Thom
0
39768
728825
156913
2026-09-29T04:32:15Z
Anastesia chi
23720
Added databox
728825
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Sabinah Thom''' (amụrụ na 3 Machị 1996) bụ onye Malawi na-agba bọọlụ nke na-agba ọsọ maka TP Mazembe na [[otu egwuregwu bọọlụ mba ụmụ nwanyị Malawi The Scorchers. Tupu ọ banye na TP Mazembe,Sabinah gbara ndị KB Lionesses na Simba.
== Ọrụ klọb ==
Thom agbagoro DD Sunshine na Malawi.<ref>{{Cite web|url=https://times.mw/golden-boot-race-heats-up-in-womens-league/|title=Golden Boot race heats up in women’s league|work=The Times|first=Mabvuto|author=Kambuwe|date=14 July 2021|accessdate=16 October 2021|archivedate=13 March 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230313125653/https://times.mw/golden-boot-race-heats-up-in-womens-league/}}</ref>
== Ọrụ mba ụwa ==
Thom kwadoro Malawi n'ọkwa dị elu n'oge mbipụta abụọ nke COSAFA Women's Championship (2020 na 2021).
== Edensibia ==
{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* Sabinah ThomnaFacebook
{{DEFAULTSORT:Thom, Sabinah}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
dt9lm60ey9arb9vde644sy2i5efy7kf
Vanessa Chikupila
0
39770
728823
156957
2026-09-29T04:29:26Z
Anastesia chi
23720
Added default sort and databox
728823
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Limbikani Vanessa Chikupila (a'''muru 2 Eprel 1991) bu onye egwuregwu bọọlụ Malawi nke na-agba ọsọ maka Blantyre Zero na otu mba ụmụ nwanyị Malawi.
== Ọrụ klọb ==
Chikupila agbala Blantyre Zero bọọlụ na Malawi.<ref>{{Cite web|url=https://times.mw/golden-boot-race-heats-up-in-womens-league/|title=Golden Boot race heats up in women’s league|work=The Times|first=Mabvuto|author=Kambuwe|date=14 July 2021|accessdate=16 October 2021|archivedate=13 March 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230313125653/https://times.mw/golden-boot-race-heats-up-in-womens-league/}}</ref>
== Ọrụ mba ụwa ==
Chikupila kwadoro Malawi n'ọkwa dị elu n'oge mbipụta abụọ nke COSAFA Women's Championship (2020 na 2021).
== Edensibia ==
{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* Vanessa ChikupilanaFacebook
{{DEFAULTSORT:Chikupila, Vanessa}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
ftzhz8pwa6fnthsry5fpc8gectick9g
Nouria Mérah-Benida
0
39771
728659
156665
2026-09-28T18:32:09Z
King ChristLike
13051
added {{DEFAULTSORT}} and {{databox}}
728659
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Nouria Merah-Benida''' {{lang-ar|نورية مراح بنيدة}}(amuru 19 Ọktoba 1970 na Algiers) bu onye agba oso etiti etiti Algeria.
<ref>{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/olympics2000/athletics-track/949828.stm|title=Holmes fades in 1500m|accessdate=2007-07-18|work=BBC News|date=September 30, 2000}}</ref> Na 1999 All-Africa Games na Johannesburg, Merah-Benida nwetara ihe nrite ọla ọcha na mita 800 na mita 1,500. N'egwuregwu Olimpik Summer nke afọ 2000 na Sydney ọ meriri nrite ọla edo na-atụghị anya ya n'ihu Ndị Romania Violeta Szekely (ọlaọcha) na Gabriela Szabo (ọla nchara).N'otu afọ ahụ, o nwetara nrite ọla ọcha dị mita 800 na ihe nrite ọla edo 1,500m n'asọmpị Afrịka. Ọ lara ezumike nká mgbe oge 2001 gasịrị.
== Ndekọ asọmpi ==
{| {{AchievementTable|Event=yes}}
|-
!colspan="6"|Representing {{ALG}}
|-
|1996
|[[Athletics at the 1996 Summer Olympics|Olympic Games]]
|[[Atlanta, Georgia]]
|23rd (h)
|800 m
|[[Athletics at the 1996 Summer Olympics – Women's 800 metres|2:02.44]]
|-
|rowspan=3|1997
|[[Athletics at the 1997 Mediterranean Games|Mediterranean Games]]
|[[Bari, Italy]]
|bgcolor=gold|1st
|1500 m
|[[Athletics at the 1997 Mediterranean Games – Results#1500 meters 2|4:11.27]]
|-
|rowspan=2|[[1997 World Championships in Athletics|World Championships]]
|rowspan=2|[[Athens, Greece]]
|11th (sf)
|800 m
|[[1997 World Championships in Athletics – Women's 800 metres|2:01.08]]
|-
|29th (h)
|1500 m
|[[1997 World Championships in Athletics – Women's 1500 metres|4:12.21]]
|-
|rowspan=4|1999
|[[1999 IAAF World Indoor Championships|World Indoor Championships]]
|[[Maebashi, Japan]]
|10th (sf)
|800 m
|[[1999 IAAF World Indoor Championships – Women's 800 metres|2:03.10]]
|-
|[[1999 World Championships in Athletics|World Championships]]
|[[Seville, Spain]]
|19th (h)
|1500 m
|[[1999 World Championships in Athletics – Women's 1500 metres|4:08.90]]
|-
|rowspan=2|[[Athletics at the 1999 All-Africa Games|All-Africa Games]]
|rowspan=2|[[Johannesburg, South Africa]]
|bgcolor=silver|2nd
|800 m
|[[Athletics at the 1999 All-Africa Games – Women's 800 metres|2:00.83]]
|-
|bgcolor=silver|2nd
|1500 m
|[[Athletics at the 1999 All-Africa Games – Women's 1500 metres|4:18.69]]
|-
|rowspan=3|2000
|rowspan=2|[[2000 African Championships in Athletics|African Championships]]
|rowspan=2|[[Algiers, Algeria]]
|bgcolor=silver|2nd
|800 m
|1:59.73
|-
|bgcolor=gold|1st
|1500 m
|4:16.14
|-
|[[Athletics at the 2000 Summer Olympics|Olympic Games]]
|[[Sydney, Australia]]
|bgcolor=gold|1st
|1500 m
|[[Athletics at the 2000 Summer Olympics – Women's 1500 metres|4:05.10]]
|-
|2001
|[[2001 World Championships in Athletics|World Championships]]
|[[Edmonton, Canada]]
|24th (h)
|1500 m
|[[2001 World Championships in Athletics – Women's 1500 metres|4:15.06]]
|-
|rowspan=2|2006
|rowspan=2|[[2006 African Championships in Athletics|African Championships]]
|rowspan=2|[[Bambous, Mauritius]]
|bgcolor=cc9966|3rd
|800 m
|[[2006 African Championships in Athletics – Women's 800 metres|2:02.18]]
|-
|bgcolor=gold|1st
|1500 m
|[[2006 African Championships in Athletics – Women's 1500 metres|4:23.26]]
|}
== Edensibia ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Mérah-Benida, Nouria}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
fkyn8uqb5t35ieie2abdso8q91ztwv8
Ụlọ Ọgwụ St Alfege
0
40277
728843
698180
2026-09-29T08:48:04Z
IgboRefBot
66663
728843
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Hospitallọ ọgwụ St Alfege''' bụ ụlọ ọgwụ na-arụ ọrụ na mpaghara Maze Hill nke ọwụwa anyanwụ Greenwich na ndịda ọwụwa anyanwụ [[London]]. Ọ rụrụ ọrụ dị ka Greenwich Union Infirmary site na 1874 ruo 1929. Amara ya nkenke dị ka ụlọ ọgwụ Greenwich na Deptford tupu ọ bụrụ St Alfege's Hospital na 1931. Ụlọ ọgwụ mpaghara Greenwich nọchiri ya na 1968.
== Akụkọ ihe mere eme ==
=== Narị afọ nke 19 ===
[[Usòrò:Greenwich_Union_Workhouse_-_map_c._1882.jpg|áká_èkpè|thumb| Maapụ 1882 nke akụkụ ọwụwa anyanwụ Greenwich, na-egosi ụlọ ọrụ]]
Ụlọ ọgwụ ahụ sitere na ụlọ ọgwụ emepụtara maka ụlọ ọrụ Greenwich na Deptford, nke meghere na 1840 na saịtị dị n'akụkụ ọwụwa anyanwụ nke Vanbrugh Hill, ndịda nke nkwụsị ya na Woolwich Road; onye na-ese ụkpụrụ ụlọ, Robert Palmer Browne (1803-1872), mechara kọwapụta atụmatụ ya dị ka “ezigbo ma ọ na-enwe obi ụtọ na ihe enyemaka”. <ref name="Workhouse">{{Cite web|title=Greenwich, Kent, London|url=http://www.workhouses.org.uk/Greenwich/|work=The Workhouse|accessdate=25 October 2015|archivedate=19 October 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151019205454/http://www.workhouses.org.uk/Greenwich/}}</ref> '''Greenwich Union Infirmary''' meghere na 1874, nwere ọnụ ụlọ abụọ nwere ọnụ ụlọ 3 (ụlọ ndị ọrịa 400) yana nchịkwa ụlọ elu 4 na ebe obibi ndị ọrụ, nke e wuru na saịtị 3-acre na ndịda ụlọ ọrụ na ọnụ ahịa £ 35,000. <ref name="BMJ">{{Cite journal|author=Moss|first=R|title=St. Alfege's Hospital. Greenwich and Deptford Union Workhouse and Infirmary.|url=https://archive.org/details/sim_british-medical-journal_1966-12-24_2_5529/page/1587|journal=British Medical Journal|date=24 December 1966|volume=2|pages=1587–1589|doi=10.1136/bmj.2.5529.1587}}</ref> <ref name="Lost"/> <ref name="AIM25"/>
Na 1885 [[Kọmitii ndị nlekọta|Board of Guardians]] welitere £ 14,800 site na Board of Works Metropolitan ; E wukwara ụlọ ọgwụ abụọ ọzọ iji nọrọ n'ụlọ ihe dị ka mmadụ 300 na-arịa ọrịa na-adịghị ala ala. Ihe mgbochi abụọ ọzọ, ụlọ ndị ọrịa 250 agbakwunyere na 1889. Na 1898 ụlọ akwụkwọ ahụ nwetara asambodo dị ka ụlọ akwụkwọ ọzụzụ nọọsụ, n'oge na-adịghịkwa anya ọ na-arụkwa ọrụ dị ka ụlọ ọgwụ izugbe nwere ndị ọrụ 150, gụnyere onye ọrụ ahụike na ndị nọọsụ 60 nke ọkwa dị iche iche. <ref name="AIM25">{{Cite web|title=St Alfege's Hospital|url=http://www.aim25.ac.uk/cgi-bin/vcdf/detail?coll_id=11776&inst_id=118|work=AIM25: Archives in London and the M25 area|accessdate=25 October 2015|archivedate=22 September 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150922135143/http://www.aim25.ac.uk/cgi-bin/vcdf/detail?coll_id=11776&inst_id=118}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[http://www.aim25.ac.uk/cgi-bin/vcdf/detail?coll_id=11776&inst_id=118 "St Alfege's Hospital"]. ''AIM25: Archives in London and the M25 area''. [https://web.archive.org/web/20150922135143/http://www.aim25.ac.uk/cgi-bin/vcdf/detail?coll_id=11776&inst_id=118 Archived] from the original on 22 September 2015<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 October</span> 2015</span>.</cite></ref>
=== narị afọ nke 20 ===
N'ime mmalite narị afọ nke 20, etinyere ọkụ etiti na ọkụ eletrik, hiwere ngalaba X-ray na ịhịa aka n'ahụ, na 1928, etinyere ụlọ ihe nkiri na-arụ ọrụ. N'afọ sochirinụ, e zigara nchịkwa nke ụlọ ọrụ na ụlọ ọgwụ na London County Council ma kpọgharịrị ya '''Ụlọ Ọgwụ Greenwich na Deptford''' ; N'ụbọchị a, ụlọ ọrụ ahụ nwere akwa 846 maka ndị ọrịa na-adịghị ala ala yana ndị na-arịa ọrịa nwere akwa 645 maka ndị ọrịa buru ibu. <ref name="AIM25"/>
N'afọ 1930, agbakwunyere ngalaba maka ndị ọrịa ụkwara nta, ngalaba na-apụ apụ, ụlọ ahịa ọgwụ, ụlọ ọgwụ mgbochi nwa na ebe ndị nọọsụ na-arịa ọrịa. N'afọ 1931, a kpọgharịrị ụlọ ọgwụ ahụ aha '''St Alfege's Hospital''', ka e gbuchara Alfege, Archbishọp nke Canterbury na Greenwich na 1012. <ref name="Lost">{{Cite web|title=Greenwich District Hospital|url=http://www.ezitis.myzen.co.uk/greenwichdistrict.html|work=Lost Hospitals of London|accessdate=25 October 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304043957/http://www.ezitis.myzen.co.uk/greenwichdistrict.html}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[http://www.ezitis.myzen.co.uk/greenwichdistrict.html "Greenwich District Hospital"]. ''Lost Hospitals of London''. [https://web.archive.org/web/20160304043957/http://www.ezitis.myzen.co.uk/greenwichdistrict.html Archived] from the original on 4 March 2016<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 October</span> 2015</span>.</cite></ref>
Na 1934, mgbe ọ na-arụ ọrụ na St Alfege's, Mary Broadfoot Walker buru ụzọ gosipụta ịdị irè nke physostigmine na ọgwụgwọ nke ọnọdụ myasthenia gravis . <ref name="MGA">{{Cite web|url=http://www.mgauk.org/mganews/0203-02.htm|title=Dr Mary Walker – A Pioneer in the Treatment of Myasthenia Gravis|work=MG -association UK|accessdate=25 October 2015|archivedate=7 December 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20081207020027/http://www.mgauk.org/mganews/0203-02.htm}}</ref>
Na 1948 ụlọ ọgwụ ahụ sonyeere NHS n'okpuru nchịkwa South East Metropolitan Regional Hospital Board. Na 1960, Board kwụsịrị ọdịiche dị n'etiti ụlọ ọrụ na ihe ndị na-adịghị ike nke ụlọ ọgwụ St Alfege abụọ ma jikọta ha n'otu akụkụ nke akwa 605. <ref name="Lost"/>
N'ime 1960s, ịkwatu ụlọ ọrụ ochie na ụlọ ọgwụ na ụlọ ọgwụ ọhụrụ zuru oke malitere. Emechara usoro 1 na 1969, Oge 2 ka ọ na-erule njedebe nke 1970 yana Oge 3 site na 1972. Ụlọ ọgwụ Greenwich District nke nwere akwa 800 mepere na 1972. <ref name="Lost"/> Hospitallọ ọgwụ mpaghara ahụ dochiekwa ụlọ ọgwụ Miller General nke dị na ọdịda anyanwụ Greenwich, bụ nke mechiri n'ikpeazụ na 1974. <ref name="LostMiller">{{Cite web|title=Miller General Hospital|url=https://ezitis.myzen.co.uk/millergeneral.html|work=Lost Hospitals of London|accessdate=4 October 2018|archivedate=27 September 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180927092259/http://ezitis.myzen.co.uk/millergeneral.html}}</ref>
== Edensibia ==
{{Reflist}}
gujiik64gbrrco99bymswq9oxlud4ts
Helen Wellings
0
40299
728648
158914
2026-09-28T18:21:13Z
King ChristLike
13051
added {{DEFAULTSORT}} and {{databox}}
728648
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Helen Wellings AM bụ onye ode otutu Australia na onye na-akwado ndị aha
Wellings bụ onye nchịkọta egwu aha a maka ndị asaa . Ọ bụ onye nta ndị dị elu maka Seven Network maka afọ 20
== Ọrụ agụmakwụkwọ na nkuzi ==
Wellings nwere Bachelor of Arts (isi na akụkọ ntolite Russia) yana diplọma nkuzi sitere na Mahadum Monash. Ọ rụrụ ọrụ dị ka onye nkuzi ụlọ akwụkwọ sekọndrị na Victoria afọ abụọ, na-akụzi akụkọ ihe mere eme agadi na Bekee. <ref name="whoswho">''Who's Who Australian Women 2015'', ConnectWeb, 2015.</ref>
== Nkwado ndị ahịa na ọrụ telivishọn ==
Na 1973, Wellings kwagara Sydney mana ike ike ọrụ dị ka onye nkuzi n'ihi na Ngalaba furu efu faịlụ ya. [1] Kama, ọ sonyeere Ngalaba Consumer Affairs New South Wales iji me mmemme mmemme ozi ikike ikike ndị dị ka onye isi ngalaba ngalaba na mgbasa ozi ngalaba. Na ọrụ a, o mere ọtụtụ mgbasa ozi anya dị ka onye na-azụ ozi njikere na redio na iyi, na-akpọ na ABC's This Day Tonight, The 7.30 Report na 2BL ; Willesee na 11AM na asaa; Ihe ngosi n'ehihie ka ha ga-eche maka ọzọ? na Nine Network; na 2GB redio<ref name="seven">{{Cite web|title=Helen Wellings|url=https://au.news.yahoo.com/a/9618251/helen-wellings/|work=7 News/Today Tonight|publisher=Seven Network|accessdate=19 January 2016|archivedate=27 January 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160127073000/https://au.news.yahoo.com/a/9618251/helen-wellings/}}</ref>
<ref name="tvweek">[http://televisionau.com/2015/10/1995-october-14-20.html 'We’re all shell shocked!'], ''TV Week'', 14–20 October 1995.</ref>Na 1986, ABC nchọpụta ya ka ọ bụrụ onye ọbịa nke The Investigators, usoro ihe omume emetụ ọhụrụ na-anya n'ihe gbasara ndị ọrụ na ikike. Usoro a bụ otu n'ime mmemme mmemme nke ABC na ndị ntolite ya, wee gbaa afụ iri na otu site na 1985 ruo 1995, mgbe a kagburu ya.
Mgbe ịkagbuchara ndị ọhụụ, Wellings kwagara na Seven Network ebe a na-achọpụta ya onye ọbịa nke taa ahụ, na-aga n'ihu na-arụ ọrụ dị ka onye na-ahụ maka ndị na-ahụ maka ihe omume maka mmemme ahụ. Mgbe a kagbuchara ụbọchị taa , a nyocha ya ka ọ bụrụ onye nchịkọta akụkọ Consumer maka ndị asaa
== Ndụ onwe onye ==
<ref name="nickweaver">{{Cite news|title=Nick Weaver, co-founder of Deep Sea Arcade, has died|url=https://www.abc.net.au/doublej/music-reads/music-news/nick-weaver,-co-founder-of-deep-sea-arcade,-has-died/13322508|accessdate=2 August 2022|work=Double J|date=29 April 2021|language=en-AU}}</ref>Ụlọ Wellings na Leeton, New South Wales. [1] Ọ gosiri Barista Rod Weaver ruo 2006. [2] Ọ nwere otu nwa, Nick Weaver, onye egwu, onye nwụrụ n'ihi ọrịa kansa na 2021
<ref name="2023 KBH">{{Cite web|title=King's Birthday 2023 Honours - the full list|url=https://www.smh.com.au/national/king-s-birthday-2023-honours-the-full-list-20230609-p5dffh.html|work=Sydney Morning Herald|publisher=Nine Entertainment Co|accessdate=11 June 2023|date=11 June 2023}}</ref> Akụ Wellings ka ọ bụrụ onye otu Order of Australia na 2023 King's Birthday Honors maka "ezigbo ọrụ maka mgbasa ozi na ihe gbasara ndị ọrụ".
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Wellings, Helen}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
[[Òtù:Aha]]
hffr4saorijipuuzz7kkjtnc8t82ozw
Tappy Phillips
0
40353
728657
178791
2026-09-28T18:28:53Z
King ChristLike
13051
added {{DEFAULTSORT}} and {{databox}}
728657
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Tappy Phillips (amuru Febụwarị 5, 1948) bụ onye nta ndị iman America maka ABC News wee bụrụ onye nta ndị Consumer Affairs maka WABC-TV na New York site na 1996 ruo 2009. Phillips sonyeere Akụkọ Anya na 1985
Ọ kpugheere ụlọ ọrụ nka na-erigbu ihe, kpochapụta ikpe akwụ ụgwọ onye ọrụ kwụsịrị ma nweta onye ọkwọ ụgbọ ala nwere nkwarụ ọrụ azụ azụ chọrọ yana ikike ịrụ ọrụ.
Phillips meri Emmy Award maka nhọrọ ya nke ikpe ikpe ikpe Bensonhurst, ihe nrite Long Island Folio Award, na onyun mgbasa nri ozi nke New York State maka izi ya na Plum Island, n'etiti ndị ọzọ. Na mgbakwunye na ndị na-eso ya maka ndị agha anya, Phillips bụkwa onye na-ese foto na-onwe ya na ọrụ e na New York Times na Esquire
Phillips gụsịrị akwụkwọ na Mahadum Iowa na BA na nzikọrịta ozi na nkà ihe ọmụma.
N'oge na-adịbeghị anya, Phillips soro otu akwụkwọ si Bensonhurst, New York bụ onye inye onyinye ndị ọrịa ya mammogram ha. Ihe nhụjuanya iri na otu, Phillips na WABC gara n'ihu na-egosi onye mere mpụ, Dr. Florentine na nwanne ya nwoke. N’abụ iri abụọ na atọ n’ọnọ Julaị, a kọrọ na e nwụchiri ndị mmadụ, ha niile na-eweghachighị ụmụ anụmanụ mammogram ahụ.<ref>{{Cite web |url=http://abclocal.go.com/wabc/story?section=7on_your_side&id=5364811 |title=Bay Imaging back in court |accessdate=2024-04-04 |archivedate=2012-07-07 |archiveurl=https://archive.today/20120707231925/http://abclocal.go.com/wabc/story?section=7on_your_side&id=5364811 }}</ref>
Na Nọvemba 20, 2009 5PM mgbasa ozi nke akụkọ ndị akaebe anya, a mara ọkwa na Phillips ga-ala ezumike nka. E tinyere akụkụ nke na-asọpụrụ ya na mgbasa ozi akụkọ.
== Edensibia==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Phillips, Tappy}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
64k6ky3xg0pkrxj57tifzgbxykknl7j
Ụlọ ọrụ Colima
0
40998
728840
158647
2026-09-29T08:36:41Z
IgboRefBot
66663
728840
wikitext
text/x-wiki
The Colima Cartel ( Spanish </link> ) bụ aha aha ọgwụ Mexico na methamphetamine na-achọ cartel na-arụ ọrụ na Guadalajara, Jalisco . Ọ bụ José de Jesús Amezcua Contreras hiwere ma duzie ya na ike ya Adán na Luis akwụkwọ ya. <ref name="Senate1998"/>
Ekwenyere na Colima Cartel nnukwu ọnụọgụ nke ephedrine precursor site na ndị na Thailand na India, [1] wee kesaa ya na ụlọ ngwaahịa methamphetamine dị iche iche na Mexico na United States<ref>{{Cite web|url=https://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/shows/mexico/etc/amezcua.html|title=PBS Frontline: Murder Money & Mexico: The Amezcua-Contreras Cartel|publisher=Public Broadcasting Service (PBS)}}</ref>
<ref>{{Cite news|author=Grayson|first=George W.|title=Mexico and the Drug Cartels|date=August 2007|url=http://www.fpri.org/enotes/200708.grayson.mexicodrugcartels.html|work=Foreign Policy Research Institute|accessdate=September 19, 2010}}</ref>Colima cartel abụrụla ngalaba nke Sinaloa Cartel dị ka Milenio Cartel, Guadalajara Cartel, na Sonora Cartels
== Akụkọ ihe mere eme ==
Ndị ọgwụ mmanye ọgwụ na United States (DEA) na- ntọala ntọala nke Colima Cartel na 1988. [1] Ihe kewapụrụ Colima Cartel na ọrụ ndị ọrụ ndị ọzọ bụ nchekwa nchekwa methamphetamine, kama eserese nkenkenke a na-ebugara ụgbọ maka ndị ọrụ. ala Colombia. [2] Cartel ahụ nwere ike ime ime na ndị otu ọgba tum tum gara aga na ndị na-ere akara nọọrọ onwe ha bụ ndị na-achịkwa, methamphetamine na US n'otu oge [2] [3] E kere cartel na 1988 ma na mbụ ọ na-arụ ọrụ site na njikwa cocaine maka cartel Colombian, mana emechara. tụ ahọpụta aha na nhazi nke methamphetamine
<ref name="DEA061998"/>Ka ọ na-erule 1992, Colima Cartel, site na dị ka azụmahịa, nwere ike igosi amphetamine na Switzerland, India, Germany na Czech Republic . [1] DEA akọpụtala Colima Cartel weghaara ndị ikwu ka ha ọrụ na ụzọ abụọ nke mbụ ha, "na-ekpuchi ihe owuwu ahụ." Ndị ikwu na ezigbo ndị enyi nwere ọkwa mbụ bụ ndị weghaara ndị dị ala, ndị na-azụ ndị mmekọ ha ụzọ usoro methamphetamine na mbubata United States
== Ejidere ==
<ref name="Senate1998">{{Cite news|title=1998 Congressional Hearings Intelligence and Security: DEA Congressional Testimony|publisher=Senate Foreign Relations Committee|date=February 26, 1998|url=http://www.fas.org/irp/congress/1998_hr/ct980226.htm}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="true">[http://www.fas.org/irp/congress/1998_hr/ct980226.htm "1998 Congressional Hearings Intelligence and Security: DEA Congressional Testimony"]. Senate Foreign Relations Committee. February 26, 1998.</cite></ref>Na November 10, 1997, e jidere Adán Amezcua n'obodo ya bụ́ Colima maka ebubo ngwá agha. <ref name="DEA061998">{{Cite web|title=DEA Confirms Arrest By Mexican Authorities of AMEZCUA-CONTRERAS Brothers|url=http://www.fas.org/irp/agency/doj/dea/product/pr980602.htm|date=June 2, 1998|publisher=Drug Enforcement Administration (DEA)}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[http://www.fas.org/irp/agency/doj/dea/product/pr980602.htm "DEA Confirms Arrest By Mexican Authorities of AMEZCUA-CONTRERAS Brothers"]. Drug Enforcement Administration (DEA). June 2, 1998.</cite></ref>
Na June 1, 1998, e jidere Luis na Jesús Amezcua na Guadalajara, Jalisco, site n'aka ndị ọrụ sitere na ụlọ ọrụ Mexico bụbu counter-narcotics, Fiscalía Especial para Atención a los Delitos contra la Salud (FEADS). A na-ejide ya n'ahụ ndị nchekwa nchekwa kacha elu nke Almoloya, mara ya ikpe ịga n'afọ 49
A na na Colima Cartel n'oge ejidere Luis na Jesús bụ "onye ọrụ na-ere aha methamphetamine a ma ama na-arụ ọrụ ... yana onye na-ebute kemịkalụ na ụlọ ọrụ ndị ọzọ na-ebute akara methamphetamine" [1 ] N'ime ụbọchị ndị nke ha. ejidere, akwụkwọ akụkọ New York Times kọrọ na abụọ n'ime ebubo atọ Luis na Jesús Amezcua Contreras chere ihu ka ewepụrụ. Onye ọka ikpe José Nieves Luna Castro nwetara na nke ọ blea, otu ọnụ ọgụgụ nke òtù ndị omempụ na ndị na- alụ ego, na-ekwu na e boro ha ebubo n'okpuru iwu ndị na-arụ ọrụ n'oge mpụ ha. boro ebubo na-ahapụ otu ike maka onye ọ llaa n'ime nsogbu <ref>{{Cite news|title=Mexico Drops Most Charges on 2 Drug Suspects|work=New York Times|date=June 10, 1998|url=https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9E01E2D6123AF933A25755C0A96E958260}}</ref>
Na May 2002, otu ụlọ ikpe etiti etiti gbochiri nchụpụ José de Jesús Amezcua na United States maka ebubo ndị eji ọgwụ ike n'ihi na ọtụtụ Mweghachi US akwadoghị ihe Meksiko ahụ ka ndị omempụ a chụpụrụ , abụọ, onye nwere ike ịta igbu mmadụ ma ọ bụghị ya. bụ ikpe ndụ. . [1] N'afọ 2005, ndị egwu jidere 1,785 ndị na-arụkọ ọrụ nke cartel a. N'agbanyeghị nke a, Colima Cartel na-aga n'ihu na-arụ ọrụ na steeti Baja California, Nuevo León, Aguascalientes, Jalisco, Colima, Michoacán na Mexico City
== Nduzi ==
N’October 2008, ndị nke nke Ngalaba Akụ na United States, na ndabere nke ozi gbasara ego na njide nke ndị na-ere ọgwụ, mere ka a mara na Amezcua Contreras Organization nwere ndị isi abụọ ndị ka nọ na nnukwu: Patricia Amezcua Contreras, (nwanne Adan, Jesus). na Luis) bụ onye na-ahụ maka ọrụ n'ozuzu ya, yana Telesforo Baltazar Tirado Escamilla, onye ya na ụlọ ọrụ ya Collins Group duziri okporo ụzọ pseudoephedrine . Ụmụ ha nwoke na ndị ọchịchị Rolando, Luis Alfonso Tirado Diaz na Trinidad Ramirez (Compa Trini) abụla ha aka [1] [2] Ka ọ na-erule n'oge a, agbanyeghị, Colima Cartel depụtara dị ka onye nwere ikike ndị isi. na ndị ọrụ Pseudoephedrine Diversion na ọ bụghị onye ndu n'ezie
== Hụkwa ==
* Azụmaahịa ọgwụ na-akwadoghị
* Agha Ọgwụ Ọgwụ Mexico
== Ntụaka ==
<references />
[[Òtù:Aha]]
3iq011qkykc5rxnz6bfmy8u70rrhydz
James Flawn
0
42328
728667
708140
2026-09-28T18:54:10Z
InternetArchiveBot
11600
Add 2 books for (20260928)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]]
728667
wikitext
text/x-wiki
<ref name="Bennett 2003">{{Cite book|author=David Malcolm Bennett|title=The General: William Booth|url=https://archive.org/details/generalwilliambo0000davi|date=December 2003|publisher=Xulon Press|isbn=978-1-59467-206-4|pages=[https://archive.org/details/generalwilliambo0000davi/page/14 14]}}</ref>James Flawn (1837–1917) bụ onye nrụzigharị bekee na onye na-ama ụlọ ntu onye aka na Salvation Army site na 1865 ruo ọnwụ ya.
<ref name="C. J. S. Flawn">{{Cite journal|journal=Huguenot Families|issue=12|title=The Raby and Flawn Families|author=C. J. S. Flawn}}</ref>A kamara Flawn na 1937, ọkpara na-adị ndụ n'oge ọ bụ nwata, nke ndị na-akpa ihe Huguenot James Daniel Flawn na Harriet Wilson.
<ref name="Hill">{{Cite book|author=Harold Hill|title=Saved to Save and Saved to Serve: Perspectives on Salvation Army History|date=24 July 2017|publisher=Wipf and Stock Publishers|isbn=978-1-5326-0167-5|pages=26–}}</ref>Flawn bụ nwa mgbei na obere ogbenye mgbe ọ dị obere, ma were mkpali inyere ndị agụụ na-agụ aka site na nwata. Ọ bụ onye otu Huguenot " Christian Community ".
Flawn bụ onye ọrụ na Tent Mission tupu William Booth eweghara <ref name="Bennett 2003" />
Ọ isi na Booth mgbe ọ isi onye ndu nke East London Special Services Commission . N'Eprel 1870 Flawn mgbasa onye njikwa nke kichin ofe nke etinyere na ndị nke ndị Ozi . <ref name="Merritt Satterlee">{{Cite book|author=John G. Merritt and Allen Satterlee|title=Historical Dictionary of The Salvation Army|date=6 October 2017|publisher=Rowman & Littlefield Publishers|isbn=978-1-5381-0213-8|pages=175}}</ref>
Flawn nwere ụlọ oriri na mmanya na Pudding Lane ebe William na Catherine Booth na-eri nri mgbe nile, ruo mgbe ha si Hammersmith kwaga Hackney . <ref name="Bennett 2003" /><ref name="Merritt Satterlee" />
<ref name="victorianweb">{{Cite web|url=http://www.victorianweb.org/religion/sa1.html|work=victorianweb.org|title=The Origin and Early Development of the Salvation Army in Victorian England|accessdate=22 January 2018}}</ref>Na 1871 Flawn, ya na Bramwell Booth dị afọ iri na ise bụ onye debere akwụkwọ ndị ahụ, na-elekọta ụzọ ise East London nke ozi ahụ, nke a mara dị ka ụlọ Food-for-the-Million
<ref name="Hill" />Flawn butere isi nri maka ndị ọrụ International Training College for Salvation Army na Congress Hall na Lower Clapton, [1] [2] mara dị ka "Commissary Flawn"
Akpọrọ Flawn na ''William Booth: Ofe, Ncha, na Nzọpụta'', akụkọ ndụ Booth nwere egwu egwu, <ref name="Benge">{{Cite book|title=William Booth: Soup, Soap, and Salvation|url=https://archive.org/details/williamboothsoup0000jane|series=Christian Heroes Series - Christian Heroes: Then and Now|author=Janet Benge, Geoff Benge|publisher=YWAM Publishing|date=2002|isbn=9781576582589|pages=[https://archive.org/details/williamboothsoup0000jane/page/199 199]}}</ref> na ''osimiri asaa gbara ọchịchịrị na ndị agha nzọpụta'' . <ref name="Waldron">{{Cite book|title=Seven dark rivers and the Salvation Army: an anthology of Salvationist writings|url=https://archive.org/details/sevendarkriverss0000unse|author=John D. Waldron|publisher=Salvation Army Literary Dept.|date=1990|isbn=9780892160921|pages=[https://archive.org/details/sevendarkriverss0000unse/page/202 202]}}</ref>
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
[[Òtù:Ịda ogbenye]]
hqhq97b5s8ivqy0xxml9g9gb5m6toyi
Ebe Nkà Mmụta Okike
0
42736
728801
246444
2026-09-28T23:12:27Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
728801
wikitext
text/x-wiki
[[Usòrò:Creative growth art center ceramics 1 (7720889476).jpg|thumb]]
Creative Growth Art Centre bụ mba nka na-enye ndepụta, dabere na Oakland, California, na-enye ụlọ ihe nkiri, ihe ngosi, na oghere gallery nye ndị nwe ihe Nwenyere, nke uche, na anụ. [1] [2] Ọ bụ otu n'ime ụlọ ọrụ nka kacha ochie na nke kacha ibu maka ndị nwere ikike n'ụwa. [3] Ọ dị ugbu a na 355 24th Street na Oakland, California.
== Ihe gbasara ==
<ref name=":0">{{Cite news|author=Rich|first=Nathaniel|date=2015-12-16|title=A Training Ground for Untrained Artists (Published 2015)|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2015/12/20/magazine/a-training-ground-for-untrained-artists.html|accessdate=2020-11-01}}</ref> Onye isi ihe omume ahụ 2000 bụ Tom di Maria, onye na-arụbu ọrụ dị ka onye na-enyere aka na Berkeley Art Museum na Pacific Film Archive . [1] [2] [3] Ihe dị ka ndị nka 160 na-arụ ọrụ na etiti ahụ.
== Akụkọ ihe mere eme ==
Na 1974, di na nwunye abụọ nke Florence Ludins-Katz na Elias Katz tọrọ ntọala Creative Growth na ụgbọala ha na Berkeley. <ref name=":0"/> Ludins-Katz bụ onye na-ese ihe na Katz bụ ọkà n'akparamàgwà mmadụ. <ref>{{Cite web|author=Hurwitz|first=Rebecca|title=Creative Growth Center: An unwavering community in an ever-changing Oakland {{!}} The Daily Californian|url=http://www.dailycal.org/2016/10/23/creative-growth-center-unwavering-community-ever-changing-oakland/|work=The Daily Californian|date=23 October 2016|access-date=14 April 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20231218121804/https://dailycal.org/2016/10/23/creative-growth-center-unwavering-community-ever-changing-oakland|archive-date=18 December 2023|url-status=dead}}</ref> Ebe etiti ahụ kwagara na 1978 gaa na ụlọ ahịa ndozi akpaaka na ogbe ndịda Oakland, ebe ọ na-arụ ọrụ ugbu a. <ref name=":0" /> N'agbata afọ 1950 na 1960, mmechi nke ụlọ ọgwụ ndị isi mgbaka na California mere ka ọtụtụ ndị ọrịa kwụsịlata. <ref name=":0" /> Na 1967, abanyela na Lanterman-Petris-Short Act wee gbochie ụlọ ọgwụ na-achọghị onwe ya maka ọtụtụ ndị ọrịa mbụ. <ref name=":0" /> Enweghị ebe obibi zuru oke mgbe a tọhapụrụ ndị ọrịa mbụ na ọtụtụ ndị na-enweghị ebe obibi ma ọ bụ tụọ mkpọrọ. <ref name=":0" /> E hiwere Creative Growth Art Center n'ụzọ bụ isi na ebumnuche nke ịkwado ndị ọrịa ụlọ ọgwụ steeti mbụ na nkwado ọgwụgwọ, nkwado nka / ihe okike, na ọzụzụ ọrụ. <ref name=":0" />
E gosipụtara Uto Okike na Elle Decor ( mbipụta October 1990) n'ime edemede gbadoro ụkwụ "Aimed Straight From The Heart" nke Susan Subtle dere. <ref name=":2" /> Na-enyocha nzukọ a dị aghụghọ ma tụlere ụdị nka emere na Uto Okike gaa n'èzí, Primitive, Naive, Brut, na nkà ndị America nke mbụ. <ref name=":2">{{Cite journal|author=Subtle|first=Susan|title=Aimed Straight From The Heart|journal=Elle Decor|date=October 1990}}</ref>
. <ref>{{Cite web|title=Everyone! - Creative Growth Art Center|url=http://www.creativegrowth.org/exhibitions/everyone-2/|work=Creative Growth Art Center|date=28 January 2010|accessdate=14 April 2024|archivedate=21 October 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181021111512/http://www.creativegrowth.org/exhibitions/everyone-2/}}</ref>Na 2010, Matthew Higgs, Director / Chief Curator na White Columns, akwụkwọ ihe ngosi nke aha ya bụ "Onye ọ mgbasa!" nke isiokwu ihe ọrụ 130 nke ndị na-ese ihe na-eto eto na-ebe ma tinye onye ọ gbara na-ese ihe debanyere aha ugbu a na mmemme studio.
. <ref>{{Cite web|author=Nwangwa|first=Shirley|title='This Is Who I Am in the World': Preview Art21's Report on the Creative Growth Art Center in Oakland|url=http://www.artnews.com/2018/07/25/world-preview-art21s-report-creative-growth-art-center-oakland/|work=ARTnews|date=25 July 2018}}</ref>Na 2018, ndị nke ụkwụ nke ụzọ Art21, na-agwa ụfọdụ ndị na-ese ihe na ndị na-ahụ na-etinye aka na Creative Growth
=== ''Beyond Trend'' (2010 – ugbu a) ihe ngosi ejiji ===
<ref>{{Cite web|author=Bravo|first=Tony|date=6 April 2018|title=Creative Growth's special needs clients seize the limelight at fashion show|url=https://www.sfchronicle.com/style/article/Creative-Growth-s-special-needs-clients-seize-12810750.php|work=SFChronicle.com}}</ref>Beyond Trend bụ ụzọ ụgbọ elu Creative Growth akụkọ na 2010 dị ka obere ihe ngosi ejiji. Ihe ngosi 2018, nke mgbasa ukwuu, meghere na 1,250 oche Scottish Rite Center, ebe ọ bụ onye nchoputa akwụkwọ akwụkwọ ikike Kim Hastreiter na Target Chief Creative Officer Todd Waterbury
== Ndị nka ama ama ==
<ref>{{Cite web|title=White Columns - Exhibitions - William Scott – 'Good Person'|url=https://www.whitecolumns.org/sections/exhibition.php?id=1181|work=www.whitecolumns.org|accessdate=2024-04-14|archivedate=2020-10-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201019004424/https://www.whitecolumns.org/sections/exhibition.php?id=1181}}</ref>Ọtụtụ puku ndị na-ese ihe esiwo n'ọnụ ụzọ Uto Creative nnyonye anya ọtụtụ awụ na ọnụ ọgụgụ ha erutela Nkwado mba. Ndị na-ese ihe na-ahụ ihe na-ahụ ihe nwere nnukwu ihe ngosi na National Gallery of Art, Washington DC (ya na onye na-ese ihe Judith Scott, 2018); Venice Biennale (ya na ndị nka Dan Miller na Judith Scott, 2017); Ndị dike ihe ngosi nke Brooklyn (Judith Scott, 2015); [1] Museum of Modern Art (Dan Miller, 2008); na Ogidi Ọcha (ya na onye na-ese ihe William Scott, 2009, 2006
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
* Official website
{{Bay Area Arts Organizations|state=collapsed}}
[[Òtù:Ịda ogbenye]]
tofw8q17154lm7cz4yv89tryjn5rbtw
Ụlọ Techwood
0
43390
728673
719459
2026-09-28T19:04:58Z
InternetArchiveBot
11600
Add 1 book for (20260928)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]]
728673
wikitext
text/x-wiki
[[Usòrò:Techwood2.jpeg|áká_èkpè|thumb| Ụlọ Techwood, ngwụcha 1930s]]
[[Usòrò:Techwood3.jpeg|áká_èkpè|thumb| Ezinụlọ nọ na ụlọ Techwood, ngwụcha 1930s]]
<ref name="mainline">{{Cite web|title=Old Atlanta by Charla Johnson June 9, 2020|date=29 April 2020|url=https://www.mainlinezine.com/old-atlanta/}}</ref>Techwood bụ ụlọ obibi ọha na mbụ na Atlanta, Georgia dị na United States, mepere obere oge tupu ndị Mbụ . Ozi Techwood nke ndị ọcha na-anya nhazi nke ndị nwere obere ego a maara dị ka Tanyard Bottom ma ọ bụ Tech Flats. Emechara ya na Ọgọst 15, 1936, [1] mana raara ya nye na Nọvemba 29 nke afọ gara aga site n'aka Onye isi ala US Franklin D. Roosevelt . ọhụrụ ndị ahụ nwere ikike ndị ọcha ebe ịsa ahụ na ọkụ eletrik na ọkụ ọ àlà, 189 n'ime ha nwere ebe a na-addorba ọkwọ. [2] E ụlọ ụlọ ịsa etiti, ụlọ akwụkwọ ọta akara na ọbá akwụkwọ. Ebibiri ụlọ Techwood tupu 1996 ma bụrụ ụlọ ebe Centennial ugbu a.
== Akụkọ ihe mere eme ==
<ref name="ahc">[https://web.archive.org/web/20181123030929/https://tclf.org/pioneer/edith-harrison-henderson/biography-edith-harrison-henderson "Edith Henderson Papers"].</ref> <ref name="catron">Catron, Staci L. [https://web.archive.org/web/20181123030929/https://tclf.org/pioneer/edith-harrison-henderson/biography-edith-harrison-henderson "Biography of Edith Harrison Henderson"].</ref>Ọ bụ Georgia Tech alumnus na onye na-ese ụkpụrụ ụlọ bụ Flippen David Burge nke Burge na Stevens (emesịa Stevens & Wilkinson), [1] haziri ya na Charles Forrest Palmer, onye nrụpụta ụlọ bụ onye ghọworo ọkachamara n'ụlọ obibi ọha ma mechaa bụrụ isi. elu ma ọhụrụ kere Atlanta Housing Authority na Chamber of Commerce.[2] Ọ bụ Edith Henderson mere nhazi ala ahụ, onye mekwara Clark Howell Homes ya na onye ibe ya bụ Grace Campbell.
Aha ahụ sitere na Techwood Drive, n'aka nke a set aha maka Georgia Tech dị nso. Ozi ahụ ụlọ ụlọ obibi akwụkwọ 300 maka Georgia Tech, McDaniel Dormitory, nke a na-akpọkarị Techwood Dorm. Ndị na-ahụ maka ụlọ na Atlanta na-elekọta ya. N'ime 1970s, 1980s, na 1990s mpaghara ahụ bụ ihe na-emetụta obodo mepere na Atlanta.
Ewubere ụlọ Techwood n'elu ala kpochapuru site na ịkwatu Flats, ụlọ arụrụ arụ ọrụ nke dị n'akụkụ ogbe ndịda, ebe ezinụlọ nwere ezinụlọ 1,611, ndị ogbenye kacha dara ogbenye, 28% African American.[1] Ndị na-ahụ maka ọrụ ọha na eze na-eji nkeji 604 maka ezinụlọ ndị ọcha dochie obodo nta ahụ, yana ndị na-enweta ego na-enweta site na ọtụtụ ndị bibuburu.. <ref>{{Cite book|author=Rothstein|first=Richard|title=[[The Color of Law: A Forgotten History of How Our Government Segregated America]]|year=2017|isbn=9781631492860|pages=[https://archive.org/details/coloroflawforgot0000roth/page/21 21]–22|oclc=985448400|authorlink=Richard Rothstein}}</ref>
<ref>Sams, page 154</ref>Ewebere ụlọ Clark Howell gbara agbata obi na 1941 n'ụdị obere ụlọ ọrụ. A. Ten Eyck Brown bụ onye na-ese ụlọ ụlọ. Edebere Clark Howell maka ndị ọcha ruo 1968, ya na onye otu oji niile na ụlọ ọrụ University Homes (wuru 1938) na nso Ụlọ Ọrụ Mahadum Atlanta .
<ref>{{Cite news|author=Portwood|first=Jerry|date=2002-02-06|title=Techwood turnaround|work=Creative Loafing Atlanta|publisher=Creative Loafing Media|url=http://atlanta.creativeloafing.com/2002-02-06/hothoods.html|accessdate=2007-12-01|archive-date=2006-05-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20060514170842/http://atlanta.creativeloafing.com/2002-02-06/hothoods.html|url-status=dead}}</ref>E ngwá ụlọ ihe mere eme ole na ole, a kwaturu Techwood Homes na 1996 tupu nche Olimpik nke 1996 . Ya na ụlọ Clark Howell gbara agbata obi ugbu a bụ mpaghara eji egosipụta Ebe Centennial . [1] mbụ nke mbụ meghere na 1996 obere oge tupu Centennial, ihe aha ọhụrụ ahụ. E bugara ndị bụbu ndị bi na mpaghara ndị ọzọ, nyere akwụkwọ ikike nke ngalaba 8 iji nyere aka na nti . naanị mmadụ 78 n'ime ndị bi na mbụ nwere ike ike na Centennial Ebe, nke nwere obere obere-ajuju akụkụ ụlọ Techwood.
== Hụkwa ==
* Ọrụ ụlọ ọha mebiri emebi na Atlanta
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* [https://web.archive.org/web/20121016045211/http://www.georgiaencyclopedia.org/nge/Article.jsp?id=h-3301 Ụlọ Techwood] New Georgia Encyclopedia
* [https://web.archive.org/web/20181119020318/http://www.artery.org/Techwood.htm Akụkọ ihe mere eme Techwood na artery.org]
* [https://www.atlhousing.org/introduction/ Interplay Housing Atlanta]
* Historic American Buildings Survey , na ndenye 24 ndị ọzọ maka ihe owuwu n'otu n'otu dịka:
* HABS No. GA-2257-C, "
* HABS No. GA-2309, " , na ndenye 13 ndị ọzọ maka ihe owuwu n'otu n'otu dịka:
* HABS No. GA-2309-B, "
1gpsfe9xdu7tla9y2gx82h7vlvbepcp
Gemechu Woyecha
0
43822
728833
727729
2026-09-29T05:44:19Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
728833
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Gemechu Woyecha''' (amuru 3 Febrụwarị 1979) bu onye agba oso ogologo anya Australia nke puru iche na marathon .
Amụrụ ya na [[Ethiopia|Etiopia]], ma na-anọchi anya [[Qatar]] na mbụ, n'okpuru aha '''Rashid Khaled Jamal''' . <ref name="aims">{{Cite news|title=24 June 2001: Gold Coast Marathon, Australia|date=July 2001|work=AIMS Newsletter|publisher=[[Association of International Marathons and Distance Races]]}}</ref> Ọ gbara ọsọ na marathon Olympic nke afọ 2000, mana ọ kwụsịghị asọmpi ahụ. <ref name="sref">{{Cite web|url=https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ja/rashid-jamal-1.html|title=Rashid Jamal|publisher=Sports-Reference.com|accessdate=8 March 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121025225501/http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ja/rashid-jamal-1.html|archivedate=25 October 2012|url-status=dead}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">. Sports-Reference.com. Archived from on 25 October 2012<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">8 March</span> 2010</span>.</cite></ref> O mechara gbaga [[Ostraliya|Australia]] . <ref name="aims" /> Na obodo ọhụrụ ya ọ meriri 2004 Gold Coast Marathon . <ref>{{Cite web|title=History of the Gold Coast Marathon: 1999-2009|date=2009|publisher=Gold Coast Marathon}}</ref>
Oge kacha mma ya bụ elekere 2:14:50, nke emere na 2001. <ref name="sref"/> Dịka nwa amaala Australia akara ya kacha mma bụ awa 2:15.27, nwetara mgbe ọ gụchara nke asatọ na Marathon Nagano 2008. <ref>To see source, please access [https://web.archive.org/web/20100312073047/http://www.athletics.com.au/competition/statsdata/rankings/alltime Australian all-time statistics] and click "Download file"</ref>
== Mmezu ==
* <small>Nsonaazụ niile gbasara marathon, ọ gwụla ma ekwuputara ya ọzọ</small>
{| {{AchievementTable}}
|-
!colspan="5"|Representing {{QAT}}
|-
|2000
|[[Athletics at the 2000 Summer Olympics|Olympic Games]]
|[[Sydney, Australia]]
|—
|[[Athletics at the 2000 Summer Olympics - Men's marathon|DNF]]
|}
== Edensibia ==
nkeji na [[10,000 mita]], nwetara na May 1996 na [[Tel Aviv]] ; 1:04:30 awa na [[ọkara marathon]]{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Woyecha, Gemechu}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
2mo7xtsfajn3layuwpzrf5n3bv9x5qu
Helena of Egypt
0
44497
728640
212859
2026-09-28T18:01:36Z
InternetArchiveBot
11600
Add 1 book for (20260928)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]]
728640
wikitext
text/x-wiki
'''Helena''' (na-arụsi ọrụ ike na narị afọ nke anọ BC na Ijipt) bụ onye na-ese ihe nke mụtara ịgụ na ide ihe méré ótù ihe ụ ọrụ ya n'aka nna ya, Timon, onye bụkwa na onye na-eme ihe nkiri. Ọ rụrụ ọrụ n'oge Alexander Onye Ukwu nwụsịrị na 323 BC. Helena sere ihe nkiri nke Alexander na-emeri na onye ọchịchị Peasia, Darius nke Atọ, na Agha nke Issus na Southern Asia Minor. <ref name="Lightman 2008" /><ref name="Smith 1870" />
Pliny the Elder dere na "Agha nke Issus" bụ naanị ọrụ Helena dere ede, nke e nwere mmepụta mosaic. N'ezie, a chọtara ihe osise mosaic na Pompeii.<ref name="Smith 1870">{{Cite book|title=Dictionary of Greek and Roman antiquities|year=1870|publisher=C. Little, and J. Brown|location=Boston|editor=William Smith}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFWilliam_Smith1870">William Smith, ed. (1870). ''Dictionary of Greek and Roman antiquities''. Boston: C. Little, and J. Brown.</cite></ref> A chọtara ihe osise a dị ka mosaic ala na Pompeii na House of the Faun n'oge nchọpụta nke narị afọ nke iri na itoolu, ma ugbu a ọ dị na Museo Archeologico Nazionale na Naples.<ref>{{Cite web|url=https://www.therivierawoman.com/?action=show&id=281|title=The Riviera Woman|work=www.therivierawoman.com|accessdate=2020-03-04}}</ref> Ọ bụ ezie na a maghị onye na-ese ihe osise a dị ugbu a, a na-eche na ọ bụ akwụkwọ nke Philoxenes nke Eretria, mana anaghị ahụ na-erizi mmụta sayensị nnyocha nke ọbọdọ na mpaghara ọ nwere ike ịbụ akwụkwọ nke Helena. Nanị ozi ndị ọzọ gbasara Helena nke Ijipt dị na akwụkwọ encyclopedic Bibliotheka nke Photios I, onye isi nke Constantinople. Aha ya, tinyere Helen nke Trọ, pụtara na ndepụta nke ụmụ nwanyị aha ha bụ Helena, na akụkụ ya na-agụ:<blockquote>"Na Helen nwanyị na-ese ihe sokwa na ndepụta ahụ. Ọ bụ nwa nwanyị Timon onye Ijipt. O sere Agha nke Issus n'oge ọ nọ n'elu ike ya.
E gosipụtara foto ahụ na Temple of Peace n'okpuru Vespasian. "<ref>{{Cite web|url=http://www.my-favourite-planet.de/english/people/h1/helena-painter.html#bibliotheka-texts|title=Helena of Egypt - My Favourite Planet People|work=www.my-favourite-planet.de|accessdate=2020-03-04}}</ref></blockquote>Dị ka nsụgharị ndị ọzọ si kwuo, ọ "na-ese Agha nke Issus banyere oge ọ pụtara," nke na-egosi na ọ bụ narị afọ nke anọ BC ma na-akwado arụmụka na ọ bụ onye ya na Alexander Onye Úkwú nke ọbọdọ na mpaghara ọwụwa anyanwụ nkiri Miami ọrụ pụrụ ntakịrị dịkọrọ ndụ.<ref name="Smith 1870">{{Cite book|title=Dictionary of Greek and Roman antiquities|year=1870|publisher=C. Little, and J. Brown|location=Boston|editor=William Smith}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFWilliam_Smith1870">William Smith, ed. (1870). ''Dictionary of Greek and Roman antiquities''. Boston: C. Little, and J. Brown.</cite></ref> A na-arụ ụka banyere onye na-ekwu ya n'ihi okike Helena; ọ dịghị ọrụ mosaic ọzọ a maara na ọ bụ nke nwanyị ka a chọpụtara site n'oge a n'akụkọ ihe mere eme.<ref name="Lightman 2008">{{Cite book|author=Lightman1|first=Marjorie|title=A to Z of ancient Greek and Roman women|url=https://archive.org/details/tozofancientgree0000ligh|year=2008|publisher=Facts On File|location=New York|isbn=1438107943|edition=Rev.}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFLightman1Lightman2008">Lightman1, Marjorie; Lightman, Benjamin (2008). ''A to Z of ancient Greek and Roman women'' (Rev. ed.). New York: Facts On File. [[ISBN]] [[Special:BookSources/1438107943|<bdi>1438107943</bdi>]].</cite><span class="cs1-maint citation-comment" data-ve-ignore="true"><code class="cs1-code"><nowiki>{{</nowiki>[[Àtụ:Cite book|cite book]]<nowiki>}}</nowiki></code>: CS1 maint: numeric names: authors list ([[Ụdị: CS1 maint: aha ọnụọgụ: ndepụta ndị dere|link]])</span>
[[Category:CS1 maint: numeric names: authors list]]</ref><ref name="Jones 1971">{{Cite book|title=The Prosopography of the Later Roman Empire, Volume 3|year=1971|publisher=Cambridge University Press|editor=Arnold Hugh Martin Jones}}</ref>
== Ihe odide ==
{{Reflist}}
5kt7qbczl7buj72nrqjbvqcgcoywnv7
Fatma Zohra Zamoum
0
44514
728812
692899
2026-09-29T03:41:28Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
728812
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Fatma Zohra Zamoum''' (amụrụ na ubochi iri na itoolu na onwa Jenụwarị n'afo1967) bụ onye edemede Franco-Algeria, onye na-eme ihe nkiri na onye nkuzi. <ref name="africult">{{Cite web|url=http://www.africultures.com/php/index.php?nav=personne&no=10422|title=Fatma Zohra Zamoun|publisher=Africultures|accessdate=15 March 2015|language=French}}</ref>
== Akụkọ ndụ ==
A mụrụ Zamoun na Bordj Menaïel n'ebe ugwu Algeria, n'ime ezinụlọ a ma ama nke ndị nna nna ya bụ Omar ben Zamoum na Mohamed ben Zamoum. Mgbe ọ gachara na ụlọ akwụkwọ nkà eserese na Algiers (1985-1988), ọ gara Paris ebe ọ gụsịrị akwụkwọ na ime ihe nkiri sinima na agụmakwụkwọ olu ana eme nkiri na Sorbonne na 1995.<ref name="africult" />{{Cite web|url=http://www.africultures.com/php/index.php?nav=personne&no=10422|title=Fatma Zohra Zamoun|publisher=Africultures|accessdate=15 March 2015|language=French}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="true">[http://www.africultures.com/php/index.php?nav=personne&no=10422 "Fatma Zohra Zamoun"] (in French). Africultures<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">15 March</span> 2015</span>.</cite>
[[Category:CS1 French-language sources (fr)]]</ref> Ọ na-eke oge ya n'etiti Algiers na Paris, na-achụso ihe ndị kachasị amasị ya, eserese, akụkọ ifo na ihe nkiri sinima.<ref>{{Cite web|url=http://www.africine.org/?menu=fiche&no=10422|title=Zamoum Fatma Zohra|publisher=Africine.org|accessdate=15 March 2015|language=}}</ref>
''[[Z'har]]'' (2009) bụ ihe nkiri mbụ nke Zamoun, na-egosi ihe nkiri sitere na ime ihe ike Algiers nwere na 1990s.<ref>{{Cite web|url=http://www.africine.org/?menu=film&no=8183|title=Z'har|publisher=Africine.org|accessdate=15 March 2015|language=}}</ref> N'afọ 2005, o duziri ihe nkiri akụkọ ifo dị mkpirikpi La Pelote de Laine ma dee ọtụtụ akwụkwọ gụnyere Comment j'ai fumé tous mes livres (2006). <ref>{{Cite web|url=http://www.maghrebdesfilms.fr/z-har.html|title=Z'har|publisher=Les films maghrébins|accessdate=15 March 2015|language=French|archive-url=https://web.archive.org/web/20161220094817/http://www.maghrebdesfilms.fr/z-har.html|archive-date=20 December 2016|url-status=dead}}</ref> N'afọ 2011, ọ duziri ma mepụta ihe nkiri nke abụọ ''Kedach Ethabni'' (Combien tu m'aimes) nke na-akọ akụkọ banyere otú obere Adel si emeso oge ya na nne nne ya nọrọ mgbe nne na nna ya gbasara.<ref>{{Cite web|url=http://www.africine.org/?menu=film&no=13195|title=Kedach ethabni (Combien tu m'aimes)|publisher=Africine.org|accessdate=15 March 2015|language=French}}</ref>Ọ duziri ma mepụta kemgbe ahụ "Azib Zamoum, Akụkọ gbasara ala", na 2014 Na 2019, o nwetara ihe nkiri akụkọ ifo dị ala nke aha ya bụ PARKOUR (S) na ihe ngosi a na-ebipụtabeghị: Ahụ + Nka <ref>{{Cite web|url=https://www.filmsdocumentaires.com/films/5267-azib-zamoum-une-histoire-de-terres|title=Azib Zamoum, une histoire de terres|accessdate=2024-05-13|archivedate=2021-07-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210727114545/https://www.filmsdocumentaires.com/films/5267-azib-zamoum-une-histoire-de-terres}}</ref><ref>https://filmfreeway.com/PARKOURS and http://sudhorizons.dz/fr/principal-francais/culture/53364-41e-festival-international-du-cinema-du-caire-deux-fims-algeriens-en-competition</ref><ref>{{Cite web|url=https://filmfreeway.com/BODYplusART777|title=Body + Art}}</ref>
== Ọrụ ==
* 1995: Foto nke njem, ihe ngosi
* 1996: Ihe mmụta nke ihe, ihe ngosi
* 1999: À tous ceux qui partent, akwụkwọ akụkọ
* 2003: narị afọ nke iri abụọ na ihe osise Algeria, ọrụ akụkọ ihe mere eme na nka
* 2004: ''Ụlọ Roy Azdak'', ihe nkiri
* 2005: La Pelote de laine, ihe ngosi
* 2006: ''Olee otú m si ese akwụkwọ m niile'', akwụkwọ akụkọ
* 2009: ''[[Z'har]]'' (Un) Lucky, ihe nkiri nnwale
* 2009: ''Le Docker noir, ihe ngosi''
* 2012: ''Kedach Ethabni'' ma ọ bụ kedu ka ịhụnanya si abanye, ihe nkiri
* 2014: "Azib Zamoum, Akụkọ Banyere Ala", ihe nkiri docu maka TV na sinima
* 2019: "PARKOUR (S), akụkọ ifo
* 2019: AHU+ NKA, ogologo ihe ngosi
== Hụkwa ==
* Omar ben Zamoum
* Mohamed ben Zamoum
== Ebe m si dee ==
{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* {{IMDb name|2235254|Fatma Zohra Zamoum}}
{{Authority control}}Nchịkọta ikike
{{DEFAULTSORT:Zamoun, Fatma Zohra}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
4lfpevv6kuid01a521z1myu4lw3g32i
Garrett Bradley
0
45793
728832
674758
2026-09-29T05:31:11Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
728832
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=Garrett Bradley|birth_date={{birth year and age|1986}}|birth_place=New York City, U.S.|education=[[Smith College]], [[UCLA]]|occupation=Filmmaker|years_active=2014–present|notable_works=''Alone''; ''America''; ''[[Time (2020 film)|Time]]''|parents=[[Peter Bradley (artist)|Peter Bradley]]<br />[[Suzanne McClelland]]|awards=[[American Academy of Arts and Letters]]: Art, Arts and Letters Awards (2022); [[Sundance Film Festival]]; Best Director, US Documentary Competition (2020); [[Prix de Rome]] (2019); [[Creative Capital]] Grantee (2019)|image=File:Garrett Bradley From Eye Film museum.png|image caption=Garrett Bradley}}
Garrett Bradley (1986) bụ onye na-eme ihe nkiri America na onye isi ihe nkiri dị mma, ihe nkiri, ihe nkiri na ebe. A mara ya ịgwakọta ụdị ihe nkiri nkiri iji gosi nnukwu mkpa ndọrọ nke oge ụbọchị nke ndị na-achị nwere.
== Ndụ mmalite na agụmakwụkwọ ==
. A ካርታ Bradley na New York City na 1986 [1] ka ọ bụrụ ndị na-ese ihe Suzanne McClelland na Peter Bradley . [2] Ndị egwuregwu ya gbara mgbe ọ dị afụ abụọ. [3] Na iri na isii, Bradley mere ihe nkiri mbụ ya, nke a na-akpọ ya na-agba ndị njide ya nchọpụta ike nkà, nne na nna nke ọzọ, na ihe na-eme ihe ha ji gbaa fim. [2] Maka Bradley, ihe nkiri mbụ a bụ onye eze nne na nna ya nna ya na ọ "ta-akpa nkata na-achọ nwanne." [4] Ọ hụrụ ihe nkiri Be-Bop Fidelity ma nkwado ya na Bridge Film Festival nke ụlọ akwụkwọ na-agba, Akwụkwọ Ndị Enyi Brooklyn ; ebe ahụ ihe ihe nrite ihe nkiri mbụ ya<ref>{{Cite web|author=July|first=Beandrea|date=2020-10-16|title='Time' Director Garrett Bradley on the Importance of Creative Community and Confronting the Idea of the Auteur - sundance.org|url=https://www.sundance.org/blogs/artist-spotlight/time-director-garrett-bradley-interview/|accessdate=2023-07-25|language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Brooklyn Friends School {{!}} Let Your Films Speak: The Bridge Film Festival,15 Years Young|date=March 27, 2014|url=https://brooklynfriends.org/let-your-films-speak-bridge-fi/|accessdate=2023-07-25|language=en}}</ref>
Bradley egorechi na Smith College, akwụkwọ akwụkwọ na 2007, wee nweta MFA ya na Nduzi na UCLA na 2012. [1] [2] Ọ bụ alumna nke Skowhegan School of Painting and Sculpture . [3] egwu egwu Bradley dị na dị ka onye na-ese ihe nkiri maka SummerStage Central Park. </link><sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''[[wikipedia:Tinye edensibịa|<span title="This claim needs references to reliable sources. (July 2023)">a chọrọ nkọwa</span>]]'' ]</sup>
== Ọrụ ==
Ihe nkiri ya nke m mbụ-ogologo, N'okpuru Nrọ, ọrịa na 2014 Tribeca Festival wee soro ndụ mmadụ atọ na-akwaga n'ebe ugwu gaa n'ebe ndịda, na-- asoso ọhụrụ. Bradley bụ onye ama maka ụdị egwu egwu, ụdị ihe nkiri ngwakọ nke New York Magazine 's Bilge Ebiri anya dị ka “ịma mma na-eji ngwaọrụ… na-eme ka ọ dị mma, ilele anya, mara mma yana gbasara ederede ederede na onyonyo dị ka ọ gbasara agwa ma ọ bụ eziokwu klas." [1] N'okpuru ọchịchị ka a tụbara kpamkpam site na Craigslist ; Ụzọ Bradley mere mgbe ọ nwesịrị ihu ọma na-arụ ọrụ na ndị ndu nkedo na New Orleans.</link><sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''[[wikipedia:Tinye edensibịa|<span title="This claim needs references to reliable sources. (July 2023)">a chọrọ nkọwa</span>]]'' ]</sup>
Na 2017, Bradley kwadoro Creative Council, ihe mmemme na-eduzi mgbe ụlọ akwụkwọ gachara nke ezubere iji wulite Pọtụfoliyo kọleji siri ike na ngwa maka ụmụ akwụkwọ na-aga ụlọ akwụkwọ sekọndrị ọha na New Orleans. Ndị New Orleans Video Access Center (NOVAC) kwadoro Council Creative Council. <ref>{{Cite web|title=Garrett Bradley - Sundance Collab|url=https://collab.sundance.org/people/Garrett-Bradley-1556677017|accessdate=2023-07-22|work=collab.sundance.org|language=en}}</ref>
=== Ọrụ ama ama ===
==== ''Naanị'' ====
. <ref name=":0">{{Cite web|title=Grief and Grievance: Art and Mourning in America|url=http://www.newmuseum.org/exhibitions/view/grief-and-grievance-art-and-mourning-in-america-1|accessdate=2023-07-22|work=www.newmuseum.org|language=en}}</ref>Ihe nkiri nkiri nkiri 13 Bradley bụ naanị (2017), dị ka ihe nkiri ya na-egosi, Oge, na-anya n'ahụ na United States site na ihe Bradley ndị dị ka "ọdịiche dị iche nke ndị Black , echiche." [1] Atụmatụ dị ndị Aloné Watts, nwa onwe onye onye enyi ya nwoke (ihe nke Bradley's 2014 Below Dreams ) ka a ụzọ. Ihe nkiri a na-egosi ndụ Watts kwa ụbọchị ka ọ na-ihe ịrịba ya na enyi ya nwoke; Fox Rich, protagonist nke Time, dị na nkenke. [2] na-egosi na 2017 Sundance Film Festival ebe e nyere ihe nrite Short Form Jury Award na ifo ma New York Times OpDocs mmetụta ya. [2] Na 2021, Alone sonye na iru uju na iru uju: Art and Mourning in America, ihe ngosi nke Okwui Enwezor cheputara na mbu maka New Museum.
==== ''America'' ====
''Ụbọchị Bradley's 2019, America, bụ ma otu ihe nkiri ọwa na ọtụtụ ọwa - na-agafe ndezi abụọ dị iche iche. Ebu ụzọ tinye America na New Orleans Museum of Art wee gaa n'ihu na-etinye ya na ihe ngosi nke mbụ Bradley, Garrett Bradley: American Rhapsody, na Contemporary Arts Museum Houston, nke Rebecca Matalon akwụkwọ. [1] American Rhapsody gakwara na The Momentary, August Wilson African American Cultural Center, [2] na Museum of Contemporary Art, Los Angeles. [3] Ụbọchị: Garrett Bradley mepere Nọvemba 21, 2020 na Museum of Modern Art, nke Thelma Golden na Legacy Russell haziri ya. Ihe ngosi a bụ akara nke ọtụtụ awụ n'etiti The Studio Museum na Harlem, Museum of Modern Art na MoMA PS1. Roberta Smith nke The New York Times dere ihe nkiri ahụ "M ịgba Bradley nwere ikike ikike na-egosi ume ọhụrụ na nka Post-Minimalism na Pictures Generation appropriation art…. Site na ike dị elu na ọsọ ọsọ nke "Ụbọchị Ubi," Bradley's "Amerika na-esetịpụ anyị. na ihe, na-agagharị na ihuenyo, na-egosi, na-egosi na akara ngosi nke mgbanwe ya na agbanwe agbanwe na oge ha na-emekarị nke egwu na ihe nkiri. Ọ bụghị ikwupụta ụfọdụ ibu oke ike: ibe a ọ na-eji ụzọ abụọ, atọ ma ọ bụ anọ? Ị chere na ihe onyonyo a na-aga n'ihu na ụzọ abụọ dabara adaba - ebe ọ bụ na naanị ihe ngosi ahụ ka a na-ahụ anya - mana na ike, ha ahụ ahụ ya. N'ụzọ ọ ụzọ, ọrụ a bụ ihe mgbe niile."'' <ref>{{Cite news|author=Smith|first=Roberta|date=2021-03-11|title=Garrett Bradley Reminds Us That Black Joy Always Existed|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2021/03/11/arts/design/garrett-bradley-moma.html|accessdate=2023-07-22}}</ref>
Onye nkatọ ihe nkiri Observer bụ Simran Hans kpọrọ obere ihe nkiri nke otu aha ahụ "ihe nkiri izizi mbụ" ọ hụrụ na 2019 Sundance Film Festival, [1] họpụtara maka onyinye Independent Documentary Award nke International Documentary Association wee wepụta ya na 2020 site na ya. Ubi nke ọhụụ na Channel Criterion. America setịpụrụ ụkpụrụ ọhụrụ dị ka obere ihe nkiri na 2019 mgbe enyere ya otu izu na-agba na Brooklyn Academy of Music, n'okpuru aha Garrett Bradley's America: Njem Site na Oge.[2] Emebere ya n'akụkụ ọrụ emetụtara na nke sitere n'ike mmụọ nsọ yana nlegharị anya nke ihe nkiri Bradley gara aga. Ndị ọkà okwu akpọrọ gụnyere Saidiya Hartman, Julie Dash, na RaMell Ross. Ihe omume a na mmekorita ya na Mahadum New York "Portraiture Black: V Memory and the Archive gara aga. Ugbu a. Ọdịnihu." Na New York Review of Books, onye edemede Maya Binyam dere "Kemgbe ntọhapụ nke America, Bradley abanyela n'ọkwa nke onye na-ese ihe ndekọ akụkọ ihe mere eme, ndị ọnụ ọgụgụ ndị na-akatọ na ndị na-ahụ maka ọrụ na-ekwukarị ọrụ ha ka ọ bụrụ ihe mgbazi na adịghị ike nke ebe a na-edebe ihe ochie. Akụkọ ndị mejupụtara akụkọ ihe mere eme nwere njedebe doro anya: ha na-ahapụ ndị mmadụ Art, n'aka nke ọzọ, ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ onye ọ bụla kwenyere, ma e wezụga ndị na-eme ya n'ezie, na-enweghị oke Ụlọ ọrụ gbanyere mkpọrọgwụ nke na-akọ ma na-echekwa akụkọ ihe mere eme enweghị ike: ịkwado ọrụ Bradley na-emebi atụmanya ahụ <ref>{{Cite web|author=Binyam|first=Maya|title=Hiding in Plain Sight {{!}} Maya Binyam|url=https://www.nybooks.com/online/2023/02/13/hiding-in-plain-sight/|accessdate=2023-07-22|work=The New York Review of Books|language=en}}</ref>
==== ''Oge'' ====
N'afọ 2020, Bradley akwụkwọ mpempe akwụkwọ ogologo oge mbụ ya, Oge, nke fotora maka ihe nrite 57 na mmeri iri abụọ nhọpụta ngosi Academy, 2020 Peabody Award, na onyinye onye isi kacha mma na otu akwụkwọ akwụkwọ US na 2020 Ememme Nkiri Sundance. . <nowiki></link></nowiki>Agbakwunyere ike mpụta mbụ na Time Magazine 's "25 Defining Works of the Black Renaissance," [1] Barack Obama's 2020 ndepụta ihe nkiri ọkacha [ , ] Hollywood Reporter's "Hollywood Reporter Critics Họrọ ihe nkiri 50 kacha mma nke 21st Century (Ya mere Far)” ndepụta<ref>{{Cite web|author=Frosch|first=Jon|date=2023-04-06|title=Hollywood Reporter Critics Pick the 50 Best Films of the 21st Century (So Far)|url=https://www.hollywoodreporter.com/lists/best-movies-21st-century/|accessdate=2023-07-22|work=The Hollywood Reporter|language=en-US}}</ref>
==== Ọrụ ndị ọzọ ====
Na 2021, Netflix weputara Naomi Osaka, miniseries ụzọ atọ nke Bradley duziri. Usoro a na-esote onye mmetụta tenis mmetụta Naomi Osaka n'ime afọ abụọ n'oge ọrịa COVID-19 nke 2020. [1] Ihe nkiri mere na America dum, [[Japan]], Haiti na [[Ostraliya|Australia]]. N'oge ịse foto Bradley nyere Osaka camcorder ka ọ mee ihe nkiri nke ya jikwa usoro ahụ niile. Ọ bụ anya n'ime ndụ onye na-eme egwuregwu na-ndị na-eme njem nke ịbụ nnukwu ihe zuru ụwa ọnụ </link><sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''[[wikipedia:Tinye edensibịa|<span title="This claim needs references to reliable sources. (July 2023)">a chọrọ nkọwa</span>]]'' ]</sup>
. <ref name=":1">{{Cite web|title=VIA Art Fund {{!}} Garrett Bradley and Arthur Jafa: a Negro, a Lim-o (2022)|url=http://viaartfund.org/grants/garrett-bradley-and-arthur-jafa-a-negro-a-lim-o-2022/|accessdate=2023-07-22|work=VIA Art Fund|language=en-US}}</ref>
== Ihe ngosi Solo ==
; 2023
* ''AKA'', COMA, Sydney, Australia <ref>{{Cite web|url=https://comagallery.com/exhibition/aka/|title=Coma Gallery exhibition|accessdate=2024-05-28|archivedate=2024-02-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240224131845/https://comagallery.com/exhibition/aka/}}</ref>
; 2022
* ''Garrett Bradley: Safe'', Lisson Gallery, [[London]], UK <ref name=":2">{{Cite web|title=Garrett Bradley: Safe {{!}} Exhibitions|url=https://www.lissongallery.com/exhibitions/garrett-bradley|accessdate=2023-07-22|work=Lisson Gallery|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20230801150856/https://www.lissongallery.com/exhibitions/garrett-bradley|archive-date=2023-08-01|url-status=dead}}</ref>
* ''Garrett Bradley: American Rhapsody'', The Museum of Contemporary Art, Los Angeles, CA
* ''Garrett Bradley: American Rhapsody'', August Wilson African American Cultural Center, Pittsburgh, PA
* ''Ọrụ 111: Garrett Bradley'', Museum of Modern Art, New York, NY
; 2021
* ''Garrett Bradley: American Rhapsody'', The Momentary, Bentonville, AR
; 2019
* ''Garrett Bradley: American Rhapsody'', Contemporary Arts Museum Houston, Houston, TX
* ''Garrett Bradley's America: Njem site na agbụrụ na oge'', BAM Rose cinemas, New York, NY
== Ihe ngosi otu ==
; 2022
* ''Naanị n'elu Midtown: 1974 ruo ugbu a'', Ụlọ ihe ngosi nka nke Modern Art, New York, NY <ref name=":1"/>
* ''2022 Ngosi Ngosipụta Ọhụụ nke Arts Visual'', American Academy of Arts and Letters, New York, NY
* ''Akwụkwọ Azụ Toni Morrison'', David Zwirner, New York, NY <ref>{{Cite web|title=Toni Morrison's Black Book|url=https://www.davidzwirner.com/exhibitions/2022/toni-morrisons-black-book|accessdate=2023-07-22|work=David Zwirner|language=en}}</ref>
; 2021
* ''Iru újú na iru uju: Art na iru uju na America'', New Museum, New York, NY <ref name=":0"/>
* ''Ezinụlọ: Ọhụụ nke Akekọrịtara Mmadụ'', Art Gallery nke New South Wales, Sydney, Australia
; 2020
* ''Cinque Monstre 2020: Convergence'', American Academy of Rome, Rome, Italy
; 2019
* ''Shirin Neshat + Garrett Bradley'', The Broad @ Array, Los Angeles, CA
* ''Akụkụ nke Ọmụma'', [[Ebe Ngosi Ihe Ochie nke New Orleans|New Orleans Museum of Art]] . New Orleans, LA
* ''Whitney Biennial'', Whitney Museum of American Art, New York, NY
== Ihe nkiri ==
'''Ihe nkiri na telivishọn'''
{| class="wikitable"
!Afọ
! Aha
! Ihe ndetu
|-
| 2014
| ''Nrọ n'okpuru'' <ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt3496048/|title=Below Dreams|date=April 18, 2014}}</ref>
| Mpụta ihe nkiri Bradley mere na 2014 Tribeca Film Festival <ref>{{Cite web|title=5 Questions for Below Dreams Director Garrett Bradley|url=https://filmmakermagazine.com/85555-5-questions-for-below-dreams-director-garrett-bradley/#.XPalAtNKgWo%20BELOW%20DREAMS%20TRT:%2072:00|work=Filmmaker Magazine|date=April 22, 2014}}</ref>
|-
| 2015
| ''Kpuchie m'' <ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt6884704/|title=Cover Me}}</ref>
| Prospect 3 Arts biennial
|-
| 2016
| ''Dị ka'' <ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt5593936/?ref_=nm_flmg_dr_6|title=Like|date=March 12, 2016}}</ref>
| Nkenke
|-
| 2017
| ''Naanị'' <ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/video/opinion/100000004798478/alone.html|title=Video: Opinion | Alone|first=Garrett|author=Bradley|work=The New York Times|date=February 14, 2017}}</ref>
| Short Form Jury Award na akụkọ ifo na 2017 Sundance Film Festival; Onye na-asọ mpi Oscar 2017 (ndepụta mkpirisi)
|-
| 2017
| ''Sugar Queen'' <ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt4419214/?ref_=nm_flmg_dr_4|title=Queen Sugar|date=September 6, 2016}}</ref>
| Onye isi otu ihe omume, "Ndụ n'ime oge niile" <ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt5961014/?ref_=nm_flmg_dr_4|title=Live in the All Along|date=October 18, 2017}}</ref>
|-
| 2018
| ''Ụwa na-ama jijiji'' <ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt7982044/?ref_=nm_flmg_dr_3|title=The Earth is Humming}}</ref>
| Mpempe akwụkwọ
|-
| 2019
| ''America'' <ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt6217698/?ref_=nm_flmg_dr_2|title=America|date=January 26, 2019}}</ref>
| Mpempe akwụkwọ akụkọ <ref>{{Cite web|url=http://www.theguardian.com/film/2019/feb/03/the-best-of-sundance-film-festival-2019-souvenir-official-secrets-blinded-by-the-light|title=Souvenirs, secrets and Springsteen: the best of Sundance 2019|date=February 3, 2019|work=the Guardian}}</ref>
|-
| 2019
| ''Mgbe Ha Hụrụ Anyị''
| Onye isi ngalaba nke abụọ, nkeji 4
|-
| 2019
| ''AKA''
| Ntinye vidiyo na 2019 Whitney Biennial <ref name="auto">{{Cite web|url=https://whitney.org/exhibitions/2019-Biennial?section=11|title=Whitney Biennial 2019|work=whitney.org}}</ref>
|-
| 2020
| ''Naomi Osaka''
| Netflix zụtara ya
|-
| 2020
| ''Oge''
| Onye isi kachasị mma maka akwụkwọ akụkọ US na asọmpi na 2020 Sundance Film Festival<br /><br /><br /><br /><nowiki></br></nowiki> Ahọpụtara maka ihe nrite Academy maka njirimara akwụkwọ kacha mma
|}
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* {{IMDb name|3797834/}}
* [https://www.nytimes.com/2017/02/14/opinion/alone.html?_r=0 ''Alone'' at the ''New York Times'']
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
dgzdhwwpwqud9awxolqjyvikyk3e9v3
Igd al-Jalad
0
46187
728872
539730
2026-09-29T09:59:18Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
728872
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Igd al-Jalād''', ( Arabic, a kpọkwara '''Igd Algalad''' na bekee) bụ otu egwu Sudan ama ama. E hiwere ya na 1984, nke nwere ọtụtụ ndị na-abụ abụ na ndị na-egwu egwu ma soro ndị otu ọhụrụ na-arụsi ọrụ ike kemgbe ahụ. Otu a ghọrọ onye a ma ama ma maka egwu egwu ha yana iji egwu ha na ozi ndọrọ ndọrọ ọchịchị ihe atụ, nke ndị Sudanese dere na ndị ọzọ na-ede uri Arab, dị ka [[Mahjoub Sharif]] ma ọ bụ Muhammad Taha Al-Qaddal, "na-enye ndị na-eleghara anya, ndị na-enweghị nsogbu na olu. ndị a hapụrụ.” <ref name=":0">{{Cite web|author=Shammat|first=Lemya|date=2020-07-10|title=The poetry of Sudanese band Iged al-Jalad: 'Offering the starving a bite'|url=https://arablit.org/2020/07/10/the-poetry-of-sudanese-band-iged-al-jalad-offering-the-starving-a-bite/|accessdate=2022-04-20|work=ARABLIT & ARABLIT QUARTERLY|language=en-US}}</ref>
== Ọrụ ==
Aha otu a pụtara "olu jalād beated", nke na-ezo aka n'ụdị akpụkpọ anụ pụrụ iche nke na-esi ísì ụtọ, nke sitere na akpụkpọ mgbada ma ọ bụ nwamba ọhịa nke nwanyị na-alụ ọhụrụ na-eyi n'oge ememe ''girtig'' . <ref>{{Cite web|date=2019-12-10|title=فرقة عقد الجلاد الغنائية.. تدجين الفنون – صحيفة التغيير السودانية, اخبار السودان|url=https://www.altaghyeer.info/ar/2017/11/06/%D9%81%D8%B1%D9%82%D8%A9-%D8%B9%D9%82%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%AC%D9%84%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%BA%D9%86%D8%A7%D8%A6%D9%8A%D8%A9-%D8%AA%D8%AF%D8%AC%D9%8A%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%81%D9%86%D9%88%D9%86/|accessdate=2020-06-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191210061843/https://www.altaghyeer.info/ar/2017/11/06/%D9%81%D8%B1%D9%82%D8%A9-%D8%B9%D9%82%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%AC%D9%84%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%BA%D9%86%D8%A7%D8%A6%D9%8A%D8%A9-%D8%AA%D8%AF%D8%AC%D9%8A%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%81%D9%86%D9%88%D9%86/|archivedate=2019-12-10}}</ref> <ref>See the booklet for the 1995 CD ''Madaris'', published by German label Popular African Music in cooperation with [[Deutsche Welle]].</ref> Na 1984, onye guzobere otu ahụ, onye na-ede egwú na onye na-egwu egwu Osman al-Naou <ref>{{Cite web|title=عثمان النو|url=https://www.discogs.com/artist/3023267-عثمان-النو|accessdate=2020-06-08|work=Discogs|language=en}}</ref> kpọkọtara ọnụ ọgụgụ buru ibu nke ndị na-egwu egwu nwoke na nwanyị na Institute of Music and Drama. Nke a mere ka ndị otu ahụ gụnye ma ngwa ọgbara ọhụrụ yana ndị nwoke na ndị nwanyị na-abụ abụ na otu egwu. N'afọ 1988, otu ahụ pụtara na egwu egwu na TV Sudan nke malitere ewu ewu ya ma n'ụlọ yana ndị Sudan na-ege ntị ná mba ọzọ. N'ụzọ doro anya, ha na-eji abụ ndị a ma ama na egwu ndị ọzọ, na-egosipụtakarị echiche ịhụ mba n'anya ma ọ bụ ozi ndọrọ ndọrọ ọchịchị. Nkatọ ihe atụ a gbasara ọnọdụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị n'oge ọchịchị ndị agha site na 1980s gawa n'ihu mere ka ndị uwe ojii machibido ụfọdụ n'ime ihe nkiri ha ma kpọchie ụfọdụ ndị otu ahụ. <ref name=":0" /> <ref name=":1">{{Cite web|title=Afropop Worldwide {{!}} Ahmad Sikainga on Sudan, A Musical History|url=https://afropop.org/articles/ahmad-sikainga-on-sudan-a-musical-history|accessdate=2021-09-02|work=Afropop Worldwide|language=en}}</ref>
== Ihe ngosi ==
* [https://www.discogs.com/artist/3627227-%D8%B9%D9%82%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D8%AC%D9%84%D8%A7%D8%AF Igd al-Jalad na discogs.com]
* [https://web.archive.org/web/20241205171334/https://www.muziekweb.nl/en/Link/HEX3933/Madaris?AlbumID=HEX3933&lang=en CD ''Madaris''] nwere ihe atụ ụda dị mkpụmkpụ maka ịge ntị n'ịntanetị, 1995
== Njikọ mpụga na vidiyo egwu ==
* [https://www.facebook.com/IgdAlgalad Igd al-Jallad] na Facebook
* [https://www.youtube.com/watch?v=4059n3fe6so&list=RD4059n3fe6so&index=1 Igd al-Jalad na YouTube]
== Ntụaka ==
kemgbe ahụ. Otu a ghọrọ onye a ma ama ma maka egwu egwu ha yana iji egwu ha na ozi ndọrọ ndọrọ ọchịchị ihe atụ, nke ndị{{Reflist}}
fag0kk6ng3beelr4x7kmmlrnikzsxc0
Ebe Ngosi Ihe Mgbe Ochie nke Naijiria nke Oge A
0
46353
728800
541580
2026-09-28T23:10:07Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
728800
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Ụlọ ihe ngosi nka nke dị n'ịntanetị nke ọgbara ọhụrụ nke Naijiria''' bụ atụmatụ na-abụghị nke azụmahịa nke ebumnuche ya bụ ịnye ihe mmụta mmụta dị mfe ịnweta nke nwere ike ịbụ ebe izizi maka ụmụ akwụkwọ, ndị nkuzi na ndị na-anụ ọkụ n'obi nwere mmasị ịmụ banyere nka ọgbara ọhụrụ na nke ugbu a. [[Naijiria|Nigeria]] .Ọ bụ [[Pan-Atlantic University|Mahadum Pan-Atlantic]] dị na [[Lagos]], <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">] [ ''[[wikipedia:Tinye edensibịa|<span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2016)">bụ</span>]]''</sup> ndị nne na nna nke [[Lagos Business School|ụlọ akwụkwọ azụmahịa Lagos]] na-arụ ya.
== Akụkọ ihe mere eme ==
Ụlọ ihe ngosi nka mebere na nkeji nke abụọ nke 2011, ọ bụ ezie na ọrụ mbido amalitelarị. Atumatu a bụ Jess Castellote, onye [[Spain]] na-ese ụkpụrụ ụlọ, ebe Akinyemi Adetunji na-elekọta ụlọ ngosi ihe mgbe ochie. Ọ nwere ala anọ mebere nke ọma na ihe karịrị ọnụ ụlọ iri na abụọ nke gallery, nke ọ bụla ewepụtara maka oge akọwapụtara ma ọ bụ maka ụlọ akwụkwọ enyere.
Ụlọ ihe ngosi nka mebere [[Nigerian National Museum|ụlọ ihe ngosi nka nke Naijiria]] nke mepere na 1957 n'obodo [[Lagos]] . Ọ bụ ezie na National Museum nwere nchịkọta magburu onwe ya nke gụnyere ọrụ sitere na 900-200 BC, ọ nweghị ọrụ nke oge a ; ụlọ ihe ngosi nka mebere na-ejupụta oghere a. <ref>{{Cite web|url=http://www.artnewsworldwide.com/art-knowledge-news/47975-the-pan-african-university-launches-the-virtual-museum-of-modern-nigerian-art.html|work=Art Knowledge News|title=he Pan-African University Launches the Virtual Museum of Modern Nigerian Art|date=13 September 2011|accessdate=2011-12-01}}</ref> Castellote ekwuola na ya nwere olile anya na ụlọ ngosi ihe mgbe ochie ga-enyere ndị na-ese ihe na Naịjirịa ama ama bụ ndị rụpụtara nnukwu ọrụ aka ka a mara ya nke ọma. Ọ na-ekweta na enwere ike ịnwe nsogbu, dị ka ịhụ na izi ezi na izi ezi nke ozi, ma na-akọwa saịtị ahụ dị ka ọrụ na-aga n'ihu nke ga-agbanwe mgbe niile ma melite. <ref>{{Cite web|url=http://234next.com/csp/cms/sites/Next/ArtsandCulture/Art/5739258-147/story.csp|work=[[Next (Nigeria)]]|title=A virtual museum for Nigerian art|author=Obidike Okafor|date=August 20, 2011|accessdate=2011-12-01}}</ref>
Akwụsịrị ụlọ ihe ngosi nka nke ihe ngosi nka nke oge a ka mmeghe nke Yemisi Shyllon Museum of Art (YSMA) nke Mahadum Pan-Atlantic. YSMA na-ezube iwekota oru a n'ime akụrụngwa dijitalụ YSMA nke ihe ngosi nka. Kemgbe mmalite ya na 2011, a na-akwado Virtual Museum na weebụsaịtị Pan-Atlantic University (n'oge ahụ ka a na-akpọ Pan-African University). <ref>{{Cite web|title=Yemisi Shyllon Museum of Art|url=https://museum.pau.edu.ng/about|accessdate=2023-08-01|work=museum.pau.edu.ng|archivedate=2023-10-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231003002717/https://www.museum.pau.edu.ng/about}}</ref> Mahadum Pan-Atlantic na-enwekarị ekele maka nka ma nọgide na-eme omume nke ime nka ka ọ dịrị ndụ n'ime mahadum. N'ihi mmasị a, PAU anọworị na-achịkọta ọrụ nka site n'aka ndị na-ese ihe n'oge a nke Naijiria na-eduga na mkpa mahadum ahụ nwee ụlọ ngosi ihe nka nke ya. Mahadum Pan-Atlantic nwere ike wuo ụlọ ngosi nka nka mahadum mbụ na Nigeria maka nkwado nke [[Yemisi Adedoyin Shyllon|Prince Yemisi Shyllon]] .
== Nchịkọta ==
Ebe nrụọrụ weebụ na-emekọrịta ihe na-egosi ihe dị ka ọrụ 800 sitere na ndị na-ese ihe dị iche iche, gụnyere ndị ọsụ ụzọ Nigeria dị ka [[Aina Onabolu]] na [[Bruce Onobrakpeya]], na ndị na-ese ihe dị ka Richardson Ovbiebo na Babalola Lawson.
A na-ejide ụfọdụ n'ime ihe ndị ahụ na mkpokọta nzuzo ma na-egosipụta ọha na eze na nke mbụ. <ref>{{Cite web|url=http://www.voice-online.co.uk/article/nigerian-art-goes-live-web|work=[[The Voice (British newspaper)|The Voice]]|title=Nigerian Art Goes Live On The Web|first=Hazelann|author=Williams|date=5 September 2011|accessdate=2011-12-01|archivedate=2011-12-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111215214742/http://voice-online.co.uk/article/nigerian-art-goes-live-web}}</ref>
== Nhazi ==
Akụkụ nke webụsaịtị ahụ yiri ụlọ ma na-egosipụta ya na ụlọ akwụkwọ nkà na ụdị dị iche iche na Nigeria, ewezuga ọnụ ụlọ ole na ole raara nye ndị nna ukwu dịka Ben Enwinwu na [[Bruce Onobrakpeya]], onye na-ebipụta akwụkwọ octogenarian. Egosiri na ụlọ ihe ngosi nka mebere ihe dị ka ndị nka 80, ndị ekesara na-enweghị usoro n'etiti ọnụ ụlọ. Ndepụta a bụ ihe gbasara onwe ya, n'agbanyeghị na ama ama na mmetụta na nka Naijiria nke oge a bụ ihe atụ ejiri n'ọrụ na nhọrọ ahụ. Ụlọ ihe ngosi nka malitere obere, mana na-ezube iwulite n'ime otu akụrụngwa nkuzi kachasị elu na nka Naijiria. Ụlọ ihe ngosi nka nke mebere ga-enyere aka ịgbasa ma gbakwunye na ahụ nke ihe ọmụma dị ugbu a na nka nke oge a na Nigeria. A na-agbasa ihe osise dị n'ịntanetị iji nabata isiokwu niile, ụdị na ụdị ọrụ (eserese, ihe ọkpụkpụ, ịhụ ihe onwunwe n'anya, wdg) na-elekwasị anya ugbu a na eserese na ọkpụkpụ. Ụlọ ihe ngosi ihe mgbe ochie na-arụkọ ọrụ na ndị na-ese ihe na ndị na-anakọta ndị Nigeria iji kwado ọrụ ndị a. Maka nchedo ikike ndị nka na ndị nnakọta, mmeputakwa/nnọchite anya ihe osise niile na-achọpụta onye na-ese ihe kere ha yana nnakọta ọrụ ndị ahụ; Ọzọkwa, a na-emepụtagharị ihe osise ndị a na mkpebi dị ala (72dpi) iji mee ka ha ghara iji azụmaahịa. Arịrịọ nkwenye zuru oke na ikike tupu egosipụtara ọrụ. Weebụsaịtị ahụ na-enyekwa njikọ mpụga na akụkọ, akwụkwọ akụkọ, akwụkwọ akụkọ, ma ọ bụ ngalaba ndị ọzọ na-enye ozi agbakwunyere na isiokwu ma ọ bụ nka; nke a na-enyere ndị ọrụ aka inweta ihe ọmụma gbara gburugburu.
== Hụkwa ==
* Ụlọ ngosi ihe mgbe ochie
* [[National Gallery of Modern Art, Lagos]]
* Omenala Naijiria
* [https://web.archive.org/web/20220910221056/https://museum.pau.edu.ng/ Yemisi Shyllon Museum of Art]
* https://web.archive.org/web/20220814212230/https://museum.pau.edu.ng/explore/virtual-tour
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
51smyg82eac0rig1qw12f9s9nr7vymw
Carl Robert Pope
0
46582
728574
171426
2026-09-28T16:01:28Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
728574
wikitext
text/x-wiki
Carl Robert Pope, Jr. bụ onye na-ese ihe, na-arụ ọrụ n'ụzọ bụ isi na foto foto na vidiyo . ozi ya na-ekwu okwu okwu na America, kpọmkwem ọnọdụ nke ndị America America. O mewokwa ihe ndị ọrụ nke na-ekwu maka ọrịa AIDS na nsogbu nsogbu na eze na ndị soja ndị ọzọ na US.
"Anyị na-aghọta foto site na mgbasa ozi na site na foto foto, mana ụzọ kachasị ngwa ngwa na nke kachasị mma bụ ụzọ ndị mmadụ si ese foto nke ndị ha hụrụ n'anya. " <ref>{{Cite web|url=https://www.photoquotes.com/showquotes.aspx?id=635&name=Pope,%20Jr.,Carl|title=Photography Quotes by Carl Robert Pope, Jr.|work=www.photoquotes.com|accessdate=2019-03-23}}</ref>
<ref>{{Cite web|url=http://archive.artsmia.org/get-the-picture/pope/|title=Get The Picture: Pope|work=archive.artsmia.org|accessdate=2019-03-23}}</ref>"M na-emeso ndị ihe ihe ọ lụba n'ihi na ihe m eche ihe m na-agbapụ, naanị ihe m na-eme bụ ihe m na-ahụ. Ekpebila m n'obi ụfọdụ ihe m nwere ike na ihe. m na-atụ anya ime mgbe ahụ, mgbe m na-ahụ na-agbapụ, akwụkwọla m onwe m maka ihe m nwere ike na ya, ma m na-ahapụ onwe m ka m mee lee ihe na-eme mgbe e ezi , m na-eche ihe ọ bụ na m ka ebe na foto na foto."
<ref name="nashvillescene.com">{{Cite web|url=https://www.nashvillescene.com/arts-culture/visual-art/article/21046839/carl-pope-brings-his-message-of-personal-and-authentic-art-to-nashville|title=Carl Pope Brings His Message of 'Personal and Authentic' Art to Nashville|work=Nashville Scene|language=en|accessdate=2019-03-23}}</ref> "Ọ abụ abụ ihe were," ka ọ na- ngosi, "ga-akwado anyị n'ụdị a na-ama nke anyị na-aga ihu. Ọ ga-abụ ikike anyị ime nhọrọ ga-enye anyị ezigbo nkwụsi ike. na ogologo oge na evolushọn anyị dị ka mmadụ n'oge a n'ihe mere eme."
== Ndụ onwe onye ==
Papa Pope na 1961 na Indianapolis, Indiana,. [1] O nwere nwanne ejima aha ya bụ Karen.
Pope Francis nzere bachelọ nke Arts na Cinema na Foto site na Mahadum Southern Illinois .
== ihe ngosi ==
[[Usòrò:Fisher_Price_Perfect_Shot_(2167043015).jpg|áká_ịkẹngạ|thumb| Igwefoto egwuregwu egwuregwu ọnụ egwuregwu azụ]]
Igwefoto egwuregwu bụ ọrụ malitere na 1982. Ọ pụtara ịse foto obodo ndị ojii na Carbondale, Illinois . O ji egwuregwu ihe egwuregwu egwuregwu eme ihe n'ihi na ọ na-eyi ndị ọ na-achị egwu egwu. Foto ndị nwere ihe eji eme ụlọ, nke ejiri ejiji. Ha na-egosi ndụ ogbenye na obodo ndị isi ojii na Carbondale. [1] Foto ndị a bụ akara ọcha gelatin nwere agba<ref name="amica">{{Cite web|title=The AMICA Library|url=http://www.davidrumsey.com/amica/amico7104687-101630.html|work=David Rumsey}}</ref>
Na 1999, Pope nwere ihe ngosi na Hartford, Connecticut ikiri Palimpsest . [1] N'ime mgbasa vidiyo a, "Pope na-etinye ahụ ya na ns ahụ ya dị ka nsogbu echiche ndị nke mmadụ mgbasa, okike na ike n'ime ese ya niile". Ihe ngosi ahụ nwere vidiyo n'elu akara, nke nwanne ya ekere ejima, bụ Karen dere ihe odide odide. Vidio ahụhụ na a na-agbanwe ozu Pope n'ụzọ iji gosi ka e si dị ka ihe dị mkpa kama ịbụ nke elu. Ahụ dị mkpa maka ọrụ ahụ. N'ezie, n'ụdị ikpeazụ nke vidiyo ahụ, Pope nwere abụ nwanne ya dere egbugbu n'ahụ ya dum. <ref name="Palimpsest">{{Cite web|title=Carl Pope Jr./Matrix 138|url=http://www.thewadsworth.org/wp-content/uploads/2011/06/Matrix-138.pdf|publisher=Wadsworth Atheneum}}</ref>
Na 2000, Pope mepụtara usoro mbipụta aha ya bụ ''Untitled'' . Mbipụta ndị a nwere nkwuputa okwu ndị na-enweghị njikọ. Otu na-agụ, "Ọdachi ka oge na-aga hà na-atọ ọchị!" <ref name="artnet">{{Cite web|url=http://www.artnet.com/artists/carl-robert-pope-jr/untitled-4-works-NIc9RWaee70305ULHHpVwA2|title=Past Auction. Carl Robert Pope Jr. (born 1961)|work=Artnet}}</ref>
== Ihe osise ==
* ''Ọrụ ọkọlọtọ New Georgia State'' na 1994 <ref name="Palimpsest"/>
* ''Ụmụ nwoke na ụmụ nwanyị'' na 1990 <ref name="aavad">{{Cite web|url=http://aavad.com/artistbibliog.cfm?id=1204|title=Pope, Carl Robert, Jr. (b. Indianapolis, IN, 1961; active Saratoga, CA, 2006)|work=AAVAD - African American Visual Artists Database|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304065922/http://aavad.com/artistbibliog.cfm?id=1204|archivedate=March 4, 2016}}</ref>
* ''Catharsis: Nnyocha afọ iri'' na 1991 <ref name="aavad" />
* ''Ụfọdụ n'ime ihe kacha ewu ewu na ngalaba ndị uwe ojii New York'' na 1994 <ref name="Palimpsest" />
* ''Ọchịchọ nzuzo, nrọ amaghị ihe ọ bụla, na ekpere… mezuru'' bụ akwụkwọ ọhaneze enyere na 1996. Ọ nwere slabs 17 nke brownstone, nke a kanyere na nkwubi okwu nke Hartford, onye ntorobịa Connecticut nwụrụ n'ihi ime ihe ike ụlọ ma ọ bụ otu, iji ọgwụ ọjọọ eme ihe, ma ọ bụ AIDS. <ref name="Silent">{{Cite web|url=http://www.hopeoutloud.org/flyers/SilentWishesDescription.pdf|title=Silent Wishes, Unconscious Dreams and Prayers...Fulfilled|author=Wartland|first=Aaron|work=Hope Out Loud}}</ref>
* ''Ikuku ọjọọ na-esi ísì nke Roses'' na 2006, <ref name="aavad" /> Mahadum steeti Tennessee na 2010, <ref>{{Cite web|url=https://www.nashvillescene.com/arts-culture/article/13018999/aisha-cousins-and-carl-pope-at-tsu|title=Aisha Cousins and Carl Pope at TSU|work=Nashville Scene|language=en|accessdate=2019-03-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20190323193747/https://www.nashvillescene.com/arts-culture/article/13018999/aisha-cousins-and-carl-pope-at-tsu|archive-date=2019-03-23|url-status=dead}}</ref> Cleveland Institute of Art na 2018 <ref>{{Cite web|url=http://www.clevelandart.org/exhibitions/who-ru2-day-mass-media-and-fine-art-print|title=Who RU2 Day: Mass Media and the Fine Art Print|author=kmagerkurth|date=2018-07-25|work=Cleveland Museum of Art|language=en|accessdate=2019-03-23}}</ref>
* Dozie dị ka echiche: Echiche onye na-ede uri na 2017, <ref>{{Cite web|url=https://vimeo.com/194599955|title=Carl Pope: Mari Evans|date=2017-01-02|work=Big Car|language=en-US|accessdate=2019-03-23}}</ref> N'ịbụ nke dị na nnukwu oghere gallery Tube Factory, ihe ngosi ahụ bụ ọrụ nkwado n'etiti Mari Evans, Carl Pope na Shauta Marsh. Ọ nwere mpempe nrụnye nke onye omenkà Carl Pope nyere nke metụtara foto Evans, uri na akwụkwọ edemede, "Clarity as Concept: A Poet's Perspective." <ref>{{Cite web|url=https://www.bigcar.org/project/carl-popemari-evans/|title=Carl Pope: Mari Evans|date=2017-01-02|work=Big Car|language=en-US|accessdate=2019-03-23}}</ref>
* Nashville Visionaries na 2019 na Tennessee State University <ref name="nashvillescene.com"/>
== Ihe nrite ==
Ihe nka (2015) <ref>{{Cite web|url=https://artmattersfoundation.org/grantees/carl-pope-1|title=Art Matters Foundation|work=Art Matters Foundation|language=en|accessdate=2019-03-23|archivedate=2019-03-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190323195438/https://artmattersfoundation.org/grantees/carl-pope-1}}</ref>
== Nchịkọta ahọpụtara ==
* Ụlọ ọrụ nka nke Minneapolis, <ref>[https://collections.artsmia.org/search/%22Carl%20Robert%20Pope%22 Carl Robert Pope in the Minneapolis Institute of Art]</ref> Minneapolis, MN
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
qmt49k2voqltjhg6icwnz9yb1j7uohn
George Sully
0
46771
728835
721394
2026-09-29T06:07:34Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
728835
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''George Sully''' bụ onye na-emepụta ejiji na Canada . Ọ bụ onye okike nke Black Designers of Canada database, ngalaba-nchoputa nke ụdị ejiji Sully Wong, House of Hayla, na onye nchoputa nke Sully & Son Company. <ref name="Kit Index">{{Cite web|author=The Kit|date=2020-06-09|title=George Sully On Making an Index of Black Designers in Canada|url=https://thekit.ca/style/black-designers-canada-george-sully/|accessdate=2020-10-23|work=The Kit|language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Designer & Founder -Black Designers of Canada|url=https://wear.fashiontakesaction.com/speaker/george-sully/|work=www.wear.fashiontakesaction.com/|accessdate=2024-06-04|archivedate=2024-06-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240604082148/https://wear.fashiontakesaction.com/speaker/george-sully/}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Events|url=https://www.fgitoronto.org/events|accessdate=2021-03-10|work=FGI Toronto {{!}} Celebrating Toronto Fashion|language=en-US|archivedate=2020-03-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200325161320/https://www.fgitoronto.org/events}}</ref>
== Ndụ mbido ==
A mụrụ Sully na Ottawa, Ontario, wee gaa ụlọ akwụkwọ sekọndrị Notre Dame . <ref name="OttCit">{{Cite web|author=Wilson|first=Janet|date=2014-08-25|title=Sully Wong get their kicks from designing uber cool sneakers|url=https://ottawacitizen.com/life/fashion-beauty/sully-wong-get-their-kicks-from-designing-uber-cool-sneakers|accessdate=2020-10-24|work=Ottawa Citizen|language=en-CA}}</ref>
== Ọrụ ==
Sully malitere ọrụ ya dị ka onye na-ese ihe na onye na-emepụta egwu. E mechara gbanwee site na egwu gaa na ejiji. <ref name="FashMag">{{Cite web|author=Parker|first=Odessa Paloma|date=2020-06-09|title=George Sully is Creating an Index of Black Canadian Designers|url=https://fashionmagazine.com/style/black-canadian-designer-index-george-sully/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200817104033/https://fashionmagazine.com/style/black-canadian-designer-index-george-sully/|archivedate=2020-08-17|accessdate=2020-10-23|work=Fashion Magazine}}</ref> Ọ mepụtara Limb Apparel nke gosipụtara uwe okporo ámá wee kwaga Toronto n'ime afọ 20 ya ịchụso ọrụ ejiji. <ref name="OttCit"/>
Sully weputara Sully Wong, ya na Henry Wong. Ndị guzobere abụọ ahụ kewara ọrụ na Sully lekwasịrị anya na eserese na ire ngwaahịa. <ref>{{Cite web|author=Halbert|first=Mosha Lundstrom|date=2017-04-26|title=How One Indie Sneaker Brand From Toronto Became a Fashion Insider Favorite|url=https://footwearnews.com/2017/fashion/sneakers/sully-wong-indie-sneaker-brand-toronto-343309/|accessdate=2020-10-09|work=Footwear News|language=en-US|archivedate=April 13, 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190413143855/https://footwearnews.com/2017/fashion/sneakers/sully-wong-indie-sneaker-brand-toronto-343309/}}</ref> N'afọ 2013, Sully Wong butere ahịrị ndị na-agba ọsọ akpụkpọ ụkwụ ọzara na onye mmebe Karim Rashid na Ihe ngosi Azụmahịa Ime Anwansi na Las Vegas. <ref name="DesignMilk">{{Cite web|author=Han|first=Gregory|date=2014-04-28|title=Karim Rashid For Sully Wong Limited Edition Collection|url=https://design-milk.com/karim-rashid-sully-wong-limited-edition-desert-boots-collection/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170714060056/http://design-milk.com/karim-rashid-sully-wong-limited-edition-desert-boots-collection/|archivedate=2017-07-14|accessdate=2020-10-24|work=Design Milk|language=en}}</ref> Sully kwuru na mmekorita a kpughere atụmatụ ha nye ndị ama ama na ndị na-ege ntị mba ụwa. <ref name="OttCit"/> Ewebatara otu n'ime atụmatụ ndị a na mkpokọta na-adịgide adịgide nke Bata Shoe Museum . <ref name="DesignMilk" /> Sully Wong so ụmụ akwụkwọ mentees na Central Toronto Academy na 2016 mepụta Wolf Sneaker dịka akụkụ nke ahịrị akwa "6ixess". <ref>{{Cite news|title=High school students might have designed Toronto's hottest new sneaker|language=en-US|work=CBC|url=https://www.cbc.ca/news/canada/toronto/programs/metromorning/central-toronto-academy-clothing-line-1.3834722|accessdate=2020-10-09}}</ref> <ref>{{Cite web|author=Caton|first=Hilary|date=2016-11-04|title=Central Toronto Academy students design sneaker sold at Gotstyle|url=https://www.toronto.com/news-story/6947580-central-toronto-academy-students-design-sneaker-sold-at-gotstyle/|accessdate=2020-10-09|work=Toronto.com|language=en-CA|archive-url=https://web.archive.org/web/20201010205352/https://www.toronto.com/news-story/6947580-central-toronto-academy-students-design-sneaker-sold-at-gotstyle/|archive-date=2020-10-10|url-status=dead}}</ref> Akpụkpọ ụkwụ Winter Kicks, akụkụ ọzọ dị na mkpokọta nke Sully haziri ya na ụmụ akwụkwọ, abanyela na Bata Shoe Museum na 2019. <ref>{{Cite web|title=WATCH — Students design a museum-worthy shoe|url=https://www.cbc.ca/kidsnews/post/watch-these-students-designed-a-museum-worthy-shoe|accessdate=2020-10-09|work=Kids News|language=en|archivedate=October 10, 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201010205352/https://www.cbc.ca/kidsnews/post/watch-these-students-designed-a-museum-worthy-shoe}}</ref>
Na 2018, Sully weputara Ụlọ Hayla na Hayla Amini na-egosipụta akpụkpọ ụkwụ monochromatic stiletto sitere na Pantone Color Institute hues. Ikiri ụkwụ bụ anụ anaghị eri anụ na PETA kwadoro ya. <ref name="Kit Index" /> Ọ bụkwa onye mere akpụkpọ ụkwụ Starfleet edo na ''Star Trek: Discovery'' . <ref name="Kit Index"/>
Na 2020, Sully weputara Sully & Son Company akara njem na ngwa ngwa. Njikọ mbụ ya bụ LG Electronics Canada iji mepụta akpa azụ azụ omenala n'ememe mmalite ekwentị VELVET LG ha. <ref name="Among Men">{{Cite web|author=Dare|first=Christian|date=2020-09-24|title=LG Partners With Canadian Designers On Fashion Forward Time Capsule Collection|url=https://www.amongmen.com/style-grooming/mens-fashion/lg-partners-with-canadian-designers-on-fashion-forward-time-capsule-collection/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201010205430/https://www.amongmen.com/style-grooming/mens-fashion/lg-partners-with-canadian-designers-on-fashion-forward-time-capsule-collection/|archivedate=2020-10-10|accessdate=2020-10-24|work=AmongMen|language=en-US}}</ref> Na 2020, Sully nwetara ihe nrite nke Fashion International Group Visionary Award.
Na 2021, TD Bank bidoro mkpọsa TD ekele ya kwa afọ, na-aghọta ma na-enye George Sully onyinye ekele ahaziri ahazi iji kwado mbọ mbọ obodo ya n'ịmepụta ndị okike ojii nke Canada. <ref>{{Cite news|title=#TDThanksYou: TD recognizes customers who are spreading positivity across Canada|url=https://stories.td.com/ca/en/news/2021-09-27-23tdthanksyou-3a-td-recognizes-customers-who-are-spreading-posi|accessdate=22 October 2021|work=stories.td.com|language=en-CA|archive-date=2021-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20211022143833/https://stories.td.com/ca/en/news/2021-09-27-23tdthanksyou-3a-td-recognizes-customers-who-are-spreading-posi|url-status=dead}}</ref> Mgbe e mesịrị n'afọ, George Sully gbara aka na CRAVE Network Documentary style style a na-akpọ Creative Soles, ebe e nyere ya na ndị ọrụ ibe ya ọrụ ịmepụta sneaker omenala maka onye na-elekọta telivishọn Tyrone Edwards. <ref>{{Cite news|title=Creative Soles powered by Dell XPS|url=https://www.crave.ca/en/tv-shows/creative-soles-powered-by-dell-xps|accessdate=22 October 2021|work=crave|language=en}}</ref>
Na 2022 George nwetara nzere nzere nsọpụrụ site n'aka George Brown College, nzere bachelọ nsọpụrụ na Brand Design. <ref>{{Cite web|date=2022-06-07|title=7 extraordinary industry & community leaders receiving honorary credentials at convocation|url=https://www.georgebrown.ca/news/2022/7-extraordinary-industry-community-leaders-receiving-honorary-credentials-at-convocation|accessdate=2022-06-12|work=George Brown College|language=en|archivedate=2022-06-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220615155249/https://www.georgebrown.ca/news/2022/7-extraordinary-industry-community-leaders-receiving-honorary-credentials-at-convocation}}</ref>
N'afọ 2022, agbakwunyere George sully n'ememme ahụ dị elu, nnukwu obodo Canada na-edu yana mmemme nka na nka dị ka onye na-ekwu okwu n'akụkụ, Venus Williams, Andre DeGrasse na Micheal Romannow. <ref>{{Cite web|date=2022-07-05|title=Andre De Grasse, Michele Romanow, George Sully added as Elevate Festival speakers|url=https://betakit.com/andre-de-grasse-michele-romanow-george-sully-added-as-elevate-festival-speakers/|accessdate=2022-10-29|language=en-CA}}</ref> N'otu afọ ahụ, ndị Canada Art & Ejiji Awards (CAFA) kwanyere George Sully ugwu site na onyinye mgbanwe mgbanwe mgbanwe emere iji sọpụrụ ndị butere ụzọ mgbanwe na-aga n'ihu n'ime ụlọ ọrụ ejiji. <ref>{{Cite web|title=George Sully – 2022 Change Maker Award {{!}} CAFA|url=https://www.cafawards.ca/2022-change-maker-award-george-sully/|accessdate=2022-10-29|language=en-US|archivedate=2023-02-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230205071013/https://www.cafawards.ca/2022-change-maker-award-george-sully/}}</ref>
== Ndị na-emepụta ojii nke Canada ==
N'afọ 2020, Sully weputara ikpo okwu dị n'ịntanetị ndị na-emepụta ojii nke Canada iji kwalite ụdị dị iche iche na ụlọ ọrụ ejiji na ịkwalite ndị na-ese ojii na Canada. <ref>{{Cite web|date=2020-06-08|title=Shoe designer George Sully forms platform to celebrate black Canadian artists|url=https://www.thestar.com/business/2020/06/08/shoe-designer-george-sully-forms-platform-to-celebrate-black-canadian-artists.html|accessdate=2020-10-09|work=thestar.com|language=en|archivedate=June 18, 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200618043328/https://www.thestar.com/business/2020/06/08/shoe-designer-george-sully-forms-platform-to-celebrate-black-canadian-artists.html}}</ref> <ref name="Essence">{{Cite web|author=Stewart|first=Jamila|date=2020-07-02|title=A Look Inside The Black Designers Of Canada Initiative|url=https://www.essence.com/fashion/black-designers-of-canada-digital-index/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200914180627/https://www.essence.com/fashion/black-designers-of-canada-digital-index/|archivedate=2020-09-14|accessdate=2020-10-24|work=Essence|language=en-US}}</ref> Weebụsaịtị ahụ na-anakọta ọdịnaya site na nhọpụta onwe ya na nke ndị ọgbọ na mgbasa ozi mmekọrịta yana site na webụsaịtị ya. <ref name="Kit Index"/> N'afọ 2021, ọ malitere The Black Designers of Canada Award of Excellence iji mata ndị na-emepụta ojii na mmezu ha. <ref>{{Cite web|date=2021-02-16|title=This new award will recognize 100 Black Canadian designers|url=https://www.thestar.com/life/fashion_style/2021/02/16/this-new-award-will-recognize-100-black-canadian-designers.html|accessdate=2021-03-10|work=thestar.com|language=en}}</ref> <ref>{{Cite web|author=Canada|first=STYLE|date=2021-02-11|title=Breaking: 100 Black Canadian Designers Will Soon Be Honoured With An Award of Excellence|url=https://style.ca/black-designers-award/|accessdate=2021-03-10|work=STYLE Canada|language=en-US}}</ref>
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* Official website
{{DEFAULTSORT:Sully, George}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
[[Òtù:Pages with unreviewed translations]]
lky1xkas73t5m827fpw0ptd8t2y7xw0
David Geiser
0
49037
728723
173996
2026-09-28T20:33:56Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
728723
wikitext
text/x-wiki
David Geiser (June 28, 1947 - Ọktoba 14, 2020) bụ onye America na-ese ihe na onye okike nke ọtụtụ comix n'okpuru ala .
== Ndụ na ọrụ ==
David Geiser bụ onye na-ese ihe osise, a njikọ na Rochester, New York na 1947. Ọ akwụkwọ akwụkwọ na Mahadum Vermont na Art Students League . N'afọ 1969, ọ na-arịpụta na Mahadum Yale, adiga kama gaa San Francisco wee malite ịbịaru ihe nkiri n'okpuruala, ebe ọ na-eme enyi ndị ọzọ na-atọ ọchị n'okpuruala dịka S. Clay Wilson na San Francisco Comic Book Company nchoputa Gray Arlington wee mikpuo onwe ya n'ihe atụ. [1] Geiser kere ọtụtụ utu aha na-atọ n'okpuru ala n'afọ 1970, ime Saloon, Demented Pervert, Clowns, Uncle Sham, DTs, Pain, Sloppy Sekọnd na Edge City. Akọọgụ akara ndị e sitere na 1,000 ruo ihe dị ka 10,000.
Geiser na San Francisco na 1976 wee nwee afọ abụọ na Paris, ebe ọ akwụkwọ akwụkwọ na Ecole des Beaux-Arts . Ọ la dị iche na United States na 1979, biri na SoHo, New York na ọhụrụ 1980s. N'oge ahụ, Geiser mmetụta uche na ike na-ezoga n'ime ozi okwu pụtara. Akwa akwa ya na- ụkwụ aka ma dị omimi, na- ọtụtụ shellac, pitch, tar, eriri na osisi a kpọkọrọ akpụkọ .
Geiser mụrụ onye na-eme ihe nkiri Mercedes Ruehl . Na 2001 ha kwagara East Hampton ebe ha na nwa ha nwoke, Jake biri. Otu nwa nwoke sitere n'alụmdi na ike gara aga, Cameron Geiser, bi na Montara, California . [1] Ha mara ụlọ Hampton ha n'ahịa na 2017; N'otu afụ ahụ Ruehl kwuru na ha hụkwuo ọnụ, mana ha ka nọ nso. <ref>{{Cite web|url=https://nypost.com/2017/11/02/meet-the-most-unloved-woman-in-new-york/|title=Meet the 'most unloved woman in New York'|date=2 November 2017}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.27east.com/real-estate-news/mercedes-ruehl-and-david-geiser-unload-east-hampton-home-1403832/|title=Mercedes Ruehl and David Geiser Unload East Hampton Home|date=28 March 2017|access-date=18 June 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240720183258/https://www.27east.com/real-estate-news/mercedes-ruehl-and-david-geiser-unload-east-hampton-home-1403832/|archive-date=20 July 2024|url-status=dead}}</ref>
David Geiser nwụrụ na mberede n'ihi ọrịa obi n'ụra ya n'ụlọ na Ọktoba 14, 2020, mgbe ọ dị afọ 73.
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* [http://www.geiser.net/davidgeiser Ihe osise David Geiser na-egosi akụkọ ihe mere eme]
* [http://www.geiser.net/davidgeiser/comics.html David Geiser ihe nkiri]
* [http://www.geiser.net/davidgeiser/essay_detritus.html Nyochaa Robert C. Morgan]
* [http://lambiek.net/artists/g/geiser_david.htm Ndepụta Geiser] na Lambiek .net
hja5ga196sxvkktzlhs27h2xukpdy16
Suvendu Adhikari
0
51057
728819
723818
2026-09-29T04:15:39Z
CommonsDelinker
87
Removing [[:c:File:Signature_of_Suvendu_Adhikari_(English).png|Signature_of_Suvendu_Adhikari_(English).png]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Krd|Krd]] because: No license since 21 September 2026.
728819
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder|children=16 May 2009}}
Suvendu Adhikari (amụrụ 15 Disemba 1970) [1] bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị India sitere na Bharatiya Janata Party onye bụ onye ndu ugbu a nke mmegide na West Bengal Legislative Assembly kemgbe 2021 na onye otu West Bengal omebe iwu omebe iwu sitere na Nandigram Assembly constituency kemgbe 2021. sitere na Contai South (mpaghara Vidhan Sabha) site na 2006 ruo 2009<ref name="HT_1">{{Cite news|author=Manral|first=Karan|title=Mamata Banerjee challenges Suvendu Adhikari's Nandigram win in Calcutta High Court|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/mamata-banerjee-challenges-suvendu-adhikari-s-nandigram-win-in-calcutta-hc-101623948924307.html|accessdate=29 May 2022|work=Hindustan Times|date=17 June 2021|language=en}}</ref>
Ọ rụrụ ọrụ mbụ dị ka onye minista ụgbọ njem site na 2016 ruo 2020, mmiri mmiri na mmiri sitere na 2018 ruo 2020 na Gọọmenti West Bengal. Ọ bụkwa onye otu Lok Sabha sitere na Tamluk site na 2009 ruo 2016 na onye isi oche nke Jute Corporation of India site na 2020 ruo 2021. Ọ bụbu onye otu Trinamool Congress site na 1998 ruo 2020 na Indian National Congress site na 1995 ruo 1998. bụ nwa Sisir Adhikari, onye omeiwu na onye bụbu Mịnịsta na-ahụ maka mmepe ime obodo na gọọmentị Manmohan Singh..<ref>{{Cite news|author=Bhattacharya|first=Ravik|title=Had no work, say former TMC ministers in UPA govt|url=https://www.hindustantimes.com/kolkata/had-no-work-say-former-tmc-ministers-in-upa-govt/story-u42OCyo4PuSXfNtPwjP3hO.html|accessdate=29 May 2022|work=Hindustan Times|date=23 September 2012}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://westbengalelectionresult.com/suvendu-adhikari-profilecontact-blogs-news-address/469|title=Suvendu Adhikari -Profile|accessdate=20 June 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101029035522/http://westbengalelectionresult.com/suvendu-adhikari-profilecontact-blogs-news-address/469|archivedate=29 October 2010}}</ref><ref>{{Cite web|title=Election Commission of India|url=https://results.eci.gov.in/Result2021/ConstituencywiseS25210.htm?ac=210|accessdate=2 May 2021|work=results.eci.gov.in|archivedate=3 May 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210503202328/https://results.eci.gov.in/Result2021/ConstituencywiseS25210.htm?ac=210}}</ref><ref>{{Cite web|title=Nandigram Election Result 2021 LIVE: Nandigram MLA Election Result & Vote Share - Oneindia|url=https://www.oneindia.com/nandigram-assembly-elections-wb-210/|accessdate=29 May 2022|work=OneIndia|archivedate=27 June 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210627210242/https://www.oneindia.com/nandigram-assembly-elections-wb-210/}}</ref><ref>{{Cite news|title=Nandigram Assembly Election Results 2021 LIVE - Nandigram Vidhan Sabha Election Results|url=https://www.timesnownews.com/elections/nandigram-west-bengal-election-result-2021|work=Times Now|accessdate=29 May 2022|archive-date=12 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210612225129/https://www.timesnownews.com/elections/nandigram-west-bengal-election-result-2021|url-status=dead}}</ref>
== Mbido ndụ na agụmakwụkwọ ==
A mụrụ Adhikari na 15 Disemba 1970 nye Sisir Adhikari na Gayatri Adhikari na Karkuli na mpaghara Purba Medinipur na West Bengal. Sisir Adhikari bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị, na onye bụbu onye isi ala na ozi nke abụọ Manmohan Singh wee họpụta ya na Lok Sabha site na mpaghara Kanthi na 2019.[8][9] Adhikari alụbeghị di.<ref>{{Cite news|title=ভাইরা বিয়ে করলেও অকৃতদার তিনি, জানুন কেমন শুভেন্দুর সংসার|url=https://bangla.aajtak.in/elections/west-bengal-assembly-elections/story/former-wb-minister-suvendu-adhikary-explained-why-he-unmarried-255166-2020-12-16|accessdate=28 May 2023|work=Aaj Tak বাংলা|date=16 December 2020|language=bn}}</ref>
Otu n'ime ụmụnne Suvendu, Soumendu, bụ onyeisi oche nke ụlọ ọrụ ime obodo. <ref name="AN">{{Cite web|title=Nandigram: Trinamool's stronghold, one family's stranglehold|url=https://newsable.asianetnews.com/india/judge-loya-death-supreme-court-dismisses-probe-into-the-death-p7fdmb|publisher=Asia Net News|accessdate=27 April 2019}}</ref> Dibyendu Adhikari, onye a họpụtara na Lok Sabha na 2019 site na mpaghara Tamluk, bụkwa nwanne ya nwoke.
Adhikari nwetara nzere Master of Arts na Netaji Subhas Open University. <ref name="LS">{{Cite web|title=Suvendu Adhikari|url=https://loksabhaph.nic.in/Members/MemberBioprofile.aspx?mpsno=4501&lastls=16|publisher=Lok Sabha|accessdate=22 September 2022}}</ref>
== Ọrụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị mbụ ==
A họpụtara Adhikari na mbụ dị ka onye kansụl site na Indian National Congress na Adaver Municipality na 1995.<ref>{{Cite news|title=The importance of being Suvendu Adhikari: Why the TMC strongman is miffed with the party leadership|url=https://www.timesnownews.com/india/article/the-importance-of-being-suvendu-adhikari-why-the-tmc-strongman-is-miffed-with-the-party-leadership/684054|accessdate=17 December 2020|work=Times Now|date=19 November 2020}}</ref> N'afọ 2006, a họpụtara Adhikari ka ọ bụrụ onye omeiwu nke West Bengal site na mpaghara Ada Dakshin. Ọ ghọkwara onye isi oche nke obodo Ada n'otu afọ ahụ. <ref name="LS"/>
Na 2007, Adhikari butere ngagharị iweta ala na Nandigram. Ọ duru kọmitii Bhumi Uchhed Pratirodh. Gọọmentị Left Front na-achị na West Bengal mere atụmatụ inweta ala 10,000 n'ime obodo iji guzobe mpaghara akụ na ụba pụrụ iche.[12][13][14] Usoro a mere ka Mamata Banerjee banye na ndọrọ ndọrọ ọchịchị etiti nke Bengali.[14] CID steeti boro ebubo na Adhikari enyela ndị Maoist ngwa agha ka ha bute ngagharị iwe megide gọọmentị steeti ahụ.
Mgbe Adhikari nwere ihe ịga nke ọma na Nandigram, Banerjee mere ya onye na-ekiri (na-ahụ maka) nke Jangal Mahal ya bụ Paschim Medinipur, Purulia na Bankura. O nwere ihe ịga nke ọma n'ịgbasawanye isi pati ahụ na mpaghara ndị a.<ref name="HT">{{Cite news|title=From Nandigram to Murshidabad - Suvendu Adhikari is Mamata Banerjee's all weather man|url=https://www.hindustantimes.com/cities/from-nandigram-to-murshidabad-suvendu-adhikari-is-mamata-banerjee-s-all-weather-man/story-kNqePhKEQzC9SE9BpPs34M.html|work=[[Hindustan Times]]|accessdate=27 April 2019|date=26 August 2019}}</ref> N'afọ 2009, a họpụtara ya ka ọ bụrụ onye otu Lok Sabha site na mpaghara Tamluk.<ref>{{Cite news|title=In Contai, it's family first for Trinamool's Sisir Adhikary|url=http://archive.indianexpress.com/news/in-contai-it-s-family-first-for-trinamool-s-sisir-adhikary/537544/|work=[[Indian Express]]|accessdate=27 April 2019|date=5 November 2009}}</ref> O meriri onye iro ya kacha nso Lakshman Set nke Communist Party of India (Marxist) site na ihe dị ka vootu 173,000.<ref name="SA">{{Cite web|date=17 May 2009|title=Nandigram swings two seats in East Midnapore in Trinamool's favour|url=http://www.indianexpress.com/news/nandigram-swings-two-seats-in-east-midnapore/461025/|accessdate=30 July 2009|publisher=Indian Express 17 May 2009}}</ref>
Na ntuli aka nke 2016 West Bengal Legislative Assembly, Adhikari zutere Abdul Kadir Sheikh nke Left Front - Indian National Congress alliance na Nandigram constituency.<ref name="ET">{{Cite news|title=Trinamool Congress confident of victory in Nandigram|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/trinamool-congress-confident-of-victory-in-nandigram/articleshow/52103488.cms?from=mdr|work=[[The Economic Times]]|accessdate=27 April 2019|date=4 May 2016}}</ref> Mgbe a họpụtara ya, ọ gbara arụkwaghịm dị ka onye omeiwu si na mpaghara Tamluk. A ṅụrụ ya iyi dị ka Minista nke Transport na Ozi nke Abụọ nke Mamata Banerjee na 27 Mee 2016.<ref>{{Cite news|title=List of Ministers in Mamata's cabinet|url=https://www.thehindu.com/news/cities/kolkata/list-of-ministers-in-mamatas-cabinet/article8654872.ece|work=[[The Hindu]]|accessdate=30 April 2019|date=27 May 2016}}</ref> Adhikari gbara arụkwaghịm n'ọkwa onye isi oche nke Hooghly River Bridge Commission (HRBC), otu iwu kwadoro n'okpuru Gọọmentị nke West Bengal na 26 Nọvemba 2020.<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/india/story/tmc-mla-suvendu-adhikari-resigns-transport-irrigation-minister-1744603-2020-11-27|title=TMC's Suvendu Adhikari steps down as Bengal minister a day after resigning as Hooghly commission chairman|publisher=India Today|date=27 November 2020|accessdate=27 November 2020}}</ref> Ọ gbara arụkwaghịm dị ka Minista Na-ahụ Maka Njem na West Bengal na 27 Nọvemba 2020.<ref>{{Cite web|url=https://www.timesnownews.com/india/article/west-bengal-tmc-rebel-leader-suvendu-adhikari-resigns-as-transport-minister-in-mamata-govt/687503|title=West Bengal: TMC rebel leader Suvendu Adhikari resigns as Transport Minister from Mamata govt|publisher=Times Now|date=27 November 2020|accessdate=27 November 2020}}</ref> O nyefere onye na-ekwuchitere West Bengal Legislative Assembly dị ka MLA na 16 Disemba 2020 nke onye na-ekwupụta ya na mbụ n'ihi nkà na ụzụ. Otú ọ dị, a nabatara ya na 21 Disemba 2020.<ref>{{Cite news|author=Sanyal|first=Anindita|date=16 December 2020|title=Trinamool's Suvendu Adhikari Quits As MLA Amid Reports He Will Join BJP|url=https://www.ndtv.com/india-news/trinamool-dissident-suvendu-adhikari-resigns-as-mla-amid-reports-he-will-switch-to-bjp-2339450|work=NDTV|accessdate=5 May 2021}}</ref> N'abalị iri na asaa n'ọnwa Disemba afọ 2020, ọ gbara arụkwaghịm n'òtù All India Trinamool Congress.<ref>{{Cite news|title=Didi aide Suvendu Adhikari exits TMC, sparks a spate of resignations|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/didi-aide-suvendu-adhikari-exits-tmc-sparks-a-spate-of-resignations/articleshow/79787773.cms|accessdate=29 May 2022|work=The Times of India|date=18 December 2020}}</ref><ref>{{Cite news|author=Phadikar|first=Anshuman|date=6 July 2021|title=Suvendu Adhikari meets victims of post-poll violence in East Midnapore|url=https://www.telegraphindia.com/west-bengal/suvendu-adhikari-meets-victims-of-post-poll-violence-in-east-midnapore/cid/1821357|work=The Telegraph|accessdate=6 July 2021}}</ref>
Na 19 Disemba 2020, ọ sonyeere Bharatiya Janata Party n'ihu Minista Na-ahụ Maka Ihe Ndị Dị n'Ime Amit Shah.<ref>{{Cite news|title=অমিত শাহের হাত ধরে বিজেপিতে যোগদান করলেন শুভেন্দু অধিকারী সহ ৯ জন বিধায়ক|url=https://banglahunt.com/subhendu-join-bjp-with-9-mla/|accessdate=29 May 2022|work=Bangla Hunt|date=19 December 2020|language=bn}}</ref>
=== 2021 Nhọrọ Nzukọ Ndị Omeiwu nke West Bengal ===
O meriri onye isi minista nke West Bengal Mamata Banerjee na oche nzukọ Nandigram na ntuli aka nke 2021 West Bengal Legislative Assembly site na votu 1,956.<ref>{{Cite news|title=Nandigram election result 2021: Suvendu Adhikari beats Mamata by 1,736 votes|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/mamata-vs-suvendu-all-eyes-on-nandigram-as-counting-underway-in-west-bengal/articleshow/82350838.cms|accessdate=29 May 2022|work=The Times of India|date=2 May 2021}}</ref> Mamata Banerjee etinyela akwụkwọ mkpesa na ụlọ ikpe dị elu nke Calcutta na-agbagha mkpebi ikpe nke Nandigram.<ref name="HT_1"/>
Na 10 Mee, Minista Union Ravi Shankar Prasad kwupụtara Suvendu Adhikari dị ka onye ndú nke ndị omeiwu BJP na nzukọ West Bengal.<ref>{{Cite news|title=Suvendu Adhikari Elected Opposition Leader In West Bengal Assembly|url=https://www.ndtv.com/india-news/suvendu-adhikari-elected-opposition-leader-in-west-bengal-assembly-2438995|accessdate=29 May 2022|work=NDTV|date=10 May 2021}}</ref>
== Akụkọ banyere ntuli aka ==
* 1995: A họpụtara ya dị ka onye kansụl site na Indian National Congress na Contai Municipality Obodo nta Contai
* 2006: A họpụtara ya na West Bengal Vidhan Sabha, site na Ada Dakshin (Vidhan Sabha constituency) dị ka onye otu AITC .<ref>{{Cite news|title=जानिए कौन हैं शुभेंदु अधिकारी, जिन्होंने ममता को दिया जोर का झटका; कभी उनकी सरकार में थे नंबर 2|url=https://hindi.asianetnews.com/gallery/national-news/know-who-is-suvendu-adhikari-who-resign-as-tmc-mla-west-bengal-kpp-qlfk7c|accessdate=29 May 2022|work=Asianet News Network Pvt Ltd|date=16 December 2020|language=hi}}</ref>
** Ọ gbara arụkwaghịm n'etiti oge iji sonye na Lok Sabha
* 2009: A họpụtara ya na Lok Sabha, site na Tamluk (Lok Sabha constituency), onye otu AITC (All India Trinamool Congress) <ref>{{Cite news|author=Chowdhury|first=Santanu|date=27 November 2020|title=Explained: The importance of Suvendu Adhikari — to Trinamool Congress and BJP|url=https://indianexpress.com/article/explained/explained-the-importance-of-minister-suvendu-adhikari-to-trinamool-bjp-7051063/|work=The Indian Express|accessdate=29 May 2022}}</ref>
* 2014: A họpụtara ya na Lok Sabha, site na Tamluk (Lok Sabha constituency) Tamluk (Mpaghara Lok Sabha)
** Ọ gbara arụkwaghịm n'etiti oge iji sonye na Vidhan Sabha
* 2016: A họpụtara ya na West Bengal Vidhan Sabha, site na Nandigram (Vidhan Sabha constituency) , onye otu AITC <ref name="result">{{Cite news|title=Mamata Banerjee Loses To Suvendu Adhikari In Nandigram, Will Go To Court|url=https://www.ndtv.com/india-news/mamata-banerjee-wins-close-battle-in-nandigram-defeats-suvendu-adhikari-2426442|accessdate=29 May 2022|work=NDTV|date=3 May 2021}}</ref>
* 2021: A họpụtara ya na West Bengal Vidhan Sabha site na ịkụ Mamata, site na Nandigram (Vidhan Sabha constituency) , onye otu BJP <ref name="result" />
== Arụmụka ==
=== Aghụghọ Saradha ===
== Hụkwa ==
* 2021 Nandigram esemokwu
* Mukul Roy
* Arjun Singh
* Saumitra Khan
* Rajib Banerjee
== Ihe edeturu ==
<nowiki>.mw-parser-output .reflist{margin-bottom:0.5em;list-style-type:decimal}@media screen{.mw-parser-output .reflist{font-size:90%}}.mw-parser-output .reflist .references{font-size:100%;margin-bottom:0;list-style-type:inherit}.mw-parser-output .reflist-columns-2{column-width:30em}.mw-parser-output .reflist-columns-3{column-width:25em}.mw-parser-output .reflist-columns{margin-top:0.3em}.mw-parser-output .reflist-columns ol{margin-top:0}.mw-parser-output .reflist-columns li{page-break-inside:avoid;break-inside:avoid-column}.mw-parser-output .reflist-upper-alpha{list-style-type:upper-alpha}.mw-parser-output .reflist-upper-roman{list-style-type:upper-roman}.mw-parser-output .reflist-lower-alpha{list-style-type:lower-alpha}.mw-parser-output .reflist-lower-greek{list-style-type:lower-greek}.mw-parser-output .reflist-lower-roman{list-style-type:lower-roman}</nowiki>
== Ebem si dee ==
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
[[Òtù:Pages with unreviewed translations]]
jgz5oy4cfifhdhexqs5g1xgcg8wiv4t
Pavan Varma
0
51556
728637
708450
2026-09-28T17:55:50Z
InternetArchiveBot
11600
Add 1 book for (20260928)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]]
728637
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder||||name=|office=Indian [[High Commissioner]] to Cyprus|order=|honorific-prefix=|honorific-suffix=|native_name=|native_name_lang=|image=Pavan Varma 2005.jpg|alt=|caption=Varma speaking at a book launch in [[Nehru Centre, London]], in 2005, when he was its director|predecessor=[[:es:Shyamala Balasubramanian Cowsik|Shyamala Balasubramanian Cowsik]]|successor=[[Neelam D. Sabharwal]]|office2=Indian [[List of Ambassadors of India to Bhutan|Ambassador]] to [[Bhutan]]|predecessor2=[[Sudhir Vyas]]|successor2=[[Virupakshan Pranatharthi Haran]]|birth_name=<!-- only use if different from name -->|birth_date={{birth date and age|df=y|1953|11|05}} <!-- {{Birth date and age|df=yes|YYYY|MM|DD}} or {{Birth-date and age|birth date†}} for living people - supply only the year unless the exact date is already widely published, as per WP:DOB. For people that have died, use {{Birth date|df=yes|YYYY|MM|DD}}. -->|birth_place=[[Nagpur]]<ref>[http://india.gov.in/my-government/indian-parliament/pavan-kumar-varma india.gov]</ref>|death_date=<!-- {{Death date and age|df=yes|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} or {{Death-date and age|death date†|birth date†}} -->|death_place=|nationality=|occupation=|image_size=|term_start={{dts|format=dmy|2001|08|08}}|term_end={{dts|format=dmy|2004|01|23}}|term_start2={{dts|2009||}}|term_end2={{dts|2013||}}|office3=[[Member of Parliament (India)|MP]] of [[Rajya Sabha]] for [[Bihar]]|term_start3=23 June 2014|term_end3=7 July 2016|office4=[[General Secretary]] of [[Janata Dal (United)]]|term_start4=10 November 2016|term_end4=29 January 2020|party=[[Trinamool Congress|AITC]] (2021-2022)<br>[[JD(U)]] (2016–2020)}}
Pavan K. Varma (amụrụ 5 Nọvemba 1953) bụ onye nnọchi anya mba India, onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị na onye ode akwụkwọ jere ozi dị ka onye nnọchi anya na Bhutan na Saịprọs.
== Mbido ndụ na agụmakwụkwọ ==
A mụrụ Varma na Nagpur. O nwetara akara ugo mmụta na akụkọ ihe mere eme site na St. Stephen's College, Delhi na nzere iwu na ngalaba iwu, Mahadum Delhi..
== Ọrụ ==
=== ndọrọ ndọrọ ọchịchị na mmekọrịta mba na mba ===
Varma sonyeere ndị ọrụ mba ofesi India na 1976. N'oge ọrụ ya, ọ rụrụ ọrụ dị ka odeakwụkwọ mgbasa ozi nke onye isi ala India, ọnụ na-ekwuchitere Ministry of External Affairs, odeakwụkwọ nkwonkwo maka Africa, onye isi kọmishọna India na Saịprọs, onye isi ụlọ ọrụ Nehru Center. , onye isi otu Indian Council for Cultural Relations, na onye nnọchianya nke India na Bhutan.
Malite na June 2014, ọ na-eje ozi na onye omeiwu, Rajya Sabha, ruo July 2016. Ọ bụ odeakwụkwọ ukwu nke mba na ọnụ na-ekwuchitere otu Janata Dal (United) JD (U).
Varma bụ onye odeakwụkwọ izugbe nke JD (U) ruo na 29 Jenụwarị 2020. O sonyeere Trinamool Congress na 23 November 2021 wee bụrụ onye osote onye isi oche mba [1] nke pati ahụ na 19 Disemba 2021. Agbanyeghị na nguzobe nke Gọọmentị Mahagathbandhan na Bihar, ọ hapụrụ Trinamool Congress wee gbaa arụkwaghịm na ọkwa osote onye isi ala na 12 Ọgọst 2022.<ref>{{Cite news|url=https://www.abplive.com/news/india/trinamool-congress-former-mp-pavan-k-varma-left-trinamool-congress-said-to-mamta-banerjee-thank-you-2190472/amp|title=Pawan K Verma left TMC|work=ABP News|accessdate=2022-08-12}}</ref>
=== Ide ihe ===
O dere ihe karịrị iri na abụọ kacha ere ahịa, akwụkwọ gụnyere Krishna: The Playful Divine (Penguin) na chi kachasị ewu ewu na India, akụkọ ndụ nke onye na-ede uri Urdu Mirza Ghalib, Ghalib: The Man, The Times (Penguis), na ''Havelis nke Old Delhi''. Akwụkwọ mbụ ya banyere isiokwu nke oge a bụ The Great Indian Middle Class (Penguin) (nke e bipụtara na French), nke Being Indian: The Truth About Why the 21st Century Will Be India's (Viking/Penguin 2004). Ọrụ ọzọ bụ mgbanwe nke Vatsyayana's Kama Sutra, nke Roli Books bipụtara na mbido afọ 2007. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[''[[wikipedia:Tinye edensibịa|<span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2021)">citation needed</span>]]'']</sup>
Varma sụgharịrị uri nke Kaifi Azmi, Atal Bihari Vajpayee, na Gulzar (mpịakọta anọ), niile Penguin bipụtara. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[''[[wikipedia:Tinye edensibịa|<span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2021)">citation needed</span>]]'']</sup>
E wepụtara akwụkwọ ya, Becoming Indian: The Unfinished Revolution of Culture and Identity (Penguin-Allen Lane) na Febụwarị 2010 ma na-ekwu maka nsogbu ọdịbendị na njirimara maka ndị na-achị mba. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[''[[wikipedia:Tinye edensibịa|<span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2021)">citation needed</span>]]'']</sup>
Ọrụ akụkọ ifo mbụ nke Varma bụ When Loss is Gain bụ nke Aleph malitere na Jenụwarị 2012 ma ugbu a a ga-eme ka ọ bụrụ ihe nkiri Bollywood. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[''[[wikipedia:Tinye edensibịa|<span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2021)">citation needed</span>]]'']</sup>
Nsụgharị Gulzar nke uri Varma, ''Yudhister & Draupadi'', ka Penguin wepụtara na Nọvemba 2013 ma mee ka ọ bụrụ egwuregwu ugbu a. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[''[[wikipedia:Tinye edensibịa|<span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2021)">citation needed</span>]]'']</sup>
Akwụkwọ Varma bụ Chanakya's New Manifesto: To Resolve the Crisis within India ka Aleph malitere na Jenụwarị 2013. Akwụkwọ ya, The New Indian Middle Class: The Challenge of 2014 and Beyond, bụ nke Harper-Collins bipụtara na 2014. E bipụtara akwụkwọ ya bụ Chanakya's View: Understanding India in Transition (Westland-Amazon) n'afọ 2019. E wepụtara akwụkwọ ya The Greatest Ode to Lord Ram: Tulsidas's Ramcharitmanas (Westland-Amazon) n'afọ 2020. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[''[[wikipedia:Tinye edensibịa|<span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2021)">citation needed</span>]]'']</sup>
Akwụkwọ Varma, Adi Shankaracharya: Hinduism's Greatest Thinker (Westland-Amazon), malitere n'ọnwa Eprel 2018 wee merie ihe nrite nke Bengaluru Literature Festival maka Best Book of Non-Fiction maka 2018. N'afọ 2018, Sri Sharada Institute of Indian Management nyekwara ya nzere Doctorate maka akwụkwọ ya Adi Shankaracharya: Hinduism's Greatest Thinker (Westland-Amazon). <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[''[[wikipedia:Tinye edensibịa|<span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2021)">citation needed</span>]]'']</sup>
=== Onyinye na nsọpụrụ ===
Enyere Varma nzere Doctoral Sọpụrụ maka ntinye aka ya na ngalaba diplomacy, akwụkwọ, omenala, na ihe ịchọ mma site na Mahadum Indianapolis na 2005. Mazị Varma nyekwara ya onyinye ya site n'aka Nna-ukwu Eze Bhutan, Druk Thuksey Award, Bhutan's ihe nrite ndị nkịtị kacha elu. Ọ bụ naanị onye nnọchi anya India na-eje ozi na Bhutan nwetara ihe nrite a. Maazị Varma enwetawokwa onyinye nrite nke ndụ site n'ụlọ akwụkwọ ya, St Xavier's Delhi, na ihe nrite Alumnus dị iche iche nke St. Stephen's College. Na Febụwarị 2019, e nyere ya ihe nrite 'Wordsmith Award' nke mbụ site na Ememme Okwu Count na Pune. Enyekwara ya Kalinga International Literary Award maka 2019. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[''[[wikipedia:Tinye edensibịa|<span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2021)">citation needed</span>]]'']</sup>
== Ndụ onwe onye ==
[[Usòrò:Pavan_Varma.jpg|thumb|Pavan Varma na-ekwu okwu na emume ncheta Ghalib]]
== Akwụkwọ ==
=== Akụkọ ifo ===
* {{Cite book|title=When Loss is Gain|url=https://archive.org/details/whenlossisgain0000unse|publisher=Rain Tree|year=2012|isbn=978-81-291-1941-4|author=Pavan K. Varma}}
=== Akụkọ na-abụghị akụkọ ifo ===
* {{Cite book|title=Ghalib, the man, the times|url=https://archive.org/details/ghalibmantimes0000varm|publisher=Viking|year=1989|author=Pavan Kumar Varma}}
* {{Cite book|title=Havelis of Old Delhi|publisher=Bookwise (India)|year=1992|author=Pavan K. Varma}}
* {{Cite book|title=Krishna, the playful divine|publisher=Viking|year=1993|author=Pavan K. Varma}}
* {{Cite book|title=Yudhishtar and Draupadi|publisher=Penguin Books India|year=1996|author=Pavan K. Varma}}
* {{Cite book|title=The great Indian middle class|url=https://archive.org/details/rkas.246.greatindianmiddl0000pava_a8q9|publisher=Viking|year=1998|author=Pavan K. Varma}}
* {{Cite book|title=Being Indian: the truth about why the twenty-first century will be India's|url=https://archive.org/details/beingindiantruth0000varm|date=1 April 2004|publisher=Viking|author=Pavan K. Varma}}
* {{Cite book|title=Love and lust: an anthology of erotic literature from ancient and medieval India|url=https://archive.org/details/liang.lovelustantholog0000varm|date=1 June 2004|publisher=HarperCollins Publishers a joint venture with India Today Group|author=Pavan K. Varma}}
* {{Cite book|title=Kamasutra: The Art of Making Love to a Woman|date=1 February 2007|publisher=Roli Books Private, Limited|isbn=978-81-7436-448-7|author=Pavan K. Varma}}
* {{Cite book|title=Becoming Indian: The Unfinished Revolution of Culture and Identity|url=https://archive.org/details/becomingindianun0000varm|publisher=Penguin Books India|year=2010|isbn=978-0-670-08346-6|author=Pavan K. Varma}}
* {{Cite book|title=[[Adi Shankaracharya]]: Hinduism's Greatest Thinker|publisher=Tranquebar|year=2018|isbn=978-81-9365-561-0|author=Pavan K. Varma}}
Dị ka ihe na-esote The Great Indian Middle Class na 1998, ya na onye nta akụkọ Renuka Khandekar, bipụtara Maximize Your Life: An Action Plan for the Indian Middle Class (Viking 2000). William Heinemann bipụtara 2004 Being Indian, na United Kingdom, dị ka Being Indian: Inside the Real India na Machị 2005. Adi Shankaracharya: Onye na-eche echiche kachasị ukwuu nke Hinduism sụgharịrị ma bipụta ya n'asụsụ India dị iche iche.
=== Nsụgharị ===
* Selected Poems: Kaifi Azmi (Viking/Penguin 2001) bụ nsụgharị Bekee nke uri Urdu nke Kaifi Azami.
* 21 Poems (Viking/Penguin), nsụgharị Bekee nke uri Hindi nke Atal Bihari Vajpayee, praịm minista nke India n'oge ahụ, bipụtara na Disemba 2001.
* Selected Poems: Gulzar (Penguin) nchịkọta nke uri Gulzar sụgharịrị n'asụsụ Bekee, otu n'ime ndị na-ede uri a ma ama na India, pụtara n'ọnwa Eprel afọ 2008.
* A na-eleghara Poems anya, mpịakọta nke abụọ nke Pavan K. Varma nke nsụgharị Bekee nke uri Gulzar malitere na Jaipur Literary Festival na Jenụwarị 2012.
* Green Poems: Gulzar, (Penguin, 2014) Mpịakọta nke atọ nke Pavan K. Varma nke nsụgharị Bekee nke uri Gulzar.
* ''Abụ ndị a na-enyo enyo: Gulzar'', (Penguin, 2017) Mpịakọta nke anọ nke Pavan K. Varma nke nsụgharị Bekee nke uri Gulzar.
=== Onyinye ===
Kalinga International Literary Awards na 2019
== Ebem si dee ==
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
ivfkkoirmp5xw3entu4gskek6wq8gp0
Derek O'Brien (onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị)
0
51996
728754
707928
2026-09-28T21:28:35Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
728754
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Derek O'Brien (amụrụ 13 Maachị 1961) bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị India, omume telivishọn na nna ukwu ajụjụ.[1] [2] [3] [4] Ọ bụ onye otu nzuko omeiwu na Rajya Sabha si West Bengal na onye otu AITC.[5][6] Ọ bụ onye isi ọnụ na-ekwuchitere mba yana onye isi otu AITC Parliamentary Party na Rajya Sabha.[7] A kwụsịtụrụ ya ọtụtụ oge na nzuko omeiwu.[8][9][10] Tupu ọrụ omeiwu ya, a bịara mara ya nke ọma dị ka onye na-ajụ ajụjụ maka asọmpi Bournvita Quiz na ihe ngosi ndị ọzọ.<ref name="Jaishankar, O'Brien among 11 elected to Rajya Sabha uncontested">{{Cite news|author=The Indian Express|title=Jaishankar, O'Brien among 11 elected to Rajya Sabha uncontested|url=https://indianexpress.com/article/cities/ahmedabad/jaishankar-bjp-candidates-elected-rajya-sabha-uncontested-gujarat-8844578/|accessdate=18 July 2023|date=17 July 2023|language=en}}</ref>
== Akụkọ ndụ ==
O'Brien sitere na ezinụlọ Irish ma nwee ike ịchọpụta nna ya sitere na onye agha Irish bịara India na mbido 1860 na ụmụ ya lụrụ na obodo Bengali. O'Brien dabere na Kolkata ma na-asụ, na-agụ ma na-ede Bengali dị ka asụsụ obodo ya. Nna nna O'Brien, Amos O'Brien, bụ Onye Kraịst mbụ jere ozi dị ka onye isi nke Ngalaba Bekee, Mahadum Banaras Hindu, ma kụzikwaara ya na Ravenshaw College na Cuttack.<ref>{{Cite web|author=O'brien|first=Derek|date=2012-08-15|title=Derek O'Brien: The O'Briens of India and Pakistan|url=http://quizderek.blogspot.com/2012/08/the-obriens-of-india-and-pakistan_13.html|accessdate=2021-05-23|work=Derek O'Brien}}</ref>
O'Brien gara St. Xavier's Collegiate School na Kolkata na, maka obere oge, St. Columba's School na Delhi, wee nọrọ afọ abụọ na Scottish Church College, Kolkata.[13] O'Brien bụ ọkpara n'ime ụmụ nwoke atọ nke Joyce na Neil O'Brien (1934–2016).[13] Neil O'Brien rụrụ ọrụ na mbipụta wee lara ezumike nká dị ka onye isi oche na onye isi njikwa nke Oxford University Press India yana duru ndị obodo Anglo-India afọ iri abụọ.<ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/news/cities/kolkata/Neil-OBrien-Indias-first-quizmaster-dies/article14399306.ece|title=Neil O'Brien, India's first quizmaster, dies|author=Agencies|work=The Hindu|accessdate=2017-04-03|language=en}}</ref>
Ọ lụrụ Tonuca Basu, onye na-arụ ọrụ ọgwụ na Brooklyn, New York. Ọ lụrụ Rila Banerjee na mbụ ma di na nwunye ahụ nwere nwa nwanyị, Aanya. <ref>{{Cite web|url=http://aitcofficial.org/aitc/celebrating-women-power-by-derek-obrien/|title=Celebrating Women Power by Derek O'Brien|publisher=[[All India Trinamool Congress]]|date=2 October 2014|accessdate=15 May 2019}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.derek.in/pages/meet_derek.html|title=DEREK|accessdate=17 April 2019|archivedate=2 October 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191002072936/http://derek.in/pages/meet_derek.html}}</ref>
== Ọrụ ọkachamara na ajụjụ ọnụ ==
Ọrụ mbụ O'Brien bụ onye nta akụkọ na magazin Sportsworld. Mgbe obere oge gasịrị, ọ sonyeere ụlọ ọrụ mgbasa ozi Ogilvy na 1984 wee bụrụ onye isi ihe okike maka Kolkata na Delhi. N'otu oge ahụ, ọ malitere ọrụ dị ka onye na-ajụ ajụjụ na onye na-egosi ajụjụ, ebe nna ya Neil O'Brien kpọbatara ya ajụjụ, onye duziri ajụjụ mmeghe mbụ na India na 1967.[17] [18] [19] Na 1988, O'Brien kwadoro ajụjụ ajụjụ India nke mbụ ya dị ka onye ọkachamara ajụjụ ajụjụ: Bata North Star Quiz na Maggi Quiz for Schools. Na 1990, o sonyeere aka na Economic Times maka Brand Equity Quiz maka ụlọ ọrụ azụmahịa. Na 1991, o mechara kwụsị Ogilvy wee guzobe ihe ọmụma, agụmakwụkwọ na ụlọ ọrụ mbipụta, Big Ideas – ebe ọ kpọgharịrị aha Derek O'Brien na Associates..<ref>{{Cite web|url=http://www.thehindu.com/2001/08/04/stories/1304110j.htm|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141130095628/http://www.thehindu.com/2001/08/04/stories/1304110j.htm|archivedate=2014-11-30|work=[[The Hindu]]|title=It's a quizzer's world|date=2001-08-04|accessdate=2017-03-14}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://derek.in/pages/the_company.aspx|title=DEREK|work=derek.in|accessdate=2017-03-14|archivedate=7 February 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170207110530/http://derek.in/pages/the_company.aspx}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/calcutta-times/Dads-hobby-is-my-profession-Derek-O-Brien/articleshow/26302503.cms|title=Dad's hobby is my profession: Derek O' Brien - Times of India|work=The Times of India|accessdate=2017-03-14}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://derek.in/pages/with_corporates.aspx|title=DEREK|work=derek.in|accessdate=2017-03-14|archivedate=7 February 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170207084307/http://derek.in/pages/with_corporates.aspx}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.forbesindia.com/printcontent/37542|title=Forbes India Magazine - Print|work=www.forbesindia.com|language=en|accessdate=2017-03-14}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.telegraphindia.com/1130428/jsp/calcutta/story_16826273.jsp|title=Man of questions to man of answers|work=The Telegraph|accessdate=2017-03-14}}</ref>
Derek O'Brien emeela ajụjụ ọnụ na UAE (Dubai na Abu Dhabi), Bahrain, Kuwait, Qatar, Oman, Singapore, Sri Lanka, Bangladesh na United States. N'afọ 2008, ọ gara Pakistan ịnabata ajụjụ ọnụ telivishọn maka ụlọ akwụkwọ si Islamabad, Lahore na Karachi. Ruo afọ atọ n'usoro (2003–05), O'Brien meriri ihe nrite Indian Television Academy maka onye ọbịa kacha mma na ihe ngosi Television.<ref>{{Cite web|url=http://www.thehindubusinessline.com/2002/05/10/stories/2002051001160600.htm|title=The Hindu Business Line : What makes Bournvita quiz tick again?|author=blsmr|work=www.thehindubusinessline.com|accessdate=2017-03-14}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://derek.in/pages/in_schools_students_02tvshows.aspx|title=DEREK|work=derek.in|accessdate=2017-03-14|archivedate=16 August 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180816094951/http://derek.in/pages/in_schools_students_02tvshows.aspx}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.pearsoned.co.in/web/authors/1445/Derek_O-Brien.aspx|title=Author Summary : Derek O' Brien - Pearson Education, India|work=www.pearsoned.co.in|accessdate=2017-03-14}}</ref>
O'Brien ekwuola okwu na, n'etiti ndị ọzọ, mahadum Harvard, [[Yale University|Yale]] na Columbia na United States, yana ọtụtụ Indian Institutes of Management (IIMs) na Indian Institutes de Technology (IITs), National Law School of India University, Bengaluru, Hindu College, na Shri Ram College of Commerce na Delhi, na Loreto College, Kolkata.<ref>{{Cite news|url=http://www.dnaindia.com/india/report-harvard-university-keen-on-inviting-mamata-banerjee-derek-o-brien-2268986|title=Harvard University keen on inviting Mamata Banerjee: Derek O' Brien {{!}} Latest News & Updates at Daily News & Analysis|date=2016-10-31|work=dna|accessdate=2017-03-14|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.anandabazar.com/state/not-only-movies-generation-ext-are-also-conscious-about-sabuj-sathi-and-kanyashree-1.574372?ref=hm-new-stry|title=বাংলাতেই ভরসা, জানাল বই-আড্ডা|author=বসু|first=ঋজু|work=Anandabazar Patrika|accessdate=2017-03-14|language=bn}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://dubeat.com/2016/02/the-srcc-business-conclave-2016-in-touch-with-tomorrow/|title=Day 3 of SRCC Business Conclave 2016 ends with Adi Godrej and Rajat Sharma|date=2016-02-06|work=DU Beat|accessdate=2017-03-14|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.facebook.com/nls.bangalore/posts/1560818203943890|title=National Law School of India University, Bangalore|work=www.facebook.com|language=en|accessdate=2017-03-14}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://insideiim.com/making-knowledge-interesting-to-people-derek-obriens-mission-statement/|title=Making Knowledge Interesting to People: Derek O'Brien's Mission Statement {{!}} InsideIIM.com|work=insideiim.com|date=8 February 2014|language=en-US|accessdate=2017-03-14}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://indiatoday.intoday.in/story/harvard-university-keen-on-inviting-mamata-o-brien/1/799117.html|title=Harvard University keen on inviting Mamata: O Brien|accessdate=2017-03-14}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://mobile.twitter.com/quizderek/status/828162638043451393|title=Twitter|work=mobile.twitter.com|accessdate=2017-03-14}}</ref>
Ọ rụrụ ọrụ dị ka onye isi oche nke Dalhousie Institute Club.<ref>{{Cite news|url=https://www.telegraphindia.com/1150902/jsp/t2/story_40162.jsp#.WLlf6ThIy9t|title=DI has a lady Prez|work=The Telegraph|accessdate=2017-04-03}}</ref>
== Ọrụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị ==
O'Brien sonyeere Trinamool Congress na 2004, mgbe pati ahụ ka na-emegide West Bengal.<ref>{{Cite web|url=http://derek.in/pages/meet_derek.aspx|title=DEREK|work=derek.in|accessdate=2017-03-15|archivedate=4 March 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170304115153/http://derek.in/pages/meet_derek.aspx}}</ref> O mechara dee na ọ dọtara mmasị ya na ikike na àgwà nke onye ndú Trinamool Congress (onye isi minista nke Bengal ugbu a) [[Mamata Banerjee]], ma chee na ọ bụ naanị ya nwere ike imeri gọọmentị CPI (M) na-eduzi na steeti ahụ.<ref name="NDTV.com">{{Cite news|url=http://www.ndtv.com/opinion/why-i-cannot-discuss-the-cpi-m-calmly-1273023?site=full|title=Opinion: Why I Cannot Discuss The CPI(M) Calmly|work=NDTV.com|accessdate=2017-03-15}}</ref><ref name="derek.in">{{Cite web|url=http://derek.in/pages/meet_derek.html|title=DEREK|work=derek.in|accessdate=2017-03-15|archivedate=6 November 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161106151241/http://www.derek.in/pages/meet_derek.html}}</ref>
=== Ọnụ na-ekwuchitere Trinamool Congress ===
O'Brien ghọrọ ọnụ na-ekwuru Trinamool Congress n'oge na-adịghị anya ma bụrụ onye a ma ama dị ka onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị na-[[Asụsụ Bekee]] na pati ahụ.<ref>{{Cite web|url=https://www.telegraphindia.com/1110409/jsp/nation/story_13831831.jsp|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110413230852/http://www.telegraphindia.com/1110409/jsp/nation/story_13831831.jsp|archivedate=13 April 2011|title=The Telegraph - Calcutta (Kolkata) {{!}} Nation {{!}} Team Mamata|work=www.telegraphindia.com|accessdate=2017-03-15}}</ref> Ọ bịara n'ihu ndị mgbasa ozi mba n'oge ngagharị iwe Mamata Banerjee megide CPI (M) na-anwa inweta ala na Singur (2006) na mgbe ahụ na-esote ntuli aka Lok Sabha nke afọ 2009, nke Trinamool Congress nyere CPI (m) mmeri mbụ ya na West Bengal kemgbe 1977.<ref name="NDTV.com" /><ref name="derek.in" /> Ọ bụ onye ọsụ ụzọ na mgbasa ozi mgbasa ozi nke pati ya.<ref>{{Cite web|url=http://www.maamatimanush.tv/articles.php?aid=701|title=Maa Mati Manush :: M3 Leads - Election campaign on social media|work=www.maamatimanush.tv|accessdate=2017-03-15|archivedate=2017-03-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170304035828/http://www.maamatimanush.tv/articles.php?aid=701}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://m.indiatoday.in/story/2014-lok-sabha-polls-bjp-congress-social-media/1/249471.html|title=Election #2014: As cyber war rooms get battle-ready, BJP and Congress are reaching out to a new constituency spread across social media 18022013|work=m.indiatoday.in|accessdate=2017-03-15}}</ref>
A na-ahụkarị O'Brien na ihe ngosi telivishọn ma bụrụ onye na-akọwa okwu mgbe niile gbasara ndọrọ ndọrọ ọchịchị na iwu. O dere kọlụm kwa izu maka ''NDTV'' na isiokwu ya apụtala na Times of India, Hindustan Times na <nowiki><i id="mwxA">Indian Express</i></nowiki>. .<ref>{{Cite web|url=http://www.ndtv.com/author/derek-o-brien|title=Derek O Brien – Author, NDTV.com|work=www.ndtv.com|accessdate=2017-03-26}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://blogs.timesofindia.indiatimes.com/author/derekobrien/|title=Derek O'Brien Blog - Times of India Blog|work=Times of India Blog|language=en-US|accessdate=2017-03-26}}</ref>
N'afọ 2011, mgbe Trinamool Congress meriri na ntuli aka nke West Bengal, e zigara O'Brien na Rajya Sabha.<ref>{{Cite web|url=https://www.telegraphindia.com/1110820/jsp/entertainment/story_14398794.jsp|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111110110049/http://www.telegraphindia.com/1110820/jsp/entertainment/story_14398794.jsp|archivedate=10 November 2011|title=BRAND BENGAL|work=www.telegraphindia.com|accessdate=2017-03-15}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://aitcofficial.org/elected-member/?mid=17567&mcat=rajyasabha|title=Elected Representatives : All India Trinamool Congress|work=aitcofficial.org|language=en-US|accessdate=2017-03-15}}</ref>
=== Oge izizi na Rajya Sabha ===
A ṅụrụ ya iyi dị ka onye omeiwu na 19 Ọgọstụ 2011 ma bụrụ otu n'ime ndị omeiwu 16 a họpụtara na Rajya Sabha site na West Bengal. <ref>{{Cite web |url=http://www.thehindu.com/news/national/article2372412.ece |title=Yechury, Ahmed Patel take oath in Rajya Sabha |access-date=2024-09-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121102161212/http://www.thehindu.com/news/national/article2372412.ece |archive-date=2012-11-02 |url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://aitmc.org/elected_rep.php?sid=3|title=All India Trinamool Congress :: Elected Representatives|accessdate=22 August 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140826115141/https://aitmc.org/elected_rep.php?sid=3|archivedate=26 August 2014}}</ref> N'afọ 2012, Trinamool Congress họpụtara ya dị ka Chief Whip na Rajya Sabha.<ref>{{Cite web|url=http://indianexpress.com/article/cities/kolkata/iebrief-derek-obrien-is-tmc-chief-whip-in-rajya-sabha/|title=Derek O'Brien is TMC Chief Whip in Rajya Sabha|date=3 Aug 2012|work=www.indianexpress.com|publisher=www.indianexpress.com}}</ref>
N'afọ 2012, O'Brien mere ntuli aka na ntuli aka onye isi ala iji họpụta onye isi ala nke iri na atọ nke India. A kwenyere na vootu ya bụ vootu onye isi ala mbụ nke onye otu Anglo-Indian a họpụtara - dịka a họpụtara ndị otu obodo ahụ na Lok Sabha na mgbakọ ndị ọzọ ma ha erughị eru ịtụ vootu.<ref>[https://web.archive.org/web/20131225074810/http://ibnlive.in.com/news/president-poll-derek-o-brien-first-angloindian-to-vote/272311-37-64.html President poll: Derek O' Brien first Anglo-Indian to vote], ''IBN Live'', 19 July 2012.</ref>
N'afọ 2012, ọ gwara Nzukọ Ezumezu nke Mba Ndị Dị n'Otu okwu dị ka onye otu ndị omeiwu India.<ref>{{Cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/Derek-OBrien-shares-UN-experience-with-students/articleshow/17316579.cms?|title=Derek O'Brien shares UN experience with students - Times of India|work=The Times of India|accessdate=2017-03-26}}</ref>
==== Ọrụ Kọmitii Ndị Omeiwu ====
Ọ bụ onye isi oche nke Kọmitii Na-ahụ Maka Njem, Njem, na Ọdịbendị metụtara Ngalaba site na Septemba 1, 2017, ruo Septemba 12, 2019. Ka ọ dị ugbu a, ọ na-eje ozi dị ka onye otu kọmitii ndị omeiwu ndị a: Kọmitii General Purposes, Kọmitii ndụmọdụ azụmaahịa, Kọmiti Omume, Kọmite Transport, Tourism na Culture, na Kọmitii Mmepe nke Mmadụ.<ref>{{Cite web|url=https://rajyasabha.nic.in/rsnew/Committee_site/MainPage.aspx|title=Derek O Brien Biography - About family, political life, awards won, history|work=www.elections.in|accessdate=2017-03-15}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://prsindia.org/mptrack/derekobrien|title=Rajya Sabha-Membership of Parliamentary Committees|work=164.100.47.5|accessdate=2017-03-15}}</ref> Ọ rụrụ ọrụ na Kọmitii Nkwekọrịta Ụgbọ okporo ígwè ma bụrụkwa onye otu kọmitii ndị omeiwu họpụtara (nke a kapịrị ọnụ) na Iwu Ndezigharị Ụtụ Isi na Ọrụ, Iwu Inshọransị, Iwu Nchịkọta Ala, Iwu Ndeziganya nke Iwu Ụmụ Amaala. <ref name="derek.in" /> <ref>{{Cite web|url=http://164.100.47.5/webcom/composition.aspx|title=Rajya Sabha-Membership of Parliamentary Committees|work=164.100.47.5|accessdate=2017-03-15}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://derek.in/pages/media/in_parliament/Derek%20O%E2%80%99Brien%20speaks%20on%20Insurance%20Laws%20(Amendment)%20Bill,%202015.pdf|title=Insurance Bill|accessdate=15 March 2017|archivedate=1 October 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201001185905/http://derek.in/pages/media/in_parliament/Derek%20O%E2%80%99Brien%20speaks%20on%20Insurance%20Laws%20(Amendment)%20Bill,%202015.pdf}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://aitcofficial.org/aitc/aitc-chief-whip-in-rs-derek-obrien-speaks-on-land-acquisition-bill-2013/|title=Derek O'Brien speaks on Land Acquisition Bill, 2013 : All India Trinamool Congress|work=aitcofficial.org|language=en-US|accessdate=2017-03-15}}</ref><ref>{{Cite journal|title=Citizenship Act Amendment Bill|url=http://164.100.47.5/rsnewjournals/sessionno/240/120816.pdf.|journal=The Citizenship (Amendment) Bill, 2016}}</ref> Ọ na-ekwu okwu na Nzukọ Ndị Isi na ọtụtụ okwu, site na demonisation, na nnọpụiche net, Jammu na Kashmir, ụgbọ okporo ígwè na ikpe ziri ezi nke ụmụaka, ma sonye na mkparịta ụka banyere Motion of Thanks to the President of India's address to Parliament.<ref>{{Cite news|url=http://www.financialexpress.com/india-news/demonetisation-derek-obrien-hits-out-at-govt-says-anybody-who-opposes-the-move-not-anti-national/454675/|title=Demonetisation: Derek O'Brien hits out at government, says anybody who opposes the move is not anti-national|date=2016-11-24|work=The Financial Express|accessdate=2017-03-26|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://aitcofficial.org/aitc/in-parliament-rajya-sabha/derek-obrien-calls-attention-of-the-it-minister-at-rajya-sabha-on-net-neutrality/?0&cat_id=1|title=Derek O'Brien calls attention of the IT Minister at Rajya Sabha on Net Neutrality {{!}} Full Transcript : All India Trinamool Congress|work=aitcofficial.org|language=en-US|accessdate=2017-03-26}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.ndtv.com/india-news/will-keep-fighting-for-net-neutrality-says-trinamool-congress-derek-obrien-782233|title=Will Keep Fighting For Net Neutrality, Says Trinamool Congress' Derek O'Brien|work=NDTV.com|accessdate=2017-03-26}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://derek.in/pages/media/in_parliament/derek-o-brien-speaks-in-zh-on-comments-made-jk-cm-transcript.pdf|title=Comments on JK|accessdate=26 March 2017|archivedate=26 March 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170326230452/http://derek.in/pages/media/in_parliament/derek-o-brien-speaks-in-zh-on-comments-made-jk-cm-transcript.pdf}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://aitcofficial.org/aitc/derek-obrien-speaks-on-fdi-in-railways-and-defense/?0&cat_id=8|title=Derek O'Brien speaks on FDI in Railways and Defense {{!}} Transcript : All India Trinamool Congress|work=aitcofficial.org|language=en-US|accessdate=2017-03-26}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://derek.in/pages/media/in_parliament/Derek%20O%27Brien%20speaks%20on%20the%20Juvenile%20Justice%20Bill.pdf|title=Justice bill|accessdate=3 March 2017|archivedate=1 October 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201001221745/http://derek.in/pages/media/in_parliament/Derek%20O%27Brien%20speaks%20on%20the%20Juvenile%20Justice%20Bill.pdf}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://aitcofficial.org/aitc/in-parliament-rajya-sabha/derek-obrien-speaks-on-the-motion-of-thanks-on-the-presidents-address-2/?0&cat_id=8|title=Trinamool's Derek O'Brien speaks on the Motion of Thanks on the President's Address : All India Trinamool Congress|work=aitcofficial.org|language=en-US|accessdate=2017-03-26}}</ref>
=== Oge nke abụọ na Rajya Sabha ===
Na 20 Septemba 2020, mgbe etinyere Iwu Mgbanwe Ugbo na Rajya Sabha maka ịgafe, Derek O'Brien mere mkpesa, dọwaa ma tụba Akwụkwọ Iwu ka ya, ya na ndị otu ndị ọzọ, na-emegide osote onyeisi oche nke Rajya Sabja Harivansh Narayan Singh.<ref>{{Cite web|title=Trinamool's Derek O'Brien Tries To Tear Rule Book During Farm Bill Debate|url=https://www.ndtv.com/india-news/trinamool-congress-mp-derek-obrien-tries-to-tears-rule-book-in-rajya-sabha-amid-protests-against-farm-bills-2298275|accessdate=2021-05-23|work=[[NDTV|NDTV.com]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200920192901/https://www.ndtv.com/india-news/trinamool-congress-mp-derek-obrien-tries-to-tears-rule-book-in-rajya-sabha-amid-protests-against-farm-bills-2298275|archivedate=20 September 2020}}</ref> N'ụzọ doro anya, n'ọgụ na-esote na ndị otu ndị ọzọ na-eme ngagharị iwe na akwụkwọ ndị a na-atụba iji mee mkpesa megide osote onyeisi oche, Derek O'Brien dọwara akwụkwọ iwu ahụ. Ebe ndị mgbasa ozi na-enyocha kwuru na ụlọ ahụ nọ na ọgba aghara na ọgbaghara zuru oke iji mee mkpesa maka iwu ahụ.<ref name="ReferenceA">{{Cite web|title=Trinamool's Derek O'Brien Tries To Tear Rule Book During Farm Bill Debate|url=https://www.ndtv.com/india-news/trinamool-congress-mp-derek-obrien-tries-to-tears-rule-book-in-rajya-sabha-amid-protests-against-farm-bills-2298275|accessdate=2021-05-23|work=NDTV.com}}</ref> Ọgba aghara a mere ka a kwụsị ụlọ ahụ ruo nkeji iri.<ref name="ReferenceA" /><ref>{{Cite web|date=2020-09-21|title=If govt had the numbers, why didn't they allow the vote to happen: Derek|url=https://indianexpress.com/article/india/if-govt-had-the-numbers-why-didnt-they-allow-the-vote-to-happen-derek-6604127/|accessdate=2021-05-23|work=The Indian Express|language=en}}</ref> Ministri na-ahụ maka ihe gbasara ndị omeiwu chọrọ ka a kwụsị ya, ya na ụfọdụ ndị otu ndị ọzọ, dịka nsonaazụ maka omume ya n'okpuru iwu 256 nke usoro na omume azụmahịa. A kwụsịtụrụ ya na ndị omeiwu asatọ ndị ọzọ maka otu izu n'ihi omume ya na-enweghị nchịkwa na nke na-enweghị usoro iwu.<ref name=":0">{{Cite web|title=Trinamool Rajya Sabha MP Derek O'Brien Suspended From Parliament|url=https://www.ndtv.com/india-news/trinamool-rajya-sabha-mp-derek-obrien-suspended-from-parliament-for-rest-of-session-2663449|accessdate=2021-12-21|work=NDTV.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.ndtv.com/india-news/trinamool-rajya-sabha-mp-derek-obrien-suspended-from-parliament-for-rest-of-session-2663449 "Trinamool Rajya Sabha MP Derek O'Brien Suspended From Parliament"]. </cite></ref>
A kwụsịtụrụ ya ọzọ na 21 Disemba 2021 maka ebubo nke ịtụfu akwụkwọ iwu, ka ọ na-eme ngagharị iwe megide Iwu Nhọrọ (Mgbanwe) Bill, 2021.<ref name=":0" />
N'abalị iri na anọ n'ọnwa Disemba afọ 2023, a kwụsịtụrụ ya ọzọ na Rajya Sabha mgbe ya na onye isi oche, Jagdeep Dhankhar nwesịrị esemokwu <ref name="indiatoday.in">{{Cite web|title=Trinamool's Derek O'Brien suspended after face-off with Rajya Sabha Chairman|url=https://www.indiatoday.in/india/story/trinamools-derek-obrien-suspended-after-face-off-with-rajya-sabha-chairman-2475855-2023-12-14|accessdate=2023-12-14|work=India Today|language=en}}</ref>
==== Kọmitii ndị omeiwu ====
Ọ bụ onye otu Kọmitii Na-ahụ Maka Ihe Ndị Na-eme n'Ụlọ Nzukọ Ndị Omeiwu.<ref name="Reconstituted October 2021">{{Cite news|title=Parliament Panels Reconstituted, Congress Leaders Retained As Chairmen|url=https://www.ndtv.com/india-news/parliament-panels-reconstituted-congress-leaders-retained-as-chairmen-2570063|accessdate=8 January 2022|work=NDTV.com|date=10 October 2021}}</ref> Na 6 Jenụwarị 2022 o degaara Anand Sharma, onye isi kọmitii ahụ, akwụkwọ ozi iji kwurịta ngwa a na-ekwu na ọ bụ "Tek Fog" nke "nwere nnukwu nsogbu ma nwee ike itinye nchekwa mba n'ihe ize ndụ". O dere, " Ngwa a nwere ike ịbanye n'ime usoro ozi ezoro ezo ma chekwaa mkparịta ụka mgbasa ozi mmekọrịta iji mee ka akụkọ dị na usoro ndị a". <ref name="Derek O'Brien">{{Cite news|title='Could Jeopardise National Security': Derek O'Brien Wants Standing Committee To Discuss 'Tek Fog'|url=https://thewire.in/government/tmc-mp-derek-o-brien-standing-committe-home-affairs-tek-fog|accessdate=6 January 2022|work=The Wire|date=6 January 2022}}</ref><ref>{{Cite news|title=A prominent Indian independent news site destroys its own credibility|work=The Economist|url=https://www.economist.com/asia/2022/10/27/a-prominent-indian-independent-news-site-destroys-its-own-credibility|accessdate=2023-03-21}}</ref>
== Ọrụ ndị ọzọ ==
O'Brien bụkwa onye edemede. Akwụkwọ ya gụnyere akwụkwọ kacha ere ahịa Inside Parliament: Views for the Front Row, Derek Introduces the Constitution and Parliament of India, My Way, a motivational book, Speak Up Speak Out, a chịkọtara okwu, na ọtụtụ ntụaka, ajụjụ, na akwụkwọ ederede.<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/books/books-reviews/inside-parliament-views-from-the-front-row-review-crossing-the-floor/article22430184.ece|title=Inside Parliament: Views from the Front Row review: Crossing the floor|author=Gupta|first=Smita|date=2018-01-13|work=The Hindu|accessdate=2018-10-07|language=en-IN}}</ref><ref>{{Cite book|title=Speak Up, Speak Out: My Favorite Elocution Pieces and How to Deliver Them|author=O'Brien|first=Derek|date=2013-01-01|publisher=Red Turtle|isbn=9788129121158|location=Place of publication not identified|language=en}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/books/books-authors/no-shortcuts/article5736978.ece|title=No shortcuts|date=2014-02-28|work=The Hindu|accessdate=2018-10-07|language=en-IN}}</ref><ref>{{Cite book|title=Derek Introduces the Constitution and Parliament of India|url=https://archive.org/details/constitutionparl0000obri|author=O'Brien|first=Derek|date=2015-05-03|publisher=Rupa Publications India|isbn=9788129136558|edition=First|location=New Delhi|language=en}}</ref>
== Ebem si dee ==
{{DEFAULTSORT:O'Brien, Derek}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
[[Òtù:Pages with unreviewed translations]]
n0ac2etd5vub4o1zp7p509xdcdjjetc
Gurujyoti Das
0
52349
728836
188663
2026-09-29T07:28:05Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
728836
wikitext
text/x-wiki
Gurujyoti Das bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị India nke jerela ozi dị ka onye omebe iwu sitere na mpaghara Mangaldai na Assam. A họpụtara ya na ntuli aka ndị omebe iwu Assam na 2016 site na mpaghara Mangaldoi.<ref>[http://myneta.info/assam2016/candidate.php?candidate_id=738 My Neta]</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=mar1116/state055|title=BJP workers jubilant over Mangaldai candidate|accessdate=15 November 2016|archivedate=22 October 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201022182231/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=mar1116/state055}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/first-day-in-assembly/article8678935.ece |title=First day in Assembly |access-date=2024-09-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161115195942/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/first-day-in-assembly/article8678935.ece |archive-date=2016-11-15 |url-status=dead}}</ref>
== Ebem si dee ==
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
qy9kryjip19e5u5kl1kwmdsjax2nizk
Emume Ihe nkiri Juba
0
55256
728804
195143
2026-09-29T01:44:21Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
728804
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Ihe nkiri ihe nkiri Juba''' na-enye ikpo okwu maka ndị na-eto eto na-eme ihe nkiri mpaghara nwere ohere ịmekọrịta na ịkọkọrịta ahụmahụ ha na ụwa dị iche iche na mgbanwe kpamkpam na-eme mgbanwe na mmepe nke [[South Sudan]] dị mma ma gbanwee.
== Akụkọ ihe mere eme ==
Dị ka akụkọ '''Radio Tamazuj''' si kwuo, <ref>{{Cite web|title=Juba film festival founder to take part in Berlin's film festival|url=https://radiotamazuj.org/en/news/article/juba-film-festival-founder-to-take-part-in-berlin-s-film-festival|accessdate=2020-10-06|work=Radio Tamazuj|language=en}}</ref> onye na-emepụta ihe nkiri na onye nduzi ga-aga njem na Germany iji hụ ihe nkiri sinima nke ndị mmadụ n'ebe ahụ ma tinye aka n'ịgbanwe ọnọdụ dị ugbu a na mmemme ihe nkiri na [[South Sudan]] . Ndị ọzọ sonyere na mba 25 ọzọ ga-abụkwa akụkụ nke ngosi ahụ ma mee mgbanwe ndị dị mkpa na obodo ha.
=== Mmalite ===
<ref>{{Cite web|title=The Journey of The Stories: Juba Film Festival|url=https://eyeradio.org/videos/the-journey-of-the-stories-juba-film-festival/|accessdate=2020-10-06|work=Eye Radio|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20221004182438/https://www.eyeradio.org/videos/the-journey-of-the-stories-juba-film-festival/|archive-date=2022-10-04|url-status=dead}}</ref>Akụkọ banyere mmalite na mmalite nke Juba Film Festival ka edekọwo ma wepụta ya maka oriri nke ndị dị iche iche nwere mmasị n'ihi na ọ gụnyere ọtụtụ ọrụ na njikọ. Dị ka Anya Radio si kwuo, egosipụtawo nkọwa zuru ezu maka ọha mmadụ.
=== Ego ===
Ememme ahụ nwetara ego site n'aka Ụlọ Ọrụ Na-ahụ Maka Mba Ọzọ nke Federal bụ nke na-achọ ịmepụta njikọ ahụ ma mee ka ememe ahụ bụrụ nke ọma kwadoro na ọtụtụ-aga na mba.
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
b3xm5pnrvcodr5ceyh4uae4p8qpgmct
Halloumi
0
55338
728839
721494
2026-09-29T07:50:50Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
728839
wikitext
text/x-wiki
[[File:Halloumi-1.jpg|thumb|Halloumi]]
{{Databox}}
'''Halloumi''' ma ọ bụ '''haloumi''' [note 1] [note 2] bụ chiiz sitere na Saịprọs . <ref name=":4">{{Cite web|title=Halloumi now registered as a Protected Designation of Origin|url=https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/ip_21_1623|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230421233122/https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/ip_21_1623|archivedate=2023-04-21|work=European Commission|language=en}}</ref> A na-eme ya site na ngwakọta nke mmiri ara ewu na atụrụ, na mgbe ụfọdụkwa mmiri ara ehi . <ref>{{Cite web|title=Cyprus - Cultural life - Daily life and social customs - halloumi cheese.|url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/148573/Cyprus|accessdate=2009-06-16|publisher=www.britannica.com|quote=Geography has left Cyprus heir to numerous culinary traditions—particularly those of the [[Levant]], [[Anatolia]], and Greece — but some dishes, such as the island's halloumi cheese…are purely Cypriot.}}</ref> <ref>{{Cite book|author=Ayto, John|url=https://archive.org/details/gluttonsglossary00ayto/page/133|title=The glutton's glossary: a dictionary of food and drink terms|publisher=Routledge|year=1990|isbn=0-415-02647-4|quote=Haloumi, or halumi, is a mild salty Cypriot cheese made from goats', ewes,' or cows' milk.}}</ref> <ref>{{Cite book|editor=Dew, Philip|title=Doing Business with the Republic of Cyprus|url=https://archive.org/details/doingbusinesswit0000phil|publisher=GMB Publishing Ltd|year=2005|isbn=1-905050-54-2|quote=Cyprus has managed to secure EU recognition of halloumi as a traditional cheese of Cyprus; therefore no other country may export cheese of the same name}}</ref> A na-akọwa udidi ya dị ka squeaky. <ref>{{Cite web|title=Why does halloumi, but not other cheese, "squeak" against your teeth?|url=https://www.newscientist.com/lastword/mg24833113-900-why-does-halloumi-but-not-other-cheese-squeak-against-your-teeth/|accessdate=2021-12-15|work=New Scientist|language=en-US}}</ref> Ọ nwere ebe mgbaze dị elu yana yabụ enwere ike ịme ya ngwa ngwa ma ọ bụ sie ya, ihe onwunwe na-eme ka ọ bụrụ ihe nnọchi anụ ewu ewu. A na-eji Rennet (nke na-abụkarị onye anaghị eri anụ ma ọ bụ microbial) na- ebelata mmiri ara ehi na mmepụta halloumi, <ref name="CFVM">{{Cite web|author=Lazarou|first=Stalo|title=Χαλλούμι|url=http://foodmuseum.cs.ucy.ac.cy/web/guest/parsintages/civitem/1735#_bs_civitems_tabcyprus.rec.tab1|work=foodmuseum.cs.ucy.ac.cy|publisher=Cyprus Food Virtual Museum|accessdate=30 November 2015|language=el|archivedate=13 September 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190913220423/http://foodmuseum.cs.ucy.ac.cy/web/guest/parsintages/civitem/1735#_bs_civitems_tabcyprus.rec.tab1}}</ref> n'agbanyeghị na ọ dịghị nje bacteria na-emepụta acid na-eji na nkwadebe ya. <ref>{{Cite book|title=Traditional Cheesemaking Manual|author=Charles O'Connor|publisher=International Livestock Centre for Africa}}</ref>
THalloumi na-ewu ewu n'akụkụ ọwụwa anyanwụ Mediterranean . <ref name="Robinson, R. K. – Tamime, A. Y. 1991 144" /> <ref>{{Cite book|author=Allen, Gary J.|title=The herbalist in the kitchen|url=https://archive.org/details/herbalistinkitch0000alle|publisher=University of Illinois Press|year=2007|isbn=978-0-252-03162-5|quote=Haloumi (sometimes spelled Halloumi) is a brine-cured cheese from Cyprus containing chopped mint.}}</ref> Ka ọ na-erule afọ 2013, ọchịchọ dị na [[Obodoézè Nà Ofú|United Kingdom]] karịrị nke ahụ na mba [[Obodo Békè|Europe]] ọ bụla ma e wezụga Saịprọs. <ref>{{Cite news|author=Cooke|first=Nicholas|url=https://www.bbc.co.uk/news/magazine-24159029|title=How halloumi took over the UK|work=[[BBC News]]|date=22 September 2013|accessdate=2013-09-23}}</ref>
Ni Orilẹ Amẹrika, Halloumi jẹ aami-iṣowo ti a forukọsilẹ ti ijọba Cyprus, lakoko ti o wa ni UK o jẹ ohun ini nipasẹ Foundation fun Idaabobo ti Warankasi Ibile ti Cyprus ti a npè ni Halloumi.[1] O tun jẹ aabo bi itọkasi agbegbe ni EU, gẹgẹbi Apẹrẹ Idabobo ti Oti (PDO), eyiti o tumọ si laarin EU nikan awọn ọja ti a ṣe ni awọn apakan kan ti Cyprus ni a le pe ni “halloumi”.[2][3] Idaabobo PDO fun Halloumi jẹ idaduro pupọ nipasẹ awọn aiyede laarin awọn agbe ti ẹran-ọsin, agutan, ati ewurẹ nipa ifisi ti wara malu, ati (ti o ba jẹ wara malu) ipin rẹ.<ref>"Application for the name 'halloumi' to go to EU in early 2007". ''[[Cyprus Mail]]''. September 2, 2006.
{{Cite web|title=Archived copy|url=http://www.cyprus-mail.com/news/main.php?id=27680&archive=1|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070930014851/http://www.cyprus-mail.com/news/main.php?id=27680&archive=1|archivedate=2007-09-30|accessdate=2006-12-05}}
</ref><ref>{{Cite news|author=Saoulli|first=Alexia|date=March 3, 2007|title=Halloumi bickering threatens EU application|work=[[Cyprus Mail]]|url=http://www.cyprus-mail.com/news/main.php?id=31047&archive=1|accessdate=2007-03-04|archive-date=2007-08-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20070813101718/http://www.cyprus-mail.com/news/main.php?id=31047&archive=1|url-status=dead}}</ref>
== Etymology ==
Aha bekee ''halloumi'' sitere na Greek Modern [ xaˈlumi ] khalloúmi, si Saịprọt Maronite Arabic {{Lang|acy|xallúm}} <ref name="AHD">{{Cite web|first=Houghton Mifflin Harcourt Publishing|author=Company|accessdate=2018-10-25|title=The American Heritage Dictionary entry: halloumi|url=https://ahdictionary.com/word/search.html?q=halloumi|work=ahdictionary.com}}</ref> <ref name="Borg 2004">{{Cite book|first=Alexander|author=Borg|title=A Comparative Glossary of Cypriot Maronite Arabic (Arabic-English): With an Introductory Essay|url=https://books.google.com/books?id=YfENAAAAYAAJ&q=xallum|publisher=Brill|date=2004|pages=11,209–210|isbn=978-90-04-13198-9}}</ref> n'ikpeazụ sitere na Arabic nke Egypt ḥallūm {{IPA|ar|ħalˈluːm|}} . <ref name="AHD" /> <ref name="Borg 2004" />
Okwu Arabic nke Egypt bụ n'onwe ya okwu mbinye ego sitere na Coptic halōm ( Sahidic ) na alōm ( Bohairic ), a na-eji ya eme chiiz riri na Egypt ochie . <ref name="Otter 2016" /><ref>{{Cite book|first=Alan|author=Davidson|title=The Oxford Companion to Food|url=https://books.google.com/books?id=bIIeBQAAQBAJ&pg=PA378|publisher=[[Oxford University Press]]|date=21 August 2014|isbn=978-0-19-104072-6}}</ref> O yikarịrị ka aha chiiz ahụ laghachiri n'okwu [[Demotic (Egypt)|Demotic]] ''ḥlm'' ' nke e depụtara n'ihe odide na ostraca sitere n'Ijipt Rom nke narị afọ nke abụọ . <ref>{{Cite web|title=Chicago Demotic Dictionary - Ḥ|url=https://oi.uchicago.edu/sites/oi.uchicago.edu/files/uploads/shared/docs/CDD_H2.pdf#246|author=Johnson|first=Janet|access-date=2024-11-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20220921063715/https://oi.uchicago.edu/sites/oi.uchicago.edu/files/uploads/shared/docs/CDD_H2.pdf#246|archive-date=2022-09-21|url-status=dead}}</ref>
Cypriot Turkish aha {{Lang|tr|hellim}} na-enweta site na isi iyi a, dị ka aha dị iche iche nke Ijipt oge a cheese hâlûmi . <ref name="Otter 2016">{{Cite book|first=Don|author=Otter|editor=Donnelly|title=The Oxford Companion to Cheese|url=https://books.google.com/books?id=fRnGDQAAQBAJ&pg=PA255|publisher=[[Oxford University Press]]|date=25 October 2016|isbn=978-0-19-933089-8}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFOtter2016">Otter, Don (25 October 2016). Donnelly, Catherine; Kehler, Mateo (eds.). [https://books.google.com/books?id=fRnGDQAAQBAJ&pg=PA255 ''The Oxford Companion to Cheese'']. [[Oxford University Press]]. [[ISBN]] [[Special:BookSources/978-0-19-933089-8|<bdi>978-0-19-933089-8</bdi>]] – via Google Books.</cite></ref>
== Akụkọ ihe mere eme ==
A na-achọta ntụziaka maka ịkwalite ḥalūm ( ' ) site na brining n'akwụkwọ nri ndị Ijipt nke narị afọ nke 14 <ref>{{Cite book|first=Nawal|author=Nasrallah|title=Treasure Trove of Benefits and Variety at the Table: A Fourteenth-Century Egyptian Cookbook: English Translation, with an Introduction and Glossary|url=https://books.google.com/books?id=fIJ1DwAAQBAJ&pg=PA335|publisher=Brill|date=9 November 2017|isbn=978-90-04-34991-9}}</ref>
Nkọwa ndị mbụ ama ama na-adị ndụ nke halloumi na Saịprọs bụ ndị ọbịa Ịtali na Saịprọs dere na etiti narị afọ nke 16, ebe a na-ekwukarị na ọ malitere. <ref name="Robinson, R. K. – Tamime, A. Y. 1991 144">{{Cite book|author=Robinson, R. K. – Tamime, A. Y.|title=Feta and Related Cheeses|publisher=Woodhead Publishing|year=1991|isbn=1-85573-278-5|quote=Halloumi is a semi-hard to hard, unripened cheese that, traditionally, is made from either sheep's milk or goat's milk or a mixture of the two. Although the cheese has its origins in Cyprus, it is widely popular throughout the Middle East, and hence many countries have now become involved with its manufacture. In Australia, it is coated with a greek yogurt.}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFRobinson,_R._K._–_Tamime,_A._Y.1991">Robinson, R. K. – Tamime, A. Y. (1991). ''Feta and Related Cheeses''. Woodhead Publishing. p. 144. [[ISBN]] [[Special:BookSources/1-85573-278-5|<bdi>1-85573-278-5</bdi>]]. <q>Halloumi is a semi-hard to hard, unripened cheese that, traditionally, is made from either sheep's milk or goat's milk or a mixture of the two. Although the cheese has its origins in Cyprus, it is widely popular throughout the Middle East, and hence many countries have now become involved with its manufacture. In Australia, it is coated with a greek yogurt.</q></cite><span class="cs1-maint citation-comment" data-ve-ignore="true"><code class="cs1-code"><nowiki>{{</nowiki>[[Templeeti:Cite book|cite book]]<nowiki>}}</nowiki></code>: CS1 maint: multiple names: authors list ([[:Category:CS1 maint: multiple names: authors list|link]])</span>
[[Category:CS1 maint: multiple names: authors list]]</ref> Otú ọ dị, ajụjụ banyere ma a mụrụ ntụziaka maka halloumi quintessential na Saịprọs wee gaa Lebanọn na ndị ọzọ nke Levant, ma ọ bụ na usoro ndị bụ isi nke ime cheese nke na-eguzogide agbaze sitere n'oge n'akụkụ dị iche iche nke ọwụwa anyanwụ Mediterranean- ma ọ bụ ha abụọ-enweghị azịza doro anya. <ref name="papademas">{{Cite journal | last1=Papademas | first1=Photis | last2=Robinson | first2=Richard K. | title=Halloumi cheese: the product and its characteristics | url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1471-0307.1998.tb02646.x | journal=International Journal of Dairy Technology | via=[[Wiley (publisher)|Wiley]] | date=August 1998 | volume=51 | issue=3 | pages=98–103 | doi=10.1111/j.1471-0307.1998.tb02646.x | issn=1364-727X | url-access=subscription}}</ref>
<ref name="Welz 2015">{{Cite book|first=Gisela|author=Welz|title=European Products: Making and Unmaking Heritage in Cyprus|url=https://books.google.com/books?id=Qf7GCgAAQBAJ&pg=PA93|pages=93–110|publisher=Berghahn Books|date=1 September 2015|isbn=978-1-78238-823-4}}</ref>
== Ntụaka ==
{{Reflist|30em}}
26p0hqfakxdl8di1ltfr261rx4urksa
Steak Diane
0
55366
728661
707935
2026-09-28T18:35:23Z
InternetArchiveBot
11600
Add 1 book for (20260928)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]]
728661
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Steak Diane''' bụ efere nke beefsteak e ghere eghe nke nwere ihendori nke sitere na ihe ọṅụṅụ pan nwere ụtọ. A na-esi ya na mbụ n'akụkụ tebụl na mgbe ụfọdụ ọkụ . O yikarịrị ka echepụtara ya na London na 1930s. Site na 1940 site na 1960 ọ bụ nri ọkọlọtọ na "Nri Kọntinent", ma ugbu a a na-ewere retro .
== Akụkọ ihe mere eme ==
"Steak Diane" adịghị apụta na oge ochie nke nri French ; o yikarịrị ka emepụtara ya na London na 1930s, n'agbanyeghị na otu akwụkwọ na-atụ aro Ostend na Belgium.
Aha Diana, chi nwanyị Rome nke ịchụ nta, ejirila nri dị iche iche metụtara egwuregwu, mana "steak venison Diane" gbara akaebe na 1914, n'agbanyeghị na a na-esi nri na flambéed, a na-esi nri ma jiri mkpụrụ osisi chọọ ya mma, n'adịghị ka mkpụrụ osisi. emesia steak Diane Ezi ntụziaka.
A maara Steak Diane tupu [[World War II|Agha Ụwa nke Abụọ]] . Otu akwụkwọ akụkọ London nke 1938 kọrọ "iwu etiti abalị maka champagne na steak Diane" na Palace Hotel, St Moritz . Bartolomeo Calderoni, onye isi isi ụlọ oriri na ọṅụṅụ Quaglino na Mayfair na 1930, ka akọọrọ na 1955 ka ọ gbasaara "steak Diane nke na-adịghị ahụkebe mgbe ahụ, nke o jiri aka ya sie nri maka Duke nke Windsor, wee bụrụ onye isi ala Wales [ruo mgbe 1936. ], onye nri ya na-amasịkarị". N'ezie, Calderoni kwuru na 1988 chepụtara ya. Dị ka otu akụkọ 1957 si kwuo, Lord Louis Mountbatten bụ onye na-eri nri oge niile na Café de Paris na London na 1930 na "ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ na ọ na-eri otu nri abalị - iri na abụọ na ọkara oysters na steak Diane".
A maara efere ahụ n'Australia n'afọ 1940, mgbe a kpọtụrụ ya n'akwụkwọ akụkọ gbasara ụlọ oriri na ọṅụṅụ Sydney Romano dị ka efere mbinye aka ya. Romano's maître d'hôtel, Tony Clerici, kwuru na ya chepụtara ya na London na ụlọ oriri na ọṅụṅụ Mayfair ya Tony's Grill na 1938 wee kpọọ ya nsọpụrụ nke Lady Diana Cooper . O nwere ike ịbụ na Clerici mụtara efere ahụ n'aka Charles Gallo-Selva, onye na-arụbu ọrụ na Quaglino's na London. <ref name="aft">"1939 Steak Diane introduced to Australia", Jan O'Connell, ''A Timeline of Australian Food: from mutton to MasterChef'', 2017, {{isbn|1742235344}}, as quoted on the [https://australianfoodtimeline.com.au/steak-diane-australia/ Australian food history timeline] web site</ref>
Afere a pụtakwara na US site na 1940, <ref>{{Cite book|title=Spécialités de la Maison|url=https://archive.org/details/specialitesdelam0000amer|publisher=American Friends of France|year=1940}}</ref> <ref name=":0">{{Cite book|author=Morris|first=Charlotte Sidle|title=Favorite Recipes of Famous Musicians|url=https://archive.org/details/favoriterecipeso0000char_i1x9|year=1941|pages=[https://archive.org/details/favoriterecipeso0000char_i1x9/page/38 38]}}</ref> n'agbanyeghị na amachaghị ya. Mgbe e mesịrị na 1940s, steak Diane pụtara ugboro ugboro na menus nke ụlọ oriri na ọṅụṅụ na-ewu ewu na New York cafe Society, ikekwe dị ka akụkụ nke fad maka tableside-flambéed efere. Ụlọ oriri na ọṅụṅụ na-enye ya na Drake na Sherry-Netherland hotels na The Colony, <ref name="nick">{{Cite news|first=Jane|author=Nickerson|title=Steak Worthy of the Name|work=[[New York Times Magazine]]|date=January 25, 1953|url=https://timesmachine.nytimes.com/timesmachine/1953/01/25/issue.html|page=32}} also quoted in {{Cite web|title=Steak Diane|work=[[The Food Timeline]]|first=Lynne|author=Olver|authorlink=Lynne Olver|year=2000|url=http://www.foodtimeline.org/foodmeats.html#steakdiane}}</ref> na 21 Club, na Le Pavillon . <ref name="21C">Arthur Schwartz, "21's Steak Diane",[http://www.thefoodmaven.com/nycfood/steak_diane.html][https://web.archive.org/web/20120727110322/https://www.thefoodmaven.com/nycfood/steak_diane.html archived] quoting from Arthur Schwartz, ''New York City Food: An Opinionated History and More Than 100 Legendary Recipes'', 2008</ref> Na New York, a na-akpọkarị Beniamino Schiavon, "Nino of the Drake", maître d'hôtel nke Drake Hotel . Ekwuru na Schiavon na 1968 ka ya na Luigi Quaglino kee efere ahụ na Plage Restaurant na Ostend, Belgium, ma kpọọ ya "ịma mma nke iri na itoolu na iri abụọ" ma ọ bụ ikekwe "nwanyị na-achị achị nke European demimonde na iri na itoolu iri abụọ". Na Drake, a na-akpọ ya "steak Nino". Na 2017, a tụrụ aro ụlọ ọrụ ọzọ dị ka onye malitere steak Diane: Copacabana Palace Hotel na [[Rio de Janeiro]] .
== Nkwadebe ==
Steak Diane yiri steak au poivre . Ezi ntụziaka ndị mbụ nwere ihe oriri ole na ole: steak, bọta, ihendori Worcestershire, ose, nnu na chopped pasili, <ref name=":0" /> na ikekwe galik. A na-egbutu steak ahụ ma ọ bụ kụrie ya ka ọ na-esi nri ngwa ngwa, gbanye ya na bọta na-esi ísì ụtọ na ihendori Worcestershire, ma jiri pasili mee ya. Ọ naghị agba ọkụ. Mgbe e mesịrị nsụgharị ndị America bụ ndị ọzọ: ntụziaka atọ New York City sitere na 1953 tinye ụfọdụ ma ọ bụ brandi, sherry, chives, mọstad akọrọ, na ihe ọṅụṅụ lemon. Naanị otu uzommeputa na-akpọ n'ụzọ doro anya maka flambéing: a na-ejupụta ihendori na brandi, sherry akọrọ, ma ọ bụ Madeira, ma wụsa n'elu steak. <ref name="nick" /> Ezi ntụziaka ndị ọzọ na-adịbeghị anya na-agbakwunye ude ma ọ bụ mushrooms <ref>{{Cite book|author=Patten|first=Marguerite|title=Cooking for Two|url=https://archive.org/details/cookingfortwo0000patt|date=1982|publisher=Hamlyn|isbn=978-0-60-032273-3|location=London}} and {{Cite book|author=Paré|first=Jean|title=Company's Coming: Main Courses|date=1989|publisher=Company's Coming|isbn=978-0-96-933221-3|location=Edmonton}}</ref> ma ọ bụ abụọ <ref>{{Cite book|author=Lagasse|first=Emeril|title=Emeril's Delmonico: A Restaurant With a Past|url=https://archive.org/details/emerilsdelmonico0000laga|date=2005|publisher=William Morrow|isbn=978-0-06-074046-7|location=New York}}</ref> na ihendori. Ndị ọzọ yiri nke ochie Ezi ntụziaka.
== Hụkwa ==
* Ndepụta nri steak
* [[Sunday roast|Nri Sunday]]
== Ntụaka ==
{{Reflist|30em}}
kuy2pve6muehznhxly9962f8r3js82o
Sawing off of Manhattan Island
0
56963
728649
201951
2026-09-28T18:22:45Z
InternetArchiveBot
11600
Add 1 book for (20260928)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]]
728649
wikitext
text/x-wiki
Akụkọ mgbe ochie nke Manhattan Island bụ akụkọ New York City chepụtara echepụta. Ọ na-akọwa na ya bụ ọkwá nkà ụgbọ mmiri ezumike nká a mụrụ na Lozier na 1824. Dị ka akụkọ ahụ si kwuo, na 1820, asịrị malitere ịgbasa n'etiti ndị ahịa nke obodo ahụ na obodo ahụ dị n'ebe ndịda Manhattan Island, nke dị nso na Batrî. A kwenyere na ebe a na-egbutu àgwàetiti ahụ, na-adọkpụrụ ya, na-atụgharị ya 180 degrees, na-eweghachi ya na ọnọdụ Manhattan ka ọ kwụsie ike, na akụkụ nke agwaetiti ahụ nwere ike ịgbaji. Nchegbu abụghị na echiche ahụ yiri nke Long Island. Lozier mechara chịkọta nnukwu ndị ọrụ nkwado nhazi. Mgbe nchọpụta ahụ gasịrị, Lozier apụtaghị, na akuku Brooklyn alaghachighị ruo ọtụtụ ọnwa.<ref name="1955newsarticle">{{Cite news|author=Asbury, Herbert|authorlink=Herbert Asbury|url=https://news.google.com/newspapers?id=LI0jAAAAIBAJ&sjid=eJkFAAAAIBAJ&pg=6923,234788|title=Sawing Off Of Manhattan|work=[[The Gazette (Montreal)|The Gazette]]|date=April 3, 1956}}</ref>
Akụkọ ahụ apụtaghị n'akwụkwọ akụkọ ọ bụla (ọ bụ ezie na onye nta akụkọ ahụ ekwughị ihe ọ bụla gbasara ihe mere n'oge ahụ) ma ọ dịghị ndekọ ọ bụla a chọtara na-akwado ịdị adị nke ndị metụtara ya. A na-ekwu na ihe mere na akụkọ mbụ nke wayo bụ aghụghọ, nke bụ okwu sitere na Joel Rose n'akwụkwọ ya, New York Sawed in Half: An Urban Historical (2001). [1] Akwụkwọ mbụ nke Thomas F. De Voe's (1811-1892) [2] [3] mpịakọta The Market Book (1862), dị ka nwanne m nwoke na Lozier ibe, bụ akụkụ ọzọ nke Herbert Asbury ọrụ All Around The Town: Murder, Scandal, Riot na Mayhem na Old New York (1934, nke e bipụtara ọzọ dị ka Sequel nke New York). Akụkọ ọzọ dị mkpirikpi sitere na 1960s Reader's Digest akwụkwọ, Scoundrels na Scallywags: 51 Akụkọ nke Kasị Mma Character of Hoax na Fraud (1968). <ref>{{Cite book|title=Scoundrels and Scallawags: 51 Stories of the Most Fascinating Characters of Hoax and Fraud|url=https://archive.org/details/scoundrelsscalaw00plea|date=1968|publisher=The Reader's Digest Association}}</ref><ref name="snopes">{{Cite web|work=Snopes|url=http://www.snopes.com/history/hoaxes/sawingny.asp|date=February 10, 2006|accessdate=April 30, 2009|title=I Saw New York}} (reviewing literature and concluding that original claimed event likely did not occur, and the story of the hoax is a hoax itself)</ref><ref name="rose">{{Cite book|author=Rose, Joel|url=https://books.google.com/books?id=8jXmbJRuPY4C|title=New York Sawed in Half: An Urban Historical|publisher=[[Bloomsbury Publishing]]|date=2001|isbn=1-58234-098-6}}</ref>
== Hụkwa ==
* Mgbasawanye nke Lower Manhattan
== Ihe odide ==
{{Reflist}}
== Ịgụ ihe ọzọ ==
* {{Cite web|url=http://www.historybuff.com/library/refmanhattan.html|title=The Day They Almost Sawed Off Manhattan|work=History Buff|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070927202443/http://www.historybuff.com/library/refmanhattan.html|archivedate=2007-09-27}}
* {{Cite web|url=http://home.nycap.rr.com/useless/manhattan/index.html|title=Just a little spin of the land and our problem will be solved|work=nycap.rr.com|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071012164642/http://home.nycap.rr.com/useless/manhattan/index.html|archivedate=2007-10-12}}
1nx1ue92w9q1yarrxeov5ll4ahb2dcj
Nyambura Njoroge
0
58258
728617
639380
2026-09-28T17:42:50Z
InternetArchiveBot
11600
Add 1 book for (20260928)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]]
728617
wikitext
text/x-wiki
Nyambura J. Njoroge bụ ọkà mmụta okpukpe nwanyị na Kenya na onye ndu ecumenical. Ọ bụ nwanyị Kenya mbụ e chiri echichi na Presbyterian Church of East Africa na 1982.[1] Ọ bụ onye Afrịka mbụ rụrụ ọrụ na World Alliance of Reformed Churches site na 1992 ruo 1998 mgbe ọ sonyeere World Council of Churches. Ọ bụ onye ntọala nke Circle of Concerned African Women Theology na onye otu isi Kenya.[2][3] Ọ bụ onye otu ANERELA +[4] (African Network of Religious Leaders bi na HIV na AIDS na-emetụta ma ọ bụ nke onwe ya).[5][6] O deziri Talitha Cum! Theology of African Women, with Musa Dube.[7] Na 1992, ọ ghọrọ nwanyị Afrịka mbụ nwetara nzere PhD na Seminary Theological Princeton.[8] Ọ bụ nwanyị Afrịka mbụ gụrụ nzere bachelọ na Divinity na Mahadum St.Pauls, Limuru, Kenya.
== Oge ọ malitere ==
A mụrụ Nyambura na 4 Disemba 1956 n'aka Mary Muthoni wa Waruguru na Gacomba, na Rev. Daniel Githanji wa Gitogo. Ọ bụ nwa ikpeazụ a mụrụ n'ezinụlọ nwere ụmụ nwanyị itoolu.<ref>{{Cite web|title=wfn.org {{!}} WCC Feature: Responding to HIV with faith and courage|url=https://archive.wfn.org/2012/01/msg00064.html|accessdate=2022-07-27|work=archive.wfn.org}}</ref>
Nne ya bụ onye na-amụ nwa na Nginda na Murang'a, na onye ndú na Presbyterian Church of East Africa Women's Guild <ref>{{Cite web|title=Woman's Guild|url=https://pcea.or.ke/womans-guild/|accessdate=2024-07-09|work=Presbyterian Church Of East Africa|language=en-US}}</ref> na obodo.
== Mmụta ==
N'afọ 1978, Nyambura debara aha na Mahadum St Paul, Kenya, na mbụ St. Paul's United Theological College. Ọ bụ nwanyị Africa mbụ nwetara nzere bachelọ nke Divinity.[1] Ọ gụsịrị akwụkwọ na 1980.[2][3] Echiri ya echichi dịka onye ozi nke okwu na sacrament na Presbyterian Church of East Africa na 5 Septemba 1982. Ọ bụ nwanyị mbụ e chiri echichi na ụka.[4][5]. Ọ gara ụlọ akwụkwọ Presbyterian Louisville na Kentucky. Na 1992, ọ ghọrọ nwanyị Afrịka mbụ nwetara PhD na Seminary Theological Princeton. Ngụ akwụkwọ ya bụ "African Theology and Christian Social Ethics" <ref name="oikoumene.org">{{Cite web|title=AIDS: "Do we have the courage to step out and take the lead?"|url=https://www.oikoumene.org/news/aids-do-we-have-the-courage-to-step-out-and-take-the-lead|accessdate=2022-07-27|work=World Council of Churches|language=en}}</ref>
== Ọrụ ==
Nyambura bụ onye isi mmemme maka mmemme World Council of Churches' (WCC) na Ecumenical HIV and AIDS Initiatives and Advocacy tupu ọ laa ezumike nká na Jenụwarị 2022.<ref name=":0">{{Cite web|author=Lowrey|first=Stephanie|date=2020-05-22|title=9 African Women Theologians You Should Know About|url=https://theglobalchurchproject.com/african-women-theologians-you-should-know-about/|archiveurl=|archivedate=|accessdate=2021-02-08|work=The GlobalChurch Project|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|title=Teaching men all about women|url=https://www.churchtimes.co.uk/articles/2014/11-april/features/features/teaching-men-all-about-women|accessdate=2021-02-08|work=www.churchtimes.co.uk}}</ref><ref name=":1">{{Cite web|title=Responding to HIV with faith and courage|url=https://www.oikoumene.org/news/responding-to-hiv-with-faith-and-courage|accessdate=2021-02-08|work=World Council of Churches|language=en}}</ref> Ọ rụrụ ọrụ na WCC's Ecumenical HIV and AIDS Initiative and Advocacy (EHAIA) site na 2002, nke a malitere n'otu afọ ahụ dị ka Ecumenical VIH and AIDS Initiative na Africa. <ref>{{Cite web|title=HIV & AIDS, Reproductive Health and Pandemics {{!}} World Council of Churches|url=https://www.oikoumene.org/what-we-do/ehaia|accessdate=2024-07-09|work=www.oikoumene.org}}</ref><ref name=":1" /> Kemgbe afọ 2007, ọ bụ onye nhazi EHAIA maka World Council of Churches . <ref name="oikoumene.org" /> N'oge mkparịta ụka okpukpe na HIV n'abalị nke 19th International AIDS Conference na July 21, na ndị bịara na-abụ abụ ma na-ekwe nkwa ime ihe ha ga-eme iji "gbanwee" megide HIV na AIDS; Nyambura kwuru na ọrịa ahụ karịrị nsogbu ahụike ma nwee mmekọrịta mmekọrịta mmekọrịta mmadụ na ibe ya. Ọ bụ onye Afrịka mbụ rụrụ ọrụ na World Alliance of Reformed Churches site na 1992 ruo 1998 mgbe ọ sonyeere WCC. Ọ bụ onye guzobere Circle of Concerned African Women Theologians na onye otu Kenya chapter. <ref name=":4">{{Cite book|author=Fiedler|first=NyaGondwe|title=A History of the Circle of Concerned African Women Theologians 1989-2007.|url=https://archive.org/details/historyfocircleo0000fied|publisher=Mzuni Press|year=2017|pages=[https://archive.org/details/historyfocircleo0000fied/page/59 59]}}</ref> Ọ bụkwa onye otu ANERELA+ (African Network of Religious Leaders na-ebi ma ọ bụ na-emetụta HIV na AIDS. <ref name=":5">{{Cite web|date=2013-01-01|title=Nyambura J. Njoroge|url=https://sojo.net/biography/nyambura-j-njoroge|accessdate=2021-02-08|work=Sojourners|language=EN}}</ref><ref name=":6">{{Cite journal|author=Njoroge|first=Nyambura|date=2009|title=Gender, Justice, Ministry and Healing|url=https://www.progressio.org.uk/sites/default/files/HIV+gender_2009_0.pdf|journal=Progressio|volume=3}}</ref>
== Talitha na nkà ihe ọmụma ==
O deziri Talitha Cum! Theology of African Women, with Musa Dube.[1] Nyambura Njoroge guzobere Talitha cum nkà mmụta okpukpe na-akwado ikike nke ụmụ nwanyị na ụmụ agbọghọ, usoro ọgụ na-egbochi ike ụmụ nwanyị na mmepe gụnyere nna ochie, ikpe na-ezighị ezi nke nwoke na nwanyị, nkà mmụta okpukpe, atumatu, ọchịchị, na nhazi ọha mmadụ. Ọ bụ onye na-akwado ụmụ nwanyị na-akwado usoro ndụ ụmụ nwanyị, ụkpụrụ, na ugwu site na ịma aka omenala na mmekọrịta ọha na eze, ụkpụrụ, na usoro na-emegbu ụmụ nwanyị na-egbochi ha ịnweta ohere ndị yiri ya dị ka ndị nwoke na ọha mmadụ.
Dị ka onye otu International Network of Religious Leaders Living with and Personally Affected by HIV & AIDS (INERELA +) [https://web.archive.org/web/20250222085909/https://inerela.org/about/#:~:text=INERELA%2B%20is%20an%20international%2C%20interfaith,or%20personally%20affected%20by%20HIV.], ọ bụ onye na-eme ihe megide ịkpa ókè, ịta ahụhụ, ịkpa ókè na ikpe na-ezighị ezi megide ndị HIV / AIDS metụtara, na-agba ume ọmịiko, ịhụnanya na nlekọta maka ndị merụrụ ahụ. Ọ na-aga n'ihu na-ekwusi ike ma na-ekwu maka otu nsogbu, ọrịa, na ọrịa na-efe efe dị ka HIV / AIDS na COVID-19 si emetụta ụmụ nwanyị n'etiti ọha mmadụ.
Ọ bụ onye ọsụ ụzọ n'omume ụmụ nwanyị nke Ndị Kraịst Africa maka nnwere onwe na mgbanwe site na nkà mmụta okpukpe mmegbu na nke na-eweda ala nke na-akwalite ihe kpatara nna ochie na ụka na ụlọ ọrụ nkà mmụta okpukpe. Ọ lụrụ ọgụ maka mgbanwe nke ụlọ ọrụ okpukpe na nke okpukpe dị ka ngwá ọrụ iji tọhapụ ụmụ nwanyị site na enweghị nhata, ime ihe ike, na ikpe na-ezighị ezi kama ịbụ ike na-eme ka ikpe na-enweghị nhata nwoke na nwanyị dịkwuo ukwuu. Ọ rụrụ ọrụ na EHAIA na-ejikọta ụka, ndị nwere mmasị na ndị na-eme iwu iji nye nzaghachi njikọ ụka ma nye ngwọta maka ihe kpatara ọrịa na-efe efe dị ka HIV / AIDS, yana inye olileanya, ọmịiko, na nkwado maka ndị merụrụ ahụ, ìgwè ndị a na-akparaghị ókè, na ndị ọrịa HIV / AIDS metụtara maka mgbanwe nke ọha mmadụ.
== Onyinye ==
Onyinye Mercy Amba Oduyoye Global Leadership, 2019
Ihe nrite Circle Community Champion, 2019<ref>{{Cite book|author=Juma|first=Dorcas Chebet|url=https://fis.uni-bamberg.de/handle/uniba/50019|title=That all may live! : essays in honour of Nyambura J. Njoroge|date=2021|publisher=University of Bamberg Press|isbn=978-3-86309-811-7|pages=14|doi=10.20378/irb-50019}}</ref>
== Ọrụ ==
* Akwụkwọ nta Nyambura nke akpọrọ "In Remembrance of HER" nke Ssali Publishing House, South Africa bipụtara, nwere okwu isi ya na nnọkọ agụmakwụkwọ na Mahadum Presbyterian nke East Africa (PUEA) na 5 Septemba 2022. Nzukọ ahụ mekwara ncheta afọ iri anọ nke ndị ụkọchukwu nwanyị na Presbyterian Church of East Africa.
* Njikọ Chọọchị na Mmụta Okpukpe n'Africa (2004)
* N'elu Ahụhụ na Ịkwa Ụba: Theology of Hope and Life (2008)
* Daughtexacerbatesrica nụrụ oku maka ikpe ziri ezi, udo, na izu oke nke ndụ (2013)
* Ụzọ Ọhụrụ nke Ime ka Ọdịdị Ukwu dị mfe: Ihe mmụta sitere n'aka Ndị Nkụzi okpukpe Africa (2005)
* Mgbanwe Ọzụzụ Okpukpe nke Ndị Minista (2009)
* Nkwekọrịta Mmekọrịta Katọlik (2009) <ref name=":2">{{Cite web|title='To Engage in God's Mission of Struggle for Abundant Life': Nyambura Jane Njoroge's Ecumenical Theological Education Vision for African Christianity 1 {{!}} Request PDF|url=https://www.researchgate.net/publication/344859423|accessdate=2021-08-26|work=ResearchGate|language=en}}</ref>
* Ntụziaka agụmakwụkwọ nkà mmụta okpukpe na ọzụzụ ndị ozi
* Mmụta nkà mmụta okpukpe na ime ihe mmụta okpukpe nkuzi sitere n'oge gara aga
* [Ihe e dere n'ala ala peeji] Kiama Kia Ngo: Onye African Christian Feminist Ethic of Resistance and Transformation. Legon Theological Studies Series Project na mmekorita ya na Asempa Publishers, Accra.
* Ịchọta Ụzọ Ndị Kraịst ga-esi Kwalite Ịdị n'Otu na Mmụta Okpukpe na Ọzụzụ Ndị Minista
* Theologizing n'oge Labour Pains: Women, Children and War in the Bible
* Mmụọ nke Nnupụisi na Mgbanwe
* Njikọ na Ọrụ Chineke na Africa Taa."Na Njikọ na Ọrụ Chineke n'Africa Taa: Akwụkwọ na Akụkọ nke Nkwurịta Okwu nke Ụmụ nwanyị na Ụmụ nwoke Africa nke Omenala Ndozigharị 9-15
* Mmụta Okpukpe na Chọọchị n'Africa Taa
* Ịchụ ụfụ na Ịchụ Ụfụ Ọrụ
* Olu Na-efu efu: Ụmụ nwanyị Africa na-eme nkà mmụta okpukpe
* Nkwa na Ozi nke Mmụọ Nsọ: Inye ndị Afrịka ike ịchọ izu oke nke ndụ
* Ọ bụghị nhọrọ: Ozi nwere na maka ndị nwere nkwarụ
* Gbanwee n'ebe Chineke nọ - Nwee obi ụtọ n'Olileanya
* Bịa Ugbu a, Ka Anyị Kparịtara
* Talitha Cum! ruo puku afọ ọhụrụ: nkwubi okwu
* Iweghachi Ihe Nketa Anyị nke Ike: Ịchọpụta Olu Okpukpe Anyị <ref name=":2" />
== Edemsibia ==
[[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]]
3kxlt6uam2omp20ds09ub3m9k7kvbam
Deuterọnọmi
0
60326
728662
707011
2026-09-28T18:41:38Z
InternetArchiveBot
11600
Add 1 book for (20260928)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]]
728662
wikitext
text/x-wiki
{| class="sidebar nomobile nowraplinks plainlist" style="line-height:1.4em;"
| class="sidebar-image" style="padding-bottom:0.8em;" |[[File:Aleppo_Codex_Joshua_1_1.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Aleppo_Codex_Joshua_1_1.jpg|class=notpageimage|220x220px|Joshua 1:1 as recorded in the Aleppo Codex]]
|-
! class="sidebar-heading" style="background:#ccccff; font-size:115%;padding-top:0.3em;padding-bottom:0.3em;" |
|-
| class="sidebar-content" style="padding-top:0.4em;" |Tanakh (okpukpe ndị Juu)
Torah (Ntuziaka)
Jenesis Bereshit
Ọpụpụ Shemot
Levitikọs Wayiqra
Ọnụọgụ Bemidbar
Devarim
Nevi'im (Ndị amụma)
Nke mbụ
Joshua Joshua
Ndị ikpe Shofetim
Samuel Samuel
Ndị eze Melakhim
Ikpeazụ
Isaiah Yesayahu
Jeremaya Yirmeyahu
Ezikiel Yekhezel
Obere
Hosia
Joel
Emọs
Obadia
Jona
Maịka
Nehọm
Habakuk
Zefanaya
Hagaị
Zekaraya
Malakaị
Ketuvim (edemede)
Egwu
Abụ Ọma Tehillim
Ilu Mislei
Job Job
Megillot ise (Mpịakọta)
Abụ nke Shir Hashirim
Ruth Rut
Abụ Ákwá Eikhah
Eklisiastis Qohelet
Esta Ester
Akụkọ ihe mere eme
Daniel Daniel
Ezra—Nehemaịa Ezra
Ihe Emere Divre Hayyamim
Agba Ochie (Iso Ụzọ Kraịst)
Pentateuch
Jenesis
Ọpụpụ
Levitikọs
Ọnụọgụ
Deuterọnọmi
Akụkọ ihe mere eme
Joshua
Ndị ikpe
Rut
1–2 Samuel
1–2 Ndị eze
1–2 Akụkọ
Ezra
Nehemaịa
Esta
Amamihe
Job
Abụ Ọma
Ilu
Eklisiastis
Abụ nke Abụ
Amụma
Ndị amụma ukwu
Aisaia
Jeremaya
Abụ-akwa
Ezikiel
Daniel
Ndị amụma nta
Hosia
Joel
Emọs
Obadia
Jona
Maịka
Nehọm
Habakuk
Zefanaya
Hagaị
Zekaraya
Malakaị
Deuterocanonical
Tobit
Judith
Ihe mgbakwunye na Esther
1 Maccabee
2 Maccabee
Amamihe Solomon
Sirach
Barọk / Akwụkwọ ozi Jeremaya
Ihe mgbakwunye na Daniel
Ọtọdọks naanị
1 Esras
2 Esras
Ekpere Manase
Abụ Ọma nke 151
3 Maccabee
4 Maccabee
Odes
Chọọchị Ọtọdọks
Inọk
Jubili
1, 2, na 3 Meqabyan
Paralipomena nke Barọk
Canon sara mbara
Ọnụ ụzọ Bible
|-
! class="sidebar-heading" style="background:#ccccff; font-size:115%;padding-top:0.3em;padding-bottom:0.3em;" |
|-
| class="sidebar-content" style="padding-top:0.4em;" |
|-
| class="sidebar-below" style="border-top:1px solid #aaa;font-size:105%;border-bottom:1px solid #aaa;" |
|-
| class="sidebar-navbar" |
|}
[[Faịlụ:Pap_266.jpg|thumb|Papyrus Fouad 266, dating to {{circa|100 BCE}}, contains part of a Greek translation (Septuagint) of Deuteronomy.]]
Deuteronomy (Grik oge ochie: , , lit. <nowiki>''</nowiki>; Latin: Liber Deuteronomii) <ref>{{Cite web|title=Definition of Deuteronomy {{!}} Dictionary.com|url=https://www.dictionary.com/browse/deuteronomy|work=www.dictionary.com|accessdate=11 March 2023|language=en}}</ref> bụ akwụkwọ nke ise nke Torah (n'[[Judaism|Okpukpe ndị Juu]]), ebe a na-akpọ ya Biblical Hebrew-language romanization" typeof="mw:Transclusion">Devarim (Hibru :<templatestyles src="Script/styles_hebrew.css" /><span lang="hbo" dir="rtl"><span dir="rtl" class="script-hebrew" style="font-size: 110%; ">דְּבָרִים</span>__ibo____ibo____ibo__ Ọ bụ ezie na ọ bụ</span><span>,</span><small>Romanized: </small><span title="Biblical Hebrew-language romanization">''Isiokwu''</span><span>,</span><small>Àkwà.</small>'[okwu] [nke [[Moses|Mozis]]]') nke na-eme ka ọ bụrụ akwụkwọ nke ise nke Bible Hibru na Agba Ochie nke Ndị Kraịst.[the]<small> </small>
[[Category:Articles containing Biblical Hebrew-language text]]
Isi nke 1-30 nke akwụkwọ ahụ nwere okwuchukwu atọ ma ọ bụ okwuchukwu [[Mozis]] gwara Ndị Izrel na Ala Dị Larịị nke Moab, obere oge tupu ha abanye n'Ala Nkwa. Okwuchukwu mbụ ahụ na-akọ [[Mozis|afọ iri anọ nke ịgagharị n'ọzara]] nke dugara n'oge ahụ ma jiri agbamume ka a debe iwu ahụ. Ozizi nke abụọ na-echetara ndị Izrel mkpa ọ dị ịgbaso Yahweh na iwu (ma ọ bụ nkuzi) o nyere ha, nke ala ha na-adabere na ya. Ozizi nke atọ na-enye nkasi obi na, ọbụlagodi na mba Israel gosipụtara na ha ekwesịghị ntụkwasị obi ma si otú a tụfuo ala ahụ, enwere ike iweghachi ha niile. Isi anọ ikpeazụ (31-34) nwere Abụ Mozis, Ngọzi Mozis, na akụkọ na-akọ banyere ịgafe uwe ndu site na Mozis gaa na [[Jọshụa]] na, n'ikpeazụ, ọnwụ Mozis n'Ugwu Nebo.
One of its most significant verses is Deuteronomy 6:4, the Shema Yisrael, which has been described as the definitive statement of Jewish identity for theistic Jews: "Hear, O Israel: the <nowiki><span about="#mwt129" data-cx="[{&quot;adapted&quot;:false,&quot;targetExists&quot;:false}]" data-mw="{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;LORD&quot;,&quot;href&quot;:&quot;./Template:LORD&quot;},&quot;params&quot;:{},&quot;i&quot;:0}}]}" data-ve-no-generated-contents="true" id="mwNw" typeof="mw:Transclusion">L</span></nowiki><nowiki><span about="#mwt129" data-ve-ignore="true" id="mwOA" style="font-variant: small-caps; text-transform: lowercase;">ORD</span></nowiki> our God, the {{LORD}} is one." Verses 6:4–5 were also quoted by [[Jisọs Kraịst|Jesus]] in Mark 12:28–34 as the Great Commandment.
Dị ka omenala si dị, a kwenyere na Chineke gwara Mozis Torah, mana ọtụtụ ndị ọkà mmụta nke oge a kwuru na Deuteronomy bụ narị afọ nke asaa na nke ise BCE.[4]
== Ọdịdị ya ==
Patrick D. Miller na nkọwa ya banyere Deuteronomy na-atụ aro na echiche dị iche iche banyere nhazi nke akwụkwọ ahụ ga-eduga n'echiche dị iche iche na ihe ọ bụ. A na-akọwakarị usoro ahụ dị ka usoro okwu atọ ma ọ bụ okwuchukwu (isi 1:1-4:43, 4:44-29:1, 29:2-30:20) sochiri ọtụtụ ihe mgbakwunye dị mkpirikpi ma ọ bụ ụdị okwu mmechi (31:1-34:12), gụnyere ọrụ Jọshụa, abụ Mozis na ọnwụ Mozis. <ref>{{Cite book|author=Woods|first=Edward J.|title=Deuteronomy: An Introduction and Commentary|url=https://archive.org/details/deuteronomyintro0000wood|publisher=Inter-Varsity Press|year=2011|location=Nottingham, England|pages=[https://archive.org/details/deuteronomyintro0000wood/page/38 38]}}</ref>
Ndị ọkà mmụta ndị ọzọ jiri usoro Deuteronomy tụnyere nkwekọrịta ndị Het ma ọ bụ ihe odide nkwekọrịta oge ochie ndị ọzọ dị nso n'Ebe Ọwụwa Anyanwụ Ụwa. Mana o doro anya na Deuteronomy n'onwe ya abụghị naanị ederede nke nkwekọrịta, ebe Deuteronomy karịrị itinye usoro nkwekọrịta ụwa na mmekọrịta Izrel na Chineke.<ref name=":0">{{Cite book|author=Wright|first=Christopher J. H.|title=Deuteronomy|url=https://archive.org/details/deuteronomynewin0000chri|publisher=Hendrickson Publishers|year=1996|series=New International Biblical Commentary|location=Peabody, Massachusetts|pages=[https://archive.org/details/deuteronomynewin0000chri/page/4 4]–5}}</ref>
Iwu Iri (Decalogue) na isi nke 5 na-eje ozi dị ka ụkpụrụ maka akwụkwọ ndị ọzọ, dịka isi nke 12-26 bụ nkọwa nke Decalogue, ya mere Decalogue gbasaa.<ref name=":0">{{Cite book|author=Wright|first=Christopher J. H.|title=Deuteronomy|url=https://archive.org/details/deuteronomynewin0000chri|publisher=Hendrickson Publishers|year=1996|series=New International Biblical Commentary|location=Peabody, Massachusetts|pages=[https://archive.org/details/deuteronomynewin0000chri/page/4 4]–5}}</ref>
{| class="wikitable"
|Iwu Ndị E Si N'Otu
|Isiokwu
|-
|1–3
|12–13
|-
|4
|14:28–16:17
|-
|5
|16:18–18:22
|-
|6
|19:1–21:9
|-
|7
|22:13–30
|-
|8–10
|23–26
|}
== Nchịkọta ==
[[Faịlụ:Karolingischer_Buchmaler_um_840_002.jpg|thumb|351x351px|Mozis na-anata Iwu (n'elu) ma na-agụrụ ndị Izrel Iwu (n"okpuru) ]]
(Nkọwa "akwụkwọ" na-esonụ nke Deuteronomy sitere na John Van Seters; [1] enwere ike iji ya tụnyere nyocha "ọgbụgba ndụ" nke Alexander Rofé na Deuteronomy ya: Nsogbu na Nkọwa.[9]''.)''
* Isi nke 1-4: A na-echeta njem gafere n'ọzara site na Horeb (Sinai) gaa Kadesh wee gaa Moab.
* Isi nke 4-11: Mgbe mmeghe nke abụọ na 4:44-49 a na-echeta ihe ndị mere n'Ugwu Horeb, site n'inye Iwu Iri. A na-agba ndị isi ezinụlọ ume ka ha kụziere ndị nọ n'okpuru nlekọta ha iwu, a na-adọ aka ná ntị megide ijere chi ndị ọzọ ozi karịa Yahweh, a na'eto ala e kwere Israel nkwa, a na na-agbakwa ndị mmadụ ume irube isi.
* Isi nke 12-26, Iwu Deuteronomic: Iwu na-achịkwa ofufe nke Israel (isi nke 12-16a), nhọpụta na nhazi nke ndị isi obodo na okpukpe (16b-18), iwu mmekọrịta mmadụ na ibe ya (19-25), na nkwupụta nke njirimara na iguzosi ike n'ihe (26).
* Isi nke 27-28: Ngọzi na ọbụbụ ọnụ maka ndị na-edebe ma na-emebi iwu.
* Isi nke 29-30: Nkwupụta nkwurịta okwu banyere ọgbụgba ndụ n'ala Moab, gụnyere iwu niile dị na Iwu Deuteronomic (isi nke 12-26) mgbe ndị e nyere na Horeb; a na-agba Izrel ume ọzọ irube isi.
* Isi nke 31-34: A na-etinye [[Jọshụa]] dị ka onye nọchiri [[Mozis]], Mozis na-enye Ndị Livaị iwu (ndị ụkọchukwu), wee rịgoro Ugwu Nebo ma ọ bụ Pisgah, ebe ọ nwụrụ ma bụrụ onye Chineke liri. Akụkọ banyere ihe omume ndị a na-akpaghasị abụ abụọ, Abụ Mozis na Ngọzi Mozis.
Amaokwu ikpeazụ, Deuteronomic 34:10-12, "ọ dịghị mgbe ọzọ e nwere onye amụma dị ka [[Mozis]] n'Izrel," na-azọrọ na echiche Deuteronomist nke nkà mmụta okpukpe na nkwenye ya na ofufe Yahweh dị ka naanị chi nke Izrel bụ naanị okpukpe a kwadoro, ebe onye amụma kachasị ukwuu mechiri ya.
=== Usoro Iwu Deuteronomic ===
Deuteronomy 12-26, Deuteronomic Code, bụ akụkụ kachasị ochie nke akwụkwọ ahụ na isi nke ndị ọzọ mepụtara.[12] Ọ bụ usoro mitzvot (''iwu'') nye ndị Izrel banyere otu ha kwesịrị isi akpa onwe ha n'Ala Nkwa.
== Ihe ndị mejupụtara ya ==
[[Faịlụ:Tissot_Moses_Sees_the_Promised_Land_from_Afar.jpg|thumb|337x337px|Mozis na-ele Ala Nkwa, Deuterọnọmi 34:1-5 (Jọkịm Tissot) ]]
Onye dere Torah nke Mosaic, nkwenye na akwụkwọ ise nke Torah - gụnyere Akwụkwọ Deuteronomy - bụ nke Chineke gwara Mozis n'Ugwu Saịnaị, bụ omenala ndị Juu oge ochie nke Maimonides (1135-1204 AD) dere dị ka nke asatọ n'ime ụkpụrụ okwukwe ndị Juu 13.[13] Ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ ndị ọkà mmụta ụwa niile nke oge a, na ọtụtụ ndị ọkà mmụta Ndị Kraịst na ndị Juu, jụrụ onye dere Akwụkwọ Deuteronomy ma dee akwụkwọ ahụ mgbe e mesịrị, n'etiti narị afọ nke asaa na nke ise BC.[4] O yikarịrị ka ndị dere ya bụ ndị Levite, ndị a na-akpọ Deuteronomist, ndị mkpa akụ na ụba na ọnọdụ mmekọrịta mmadụ na ibe ya na-egosipụta.[14] A na-ele akụkọ ihe mere eme nke ihe odide akwụkwọ ahụ anya ugbu a n'okwu ndị a: [15]
* Na ngwụcha n' afọ nke asatọ BC ma Juda na Israel bụ ndị na-akwado Asiria. Israel nupụrụ isi ma bibie ya n'ihe dị ka 722 BC. Ndị gbara ọsọ ndụ si Israel gbapụ gaa Juda wetara ọtụtụ omenala ndị ọhụrụ na Juda. Otu n'ime ihe ndị a bụ na chi Yahweh, nke a maara ma na-efe ofufe na Juda, abụghị naanị chi kachasị mkpa, kama ọ bụ naanị chi a ga-ejere ozi.[16] Echiche a metụtara ndị Juu na-achị ala, nke ghọrọ ndị dị ike n'ụlọ ikpe mgbe ha debere Josaya dị afọ asatọ n'ocheeze mgbe e gbusịrị nna ya, Amon nke Juda.
* Ka ọ na-erule afọ nke iri na asatọ nke ọchịchị Josaya, ike Asiria na-ebelata ngwa ngwa, na otu na-akwado nnwere onwe na-enweta ike n'Alaeze Juda. Otu ngosipụta nke òtù a bụ nkà mmụta okpukpe nke iguzosi ike n'ihe nye Yahweh dị ka naanị chi nke Alaeze Juda. Dị ka 2 Ndị Eze 22:1-23:30 si kwuo, n'oge a, Hilkiah (Onye Nnukwu Onye Nchụàjà na nna Jeremaịa onye amụma) chọpụtara "akwụkwọ iwu" - nke ọtụtụ ndị ọkà mmụta kwenyere na ọ bụ Iwu Deuteronomic (usoro iwu dị na isi 12-26 nke mejupụtara isi mmalite nke Akwụkwọ Deuteronomy) - n'ụlọ nsọ ahụ. Josaya mechara malite mgbanwe zuru oke nke ofufe dabere na "akwụkwọ iwu" a, nke na-ewere ụdị ọgbụgba ndụ dị n'etiti Juda na Yahweh iji dochie nkwekọrịta dị n'agbata Eze Esarhaddon nke Asiria na Eze Manase nke Juda.[17]
* Nzọụkwụ ọzọ mere n'oge a dọọrọ ndị Babilọn n'agha. mbibi nke Alaeze Juda site na Babilọn na 586 BC na njedebe nke ọchịchị bụ oge nke ọtụtụ ntụgharị uche na ịkọ nkọ nkà mmụta okpukpe n'etiti ndị isi Deuteronomistic, ugbu a na-agba ọsọ n'obodo Babilọn. A na-eche na ọdachi ahụ bụ ntaramahụhụ Yahweh maka ọdịda ha ịgbaso iwu, ya mere ha mepụtara akụkọ ihe mere eme nke Israel (akwụkwọ Jọshụa site na ndị Eze) iji gosipụta nke a.
* Na ngwụcha nke Exile, mgbe Ndị Peshia kwetara na ndị Juu nwere ike ịlaghachi ma wughachi Ụlọ Nsọ ahụ na Jerusalem, agbakwunyere isi 1-4 na 29-30 ma mee Deuteronomy akwụkwọ mmeghe nke akụkọ ihe mere eme a, nke mere na akụkọ banyere ndị na-achọ ịbanye n'Ala Nkwa ghọrọ akụkọ banyere ndị mmadụ na-achọ ịlaghachi n'ala ahụ. Akụkụ iwu nke isi 19-25 gbasaa iji zute ọnọdụ ọhụrụ bilitere, a gbakwunyere isi 31-34 dị ka nkwubi okwu ọhụrụ.
Isi nke 12-26, nke nwere Usoro Deuteronomic, bụ ngalaba mbụ.[18] Ebe ọ bụ na W. M. L. de Wette bu ụzọ kwado echiche ahụ na 1805, ọtụtụ ndị ọkà mmụta ekwerela na e dere akụkụ a nke akwụkwọ ahụ na Jerusalem na narị afọ nke asaa BC n'ihe gbasara mgbanwe okpukpe nke Eze Hezekaya (nke chịrị c. 716-687 BC), ọ bụ ezie na ụfọdụ arụrịta ụka maka ụbọchị ndị ọzọ, dịka n'oge ọchịchị onye nọchiri ya Manase (687-643 BC) ma ọ bụ ọbụna mgbe e mesịrị, dịka n"oge ndị a chụgara ya ma ọ bụ mgbe oge ndị postxilic (597-321][19][20][4][21] Okwu mmalite nke abụọ (Ch. 5-11) bụ ngalaba na-esote a ga-ede, mgbe ahụ okwu mmalite nke mbụ (Ch. 1-4); isiakwụkwọ ndị na-eso 26 na-agbakọta n'otu ụzọ ahụ.[18]
=== Nkewa nke Izrel na Juda ===
Aịsaịa onye amụma, onye na-arụsi ọrụ ike na Jerusalem ihe dị ka otu narị afọ tupu Jọshịa, ekwughị banyere Ọpụpụ, ọgbụgba ndụ ya na Chineke, ma ọ bụ nnupụisi nye iwu Chineke. N'ụzọ dị iche, Hosea nke oge Aịsaịa, nke na-arụsi ọrụ ike n'alaeze Israel dị n'ebe ugwu, na-ezo aka ugboro ugboro na Ọpụpụ, njem ọzara, ọgbụgba ndụ, ihe ize ndụ nke chi ndị mba ọzọ na mkpa ọ dị ife Yahweh ofufe naanị ya. Esemokwu a emeela ka ndị ọkà mmụta kwubie na ọdịnala ndị a n'azụ Deuteronomy nwere mmalite ugwu.[22] Ma e dere koodu Deuteronomic n'oge Josiah (ọgwụgwụ narị afọ nke 7 BC) ma ọ bụ tupu ya bụ ihe arụmụka, mana ọtụtụ n'ime iwu ndị ahụ dị ogologo karịa nchịkọta ahụ n'onwe ya. Abụ abụọ dị na isi 32-33 - Abụ Mozis na Ngọzi Mozis nwere ike ịbụ ndị nweere onwe ha.[22]
=== Ọnọdụ dị na Bible Hibru ===
Deuterọnọmiọs nwere ọnọdụ mgbagwoju anya na Bible, na-ejikọta akụkọ banyere njem ndị Izrel n'ọzara na akụkọ ihe mere eme ha na Kenan n'enweghị nke ọ bụla. Akụkọ ọzara nwere ike ịkwụsị n'ụzọ dị mfe na Ọnụ ọgụgụ, na akụkọ nke mmeri Jọshụa nwere ike ịdị na-enweghị ya, ọ dịkarịa ala na ọkwa nke atụmatụ ahụ. Mana n'ọnọdụ abụọ ahụ, a ga-enwe ihe gbasara isiokwu (nkwenkwe okpukpe) na-efu efu. Ndị ọkà mmụta enyewo azịza dị iche iche maka nsogbu ahụ.
Echiche akụkọ ihe mere eme nke Deuteronomistic bụ nke kachasị ewu ewu ugbu a. Deuteronomy bụ na mbụ naanị iwu na ọgbụgba ndụ, nke e dere iji mee ka mgbanwe okpukpe nke Jọshịa sie ike, ma mesịa gbasaa ka ọ bụrụ mmeghe nke akụkọ ihe mere eme zuru ezu. Mana e nwere echiche ochie, nke na-ahụ Deuteronomy dị ka nke Ọnụ Ọgụgụ, na Jọshụa dị ka ụdị mgbakwunye na ya. Echiche a ka nwere ndị na-akwado ya, mana nghọta a ma ama bụ na Deuteronomy, mgbe ọ ghọsịrị mmeghe nke akụkọ ihe mere eme, e mesịrị wepụ ya na ya ma tinye ya na Jenesis-Ọpụpụ-Levitikọs-Nọmba n'ihi na o nweworị Mozis dị ka onye isi ya. Dabere n'echiche a, ọnwụ Mozis bụ na mbụ njedebe nke Ọnụ Ọgụgụ, a kwapụkwara ya n'ebe ahụ ruo na njedebe nke Deuteronomy.
== Isiokwu ==
=== Nchịkọta ===
Deuteronomy na-ekwusi ike na Chineke pụrụ iche, mkpa ọ dị ime ka ofufe dị n'etiti, na nchegbu maka ọnọdụ nke ndị ogbenye na ndị ogbenye. Enwere ike ịhazi ọtụtụ isiokwu ya gburugburu ogidi atọ nke Israel, Yahweh, na ọgbụgba ndụ nke na-ejikọta ha ọnụ.
=== Israel ===
Isiokwu nke Deuteronomy n'ihe gbasara Izrel bụ nhọpụta, ikwesị ntụkwasị obi, nrubeisi, na nkwa nke Yahweh maka ngọzi, niile gosipụtara site na ọgbụgba ndụ: "nrubeisi abụghị ọrụ nke otu akụkụ nyere onye ọzọ, kama ọ bụ ngosipụta nke mmekọrịta ọgbụgbọ. " Yahweh ahọrọla Israel dị ka ihe onwunwe ya pụrụ iche (Deuterọnọ 7:6 na ebe ndị ọzọ), na Mozis mesiri ndị Izrel ike nrube isi n'okpuru Chineke na ọgbụrụ, na nsonaazụ nke enweghị ntụkwasị obi na nnupụisi. Ma ọtụtụ isiakwụkwọ mbụ nke Deuteronomy bụ ogologo akụkọ banyere nnupụisi Israel gara aga - kamakwa nlekọta amara Chineke, na-eduga n'ịkpọ Israel ogologo oge ka ọ họrọ ndụ karịa ọnwụ na ngọzi karịa ọnụ (isi 7-11).
=== Yahweh ===
Echiche Deuterọnọmi banyere Chineke gbanwere ka oge na-aga. Akụkụ mbụ nke narị afọ nke asaa bụ monolatrous; ọ bụghị ịgọnahụ eziokwu nke chi ndị ọzọ kama ọ na-eme ka naanị ofufe nke Yahweh na Jerusalem. N'ikpeazụ, Exilic layers site na etiti narị afọ nke isii, ọkachasị isi nke 4, nke a na-aghọ otu chi, echiche na ọ bụ naanị otu chi dị. Chineke nọ n'otu oge n'ụlọ nsọ na n'eluigwe - echiche dị mkpa na nke ọhụrụ a na-akpọ "nkà mmụta okpukpe aha"
Mgbe e nyochachara akụkọ ihe mere eme nke Israel na isi nke 1 ruo 4, e nwere ntụgharị nke Iwu Iri na isi nke 5. Ndokwa a nke ihe onwunwe na-eme ka mmekọrịta Chineke na Izrel pụta ìhè tupu e guzobe Iwu ahụ.
=== Ọgbụgba ndụ ===
Isi nke Deuteronomy bụ ọgbụgba ndụ nke na-ejikọta Yahweh na Israel site na iyi nke ikwesị ntụkwasị obi na nrubeisi. Chineke ga-enye Israel ngọzi nke ala, ọmụmụ, na ọganihu ma ọ bụrụhaala na Israel kwenyesiri ike n'ozizi Chineke; nnupụisi ga-eduga na ọbụbụ ọnụ na ntaramahụhụ. Mana, dị ka ndị Deuteronomists si kwuo, mmehie kachasị mkpa nke Israel bụ enweghị okwukwe, ndapụ n'ezi ofufe: n'ụzọ megidere iwu mbụ na nke bụ isi ("Ị gaghị enwe chi ndị ọzọ n'ihu m") ndị mmadụ abanyela na mmekọrịta na chi ndị ọzọ.
Dillard na Longman na mbido Agba Ochie ha kwusiri ike na ndụ nke ọgbụgba ndụ dị n'etiti Yahweh na Izrel dị ka mba: Mozis na-akpọ ndị Izrel dị ka ịdị n'otu, na iguzosi ike n'ihe ha na ọgbụgbọ ahụ abụghị nke irube isi, kama ọ na-abịa site na mmekọrịta dị n'agbata Chineke na Izrel, nke Abraham guzobere ma gbaa akaebe site na ihe omume Ọpụpụpụ, nke mere na iwu Deuteronomy setịpụrụ mba Izrel, na-egosi ọnọdụ pụrụ iche nke mba ndị Juu.
Ala ahụ bụ onyinye Chineke nyere Izrel, a na-enyekwa ọtụtụ n'ime iwu, ememme na ntụziaka dị na Deuterọnọmi n'ihi na Izrel bi n'ala ahụ. Dillard na Longman na-ekwu na "N'ime ugboro 131 n'ime ugboro 167 ngwaa "nye" pụtara n'akwụkwọ ahụ, isiokwu nke omume ahụ bụ Yahweh. " Deuteronomy na-eme ka Torah bụrụ ikike kachasị maka Israel, nke ọbụna eze nọ n'okpuru ya.
== akụkụ Torah nke udaism kwa izu n'ime Akwụkwọ nke Deuterọnọmi ==
{{s-start}}
{{s-hou|[[Torah|Pentateuch]]|||}}
{{s-bef|before=[[Book of Numbers|Numbers]]|rows=2}}
{{s-ttl|title=[[Tanakh|Hebrew Bible]]}}
{{s-aft|after=[[Book of Joshua|Joshua]]|rows=2}}
{{s-ttl|title=[[Christianity|Christian]]<br>[[Old Testament]]}}
{{s-end}}
* ''Devarim'', on Deuteronomy 1–3: Chiefs, scouts, Edom, Ammonites, Sihon, Og, land for two and a half tribes
* ''Va'etchanan'', on Deuteronomy 3–7: Cities of refuge, Ten Commandments, Shema, exhortation, conquest instructions
* ''Eikev'', on Deuteronomy 7–11: Obedience, taking the land, golden calf, Aaron's death, Levites' duties
* ''Re'eh'', on Deuteronomy 11–16: Centralized worship, diet, tithes, sabbatical year, pilgrim festivals
* ''Shofetim'', on Deuteronomy 16–21: Basic societal structure for the Israelites
* ''Ki Teitzei'', on Deuteronomy 21–25: Miscellaneous laws on civil and domestic life
* ''Ki Tavo'', on Deuteronomy 26–29: First fruits, tithes, blessings and curses, exhortation
* ''Nitzavim'', on Deuteronomy 29–30: covenant, violation, choose blessing and curse
* ''Vayelech'', on Deuteronomy 31: Encouragement, reading and writing the law
* ''Haazinu'', on Deuteronomy 32: Punishment, punishment restrained, parting words
* ''V'Zot HaBerachah'', on Deuteronomy 33–34: Farewell blessing and death of Moses
== Mmetụta na okpukpe ndị Juu na nke Kraịst ==
=== Judaism ===
[[Faịlụ:The_Book_of_Deuteronomy,_Debarim._Hebrew_with_translation_in_Judo-Arabic,_transcribed_in_Hebrew_letters._From_Livorno,_1894_CE._Moroccan_Jewish_Museum,_Casablanca.jpg|thumb|Akwụkwọ Deuteronomy, Debarim. Hibru na nsụgharị gaa na Judeo-Arabic, nke e dere n'ụdị Hibru. Site na Livorno, 1894 OA. Ebe Ngosi Ihe Mgbe Ochie nke ndị Juu nke Morocco, Casablanca.]]
Deuteronomy 6:4–5: "Hear, O Israel (''shema Yisra'el''), the {{LORD}} is our God, the {{LORD}} is one!" has become the basic credo of [[Judaism]], the Shema Yisrael, and its twice-daily recitation is a mitzvah (religious commandment). It continues, "Thou shalt love the {{LORD}} thy God with all thy heart and all thy soul and all thy might"; it has therefore also become identified with the central Jewish concept of the love of God, and the rewards that come as a result.
=== Iso Ụzọ Kraịst ===
{{Book of Deuteronomy}}N'Oziọma Matiu, [[Jisọs Kraịst|Jizọs]] kwuru na Deuterọnọmi 6:5 bụ Iwu Ukwu. Ndị edemede Ndị Kraịst mbụ kọwara amụma Deuterọnọmi banyere mweghachi nke Izrel dị ka nke mezuru (ma ọ bụ dochie anya) na Jizọs Kraịst na nguzobe nke Chọọchị Ndị Kraịst (Luk 1-2, Ọrụ 2-5), a kọwakwara Jizọs dị ka "otu (ya bụ, onye amụma) dị ka m" nke Mozis buru n'amụma 18:15 (Ọrụ 3:22-23). Ọ bụ ezie na a ka na-arụrịta ụka banyere kpọmkwem ọnọdụ Pọl onyeozi na okpukpe ndị Juu, otu echiche a na-ahụkarị bụ na n'ọnọdụ Mitzva nke edepụtara na Deuterọnọmi, Pọl onyeozi, dabere na Deuterọmi 30:11-14, kwuru na idebe ọgbụgba ndụ Mozis ejiri okwukwe na Jizọs na ozioma (ọgbụgba aghara Ọhụrụ) dochie anya okwukwe.
== Hụkwa ==
* 613 commandments
* Documentary hypothesis
* Hebrew Bible
* Kashrut
* Mosaic authorship
* Papyrus Rylands 458 – the oldest Greek manuscript of Deuteronomy
== Ihe ndị e dere n'akwụkwọ ==
"Nkọwa nke Deuterọnọmi | Dictionary.com". www.dictionary.com. eweghachiri 11 Maachị 2023.
Philips, p.1–2
Deuterọnọmi 6:4
Miller, p.10
Christensen, p.211
Woods, Edward J. (2011). Deuterọnọmi: Okwu Mmalite na nkọwa. Nottingham, England: Inter-Varsity Press. p.38.
Wright, Christopher J. H. (1996). Deuterọnọmi. Nkọwa Akwụkwọ Nsọ Mba Nile Ọhụrụ. Peabody, Massachusetts: Ndị nkwusa Hendrickson. p. 4–5.
Rofé, p.1–4
Tigay, p.137 ff.
Knight, p.66
Bandstra, p.190–191
McConville
Mgbochi, p.172
McKenzie, p.266
Bultman, p.135
Romer (1994), p.200-201
McKenzie, p.265
Thompson, Deuterọnọmi, 112.
Breuggemann, p.53
Laffey, p.337
Phillips, p.8
Dillard & Longman, p.102.
Dillard & Longman, p.117.
Vogt, p.31
McConville, p.24
== Nkwupụta n'ozuzu na ndị e depụtara ==
=== Nsụgharị ===
* [http://www.biblegateway.com/passage/?search=Deuteronomy+1&version=NIV Deuterọnọmi na NIV]
* [https://www.sefaria.org/Deuteronomy.1?lang=bi&aliyot=0 Deuterọnọmi na Tanakh (Hibru Bible)]
=== Nkọwa ===
* {{Cite book|author=Craigie|first=Peter C|authorlink=Peter Craigie|title=The Book of Deuteronomy|publisher=Eerdmans|year=1976|url=https://books.google.com/books?id=PAslX-YsNagC|isbn=9780802825247}}
* {{Cite book|author=Miller|first=Patrick D|title=Deuteronomy|publisher=Cambridge University Press|year=1990|url=https://books.google.com/books?id=-yoFvN_QOjYC|isbn=9780664237370}}
* {{Cite book|author=Phillips|first=Anthony|title=Deuteronomy|publisher=Westminster John Knox Press|year=1973|url=https://books.google.com/books?id=LRA4AAAAIAAJ&pg=PR7|isbn=9780521097727}}
* [Ihe e dere n'ala ala peeji] ''Torah: Nkọwa nke Oge A''. [[ISBN (identifier)|ISBN]] [[Special:BookSources/0-8074-0055-6|0-8074-0055-6]]
* {{Cite book|first=Avigdor|author=Miller|title=Fortunate Nation: Comments and notes on DVARIM|year=2001|authorlink=Avigdor Miller}}
=== Ọchịagha ===
* {{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=jK-8CgAAQBAJ|title=The Deuteronomist's History: The Role of the Deuteronomist in Historical-Critical Research into Genesis-Numbers|isbn=9789004307049|author=Ausloos|first=Hans|date=2015-10-22|publisher=BRILL}}
* {{Cite book|author=Bandstra|first=Barry L|title=Reading the Old Testament: An Introduction to the Hebrew Bible|publisher=Wadsworth|year=2004|url=https://books.google.com/books?id=vRY9mTUZKJcC|isbn=9780495391050}}
* {{Cite book|author=Block|first=Daniel I|chapter=Deuteronomy|editor=Kevin J. Vanhoozer|title=Dictionary for Theological Interpretation of the Bible|url=https://archive.org/details/dictionaryforthe0000unse_j3j3|publisher=Baker Academic|year=2005}}
* {{Cite book|author=Braulik|first=G|title=The Theology of Deuteronomy: Collected Essays of Georg Braulik|publisher=D&F Scott Publishing|year=1998|url=https://books.google.com/books?id=KEnlAAAAMAAJ|isbn=9780941037303}}
* {{Cite book|author=Brueggemann|first=Walter|title=Reverberations of Faith: A Theological Handbook of Old Testament Themes|publisher=Westminster John Knox|year=2002|url=https://books.google.com/books?id=dBJQ71RIpdMC|isbn=9780664222314}}
* {{Cite book|author=Bultman|first=Christoph|chapter=Deuteronomy|chapterurl=https://books.google.com/books?id=3surkLVdw3UC|editor=John Barton|title=Oxford Bible Commentary|publisher=Oxford University Press|year=2001|isbn=9780198755005|url=https://archive.org/details/oxfordbiblecomme0000unse}}
* {{Cite book|author=Christensen|first=Duane L|chapter=Deuteronomy|chapterurl=https://books.google.com/books?id=goq0VWw9rGIC|editor=Watson E. Mills|title=Mercer Dictionary of the Bible|publisher=Mercer University Press|year=1991|isbn=9780865543737}}
* [Ihe e dere n'ala ala peeji] Ndị Chineke họọrọ: Nkọwa nkà mmụta okpukpe nke Akwụkwọ Deuteronomy. N'usoro, Religious Book Club, 182. London: S.C.M. Press.
* {{Cite book|author=Davies|first=Philip R.|authorlink=Philip R. Davies|title=Rethinking Biblical Scholarship|series=Changing Perspectives|year=2013|publisher=Routledge|location=New York|isbn=978-1-84465-727-8|url=https://books.google.com/books?id=QFdsBAAAQBAJ}}
* Gottwald, Norman, nyocha nke [https://web.archive.org/web/20060518122526/http://www.interpretation.org/reviews/apr-06/index.htm Stephen L. Cook, The Social Roots of Biblical Yahwism, Society of Biblical Literature, 2004]
* {{Cite book|author=Knight|first=Douglas A|chapter=Deuteronomy and the Deuteronomists|chapterurl=https://books.google.com/books?id=SNLN1nEEys0C|editor=James Luther Mays|title=Old Testament Interpretation|publisher=T&T Clark|year=1995|isbn=9780567292896}}
* [https://www.academia.edu/38405785/Kugler_Moses_died_and_the_people_moved_on_-_a_hidden_narrative_in_Deuteronomy.pdf Gili Kugler, Kugler, Moses nwụrụ na ndị mmadụ gara n'ihu - akụkọ zoro ezo na Deuterọnọmi]
* {{Cite book|author=Laffey|first=Alice L|chapter=Deuteronomistic Theology|chapterurl=https://books.google.com/books?id=k85JKr1OXcQC&pg=PR7|editor=Orlando O. Espín|title=An Introductory Dictionary of Theology and Religious Studies|publisher=Liturgical Press|year=2007|isbn=9780814658567}}
* {{Cite book|author=Levenson|first=Jon Douglas|title=The Hebrew Bible, the Old Testament, and Historical Criticism: Jews and Christians in Biblical Studies|year=1993|publisher=Westminster John Knox Press|url=https://books.google.com/books?id=w4NIsg8KtM0C&pg=PA66|isbn=978-0-664-25407-0}}
* {{Cite journal|author=Markl|first=Dominik|title=Moses' Praise and Blame – Israel's Honour and Shame: Rhetorical Devices in the Ethical Foundations of Deuteronomy|volume=34|issue=2|year=2013|doi=10.4102/ve.v34i2.861|journal=Verbum et Ecclesia}}
* {{Cite book|author=McConville|first=J.G|chapter=Deuteronomy|chapterurl=http://www.ivpress.com/title/exc/1781-X.pdf|editor=T. Desmond Alexander|title=Dictionary of the Old Testament: The Pentateuch|publisher=Eisenbrauns|year=2002|accessdate=2007-11-02}}
* {{Cite book|editor=Raymond Edward Brown|author=McKenzie|first=John L.|authorlink=John L. McKenzie|title=The New Jerome Biblical Commentary|edition=Reissue|publisher=Prentice Hall|location=Englewood Cliffs, New Jersey|year=1990|isbn=978-0136149347|url=https://archive.org/details/newjeromebiblica0000unse/page/n7/mode/2up}}
* {{Cite book|author=McKenzie|first=Steven L|chapter=Postscript|chapterurl=https://books.google.com/books?id=_Uji4Y3isn0C&pg=PA265|editor=Linda S. Schearing|title=Those Elusive Deuteronomists: The Phenomenon of Pan-Deuteronomism|publisher=T&T Clark|year=1995|isbn=9780567563361}}
* {{Cite book|author=Mendenhall|first=George E|title=Covenant Forms in Israelite Tradition|publisher=Biblical Archeology 3/17|date=September 1, 1954}}
* {{Cite book|author=Miller|first=James Maxwell|title=A History of Ancient Israel and Judah|publisher=The Westminster Press|location=Philadelphia|year=1986|isbn=978-0-664-21262-9|url=https://archive.org/details/historyofancient00mill}}
* {{Cite journal|author=Pakkala|first=Juha|year=2009|title=The date of the oldest edition of Deuteronomy|journal=[[Zeitschrift für die Alttestamentliche Wissenschaft]]|volume=121|issue=3|pages=388–401|doi=10.1515/ZAW.2009.026}}
* {{Cite book|author=Richter|first=Sandra L|title=The Deuteronomistic History and the Name Theology|publisher=Walter de Gruyter|year=2002|url=https://books.google.com/books?id=WY_OfDvGXssC|isbn=9783110173765}}
* {{Cite book|author=Rofé|first=Alexander|title=Deuteronomy: Issues and Interpretation|publisher=T&T Clark|year=2002|url=https://books.google.com/books?id=ATDWInu5VCwC&pg=PR7|isbn=9780567087546}}
* {{Cite book|author=Rogerson|first=John W.|chapter=Deuteronomy|chapterurl=https://books.google.com/books?id=2Vo-11umIZQC&pg=PA153|editor=James D. G. Dunn|title=Eerdmans Commentary on the Bible|publisher=Eerdmans|year=2003|isbn=9780802837110}}
* {{Cite book|author=Romer|first=Thomas|chapter=Deuteronomy In Search of Origins|chapterurl=https://books.google.com/books?id=CoHhPAKgETkC&pg=PA112|editor=Gary N. Knoppers|title=Reconsidering Israel and Judah: Recent Studies on the Deuteronomistic History|publisher=Eisenbrauns|year=2000|isbn=9781575060378}}
* {{Cite book|author=Romer|first=Thomas|chapter=The Book of Deuteronomy|chapterurl=https://books.google.com/books?id=3gnxJjuqld0C&pg=PA178|editor=Steven L. McKenzie|title=The history of Israel's Traditions: The Heritage of Martin Noth|publisher=Sheffield Academic Press|year=1994|isbn=9780567230355}}
* {{Cite book|author=Sommer|first=Benjamin D.|date=June 30, 2015|title=Revelation and Authority: Sinai in Jewish Scripture and Tradition|url=https://archive.org/details/revelationauthor0000somm|series=Anchor Yale Bible Reference Library}}
* {{Cite book|title=Deuteronomy and the Pentateuch|author=Stackert|first=Jeffrey|publisher=Yale University Press|year=2022|isbn=978-0-300-16751-1|url=https://books.google.com/books?id=5j5nEAAAQBAJ|series=Anchor Yale Reference Library}}
* {{Cite book|author=Tigay|first=Jeffrey|chapter=The Significance of the End of Deuteronomy|chapterurl=https://books.google.com/books?id=jvFrWwau-1oC|editor=Michael V. Fox|series=etal|title=Texts, Temples, and Traditions: A Tribute to Menahem Haran|publisher=Eisenbrauns|year=1996|isbn=9781575060033}}
* {{Cite book|author=Van Seters|first=John|chapter=The Pentateuch|chapterurl=https://books.google.com/books?id=owwhpmIVgSAC|editor=Steven L. McKenzie|title=The Hebrew Bible Today: An Introduction to Critical Issues|publisher=Westminster John Knox Press|year=1998|isbn=9780664256524|url=https://archive.org/details/hebrewbibletoday0000unse}}
* {{Cite book|author=Van Seters|first=John|title=The Pentateuch: A Social-Science Commentary|year=2015|publisher=Bloomsbury T&T Clark|url=https://books.google.com/books?id=42-_CQAAQBAJ|isbn=978-0-567-65880-7}}
* {{Cite book|author=Vogt|first=Peter T|title=Deuteronomic Theology and the Significance of Torah: A Reappraisal|publisher=Eisenbrauns|year=2006|url=https://books.google.com/books?id=bQRpj-GxN_AC&pg=PR3|isbn=9781575061078}}
== Njikọ mpụga ==
{{Authority control}}
* [http://www.biblegateway.com/passage/?search=Deuteronomy+1&version=NIV Deuterọnọmi] dị na Bible Gateway
* Paterson, James Alexander (1911). "Deuterọnọmi" . Encyclopædia Britannica (ed. 11).
* Jastrow, Morris (1905). "Deuterọnọmi" . New International Encyclopedia.
* Nsụgharị [[Judaism|Ndị Juu]]:
** Deuteronomy na Mechon-Mamre (ntụgharị nke Jewish Publication Society)
** Deuteronomy (The Living Torah) E debere Wayback Machine Rabbi Aryeh Kaplan's translation and commentary at Ort.org
** [http://www.chabad.org/article.asp?AID=8164 Devarim - Deuteronomy (Judaica Press)] nsụgharị [na nkọwa Rashi] na Chabad.org
** [http://www.mechon-mamre.org/p/pt/pt0501.htm דְּבָרִים ''Devarim'' - Deuteronomy] (Hibru - Bekee na Mechon-Mamre.org)
* Nsụgharị [[Efefe Kraịst|Ndị Kraịst]]:
** [http://www.gospelhall.org/bible/bible.php?passage=Deut+1 Bible n'ịntanetị na GospelHall.org] (King James Version)
** [http://bible.oremus.org/?ql=56784112 ''Oremus Bible Browser''] (New Revised Standard Version)
** [http://bible.oremus.org/?ql=56784148 ''Oremus Bible Browser''] (Englicized New Revised Standard Version)
** [[wikisource:Bible, King James, Deuteronomy|Deuteronomy na Wikisource]] (Authorized King James Version)
** Deuteronomy ọha na eze ngalaba audiobook na Ụdị dị iche iche
{{Reflist|30em}}
Akwụkwọ nke Deuterọnọmi
Pentateuch
Buru ya ụzọ
Ọnụọgụ
Akwụkwọ Nsọ Hibru na-aga nke ọma
Joshua
Christian
Agba ochie{{Book of Deuteronomy}}{{Books of the Bible|state=collapsed}}{{Authority control}}
rd7pcq2ir3vst04vmtgro839wgmnjv5
Ndị ụkọchukwu 9
0
60382
728677
688260
2026-09-28T19:08:01Z
InternetArchiveBot
11600
Add 2 books for (20260928)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]]
728677
wikitext
text/x-wiki
[[Faịlụ:Plaque outside Sir William Borlase's School, Marlow.jpg|thumb|Ndị Ụkọchukwu 9]]
Eklisiastis 9 bụ isi nke itoolu nke Akwụkwọ Ekliziastis na Akwụkwọ Nsọ Hibru ma ọ bụ Agba Ochie nke Akwụkwọ Nsọ Ndị Kraịst.[1][1] Akwụkwọ ahụ nwere echiche nke nkà ihe ọmụma na nkà mmụta okpukpe nke agwa a maara dị ka Qoheleth, aha pụtara n'ụzọ nkịtị "onye na-ezukọta" mana a sụgharịrị ya dịka "Onye Ozizi" ma ọ bụ "Onye Nkwusa"[2]. Amaghi ama aha Qoheleth. N’ihe odide ndị Juu ọdịnala dị ka Peshitta, Targum, na Talmud, e kwuru na ọ bụ Eze Solomọn bụ onye dere Eklisiastis, n’ihi nkwupụta ahụ dị n’Eklisiastis 1:1 nke na-akọwapụta Qoheleth dị ka “nwa Devid, bụ́ eze na Jerusalem”.[3] Otú ọ dị, ndị ọkà mmụta oge ochie kwekọrịtara n’ozuzu na a pụghị ide akwụkwọ ahụ na narị afọ nke 10 n’oge Solomọn.[4] A na-eche ugbu a na ọ bụ otu n’ime akwụkwọ ndị ọhụrụ e dere n’Agba Ochie, ikekwe n’agbata narị afọ nke ise na nke atọ TOA.[5]
Isiakwụkwọ a na-achịkọta ụfọdụ isi okwu dị n'akwụkwọ ahụ, ya bụ, òkè ọnwụ, mkpa ọ dị n'ime ụwa a na-atụghị anya ya, na uru amamihe bara.
== Ndịàmà E dere Ihe Nlereanya ==
The original text was written in [[:en:Biblical_Hebrew|Hebrew]]. [[:en:Chapters_and_verses_of_the_Bible|This chapter is divided into]] 18 verses.
Ụfọdụ ihe odide ndị mbụ nwere ihe odide nke isiakwụkwọ a n’asụsụ Hibru sitere n’ihe odide Masoret, bụ́ nke gụnyere Codex Leningradensis (1008).[7][a]
E nwekwara nsụgharị n’asụsụ Grik Koine nke a maara dị ka Septuagint, nke e mere na narị afọ ole na ole gara aga TOA. Ihe odide ochie nke nsụgharị Septuagint gụnyere Codex Vaticanus (B;
𝐺
B; Narị afọ nke anọ), Codex Sinaiticus (S; BHK:
𝐺
S; narị afọ nke anọ), na Codex Alexandrinus (A;
𝐺
A; narị afọ nke ise).[9] O nwere ike ịbụ na e si n'ọrụ Akwịla nke Sinope ma ọ bụ ndị na-eso ụzọ ya nweta ihe odide Grik.[10]
== Ọdịdị ya ==
Ọkà mmụta Akwụkwọ Nsọ bụ Michael V. Fox ewepụtala ihe owuwu a.[1]
* '''Enweghị ihe ọmụma, Ọnwụ, na Obi Ụtọ (9:1-10) '''
** Ọnwụ na Enweghị Ihe Ọmụma (9:1-3)
** Ịdị elu nke Ndụ karịa Ọnwụ (9:4-6)
** Ihe Obi Ụtọ Ndụ (9:7-10)
* '''Oge na Ihe Na-adịghị Mma (9:11-12) '''
* '''Amamihe na Nzuzu (9:13-18) '''
== Enweghị ihe ọmụma, Ọnwụ, na Obi Ụtọ (9:1-10) ==
Isi isiokwu nke ngalaba a bụ na ọnwụ bụ akara aka nke na-echere mmadụ niile n'ikpeazụ.[1] Ọ bụ ezie na amamihe ọdịnala pụrụ ikwu na e kwesịrị ikpebi ọdịnihu mmadụ site n’otú o si ebi ndụ n’ezi omume, nke a aghọghị eziokwu.[2] Ọnwụ bụ nnukwu nha nhata. Agbanyeghị, maka Qoheleth eziokwu a jọgburu onwe ya abụghị ihe kpatara ịdaba na nihilism. Kama ọ na-ekwusi ike na ndụ na-aka mma mgbe niile karịa ọnwụ. Ọ bụ ezie na ndị dị ndụ maara na ha gaje ịnwụ, ndị nwụrụ anwụ amaghị ihe ọ bụla ma ọlị.[3] Ya mere, Qoheleth na-agba ndị na-ege ya ntị ume ka ha bie ndụ zuru oke mgbe ha ka nwere ike, na-achọta ọṅụ n'oge ọ bụla. Ihe ụtọ ndị dị otú ahụ agaghịzi ekwe omume n'ógbè Shiol.[3] Ọ bụ ezie na a na-ejikarị Sheol tụnyere hel na hel nke okpukpe ndị Juu na Iso Ụzọ Kraịst mgbe e mesịrị, a kọwara ya nke ọma dị ka "ebe a na-adịghị adị ebe amamihe na agụụ mmekọahụ niile kwụsịrị." Ọ bụ ezie na ụfọdụ na-azọrọ na agbamume ọṅụ ndị a bụ ihe na-adịghị mma ma ọ bụ na-enweghị isi, a na-aghọta ha nke ọma dị ka nkwenye nke ohere ndụ ọbụna n'etiti ihe ndị a na-ejighị n'aka na ndị na-emegiderịta onwe ha na-enweghị atụ.[4] Inweta ọṅụ abụghị ịgọnarị ihe mgbu na mgbagwoju anya nke ndụ kama ịghọta obere ihe ụtọ dị n'ime ya.
=== Amaokwu 1 ===
: ''N'ihi na echere m ihe a niile n'obi m, ka m wee nwee ike ikwupụta ya niile: na ndị ezi omume na ndị maara ihe na ọrụ ha dị n'aka Chineke. Ndị mmadụ amaghị ịhụnanya ma ọ bụ ịkpọasị site na ihe ọ bụla ha hụrụ n'ihu ha.''
Amaokwu a kwuru banyere "ndị ezi omume", mana e jiri amaokwu nke abụọ mee ihe, o doro anya na "ndị ajọ omume" nọkwa n'aka Chineke. Onye edemede Metọdist Joseph Benson na-atụ aro na a kpọtụrụ ha aha "ọ bụghị naanị, ... kama n'ihi na, site na nlekọta Chineke n'ebe ha nọ, ha nwere ike iyi ka Chineke leghaara ha anya".
== Oge na Ihe Na-adịghị Mma (9:11-12) ==
N'akụkụ a, Qoheleth gosipụtara ihe ọ chọpụtara banyere enweghị ike ịkọwapụta ndụ, na-ekwu na ndị mmadụ enweghị ike ịma ihe ga-eme ha. N'okwu Michael V. Fox, "onye ọ bụla na-adabere na ohere na ọgaranya, nke nwere ike imebi uru nke nkà na mgbalị. " <ref name=":2">{{Cite book|title=Ecclesiastes : the traditional Hebrew text with the new JPS translation|url=https://archive.org/details/ecclesiastestrad0000unse|date=2004|publisher=Jewish Publication Society|others=Fox, Michael V., 1940-|isbn=978-0-8276-0965-5|edition=1st|location=Philadelphia|oclc=694361585}}</ref> Enweghị njikọ a pụrụ ịdabere na ya n'etiti mgbalị mmadụ na ihe mmadụ na-enweta, na ihe nzuzu a na-akọwa ndụ. Ya mere, Qoheleth na-emebi nkwa niile nke ihe ịga nke ọma nke ndị mmadụ na-arapara na ya.<ref name=":0">{{Cite book|author=Sibley Towner|first=W.|title=Ecclesiastes, New Interpreter's Bible Vol. 5|publisher=Abingdon Press|year=1997|location=Nashville, TN}}</ref> Oge na ohere na-emebi ihe doro anya ọ bụla na mmadụ ga-enweta nsonaazụ ha kwesịrị.
== Amamihe na Nzuzu (9:13-18) ==
[[Faịlụ:Ecclesiastes_9-16.jpg|áká_ịkẹngạ|thumb|200x200px|"Amamihe ka ike" sitere n'aka Eklezia 9:16.]]
N'akụkụ a, Qoheleth laghachiri n'isiokwu amamihe (nkwurịta okwu nke na-aga n'ihu site na 11:6). Amaokwu 13-16 na-akọ akụkọ banyere otu ogbenye, onye maara ihe nke zọpụtara obodo ka eze dị ike ghara ịnọchibido ya mana a maghị ya ma ọ bụ cheta ya maka ọrụ ya.[15] Amaokwu abụọ ikpeazụ bụ nzaghachi Qoheleth na akụkọ a, ebe o yiri ka ọ na-ehota okwu amamihe ọdịnala. N'ebe a, o yiri ka ọ na-ejide nkwupụta abụọ yiri ka ha na-emegiderịta onwe ha: amamihe dị ma na-adịghị ike ma dị ike.<ref name=":2">{{Cite book|title=Ecclesiastes : the traditional Hebrew text with the new JPS translation|url=https://archive.org/details/ecclesiastestrad0000unse|date=2004|publisher=Jewish Publication Society|others=Fox, Michael V., 1940-|isbn=978-0-8276-0965-5|edition=1st|location=Philadelphia|oclc=694361585}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true">''Ecclesiastes : the traditional Hebrew text with the new JPS translation''. Fox, Michael V., 1940- (1st ed.). Philadelphia: Jewish Publication Society. 2004. [[ISBN]] [[Special:BookSources/978-0-8276-0965-5|<bdi>978-0-8276-0965-5</bdi>]]. [[OCLC (identifier)|OCLC]] [https://search.worldcat.org/oclc/694361585 694361585].</cite><span class="cs1-maint citation-comment" data-ve-ignore="true"><code class="cs1-code"><nowiki>{{</nowiki>[[Templeeti:Cite book|cite book]]<nowiki>}}</nowiki></code>: CS1 maint: others ([[:Category:CS1 maint: others|link]])</span>
[[Category:CS1 maint: others]]</ref> Ọ bụ ezie na amamihe dị oke mkpa, mmadụ enweghị ike ịtụ anya na a ga-enweta amamihe na ụgwọ ọrụ.<ref name=":0">{{Cite book|author=Sibley Towner|first=W.|title=Ecclesiastes, New Interpreter's Bible Vol. 5|publisher=Abingdon Press|year=1997|location=Nashville, TN}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFSibley_Towner1997">Sibley Towner, W. (1997). ''Ecclesiastes, New Interpreter's Bible Vol. 5''. Nashville, TN: Abingdon Press.</cite></ref> Dị ka ọ na-adịkarị na echiche Qoheleth n'ime ndị Ikpeazụ, a na-agba ume ime ihe n'eziokwu karịa nchekwube na-enweghị isi ma ọ bụ enweghị nchekwube.
== Hụkwa ==
* Akụkụ [[Akwụkwọ Nsọ|Bible]] ndị metụtara ya: Eklezia 3, 4
== Ihe edeturu ==
a. Kemgbe ọgbaghara ndị Juu na-emegide ndị Juu na Aleppo na 1947, akwụkwọ ahụ dum adịkwaghị na Codex Aleppo. [8]
== Edensibia ==
{{Reflist}}
== Ebe e si nweta ya ==
* {{Cite book|author=Coogan|first=Michael David|authorlink=Michael D. Coogan|title=The New Oxford Annotated Bible with the Apocryphal/Deuterocanonical Books: New Revised Standard Version, Issue 48|editor=Coogan|edition=Augmented 3rd|publisher=Oxford University Press|year=2007|isbn=9780195288810|url=https://books.google.com/books?id=HmpMPgAACAAJ}}
* {{Cite book|author=Eaton|first=Michael A.|chapter=Ecclesiastes|editor=Carson|title=New Bible Commentary: 21st Century Edition|page=J. Alec Motyer|edition=4, illustrated, reprint, revised|publisher=Inter-Varsity Press|date=1994|isbn=9780851106489|url=https://books.google.com/books?id=uveHQgAACAAJ|pages=609–618}}
* {{Cite book|author=Halley|first=Henry H.|authorlink=Henry Hampton Halley|title=Halley's Bible Handbook: an abbreviated Bible commentary|edition=24th (revised)|publisher=Zondervan Publishing House|date=1965|url=https://archive.org/details/halleysbiblehand00henr|isbn=0-310-25720-4}}
* {{Cite book|author=Weeks|first=Stuart|chapter=20. Ecclesiastes|title=The Oxford Bible Commentary|editor=Barton|publisher=Oxford University Press|edition=first (paperback)|date=2007|pages=423–429|isbn=978-0199277186|url=https://books.google.com/books?id=ZJdVkgEACAAJ|accessdate=February 6, 2019}}
* {{Cite book|author=Würthwein|first=Ernst|authorlink=Ernst Würthwein|title=The Text of the Old Testament|publisher=Wm. B. Eerdmans|location=Grand Rapids, MI|year=1995|isbn=0-8028-0788-7|url=https://books.google.com/books?id=FSNKSBObCYwC|accessdate=January 26, 2019}}
== Njikọ mpụga ==
* Nsụgharị [[Judaism|Ndị Juu]]:
** Kohelet - Ecclesiastes - Isi nke 9 (Judaica Press) nsụgharị [na nkọwa Rashi] na Chabad.org
* Nsụgharị [[Efefe Kraịst|Ndị Kraịst]]:
** Bible Online na GospelHall.org (ESV, KJV, Darby, American Standard Version, Bible in Basic English)
* [http://www.biblegateway.com/passage/?book_id=25&chapter=9&version=9 Onye ụkọchukwu Isi nke 9 King James Version]
* .org/search?title=Ecclesiastes&author=&reader=&keywords=&genre_id=0&status=all&project_type=either&recorded_language=&sort_order=catalog_date&search_page=1&search_form=advanced" rel="mw:ExtLink nofollow">''Ndị ụkọchukwu'' na-ahụ maka ọha na eze na LibriVox Ụdị dị iche iche
{{Ecclesiastes}}
s9asm862rmvvhse19dgcudkvdupc3ik
Nahum Rabinovitch
0
60425
728682
594181
2026-09-28T19:10:45Z
InternetArchiveBot
11600
Add 1 book for (20260928)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]]
728682
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Nachum Eliezer Rabinovitch''' (Hibru: נַחוּם אֱלִיעֶזֶר רָבִּnynyֹבִיץּ׳; 30 Eprel 1928 - 6 Mee 2020), a mụrụ '''Norman Louis Rabinovitch''', {{R|drouin}} bụ onye rabaị okpukpe Zionist nke Canada-Israel na ''posek''. Ọ bụ onye isi ụlọ akwụkwọ London School of Jewish Studies site na 1971 ruo 1982, na yeshiva na-adịghị mma Birkat Moshe na Ma'ale Adumim site na 1982 ruo ọnwụ ya.{{R|kalili}}{{R|ih_obit}}
== Mbido ndụ na agụmakwụkwọ ==
A mụrụ Nahum Rabinovitch na Montreal, Quebec nye Sarah (née Weiner) na Sam Rabinovitch. [1] Mgbe ọ gụchara akwụkwọ ọmụmụ afọ asatọ n'okpuru Rabbi Pinchas Hirschsprung, Rabinovitch nwetara semicha site na Montreal Yeshivas Merkaz HaTorah na emume nraranye ndị rabaị mbụ nke obodo.
Mgbe ọ nwetasịrị akara ugo mmụta nsọpụrụ na azụmahịa site na Sir George Williams College, ọ hapụrụ Baltimore ịga nweta nzere Master of Science na mgbakọ na mwepụ na Mahadum Johns Hopkins. Mgbe ọ nọ ebe ahụ, ọ gụrụ akwụkwọ na Yeshivas Ner Yisroel, ebe ọ natara ọkwa nke abụọ site n'aka Rabbi Yaakov Yitzchok Ruderman.[3]
== Ọrụ ==
N’agbata afọ 1955 na 1963, Rabinovitch jere ozi dị ka onye ndu ime mmụọ nke ọgbakọ Brith Sholom Bet Israel na Charleston, South Carolina. N'ọrụ a, o nyere aka guzobe ụlọ akwụkwọ ụbọchị ndị Juu mbụ n'obodo ahụ, bụ́ nke o jere ozi dị ka onye isi. [6] O mekwara nhọpụta dị ka onye nkuzi na mgbakọ na mwepụ na kọleji Charleston na onye ụkọchukwu na isi ụlọ ọrụ Naval District nke isii.[7][8
Na 1963, a kpọrọ ya ka ọ jee ozi dị ka onye rabaị obodo na Toronto, wee were pulpit nke Clanton Park Synagogue na Downsview. [9] Ọ gụchara Ph.D. na nkà ihe ọmụma na akụkọ ihe mere eme nke mgbakọ na mwepụ na University of Toronto na 1971 n'okpuru nlekọta nke Kenneth 0. May. [10] Usoro mmụta doctoral ya, ihe gbasara omume na ntinye aka ngụkọ na akwụkwọ ndị Juu ochie na nke ochie, ka ebipụtara dị ka otu akwụkwọ akụkọ na 1973.
A họpụtara Rabinovitch onye isi na kọleji ndị Juu na mbido 1970, [12] wee biri na London n'oge opupu ihe ubi ahụ. [13] Nke a ma ama n'etiti ụmụ akwụkwọ ya na kọleji bụ Chief Rabbi Lord Jonathan Sacks, [14] [15] onye zoro aka na Rabinovitch dị ka onye nlereanya mbụ ya. [16] Afọ iri ka e mesịrị, ọ nabatara onyinye ịbụ rosh yeshiva nke Yeshivat Birkat Moshe, ụlọ ọrụ hesder na Ma'ale Adumim.
Na 2015, yana otu ndị rabaị Israel a ma ama, Rabinovitch guzobere Giyur Kehalacha, beit din kwụụrụ onwe ya na-enye mgbanwe na mpụga nke Chief Rabbinate. [17] [18]
== Echiche nkà ihe ọmụma na ndọrọ ndọrọ ọchịchị ==
Rabinovitch bipụtara mkpebi ndị Halakhic n'okwu dị iche iche, gụnyere inye onyinye akụkụ ahụ, ịmụ nwa, ịmụ nwa, ọrụ ndị agha, Shabbat, na kashrut. [19] Ụzọ nkà ihe ọmụma ya, nke Maimonidean rationalism na-emetụta, kwusiri ike na njikọ dị n'etiti nkà ihe ọmụma na Halakha, n'etiti Torah na ọmụmụ sayensị, na n'etiti mmụta usoro mmụta na ngwa bara uru.
Rabinovitch bụ ikike n'ihe odide Maimonides, bụ nke o bipụtara ọtụtụ akwụkwọ na edemede banyere ya. Ma eleghị anya, a maara ya nke ọma maka olu Yad Peshuta dị mpịakọta iri na anọ (ọkụ, "Aka gbatịrị agbatị"), nkọwa dị omimi banyere Maimonides' Mishneh Torah. [20] O dekwara Melumdei Milhamah (lit. "Amụtara na Agha"), nchịkọta nzaghachi na-emeso okwu Halakhic chere ndị òtù okpukpe nke Israel Defence Forces ihu.
Rabinovitch bụ onye Zionist okpukpe, onye na-akwado mmegharị mmezi, [20] na onye na-emegide ụda nke nkwekọrịta Oslo na nhapụ. [22] [3] Otú ọ dị, ọ bụ onye na-emesapụ aka n'ihe gbasara ọha na eze na okpukpe karịa ọtụtụ n'ime òtù okpukpe Zionist. [19] N'ajụjụ ọnụ, Rabinovitch kwuru na ọ kwadoro ọmụmụ okpukpe maka ụmụ nwanyị, ọ hụghịkwa nsogbu na mkpebi Halak nke ụmụ nwanyị mere. [23] Ka o sina dị, ọ bịanyere aka n'akwụkwọ ozi na 2019 na-ekwenye na mmegide Chief Rabbinate megide ụmụ nwanyị ndị Juu okpukpe na-eje ozi na IDF. [24] Ọ chịkwara na ọ dịịrị ndị dọkịta na ndị dọkịta na-alụ ọgụ nke Israel ịgwọ ma chekwaa ndụ ndị agha Palestine, ọbụlagodi ma ọ bụrụ na e merụrụ ahụ n'oge ịwakpo ndị Israel. [17] Rabinovitch kọwara Iso Ụzọ Kraịst na Islam nke ọma, dị ka mmegharị nke na-agbasa ofufe Chineke, ụkpụrụ omume, na olileanya Mesaịa. [17] Tụkwasị na nke ahụ, Rabinovitch dị iche na ọtụtụ ndị ndú okpukpe Zionist ndị ọzọ n'ihi na ọ leghị obodo Israel anya dị ka onye na-agbapụta Mezaịa ahụ ma na-arụ ụka maka nkewa ka ukwuu n'etiti okpukperechi na obodo na Israel. [1] Ọtụtụ mgbe, ọnọdụ iconoclastic ya nwere mmetụta miri emi ọ bụghị nanị site na ọdịnala ndị Juu, kama site na isi echiche nke nnwere onwe ndọrọ ndọrọ ọchịchị.
Na 1995, Rabinovitch so na otu ndị rabaị ebubo ebubo na ha na-emetụta Yigal Amir n'ụzọ na-edoghị anya igbu Prime Minister Yitzhak Rabin, ebe ọ kpọrọ Rabin onye moser ma jiri ọchịchị ya tụnyere ndị Nazi. [26] [27] N'oge ọkọchị gara aga, ọ nyekwara iwu na ndị agha ndị Juu kwesịrị inupụrụ iwu gọọmentị ọ bụla isi pụọ n'ogige ndị agha West Bank.
== Ndụ onwe onye ==
Rabinovitch nwere ụmụ isii, gụnyere onye nta akụkọ Britain bụ Dina Rabinovitch (amụrụ na 1963), nwụrụ na 2007 nke ọrịa ara ara.
== Ọrụ ndị a họọrọ ==
=== Akwụkwọ ===
* Hadar Itamar הדר איתמר( ) n'asụsụ Hibru). Jerusalem: Da'at Torah. 1971.
* Ihe puru omume na ntinye ọnụ ọgụgụ n'ime akwụkwọ ndị Juu ochie na nke ochie. Toronto: Mahadum nke Toronto Press. 1973.
* Darkah shel Torah דרכה של תורה (na Hibru). Ma'ale Adumim: Maaliyot Press. 1998.
* Melumdei Milhama מלומדי מלחמה[ (na Hibru). Ma'ale Adumim: Maaliyot Press. 2004.
* Siach Nachum שיח נחום[ ) n'asụsụ Hibru). Ma'ale Adumim: Maaliyot Press. 2008.
* lyunim be-Mishnato shel ha-עיונים במשנתו של Rambam הרמב"ם( )na Hibru).Ma'ale Adumim: Maaliyot Press. 2010.
* Mesilot Bilvavam מסילות בלבבם[ ) n'asụsụ Hibru). Ma'ale Adumim: Maaliyot Press. 2015.
* Yad Peshuta יד פשוטה[ ) n'asụsụ Hibru). Vol. 1-14. Ma'ale Adumim: Maaliyot Press. 1977-2016.
=== Isiokwu ===
* Rabinovitch, Nachum L. (Winter 1965). "Chametz na Matzah: Echiche Halakhic." Omenala. 7 (4): 77-88 . JSTOR 23256045
* Rabinovitch, Nachum L. (Fall 1966). "Ahụhụ Halak nke Ndị Na-abụghị Ndị Juu". Omenala. 8 (3): 27-39. JSTOR 23256082,
* Rabinovitch, Nachum L. (mmiri 1968). "Gịnị bụ Halakhah maka ntụgharị akụkụ ahụ?". Omenala. 9 (4): 20-27. JSTOR 44818165
* Rabinovitch, Nachum L. (Ọgọst 1969). "Ọmụmụ ihe na akụkọ ihe mere eme nke puru omume na ọnụ ọgụgụ. XXII: puru omume na Talmud ".Biometric. 56 (2): 437-441 .doi:10.2307/23344379 JSTOR 2334437
* Rabinovitch, Nachum L. (Oge okpomọkụ 1970). "Rabbi Hasdai Crescas (1340-1410) na ọnụọgụ ọnụọgụgụ". Isis. 61 (2): 224-230. doi:10.1086/350621 JSTOR 229976 S2CID 144368575
* Rabinovitch, Nachum L. (1970). Rabbi Levi ben Gershom na mmalite nke mgbakọ na mwepụ". Ihe ndekọ maka akụkọ ihe mere eme nke sayensị ziri ezi. 6 (3): 237-248 . doi:10.1007/BF00327237. JSTOR 41133303 S2CID 119948133
* lwu nke Ọnụ Ọgụgụ buru ibu nke narị afọ nke iri na ise". Isis. 65 (2): 229-238 . June 1974. doi:10.1086/351259, S2CID 143806284, Rabinovitch, Nachum L. (Fall 1974). "Ihe Okpukpe Okpukpe nke Israel. Omenala. 14 (4): 20-28. JSTOR 23258511
* Rabinovitch, Nachum L. (December 1974). "Ndị mbụ ga-ebute ụzọ nke echiche njehie". Ihe ndekọ maka akụkọ ihe mere eme nke sayensị ziri ezi. 13 (4): 348-358 . doi: 10.1007/BF00327300, S2CID 119599431
* Torah na Sayensị: esemokwu ma ọ bụ mmeju?". Ihe ịma aka: Echiche Torah na Sayensị na Nsogbu Ya. Jerusalem: Ndị nkwusa Feldheim. 1976. p. 44-53 . <nowiki>ISBN 9781583304242</nowiki>.
* Torah na Mmụọ nke Ajụjụ efu. Ihe ịma aka: Echiche Torah na Sayensị na Nsogbu Ya. Jerusalem: Ndị nkwusa Feldheim. 1976. p. 53-67 . <nowiki>ISBN 9781583304242</nowiki>.
* Rabinovitch, Nachum L. (1977). "Onye na Ọtụtụ: Early Stochastic Reasoning in Philosophy". Akwụkwọ akụkọ sayensị. 34 (4): 331-344 . doi:10.1080/00033797700200261,
* Halacha na teknụzụ". Usoro nke Association nke ndị ọkà mmụta sayensị Juu Ọtọdọks. 2: 129-149 . 1969.
* "Ndị Juu niile na-ahụ maka ibe ha". Omenala ndị Juu na ndị Juu na-abụghị omenala. Northvale, NJ: Aronson Press. 1992. p. 177-204.
== Ihe odide ==
1. 1 1.0 1.1 Schwartz, Rami (2021). "Theology ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke Rabbi Nachum Eliezer Rabinovitch". Akwụkwọ akụkọ Torah U-Madda. 18:1-32 .{{Reflist|refs=<ref name=ih_obit>{{cite news|first=Hanan|last=Greenwood|date=7 May 2020|access-date=11 August 2020|title=Rabbi Nachum Rabinovitch dies at 92|url=https://www.israelhayom.com/2020/05/07/rabbi-nachum-rabinovitch-dies-at-92/|newspaper=[[Israel Hayom]]}}</ref>
<ref name=latimes>{{cite news|title=Questions Raised by Rabin Slaying Still Shake Rabbis|first=Marjorie|last=Miller|date=23 November 1995|newspaper=[[Los Angeles Times]]|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1995-11-23-mn-6423-story.html|access-date=11 August 2020}}</ref>
<ref name=tribune1995>{{cite news|url=https://www.chicagotribune.com/news/ct-xpm-1995-11-17-9511170283-story.html|title=Rabbi May Have Played a Role in Rabin's Slaying|date=17 November 1995|access-date=11 August 2020|first=Storer H.|last=Rowley|newspaper=[[Chicago Tribune]]}}</ref>
<ref name=arutz7>{{cite news|title=Hesder Yeshiva Head: Teach Our Kids to Refuse Immoral Orders|date=15 May 2006|first=Ezra|last=HaLevi|url=http://www.israelnationalnews.com/News/News.aspx/103593|newspaper=[[Arutz Sheva]]|language=en}}</ref>
<ref name=cjr1949>{{cite news|title=Toronto Meetings|newspaper=[[Canadian Jewish Review|The Canadian Jewish Review]]|url=https://newspapers.lib.sfu.ca/mcc-cjr-3094/page-9|date=25 November 1949|page=4}}</ref>
<ref name=cjn1963>{{cite news|newspaper=[[The Canadian Jewish News]]|date=13 December 1964|page=10|title=Dr. Rabinovitch Honoured by Central Fund|url=https://newspapers.lib.sfu.ca/islandora/object/cjn2%3A41772/}}</ref>
<ref name=tablet2016>{{cite news|first1=Yair|last1=Rosenberg|first2=Yedidya|last2=Schwartz|title=Israeli Rabbis You Should Know|date=6 October 2016|url=https://www.tabletmag.com/sections/community/articles/israeli-rabbis-you-should-know|website=[[Tablet (magazine)|Tablet]]|access-date=11 August 2020}}</ref>
<ref name=tablet2013>{{cite news|first=Yair|last=Rosenberg|title=Jonathan Sacks on European Anti-Semitism, Israel's Chief Rabbinate, and More|url=https://www.tabletmag.com/sections/news/articles/jonathan-sacks-on-european-anti-semitism-israels-chief-rabbinate-and-more|website=[[Tablet (magazine)|Tablet]]|access-date=11 August 2020|date=13 November 2013|quote=''Baruch Hashem'', my rebbe is still alive, Rabbi Nahum Rabinovitch, ''rosh yeshiva'' at Ma’alei Adumim. I was his ''talmid'' for 12 years. We learned together every day except Shabbos. He’s my role model.}}</ref>
<ref name=hellinger2018>{{cite book|first1=Moshe|last1=Hellinger|first2=Isaac|last2=Hershkowitz|first3=Bernard|last3=Susser| title=Religious Zionism and the Settlement Project: Ideology, Politics, and Civil Disobedience|url=https://books.google.com/books?id=-ExYDwAAQBAJ&pg=PA111|publisher=State University of New York Press | location=Albany | year=2018 | isbn=978-1-4384-6839-6 | oclc=980302566 | pages=111–112}}</ref>
<ref name=nyt1999>{{cite news|title=A Political Act: Was Yitzhak Rabin's assassin tacitly—or overtly—encouraged to pull the trigger? |first=David B.|last=Green|date=10 January 1999|url=https://archive.nytimes.com/www.nytimes.com/books/99/01/10/reviews/990110.10greent.html|newspaper=[[The New York Times]]}}</ref>
<ref name=jp_obit>{{cite news|url=https://www.jpost.com/diaspora/senior-religious-zionist-leader-rabbi-nachum-rabinowitz-dies-aged-92-627066|newspaper=[[Jerusalem Post]]|title=Senior religious-Zionist leader Rabbi Nachum Rabinowitz dies, aged 92|first=Jeremy|last=Sharon|date=6 May 2020|access-date=11 August 2020}}</ref>
<ref name=toi_obit>{{Cite news|title=Prominent religious Zionist rabbi Nachum Rabinovitch dies at 92|url=https://www.timesofisrael.com/prominent-religious-zionist-rabbi-nachum-rabinovitch-dies-at-92/|newspaper=[[Times of Israel]]|language=en-US|date=6 May 2020|access-date=11 August 2020}}</ref>
<ref name=rabinovitch1973>{{cite book|title=Probability and Statistical Inference in Ancient and Medieval Jewish Literature|url=https://archive.org/details/probabilitystati0000rabi|location=Toronto|publisher=University of Toronto Press|date=1973|isbn=978-1-4875-7458-1 | oclc=1085567037}}</ref>
<ref name=cjn1971>{{cite news|newspaper=[[The Canadian Jewish News]]|date=25 June 1971|page=4|title=Spiritual Leader Leaves Toronto|url=https://newspapers.lib.sfu.ca/islandora/object/cjn2%3A37353/}}</ref>
<ref name=cjr1963>{{cite news|title=Toronto Meetings|newspaper=[[Canadian Jewish Review|The Canadian Jewish Review]]|url=https://newspapers.lib.sfu.ca/mcc-cjr-3094/page-9|date=1 March 1963|page=9}}</ref>
<ref name=kalili>{{cite web|title=HaRav Nahum Rabinovitch, ZT"L|first=Ran|last=Kalili|url=https://www.israelrabbis.org/en/news/harav-nahum-rabinovitch|website=Barkai Center for Practical Rabbinics & Community Development|date=2020|access-date=11 August 2020|accessdate=4 May 2025|archivedate=19 July 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200719150121/https://www.israelrabbis.org/en/news/harav-nahum-rabinovitch}}</ref>
<ref name=cjr1950>{{cite news|title=Montreal Meetings|newspaper=[[Canadian Jewish Review|The Canadian Jewish Review]]|date=31 March 1950|url=https://newspapers.lib.sfu.ca/islandora/object/mcc-cjr%3A11096/|page=4}}</ref>
<ref name=idf>{{cite news|title=Can Women Serve in the IDF According to Halacha?|first=Tzvi|last=Fishman|date=19 September 2019|url=https://www.jewishpress.com/indepth/interviews-and-profiles/can-women-serve-in-the-idf-according-to-halacha/2019/09/19/|newspaper=[[The Jewish Press]]}}</ref>
<ref name=cjn1964>{{cite news|newspaper=[[The Canadian Jewish News]]|date=28 February 1964|page=5|title=New Rabbi Will Be Installed|url=https://newspapers.lib.sfu.ca/cjn2-41668/page-5}}</ref>
<ref name=jrb>{{cite journal|first=Allan|last=Nadler|title=Maimonides in Ma'ale Adumim|date=Summer 2018|journal=[[Jewish Review of Books]]|url=https://jewishreviewofbooks.com/articles/3235/maimonides-in-maale-adumim/|pages=38–40}}</ref>
<ref name=birkatmoshe>{{cite web|title=About the Yeshiva|website=[[Yeshivat Birkat Moshe]]|access-date=11 August 2020|url=https://www.ybm.org.il/article?Item=1139|language=en}}</ref>
<ref name=jhssc>{{cite journal|first1=Stuart|last1=Rockoff|first2=Dale|last2=Rosengarten|first3=Alyssa|last3=Neely|title=Charleston Jewry: 320 Years and Counting|journal=The Jewish Historical Society Society of South Carolina|date=October 2009|volume=14|number=2|url=http://jhssc.org/wp-content/uploads/2015/04/2009_Fall_JHSSC_Newsletter.pdf|page=6}}</ref>
<ref name=toi_conversion>{{cite news|title=In first, Israeli judge recognizes conversion to Judaism by private court|date=13 September 2018|access-date=11 August 2020|newspaper=[[The Times of Israel]]|url=https://www.timesofisrael.com/in-first-israeli-judge-recognizes-conversion-to-judaism-by-private-court/}}</ref>
<ref name=thesis>{{cite thesis|title=Probability and Statistical Inference in Ancient and Medieval Jewish Literature|first=Nachum L.|last=Rabinovitch|type=PhD Thesis|publisher=University of Toronto|date=1971|lang=en|url=https://proquest.com/docview/302622106/|url-access=limited|oclc=1007548200}}</ref>
<ref name=kavvanah>{{cite web|title=Rabbi Nahum Rabinovitch on Philosophy of Halakhah|first=Alan|last=Brill|date=7 June 2020|access-date=11 August 2020|url=https://kavvanah.blog/2020/06/07/rabbi-nahum-rabinovitch-on-philosophy-of-halakhah/|website=The Book of Doctrines and Opinions: Notes on Jewish Theology and Spirituality}}</ref>
<ref name=weinberg>{{cite news|title=Celebrating the life and works of Rabbi Dr. Nachum Eliezer Rabinovitch|first=David M.|last=Weinberg|date=5 June 2020|access-date=11 August 2020|url=https://www.jpost.com/israel-news/celebrating-the-life-and-works-of-rabbi-dr-nachum-eliezer-rabinovitch-630389|newspaper=[[The Jerusalem Post]]}}</ref>
<ref name=sacks>{{cite web|title=Rabbi Sacks on the passing of Rav Nachum Rabinovitch z"l|first=Jonathan|last=Sacks|author-link=Jonathan Sacks|website=The Office of Rabbi Sacks|date=6 May 2020|access-date=11 August 2020|url=https://rabbisacks.org/rav-nachum-rabinovitch/}}</ref>
<ref name=jta1970>{{cite news|title=Rabbi Rabinovitch of Toronto Appointed Principal of Jews College in London|newspaper=JTA Daily News Bulletin|url=https://www.jta.org/1970/02/05/archive/rabbi-rabinovitch-of-toronto-appointed-principal-of-jews-college-in-london|volume=37|issue=24|date=5 February 1970|publisher=[[Jewish Telegraphic Agency]]}}</ref>
<ref name=thetimes>{{cite news|title=Obituary: Dina Rabinovitch|date=2 November 2007|access-date=11 August 2020|newspaper=[[The Times]]|url=https://www.thetimes.com/travel/destinations/uk-travel/england/london-travel/dina-rabinovitch-9w9t33jbcl0}}</ref>
<ref name=drouin>{{cite archive |item=Birth: Norman Louis Rabinovitch|type=Microfilm|item-id = |date=30 April 1928|page=7|series=Ahavath Sholom (1928)|collection=Drouin Collection|institution=Institut Généalogique Drouin|location=Montreal}}</ref>}}
== Akwụkwọ ==
* [Ihe e dere n'ala ala peeji] [https://kavvanah.blog/2020/06/07/rabbi-nahum-rabinovitch-on-philosophy-of-halakhah/ "Rabbi Nahum Rabinovitch na nkà ihe ọmụma nke Halakhah"]. The Book of Doctrines and Opinions: Notes on Jewish Theology and Spirituality. E nwetara ya n'abalị iri na otu n'ọnwa Ọgọstụ afọ 2020.
* Nadler, Allan (Summer 2018). [https://jewishreviewofbooks.com/articles/3235/maimonides-in-maale-adumim/ "Maimonides na Ma'ale Adumim"]. ''Nnyocha nke Akwụkwọ ndị Juu.''
* [Ihe e dere n'ala ala peeji] "The Political Theology of Rabbi Nachum Eliezer Rabinovitch". ''[[The Torah u-Madda Journal|Akwụkwọ akụkọ Torah u-Madda]]''. '''18''', 1–32.
* [Ihe e dere n'ala ala peeji] [https://traditiononline.org/book-review-nachum-l-rabinovitch-pathways-to-their-hearts-torah-perspectives-on-the-individual/ "BOOK REVIEW: Nachum L. Rabinovitch, Pathways to Their Hearts: Torah Perspectives on the Individual"]. ''Omenala''. 56:1, 162-184.
73cvi1gczyn2rlu8nggxwvigvyzywsh
Pope Leo XIV
0
60490
728728
728335
2026-09-28T20:36:14Z
SafariScribe
18560
/* Onye isi nke ndi otu Augustine di aso (2001-2013) */ ce
728728
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Pope Leo XIV''' (amụrụ '''Robert Francis Prevost''' na Septemba 14, 1955) bụ onye isi nke uka Katọlik na ónyé ọchịchị nkè mba [[Vatican City]]. A họpụtara ya kà ọ bụrụ popu na nzukọ nkè afọ 2025 nà Mee 8, 2025, mgbe ọnwụ Popu Francis gasịrị.
A mụrụ yà nà [[Chicago]], Illinois, a họpụtara Prevost dị ka ụkọchukwu maka Order nke6 Saint Augustine na 1982. Ọrụ ya gụnyere ọrụ dị ukwuu na [[Peru]] site na 1985 ruo 1986 ma site nà 1988 rụọ 1998, ebe ọ jere ozi dị ka onye ụkọchukwu parish, ónyé isi diocesan, onye nkuzi seminarị, na onye nchịkwa. A họpụtara ya ka ọ bụrụ onyé isi Order nke Saint Augustine site na 2001 rụo 2013, o mechara laghachi Peru dị kà Bishọp nke Chiclayo (2015-2023). N'afọ 2023, Popu Francis họpụtara ya ka ọ bụrụ onye isi nkè Dicastery màkà Bishops na ónyé isi oche nke Pontifical Commission nke Latin America, ma mee ya kadinal n'otu afọ ahụ.
nwa amaala abụọ nke United States na Peru, Leo XIV bụ popu mbụ si North America nakwa si United States, na onye mbụ nwere nwa amaala Peruvia. Ọ bụ popu mbụ sitere na Order nke Saint Augustine.
== Mbido ndụ na agụmakwụkwọ ==
[[Faịlụ:Pope_Leo_XIV_childhood_home.jpg|áká_èkpè|thumb|Ebe Robert Francis Prevost toro na Dolton, Illinois]]
A mụrụ Robert Francis Prevost na Septemba 14, 1955, na Mercy Hospital na mpaghara Bronzeville nke [[Chicago]], Illinois. <ref name="FitzPatrick 2025">{{Cite news|author=FitzPatrick|first=Lauren|date=May 3, 2025|title=From Chicago's south suburbs to helping choose the next pope|url=https://chicago.suntimes.com/religion/2025/05/03/robert-prevost-pope-francis-conclave-catholic-church-dolton-saint-mary-assumption-parish|accessdate=May 8, 2025|work=[[Chicago Sun-Times]]}}</ref> <ref name="Bosman 2025">{{Cite news|author=Bosman|first=Julie|date=May 8, 2025|title=Pope Leo XIV Grew Up in the Chicago Area|url=https://www.nytimes.com/2025/05/08/us/pope-leo-xiv-chicago.html|accessdate=May 8, 2025|work=[[The New York Times]]}}</ref><ref>{{Cite news|author=Ward|first=Joe|date=May 8, 2025|title=Pope Leo XIV Named First American Pope — And He's From Chicago|url=https://blockclubchicago.org/2025/05/08/pope-leo-xiv-named-first-american-pope-and-hes-from-chicago/|accessdate=May 8, 2025|work=[[Block Club Chicago]]}}</ref> Nne ya, Mildred (née Martínez) Prevost, onye obodo nke 7th Ward nke New Orleans, gụsịrị akwụkwọ na Mahadum DePaul nwee nweta nzere bachelọ na sayensị ọbá akwụkwọ n'afo 1947, ebe nna ya, Louis Marius Prevost, bụ onye agha mmiri nke United States nke [[World War II|Agha Ụwa nke Abụọ]] na onye nlekọta nke Brookwood School District 167 na Glenwood, Illinois. <ref name="Chicago Tribune 1990">{{Cite news|date=June 20, 1990|title=Obituary for Mildred Prevost|url=https://www.newspapers.com/article/chicago-tribune-obituary-for-mildred-pre/171971476/|accessdate=May 9, 2025|work=[[Chicago Tribune]]|page=28}}</ref><ref name="Chicago Tribune 1997">{{Cite news|date=November 10, 1997|title=Obituary for Louis M. Prevost|url=https://www.newspapers.com/article/chicago-tribune-obituary-for-louis-m-pr/171963827/|accessdate=May 8, 2025|page=6|work=[[Chicago Tribune]]}}</ref><ref>{{Cite news|author=de Senneville|first=Loup Besmond|date=January 30, 2023|title=Démission du cardinal Ouellet : un évêque américain placé à la tête du dicastère pour les évêques|url=https://www.la-croix.com/Religion/Demission-cardinal-Ouellet-eveque-americain-place-tete-dicastere-eveques-2023-01-30-1201252968|accessdate=May 8, 2025|work=[[La Croix (newspaper)|La Croix]]|language=fr}}</ref> Prevost nwere ụmụnne nwoke abụọ ndị tọrọ ya, Louis na John. Nna ya bụ nwa Jean Lanti Prevost, nwoke Itali - nke sitere na France na Italian - site na Settimo Rottaro, nso Turin, na Suzanne Fontaine, nwanyị French si Le Havre.<ref>{{Cite news|first=Luca|author=Rolandi|url=https://torino.corriere.it/notizie/cronaca/25_maggio_09/papa-leone-xiv-ha-un-nonno-torinese-l-ipotesi-del-sito-di-genealogie-jean-lanti-prevost-sarebbe-nato-nel-capoluogo-nel-1876-757a69f3-4341-409e-9e8f-dd506c3d4xlk.shtml|title=Papa Leone XIV aveva un nonno torinese?|work=Corriere di Torino|date=9 May 2025|accessdate=9 May 2025|language=it}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.vaticannews.va/en/pope/news/2025-05/biography-of-robert-francis-prevost-pope-leo-xiv.html|title=Biography of Pope Leo XIV, born Robert Francis Prevost|work=[[Vatican News]]|date=8 May 2025|accessdate=9 May 2025|archivedate=May 9, 2025|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250509044847/https://www.vaticannews.va/en/pope/news/2025-05/biography-of-robert-francis-prevost-pope-leo-xiv.html}}</ref><ref>{{Cite web|author=Mazza|first=Vivianna|date=May 8, 2025|title=John Prevost, il fratello del Papa: 'Seguirà le orme di Francesco. Origini italiane del nome? Non so'|url=https://video.corriere.it/john-prevost-il-fratello-del-papa-seguira-le-orme-di-francesco-origini-italiane-del-nome-non-so/6ea4106d-7eb4-4fed-95cc-5da9f4ea6xlk|accessdate=May 9, 2025|work=Corriere TV|language=it}}</ref><ref>{{Cite web|author=Serra|first=Oscar|date=May 9, 2025|title=Prevost, le origini italiane (come Bergoglio) e quel cognome che rimanda al Nord Ovest|url=https://www.lastampa.it/cronaca/2025/05/09/news/prevost_origini_italiane_come_bergoglio_nome_profezia-15139133/|accessdate=May 9, 2025|work=La Stampa|language=it}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.ouest-france.fr/societe/religions/pape-leon-xiv/la-grand-mere-du-nouveau-pape-leon-xiv-etait-fille-de-patissiers-en-normandie-20a25bc0-2ca8-11f0-a098-f31d02249152|title=La grand-mère du nouveau pape Léon XIV était « fille de pâtissiers » en Normandie|work=[[Ouest-France]]|date=9 May 2025|accessdate=9 May 2025|language=fr}}</ref><ref>{{Cite news|date=May 8, 2025|title=Who are Robert Prevost's family members? Here are Pope Leo XIV's parents, siblings|url=https://eu.usatoday.com/story/news/nation/2025/05/08/robert-prevost-pope-leo-xiv-family-parents-siblings/83516587007/|accessdate=May 9, 2025|work=[[USA Today]]}}</ref><ref>{{Cite news|date=May 8, 2025|title=Pope Leo XIV grew up in Dolton, Illinois, studied and taught in Chicago area|url=https://www.cbsnews.com/chicago/news/pope-leo-xiv-born-in-chicago-grew-up-dolton-illinois/|publisher=[[CBS News]]|accessdate=May 9, 2025}}</ref><ref name="Fausset & Chiarito 2025">{{Cite news|author=Fausset|first=Richard|date=May 8, 2025|title=New Pope Has Creole Roots in New Orleans|url=https://www.nytimes.com/2025/05/08/us/pope-leo-creole-new-orleans.html|accessdate=May 9, 2025|work=[[The New York Times]]}}</ref> Nne ya Mildred bụ onye Black Creole, nwa nwanyị nke nna agbụrụ ngwakọta a mụrụ na Hispaniola, Joseph Martínez, na Louise Baquiet a mụrụ na [[New Orleans]] (nke a sụgharịrị ''Baquiex''), onye bụkwa agbụrụ ngwakọtara. <ref name="FitzPatrick 2025" /> <ref name="Fausset & Chiarito 2025" /><ref>{{Cite news|author=Levitan|first=Hannah|date=May 8, 2025|title=Pope Leo XIV has roots in New Orleans' 7th Ward. See his family lineage and history.|url=https://www.nola.com/news/first-american-pope-roots-new-orleans/article_3c7bfdf1-8f69-452e-af01-90aa012366df.html|accessdate=May 8, 2025|work=[[The Times-Picayune/The New Orleans Advocate]]}}</ref>
A zụlitere ya na Dolton, Illinois, ógbè dịpụrụ adịpụ nke dị n'akụkụ South Side nke Chicago, Prevost tolitere na parish nke St. Mary of the Assumption, ebe ọ gara ụlọ akwụkwọ, ma bụọ abụ ya na ndị ukwe, ma jee ozi dị ka nwa nwoke ebe ịchụàjà.<ref name="FitzPatrick 2025" /><ref>{{Cite news|author=Lourgos|first=Angie Leventis|date=May 8, 2025|title=Robert Prevost was 'the pride and joy of every priest and nun' at St. Mary's on Chicago's South Side|url=https://www.chicagotribune.com/2025/05/08/robert-prevost-chicago-pope-xiv/|accessdate=May 8, 2025|work=[[Chicago Tribune]]}}</ref>[d] A maara ya dị ka "Bob" ma ọ bụ "Rob" n'oge ọ bụ nwata, <ref name="FitzPatrick 2025" /> ọ gụsịrị akwụkwọ sekọndrị ya na St. Uloakwukwo Augustine Seminary High, obere seminarị na Holland, Michigan, na afọ 1973, <ref name="Griffin 2025">{{Cite news|author=Griffin|first=Jake|date=May 8, 2025|title='It was a shocking moment': New pope's brother lives in New Lenox|url=https://www.dailyherald.com/20250508/news/it-was-a-shocking-moment-new-popes-brother-lives-in-new-lenox/|accessdate=May 8, 2025|work=[[Chicago Daily Herald]]}}</ref> na-enweta akwụkwọ ozi ịja mma maka agụmakwụkwọ dị mma, na-apụta mgbe niile na akwụkwọ nsọpụrụ, ma na-eje ozi dị ka onye isi nchịkọta akwụkwọ afọ, odeakwụkwọ nke kansụl ụmụ akwụkwọ, na onye otu National Honor Society.<ref>{{Cite news|author=Mervosh|first=Sarah|date=May 9, 2025|title=Two Priests Reflect on Their Longtime Friend Bob, Now Pope Leo XIV|url=https://www.nytimes.com/2025/05/08/us/pope-leo-bob-villanova.html|accessdate=May 9, 2025|work=[[The New York Times]]}}</ref><ref>{{Cite news|author=Van Gilder|first=Rachel|date=May 8, 2025|title=New pope attended Catholic high school in West Michigan|url=https://www.woodtv.com/news/allegan-county/new-pope-attended-catholic-school-in-west-michigan/|accessdate=May 9, 2025|publisher=[[WOOD-TV]]|archive-date=May 9, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250509061043/https://www.woodtv.com/news/allegan-county/new-pope-attended-catholic-school-in-west-michigan/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news|date=October 7, 1972|title=Robert Prevost is Commended|url=https://www.newspapers.com/article/the-holland-evening-sentinel-robert-prev/171971875/|accessdate=May 8, 2025|work=[[The Holland Sentinel]]|pages=5}}</ref><ref name="The Holland Evening Sentinel-1974">{{Cite news|date=February 20, 1974|title=St. Augustine Wins 1973 Yearbook Award|url=https://www.newspapers.com/article/the-holland-evening-sentinel-st-augusti/171973007/|accessdate=May 8, 2025|work=The Holland Sentinel|pages=17}}</ref> O sonyekwara n'okwu na arụmụka. <ref>{{Cite news|date=October 24, 1972|title=Attends State Forensic Congress in Lansing|url=https://www.newspapers.com/article/the-holland-evening-sentinel-robert-pre/171978267/|accessdate=May 9, 2025|work=[[The Holland Sentinel]]}}</ref>
Prevost nwetara nzere Bachelor nke Science (BS) na mgbakọ na mwepụ na Mahadum Villanova, kọleji Augustinia, n'afọ 1977. <ref name="Vatican News 2025">{{Cite web|date=May 8, 2025|title=Biography of Pope Leo XIV, born Robert Francis Prevost|url=https://www.vaticannews.va/en/pope/news/2025-05/biography-of-robert-francis-prevost-pope-leo-xiv.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250509044847/https://www.vaticannews.va/en/pope/news/2025-05/biography-of-robert-francis-prevost-pope-leo-xiv.html|archivedate=May 9, 2025|accessdate=May 9, 2025|work=[[Vatican News]]}}</ref><ref name="Mervosh 2025">{{Cite news|author=Mervosh|first=Sarah|date=May 8, 2025|title=The Pope Is a Graduate of Villanova, Where the Church Bells Won't Stop Ringing|url=https://www.nytimes.com/2025/05/08/world/europe/villanova-pope-leo-xiv.html|accessdate=May 9, 2025|work=[[The New York Times]]}}</ref> O nwetara Master nke Divinity (MDiv) site na Catholic Theological Union na Chicago nafọ 1982, na-ejekwa ozi dị ka onye nkuzi physics na mgbakọ na mwepụ na St. Rita nke Cascia High School na Chicago n'oge ọmụmụ ya.<ref name="FitzPatrick 2025" /><ref name="GlobalRoute">{{Cite news|author=Rich|first=Motoko|date=May 8, 2025|title=Pope Leo XIV, the First American Pontiff, Took a Global Route to the Top Post|url=https://www.nytimes.com/2025/05/08/world/europe/pope-leo-xiv-robert-francis-prevost.html|accessdate=May 9, 2025|work=[[The New York Times]]}}</ref> O nwetara nzere Licentiate nke Canon Law n'afọ 1984, Doctor nke Canon Law na 1987 sochiri site na Pontifical University of Saint Thomas Aquinas na Rom.<ref name="Vatican News 2025" /> Isiokwu edemede doctoral ya bụ "Ọfịs na ikike nke onye isi obodo na Order of Saint Augustine". <ref name="Vatican News 2025" /> Mahadum Villanova nyere ya nzere Doctor of Humanities n'afọ 2014. <ref name="Mervosh 2025" />
== Ọrụ mbụ (1977-2001) ==
=== Ndị ụkọchukwu mbụ ===
[[Faịlụ:Immaculate_Conception_Church_Lafayette_at_Longfellow_St._Louis_MO.jpg|thumb|Afọ mbụ Prevost, ma ọ bụ noviciate, dị ka onye Augustinia nke mere na Immaculate Conception Church na St. Louis, Missouri.]]
Nwanne Prevost, John, kwuru na ọ chọrọ ịbụ onye ụkọchukwu site na nwata.<ref name="Griffin 2025" /> Na Septemba n'afọ 1977, ọ sonyeere Order nke Saint Augustine dị ka onye ọhụrụ, na-ebi na Immaculate Conception Church na mpaghara [[St. Louis]]">Compton Heights nke St. Louis, Missouri.<ref>{{Cite web|author=Kukuljan|first=Steph|date=May 8, 2025|title=Pope Leo XIV in St. Louis: 'Bob' Prevost started his papal journey here|url=https://www.stltoday.com/news/local/metro/article_89d4062b-75e0-495e-8b30-a91e8a0ac920.html|accessdate=May 8, 2025|work=STLtoday.com|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|date=May 8, 2025|title=Pope Leo XIV Lived In St. Louis While Preparing For The Priesthood|url=https://www.stlmag.com/news/pope-leo-xiv-lived-in-st-louis/|accessdate=May 8, 2025|work=St. Louis Magazine|language=en-US}}</ref> O kwere nkwa mbụ ya na Septemba n'afọ 1978 ma kwe Nkwa siri ike n'ọnwa Ọgọstụ n'afọ 1981. <ref name="Catholic-Hierarchy">{{Cite web|title=Pope Leo XIV (Robert Francis Prevost)|url=https://www.catholic-hierarchy.org/bishop/bprevost.html|accessdate=May 8, 2025|work=Catholic-Hierarchy|archivedate=January 25, 2025|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250125025948/https://www.catholic-hierarchy.org/bishop/bprevost.html}}</ref> A họpụtara ya ka ọ bụrụ ụkọchukwu site n'aka Achịbishọp Jean Jadot maka ndị Augustinian na Rom na June 19, n'afọ 1982.<ref name="Catholic-Hierarchy" />
=== Ọrụ ozi ala ọzọ na Peru ===
Prevost sonyeere ozi Augustine na Peru na 1985, na-eje ozi dị ka chancellor nke Territorial Prelature nke Chulucanas (1985-1986). <ref name="agustin">{{Cite web|date=November 3, 2014|title=Robert F. Prevost nombrado Administrador Apostólico en Chiclayo|url=http://augustinians.net/index.php?mact=News,cntnt01,detail,0&cntnt01articleid=483&cntnt01returnid=49|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304191403/http://augustinians.net/index.php?mact=News,cntnt01,detail,0&cntnt01articleid=483&cntnt01returnid=49|archivedate=March 4, 2016|accessdate=June 1, 2021|work=Orden de San Agustín|language=es}}</ref> N'afọ 1987, mgbe ọ na-agbachitere thesis doctoral ya, ọ bụ onye nduzi ọrụ na onye nduzi ozi nke Augustinia Province nke Our Mother nke Good Counsel na Olympia Fields, Illinois, tupu ọ laghachi Peru n'afọ 1988. <ref name="Vatican News 2025" /> N'ebe ahụ, ọ nọrọ afọ iri na-eduzi seminarị Augustinia na Trujillo, na-akụzi iwu Canon na seminarị diocesan, na-eje ozi dị ka onye isi ọmụmụ, na-arụ ọrụ dị ka onyé ọka ikpe n'ụlọ ikpe ụka mpaghara, ma na-arụkọ ọrụ na ozi parish na mpụga obodo ahụ. <ref name="Vatican News 2025" /><ref>{{Cite book|author=Kelly|first=John J.|url=https://archive.org/details/adventureinfaith0000kell/mode/1up|title=Adventure in Faith: The Story of the Chulucanas Prelature|date=1989|publisher=Augustinian Historical Institute, Villanova University|isbn=978-0-941491-42-6|accessdate=May 9, 2025}}</ref> O gosipụtara ihe ịga nke ọma na mbọ ndị Augustinia na-agba iji nweta ndị Peruvia maka ọkwa ndị ụkọchukwu na ọkwa ndị ndu n'usoro ahụ.<ref>{{Cite news|accessdate=May 9, 2025|first=Michael Sean|author=Winters|work=National Catholic Reporter|url=https://www.ncronline.org/opinion/prevost-new-pope-american-cardinal-committed-reforms-pope-francis-began|title=Prevost is new pope, an American cardinal committed to the reforms Pope Francis began|date=May 8, 2025}}</ref>
=== Obodo dị n'oge gara aga ===
N'afọ 1998, a họpụtara Prevost kà ọ bụrụ onyé isi Order nke St. Augustine's Province of Our Mother of Good Counsel nke dị na Chicago, na-arụ ọrụ ahụ na Machị 8, ncafo 1999. <ref name="agustin" /> N'afọ 2000, o nyere onye ụkọchukwu Augustinian James Ray, onye a kwụsịtụrụ n'ozi ọha na eze kemgbe afọ 1991 n'ihi ebubo a pụrụ ịtụkwasị obi nke mmetọ mmekọahụ nke ụmụaka, ohere ibi na St. John Stone Friary na Chicago n'okpuru nlekọta, mgbe ụlọ ọrụ nyocha nke archdiocesan jụrụ Ebe Obibi mbụ màkà ịdị nso ya na ụlọ akwụkwọ parish na St. Thomas tnke Apostle Church.<ref name="Pillar-School">{{Cite web|title=Vatican congregation member allowed priest accused of child abuse to live near Catholic school|url=https://www.pillarcatholic.com/p/vatican-congregation-member-allowed|accessdate=May 9, 2025|work=The Pillar Catholic|archivedate=July 28, 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230728140608/https://www.pillarcatholic.com/p/vatican-congregation-member-allowed}}</ref> A kwagara Ray n'afo 2002 mgbe ndị bishọp US tinyere iwu siri ike.<ref name="Pillar-School" /><ref name="herguth">{{Cite news|author=Herguth|first=Robert|date=February 26, 2021|title=Church officials disapproved moving another priest accused of abuse to Hyde Park friary, records show|url=https://chicago.suntimes.com/2021/2/26/22302129/catholics-priest-child-sex-abuse-st-john-friary-james-ray-richard-mcgrath-hyde-park-augustinians|accessdate=January 30, 2023|work=[[Chicago Sun-Times]]}}</ref>
== Onye isi nke ndi otu Augustine di aso (2001-2013) ==
A họpụtàrà ya ka ọ bụrụ Prior General nke Order of Saint Augustine na 2001, Prevost jere ozi afọ isii abụọ ruo 2013. <ref>{{Cite news|date=September 11, 2007|title=Augustinians re-elect current Prior General at Chapter meeting|url=https://www.catholicnewsagency.com/news/10353/augustinians-re-elect-current-prior-general-at-chapter-meeting|accessdate=May 8, 2025}}</ref> N'oge ọ nọ n'ọkwa, e mere mkpesa banyere mmetọ megide ụmụaka megide Richard McGrath, onye bụbu onye isi oche nke Providence Catholic High School, ụlọ ọrụ Augustinian, onye e wepụrụ na 2017 mgbe nyocha ụmụaka na-akpali agụụ mmekọahụ gasịrị.<ref>{{Cite web|author=Fabbre|first=Alicia|date=April 8, 2019|title=Where is Father McGrath? Priest who was accused of child sex abuse is still AWOL from order but criminal investigations end|url=https://www.chicagotribune.com/2019/04/08/where-is-father-mcgrath-priest-who-was-accused-of-child-sex-abuse-is-still-awol-from-order-but-criminal-investigations-end/|accessdate=May 8, 2025|work=Chicago Tribune}}</ref><ref name="Will County Gazette 2025">{{Cite web|date=May 2, 2025|title='If he saw and stayed silent—he's not a good priest;' Activist says inaction over Providence H.S. sex abuse disqualifies Pope hopeful Prevost|url=https://willcountygazette.com/stories/671124585-if-he-saw-and-stayed-silent-he-s-not-a|accessdate=May 8, 2025|work=Will County Gazette|archivedate=May 16, 2025|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250516011439/https://willcountygazette.com/stories/671124585-if-he-saw-and-stayed-silent-he-s-not-a}}</ref> E nwetara nkwekọrịta nde $ 2 na 2018 n'etiti Diocese nke Joliet na onye bụbu nwa akwụkwọ nke McGrath boro ebubo ndina n'ike n'afọ ndị 1990. <ref>{{Cite web|author=Herguth|first=Robert|date=November 25, 2023|title=Catholic order, New Lenox school pay $2 million over accusation ex-principal raped a student|url=https://chicago.suntimes.com/2023/11/24/23970149/augustinian-catholic-order-clergy-sex-abuse-richard-mcgrath-providence-high-school-saint-rita|accessdate=May 8, 2025|work=[[Chicago Sun-Times]]}}</ref><ref>{{Cite web|author=Herguth|first=Robert|date=May 1, 2025|title=Accuser who settled $2 million child sex abuse lawsuit against the Catholic church dies at 43|url=https://chicago.suntimes.com/the-watchdogs/2025/05/01/robert-krankvich-providence-catholic-high-school-new-lenox-richard-mcgrath-sex-abuse-augustinian|accessdate=May 8, 2025|work=[[Chicago Sun-Times]]}}</ref><ref name="The Jerusalem Post 2025">{{Cite web|date=May 8, 2025|title=New pope Leo XIV faces scrutiny over past handling of clergy‑abuse cases|url=https://www.jpost.com/international/article-853274|accessdate=May 8, 2025|work=The Jerusalem Post}}</ref> Site na 2013 ruo 2014, Prevost jèrè ozi dị ka onye nduzi nke ọzụzụ na Convent nke St. Augustine na Chicago na dị ka onye kansụl mbụ onye nnọchi anya mpaghara nke Province of Our Mother of Good Counsel.<ref name="Vatican News 2025" />
== Bishọp nke Chiclayo (2014-2023) ==
[[Faịlụ:Santa_María_Catedral_-_Chiclayo.jpg|thumb|[[Chiclayo]]" id="mwAZQ" rel="mw:WikiLink" title="St. Mary's Cathedral, Chiclayo">Katidral St. Mary dị na Chiclayo, Peru, ebe Prevost jere ozi dị ka bishọp site na 2015 ruo 2023]]
Na Nọvemba 3, 2014, Popu Francis họpụtara Prevost dị ka onye nchịkwa nke Diocese nke Chiclayo na Bishọp nke Sufar. A raara ya nye na Disemba 12, 2014, na St. Mary's Cathedral na Chiclayo, site n'aka Achịbishọp James Green, onye nnọchi anya ndịozi na Peru.<ref>{{Cite news|date=May 17, 2015|title=Una autoridad debe apartarse de la corrupción, el egoísmo y de enriquecerse a sí mismo|url=https://larepublica.pe/politica/189262-una-autoridad-debe-apartarse-de-la-corrupcion-el-egoismo-y-de-enriquecerse-a-si-mismo/|accessdate=November 21, 2020|work=[[La República]]|language=es}}</ref> Na Septemba 26, 2015, a họpụtara ya dịka bishọp nke Chiclayo.<ref>{{Cite web|date=May 8, 2025|title=Pope Leo XIV: Robert Prevost, from Peru missionary to first American pontiff|url=https://www.france24.com/en/europe/20250508-pope-leo-xiv-profile-robert-prevost-from-peru-missionary-to-first-american-pontiff|accessdate=May 8, 2025|publisher=France 24|archivedate=May 8, 2025|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250508180200/https://www.france24.com/en/europe/20250508-pope-leo-xiv-profile-robert-prevost-from-peru-missionary-to-first-american-pontiff}}</ref> .<ref name="GlobalRoute" />
Na ọnwa Julaị 13, nke afọ 2019, a họpụtara Prevost ka ọ bụrụ onye otu Congregation maja ndị Clergy, na Eprel 15, 2020, ọ ghọrọ onye nchịkwa nke Callao. N'ime Nzukọ Episcopal nke Peru, ọ rụrụ ọrụ na kansụl na-adịgide adịgide (2018-2020) ma họpụta ya dịka onye isi oche nke Commission for Education and Culture n'afọ 2019, na-enyekwa aka na Caritas Peru. <ref>{{Cite web|date=May 8, 2025|title=In-depth: A look at the man who has become Leo XIV|url=https://aleteia.org/2025/05/08/in-depth-a-look-at-the-man-who-has-become-leo-xiv|accessdate=May 9, 2025|work=Aleteia}}</ref><ref>{{Cite web|author=Wells|first=Ione|date=May 9, 2025|title=Peru celebrates Pope Leo XIV as one of their own|url=https://www.bbc.com/news/articles/cewdl4e57v7o|accessdate=May 9, 2025|work=BBC News}}</ref> Prevost nwere ndị na-ege ntị na Popu Francis na Machị 1, n'afo 2021, na-akpali ịkọ nkọ banyere ọrụ ọhụrụ na Chicago ma ọ bụ Rome. <ref>{{Cite news|date=March 6, 2021|title=Curial speculation follows papal meetings with bishops|url=https://www.catholicnewsagency.com/news/246724/curial-speculation-follows-papal-meetings-with-bishops|accessdate=May 31, 2021}}</ref>
[[Faịlụ:Bishop_of_Chiclayo_Robert_Prevost_on_extreme_poverty_in_the_region_(2018).webm|thumb|Prevost dị ka Bishọp nke Chiclayo na 2018, na-ekwu maka oke ịda ogbenye na mpaghara ahụ (n'asụsụ Spanish) ]]
Site na mgbasa ozi mmekọrịta ya, Prevost katọrọ ụfọdụ ọnọdụ nke ndọrọ ndọrọ ọchịchị aka ekpe na Peru, na-emegide òtù ndọrọ ndọrọ ọchịchị na-achọ ime ka afọ ime, euthanasia, ma ọ bụ ntọhapụ nke ndị nwere njikọ na Shining Path (ọ kwadoro mkpọsa 2018 nke ndị bishọp Peruvian megide ịgbaghara ndị bụbu ndị na-eyi ọha egwu), ka ọ na-akwado ihe gbasara gburugburu ebe obibi. O gosikwara ịdị n'otu na ndị Venezuelan na-akwaga na Peru, na-ewere ha dị ka ndị na-enweghị isi nke ''Chavismo'' . <ref>{{Cite web|date=May 8, 2025|title=Antes de papa, tuitero: los últimos mensajes de Roberto Prevost en X, con fuertes críticas a Trump|url=https://www.cronista.com/internacionales/antes-de-papa-tuitero-los-ultimos-mensajes-de-roberto-prevost-en-x-con-fuertes-criticas-a-trump/|accessdate=May 9, 2025|work=El Cronista|language=es}}</ref><ref>{{Cite web|date=May 9, 2025|title=El mensaje que envió Robert Prevost a Venezuela|url=https://www.elnacional.com/venezuela/el-mensaje-que-envio-robert-prevost-a-venezuela-antes-de-ser-papa/|accessdate=May 9, 2025|work=El Nacional|language=es}}</ref> N'oge ngagharị iwe ndị Peruvian na 2022-2023 iji kwado onye bụbu onye isi ala Pedro Castillo, Prevost kwuru, sị: "Ọnwụ n'oge ngaezide ahụ na-akpata m nnukwu mwute na ihe mgbu ... M rịọrọ ka m nọrọ na Peru; Ọbụna m rịọrọ Nna Nsọ ahụ. "<ref>{{Cite web|date=May 8, 2025|title=La vida peruana de León XIV en cinco escenas|url=https://rpp.pe/mundo/actualidad/la-vida-peruana-de-leon-xiv-en-cinco-escenas-noticia-1633445?ref=rpp|accessdate=May 9, 2025|work=RPP|language=es}}</ref>
== Dicastery maka ndị bishọp na nkwalite ka ọ bụrụ kadinal (2023-2025) ==
N'onws Jenụwarị 30, 2023, Popu Francis họpụtara Prevost prefect nke Dicastery form màkà Bishops na utu aha achịbishọp-bishọbishọm emeritus nke Chiclayo. <ref>{{Cite news|date=January 30, 2023|title=Pope Francis names Chicago native head of Vatican bishops' department|url=https://www.pillarcatholic.com/p/pope-francis-names-bishop-robert-prevost-to-head-of-vatican-bishops-department|accessdate=May 8, 2025|work=[[The Pillar]]}}</ref> Na Septemba 30, n'ọnwa 2023, e mere ya ka ọ bụrụ kadinal nwere ọkwa kadinal-dikọn ma nye ya utu aha Santa Monica degli Agostiniani . Dị ka onye isi, ọ rụrụ ọrụ dị mkpa n'ịtụle na ịtụ aro ndị na-achọ ịbụ ndị bishọp n'ụwa niile, na-eme ka ọ pụta ìhè n'ime Chọọchị.<ref>{{Cite web|date=April 30, 2025|title=U.S. cardinal's résumé, demeanor land him on 'papabile' lists|url=https://angelusnews.com/news/vatican/cardinals-prevost/|accessdate=May 8, 2025|work=Angelus}}</ref> N'ọrụ a, ọ tụrụ aro ka ewepụ Joseph Strickland n'ọfịs ya dị ka bishọp nke Diocese nke Tyler, Texas, na Nọvemba 2023. <ref>{{Cite web|title=Who will be the next pope? We profile the conclave – from Arborelius to Zuppi|url=https://www.thetablet.co.uk/features/next-pope-papabile/|accessdate=May 9, 2025|work=The Tablet|language=en|archivedate=May 2, 2025|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250502192530/https://www.thetablet.co.uk/features/next-pope-papabile/}}</ref><ref>{{Cite web|title=Pope Francis meets to discuss Strickland resignation|url=https://www.pillarcatholic.com/p/pope-francis-meets-to-discuss-strickland|accessdate=May 9, 2025|work=The Pillar|language=en}}</ref> Na Febụwarị 6, 2025, Popu Francis buliri ya elu ka ọ bụrụ kadinal-Bishọp, na-enye ya dịka bishọp nke Suburbicarian Diocese nke Albano. <ref>{{Cite web|date=February 6, 2025|title=College of Cardinals: Pope extends terms of dean and vice-dean|url=https://www.vaticannews.va/en/pope/news/2025-02/college-of-cardinals-pope-extends-terms-of-dean-and-vice-dean.html|accessdate=February 26, 2025|work=[[Vatican News]]|publisher=[[Dicastery for Communication]]}}</ref> Prevost na-arụsi ọrụ ike na Latin American na Caribbean Episcopal Council, ebe ọ sonyere na nzukọ ma mee ememe Mas na Aguadilla, Puerto Rico, na Mee 2023. <ref>{{Cite web|author=Ortiz Figueroa|first=Ariana|date=May 8, 2025|title=El papa León XIV estuvo en Puerto Rico en el 2023|url=https://www.telemundo31.com/especiales/religion-y-espiritualidad/el-papa-leon-xiv-estuvo-en-puerto-rico-en-el-2023/2347225/|accessdate=May 9, 2025|work=Telemundo|language=es}}</ref>
== Popu (2025-dị ugbu a) ==
[[Faịlụ:Pope_Leo_XIV_Waving.jpg|thumb|Popu Leo nke iri na anọ na-eju ndị mmadụ gbakọtara na St. Peter's Square na ngosipụta ihu ọha mbụ ya dị ka popu.]]
[[Faịlụ:Coat of arms of Leone XIV.svg|thumb]]
Tupu Nzukọ ndị popu nke afọ 2025, a na-ewere Prevost dị ka ịnyịnya gbara ọchịchịrị ma e jiri ya tụnyere ''papabili'' a ma ama karị, <ref name="Maddox & Gooch 2025">{{Cite web|author=Maddox|first=David|date=May 7, 2025|title=Who could be the new Pope? The cardinals in the running ahead of the Conclave|url=https://www.independent.co.uk/news/world/europe/papal-conclave-cardinals-new-pope-candidates-b2746175.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250507194344/https://www.independent.co.uk/news/world/europe/papal-conclave-cardinals-new-pope-candidates-b2746175.html|archivedate=May 7, 2025|accessdate=May 9, 2025|work=The Independent}}</ref> <ref>{{Cite web|date=May 8, 2025|title=Nel conclave il peso degli americani, Dolan 'pope maker' – Dall'addio a Francesco al nuovo Papa|url=https://www.ansa.it/sito/notizie/speciali/dalladdio-a-francesco-al-nuovo-papa/2025/05/08/nel-conclave-il-peso-degli-americani-dolan-pope-maker_df58b4dc-fca1-4900-a4bc-f8c9653ed022.html|accessdate=May 9, 2025|work=Agenzia ANSA|language=it}}</ref> ọ bụ ezie na a chọpụtara na ọ bụ onye ya na Popu Francis jikọrọ aka na onye nwere ike imebi.<ref>{{Cite web|author=Bedigan|first=Mike|date=May 8, 2025|title=Meet Leo XIV: The first American pope no one expected|url=https://www.independent.co.uk/bulletin/news/new-pope-leo-xiv-cardinal-robert-prevost-b2747492.html|accessdate=May 9, 2025|work=The Independent}}</ref> A na-eche na ọ bụ nwa amaala America bụ ihe na-eme ka ọ bụrụ onye na-azọ ọkwa onyeisiala.<ref name="Maddox & Gooch 2025" /> Ndị na-akwado ya kwuru na ọ na-anọchite anya "etiti ụzọ dị ùgwù". <ref name="Rich 2025">{{Cite news|author=Rich|first=Motoko|date=May 2, 2025|title=There's Never Been a Pope From the U.S. Could This Cardinal Change That?|url=https://www.nytimes.com/2025/05/02/world/americas/pope-candidate-cardinal-robert-francis-prevost.html|accessdate=May 6, 2025|work=[[The New York Times]]}}</ref> Popu Francis họpụtara ya dị ka onye isi nke Dicastery for Bishops na onye isi oche nke Pontifical Commission for Latin America na 2023, n'otu afọ ahụ ka e mere ya kadinal. Ọrụ ndị a mere ka ọ bụrụ onye a ma ama dị ka onye na-achọ ịbụ popu <ref name="NCR 2025">{{Cite web|author=White|first=Christopher|date=April 30, 2025|title=The first American pope? This cardinal has the best chance of making history in this conclave|url=https://www.ncronline.org/vatican/vatican-news/papal-front-runner-interest-polyglot-us-cardinal-prevost-rises-italian|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250509061128/https://www.ncronline.org/vatican/vatican-news/papal-front-runner-interest-polyglot-us-cardinal-prevost-rises-italian|archivedate=May 9, 2025|accessdate=May 8, 2025|work=[[National Catholic Reporter]]}}</ref><ref>{{Cite web|date=May 2, 2025|title=Who will be pope? Meet some possible contenders|url=https://www.pbs.org/newshour/world/who-will-be-pope-meet-some-possible-contenders|accessdate=May 3, 2025|work=[[PBS News Hour]]|archivedate=May 3, 2025|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250503001025/https://www.pbs.org/newshour/world/who-will-be-pope-meet-some-possible-contenders}}</ref>
== Echiche ==
=== Iwu Chọọchị ===
Na Mee 2023, Prevost kwụrụ na ndị ị̀sị̀ bishọp kwesịrị ibute okwukwe ụzọ karịa nchịkwa. Ihe mbụ a na-ebute ụzọ bụ "ịkpọsa ịma mma nke okwukwe, ịma mma na ọṅụ nke ịmara Jizọs".<ref name="Tornielli 2023">{{Cite web|url=https://www.osservatoreromano.va/en/news/2023-05/ing-019/the-bishop-is-a-pastor-not-a-manager.html|title=The bishop is a pastor not a manager|date=May 12, 2023|author=Tornielli|first=Andrea|work=[[L'Osservatore Romano]]|accessdate=May 8, 2025}}</ref> Ozị́ mbụ ya dị ka popu mesiri ike ekele udo nke Jizọs bilitere "onye nyere ndụ ya maka ìgwè atụrụ Chineke", na-enye "udo na-enweghị ihe agha na nke na-enweghị ngwá agha". O kwuru na ọ chọrọ ịga n'ihu na ngọzi nke Pope Francis: "Chineke na-elekọta gị, Chineke hụrụ gị niile n'anya, ihe ọjọọ agaghị emeri! Anyị niile nọ n'aka Chineke. "<ref>{{Cite web|date=May 8, 2025|title=Leone XIV è il nuovo Papa: pace per il mondo, disarmata e umile|url=https://www.vaticannews.va/it/papa/news/2025-05/nuovo-papa.html|accessdate=May 9, 2025|work=Vatican News|language=it|archivedate=May 9, 2025|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250509061039/https://www.vaticannews.va/it/papa/news/2025-05/nuovo-papa.html}}</ref>
==== Ọrịa na-emetụta ====
Prevost bụ onye nkwado siri ike nkè synodality, otú n'ime ihe nketa nke Pope Francis. Ọ na-ahụ na ntinye aka na ibu ọrụ nkè ndị niile kwere ekwe nwèrè ike idozi esemokwu na Chọọchị.<ref name="White 2025">{{Cite news|author=White|first=Christopher|title=The first American pope? This cardinal has the best chance of making history in this conclave|url=https://www.ncronline.org/vatican/vatican-news/papal-front-runner-interest-polyglot-us-cardinal-prevost-rises-italian|accessdate=May 9, 2025|work=National Catholic Reporter|date=April 30, 2025|language=en}}</ref> O nwere okwukwe na "Mmụọ Nsọ na-akpali anyị imezigharị". O kwuru na a na-akpọ ndị niile kwere ekwe ka ha nwee nnukwu ibu ọrụ nke ibi ndụ nke m na-akpọ àgwà ọhụrụ", nkè bụ "ịge ntị nke mbụ na Mmụọ Nsọ, ihe Ọ na-arịọ maka ndị Chọọchị".<ref name="Tornielli 2023" />
==== Ụmụ nwanyị ====
Prevost na-emegide nhọpụta ụmụ nwaanyị na diakonate, na-ekwu na ọ "adịghị edozi nsogbu" ma nwee ike ịmepụta nsogbụ ọhụrụ.<ref>{{Cite news|author=Mares|first=Courtney|date=October 26, 2023|title=Cardinal at Synod on Synodality: 'Clericalizing Women' Will Not Solve Problems|url=https://www.ncregister.com/cna/cardinal-at-synod-on-synodality-clericalizing-women-will-not-solve-problems|accessdate=May 8, 2025|work=New Catholic Register}}</ref> N'ikwu okwu banyere nhọpụta Popu Francis họpụtara ụmụ nwanyị atọ n'afọ 2023 dị ka ndị òtù Dicastery màkà Bishops, nkè ọ na-eduzi, o kwuru na échìchè ha na ndị otu ndị ọzọ na-agwakọta ma nwee ike iwebata echiche ọhụrụ bara uru.<ref>{{Cite web|author=Tornielli|first=Andrea|date=May 4, 2023|title=Archbishop Prevost: 'The bishop is a pastor, not a manager'|url=https://www.vaticannews.va/en/vatican-city/news/2023-05/archbishop-prevost-the-bishop-is-a-pastor-not-a-manager.html|accessdate=May 8, 2025|work=[[Vatican News]]}}</ref>
=== Okwu mmekọrịta mmadụ na ibe ya na ndọrọ ndọrọ ọchịchị ===
A na-ahụ Prevost dị ka onye na-eme ihe n'ụzọ dị nro mà ọ bụ onye nọ n'etiti.<ref>{{Cite news|author=Livingstone|first=Helen|date=May 9, 2025|title=New pope's brother says he is 'middle of the road' – as it happened|url=https://www.theguardian.com/world/live/2025/may/08/new-pope-conclave-vatican-white-black-smoke-papacy-catholic-cardinals?filterKeyEvents=false|accessdate=May 9, 2025|work=The Guardian}}</ref> N'ọnwa Eprel afọ 2025, akwụkwọ akụkọ Itali bụ {{Lang|it|la Repubblica}} kwùrù na Prevost bụ onye "na-achị ụwa" mà "ndị na-agbaso omenala na ndị na-aga n'ihu na-enwe mmasị" n'ime Chọọchị ahụ.<ref name="week">{{Cite news|author=Aitken|first=Peter|date=May 8, 2025|title=What New Pope Leo XIV Has Said About LGBTQ+ Issues|url=https://www.newsweek.com/what-pope-leo-said-lgbtq-issues-2069889|accessdate=May 9, 2025|work=[[News Week]]}}</ref> Prevost na-emegide euthanasia, ite ime, nà ntaramahụhụ ọnwụ.<ref>{{Cite news|date=May 8, 2025|title=Cardenal Prevost en Xn antes de ser papa: apoyo a inmigrantes y críticas recientes a Vance|url=https://www.infobae.com/america/agencias/2025/05/08/cardenal-prevost-en-xn-antes-de-ser-papa-apoyo-a-inmigrantes-y-criticas-recientes-a-vance/|accessdate=May 9, 2025|language=es}}</ref> Ọ kwadoro Ndị Venezuelan gbàrà ọsọ ndụ na Peru n'oge ọ nọ na Chiclayo.<ref name="McElwee 2025">{{Cite news|author=McElwee|first=Joshua|date=May 8, 2025|title=Prevost, first U.S. pope, supported Francis and shunned spotlight|url=https://www.reuters.com/world/prevost-first-us-pope-supported-francis-shunned-spotlight-2025-05-08/|accessdate=May 8, 2025|work=[[Reuters]]}}</ref><ref>{{Cite news|title=Robert Prevost, cardenal de EE.UU. con nacionalidad peruana, es el nuevo Papa de la Iglesia católica con el nombre León XIV|url=https://www.bbc.com/mundo/articles/cpqejezdgl7o|accessdate=May 8, 2025|work=BBC Mundo|date=May 8, 2025}}</ref>
A maara Prevost dị kà onye dị nso na Blase Cupich, <ref>{{Cite web|author=Grimaldi|first=James V.|date=May 8, 2025|title=The pope from Chicago backed Pope Francis' major church reforms|url=https://www.ncronline.org/vatican/habemus-papam-chicago-born-cardinal-robert-prevost-takes-name-leo-xiv|accessdate=May 9, 2025|work=National Catholic Reporter}}</ref> Achịbishọp nkè Chicago onye a na-ewere dị kà kadinal Amerika kachasị ewepụ n'ọkwa ndọrọ ndọrọ ọchịchị Trump. <ref>{{Cite news|date=May 9, 2025|title=Matematico, teologo ma pure missionario e prete di strada|url=https://www.pressreader.com/switzerland/corriere-del-ticino-909k/20250509/281530821909616|accessdate=May 9, 2025|work=[[Corriere del Ticino]]|language=it}}</ref>
==== LGBTQ ====
N'ọnwa Eprel 2016, Prevost megidere itinye "Echiche nwoke na nwanyị" na usoro agụmakwụkwọ ụlọ akwụkwọ praịmarị nke Peruvian, na-ekwu na ọ na-akwalite "ndị nwoke na nwanyị na-adịghị adị". <ref name="Rich 2025" /> <ref>{{Cite news|author=Fernandez|first=Fernando|date=April 12, 2016|title=Chiclayo: Obispo Prévost en contra de ideología de género|url=https://diariocorreo.pe/edicion/lambayeque/chiclayo-obispo-prevost-en-contra-de-ideologia-de-genero-715608/|accessdate=May 9, 2025|work=Diario Correo|language=es}}</ref> N'afọ 2012, ọ katọrọ ọmịiko ọdịbendị a ma ama màkà "Ụdị ndụ nwoke idina nwoke" na ezinụlọ ndị nwoke idina nwaanyị.<ref name="Rich2025">{{Cite news|author=Rich|first=Motoko|date=May 2, 2025|title=There's Never Been a Pope From the U.S. Could This Cardinal Change That?|url=https://www.nytimes.com/2025/05/02/world/americas/pope-candidate-cardinal-robert-francis-prevost.html|accessdate=May 8, 2025|work=[[The New York Times]]}}</ref> Prevost kwupụtara nchegbu banyere "ọmịiko màkà nkwenkwe nà omume ndị na-emegide ozioma" ma ọ kwadoghị ma ọ bụ jụ arịrịọ Fiducia, nkwupụta ozizi gbasara ngọzi màkà ndị mmadụ na mmekọrịta nwoke na nwanyị. O kwuru na nzukọ ndị bishọp nke mba kwesịrị "ịkọwa mà tinye ntụziaka ndị dị otú ahụ n'ọrụ n'ọnọdụ mpaghara hà, n'ihi ọdịiche ọdịbendị".<ref>{{Cite news|author=Morwood|first=Maddy|date=May 8, 2025|title=Live: American Robert Francis Prevost elected pope and will be known as Pope Leo XIV|url=https://www.abc.net.au/news/2025-05-09/papal-conclave-live-updates-catholic-church-elects-next-pope/105238028|accessdate=May 9, 2025|work=ABC News}}</ref>
==== Mgbanwe ihu igwe ====
Prevost akwadowo màkà ime ìhè siri ike nkè Chọọchị megide Mgbanwe ihu igwe, ekwuru na nzukọ ọmụmụ ihe nkè ọnwa Nọvemba 2024 na "nchịkwa n'elu okike" ekwesịghị ịbụ "mmegbu".
=== Nkwurịta okwu na mgbasa ozi mmekọrịta ===
N'ajụjụ ọnụ May 2023, Prevost kwusiri ike mkpa ọ dị ịkpachara ányá na ibu ọrụ n'iji mgbasa ozi mmekọrịta iji gbochie "ịkwalite nkewa na esemokwu" na ímé "mmebi na oriri nke Chọọchị". <ref name="Tornielli 2023" /> Dị ka Christopher White, onyé nnọchi ányá Vatican nkè National Catholic Reporter, si kwuo, echiche a kwekọrọ n'àgwà ya ikwu okwu "n'iji nlezianya na nnukwu mkparịta ụka" na "nnukwu mkpebi siri ike na nghọta".<ref name="White 2025" />
== Ndụ onwe onye ==
Nne Prevost, Mildred, nwụrụ na June 18, 1990, nna ya, Louis, sochiri na November 8, 1997.<ref name="Chicago Tribune 1990" /> Prevost gakwuuru ụmụnne ya banyere áhà popu ya n'uhuruchi tupu nzukọ ahụ.<ref name="Griffin 2025" /> Na mgbakwunye na Bekee ya, ọ na-asụkwa Spanish, Italian, French, na Portuguese nke ọma, ma nwee íke ịgụ Latin na German.<ref name="NCR 2025"/>
Prevost bụ onye na-egwu tenis. <ref>{{Cite news|author=Kent|first=Lauren|date=May 8, 2025|title=10 things to know about Robert Prevost, who is now Pope Leo XIV|url=https://www.cnn.com/2025/05/08/world/pope-leo-xiv-robert-prevost-wwk-intl-latam|accessdate=May 9, 2025|publisher=[[CNN]]}}</ref> Ọ bụ onye na-akwado Chicago White Sox nkè Major League Baseball, na-aga egwuregwu ụlọ White Sox n'oge 2005 World Series, na otù egwuregwu basketball kọleji ụmụ nwoke Villanova Wildcats. <ref>{{Cite news|author=Washburn|first=Kaitlin|date=May 8, 2025|title=Chicago high school cheers White Sox fan Pope Leo XIV — 'He's one of us'|url=https://chicago.suntimes.com/religion/2025/05/08/pope-leo-xiv-robert-prevost-st-rita-high-school-chicago|accessdate=May 8, 2025|work=[[Chicago Sun-Times]]}}</ref><ref>{{Cite news|author=Lutz|first=BJ|date=May 8, 2025|title=Brother answers burning question: Is Pope Leo XIV a Chicago White Sox or Cubs fan?|url=https://wgntv.com/news/pope-leo/robert-prevost-pope-leo-xiv-chicago-cubs-sox/|accessdate=May 9, 2025|publisher=[[WGN-TV]]|archive-date=May 9, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250509061035/https://wgntv.com/news/pope-leo/robert-prevost-pope-leo-xiv-chicago-cubs-sox/|url-status=dead}}</ref> Mgbe ọ bi na Peru, ọ ghọrọ onyé na-akwado Alianza Lima, otu n'ime ndị otu [[Footbọl|bọọlụ]] a ma ama na Peru.<ref>{{Cite web|author=Pineda|first=Luis|date=May 8, 2025|title=Alianza Lima, Universitario o Juan Aurich: Periodista que conoció al Papa Robert Prevost revela hincha de qué equipo es|url=https://larepublica.pe/deportes/2025/05/08/alianza-lima-universitario-o-juan-aurich-periodista-que-conocio-al-papa-robert-prevost-revela-hincha-de-que-equipo-es-683656|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250509104253/https://larepublica.pe/deportes/2025/05/08/alianza-lima-universitario-o-juan-aurich-periodista-que-conocio-al-papa-robert-prevost-revela-hincha-de-que-equipo-es-683656|archivedate=May 9, 2025|accessdate=May 8, 2025|work=La República|language=es}}</ref>
== Edensibia ==
{{Reflist}}
{{Authority control}}{{DEFAULTSORT:Leo 14}}
[[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]]
[[Otú:Articles using infobox templates with no data rows]]
[[Otú:Pope]]
[[Otú:Pages with unreviewed translations]]
rdso9icxkzycpogd2h10crkg3iq4arr
728731
728728
2026-09-28T20:37:57Z
SafariScribe
18560
/* Ọrụ na otu Vatican nke na-afụ maka ndị bishọp na nkwalite ịbụ kadinal (2023-2025) */ ce
728731
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Pope Leo XIV''' (amụrụ '''Robert Francis Prevost''' na Septemba 14, 1955) bụ onye isi nke uka Katọlik na ónyé ọchịchị nkè mba [[Vatican City]]. A họpụtara ya kà ọ bụrụ popu na nzukọ nkè afọ 2025 nà Mee 8, 2025, mgbe ọnwụ Popu Francis gasịrị.
A mụrụ yà nà [[Chicago]], Illinois, a họpụtara Prevost dị ka ụkọchukwu maka Order nke6 Saint Augustine na 1982. Ọrụ ya gụnyere ọrụ dị ukwuu na [[Peru]] site na 1985 ruo 1986 ma site nà 1988 rụọ 1998, ebe ọ jere ozi dị ka onye ụkọchukwu parish, ónyé isi diocesan, onye nkuzi seminarị, na onye nchịkwa. A họpụtara ya ka ọ bụrụ onyé isi Order nke Saint Augustine site na 2001 rụo 2013, o mechara laghachi Peru dị kà Bishọp nke Chiclayo (2015-2023). N'afọ 2023, Popu Francis họpụtara ya ka ọ bụrụ onye isi nkè Dicastery màkà Bishops na ónyé isi oche nke Pontifical Commission nke Latin America, ma mee ya kadinal n'otu afọ ahụ.
nwa amaala abụọ nke United States na Peru, Leo XIV bụ popu mbụ si North America nakwa si United States, na onye mbụ nwere nwa amaala Peruvia. Ọ bụ popu mbụ sitere na Order nke Saint Augustine.
== Mbido ndụ na agụmakwụkwọ ==
[[Faịlụ:Pope_Leo_XIV_childhood_home.jpg|áká_èkpè|thumb|Ebe Robert Francis Prevost toro na Dolton, Illinois]]
A mụrụ Robert Francis Prevost na Septemba 14, 1955, na Mercy Hospital na mpaghara Bronzeville nke [[Chicago]], Illinois. <ref name="FitzPatrick 2025">{{Cite news|author=FitzPatrick|first=Lauren|date=May 3, 2025|title=From Chicago's south suburbs to helping choose the next pope|url=https://chicago.suntimes.com/religion/2025/05/03/robert-prevost-pope-francis-conclave-catholic-church-dolton-saint-mary-assumption-parish|accessdate=May 8, 2025|work=[[Chicago Sun-Times]]}}</ref> <ref name="Bosman 2025">{{Cite news|author=Bosman|first=Julie|date=May 8, 2025|title=Pope Leo XIV Grew Up in the Chicago Area|url=https://www.nytimes.com/2025/05/08/us/pope-leo-xiv-chicago.html|accessdate=May 8, 2025|work=[[The New York Times]]}}</ref><ref>{{Cite news|author=Ward|first=Joe|date=May 8, 2025|title=Pope Leo XIV Named First American Pope — And He's From Chicago|url=https://blockclubchicago.org/2025/05/08/pope-leo-xiv-named-first-american-pope-and-hes-from-chicago/|accessdate=May 8, 2025|work=[[Block Club Chicago]]}}</ref> Nne ya, Mildred (née Martínez) Prevost, onye obodo nke 7th Ward nke New Orleans, gụsịrị akwụkwọ na Mahadum DePaul nwee nweta nzere bachelọ na sayensị ọbá akwụkwọ n'afo 1947, ebe nna ya, Louis Marius Prevost, bụ onye agha mmiri nke United States nke [[World War II|Agha Ụwa nke Abụọ]] na onye nlekọta nke Brookwood School District 167 na Glenwood, Illinois. <ref name="Chicago Tribune 1990">{{Cite news|date=June 20, 1990|title=Obituary for Mildred Prevost|url=https://www.newspapers.com/article/chicago-tribune-obituary-for-mildred-pre/171971476/|accessdate=May 9, 2025|work=[[Chicago Tribune]]|page=28}}</ref><ref name="Chicago Tribune 1997">{{Cite news|date=November 10, 1997|title=Obituary for Louis M. Prevost|url=https://www.newspapers.com/article/chicago-tribune-obituary-for-louis-m-pr/171963827/|accessdate=May 8, 2025|page=6|work=[[Chicago Tribune]]}}</ref><ref>{{Cite news|author=de Senneville|first=Loup Besmond|date=January 30, 2023|title=Démission du cardinal Ouellet : un évêque américain placé à la tête du dicastère pour les évêques|url=https://www.la-croix.com/Religion/Demission-cardinal-Ouellet-eveque-americain-place-tete-dicastere-eveques-2023-01-30-1201252968|accessdate=May 8, 2025|work=[[La Croix (newspaper)|La Croix]]|language=fr}}</ref> Prevost nwere ụmụnne nwoke abụọ ndị tọrọ ya, Louis na John. Nna ya bụ nwa Jean Lanti Prevost, nwoke Itali - nke sitere na France na Italian - site na Settimo Rottaro, nso Turin, na Suzanne Fontaine, nwanyị French si Le Havre.<ref>{{Cite news|first=Luca|author=Rolandi|url=https://torino.corriere.it/notizie/cronaca/25_maggio_09/papa-leone-xiv-ha-un-nonno-torinese-l-ipotesi-del-sito-di-genealogie-jean-lanti-prevost-sarebbe-nato-nel-capoluogo-nel-1876-757a69f3-4341-409e-9e8f-dd506c3d4xlk.shtml|title=Papa Leone XIV aveva un nonno torinese?|work=Corriere di Torino|date=9 May 2025|accessdate=9 May 2025|language=it}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.vaticannews.va/en/pope/news/2025-05/biography-of-robert-francis-prevost-pope-leo-xiv.html|title=Biography of Pope Leo XIV, born Robert Francis Prevost|work=[[Vatican News]]|date=8 May 2025|accessdate=9 May 2025|archivedate=May 9, 2025|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250509044847/https://www.vaticannews.va/en/pope/news/2025-05/biography-of-robert-francis-prevost-pope-leo-xiv.html}}</ref><ref>{{Cite web|author=Mazza|first=Vivianna|date=May 8, 2025|title=John Prevost, il fratello del Papa: 'Seguirà le orme di Francesco. Origini italiane del nome? Non so'|url=https://video.corriere.it/john-prevost-il-fratello-del-papa-seguira-le-orme-di-francesco-origini-italiane-del-nome-non-so/6ea4106d-7eb4-4fed-95cc-5da9f4ea6xlk|accessdate=May 9, 2025|work=Corriere TV|language=it}}</ref><ref>{{Cite web|author=Serra|first=Oscar|date=May 9, 2025|title=Prevost, le origini italiane (come Bergoglio) e quel cognome che rimanda al Nord Ovest|url=https://www.lastampa.it/cronaca/2025/05/09/news/prevost_origini_italiane_come_bergoglio_nome_profezia-15139133/|accessdate=May 9, 2025|work=La Stampa|language=it}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.ouest-france.fr/societe/religions/pape-leon-xiv/la-grand-mere-du-nouveau-pape-leon-xiv-etait-fille-de-patissiers-en-normandie-20a25bc0-2ca8-11f0-a098-f31d02249152|title=La grand-mère du nouveau pape Léon XIV était « fille de pâtissiers » en Normandie|work=[[Ouest-France]]|date=9 May 2025|accessdate=9 May 2025|language=fr}}</ref><ref>{{Cite news|date=May 8, 2025|title=Who are Robert Prevost's family members? Here are Pope Leo XIV's parents, siblings|url=https://eu.usatoday.com/story/news/nation/2025/05/08/robert-prevost-pope-leo-xiv-family-parents-siblings/83516587007/|accessdate=May 9, 2025|work=[[USA Today]]}}</ref><ref>{{Cite news|date=May 8, 2025|title=Pope Leo XIV grew up in Dolton, Illinois, studied and taught in Chicago area|url=https://www.cbsnews.com/chicago/news/pope-leo-xiv-born-in-chicago-grew-up-dolton-illinois/|publisher=[[CBS News]]|accessdate=May 9, 2025}}</ref><ref name="Fausset & Chiarito 2025">{{Cite news|author=Fausset|first=Richard|date=May 8, 2025|title=New Pope Has Creole Roots in New Orleans|url=https://www.nytimes.com/2025/05/08/us/pope-leo-creole-new-orleans.html|accessdate=May 9, 2025|work=[[The New York Times]]}}</ref> Nne ya Mildred bụ onye Black Creole, nwa nwanyị nke nna agbụrụ ngwakọta a mụrụ na Hispaniola, Joseph Martínez, na Louise Baquiet a mụrụ na [[New Orleans]] (nke a sụgharịrị ''Baquiex''), onye bụkwa agbụrụ ngwakọtara. <ref name="FitzPatrick 2025" /> <ref name="Fausset & Chiarito 2025" /><ref>{{Cite news|author=Levitan|first=Hannah|date=May 8, 2025|title=Pope Leo XIV has roots in New Orleans' 7th Ward. See his family lineage and history.|url=https://www.nola.com/news/first-american-pope-roots-new-orleans/article_3c7bfdf1-8f69-452e-af01-90aa012366df.html|accessdate=May 8, 2025|work=[[The Times-Picayune/The New Orleans Advocate]]}}</ref>
A zụlitere ya na Dolton, Illinois, ógbè dịpụrụ adịpụ nke dị n'akụkụ South Side nke Chicago, Prevost tolitere na parish nke St. Mary of the Assumption, ebe ọ gara ụlọ akwụkwọ, ma bụọ abụ ya na ndị ukwe, ma jee ozi dị ka nwa nwoke ebe ịchụàjà.<ref name="FitzPatrick 2025" /><ref>{{Cite news|author=Lourgos|first=Angie Leventis|date=May 8, 2025|title=Robert Prevost was 'the pride and joy of every priest and nun' at St. Mary's on Chicago's South Side|url=https://www.chicagotribune.com/2025/05/08/robert-prevost-chicago-pope-xiv/|accessdate=May 8, 2025|work=[[Chicago Tribune]]}}</ref>[d] A maara ya dị ka "Bob" ma ọ bụ "Rob" n'oge ọ bụ nwata, <ref name="FitzPatrick 2025" /> ọ gụsịrị akwụkwọ sekọndrị ya na St. Uloakwukwo Augustine Seminary High, obere seminarị na Holland, Michigan, na afọ 1973, <ref name="Griffin 2025">{{Cite news|author=Griffin|first=Jake|date=May 8, 2025|title='It was a shocking moment': New pope's brother lives in New Lenox|url=https://www.dailyherald.com/20250508/news/it-was-a-shocking-moment-new-popes-brother-lives-in-new-lenox/|accessdate=May 8, 2025|work=[[Chicago Daily Herald]]}}</ref> na-enweta akwụkwọ ozi ịja mma maka agụmakwụkwọ dị mma, na-apụta mgbe niile na akwụkwọ nsọpụrụ, ma na-eje ozi dị ka onye isi nchịkọta akwụkwọ afọ, odeakwụkwọ nke kansụl ụmụ akwụkwọ, na onye otu National Honor Society.<ref>{{Cite news|author=Mervosh|first=Sarah|date=May 9, 2025|title=Two Priests Reflect on Their Longtime Friend Bob, Now Pope Leo XIV|url=https://www.nytimes.com/2025/05/08/us/pope-leo-bob-villanova.html|accessdate=May 9, 2025|work=[[The New York Times]]}}</ref><ref>{{Cite news|author=Van Gilder|first=Rachel|date=May 8, 2025|title=New pope attended Catholic high school in West Michigan|url=https://www.woodtv.com/news/allegan-county/new-pope-attended-catholic-school-in-west-michigan/|accessdate=May 9, 2025|publisher=[[WOOD-TV]]|archive-date=May 9, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250509061043/https://www.woodtv.com/news/allegan-county/new-pope-attended-catholic-school-in-west-michigan/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news|date=October 7, 1972|title=Robert Prevost is Commended|url=https://www.newspapers.com/article/the-holland-evening-sentinel-robert-prev/171971875/|accessdate=May 8, 2025|work=[[The Holland Sentinel]]|pages=5}}</ref><ref name="The Holland Evening Sentinel-1974">{{Cite news|date=February 20, 1974|title=St. Augustine Wins 1973 Yearbook Award|url=https://www.newspapers.com/article/the-holland-evening-sentinel-st-augusti/171973007/|accessdate=May 8, 2025|work=The Holland Sentinel|pages=17}}</ref> O sonyekwara n'okwu na arụmụka. <ref>{{Cite news|date=October 24, 1972|title=Attends State Forensic Congress in Lansing|url=https://www.newspapers.com/article/the-holland-evening-sentinel-robert-pre/171978267/|accessdate=May 9, 2025|work=[[The Holland Sentinel]]}}</ref>
Prevost nwetara nzere Bachelor nke Science (BS) na mgbakọ na mwepụ na Mahadum Villanova, kọleji Augustinia, n'afọ 1977. <ref name="Vatican News 2025">{{Cite web|date=May 8, 2025|title=Biography of Pope Leo XIV, born Robert Francis Prevost|url=https://www.vaticannews.va/en/pope/news/2025-05/biography-of-robert-francis-prevost-pope-leo-xiv.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250509044847/https://www.vaticannews.va/en/pope/news/2025-05/biography-of-robert-francis-prevost-pope-leo-xiv.html|archivedate=May 9, 2025|accessdate=May 9, 2025|work=[[Vatican News]]}}</ref><ref name="Mervosh 2025">{{Cite news|author=Mervosh|first=Sarah|date=May 8, 2025|title=The Pope Is a Graduate of Villanova, Where the Church Bells Won't Stop Ringing|url=https://www.nytimes.com/2025/05/08/world/europe/villanova-pope-leo-xiv.html|accessdate=May 9, 2025|work=[[The New York Times]]}}</ref> O nwetara Master nke Divinity (MDiv) site na Catholic Theological Union na Chicago nafọ 1982, na-ejekwa ozi dị ka onye nkuzi physics na mgbakọ na mwepụ na St. Rita nke Cascia High School na Chicago n'oge ọmụmụ ya.<ref name="FitzPatrick 2025" /><ref name="GlobalRoute">{{Cite news|author=Rich|first=Motoko|date=May 8, 2025|title=Pope Leo XIV, the First American Pontiff, Took a Global Route to the Top Post|url=https://www.nytimes.com/2025/05/08/world/europe/pope-leo-xiv-robert-francis-prevost.html|accessdate=May 9, 2025|work=[[The New York Times]]}}</ref> O nwetara nzere Licentiate nke Canon Law n'afọ 1984, Doctor nke Canon Law na 1987 sochiri site na Pontifical University of Saint Thomas Aquinas na Rom.<ref name="Vatican News 2025" /> Isiokwu edemede doctoral ya bụ "Ọfịs na ikike nke onye isi obodo na Order of Saint Augustine". <ref name="Vatican News 2025" /> Mahadum Villanova nyere ya nzere Doctor of Humanities n'afọ 2014. <ref name="Mervosh 2025" />
== Ọrụ mbụ (1977-2001) ==
=== Ndị ụkọchukwu mbụ ===
[[Faịlụ:Immaculate_Conception_Church_Lafayette_at_Longfellow_St._Louis_MO.jpg|thumb|Afọ mbụ Prevost, ma ọ bụ noviciate, dị ka onye Augustinia nke mere na Immaculate Conception Church na St. Louis, Missouri.]]
Nwanne Prevost, John, kwuru na ọ chọrọ ịbụ onye ụkọchukwu site na nwata.<ref name="Griffin 2025" /> Na Septemba n'afọ 1977, ọ sonyeere Order nke Saint Augustine dị ka onye ọhụrụ, na-ebi na Immaculate Conception Church na mpaghara [[St. Louis]]">Compton Heights nke St. Louis, Missouri.<ref>{{Cite web|author=Kukuljan|first=Steph|date=May 8, 2025|title=Pope Leo XIV in St. Louis: 'Bob' Prevost started his papal journey here|url=https://www.stltoday.com/news/local/metro/article_89d4062b-75e0-495e-8b30-a91e8a0ac920.html|accessdate=May 8, 2025|work=STLtoday.com|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|date=May 8, 2025|title=Pope Leo XIV Lived In St. Louis While Preparing For The Priesthood|url=https://www.stlmag.com/news/pope-leo-xiv-lived-in-st-louis/|accessdate=May 8, 2025|work=St. Louis Magazine|language=en-US}}</ref> O kwere nkwa mbụ ya na Septemba n'afọ 1978 ma kwe Nkwa siri ike n'ọnwa Ọgọstụ n'afọ 1981. <ref name="Catholic-Hierarchy">{{Cite web|title=Pope Leo XIV (Robert Francis Prevost)|url=https://www.catholic-hierarchy.org/bishop/bprevost.html|accessdate=May 8, 2025|work=Catholic-Hierarchy|archivedate=January 25, 2025|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250125025948/https://www.catholic-hierarchy.org/bishop/bprevost.html}}</ref> A họpụtara ya ka ọ bụrụ ụkọchukwu site n'aka Achịbishọp Jean Jadot maka ndị Augustinian na Rom na June 19, n'afọ 1982.<ref name="Catholic-Hierarchy" />
=== Ọrụ ozi ala ọzọ na Peru ===
Prevost sonyeere ozi Augustine na Peru na 1985, na-eje ozi dị ka chancellor nke Territorial Prelature nke Chulucanas (1985-1986). <ref name="agustin">{{Cite web|date=November 3, 2014|title=Robert F. Prevost nombrado Administrador Apostólico en Chiclayo|url=http://augustinians.net/index.php?mact=News,cntnt01,detail,0&cntnt01articleid=483&cntnt01returnid=49|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304191403/http://augustinians.net/index.php?mact=News,cntnt01,detail,0&cntnt01articleid=483&cntnt01returnid=49|archivedate=March 4, 2016|accessdate=June 1, 2021|work=Orden de San Agustín|language=es}}</ref> N'afọ 1987, mgbe ọ na-agbachitere thesis doctoral ya, ọ bụ onye nduzi ọrụ na onye nduzi ozi nke Augustinia Province nke Our Mother nke Good Counsel na Olympia Fields, Illinois, tupu ọ laghachi Peru n'afọ 1988. <ref name="Vatican News 2025" /> N'ebe ahụ, ọ nọrọ afọ iri na-eduzi seminarị Augustinia na Trujillo, na-akụzi iwu Canon na seminarị diocesan, na-eje ozi dị ka onye isi ọmụmụ, na-arụ ọrụ dị ka onyé ọka ikpe n'ụlọ ikpe ụka mpaghara, ma na-arụkọ ọrụ na ozi parish na mpụga obodo ahụ. <ref name="Vatican News 2025" /><ref>{{Cite book|author=Kelly|first=John J.|url=https://archive.org/details/adventureinfaith0000kell/mode/1up|title=Adventure in Faith: The Story of the Chulucanas Prelature|date=1989|publisher=Augustinian Historical Institute, Villanova University|isbn=978-0-941491-42-6|accessdate=May 9, 2025}}</ref> O gosipụtara ihe ịga nke ọma na mbọ ndị Augustinia na-agba iji nweta ndị Peruvia maka ọkwa ndị ụkọchukwu na ọkwa ndị ndu n'usoro ahụ.<ref>{{Cite news|accessdate=May 9, 2025|first=Michael Sean|author=Winters|work=National Catholic Reporter|url=https://www.ncronline.org/opinion/prevost-new-pope-american-cardinal-committed-reforms-pope-francis-began|title=Prevost is new pope, an American cardinal committed to the reforms Pope Francis began|date=May 8, 2025}}</ref>
=== Obodo dị n'oge gara aga ===
N'afọ 1998, a họpụtara Prevost kà ọ bụrụ onyé isi Order nke St. Augustine's Province of Our Mother of Good Counsel nke dị na Chicago, na-arụ ọrụ ahụ na Machị 8, ncafo 1999. <ref name="agustin" /> N'afọ 2000, o nyere onye ụkọchukwu Augustinian James Ray, onye a kwụsịtụrụ n'ozi ọha na eze kemgbe afọ 1991 n'ihi ebubo a pụrụ ịtụkwasị obi nke mmetọ mmekọahụ nke ụmụaka, ohere ibi na St. John Stone Friary na Chicago n'okpuru nlekọta, mgbe ụlọ ọrụ nyocha nke archdiocesan jụrụ Ebe Obibi mbụ màkà ịdị nso ya na ụlọ akwụkwọ parish na St. Thomas tnke Apostle Church.<ref name="Pillar-School">{{Cite web|title=Vatican congregation member allowed priest accused of child abuse to live near Catholic school|url=https://www.pillarcatholic.com/p/vatican-congregation-member-allowed|accessdate=May 9, 2025|work=The Pillar Catholic|archivedate=July 28, 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230728140608/https://www.pillarcatholic.com/p/vatican-congregation-member-allowed}}</ref> A kwagara Ray n'afo 2002 mgbe ndị bishọp US tinyere iwu siri ike.<ref name="Pillar-School" /><ref name="herguth">{{Cite news|author=Herguth|first=Robert|date=February 26, 2021|title=Church officials disapproved moving another priest accused of abuse to Hyde Park friary, records show|url=https://chicago.suntimes.com/2021/2/26/22302129/catholics-priest-child-sex-abuse-st-john-friary-james-ray-richard-mcgrath-hyde-park-augustinians|accessdate=January 30, 2023|work=[[Chicago Sun-Times]]}}</ref>
== Onye isi nke ndi otu Augustine di aso (2001-2013) ==
A họpụtàrà ya ka ọ bụrụ Prior General nke Order of Saint Augustine na 2001, Prevost jere ozi afọ isii abụọ ruo 2013. <ref>{{Cite news|date=September 11, 2007|title=Augustinians re-elect current Prior General at Chapter meeting|url=https://www.catholicnewsagency.com/news/10353/augustinians-re-elect-current-prior-general-at-chapter-meeting|accessdate=May 8, 2025}}</ref> N'oge ọ nọ n'ọkwa, e mere mkpesa banyere mmetọ megide ụmụaka megide Richard McGrath, onye bụbu onye isi oche nke Providence Catholic High School, ụlọ ọrụ Augustinian, onye e wepụrụ na 2017 mgbe nyocha ụmụaka na-akpali agụụ mmekọahụ gasịrị.<ref>{{Cite web|author=Fabbre|first=Alicia|date=April 8, 2019|title=Where is Father McGrath? Priest who was accused of child sex abuse is still AWOL from order but criminal investigations end|url=https://www.chicagotribune.com/2019/04/08/where-is-father-mcgrath-priest-who-was-accused-of-child-sex-abuse-is-still-awol-from-order-but-criminal-investigations-end/|accessdate=May 8, 2025|work=Chicago Tribune}}</ref><ref name="Will County Gazette 2025">{{Cite web|date=May 2, 2025|title='If he saw and stayed silent—he's not a good priest;' Activist says inaction over Providence H.S. sex abuse disqualifies Pope hopeful Prevost|url=https://willcountygazette.com/stories/671124585-if-he-saw-and-stayed-silent-he-s-not-a|accessdate=May 8, 2025|work=Will County Gazette|archivedate=May 16, 2025|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250516011439/https://willcountygazette.com/stories/671124585-if-he-saw-and-stayed-silent-he-s-not-a}}</ref> E nwetara nkwekọrịta nde $ 2 na 2018 n'etiti Diocese nke Joliet na onye bụbu nwa akwụkwọ nke McGrath boro ebubo ndina n'ike n'afọ ndị 1990. <ref>{{Cite web|author=Herguth|first=Robert|date=November 25, 2023|title=Catholic order, New Lenox school pay $2 million over accusation ex-principal raped a student|url=https://chicago.suntimes.com/2023/11/24/23970149/augustinian-catholic-order-clergy-sex-abuse-richard-mcgrath-providence-high-school-saint-rita|accessdate=May 8, 2025|work=[[Chicago Sun-Times]]}}</ref><ref>{{Cite web|author=Herguth|first=Robert|date=May 1, 2025|title=Accuser who settled $2 million child sex abuse lawsuit against the Catholic church dies at 43|url=https://chicago.suntimes.com/the-watchdogs/2025/05/01/robert-krankvich-providence-catholic-high-school-new-lenox-richard-mcgrath-sex-abuse-augustinian|accessdate=May 8, 2025|work=[[Chicago Sun-Times]]}}</ref><ref name="The Jerusalem Post 2025">{{Cite web|date=May 8, 2025|title=New pope Leo XIV faces scrutiny over past handling of clergy‑abuse cases|url=https://www.jpost.com/international/article-853274|accessdate=May 8, 2025|work=The Jerusalem Post}}</ref> Site na 2013 ruo 2014, Prevost jèrè ozi dị ka onye nduzi nke ọzụzụ na Convent nke St. Augustine na Chicago na dị ka onye kansụl mbụ onye nnọchi anya mpaghara nke Province of Our Mother of Good Counsel.<ref name="Vatican News 2025" />
== Bishọp nke Chiclayo (2014-2023) ==
[[Faịlụ:Santa_María_Catedral_-_Chiclayo.jpg|thumb|[[Chiclayo]]" id="mwAZQ" rel="mw:WikiLink" title="St. Mary's Cathedral, Chiclayo">Katidral St. Mary dị na Chiclayo, Peru, ebe Prevost jere ozi dị ka bishọp site na 2015 ruo 2023]]
Na Nọvemba 3, 2014, Popu Francis họpụtara Prevost dị ka onye nchịkwa nke Diocese nke Chiclayo na Bishọp nke Sufar. A raara ya nye na Disemba 12, 2014, na St. Mary's Cathedral na Chiclayo, site n'aka Achịbishọp James Green, onye nnọchi anya ndịozi na Peru.<ref>{{Cite news|date=May 17, 2015|title=Una autoridad debe apartarse de la corrupción, el egoísmo y de enriquecerse a sí mismo|url=https://larepublica.pe/politica/189262-una-autoridad-debe-apartarse-de-la-corrupcion-el-egoismo-y-de-enriquecerse-a-si-mismo/|accessdate=November 21, 2020|work=[[La República]]|language=es}}</ref> Na Septemba 26, 2015, a họpụtara ya dịka bishọp nke Chiclayo.<ref>{{Cite web|date=May 8, 2025|title=Pope Leo XIV: Robert Prevost, from Peru missionary to first American pontiff|url=https://www.france24.com/en/europe/20250508-pope-leo-xiv-profile-robert-prevost-from-peru-missionary-to-first-american-pontiff|accessdate=May 8, 2025|publisher=France 24|archivedate=May 8, 2025|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250508180200/https://www.france24.com/en/europe/20250508-pope-leo-xiv-profile-robert-prevost-from-peru-missionary-to-first-american-pontiff}}</ref> .<ref name="GlobalRoute" />
Na ọnwa Julaị 13, nke afọ 2019, a họpụtara Prevost ka ọ bụrụ onye otu Congregation maja ndị Clergy, na Eprel 15, 2020, ọ ghọrọ onye nchịkwa nke Callao. N'ime Nzukọ Episcopal nke Peru, ọ rụrụ ọrụ na kansụl na-adịgide adịgide (2018-2020) ma họpụta ya dịka onye isi oche nke Commission for Education and Culture n'afọ 2019, na-enyekwa aka na Caritas Peru. <ref>{{Cite web|date=May 8, 2025|title=In-depth: A look at the man who has become Leo XIV|url=https://aleteia.org/2025/05/08/in-depth-a-look-at-the-man-who-has-become-leo-xiv|accessdate=May 9, 2025|work=Aleteia}}</ref><ref>{{Cite web|author=Wells|first=Ione|date=May 9, 2025|title=Peru celebrates Pope Leo XIV as one of their own|url=https://www.bbc.com/news/articles/cewdl4e57v7o|accessdate=May 9, 2025|work=BBC News}}</ref> Prevost nwere ndị na-ege ntị na Popu Francis na Machị 1, n'afo 2021, na-akpali ịkọ nkọ banyere ọrụ ọhụrụ na Chicago ma ọ bụ Rome. <ref>{{Cite news|date=March 6, 2021|title=Curial speculation follows papal meetings with bishops|url=https://www.catholicnewsagency.com/news/246724/curial-speculation-follows-papal-meetings-with-bishops|accessdate=May 31, 2021}}</ref>
[[Faịlụ:Bishop_of_Chiclayo_Robert_Prevost_on_extreme_poverty_in_the_region_(2018).webm|thumb|Prevost dị ka Bishọp nke Chiclayo na 2018, na-ekwu maka oke ịda ogbenye na mpaghara ahụ (n'asụsụ Spanish) ]]
Site na mgbasa ozi mmekọrịta ya, Prevost katọrọ ụfọdụ ọnọdụ nke ndọrọ ndọrọ ọchịchị aka ekpe na Peru, na-emegide òtù ndọrọ ndọrọ ọchịchị na-achọ ime ka afọ ime, euthanasia, ma ọ bụ ntọhapụ nke ndị nwere njikọ na Shining Path (ọ kwadoro mkpọsa 2018 nke ndị bishọp Peruvian megide ịgbaghara ndị bụbu ndị na-eyi ọha egwu), ka ọ na-akwado ihe gbasara gburugburu ebe obibi. O gosikwara ịdị n'otu na ndị Venezuelan na-akwaga na Peru, na-ewere ha dị ka ndị na-enweghị isi nke ''Chavismo'' . <ref>{{Cite web|date=May 8, 2025|title=Antes de papa, tuitero: los últimos mensajes de Roberto Prevost en X, con fuertes críticas a Trump|url=https://www.cronista.com/internacionales/antes-de-papa-tuitero-los-ultimos-mensajes-de-roberto-prevost-en-x-con-fuertes-criticas-a-trump/|accessdate=May 9, 2025|work=El Cronista|language=es}}</ref><ref>{{Cite web|date=May 9, 2025|title=El mensaje que envió Robert Prevost a Venezuela|url=https://www.elnacional.com/venezuela/el-mensaje-que-envio-robert-prevost-a-venezuela-antes-de-ser-papa/|accessdate=May 9, 2025|work=El Nacional|language=es}}</ref> N'oge ngagharị iwe ndị Peruvian na 2022-2023 iji kwado onye bụbu onye isi ala Pedro Castillo, Prevost kwuru, sị: "Ọnwụ n'oge ngaezide ahụ na-akpata m nnukwu mwute na ihe mgbu ... M rịọrọ ka m nọrọ na Peru; Ọbụna m rịọrọ Nna Nsọ ahụ. "<ref>{{Cite web|date=May 8, 2025|title=La vida peruana de León XIV en cinco escenas|url=https://rpp.pe/mundo/actualidad/la-vida-peruana-de-leon-xiv-en-cinco-escenas-noticia-1633445?ref=rpp|accessdate=May 9, 2025|work=RPP|language=es}}</ref>
== Ọrụ na otu Vatican nke na-afụ maka ndị bishọp na nkwalite ịbụ kadinal (2023-2025) ==
N'onws Jenụwarị 30, 2023, Popu Francis họpụtara Prevost prefect nke Dicastery form màkà Bishops na utu aha achịbishọp-bishọbishọm emeritus nke Chiclayo. <ref>{{Cite news|date=January 30, 2023|title=Pope Francis names Chicago native head of Vatican bishops' department|url=https://www.pillarcatholic.com/p/pope-francis-names-bishop-robert-prevost-to-head-of-vatican-bishops-department|accessdate=May 8, 2025|work=[[The Pillar]]}}</ref> Na Septemba 30, n'ọnwa 2023, e mere ya ka ọ bụrụ kadinal nwere ọkwa kadinal-dikọn ma nye ya utu aha Santa Monica degli Agostiniani . Dị ka onye isi, ọ rụrụ ọrụ dị mkpa n'ịtụle na ịtụ aro ndị na-achọ ịbụ ndị bishọp n'ụwa niile, na-eme ka ọ pụta ìhè n'ime Chọọchị.<ref>{{Cite web|date=April 30, 2025|title=U.S. cardinal's résumé, demeanor land him on 'papabile' lists|url=https://angelusnews.com/news/vatican/cardinals-prevost/|accessdate=May 8, 2025|work=Angelus}}</ref> N'ọrụ a, ọ tụrụ aro ka ewepụ Joseph Strickland n'ọfịs ya dị ka bishọp nke Diocese nke Tyler, Texas, na Nọvemba 2023. <ref>{{Cite web|title=Who will be the next pope? We profile the conclave – from Arborelius to Zuppi|url=https://www.thetablet.co.uk/features/next-pope-papabile/|accessdate=May 9, 2025|work=The Tablet|language=en|archivedate=May 2, 2025|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250502192530/https://www.thetablet.co.uk/features/next-pope-papabile/}}</ref><ref>{{Cite web|title=Pope Francis meets to discuss Strickland resignation|url=https://www.pillarcatholic.com/p/pope-francis-meets-to-discuss-strickland|accessdate=May 9, 2025|work=The Pillar|language=en}}</ref> Na Febụwarị 6, 2025, Popu Francis buliri ya elu ka ọ bụrụ kadinal-Bishọp, na-enye ya dịka bishọp nke Suburbicarian Diocese nke Albano. <ref>{{Cite web|date=February 6, 2025|title=College of Cardinals: Pope extends terms of dean and vice-dean|url=https://www.vaticannews.va/en/pope/news/2025-02/college-of-cardinals-pope-extends-terms-of-dean-and-vice-dean.html|accessdate=February 26, 2025|work=[[Vatican News]]|publisher=[[Dicastery for Communication]]}}</ref> Prevost na-arụsi ọrụ ike na Latin American na Caribbean Episcopal Council, ebe ọ sonyere na nzukọ ma mee ememe Mas na Aguadilla, Puerto Rico, na Mee 2023. <ref>{{Cite web|author=Ortiz Figueroa|first=Ariana|date=May 8, 2025|title=El papa León XIV estuvo en Puerto Rico en el 2023|url=https://www.telemundo31.com/especiales/religion-y-espiritualidad/el-papa-leon-xiv-estuvo-en-puerto-rico-en-el-2023/2347225/|accessdate=May 9, 2025|work=Telemundo|language=es}}</ref>
== Popu (2025-dị ugbu a) ==
[[Faịlụ:Pope_Leo_XIV_Waving.jpg|thumb|Popu Leo nke iri na anọ na-eju ndị mmadụ gbakọtara na St. Peter's Square na ngosipụta ihu ọha mbụ ya dị ka popu.]]
[[Faịlụ:Coat of arms of Leone XIV.svg|thumb]]
Tupu Nzukọ ndị popu nke afọ 2025, a na-ewere Prevost dị ka ịnyịnya gbara ọchịchịrị ma e jiri ya tụnyere ''papabili'' a ma ama karị, <ref name="Maddox & Gooch 2025">{{Cite web|author=Maddox|first=David|date=May 7, 2025|title=Who could be the new Pope? The cardinals in the running ahead of the Conclave|url=https://www.independent.co.uk/news/world/europe/papal-conclave-cardinals-new-pope-candidates-b2746175.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250507194344/https://www.independent.co.uk/news/world/europe/papal-conclave-cardinals-new-pope-candidates-b2746175.html|archivedate=May 7, 2025|accessdate=May 9, 2025|work=The Independent}}</ref> <ref>{{Cite web|date=May 8, 2025|title=Nel conclave il peso degli americani, Dolan 'pope maker' – Dall'addio a Francesco al nuovo Papa|url=https://www.ansa.it/sito/notizie/speciali/dalladdio-a-francesco-al-nuovo-papa/2025/05/08/nel-conclave-il-peso-degli-americani-dolan-pope-maker_df58b4dc-fca1-4900-a4bc-f8c9653ed022.html|accessdate=May 9, 2025|work=Agenzia ANSA|language=it}}</ref> ọ bụ ezie na a chọpụtara na ọ bụ onye ya na Popu Francis jikọrọ aka na onye nwere ike imebi.<ref>{{Cite web|author=Bedigan|first=Mike|date=May 8, 2025|title=Meet Leo XIV: The first American pope no one expected|url=https://www.independent.co.uk/bulletin/news/new-pope-leo-xiv-cardinal-robert-prevost-b2747492.html|accessdate=May 9, 2025|work=The Independent}}</ref> A na-eche na ọ bụ nwa amaala America bụ ihe na-eme ka ọ bụrụ onye na-azọ ọkwa onyeisiala.<ref name="Maddox & Gooch 2025" /> Ndị na-akwado ya kwuru na ọ na-anọchite anya "etiti ụzọ dị ùgwù". <ref name="Rich 2025">{{Cite news|author=Rich|first=Motoko|date=May 2, 2025|title=There's Never Been a Pope From the U.S. Could This Cardinal Change That?|url=https://www.nytimes.com/2025/05/02/world/americas/pope-candidate-cardinal-robert-francis-prevost.html|accessdate=May 6, 2025|work=[[The New York Times]]}}</ref> Popu Francis họpụtara ya dị ka onye isi nke Dicastery for Bishops na onye isi oche nke Pontifical Commission for Latin America na 2023, n'otu afọ ahụ ka e mere ya kadinal. Ọrụ ndị a mere ka ọ bụrụ onye a ma ama dị ka onye na-achọ ịbụ popu <ref name="NCR 2025">{{Cite web|author=White|first=Christopher|date=April 30, 2025|title=The first American pope? This cardinal has the best chance of making history in this conclave|url=https://www.ncronline.org/vatican/vatican-news/papal-front-runner-interest-polyglot-us-cardinal-prevost-rises-italian|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250509061128/https://www.ncronline.org/vatican/vatican-news/papal-front-runner-interest-polyglot-us-cardinal-prevost-rises-italian|archivedate=May 9, 2025|accessdate=May 8, 2025|work=[[National Catholic Reporter]]}}</ref><ref>{{Cite web|date=May 2, 2025|title=Who will be pope? Meet some possible contenders|url=https://www.pbs.org/newshour/world/who-will-be-pope-meet-some-possible-contenders|accessdate=May 3, 2025|work=[[PBS News Hour]]|archivedate=May 3, 2025|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250503001025/https://www.pbs.org/newshour/world/who-will-be-pope-meet-some-possible-contenders}}</ref>
== Echiche ==
=== Iwu Chọọchị ===
Na Mee 2023, Prevost kwụrụ na ndị ị̀sị̀ bishọp kwesịrị ibute okwukwe ụzọ karịa nchịkwa. Ihe mbụ a na-ebute ụzọ bụ "ịkpọsa ịma mma nke okwukwe, ịma mma na ọṅụ nke ịmara Jizọs".<ref name="Tornielli 2023">{{Cite web|url=https://www.osservatoreromano.va/en/news/2023-05/ing-019/the-bishop-is-a-pastor-not-a-manager.html|title=The bishop is a pastor not a manager|date=May 12, 2023|author=Tornielli|first=Andrea|work=[[L'Osservatore Romano]]|accessdate=May 8, 2025}}</ref> Ozị́ mbụ ya dị ka popu mesiri ike ekele udo nke Jizọs bilitere "onye nyere ndụ ya maka ìgwè atụrụ Chineke", na-enye "udo na-enweghị ihe agha na nke na-enweghị ngwá agha". O kwuru na ọ chọrọ ịga n'ihu na ngọzi nke Pope Francis: "Chineke na-elekọta gị, Chineke hụrụ gị niile n'anya, ihe ọjọọ agaghị emeri! Anyị niile nọ n'aka Chineke. "<ref>{{Cite web|date=May 8, 2025|title=Leone XIV è il nuovo Papa: pace per il mondo, disarmata e umile|url=https://www.vaticannews.va/it/papa/news/2025-05/nuovo-papa.html|accessdate=May 9, 2025|work=Vatican News|language=it|archivedate=May 9, 2025|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250509061039/https://www.vaticannews.va/it/papa/news/2025-05/nuovo-papa.html}}</ref>
==== Ọrịa na-emetụta ====
Prevost bụ onye nkwado siri ike nkè synodality, otú n'ime ihe nketa nke Pope Francis. Ọ na-ahụ na ntinye aka na ibu ọrụ nkè ndị niile kwere ekwe nwèrè ike idozi esemokwu na Chọọchị.<ref name="White 2025">{{Cite news|author=White|first=Christopher|title=The first American pope? This cardinal has the best chance of making history in this conclave|url=https://www.ncronline.org/vatican/vatican-news/papal-front-runner-interest-polyglot-us-cardinal-prevost-rises-italian|accessdate=May 9, 2025|work=National Catholic Reporter|date=April 30, 2025|language=en}}</ref> O nwere okwukwe na "Mmụọ Nsọ na-akpali anyị imezigharị". O kwuru na a na-akpọ ndị niile kwere ekwe ka ha nwee nnukwu ibu ọrụ nke ibi ndụ nke m na-akpọ àgwà ọhụrụ", nkè bụ "ịge ntị nke mbụ na Mmụọ Nsọ, ihe Ọ na-arịọ maka ndị Chọọchị".<ref name="Tornielli 2023" />
==== Ụmụ nwanyị ====
Prevost na-emegide nhọpụta ụmụ nwaanyị na diakonate, na-ekwu na ọ "adịghị edozi nsogbu" ma nwee ike ịmepụta nsogbụ ọhụrụ.<ref>{{Cite news|author=Mares|first=Courtney|date=October 26, 2023|title=Cardinal at Synod on Synodality: 'Clericalizing Women' Will Not Solve Problems|url=https://www.ncregister.com/cna/cardinal-at-synod-on-synodality-clericalizing-women-will-not-solve-problems|accessdate=May 8, 2025|work=New Catholic Register}}</ref> N'ikwu okwu banyere nhọpụta Popu Francis họpụtara ụmụ nwanyị atọ n'afọ 2023 dị ka ndị òtù Dicastery màkà Bishops, nkè ọ na-eduzi, o kwuru na échìchè ha na ndị otu ndị ọzọ na-agwakọta ma nwee ike iwebata echiche ọhụrụ bara uru.<ref>{{Cite web|author=Tornielli|first=Andrea|date=May 4, 2023|title=Archbishop Prevost: 'The bishop is a pastor, not a manager'|url=https://www.vaticannews.va/en/vatican-city/news/2023-05/archbishop-prevost-the-bishop-is-a-pastor-not-a-manager.html|accessdate=May 8, 2025|work=[[Vatican News]]}}</ref>
=== Okwu mmekọrịta mmadụ na ibe ya na ndọrọ ndọrọ ọchịchị ===
A na-ahụ Prevost dị ka onye na-eme ihe n'ụzọ dị nro mà ọ bụ onye nọ n'etiti.<ref>{{Cite news|author=Livingstone|first=Helen|date=May 9, 2025|title=New pope's brother says he is 'middle of the road' – as it happened|url=https://www.theguardian.com/world/live/2025/may/08/new-pope-conclave-vatican-white-black-smoke-papacy-catholic-cardinals?filterKeyEvents=false|accessdate=May 9, 2025|work=The Guardian}}</ref> N'ọnwa Eprel afọ 2025, akwụkwọ akụkọ Itali bụ {{Lang|it|la Repubblica}} kwùrù na Prevost bụ onye "na-achị ụwa" mà "ndị na-agbaso omenala na ndị na-aga n'ihu na-enwe mmasị" n'ime Chọọchị ahụ.<ref name="week">{{Cite news|author=Aitken|first=Peter|date=May 8, 2025|title=What New Pope Leo XIV Has Said About LGBTQ+ Issues|url=https://www.newsweek.com/what-pope-leo-said-lgbtq-issues-2069889|accessdate=May 9, 2025|work=[[News Week]]}}</ref> Prevost na-emegide euthanasia, ite ime, nà ntaramahụhụ ọnwụ.<ref>{{Cite news|date=May 8, 2025|title=Cardenal Prevost en Xn antes de ser papa: apoyo a inmigrantes y críticas recientes a Vance|url=https://www.infobae.com/america/agencias/2025/05/08/cardenal-prevost-en-xn-antes-de-ser-papa-apoyo-a-inmigrantes-y-criticas-recientes-a-vance/|accessdate=May 9, 2025|language=es}}</ref> Ọ kwadoro Ndị Venezuelan gbàrà ọsọ ndụ na Peru n'oge ọ nọ na Chiclayo.<ref name="McElwee 2025">{{Cite news|author=McElwee|first=Joshua|date=May 8, 2025|title=Prevost, first U.S. pope, supported Francis and shunned spotlight|url=https://www.reuters.com/world/prevost-first-us-pope-supported-francis-shunned-spotlight-2025-05-08/|accessdate=May 8, 2025|work=[[Reuters]]}}</ref><ref>{{Cite news|title=Robert Prevost, cardenal de EE.UU. con nacionalidad peruana, es el nuevo Papa de la Iglesia católica con el nombre León XIV|url=https://www.bbc.com/mundo/articles/cpqejezdgl7o|accessdate=May 8, 2025|work=BBC Mundo|date=May 8, 2025}}</ref>
A maara Prevost dị kà onye dị nso na Blase Cupich, <ref>{{Cite web|author=Grimaldi|first=James V.|date=May 8, 2025|title=The pope from Chicago backed Pope Francis' major church reforms|url=https://www.ncronline.org/vatican/habemus-papam-chicago-born-cardinal-robert-prevost-takes-name-leo-xiv|accessdate=May 9, 2025|work=National Catholic Reporter}}</ref> Achịbishọp nkè Chicago onye a na-ewere dị kà kadinal Amerika kachasị ewepụ n'ọkwa ndọrọ ndọrọ ọchịchị Trump. <ref>{{Cite news|date=May 9, 2025|title=Matematico, teologo ma pure missionario e prete di strada|url=https://www.pressreader.com/switzerland/corriere-del-ticino-909k/20250509/281530821909616|accessdate=May 9, 2025|work=[[Corriere del Ticino]]|language=it}}</ref>
==== LGBTQ ====
N'ọnwa Eprel 2016, Prevost megidere itinye "Echiche nwoke na nwanyị" na usoro agụmakwụkwọ ụlọ akwụkwọ praịmarị nke Peruvian, na-ekwu na ọ na-akwalite "ndị nwoke na nwanyị na-adịghị adị". <ref name="Rich 2025" /> <ref>{{Cite news|author=Fernandez|first=Fernando|date=April 12, 2016|title=Chiclayo: Obispo Prévost en contra de ideología de género|url=https://diariocorreo.pe/edicion/lambayeque/chiclayo-obispo-prevost-en-contra-de-ideologia-de-genero-715608/|accessdate=May 9, 2025|work=Diario Correo|language=es}}</ref> N'afọ 2012, ọ katọrọ ọmịiko ọdịbendị a ma ama màkà "Ụdị ndụ nwoke idina nwoke" na ezinụlọ ndị nwoke idina nwaanyị.<ref name="Rich2025">{{Cite news|author=Rich|first=Motoko|date=May 2, 2025|title=There's Never Been a Pope From the U.S. Could This Cardinal Change That?|url=https://www.nytimes.com/2025/05/02/world/americas/pope-candidate-cardinal-robert-francis-prevost.html|accessdate=May 8, 2025|work=[[The New York Times]]}}</ref> Prevost kwupụtara nchegbu banyere "ọmịiko màkà nkwenkwe nà omume ndị na-emegide ozioma" ma ọ kwadoghị ma ọ bụ jụ arịrịọ Fiducia, nkwupụta ozizi gbasara ngọzi màkà ndị mmadụ na mmekọrịta nwoke na nwanyị. O kwuru na nzukọ ndị bishọp nke mba kwesịrị "ịkọwa mà tinye ntụziaka ndị dị otú ahụ n'ọrụ n'ọnọdụ mpaghara hà, n'ihi ọdịiche ọdịbendị".<ref>{{Cite news|author=Morwood|first=Maddy|date=May 8, 2025|title=Live: American Robert Francis Prevost elected pope and will be known as Pope Leo XIV|url=https://www.abc.net.au/news/2025-05-09/papal-conclave-live-updates-catholic-church-elects-next-pope/105238028|accessdate=May 9, 2025|work=ABC News}}</ref>
==== Mgbanwe ihu igwe ====
Prevost akwadowo màkà ime ìhè siri ike nkè Chọọchị megide Mgbanwe ihu igwe, ekwuru na nzukọ ọmụmụ ihe nkè ọnwa Nọvemba 2024 na "nchịkwa n'elu okike" ekwesịghị ịbụ "mmegbu".
=== Nkwurịta okwu na mgbasa ozi mmekọrịta ===
N'ajụjụ ọnụ May 2023, Prevost kwusiri ike mkpa ọ dị ịkpachara ányá na ibu ọrụ n'iji mgbasa ozi mmekọrịta iji gbochie "ịkwalite nkewa na esemokwu" na ímé "mmebi na oriri nke Chọọchị". <ref name="Tornielli 2023" /> Dị ka Christopher White, onyé nnọchi ányá Vatican nkè National Catholic Reporter, si kwuo, echiche a kwekọrọ n'àgwà ya ikwu okwu "n'iji nlezianya na nnukwu mkparịta ụka" na "nnukwu mkpebi siri ike na nghọta".<ref name="White 2025" />
== Ndụ onwe onye ==
Nne Prevost, Mildred, nwụrụ na June 18, 1990, nna ya, Louis, sochiri na November 8, 1997.<ref name="Chicago Tribune 1990" /> Prevost gakwuuru ụmụnne ya banyere áhà popu ya n'uhuruchi tupu nzukọ ahụ.<ref name="Griffin 2025" /> Na mgbakwunye na Bekee ya, ọ na-asụkwa Spanish, Italian, French, na Portuguese nke ọma, ma nwee íke ịgụ Latin na German.<ref name="NCR 2025"/>
Prevost bụ onye na-egwu tenis. <ref>{{Cite news|author=Kent|first=Lauren|date=May 8, 2025|title=10 things to know about Robert Prevost, who is now Pope Leo XIV|url=https://www.cnn.com/2025/05/08/world/pope-leo-xiv-robert-prevost-wwk-intl-latam|accessdate=May 9, 2025|publisher=[[CNN]]}}</ref> Ọ bụ onye na-akwado Chicago White Sox nkè Major League Baseball, na-aga egwuregwu ụlọ White Sox n'oge 2005 World Series, na otù egwuregwu basketball kọleji ụmụ nwoke Villanova Wildcats. <ref>{{Cite news|author=Washburn|first=Kaitlin|date=May 8, 2025|title=Chicago high school cheers White Sox fan Pope Leo XIV — 'He's one of us'|url=https://chicago.suntimes.com/religion/2025/05/08/pope-leo-xiv-robert-prevost-st-rita-high-school-chicago|accessdate=May 8, 2025|work=[[Chicago Sun-Times]]}}</ref><ref>{{Cite news|author=Lutz|first=BJ|date=May 8, 2025|title=Brother answers burning question: Is Pope Leo XIV a Chicago White Sox or Cubs fan?|url=https://wgntv.com/news/pope-leo/robert-prevost-pope-leo-xiv-chicago-cubs-sox/|accessdate=May 9, 2025|publisher=[[WGN-TV]]|archive-date=May 9, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250509061035/https://wgntv.com/news/pope-leo/robert-prevost-pope-leo-xiv-chicago-cubs-sox/|url-status=dead}}</ref> Mgbe ọ bi na Peru, ọ ghọrọ onyé na-akwado Alianza Lima, otu n'ime ndị otu [[Footbọl|bọọlụ]] a ma ama na Peru.<ref>{{Cite web|author=Pineda|first=Luis|date=May 8, 2025|title=Alianza Lima, Universitario o Juan Aurich: Periodista que conoció al Papa Robert Prevost revela hincha de qué equipo es|url=https://larepublica.pe/deportes/2025/05/08/alianza-lima-universitario-o-juan-aurich-periodista-que-conocio-al-papa-robert-prevost-revela-hincha-de-que-equipo-es-683656|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250509104253/https://larepublica.pe/deportes/2025/05/08/alianza-lima-universitario-o-juan-aurich-periodista-que-conocio-al-papa-robert-prevost-revela-hincha-de-que-equipo-es-683656|archivedate=May 9, 2025|accessdate=May 8, 2025|work=La República|language=es}}</ref>
== Edensibia ==
{{Reflist}}
{{Authority control}}{{DEFAULTSORT:Leo 14}}
[[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]]
[[Otú:Articles using infobox templates with no data rows]]
[[Otú:Pope]]
[[Otú:Pages with unreviewed translations]]
7az7fo5vlzldyxvz7nd4nhyjb4pgc6i
728735
728731
2026-09-28T20:45:49Z
SafariScribe
18560
/* Ọrụ na otu Vatican nke na-afụ maka ndị bishọp na nkwalite ịbụ kadinal (2023-2025) */ ndezi
728735
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Pope Leo XIV''' (amụrụ '''Robert Francis Prevost''' na Septemba 14, 1955) bụ onye isi nke uka Katọlik na ónyé ọchịchị nkè mba [[Vatican City]]. A họpụtara ya kà ọ bụrụ popu na nzukọ nkè afọ 2025 nà Mee 8, 2025, mgbe ọnwụ Popu Francis gasịrị.
A mụrụ yà nà [[Chicago]], Illinois, a họpụtara Prevost dị ka ụkọchukwu maka Order nke6 Saint Augustine na 1982. Ọrụ ya gụnyere ọrụ dị ukwuu na [[Peru]] site na 1985 ruo 1986 ma site nà 1988 rụọ 1998, ebe ọ jere ozi dị ka onye ụkọchukwu parish, ónyé isi diocesan, onye nkuzi seminarị, na onye nchịkwa. A họpụtara ya ka ọ bụrụ onyé isi Order nke Saint Augustine site na 2001 rụo 2013, o mechara laghachi Peru dị kà Bishọp nke Chiclayo (2015-2023). N'afọ 2023, Popu Francis họpụtara ya ka ọ bụrụ onye isi nkè Dicastery màkà Bishops na ónyé isi oche nke Pontifical Commission nke Latin America, ma mee ya kadinal n'otu afọ ahụ.
nwa amaala abụọ nke United States na Peru, Leo XIV bụ popu mbụ si North America nakwa si United States, na onye mbụ nwere nwa amaala Peruvia. Ọ bụ popu mbụ sitere na Order nke Saint Augustine.
== Mbido ndụ na agụmakwụkwọ ==
[[Faịlụ:Pope_Leo_XIV_childhood_home.jpg|áká_èkpè|thumb|Ebe Robert Francis Prevost toro na Dolton, Illinois]]
A mụrụ Robert Francis Prevost na Septemba 14, 1955, na Mercy Hospital na mpaghara Bronzeville nke [[Chicago]], Illinois. <ref name="FitzPatrick 2025">{{Cite news|author=FitzPatrick|first=Lauren|date=May 3, 2025|title=From Chicago's south suburbs to helping choose the next pope|url=https://chicago.suntimes.com/religion/2025/05/03/robert-prevost-pope-francis-conclave-catholic-church-dolton-saint-mary-assumption-parish|accessdate=May 8, 2025|work=[[Chicago Sun-Times]]}}</ref> <ref name="Bosman 2025">{{Cite news|author=Bosman|first=Julie|date=May 8, 2025|title=Pope Leo XIV Grew Up in the Chicago Area|url=https://www.nytimes.com/2025/05/08/us/pope-leo-xiv-chicago.html|accessdate=May 8, 2025|work=[[The New York Times]]}}</ref><ref>{{Cite news|author=Ward|first=Joe|date=May 8, 2025|title=Pope Leo XIV Named First American Pope — And He's From Chicago|url=https://blockclubchicago.org/2025/05/08/pope-leo-xiv-named-first-american-pope-and-hes-from-chicago/|accessdate=May 8, 2025|work=[[Block Club Chicago]]}}</ref> Nne ya, Mildred (née Martínez) Prevost, onye obodo nke 7th Ward nke New Orleans, gụsịrị akwụkwọ na Mahadum DePaul nwee nweta nzere bachelọ na sayensị ọbá akwụkwọ n'afo 1947, ebe nna ya, Louis Marius Prevost, bụ onye agha mmiri nke United States nke [[World War II|Agha Ụwa nke Abụọ]] na onye nlekọta nke Brookwood School District 167 na Glenwood, Illinois. <ref name="Chicago Tribune 1990">{{Cite news|date=June 20, 1990|title=Obituary for Mildred Prevost|url=https://www.newspapers.com/article/chicago-tribune-obituary-for-mildred-pre/171971476/|accessdate=May 9, 2025|work=[[Chicago Tribune]]|page=28}}</ref><ref name="Chicago Tribune 1997">{{Cite news|date=November 10, 1997|title=Obituary for Louis M. Prevost|url=https://www.newspapers.com/article/chicago-tribune-obituary-for-louis-m-pr/171963827/|accessdate=May 8, 2025|page=6|work=[[Chicago Tribune]]}}</ref><ref>{{Cite news|author=de Senneville|first=Loup Besmond|date=January 30, 2023|title=Démission du cardinal Ouellet : un évêque américain placé à la tête du dicastère pour les évêques|url=https://www.la-croix.com/Religion/Demission-cardinal-Ouellet-eveque-americain-place-tete-dicastere-eveques-2023-01-30-1201252968|accessdate=May 8, 2025|work=[[La Croix (newspaper)|La Croix]]|language=fr}}</ref> Prevost nwere ụmụnne nwoke abụọ ndị tọrọ ya, Louis na John. Nna ya bụ nwa Jean Lanti Prevost, nwoke Itali - nke sitere na France na Italian - site na Settimo Rottaro, nso Turin, na Suzanne Fontaine, nwanyị French si Le Havre.<ref>{{Cite news|first=Luca|author=Rolandi|url=https://torino.corriere.it/notizie/cronaca/25_maggio_09/papa-leone-xiv-ha-un-nonno-torinese-l-ipotesi-del-sito-di-genealogie-jean-lanti-prevost-sarebbe-nato-nel-capoluogo-nel-1876-757a69f3-4341-409e-9e8f-dd506c3d4xlk.shtml|title=Papa Leone XIV aveva un nonno torinese?|work=Corriere di Torino|date=9 May 2025|accessdate=9 May 2025|language=it}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.vaticannews.va/en/pope/news/2025-05/biography-of-robert-francis-prevost-pope-leo-xiv.html|title=Biography of Pope Leo XIV, born Robert Francis Prevost|work=[[Vatican News]]|date=8 May 2025|accessdate=9 May 2025|archivedate=May 9, 2025|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250509044847/https://www.vaticannews.va/en/pope/news/2025-05/biography-of-robert-francis-prevost-pope-leo-xiv.html}}</ref><ref>{{Cite web|author=Mazza|first=Vivianna|date=May 8, 2025|title=John Prevost, il fratello del Papa: 'Seguirà le orme di Francesco. Origini italiane del nome? Non so'|url=https://video.corriere.it/john-prevost-il-fratello-del-papa-seguira-le-orme-di-francesco-origini-italiane-del-nome-non-so/6ea4106d-7eb4-4fed-95cc-5da9f4ea6xlk|accessdate=May 9, 2025|work=Corriere TV|language=it}}</ref><ref>{{Cite web|author=Serra|first=Oscar|date=May 9, 2025|title=Prevost, le origini italiane (come Bergoglio) e quel cognome che rimanda al Nord Ovest|url=https://www.lastampa.it/cronaca/2025/05/09/news/prevost_origini_italiane_come_bergoglio_nome_profezia-15139133/|accessdate=May 9, 2025|work=La Stampa|language=it}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.ouest-france.fr/societe/religions/pape-leon-xiv/la-grand-mere-du-nouveau-pape-leon-xiv-etait-fille-de-patissiers-en-normandie-20a25bc0-2ca8-11f0-a098-f31d02249152|title=La grand-mère du nouveau pape Léon XIV était « fille de pâtissiers » en Normandie|work=[[Ouest-France]]|date=9 May 2025|accessdate=9 May 2025|language=fr}}</ref><ref>{{Cite news|date=May 8, 2025|title=Who are Robert Prevost's family members? Here are Pope Leo XIV's parents, siblings|url=https://eu.usatoday.com/story/news/nation/2025/05/08/robert-prevost-pope-leo-xiv-family-parents-siblings/83516587007/|accessdate=May 9, 2025|work=[[USA Today]]}}</ref><ref>{{Cite news|date=May 8, 2025|title=Pope Leo XIV grew up in Dolton, Illinois, studied and taught in Chicago area|url=https://www.cbsnews.com/chicago/news/pope-leo-xiv-born-in-chicago-grew-up-dolton-illinois/|publisher=[[CBS News]]|accessdate=May 9, 2025}}</ref><ref name="Fausset & Chiarito 2025">{{Cite news|author=Fausset|first=Richard|date=May 8, 2025|title=New Pope Has Creole Roots in New Orleans|url=https://www.nytimes.com/2025/05/08/us/pope-leo-creole-new-orleans.html|accessdate=May 9, 2025|work=[[The New York Times]]}}</ref> Nne ya Mildred bụ onye Black Creole, nwa nwanyị nke nna agbụrụ ngwakọta a mụrụ na Hispaniola, Joseph Martínez, na Louise Baquiet a mụrụ na [[New Orleans]] (nke a sụgharịrị ''Baquiex''), onye bụkwa agbụrụ ngwakọtara. <ref name="FitzPatrick 2025" /> <ref name="Fausset & Chiarito 2025" /><ref>{{Cite news|author=Levitan|first=Hannah|date=May 8, 2025|title=Pope Leo XIV has roots in New Orleans' 7th Ward. See his family lineage and history.|url=https://www.nola.com/news/first-american-pope-roots-new-orleans/article_3c7bfdf1-8f69-452e-af01-90aa012366df.html|accessdate=May 8, 2025|work=[[The Times-Picayune/The New Orleans Advocate]]}}</ref>
A zụlitere ya na Dolton, Illinois, ógbè dịpụrụ adịpụ nke dị n'akụkụ South Side nke Chicago, Prevost tolitere na parish nke St. Mary of the Assumption, ebe ọ gara ụlọ akwụkwọ, ma bụọ abụ ya na ndị ukwe, ma jee ozi dị ka nwa nwoke ebe ịchụàjà.<ref name="FitzPatrick 2025" /><ref>{{Cite news|author=Lourgos|first=Angie Leventis|date=May 8, 2025|title=Robert Prevost was 'the pride and joy of every priest and nun' at St. Mary's on Chicago's South Side|url=https://www.chicagotribune.com/2025/05/08/robert-prevost-chicago-pope-xiv/|accessdate=May 8, 2025|work=[[Chicago Tribune]]}}</ref>[d] A maara ya dị ka "Bob" ma ọ bụ "Rob" n'oge ọ bụ nwata, <ref name="FitzPatrick 2025" /> ọ gụsịrị akwụkwọ sekọndrị ya na St. Uloakwukwo Augustine Seminary High, obere seminarị na Holland, Michigan, na afọ 1973, <ref name="Griffin 2025">{{Cite news|author=Griffin|first=Jake|date=May 8, 2025|title='It was a shocking moment': New pope's brother lives in New Lenox|url=https://www.dailyherald.com/20250508/news/it-was-a-shocking-moment-new-popes-brother-lives-in-new-lenox/|accessdate=May 8, 2025|work=[[Chicago Daily Herald]]}}</ref> na-enweta akwụkwọ ozi ịja mma maka agụmakwụkwọ dị mma, na-apụta mgbe niile na akwụkwọ nsọpụrụ, ma na-eje ozi dị ka onye isi nchịkọta akwụkwọ afọ, odeakwụkwọ nke kansụl ụmụ akwụkwọ, na onye otu National Honor Society.<ref>{{Cite news|author=Mervosh|first=Sarah|date=May 9, 2025|title=Two Priests Reflect on Their Longtime Friend Bob, Now Pope Leo XIV|url=https://www.nytimes.com/2025/05/08/us/pope-leo-bob-villanova.html|accessdate=May 9, 2025|work=[[The New York Times]]}}</ref><ref>{{Cite news|author=Van Gilder|first=Rachel|date=May 8, 2025|title=New pope attended Catholic high school in West Michigan|url=https://www.woodtv.com/news/allegan-county/new-pope-attended-catholic-school-in-west-michigan/|accessdate=May 9, 2025|publisher=[[WOOD-TV]]|archive-date=May 9, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250509061043/https://www.woodtv.com/news/allegan-county/new-pope-attended-catholic-school-in-west-michigan/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news|date=October 7, 1972|title=Robert Prevost is Commended|url=https://www.newspapers.com/article/the-holland-evening-sentinel-robert-prev/171971875/|accessdate=May 8, 2025|work=[[The Holland Sentinel]]|pages=5}}</ref><ref name="The Holland Evening Sentinel-1974">{{Cite news|date=February 20, 1974|title=St. Augustine Wins 1973 Yearbook Award|url=https://www.newspapers.com/article/the-holland-evening-sentinel-st-augusti/171973007/|accessdate=May 8, 2025|work=The Holland Sentinel|pages=17}}</ref> O sonyekwara n'okwu na arụmụka. <ref>{{Cite news|date=October 24, 1972|title=Attends State Forensic Congress in Lansing|url=https://www.newspapers.com/article/the-holland-evening-sentinel-robert-pre/171978267/|accessdate=May 9, 2025|work=[[The Holland Sentinel]]}}</ref>
Prevost nwetara nzere Bachelor nke Science (BS) na mgbakọ na mwepụ na Mahadum Villanova, kọleji Augustinia, n'afọ 1977. <ref name="Vatican News 2025">{{Cite web|date=May 8, 2025|title=Biography of Pope Leo XIV, born Robert Francis Prevost|url=https://www.vaticannews.va/en/pope/news/2025-05/biography-of-robert-francis-prevost-pope-leo-xiv.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250509044847/https://www.vaticannews.va/en/pope/news/2025-05/biography-of-robert-francis-prevost-pope-leo-xiv.html|archivedate=May 9, 2025|accessdate=May 9, 2025|work=[[Vatican News]]}}</ref><ref name="Mervosh 2025">{{Cite news|author=Mervosh|first=Sarah|date=May 8, 2025|title=The Pope Is a Graduate of Villanova, Where the Church Bells Won't Stop Ringing|url=https://www.nytimes.com/2025/05/08/world/europe/villanova-pope-leo-xiv.html|accessdate=May 9, 2025|work=[[The New York Times]]}}</ref> O nwetara Master nke Divinity (MDiv) site na Catholic Theological Union na Chicago nafọ 1982, na-ejekwa ozi dị ka onye nkuzi physics na mgbakọ na mwepụ na St. Rita nke Cascia High School na Chicago n'oge ọmụmụ ya.<ref name="FitzPatrick 2025" /><ref name="GlobalRoute">{{Cite news|author=Rich|first=Motoko|date=May 8, 2025|title=Pope Leo XIV, the First American Pontiff, Took a Global Route to the Top Post|url=https://www.nytimes.com/2025/05/08/world/europe/pope-leo-xiv-robert-francis-prevost.html|accessdate=May 9, 2025|work=[[The New York Times]]}}</ref> O nwetara nzere Licentiate nke Canon Law n'afọ 1984, Doctor nke Canon Law na 1987 sochiri site na Pontifical University of Saint Thomas Aquinas na Rom.<ref name="Vatican News 2025" /> Isiokwu edemede doctoral ya bụ "Ọfịs na ikike nke onye isi obodo na Order of Saint Augustine". <ref name="Vatican News 2025" /> Mahadum Villanova nyere ya nzere Doctor of Humanities n'afọ 2014. <ref name="Mervosh 2025" />
== Ọrụ mbụ (1977-2001) ==
=== Ndị ụkọchukwu mbụ ===
[[Faịlụ:Immaculate_Conception_Church_Lafayette_at_Longfellow_St._Louis_MO.jpg|thumb|Afọ mbụ Prevost, ma ọ bụ noviciate, dị ka onye Augustinia nke mere na Immaculate Conception Church na St. Louis, Missouri.]]
Nwanne Prevost, John, kwuru na ọ chọrọ ịbụ onye ụkọchukwu site na nwata.<ref name="Griffin 2025" /> Na Septemba n'afọ 1977, ọ sonyeere Order nke Saint Augustine dị ka onye ọhụrụ, na-ebi na Immaculate Conception Church na mpaghara [[St. Louis]]">Compton Heights nke St. Louis, Missouri.<ref>{{Cite web|author=Kukuljan|first=Steph|date=May 8, 2025|title=Pope Leo XIV in St. Louis: 'Bob' Prevost started his papal journey here|url=https://www.stltoday.com/news/local/metro/article_89d4062b-75e0-495e-8b30-a91e8a0ac920.html|accessdate=May 8, 2025|work=STLtoday.com|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|date=May 8, 2025|title=Pope Leo XIV Lived In St. Louis While Preparing For The Priesthood|url=https://www.stlmag.com/news/pope-leo-xiv-lived-in-st-louis/|accessdate=May 8, 2025|work=St. Louis Magazine|language=en-US}}</ref> O kwere nkwa mbụ ya na Septemba n'afọ 1978 ma kwe Nkwa siri ike n'ọnwa Ọgọstụ n'afọ 1981. <ref name="Catholic-Hierarchy">{{Cite web|title=Pope Leo XIV (Robert Francis Prevost)|url=https://www.catholic-hierarchy.org/bishop/bprevost.html|accessdate=May 8, 2025|work=Catholic-Hierarchy|archivedate=January 25, 2025|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250125025948/https://www.catholic-hierarchy.org/bishop/bprevost.html}}</ref> A họpụtara ya ka ọ bụrụ ụkọchukwu site n'aka Achịbishọp Jean Jadot maka ndị Augustinian na Rom na June 19, n'afọ 1982.<ref name="Catholic-Hierarchy" />
=== Ọrụ ozi ala ọzọ na Peru ===
Prevost sonyeere ozi Augustine na Peru na 1985, na-eje ozi dị ka chancellor nke Territorial Prelature nke Chulucanas (1985-1986). <ref name="agustin">{{Cite web|date=November 3, 2014|title=Robert F. Prevost nombrado Administrador Apostólico en Chiclayo|url=http://augustinians.net/index.php?mact=News,cntnt01,detail,0&cntnt01articleid=483&cntnt01returnid=49|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304191403/http://augustinians.net/index.php?mact=News,cntnt01,detail,0&cntnt01articleid=483&cntnt01returnid=49|archivedate=March 4, 2016|accessdate=June 1, 2021|work=Orden de San Agustín|language=es}}</ref> N'afọ 1987, mgbe ọ na-agbachitere thesis doctoral ya, ọ bụ onye nduzi ọrụ na onye nduzi ozi nke Augustinia Province nke Our Mother nke Good Counsel na Olympia Fields, Illinois, tupu ọ laghachi Peru n'afọ 1988. <ref name="Vatican News 2025" /> N'ebe ahụ, ọ nọrọ afọ iri na-eduzi seminarị Augustinia na Trujillo, na-akụzi iwu Canon na seminarị diocesan, na-eje ozi dị ka onye isi ọmụmụ, na-arụ ọrụ dị ka onyé ọka ikpe n'ụlọ ikpe ụka mpaghara, ma na-arụkọ ọrụ na ozi parish na mpụga obodo ahụ. <ref name="Vatican News 2025" /><ref>{{Cite book|author=Kelly|first=John J.|url=https://archive.org/details/adventureinfaith0000kell/mode/1up|title=Adventure in Faith: The Story of the Chulucanas Prelature|date=1989|publisher=Augustinian Historical Institute, Villanova University|isbn=978-0-941491-42-6|accessdate=May 9, 2025}}</ref> O gosipụtara ihe ịga nke ọma na mbọ ndị Augustinia na-agba iji nweta ndị Peruvia maka ọkwa ndị ụkọchukwu na ọkwa ndị ndu n'usoro ahụ.<ref>{{Cite news|accessdate=May 9, 2025|first=Michael Sean|author=Winters|work=National Catholic Reporter|url=https://www.ncronline.org/opinion/prevost-new-pope-american-cardinal-committed-reforms-pope-francis-began|title=Prevost is new pope, an American cardinal committed to the reforms Pope Francis began|date=May 8, 2025}}</ref>
=== Obodo dị n'oge gara aga ===
N'afọ 1998, a họpụtara Prevost kà ọ bụrụ onyé isi Order nke St. Augustine's Province of Our Mother of Good Counsel nke dị na Chicago, na-arụ ọrụ ahụ na Machị 8, ncafo 1999. <ref name="agustin" /> N'afọ 2000, o nyere onye ụkọchukwu Augustinian James Ray, onye a kwụsịtụrụ n'ozi ọha na eze kemgbe afọ 1991 n'ihi ebubo a pụrụ ịtụkwasị obi nke mmetọ mmekọahụ nke ụmụaka, ohere ibi na St. John Stone Friary na Chicago n'okpuru nlekọta, mgbe ụlọ ọrụ nyocha nke archdiocesan jụrụ Ebe Obibi mbụ màkà ịdị nso ya na ụlọ akwụkwọ parish na St. Thomas tnke Apostle Church.<ref name="Pillar-School">{{Cite web|title=Vatican congregation member allowed priest accused of child abuse to live near Catholic school|url=https://www.pillarcatholic.com/p/vatican-congregation-member-allowed|accessdate=May 9, 2025|work=The Pillar Catholic|archivedate=July 28, 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230728140608/https://www.pillarcatholic.com/p/vatican-congregation-member-allowed}}</ref> A kwagara Ray n'afo 2002 mgbe ndị bishọp US tinyere iwu siri ike.<ref name="Pillar-School" /><ref name="herguth">{{Cite news|author=Herguth|first=Robert|date=February 26, 2021|title=Church officials disapproved moving another priest accused of abuse to Hyde Park friary, records show|url=https://chicago.suntimes.com/2021/2/26/22302129/catholics-priest-child-sex-abuse-st-john-friary-james-ray-richard-mcgrath-hyde-park-augustinians|accessdate=January 30, 2023|work=[[Chicago Sun-Times]]}}</ref>
== Onye isi nke ndi otu Augustine di aso (2001-2013) ==
A họpụtàrà ya ka ọ bụrụ Prior General nke Order of Saint Augustine na 2001, Prevost jere ozi afọ isii abụọ ruo 2013. <ref>{{Cite news|date=September 11, 2007|title=Augustinians re-elect current Prior General at Chapter meeting|url=https://www.catholicnewsagency.com/news/10353/augustinians-re-elect-current-prior-general-at-chapter-meeting|accessdate=May 8, 2025}}</ref> N'oge ọ nọ n'ọkwa, e mere mkpesa banyere mmetọ megide ụmụaka megide Richard McGrath, onye bụbu onye isi oche nke Providence Catholic High School, ụlọ ọrụ Augustinian, onye e wepụrụ na 2017 mgbe nyocha ụmụaka na-akpali agụụ mmekọahụ gasịrị.<ref>{{Cite web|author=Fabbre|first=Alicia|date=April 8, 2019|title=Where is Father McGrath? Priest who was accused of child sex abuse is still AWOL from order but criminal investigations end|url=https://www.chicagotribune.com/2019/04/08/where-is-father-mcgrath-priest-who-was-accused-of-child-sex-abuse-is-still-awol-from-order-but-criminal-investigations-end/|accessdate=May 8, 2025|work=Chicago Tribune}}</ref><ref name="Will County Gazette 2025">{{Cite web|date=May 2, 2025|title='If he saw and stayed silent—he's not a good priest;' Activist says inaction over Providence H.S. sex abuse disqualifies Pope hopeful Prevost|url=https://willcountygazette.com/stories/671124585-if-he-saw-and-stayed-silent-he-s-not-a|accessdate=May 8, 2025|work=Will County Gazette|archivedate=May 16, 2025|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250516011439/https://willcountygazette.com/stories/671124585-if-he-saw-and-stayed-silent-he-s-not-a}}</ref> E nwetara nkwekọrịta nde $ 2 na 2018 n'etiti Diocese nke Joliet na onye bụbu nwa akwụkwọ nke McGrath boro ebubo ndina n'ike n'afọ ndị 1990. <ref>{{Cite web|author=Herguth|first=Robert|date=November 25, 2023|title=Catholic order, New Lenox school pay $2 million over accusation ex-principal raped a student|url=https://chicago.suntimes.com/2023/11/24/23970149/augustinian-catholic-order-clergy-sex-abuse-richard-mcgrath-providence-high-school-saint-rita|accessdate=May 8, 2025|work=[[Chicago Sun-Times]]}}</ref><ref>{{Cite web|author=Herguth|first=Robert|date=May 1, 2025|title=Accuser who settled $2 million child sex abuse lawsuit against the Catholic church dies at 43|url=https://chicago.suntimes.com/the-watchdogs/2025/05/01/robert-krankvich-providence-catholic-high-school-new-lenox-richard-mcgrath-sex-abuse-augustinian|accessdate=May 8, 2025|work=[[Chicago Sun-Times]]}}</ref><ref name="The Jerusalem Post 2025">{{Cite web|date=May 8, 2025|title=New pope Leo XIV faces scrutiny over past handling of clergy‑abuse cases|url=https://www.jpost.com/international/article-853274|accessdate=May 8, 2025|work=The Jerusalem Post}}</ref> Site na 2013 ruo 2014, Prevost jèrè ozi dị ka onye nduzi nke ọzụzụ na Convent nke St. Augustine na Chicago na dị ka onye kansụl mbụ onye nnọchi anya mpaghara nke Province of Our Mother of Good Counsel.<ref name="Vatican News 2025" />
== Bishọp nke Chiclayo (2014-2023) ==
[[Faịlụ:Santa_María_Catedral_-_Chiclayo.jpg|thumb|[[Chiclayo]]" id="mwAZQ" rel="mw:WikiLink" title="St. Mary's Cathedral, Chiclayo">Katidral St. Mary dị na Chiclayo, Peru, ebe Prevost jere ozi dị ka bishọp site na 2015 ruo 2023]]
Na Nọvemba 3, 2014, Popu Francis họpụtara Prevost dị ka onye nchịkwa nke Diocese nke Chiclayo na Bishọp nke Sufar. A raara ya nye na Disemba 12, 2014, na St. Mary's Cathedral na Chiclayo, site n'aka Achịbishọp James Green, onye nnọchi anya ndịozi na Peru.<ref>{{Cite news|date=May 17, 2015|title=Una autoridad debe apartarse de la corrupción, el egoísmo y de enriquecerse a sí mismo|url=https://larepublica.pe/politica/189262-una-autoridad-debe-apartarse-de-la-corrupcion-el-egoismo-y-de-enriquecerse-a-si-mismo/|accessdate=November 21, 2020|work=[[La República]]|language=es}}</ref> Na Septemba 26, 2015, a họpụtara ya dịka bishọp nke Chiclayo.<ref>{{Cite web|date=May 8, 2025|title=Pope Leo XIV: Robert Prevost, from Peru missionary to first American pontiff|url=https://www.france24.com/en/europe/20250508-pope-leo-xiv-profile-robert-prevost-from-peru-missionary-to-first-american-pontiff|accessdate=May 8, 2025|publisher=France 24|archivedate=May 8, 2025|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250508180200/https://www.france24.com/en/europe/20250508-pope-leo-xiv-profile-robert-prevost-from-peru-missionary-to-first-american-pontiff}}</ref> .<ref name="GlobalRoute" />
Na ọnwa Julaị 13, nke afọ 2019, a họpụtara Prevost ka ọ bụrụ onye otu Congregation maja ndị Clergy, na Eprel 15, 2020, ọ ghọrọ onye nchịkwa nke Callao. N'ime Nzukọ Episcopal nke Peru, ọ rụrụ ọrụ na kansụl na-adịgide adịgide (2018-2020) ma họpụta ya dịka onye isi oche nke Commission for Education and Culture n'afọ 2019, na-enyekwa aka na Caritas Peru. <ref>{{Cite web|date=May 8, 2025|title=In-depth: A look at the man who has become Leo XIV|url=https://aleteia.org/2025/05/08/in-depth-a-look-at-the-man-who-has-become-leo-xiv|accessdate=May 9, 2025|work=Aleteia}}</ref><ref>{{Cite web|author=Wells|first=Ione|date=May 9, 2025|title=Peru celebrates Pope Leo XIV as one of their own|url=https://www.bbc.com/news/articles/cewdl4e57v7o|accessdate=May 9, 2025|work=BBC News}}</ref> Prevost nwere ndị na-ege ntị na Popu Francis na Machị 1, n'afo 2021, na-akpali ịkọ nkọ banyere ọrụ ọhụrụ na Chicago ma ọ bụ Rome. <ref>{{Cite news|date=March 6, 2021|title=Curial speculation follows papal meetings with bishops|url=https://www.catholicnewsagency.com/news/246724/curial-speculation-follows-papal-meetings-with-bishops|accessdate=May 31, 2021}}</ref>
[[Faịlụ:Bishop_of_Chiclayo_Robert_Prevost_on_extreme_poverty_in_the_region_(2018).webm|thumb|Prevost dị ka Bishọp nke Chiclayo na 2018, na-ekwu maka oke ịda ogbenye na mpaghara ahụ (n'asụsụ Spanish) ]]
Site na mgbasa ozi mmekọrịta ya, Prevost katọrọ ụfọdụ ọnọdụ nke ndọrọ ndọrọ ọchịchị aka ekpe na Peru, na-emegide òtù ndọrọ ndọrọ ọchịchị na-achọ ime ka afọ ime, euthanasia, ma ọ bụ ntọhapụ nke ndị nwere njikọ na Shining Path (ọ kwadoro mkpọsa 2018 nke ndị bishọp Peruvian megide ịgbaghara ndị bụbu ndị na-eyi ọha egwu), ka ọ na-akwado ihe gbasara gburugburu ebe obibi. O gosikwara ịdị n'otu na ndị Venezuelan na-akwaga na Peru, na-ewere ha dị ka ndị na-enweghị isi nke ''Chavismo'' . <ref>{{Cite web|date=May 8, 2025|title=Antes de papa, tuitero: los últimos mensajes de Roberto Prevost en X, con fuertes críticas a Trump|url=https://www.cronista.com/internacionales/antes-de-papa-tuitero-los-ultimos-mensajes-de-roberto-prevost-en-x-con-fuertes-criticas-a-trump/|accessdate=May 9, 2025|work=El Cronista|language=es}}</ref><ref>{{Cite web|date=May 9, 2025|title=El mensaje que envió Robert Prevost a Venezuela|url=https://www.elnacional.com/venezuela/el-mensaje-que-envio-robert-prevost-a-venezuela-antes-de-ser-papa/|accessdate=May 9, 2025|work=El Nacional|language=es}}</ref> N'oge ngagharị iwe ndị Peruvian na 2022-2023 iji kwado onye bụbu onye isi ala Pedro Castillo, Prevost kwuru, sị: "Ọnwụ n'oge ngaezide ahụ na-akpata m nnukwu mwute na ihe mgbu ... M rịọrọ ka m nọrọ na Peru; Ọbụna m rịọrọ Nna Nsọ ahụ. "<ref>{{Cite web|date=May 8, 2025|title=La vida peruana de León XIV en cinco escenas|url=https://rpp.pe/mundo/actualidad/la-vida-peruana-de-leon-xiv-en-cinco-escenas-noticia-1633445?ref=rpp|accessdate=May 9, 2025|work=RPP|language=es}}</ref>
== Ọrụ na otu Vatican nke na-afụ maka ndị bishọp na nkwalite ịbụ kadinal (2023-2025) ==
N'onwa Jenụwarị 30 n'afọ 2023, onye isi uka, Popu Francis, họpụtara Prevost dika prefect nke Dicastery na-afụ maka ndi bishop. Site na aka ahu, oburula Archbishop emeritus nke diocese nke Chiclayo. <ref>{{Cite news|date=January 30, 2023|title=Pope Francis names Chicago native head of Vatican bishops' department|url=https://www.pillarcatholic.com/p/pope-francis-names-bishop-robert-prevost-to-head-of-vatican-bishops-department|access-date=May 8, 2025|work=[[The Pillar]]}}</ref> N'onwa Septemba 30, e mere ya kadinal nke ana-akpọ "kadinal-dikọn" ma nye ya utu aha Santa Monica degli Agostiniani. Ọrụrụ ọrụ dị mkpa n'ịtụle na ịtụ aro ndị na-achọ ịbụ bishop n'ụwa niile.<ref>{{Cite web|date=April 30, 2025|title=U.S. cardinal's résumé, demeanor land him on 'papabile' lists|url=https://angelusnews.com/news/vatican/cardinals-prevost/|access-date=May 8, 2025|work=Angelus}}</ref> N'oge ahụ, ọtụrụ aro ka ewepụ Joseph Strickland n'ọchịchị ya dịka bishọp nke Diocese nke Tyler dị na Texas n'onwa Nọvemba nke afọ 2023.<ref>{{Cite web|title=Who will be the next pope? We profile the conclave – from Arborelius to Zuppi|url=https://www.thetablet.co.uk/features/next-pope-papabile/|access-date=May 9, 2025|work=The Tablet|language=en|archivedate=May 2, 2025|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250502192530/https://www.thetablet.co.uk/features/next-pope-papabile/}}</ref><ref>{{Cite web|title=Pope Francis meets to discuss Strickland resignation|url=https://www.pillarcatholic.com/p/pope-francis-meets-to-discuss-strickland|access-date=May 9, 2025|work=The Pillar|language=en}}</ref> Na Febụwarị 6, 2025, Popu Francis buliri ya elu ka ọ bụrụ kadinal-Bishọp, were bụrụ onye ndu Suburbicarian Diocese nke Albano.<ref>{{Cite web|date=February 6, 2025|title=College of Cardinals: Pope extends terms of dean and vice-dean|url=https://www.vaticannews.va/en/pope/news/2025-02/college-of-cardinals-pope-extends-terms-of-dean-and-vice-dean.html|access-date=February 26, 2025|work=[[Vatican News]]|publisher=[[Dicastery for Communication]]}}</ref> Prevost rụrụ ọrụ nnukwu na mba [[Latin Amerika]] makwa sonye na {{ill|Caribbean Episcopal Council|en}}, ebe omere emume nke ahụ na ọbara Jesu na Aguadilla, [[Puerto Rico]] na ọnwa Mee nke afọ 2023.<ref>{{Cite web|author=Ortiz Figueroa|first=Ariana|date=May 8, 2025|title=El papa León XIV estuvo en Puerto Rico en el 2023|url=https://www.telemundo31.com/especiales/religion-y-espiritualidad/el-papa-leon-xiv-estuvo-en-puerto-rico-en-el-2023/2347225/|access-date=May 9, 2025|work=Telemundo|language=es}}</ref>
== Popu (2025-dị ugbu a) ==
[[Faịlụ:Pope_Leo_XIV_Waving.jpg|thumb|Popu Leo nke iri na anọ na-eju ndị mmadụ gbakọtara na St. Peter's Square na ngosipụta ihu ọha mbụ ya dị ka popu.]]
[[Faịlụ:Coat of arms of Leone XIV.svg|thumb]]
Tupu Nzukọ ndị popu nke afọ 2025, a na-ewere Prevost dị ka ịnyịnya gbara ọchịchịrị ma e jiri ya tụnyere ''papabili'' a ma ama karị, <ref name="Maddox & Gooch 2025">{{Cite web|author=Maddox|first=David|date=May 7, 2025|title=Who could be the new Pope? The cardinals in the running ahead of the Conclave|url=https://www.independent.co.uk/news/world/europe/papal-conclave-cardinals-new-pope-candidates-b2746175.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250507194344/https://www.independent.co.uk/news/world/europe/papal-conclave-cardinals-new-pope-candidates-b2746175.html|archivedate=May 7, 2025|accessdate=May 9, 2025|work=The Independent}}</ref> <ref>{{Cite web|date=May 8, 2025|title=Nel conclave il peso degli americani, Dolan 'pope maker' – Dall'addio a Francesco al nuovo Papa|url=https://www.ansa.it/sito/notizie/speciali/dalladdio-a-francesco-al-nuovo-papa/2025/05/08/nel-conclave-il-peso-degli-americani-dolan-pope-maker_df58b4dc-fca1-4900-a4bc-f8c9653ed022.html|accessdate=May 9, 2025|work=Agenzia ANSA|language=it}}</ref> ọ bụ ezie na a chọpụtara na ọ bụ onye ya na Popu Francis jikọrọ aka na onye nwere ike imebi.<ref>{{Cite web|author=Bedigan|first=Mike|date=May 8, 2025|title=Meet Leo XIV: The first American pope no one expected|url=https://www.independent.co.uk/bulletin/news/new-pope-leo-xiv-cardinal-robert-prevost-b2747492.html|accessdate=May 9, 2025|work=The Independent}}</ref> A na-eche na ọ bụ nwa amaala America bụ ihe na-eme ka ọ bụrụ onye na-azọ ọkwa onyeisiala.<ref name="Maddox & Gooch 2025" /> Ndị na-akwado ya kwuru na ọ na-anọchite anya "etiti ụzọ dị ùgwù". <ref name="Rich 2025">{{Cite news|author=Rich|first=Motoko|date=May 2, 2025|title=There's Never Been a Pope From the U.S. Could This Cardinal Change That?|url=https://www.nytimes.com/2025/05/02/world/americas/pope-candidate-cardinal-robert-francis-prevost.html|accessdate=May 6, 2025|work=[[The New York Times]]}}</ref> Popu Francis họpụtara ya dị ka onye isi nke Dicastery for Bishops na onye isi oche nke Pontifical Commission for Latin America na 2023, n'otu afọ ahụ ka e mere ya kadinal. Ọrụ ndị a mere ka ọ bụrụ onye a ma ama dị ka onye na-achọ ịbụ popu <ref name="NCR 2025">{{Cite web|author=White|first=Christopher|date=April 30, 2025|title=The first American pope? This cardinal has the best chance of making history in this conclave|url=https://www.ncronline.org/vatican/vatican-news/papal-front-runner-interest-polyglot-us-cardinal-prevost-rises-italian|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250509061128/https://www.ncronline.org/vatican/vatican-news/papal-front-runner-interest-polyglot-us-cardinal-prevost-rises-italian|archivedate=May 9, 2025|accessdate=May 8, 2025|work=[[National Catholic Reporter]]}}</ref><ref>{{Cite web|date=May 2, 2025|title=Who will be pope? Meet some possible contenders|url=https://www.pbs.org/newshour/world/who-will-be-pope-meet-some-possible-contenders|accessdate=May 3, 2025|work=[[PBS News Hour]]|archivedate=May 3, 2025|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250503001025/https://www.pbs.org/newshour/world/who-will-be-pope-meet-some-possible-contenders}}</ref>
== Echiche ==
=== Iwu Chọọchị ===
Na Mee 2023, Prevost kwụrụ na ndị ị̀sị̀ bishọp kwesịrị ibute okwukwe ụzọ karịa nchịkwa. Ihe mbụ a na-ebute ụzọ bụ "ịkpọsa ịma mma nke okwukwe, ịma mma na ọṅụ nke ịmara Jizọs".<ref name="Tornielli 2023">{{Cite web|url=https://www.osservatoreromano.va/en/news/2023-05/ing-019/the-bishop-is-a-pastor-not-a-manager.html|title=The bishop is a pastor not a manager|date=May 12, 2023|author=Tornielli|first=Andrea|work=[[L'Osservatore Romano]]|accessdate=May 8, 2025}}</ref> Ozị́ mbụ ya dị ka popu mesiri ike ekele udo nke Jizọs bilitere "onye nyere ndụ ya maka ìgwè atụrụ Chineke", na-enye "udo na-enweghị ihe agha na nke na-enweghị ngwá agha". O kwuru na ọ chọrọ ịga n'ihu na ngọzi nke Pope Francis: "Chineke na-elekọta gị, Chineke hụrụ gị niile n'anya, ihe ọjọọ agaghị emeri! Anyị niile nọ n'aka Chineke. "<ref>{{Cite web|date=May 8, 2025|title=Leone XIV è il nuovo Papa: pace per il mondo, disarmata e umile|url=https://www.vaticannews.va/it/papa/news/2025-05/nuovo-papa.html|accessdate=May 9, 2025|work=Vatican News|language=it|archivedate=May 9, 2025|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250509061039/https://www.vaticannews.va/it/papa/news/2025-05/nuovo-papa.html}}</ref>
==== Ọrịa na-emetụta ====
Prevost bụ onye nkwado siri ike nkè synodality, otú n'ime ihe nketa nke Pope Francis. Ọ na-ahụ na ntinye aka na ibu ọrụ nkè ndị niile kwere ekwe nwèrè ike idozi esemokwu na Chọọchị.<ref name="White 2025">{{Cite news|author=White|first=Christopher|title=The first American pope? This cardinal has the best chance of making history in this conclave|url=https://www.ncronline.org/vatican/vatican-news/papal-front-runner-interest-polyglot-us-cardinal-prevost-rises-italian|accessdate=May 9, 2025|work=National Catholic Reporter|date=April 30, 2025|language=en}}</ref> O nwere okwukwe na "Mmụọ Nsọ na-akpali anyị imezigharị". O kwuru na a na-akpọ ndị niile kwere ekwe ka ha nwee nnukwu ibu ọrụ nke ibi ndụ nke m na-akpọ àgwà ọhụrụ", nkè bụ "ịge ntị nke mbụ na Mmụọ Nsọ, ihe Ọ na-arịọ maka ndị Chọọchị".<ref name="Tornielli 2023" />
==== Ụmụ nwanyị ====
Prevost na-emegide nhọpụta ụmụ nwaanyị na diakonate, na-ekwu na ọ "adịghị edozi nsogbu" ma nwee ike ịmepụta nsogbụ ọhụrụ.<ref>{{Cite news|author=Mares|first=Courtney|date=October 26, 2023|title=Cardinal at Synod on Synodality: 'Clericalizing Women' Will Not Solve Problems|url=https://www.ncregister.com/cna/cardinal-at-synod-on-synodality-clericalizing-women-will-not-solve-problems|accessdate=May 8, 2025|work=New Catholic Register}}</ref> N'ikwu okwu banyere nhọpụta Popu Francis họpụtara ụmụ nwanyị atọ n'afọ 2023 dị ka ndị òtù Dicastery màkà Bishops, nkè ọ na-eduzi, o kwuru na échìchè ha na ndị otu ndị ọzọ na-agwakọta ma nwee ike iwebata echiche ọhụrụ bara uru.<ref>{{Cite web|author=Tornielli|first=Andrea|date=May 4, 2023|title=Archbishop Prevost: 'The bishop is a pastor, not a manager'|url=https://www.vaticannews.va/en/vatican-city/news/2023-05/archbishop-prevost-the-bishop-is-a-pastor-not-a-manager.html|accessdate=May 8, 2025|work=[[Vatican News]]}}</ref>
=== Okwu mmekọrịta mmadụ na ibe ya na ndọrọ ndọrọ ọchịchị ===
A na-ahụ Prevost dị ka onye na-eme ihe n'ụzọ dị nro mà ọ bụ onye nọ n'etiti.<ref>{{Cite news|author=Livingstone|first=Helen|date=May 9, 2025|title=New pope's brother says he is 'middle of the road' – as it happened|url=https://www.theguardian.com/world/live/2025/may/08/new-pope-conclave-vatican-white-black-smoke-papacy-catholic-cardinals?filterKeyEvents=false|accessdate=May 9, 2025|work=The Guardian}}</ref> N'ọnwa Eprel afọ 2025, akwụkwọ akụkọ Itali bụ {{Lang|it|la Repubblica}} kwùrù na Prevost bụ onye "na-achị ụwa" mà "ndị na-agbaso omenala na ndị na-aga n'ihu na-enwe mmasị" n'ime Chọọchị ahụ.<ref name="week">{{Cite news|author=Aitken|first=Peter|date=May 8, 2025|title=What New Pope Leo XIV Has Said About LGBTQ+ Issues|url=https://www.newsweek.com/what-pope-leo-said-lgbtq-issues-2069889|accessdate=May 9, 2025|work=[[News Week]]}}</ref> Prevost na-emegide euthanasia, ite ime, nà ntaramahụhụ ọnwụ.<ref>{{Cite news|date=May 8, 2025|title=Cardenal Prevost en Xn antes de ser papa: apoyo a inmigrantes y críticas recientes a Vance|url=https://www.infobae.com/america/agencias/2025/05/08/cardenal-prevost-en-xn-antes-de-ser-papa-apoyo-a-inmigrantes-y-criticas-recientes-a-vance/|accessdate=May 9, 2025|language=es}}</ref> Ọ kwadoro Ndị Venezuelan gbàrà ọsọ ndụ na Peru n'oge ọ nọ na Chiclayo.<ref name="McElwee 2025">{{Cite news|author=McElwee|first=Joshua|date=May 8, 2025|title=Prevost, first U.S. pope, supported Francis and shunned spotlight|url=https://www.reuters.com/world/prevost-first-us-pope-supported-francis-shunned-spotlight-2025-05-08/|accessdate=May 8, 2025|work=[[Reuters]]}}</ref><ref>{{Cite news|title=Robert Prevost, cardenal de EE.UU. con nacionalidad peruana, es el nuevo Papa de la Iglesia católica con el nombre León XIV|url=https://www.bbc.com/mundo/articles/cpqejezdgl7o|accessdate=May 8, 2025|work=BBC Mundo|date=May 8, 2025}}</ref>
A maara Prevost dị kà onye dị nso na Blase Cupich, <ref>{{Cite web|author=Grimaldi|first=James V.|date=May 8, 2025|title=The pope from Chicago backed Pope Francis' major church reforms|url=https://www.ncronline.org/vatican/habemus-papam-chicago-born-cardinal-robert-prevost-takes-name-leo-xiv|accessdate=May 9, 2025|work=National Catholic Reporter}}</ref> Achịbishọp nkè Chicago onye a na-ewere dị kà kadinal Amerika kachasị ewepụ n'ọkwa ndọrọ ndọrọ ọchịchị Trump. <ref>{{Cite news|date=May 9, 2025|title=Matematico, teologo ma pure missionario e prete di strada|url=https://www.pressreader.com/switzerland/corriere-del-ticino-909k/20250509/281530821909616|accessdate=May 9, 2025|work=[[Corriere del Ticino]]|language=it}}</ref>
==== LGBTQ ====
N'ọnwa Eprel 2016, Prevost megidere itinye "Echiche nwoke na nwanyị" na usoro agụmakwụkwọ ụlọ akwụkwọ praịmarị nke Peruvian, na-ekwu na ọ na-akwalite "ndị nwoke na nwanyị na-adịghị adị". <ref name="Rich 2025" /> <ref>{{Cite news|author=Fernandez|first=Fernando|date=April 12, 2016|title=Chiclayo: Obispo Prévost en contra de ideología de género|url=https://diariocorreo.pe/edicion/lambayeque/chiclayo-obispo-prevost-en-contra-de-ideologia-de-genero-715608/|accessdate=May 9, 2025|work=Diario Correo|language=es}}</ref> N'afọ 2012, ọ katọrọ ọmịiko ọdịbendị a ma ama màkà "Ụdị ndụ nwoke idina nwoke" na ezinụlọ ndị nwoke idina nwaanyị.<ref name="Rich2025">{{Cite news|author=Rich|first=Motoko|date=May 2, 2025|title=There's Never Been a Pope From the U.S. Could This Cardinal Change That?|url=https://www.nytimes.com/2025/05/02/world/americas/pope-candidate-cardinal-robert-francis-prevost.html|accessdate=May 8, 2025|work=[[The New York Times]]}}</ref> Prevost kwupụtara nchegbu banyere "ọmịiko màkà nkwenkwe nà omume ndị na-emegide ozioma" ma ọ kwadoghị ma ọ bụ jụ arịrịọ Fiducia, nkwupụta ozizi gbasara ngọzi màkà ndị mmadụ na mmekọrịta nwoke na nwanyị. O kwuru na nzukọ ndị bishọp nke mba kwesịrị "ịkọwa mà tinye ntụziaka ndị dị otú ahụ n'ọrụ n'ọnọdụ mpaghara hà, n'ihi ọdịiche ọdịbendị".<ref>{{Cite news|author=Morwood|first=Maddy|date=May 8, 2025|title=Live: American Robert Francis Prevost elected pope and will be known as Pope Leo XIV|url=https://www.abc.net.au/news/2025-05-09/papal-conclave-live-updates-catholic-church-elects-next-pope/105238028|accessdate=May 9, 2025|work=ABC News}}</ref>
==== Mgbanwe ihu igwe ====
Prevost akwadowo màkà ime ìhè siri ike nkè Chọọchị megide Mgbanwe ihu igwe, ekwuru na nzukọ ọmụmụ ihe nkè ọnwa Nọvemba 2024 na "nchịkwa n'elu okike" ekwesịghị ịbụ "mmegbu".
=== Nkwurịta okwu na mgbasa ozi mmekọrịta ===
N'ajụjụ ọnụ May 2023, Prevost kwusiri ike mkpa ọ dị ịkpachara ányá na ibu ọrụ n'iji mgbasa ozi mmekọrịta iji gbochie "ịkwalite nkewa na esemokwu" na ímé "mmebi na oriri nke Chọọchị". <ref name="Tornielli 2023" /> Dị ka Christopher White, onyé nnọchi ányá Vatican nkè National Catholic Reporter, si kwuo, echiche a kwekọrọ n'àgwà ya ikwu okwu "n'iji nlezianya na nnukwu mkparịta ụka" na "nnukwu mkpebi siri ike na nghọta".<ref name="White 2025" />
== Ndụ onwe onye ==
Nne Prevost, Mildred, nwụrụ na June 18, 1990, nna ya, Louis, sochiri na November 8, 1997.<ref name="Chicago Tribune 1990" /> Prevost gakwuuru ụmụnne ya banyere áhà popu ya n'uhuruchi tupu nzukọ ahụ.<ref name="Griffin 2025" /> Na mgbakwunye na Bekee ya, ọ na-asụkwa Spanish, Italian, French, na Portuguese nke ọma, ma nwee íke ịgụ Latin na German.<ref name="NCR 2025"/>
Prevost bụ onye na-egwu tenis. <ref>{{Cite news|author=Kent|first=Lauren|date=May 8, 2025|title=10 things to know about Robert Prevost, who is now Pope Leo XIV|url=https://www.cnn.com/2025/05/08/world/pope-leo-xiv-robert-prevost-wwk-intl-latam|accessdate=May 9, 2025|publisher=[[CNN]]}}</ref> Ọ bụ onye na-akwado Chicago White Sox nkè Major League Baseball, na-aga egwuregwu ụlọ White Sox n'oge 2005 World Series, na otù egwuregwu basketball kọleji ụmụ nwoke Villanova Wildcats. <ref>{{Cite news|author=Washburn|first=Kaitlin|date=May 8, 2025|title=Chicago high school cheers White Sox fan Pope Leo XIV — 'He's one of us'|url=https://chicago.suntimes.com/religion/2025/05/08/pope-leo-xiv-robert-prevost-st-rita-high-school-chicago|accessdate=May 8, 2025|work=[[Chicago Sun-Times]]}}</ref><ref>{{Cite news|author=Lutz|first=BJ|date=May 8, 2025|title=Brother answers burning question: Is Pope Leo XIV a Chicago White Sox or Cubs fan?|url=https://wgntv.com/news/pope-leo/robert-prevost-pope-leo-xiv-chicago-cubs-sox/|accessdate=May 9, 2025|publisher=[[WGN-TV]]|archive-date=May 9, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250509061035/https://wgntv.com/news/pope-leo/robert-prevost-pope-leo-xiv-chicago-cubs-sox/|url-status=dead}}</ref> Mgbe ọ bi na Peru, ọ ghọrọ onyé na-akwado Alianza Lima, otu n'ime ndị otu [[Footbọl|bọọlụ]] a ma ama na Peru.<ref>{{Cite web|author=Pineda|first=Luis|date=May 8, 2025|title=Alianza Lima, Universitario o Juan Aurich: Periodista que conoció al Papa Robert Prevost revela hincha de qué equipo es|url=https://larepublica.pe/deportes/2025/05/08/alianza-lima-universitario-o-juan-aurich-periodista-que-conocio-al-papa-robert-prevost-revela-hincha-de-que-equipo-es-683656|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250509104253/https://larepublica.pe/deportes/2025/05/08/alianza-lima-universitario-o-juan-aurich-periodista-que-conocio-al-papa-robert-prevost-revela-hincha-de-que-equipo-es-683656|archivedate=May 9, 2025|accessdate=May 8, 2025|work=La República|language=es}}</ref>
== Edensibia ==
{{Reflist}}
{{Authority control}}{{DEFAULTSORT:Leo 14}}
[[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]]
[[Otú:Articles using infobox templates with no data rows]]
[[Otú:Pope]]
[[Otú:Pages with unreviewed translations]]
mcf1jlu5qf3lb304pk28p66l9e02z7j
728737
728735
2026-09-28T20:47:23Z
SafariScribe
18560
/* Onye isi ụka Katoliki (2025-rue ugbua) */ ndezi
728737
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Pope Leo XIV''' (amụrụ '''Robert Francis Prevost''' na Septemba 14, 1955) bụ onye isi nke uka Katọlik na ónyé ọchịchị nkè mba [[Vatican City]]. A họpụtara ya kà ọ bụrụ popu na nzukọ nkè afọ 2025 nà Mee 8, 2025, mgbe ọnwụ Popu Francis gasịrị.
A mụrụ yà nà [[Chicago]], Illinois, a họpụtara Prevost dị ka ụkọchukwu maka Order nke6 Saint Augustine na 1982. Ọrụ ya gụnyere ọrụ dị ukwuu na [[Peru]] site na 1985 ruo 1986 ma site nà 1988 rụọ 1998, ebe ọ jere ozi dị ka onye ụkọchukwu parish, ónyé isi diocesan, onye nkuzi seminarị, na onye nchịkwa. A họpụtara ya ka ọ bụrụ onyé isi Order nke Saint Augustine site na 2001 rụo 2013, o mechara laghachi Peru dị kà Bishọp nke Chiclayo (2015-2023). N'afọ 2023, Popu Francis họpụtara ya ka ọ bụrụ onye isi nkè Dicastery màkà Bishops na ónyé isi oche nke Pontifical Commission nke Latin America, ma mee ya kadinal n'otu afọ ahụ.
nwa amaala abụọ nke United States na Peru, Leo XIV bụ popu mbụ si North America nakwa si United States, na onye mbụ nwere nwa amaala Peruvia. Ọ bụ popu mbụ sitere na Order nke Saint Augustine.
== Mbido ndụ na agụmakwụkwọ ==
[[Faịlụ:Pope_Leo_XIV_childhood_home.jpg|áká_èkpè|thumb|Ebe Robert Francis Prevost toro na Dolton, Illinois]]
A mụrụ Robert Francis Prevost na Septemba 14, 1955, na Mercy Hospital na mpaghara Bronzeville nke [[Chicago]], Illinois. <ref name="FitzPatrick 2025">{{Cite news|author=FitzPatrick|first=Lauren|date=May 3, 2025|title=From Chicago's south suburbs to helping choose the next pope|url=https://chicago.suntimes.com/religion/2025/05/03/robert-prevost-pope-francis-conclave-catholic-church-dolton-saint-mary-assumption-parish|accessdate=May 8, 2025|work=[[Chicago Sun-Times]]}}</ref> <ref name="Bosman 2025">{{Cite news|author=Bosman|first=Julie|date=May 8, 2025|title=Pope Leo XIV Grew Up in the Chicago Area|url=https://www.nytimes.com/2025/05/08/us/pope-leo-xiv-chicago.html|accessdate=May 8, 2025|work=[[The New York Times]]}}</ref><ref>{{Cite news|author=Ward|first=Joe|date=May 8, 2025|title=Pope Leo XIV Named First American Pope — And He's From Chicago|url=https://blockclubchicago.org/2025/05/08/pope-leo-xiv-named-first-american-pope-and-hes-from-chicago/|accessdate=May 8, 2025|work=[[Block Club Chicago]]}}</ref> Nne ya, Mildred (née Martínez) Prevost, onye obodo nke 7th Ward nke New Orleans, gụsịrị akwụkwọ na Mahadum DePaul nwee nweta nzere bachelọ na sayensị ọbá akwụkwọ n'afo 1947, ebe nna ya, Louis Marius Prevost, bụ onye agha mmiri nke United States nke [[World War II|Agha Ụwa nke Abụọ]] na onye nlekọta nke Brookwood School District 167 na Glenwood, Illinois. <ref name="Chicago Tribune 1990">{{Cite news|date=June 20, 1990|title=Obituary for Mildred Prevost|url=https://www.newspapers.com/article/chicago-tribune-obituary-for-mildred-pre/171971476/|accessdate=May 9, 2025|work=[[Chicago Tribune]]|page=28}}</ref><ref name="Chicago Tribune 1997">{{Cite news|date=November 10, 1997|title=Obituary for Louis M. Prevost|url=https://www.newspapers.com/article/chicago-tribune-obituary-for-louis-m-pr/171963827/|accessdate=May 8, 2025|page=6|work=[[Chicago Tribune]]}}</ref><ref>{{Cite news|author=de Senneville|first=Loup Besmond|date=January 30, 2023|title=Démission du cardinal Ouellet : un évêque américain placé à la tête du dicastère pour les évêques|url=https://www.la-croix.com/Religion/Demission-cardinal-Ouellet-eveque-americain-place-tete-dicastere-eveques-2023-01-30-1201252968|accessdate=May 8, 2025|work=[[La Croix (newspaper)|La Croix]]|language=fr}}</ref> Prevost nwere ụmụnne nwoke abụọ ndị tọrọ ya, Louis na John. Nna ya bụ nwa Jean Lanti Prevost, nwoke Itali - nke sitere na France na Italian - site na Settimo Rottaro, nso Turin, na Suzanne Fontaine, nwanyị French si Le Havre.<ref>{{Cite news|first=Luca|author=Rolandi|url=https://torino.corriere.it/notizie/cronaca/25_maggio_09/papa-leone-xiv-ha-un-nonno-torinese-l-ipotesi-del-sito-di-genealogie-jean-lanti-prevost-sarebbe-nato-nel-capoluogo-nel-1876-757a69f3-4341-409e-9e8f-dd506c3d4xlk.shtml|title=Papa Leone XIV aveva un nonno torinese?|work=Corriere di Torino|date=9 May 2025|accessdate=9 May 2025|language=it}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.vaticannews.va/en/pope/news/2025-05/biography-of-robert-francis-prevost-pope-leo-xiv.html|title=Biography of Pope Leo XIV, born Robert Francis Prevost|work=[[Vatican News]]|date=8 May 2025|accessdate=9 May 2025|archivedate=May 9, 2025|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250509044847/https://www.vaticannews.va/en/pope/news/2025-05/biography-of-robert-francis-prevost-pope-leo-xiv.html}}</ref><ref>{{Cite web|author=Mazza|first=Vivianna|date=May 8, 2025|title=John Prevost, il fratello del Papa: 'Seguirà le orme di Francesco. Origini italiane del nome? Non so'|url=https://video.corriere.it/john-prevost-il-fratello-del-papa-seguira-le-orme-di-francesco-origini-italiane-del-nome-non-so/6ea4106d-7eb4-4fed-95cc-5da9f4ea6xlk|accessdate=May 9, 2025|work=Corriere TV|language=it}}</ref><ref>{{Cite web|author=Serra|first=Oscar|date=May 9, 2025|title=Prevost, le origini italiane (come Bergoglio) e quel cognome che rimanda al Nord Ovest|url=https://www.lastampa.it/cronaca/2025/05/09/news/prevost_origini_italiane_come_bergoglio_nome_profezia-15139133/|accessdate=May 9, 2025|work=La Stampa|language=it}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.ouest-france.fr/societe/religions/pape-leon-xiv/la-grand-mere-du-nouveau-pape-leon-xiv-etait-fille-de-patissiers-en-normandie-20a25bc0-2ca8-11f0-a098-f31d02249152|title=La grand-mère du nouveau pape Léon XIV était « fille de pâtissiers » en Normandie|work=[[Ouest-France]]|date=9 May 2025|accessdate=9 May 2025|language=fr}}</ref><ref>{{Cite news|date=May 8, 2025|title=Who are Robert Prevost's family members? Here are Pope Leo XIV's parents, siblings|url=https://eu.usatoday.com/story/news/nation/2025/05/08/robert-prevost-pope-leo-xiv-family-parents-siblings/83516587007/|accessdate=May 9, 2025|work=[[USA Today]]}}</ref><ref>{{Cite news|date=May 8, 2025|title=Pope Leo XIV grew up in Dolton, Illinois, studied and taught in Chicago area|url=https://www.cbsnews.com/chicago/news/pope-leo-xiv-born-in-chicago-grew-up-dolton-illinois/|publisher=[[CBS News]]|accessdate=May 9, 2025}}</ref><ref name="Fausset & Chiarito 2025">{{Cite news|author=Fausset|first=Richard|date=May 8, 2025|title=New Pope Has Creole Roots in New Orleans|url=https://www.nytimes.com/2025/05/08/us/pope-leo-creole-new-orleans.html|accessdate=May 9, 2025|work=[[The New York Times]]}}</ref> Nne ya Mildred bụ onye Black Creole, nwa nwanyị nke nna agbụrụ ngwakọta a mụrụ na Hispaniola, Joseph Martínez, na Louise Baquiet a mụrụ na [[New Orleans]] (nke a sụgharịrị ''Baquiex''), onye bụkwa agbụrụ ngwakọtara. <ref name="FitzPatrick 2025" /> <ref name="Fausset & Chiarito 2025" /><ref>{{Cite news|author=Levitan|first=Hannah|date=May 8, 2025|title=Pope Leo XIV has roots in New Orleans' 7th Ward. See his family lineage and history.|url=https://www.nola.com/news/first-american-pope-roots-new-orleans/article_3c7bfdf1-8f69-452e-af01-90aa012366df.html|accessdate=May 8, 2025|work=[[The Times-Picayune/The New Orleans Advocate]]}}</ref>
A zụlitere ya na Dolton, Illinois, ógbè dịpụrụ adịpụ nke dị n'akụkụ South Side nke Chicago, Prevost tolitere na parish nke St. Mary of the Assumption, ebe ọ gara ụlọ akwụkwọ, ma bụọ abụ ya na ndị ukwe, ma jee ozi dị ka nwa nwoke ebe ịchụàjà.<ref name="FitzPatrick 2025" /><ref>{{Cite news|author=Lourgos|first=Angie Leventis|date=May 8, 2025|title=Robert Prevost was 'the pride and joy of every priest and nun' at St. Mary's on Chicago's South Side|url=https://www.chicagotribune.com/2025/05/08/robert-prevost-chicago-pope-xiv/|accessdate=May 8, 2025|work=[[Chicago Tribune]]}}</ref>[d] A maara ya dị ka "Bob" ma ọ bụ "Rob" n'oge ọ bụ nwata, <ref name="FitzPatrick 2025" /> ọ gụsịrị akwụkwọ sekọndrị ya na St. Uloakwukwo Augustine Seminary High, obere seminarị na Holland, Michigan, na afọ 1973, <ref name="Griffin 2025">{{Cite news|author=Griffin|first=Jake|date=May 8, 2025|title='It was a shocking moment': New pope's brother lives in New Lenox|url=https://www.dailyherald.com/20250508/news/it-was-a-shocking-moment-new-popes-brother-lives-in-new-lenox/|accessdate=May 8, 2025|work=[[Chicago Daily Herald]]}}</ref> na-enweta akwụkwọ ozi ịja mma maka agụmakwụkwọ dị mma, na-apụta mgbe niile na akwụkwọ nsọpụrụ, ma na-eje ozi dị ka onye isi nchịkọta akwụkwọ afọ, odeakwụkwọ nke kansụl ụmụ akwụkwọ, na onye otu National Honor Society.<ref>{{Cite news|author=Mervosh|first=Sarah|date=May 9, 2025|title=Two Priests Reflect on Their Longtime Friend Bob, Now Pope Leo XIV|url=https://www.nytimes.com/2025/05/08/us/pope-leo-bob-villanova.html|accessdate=May 9, 2025|work=[[The New York Times]]}}</ref><ref>{{Cite news|author=Van Gilder|first=Rachel|date=May 8, 2025|title=New pope attended Catholic high school in West Michigan|url=https://www.woodtv.com/news/allegan-county/new-pope-attended-catholic-school-in-west-michigan/|accessdate=May 9, 2025|publisher=[[WOOD-TV]]|archive-date=May 9, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250509061043/https://www.woodtv.com/news/allegan-county/new-pope-attended-catholic-school-in-west-michigan/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news|date=October 7, 1972|title=Robert Prevost is Commended|url=https://www.newspapers.com/article/the-holland-evening-sentinel-robert-prev/171971875/|accessdate=May 8, 2025|work=[[The Holland Sentinel]]|pages=5}}</ref><ref name="The Holland Evening Sentinel-1974">{{Cite news|date=February 20, 1974|title=St. Augustine Wins 1973 Yearbook Award|url=https://www.newspapers.com/article/the-holland-evening-sentinel-st-augusti/171973007/|accessdate=May 8, 2025|work=The Holland Sentinel|pages=17}}</ref> O sonyekwara n'okwu na arụmụka. <ref>{{Cite news|date=October 24, 1972|title=Attends State Forensic Congress in Lansing|url=https://www.newspapers.com/article/the-holland-evening-sentinel-robert-pre/171978267/|accessdate=May 9, 2025|work=[[The Holland Sentinel]]}}</ref>
Prevost nwetara nzere Bachelor nke Science (BS) na mgbakọ na mwepụ na Mahadum Villanova, kọleji Augustinia, n'afọ 1977. <ref name="Vatican News 2025">{{Cite web|date=May 8, 2025|title=Biography of Pope Leo XIV, born Robert Francis Prevost|url=https://www.vaticannews.va/en/pope/news/2025-05/biography-of-robert-francis-prevost-pope-leo-xiv.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250509044847/https://www.vaticannews.va/en/pope/news/2025-05/biography-of-robert-francis-prevost-pope-leo-xiv.html|archivedate=May 9, 2025|accessdate=May 9, 2025|work=[[Vatican News]]}}</ref><ref name="Mervosh 2025">{{Cite news|author=Mervosh|first=Sarah|date=May 8, 2025|title=The Pope Is a Graduate of Villanova, Where the Church Bells Won't Stop Ringing|url=https://www.nytimes.com/2025/05/08/world/europe/villanova-pope-leo-xiv.html|accessdate=May 9, 2025|work=[[The New York Times]]}}</ref> O nwetara Master nke Divinity (MDiv) site na Catholic Theological Union na Chicago nafọ 1982, na-ejekwa ozi dị ka onye nkuzi physics na mgbakọ na mwepụ na St. Rita nke Cascia High School na Chicago n'oge ọmụmụ ya.<ref name="FitzPatrick 2025" /><ref name="GlobalRoute">{{Cite news|author=Rich|first=Motoko|date=May 8, 2025|title=Pope Leo XIV, the First American Pontiff, Took a Global Route to the Top Post|url=https://www.nytimes.com/2025/05/08/world/europe/pope-leo-xiv-robert-francis-prevost.html|accessdate=May 9, 2025|work=[[The New York Times]]}}</ref> O nwetara nzere Licentiate nke Canon Law n'afọ 1984, Doctor nke Canon Law na 1987 sochiri site na Pontifical University of Saint Thomas Aquinas na Rom.<ref name="Vatican News 2025" /> Isiokwu edemede doctoral ya bụ "Ọfịs na ikike nke onye isi obodo na Order of Saint Augustine". <ref name="Vatican News 2025" /> Mahadum Villanova nyere ya nzere Doctor of Humanities n'afọ 2014. <ref name="Mervosh 2025" />
== Ọrụ mbụ (1977-2001) ==
=== Ndị ụkọchukwu mbụ ===
[[Faịlụ:Immaculate_Conception_Church_Lafayette_at_Longfellow_St._Louis_MO.jpg|thumb|Afọ mbụ Prevost, ma ọ bụ noviciate, dị ka onye Augustinia nke mere na Immaculate Conception Church na St. Louis, Missouri.]]
Nwanne Prevost, John, kwuru na ọ chọrọ ịbụ onye ụkọchukwu site na nwata.<ref name="Griffin 2025" /> Na Septemba n'afọ 1977, ọ sonyeere Order nke Saint Augustine dị ka onye ọhụrụ, na-ebi na Immaculate Conception Church na mpaghara [[St. Louis]]">Compton Heights nke St. Louis, Missouri.<ref>{{Cite web|author=Kukuljan|first=Steph|date=May 8, 2025|title=Pope Leo XIV in St. Louis: 'Bob' Prevost started his papal journey here|url=https://www.stltoday.com/news/local/metro/article_89d4062b-75e0-495e-8b30-a91e8a0ac920.html|accessdate=May 8, 2025|work=STLtoday.com|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|date=May 8, 2025|title=Pope Leo XIV Lived In St. Louis While Preparing For The Priesthood|url=https://www.stlmag.com/news/pope-leo-xiv-lived-in-st-louis/|accessdate=May 8, 2025|work=St. Louis Magazine|language=en-US}}</ref> O kwere nkwa mbụ ya na Septemba n'afọ 1978 ma kwe Nkwa siri ike n'ọnwa Ọgọstụ n'afọ 1981. <ref name="Catholic-Hierarchy">{{Cite web|title=Pope Leo XIV (Robert Francis Prevost)|url=https://www.catholic-hierarchy.org/bishop/bprevost.html|accessdate=May 8, 2025|work=Catholic-Hierarchy|archivedate=January 25, 2025|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250125025948/https://www.catholic-hierarchy.org/bishop/bprevost.html}}</ref> A họpụtara ya ka ọ bụrụ ụkọchukwu site n'aka Achịbishọp Jean Jadot maka ndị Augustinian na Rom na June 19, n'afọ 1982.<ref name="Catholic-Hierarchy" />
=== Ọrụ ozi ala ọzọ na Peru ===
Prevost sonyeere ozi Augustine na Peru na 1985, na-eje ozi dị ka chancellor nke Territorial Prelature nke Chulucanas (1985-1986). <ref name="agustin">{{Cite web|date=November 3, 2014|title=Robert F. Prevost nombrado Administrador Apostólico en Chiclayo|url=http://augustinians.net/index.php?mact=News,cntnt01,detail,0&cntnt01articleid=483&cntnt01returnid=49|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304191403/http://augustinians.net/index.php?mact=News,cntnt01,detail,0&cntnt01articleid=483&cntnt01returnid=49|archivedate=March 4, 2016|accessdate=June 1, 2021|work=Orden de San Agustín|language=es}}</ref> N'afọ 1987, mgbe ọ na-agbachitere thesis doctoral ya, ọ bụ onye nduzi ọrụ na onye nduzi ozi nke Augustinia Province nke Our Mother nke Good Counsel na Olympia Fields, Illinois, tupu ọ laghachi Peru n'afọ 1988. <ref name="Vatican News 2025" /> N'ebe ahụ, ọ nọrọ afọ iri na-eduzi seminarị Augustinia na Trujillo, na-akụzi iwu Canon na seminarị diocesan, na-eje ozi dị ka onye isi ọmụmụ, na-arụ ọrụ dị ka onyé ọka ikpe n'ụlọ ikpe ụka mpaghara, ma na-arụkọ ọrụ na ozi parish na mpụga obodo ahụ. <ref name="Vatican News 2025" /><ref>{{Cite book|author=Kelly|first=John J.|url=https://archive.org/details/adventureinfaith0000kell/mode/1up|title=Adventure in Faith: The Story of the Chulucanas Prelature|date=1989|publisher=Augustinian Historical Institute, Villanova University|isbn=978-0-941491-42-6|accessdate=May 9, 2025}}</ref> O gosipụtara ihe ịga nke ọma na mbọ ndị Augustinia na-agba iji nweta ndị Peruvia maka ọkwa ndị ụkọchukwu na ọkwa ndị ndu n'usoro ahụ.<ref>{{Cite news|accessdate=May 9, 2025|first=Michael Sean|author=Winters|work=National Catholic Reporter|url=https://www.ncronline.org/opinion/prevost-new-pope-american-cardinal-committed-reforms-pope-francis-began|title=Prevost is new pope, an American cardinal committed to the reforms Pope Francis began|date=May 8, 2025}}</ref>
=== Obodo dị n'oge gara aga ===
N'afọ 1998, a họpụtara Prevost kà ọ bụrụ onyé isi Order nke St. Augustine's Province of Our Mother of Good Counsel nke dị na Chicago, na-arụ ọrụ ahụ na Machị 8, ncafo 1999. <ref name="agustin" /> N'afọ 2000, o nyere onye ụkọchukwu Augustinian James Ray, onye a kwụsịtụrụ n'ozi ọha na eze kemgbe afọ 1991 n'ihi ebubo a pụrụ ịtụkwasị obi nke mmetọ mmekọahụ nke ụmụaka, ohere ibi na St. John Stone Friary na Chicago n'okpuru nlekọta, mgbe ụlọ ọrụ nyocha nke archdiocesan jụrụ Ebe Obibi mbụ màkà ịdị nso ya na ụlọ akwụkwọ parish na St. Thomas tnke Apostle Church.<ref name="Pillar-School">{{Cite web|title=Vatican congregation member allowed priest accused of child abuse to live near Catholic school|url=https://www.pillarcatholic.com/p/vatican-congregation-member-allowed|accessdate=May 9, 2025|work=The Pillar Catholic|archivedate=July 28, 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230728140608/https://www.pillarcatholic.com/p/vatican-congregation-member-allowed}}</ref> A kwagara Ray n'afo 2002 mgbe ndị bishọp US tinyere iwu siri ike.<ref name="Pillar-School" /><ref name="herguth">{{Cite news|author=Herguth|first=Robert|date=February 26, 2021|title=Church officials disapproved moving another priest accused of abuse to Hyde Park friary, records show|url=https://chicago.suntimes.com/2021/2/26/22302129/catholics-priest-child-sex-abuse-st-john-friary-james-ray-richard-mcgrath-hyde-park-augustinians|accessdate=January 30, 2023|work=[[Chicago Sun-Times]]}}</ref>
== Onye isi nke ndi otu Augustine di aso (2001-2013) ==
A họpụtàrà ya ka ọ bụrụ Prior General nke Order of Saint Augustine na 2001, Prevost jere ozi afọ isii abụọ ruo 2013. <ref>{{Cite news|date=September 11, 2007|title=Augustinians re-elect current Prior General at Chapter meeting|url=https://www.catholicnewsagency.com/news/10353/augustinians-re-elect-current-prior-general-at-chapter-meeting|accessdate=May 8, 2025}}</ref> N'oge ọ nọ n'ọkwa, e mere mkpesa banyere mmetọ megide ụmụaka megide Richard McGrath, onye bụbu onye isi oche nke Providence Catholic High School, ụlọ ọrụ Augustinian, onye e wepụrụ na 2017 mgbe nyocha ụmụaka na-akpali agụụ mmekọahụ gasịrị.<ref>{{Cite web|author=Fabbre|first=Alicia|date=April 8, 2019|title=Where is Father McGrath? Priest who was accused of child sex abuse is still AWOL from order but criminal investigations end|url=https://www.chicagotribune.com/2019/04/08/where-is-father-mcgrath-priest-who-was-accused-of-child-sex-abuse-is-still-awol-from-order-but-criminal-investigations-end/|accessdate=May 8, 2025|work=Chicago Tribune}}</ref><ref name="Will County Gazette 2025">{{Cite web|date=May 2, 2025|title='If he saw and stayed silent—he's not a good priest;' Activist says inaction over Providence H.S. sex abuse disqualifies Pope hopeful Prevost|url=https://willcountygazette.com/stories/671124585-if-he-saw-and-stayed-silent-he-s-not-a|accessdate=May 8, 2025|work=Will County Gazette|archivedate=May 16, 2025|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250516011439/https://willcountygazette.com/stories/671124585-if-he-saw-and-stayed-silent-he-s-not-a}}</ref> E nwetara nkwekọrịta nde $ 2 na 2018 n'etiti Diocese nke Joliet na onye bụbu nwa akwụkwọ nke McGrath boro ebubo ndina n'ike n'afọ ndị 1990. <ref>{{Cite web|author=Herguth|first=Robert|date=November 25, 2023|title=Catholic order, New Lenox school pay $2 million over accusation ex-principal raped a student|url=https://chicago.suntimes.com/2023/11/24/23970149/augustinian-catholic-order-clergy-sex-abuse-richard-mcgrath-providence-high-school-saint-rita|accessdate=May 8, 2025|work=[[Chicago Sun-Times]]}}</ref><ref>{{Cite web|author=Herguth|first=Robert|date=May 1, 2025|title=Accuser who settled $2 million child sex abuse lawsuit against the Catholic church dies at 43|url=https://chicago.suntimes.com/the-watchdogs/2025/05/01/robert-krankvich-providence-catholic-high-school-new-lenox-richard-mcgrath-sex-abuse-augustinian|accessdate=May 8, 2025|work=[[Chicago Sun-Times]]}}</ref><ref name="The Jerusalem Post 2025">{{Cite web|date=May 8, 2025|title=New pope Leo XIV faces scrutiny over past handling of clergy‑abuse cases|url=https://www.jpost.com/international/article-853274|accessdate=May 8, 2025|work=The Jerusalem Post}}</ref> Site na 2013 ruo 2014, Prevost jèrè ozi dị ka onye nduzi nke ọzụzụ na Convent nke St. Augustine na Chicago na dị ka onye kansụl mbụ onye nnọchi anya mpaghara nke Province of Our Mother of Good Counsel.<ref name="Vatican News 2025" />
== Bishọp nke Chiclayo (2014-2023) ==
[[Faịlụ:Santa_María_Catedral_-_Chiclayo.jpg|thumb|[[Chiclayo]]" id="mwAZQ" rel="mw:WikiLink" title="St. Mary's Cathedral, Chiclayo">Katidral St. Mary dị na Chiclayo, Peru, ebe Prevost jere ozi dị ka bishọp site na 2015 ruo 2023]]
Na Nọvemba 3, 2014, Popu Francis họpụtara Prevost dị ka onye nchịkwa nke Diocese nke Chiclayo na Bishọp nke Sufar. A raara ya nye na Disemba 12, 2014, na St. Mary's Cathedral na Chiclayo, site n'aka Achịbishọp James Green, onye nnọchi anya ndịozi na Peru.<ref>{{Cite news|date=May 17, 2015|title=Una autoridad debe apartarse de la corrupción, el egoísmo y de enriquecerse a sí mismo|url=https://larepublica.pe/politica/189262-una-autoridad-debe-apartarse-de-la-corrupcion-el-egoismo-y-de-enriquecerse-a-si-mismo/|accessdate=November 21, 2020|work=[[La República]]|language=es}}</ref> Na Septemba 26, 2015, a họpụtara ya dịka bishọp nke Chiclayo.<ref>{{Cite web|date=May 8, 2025|title=Pope Leo XIV: Robert Prevost, from Peru missionary to first American pontiff|url=https://www.france24.com/en/europe/20250508-pope-leo-xiv-profile-robert-prevost-from-peru-missionary-to-first-american-pontiff|accessdate=May 8, 2025|publisher=France 24|archivedate=May 8, 2025|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250508180200/https://www.france24.com/en/europe/20250508-pope-leo-xiv-profile-robert-prevost-from-peru-missionary-to-first-american-pontiff}}</ref> .<ref name="GlobalRoute" />
Na ọnwa Julaị 13, nke afọ 2019, a họpụtara Prevost ka ọ bụrụ onye otu Congregation maja ndị Clergy, na Eprel 15, 2020, ọ ghọrọ onye nchịkwa nke Callao. N'ime Nzukọ Episcopal nke Peru, ọ rụrụ ọrụ na kansụl na-adịgide adịgide (2018-2020) ma họpụta ya dịka onye isi oche nke Commission for Education and Culture n'afọ 2019, na-enyekwa aka na Caritas Peru. <ref>{{Cite web|date=May 8, 2025|title=In-depth: A look at the man who has become Leo XIV|url=https://aleteia.org/2025/05/08/in-depth-a-look-at-the-man-who-has-become-leo-xiv|accessdate=May 9, 2025|work=Aleteia}}</ref><ref>{{Cite web|author=Wells|first=Ione|date=May 9, 2025|title=Peru celebrates Pope Leo XIV as one of their own|url=https://www.bbc.com/news/articles/cewdl4e57v7o|accessdate=May 9, 2025|work=BBC News}}</ref> Prevost nwere ndị na-ege ntị na Popu Francis na Machị 1, n'afo 2021, na-akpali ịkọ nkọ banyere ọrụ ọhụrụ na Chicago ma ọ bụ Rome. <ref>{{Cite news|date=March 6, 2021|title=Curial speculation follows papal meetings with bishops|url=https://www.catholicnewsagency.com/news/246724/curial-speculation-follows-papal-meetings-with-bishops|accessdate=May 31, 2021}}</ref>
[[Faịlụ:Bishop_of_Chiclayo_Robert_Prevost_on_extreme_poverty_in_the_region_(2018).webm|thumb|Prevost dị ka Bishọp nke Chiclayo na 2018, na-ekwu maka oke ịda ogbenye na mpaghara ahụ (n'asụsụ Spanish) ]]
Site na mgbasa ozi mmekọrịta ya, Prevost katọrọ ụfọdụ ọnọdụ nke ndọrọ ndọrọ ọchịchị aka ekpe na Peru, na-emegide òtù ndọrọ ndọrọ ọchịchị na-achọ ime ka afọ ime, euthanasia, ma ọ bụ ntọhapụ nke ndị nwere njikọ na Shining Path (ọ kwadoro mkpọsa 2018 nke ndị bishọp Peruvian megide ịgbaghara ndị bụbu ndị na-eyi ọha egwu), ka ọ na-akwado ihe gbasara gburugburu ebe obibi. O gosikwara ịdị n'otu na ndị Venezuelan na-akwaga na Peru, na-ewere ha dị ka ndị na-enweghị isi nke ''Chavismo'' . <ref>{{Cite web|date=May 8, 2025|title=Antes de papa, tuitero: los últimos mensajes de Roberto Prevost en X, con fuertes críticas a Trump|url=https://www.cronista.com/internacionales/antes-de-papa-tuitero-los-ultimos-mensajes-de-roberto-prevost-en-x-con-fuertes-criticas-a-trump/|accessdate=May 9, 2025|work=El Cronista|language=es}}</ref><ref>{{Cite web|date=May 9, 2025|title=El mensaje que envió Robert Prevost a Venezuela|url=https://www.elnacional.com/venezuela/el-mensaje-que-envio-robert-prevost-a-venezuela-antes-de-ser-papa/|accessdate=May 9, 2025|work=El Nacional|language=es}}</ref> N'oge ngagharị iwe ndị Peruvian na 2022-2023 iji kwado onye bụbu onye isi ala Pedro Castillo, Prevost kwuru, sị: "Ọnwụ n'oge ngaezide ahụ na-akpata m nnukwu mwute na ihe mgbu ... M rịọrọ ka m nọrọ na Peru; Ọbụna m rịọrọ Nna Nsọ ahụ. "<ref>{{Cite web|date=May 8, 2025|title=La vida peruana de León XIV en cinco escenas|url=https://rpp.pe/mundo/actualidad/la-vida-peruana-de-leon-xiv-en-cinco-escenas-noticia-1633445?ref=rpp|accessdate=May 9, 2025|work=RPP|language=es}}</ref>
== Ọrụ na otu Vatican nke na-afụ maka ndị bishọp na nkwalite ịbụ kadinal (2023-2025) ==
N'onwa Jenụwarị 30 n'afọ 2023, onye isi uka, Popu Francis, họpụtara Prevost dika prefect nke Dicastery na-afụ maka ndi bishop. Site na aka ahu, oburula Archbishop emeritus nke diocese nke Chiclayo. <ref>{{Cite news|date=January 30, 2023|title=Pope Francis names Chicago native head of Vatican bishops' department|url=https://www.pillarcatholic.com/p/pope-francis-names-bishop-robert-prevost-to-head-of-vatican-bishops-department|access-date=May 8, 2025|work=[[The Pillar]]}}</ref> N'onwa Septemba 30, e mere ya kadinal nke ana-akpọ "kadinal-dikọn" ma nye ya utu aha Santa Monica degli Agostiniani. Ọrụrụ ọrụ dị mkpa n'ịtụle na ịtụ aro ndị na-achọ ịbụ bishop n'ụwa niile.<ref>{{Cite web|date=April 30, 2025|title=U.S. cardinal's résumé, demeanor land him on 'papabile' lists|url=https://angelusnews.com/news/vatican/cardinals-prevost/|access-date=May 8, 2025|work=Angelus}}</ref> N'oge ahụ, ọtụrụ aro ka ewepụ Joseph Strickland n'ọchịchị ya dịka bishọp nke Diocese nke Tyler dị na Texas n'onwa Nọvemba nke afọ 2023.<ref>{{Cite web|title=Who will be the next pope? We profile the conclave – from Arborelius to Zuppi|url=https://www.thetablet.co.uk/features/next-pope-papabile/|access-date=May 9, 2025|work=The Tablet|language=en|archivedate=May 2, 2025|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250502192530/https://www.thetablet.co.uk/features/next-pope-papabile/}}</ref><ref>{{Cite web|title=Pope Francis meets to discuss Strickland resignation|url=https://www.pillarcatholic.com/p/pope-francis-meets-to-discuss-strickland|access-date=May 9, 2025|work=The Pillar|language=en}}</ref> Na Febụwarị 6, 2025, Popu Francis buliri ya elu ka ọ bụrụ kadinal-Bishọp, were bụrụ onye ndu Suburbicarian Diocese nke Albano.<ref>{{Cite web|date=February 6, 2025|title=College of Cardinals: Pope extends terms of dean and vice-dean|url=https://www.vaticannews.va/en/pope/news/2025-02/college-of-cardinals-pope-extends-terms-of-dean-and-vice-dean.html|access-date=February 26, 2025|work=[[Vatican News]]|publisher=[[Dicastery for Communication]]}}</ref> Prevost rụrụ ọrụ nnukwu na mba [[Latin Amerika]] makwa sonye na {{ill|Caribbean Episcopal Council|en}}, ebe omere emume nke ahụ na ọbara Jesu na Aguadilla, [[Puerto Rico]] na ọnwa Mee nke afọ 2023.<ref>{{Cite web|author=Ortiz Figueroa|first=Ariana|date=May 8, 2025|title=El papa León XIV estuvo en Puerto Rico en el 2023|url=https://www.telemundo31.com/especiales/religion-y-espiritualidad/el-papa-leon-xiv-estuvo-en-puerto-rico-en-el-2023/2347225/|access-date=May 9, 2025|work=Telemundo|language=es}}</ref>
== Onye isi ụka Katoliki (2025-rue ugbua) ==
[[Faịlụ:Pope_Leo_XIV_Waving.jpg|thumb|Popu Leo nke iri na anọ na-eju ndị mmadụ gbakọtara na ora nke Pita dị aso na ngosipụta ihu ọha mbụ ya dị ka popu]]
[[Faịlụ:Coat of arms of Leone XIV.svg|thumb]]
Tupu nzukọ ndị popu nke afọ 2025, a na-ewere Prevost dị ka ịnyịnya gbara ọchịchịrị ma e jiri ya tụnyere ''papabili'' a ma ama karị, <ref name="Maddox & Gooch 2025">{{Cite web|author=Maddox|first=David|date=May 7, 2025|title=Who could be the new Pope? The cardinals in the running ahead of the Conclave|url=https://www.independent.co.uk/news/world/europe/papal-conclave-cardinals-new-pope-candidates-b2746175.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250507194344/https://www.independent.co.uk/news/world/europe/papal-conclave-cardinals-new-pope-candidates-b2746175.html|archivedate=May 7, 2025|access-date=May 9, 2025|work=The Independent}}</ref> <ref>{{Cite web|date=May 8, 2025|title=Nel conclave il peso degli americani, Dolan 'pope maker' – Dall'addio a Francesco al nuovo Papa|url=https://www.ansa.it/sito/notizie/speciali/dalladdio-a-francesco-al-nuovo-papa/2025/05/08/nel-conclave-il-peso-degli-americani-dolan-pope-maker_df58b4dc-fca1-4900-a4bc-f8c9653ed022.html|accessdate=May 9, 2025|work=Agenzia ANSA|language=it}}</ref> ọ bụ ezie na a chọpụtara na ọ bụ onye ya na Popu Francis jikọrọ aka na onye nwere ike imebi.<ref>{{Cite web|author=Bedigan|first=Mike|date=May 8, 2025|title=Meet Leo XIV: The first American pope no one expected|url=https://www.independent.co.uk/bulletin/news/new-pope-leo-xiv-cardinal-robert-prevost-b2747492.html|accessdate=May 9, 2025|work=The Independent}}</ref> A na-eche na ọ bụ nwa amaala America bụ ihe na-eme ka ọ bụrụ onye na-azọ ọkwa onyeisiala.<ref name="Maddox & Gooch 2025" /> Ndị na-akwado ya kwuru na ọ na-anọchite anya "etiti ụzọ dị ùgwù". <ref name="Rich 2025">{{Cite news|author=Rich|first=Motoko|date=May 2, 2025|title=There's Never Been a Pope From the U.S. Could This Cardinal Change That?|url=https://www.nytimes.com/2025/05/02/world/americas/pope-candidate-cardinal-robert-francis-prevost.html|accessdate=May 6, 2025|work=[[The New York Times]]}}</ref> Popu Francis họpụtara ya dị ka onye isi nke Dicastery for Bishops na onye isi oche nke Pontifical Commission for Latin America na 2023, n'otu afọ ahụ ka e mere ya kadinal. Ọrụ ndị a mere ka ọ bụrụ onye a ma ama dị ka onye na-achọ ịbụ popu <ref name="NCR 2025">{{Cite web|author=White|first=Christopher|date=April 30, 2025|title=The first American pope? This cardinal has the best chance of making history in this conclave|url=https://www.ncronline.org/vatican/vatican-news/papal-front-runner-interest-polyglot-us-cardinal-prevost-rises-italian|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250509061128/https://www.ncronline.org/vatican/vatican-news/papal-front-runner-interest-polyglot-us-cardinal-prevost-rises-italian|archivedate=May 9, 2025|accessdate=May 8, 2025|work=[[National Catholic Reporter]]}}</ref><ref>{{Cite web|date=May 2, 2025|title=Who will be pope? Meet some possible contenders|url=https://www.pbs.org/newshour/world/who-will-be-pope-meet-some-possible-contenders|accessdate=May 3, 2025|work=[[PBS News Hour]]|archivedate=May 3, 2025|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250503001025/https://www.pbs.org/newshour/world/who-will-be-pope-meet-some-possible-contenders}}</ref>
== Echiche ==
=== Iwu Chọọchị ===
Na Mee 2023, Prevost kwụrụ na ndị ị̀sị̀ bishọp kwesịrị ibute okwukwe ụzọ karịa nchịkwa. Ihe mbụ a na-ebute ụzọ bụ "ịkpọsa ịma mma nke okwukwe, ịma mma na ọṅụ nke ịmara Jizọs".<ref name="Tornielli 2023">{{Cite web|url=https://www.osservatoreromano.va/en/news/2023-05/ing-019/the-bishop-is-a-pastor-not-a-manager.html|title=The bishop is a pastor not a manager|date=May 12, 2023|author=Tornielli|first=Andrea|work=[[L'Osservatore Romano]]|accessdate=May 8, 2025}}</ref> Ozị́ mbụ ya dị ka popu mesiri ike ekele udo nke Jizọs bilitere "onye nyere ndụ ya maka ìgwè atụrụ Chineke", na-enye "udo na-enweghị ihe agha na nke na-enweghị ngwá agha". O kwuru na ọ chọrọ ịga n'ihu na ngọzi nke Pope Francis: "Chineke na-elekọta gị, Chineke hụrụ gị niile n'anya, ihe ọjọọ agaghị emeri! Anyị niile nọ n'aka Chineke. "<ref>{{Cite web|date=May 8, 2025|title=Leone XIV è il nuovo Papa: pace per il mondo, disarmata e umile|url=https://www.vaticannews.va/it/papa/news/2025-05/nuovo-papa.html|accessdate=May 9, 2025|work=Vatican News|language=it|archivedate=May 9, 2025|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250509061039/https://www.vaticannews.va/it/papa/news/2025-05/nuovo-papa.html}}</ref>
==== Ọrịa na-emetụta ====
Prevost bụ onye nkwado siri ike nkè synodality, otú n'ime ihe nketa nke Pope Francis. Ọ na-ahụ na ntinye aka na ibu ọrụ nkè ndị niile kwere ekwe nwèrè ike idozi esemokwu na Chọọchị.<ref name="White 2025">{{Cite news|author=White|first=Christopher|title=The first American pope? This cardinal has the best chance of making history in this conclave|url=https://www.ncronline.org/vatican/vatican-news/papal-front-runner-interest-polyglot-us-cardinal-prevost-rises-italian|accessdate=May 9, 2025|work=National Catholic Reporter|date=April 30, 2025|language=en}}</ref> O nwere okwukwe na "Mmụọ Nsọ na-akpali anyị imezigharị". O kwuru na a na-akpọ ndị niile kwere ekwe ka ha nwee nnukwu ibu ọrụ nke ibi ndụ nke m na-akpọ àgwà ọhụrụ", nkè bụ "ịge ntị nke mbụ na Mmụọ Nsọ, ihe Ọ na-arịọ maka ndị Chọọchị".<ref name="Tornielli 2023" />
==== Ụmụ nwanyị ====
Prevost na-emegide nhọpụta ụmụ nwaanyị na diakonate, na-ekwu na ọ "adịghị edozi nsogbu" ma nwee ike ịmepụta nsogbụ ọhụrụ.<ref>{{Cite news|author=Mares|first=Courtney|date=October 26, 2023|title=Cardinal at Synod on Synodality: 'Clericalizing Women' Will Not Solve Problems|url=https://www.ncregister.com/cna/cardinal-at-synod-on-synodality-clericalizing-women-will-not-solve-problems|accessdate=May 8, 2025|work=New Catholic Register}}</ref> N'ikwu okwu banyere nhọpụta Popu Francis họpụtara ụmụ nwanyị atọ n'afọ 2023 dị ka ndị òtù Dicastery màkà Bishops, nkè ọ na-eduzi, o kwuru na échìchè ha na ndị otu ndị ọzọ na-agwakọta ma nwee ike iwebata echiche ọhụrụ bara uru.<ref>{{Cite web|author=Tornielli|first=Andrea|date=May 4, 2023|title=Archbishop Prevost: 'The bishop is a pastor, not a manager'|url=https://www.vaticannews.va/en/vatican-city/news/2023-05/archbishop-prevost-the-bishop-is-a-pastor-not-a-manager.html|accessdate=May 8, 2025|work=[[Vatican News]]}}</ref>
=== Okwu mmekọrịta mmadụ na ibe ya na ndọrọ ndọrọ ọchịchị ===
A na-ahụ Prevost dị ka onye na-eme ihe n'ụzọ dị nro mà ọ bụ onye nọ n'etiti.<ref>{{Cite news|author=Livingstone|first=Helen|date=May 9, 2025|title=New pope's brother says he is 'middle of the road' – as it happened|url=https://www.theguardian.com/world/live/2025/may/08/new-pope-conclave-vatican-white-black-smoke-papacy-catholic-cardinals?filterKeyEvents=false|accessdate=May 9, 2025|work=The Guardian}}</ref> N'ọnwa Eprel afọ 2025, akwụkwọ akụkọ Itali bụ {{Lang|it|la Repubblica}} kwùrù na Prevost bụ onye "na-achị ụwa" mà "ndị na-agbaso omenala na ndị na-aga n'ihu na-enwe mmasị" n'ime Chọọchị ahụ.<ref name="week">{{Cite news|author=Aitken|first=Peter|date=May 8, 2025|title=What New Pope Leo XIV Has Said About LGBTQ+ Issues|url=https://www.newsweek.com/what-pope-leo-said-lgbtq-issues-2069889|accessdate=May 9, 2025|work=[[News Week]]}}</ref> Prevost na-emegide euthanasia, ite ime, nà ntaramahụhụ ọnwụ.<ref>{{Cite news|date=May 8, 2025|title=Cardenal Prevost en Xn antes de ser papa: apoyo a inmigrantes y críticas recientes a Vance|url=https://www.infobae.com/america/agencias/2025/05/08/cardenal-prevost-en-xn-antes-de-ser-papa-apoyo-a-inmigrantes-y-criticas-recientes-a-vance/|accessdate=May 9, 2025|language=es}}</ref> Ọ kwadoro Ndị Venezuelan gbàrà ọsọ ndụ na Peru n'oge ọ nọ na Chiclayo.<ref name="McElwee 2025">{{Cite news|author=McElwee|first=Joshua|date=May 8, 2025|title=Prevost, first U.S. pope, supported Francis and shunned spotlight|url=https://www.reuters.com/world/prevost-first-us-pope-supported-francis-shunned-spotlight-2025-05-08/|accessdate=May 8, 2025|work=[[Reuters]]}}</ref><ref>{{Cite news|title=Robert Prevost, cardenal de EE.UU. con nacionalidad peruana, es el nuevo Papa de la Iglesia católica con el nombre León XIV|url=https://www.bbc.com/mundo/articles/cpqejezdgl7o|accessdate=May 8, 2025|work=BBC Mundo|date=May 8, 2025}}</ref>
A maara Prevost dị kà onye dị nso na Blase Cupich, <ref>{{Cite web|author=Grimaldi|first=James V.|date=May 8, 2025|title=The pope from Chicago backed Pope Francis' major church reforms|url=https://www.ncronline.org/vatican/habemus-papam-chicago-born-cardinal-robert-prevost-takes-name-leo-xiv|accessdate=May 9, 2025|work=National Catholic Reporter}}</ref> Achịbishọp nkè Chicago onye a na-ewere dị kà kadinal Amerika kachasị ewepụ n'ọkwa ndọrọ ndọrọ ọchịchị Trump. <ref>{{Cite news|date=May 9, 2025|title=Matematico, teologo ma pure missionario e prete di strada|url=https://www.pressreader.com/switzerland/corriere-del-ticino-909k/20250509/281530821909616|accessdate=May 9, 2025|work=[[Corriere del Ticino]]|language=it}}</ref>
==== LGBTQ ====
N'ọnwa Eprel 2016, Prevost megidere itinye "Echiche nwoke na nwanyị" na usoro agụmakwụkwọ ụlọ akwụkwọ praịmarị nke Peruvian, na-ekwu na ọ na-akwalite "ndị nwoke na nwanyị na-adịghị adị". <ref name="Rich 2025" /> <ref>{{Cite news|author=Fernandez|first=Fernando|date=April 12, 2016|title=Chiclayo: Obispo Prévost en contra de ideología de género|url=https://diariocorreo.pe/edicion/lambayeque/chiclayo-obispo-prevost-en-contra-de-ideologia-de-genero-715608/|accessdate=May 9, 2025|work=Diario Correo|language=es}}</ref> N'afọ 2012, ọ katọrọ ọmịiko ọdịbendị a ma ama màkà "Ụdị ndụ nwoke idina nwoke" na ezinụlọ ndị nwoke idina nwaanyị.<ref name="Rich2025">{{Cite news|author=Rich|first=Motoko|date=May 2, 2025|title=There's Never Been a Pope From the U.S. Could This Cardinal Change That?|url=https://www.nytimes.com/2025/05/02/world/americas/pope-candidate-cardinal-robert-francis-prevost.html|accessdate=May 8, 2025|work=[[The New York Times]]}}</ref> Prevost kwupụtara nchegbu banyere "ọmịiko màkà nkwenkwe nà omume ndị na-emegide ozioma" ma ọ kwadoghị ma ọ bụ jụ arịrịọ Fiducia, nkwupụta ozizi gbasara ngọzi màkà ndị mmadụ na mmekọrịta nwoke na nwanyị. O kwuru na nzukọ ndị bishọp nke mba kwesịrị "ịkọwa mà tinye ntụziaka ndị dị otú ahụ n'ọrụ n'ọnọdụ mpaghara hà, n'ihi ọdịiche ọdịbendị".<ref>{{Cite news|author=Morwood|first=Maddy|date=May 8, 2025|title=Live: American Robert Francis Prevost elected pope and will be known as Pope Leo XIV|url=https://www.abc.net.au/news/2025-05-09/papal-conclave-live-updates-catholic-church-elects-next-pope/105238028|accessdate=May 9, 2025|work=ABC News}}</ref>
==== Mgbanwe ihu igwe ====
Prevost akwadowo màkà ime ìhè siri ike nkè Chọọchị megide Mgbanwe ihu igwe, ekwuru na nzukọ ọmụmụ ihe nkè ọnwa Nọvemba 2024 na "nchịkwa n'elu okike" ekwesịghị ịbụ "mmegbu".
=== Nkwurịta okwu na mgbasa ozi mmekọrịta ===
N'ajụjụ ọnụ May 2023, Prevost kwusiri ike mkpa ọ dị ịkpachara ányá na ibu ọrụ n'iji mgbasa ozi mmekọrịta iji gbochie "ịkwalite nkewa na esemokwu" na ímé "mmebi na oriri nke Chọọchị". <ref name="Tornielli 2023" /> Dị ka Christopher White, onyé nnọchi ányá Vatican nkè National Catholic Reporter, si kwuo, echiche a kwekọrọ n'àgwà ya ikwu okwu "n'iji nlezianya na nnukwu mkparịta ụka" na "nnukwu mkpebi siri ike na nghọta".<ref name="White 2025" />
== Ndụ onwe onye ==
Nne Prevost, Mildred, nwụrụ na June 18, 1990, nna ya, Louis, sochiri na November 8, 1997.<ref name="Chicago Tribune 1990" /> Prevost gakwuuru ụmụnne ya banyere áhà popu ya n'uhuruchi tupu nzukọ ahụ.<ref name="Griffin 2025" /> Na mgbakwunye na Bekee ya, ọ na-asụkwa Spanish, Italian, French, na Portuguese nke ọma, ma nwee íke ịgụ Latin na German.<ref name="NCR 2025"/>
Prevost bụ onye na-egwu tenis. <ref>{{Cite news|author=Kent|first=Lauren|date=May 8, 2025|title=10 things to know about Robert Prevost, who is now Pope Leo XIV|url=https://www.cnn.com/2025/05/08/world/pope-leo-xiv-robert-prevost-wwk-intl-latam|accessdate=May 9, 2025|publisher=[[CNN]]}}</ref> Ọ bụ onye na-akwado Chicago White Sox nkè Major League Baseball, na-aga egwuregwu ụlọ White Sox n'oge 2005 World Series, na otù egwuregwu basketball kọleji ụmụ nwoke Villanova Wildcats. <ref>{{Cite news|author=Washburn|first=Kaitlin|date=May 8, 2025|title=Chicago high school cheers White Sox fan Pope Leo XIV — 'He's one of us'|url=https://chicago.suntimes.com/religion/2025/05/08/pope-leo-xiv-robert-prevost-st-rita-high-school-chicago|accessdate=May 8, 2025|work=[[Chicago Sun-Times]]}}</ref><ref>{{Cite news|author=Lutz|first=BJ|date=May 8, 2025|title=Brother answers burning question: Is Pope Leo XIV a Chicago White Sox or Cubs fan?|url=https://wgntv.com/news/pope-leo/robert-prevost-pope-leo-xiv-chicago-cubs-sox/|accessdate=May 9, 2025|publisher=[[WGN-TV]]|archive-date=May 9, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250509061035/https://wgntv.com/news/pope-leo/robert-prevost-pope-leo-xiv-chicago-cubs-sox/|url-status=dead}}</ref> Mgbe ọ bi na Peru, ọ ghọrọ onyé na-akwado Alianza Lima, otu n'ime ndị otu [[Footbọl|bọọlụ]] a ma ama na Peru.<ref>{{Cite web|author=Pineda|first=Luis|date=May 8, 2025|title=Alianza Lima, Universitario o Juan Aurich: Periodista que conoció al Papa Robert Prevost revela hincha de qué equipo es|url=https://larepublica.pe/deportes/2025/05/08/alianza-lima-universitario-o-juan-aurich-periodista-que-conocio-al-papa-robert-prevost-revela-hincha-de-que-equipo-es-683656|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250509104253/https://larepublica.pe/deportes/2025/05/08/alianza-lima-universitario-o-juan-aurich-periodista-que-conocio-al-papa-robert-prevost-revela-hincha-de-que-equipo-es-683656|archivedate=May 9, 2025|accessdate=May 8, 2025|work=La República|language=es}}</ref>
== Edensibia ==
{{Reflist}}
{{Authority control}}{{DEFAULTSORT:Leo 14}}
[[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]]
[[Otú:Articles using infobox templates with no data rows]]
[[Otú:Pope]]
[[Otú:Pages with unreviewed translations]]
spqn3igw38diso06g4ekrh2gu6j0v07
Ælfric nke Abingdon
0
63703
728675
706715
2026-09-28T19:07:39Z
IgboRefBot
66663
728675
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
{{Infobox Christian leader|honorific_prefix=[[Saint]]|name=Ælfric|archbishop_of=[[Archbishop of Canterbury]]|image=|imagesize=|alt=|caption=|appointed=21 April 995|ended=16 November 1005|predecessor=[[Sigeric (bishop)|Sigeric]]|successor=[[Ælfheah of Canterbury|Ælfheah]]|consecration={{circa|992}}|other_post=[[Abbot of Abingdon]]<br />[[Bishop of Ramsbury (ancient)|Bishop of Ramsbury]]|death_date=16 November 1005|death_place=[[Canterbury]], [[Kent]], England|buried=[[Canterbury Cathedral]]|feast_day=16 November|venerated=[[Roman Catholic Church]]<ref name="Dict12">Walsh ''New Dictionary of Saints'' p. 12</ref> <br> [[Anglican Communion]]<br> [[Eastern Orthodox Church]]|canonized_date=[[Pre-congregation|Pre-Congregation]]<ref name=Dict12/>}}
Ælfric nke Abingdon (nwụrụ 16 Nọvemba 1005) bụ Achịbishọp nke Canterbury na narị afọ nke iri. Ọ na-ejidebu ụlọ ọrụ abbot nke St Albans Abbey na Bishop nke Ramsbury, yana ikekwe ịbụ abbot nke Abingdon Abbey. Mgbe a họpụtara ya na Canterbury, ọ nọgidere na-ejide bishọp nke Ramsbury tinyere archbishọp nke Canterbury ruo mgbe ọ nwụrụ na 1005. Ælfric nwere ike gbanwee nhazi nke isi katidral Canterbury site n'ịgbanwe ndị ụkọchukwu na-eje ozi na katidral site n'aka ndị ụkọchukwu ụwa gaa na ndị mọnk. N'uche ya, ọ hapụrụ ụgbọ mmiri nye Eze Æthelred nke Abụọ nke England nakwa ụgbọ mmiri ndị ọzọ nye ndị nnọchiteanya ndị ọzọ'''.'''
== Oge ọ malitere ==
Ælfric bụ nwa nwoke nke onye nwe Kent wee ghọọ onye mọnk nke Abingdon Abbey na Berkshire (nke bụ Oxfordshire ugbu a). O yikarịrị ka ọ bụ Abbot nke Abingdon tupu ọ bụrụ Abbot nke St Albans Abbey n'ihe dị ka 975, ọ bụ ezie na ụfọdụ ndị ọkọ akụkọ ihe mere eme ekwenyeghị na ọ nwere ọfịs nke Abbot na Abingdon. ọ bụ ezie na ụfọdụ ndị ọkọ akụkọ ihe mere eme ekwenyeghị na ọ nọ n’ọkwa Abbot na Abingdon. Ọ bụ ezie na Historia Ecclesie Abbendonensis, ma ọ bụ History of the Church of Abingdon, kpọrọ Ælfric dị ka abbot, ndepụta ndị a na-edekọghị aha ya dị ka nke a. Nkwenye na-apụtachaghị ìhè na ya ịbụ abbot na Abingdon bụ onyinye nke ala nye Ælfric n'onwe ya (kama ụlọ ọrụ o nwere) mgbe ọ bụ achịbishọp nke e buburu n'ụzọ na-ezighị ezi na Abingdon. Ala a ga-alaghachi na Abingdon mgbe Ælfric nwụsịrị.<ref name="DNB">Mason "Ælfric" ''Oxford Dictionary of National Biography''</ref>
== Bishọp na achịbishọp ==
Nwanne Ælfric, Leofric, nọchiri ya dị ka Abbot nke St Albans mgbe ọ ghọrọ bishọp. N'agbata afọ 991 na 993, Ælfric rịgooro n'ọkwa Bishọp nke Ramsbury, ma eleghị anya ọ nọgidere na-arụ ọrụ dị ka onye isi nke St Albans mgbe ọ bụ bishọp. N'afọ 995, e buliri ya n'ọkwa nke Canterbury. A sụgharịrị ya, ma ọ bụ kpọga ya na emume ụka kwesịrị ekwesị, na Canterbury na 21 Eprel 995 na witenagemot e mere na Amesbury. N'ebe a, ọ natara ikike nke "King Æthelred na ndị Witan niile" ka e bulie ya na Canterbury. Ælfric gara n'ihu na-ejide Ramsbury tinyere Canterbury ruo mgbe ọ nwụrụ. Akụkọ ahụ na a họpụtara nwanne ya nwoke maka Canterbury ma jụ ya, sitere na mgbagwoju anya n'akụkụ Matthew nke Paris na ndị ọkọ akụkọ ihe mere eme n'ozuzu ha na-ewere ihe omume ahụ dum dị ka ihe na-abụghị eziokwu.<ref name="DNB" />
Nhọpụta Ælfric na Canterbury kpataara ndị ụkọchukwu nke isi katidral ahụ ụjọ. Na mmeghachi omume, isiakwụkwọ ahụ zigara ndị òtù abụọ na Rom n'ihu Ælfric ma gbalịa ijide archbishọp maka nke ọ bụla n'ime ndị mọnk. Otú ọ dị, Pope Gregory V agaghị ahọpụta onye ga-abụ onye na-enweghị ikike eze, nke ọ bụla n'ime ndị mọnk enweghị. Kama nke ahụ, mgbe Ælfric rutere na Rom na 997, a họpụtara ya ma nata pallium, ihe nnọchianya nke ikike achịbishọp. Ọ hụkwara ụfọdụ ọrụ ebube n'ili nke Edward the Martyr na Shaftesbury Abbey, na-enyere aka iduga n'ịbụ onye nsọ.
A kọrọ akụkọ na Ælfric webatara ndị mọnk n'ime ụlọ ụka katidral nke Christ Church, Canterbury, na-anọchi ndị odeakwụkwọ ụwa-abụghị nke okpukpe weghaara ntọala ahụ na narị afọ nke itoolu. A na-ekwu na Ælfric mere nke a na iwu nke popu. Akụkọ a malitere n'oge na-adịghị anya mgbe Mmeri Norman gasịrị ma malite na ndị ọkọ akụkọ ihe mere eme nke Canterbury, eziokwu ya edoghị anya. O yikarịrị ka o mere emume agbamakwụkwọ nke Eze Æthelred the Unready na Emma nke Normandy na 1002. Otu omenala e mechara kwuo na o doro otu Bishọp nke Llandaff na ndị Bishọps abụọ nke St. David na Wales nsọ, nke, ọ bụrụ na ọ bụ eziokwu, ga-apụta ịgbasa ikike Canterbury n'ime mpaghara ọhụrụ.
Ma Ælfric ma ọ bụ onye bu ya ụzọ Sigeric degaara Wulfsige, Bishọp nke Sherborne akwụkwọ ozi gbasara ọrụ ndị bishọp iji hụ na ndị nkịtị emebighị ụlọ ụka. Akwụkwọ ozi ahụ gbakwara Wulfsige ume ka ọ gbaa ndị nkịtị ume ka ha gbasie mbọ ike maka ikpe ziri ezi na mmeso ha na ndị ọzọ, na-enyere ndị inyom di ha nwụrụ na ụmụ mgbei aka, ọ bụghị ịlụ ọgụ, yana ụkpụrụ omume ndị ọzọ. Ælfric nyekwara iwu ka e dee Life of Dunstan nke mbụ, a hagiography, ma ọ bụ ndụ onye nsọ, ''Ndụ Dunstan'', onye bu ya ụzọ dị ka Achịbishọp nke Canterbury. Ọ rụkwara ọrụ dị ka onye ọka ikpe nke eze, otu oge Eze Æthelred nyere ya iwu ka ọ kpebie ikpe n'etiti ndị isi, ma ọ bụ ndị isi obodo.
== Ọnwụ na ihe nketa ==
Ælfric nwụrụ na 16 Nọvemba 1005 ma lie ya na Abingdon Abbey, e mesịa sụgharịrị ya na Katidral Canterbury. Ọchịchọ ya dịgidere ma n'ime ya ọ hapụrụ ndị Wiltshire na Kent ụgbọ mmiri, na nke kachasị mma ya, nke nwere ihe maka mmadụ iri isii, na-aga Eze Æthelred. A raara akụkọ ihe mere eme nke Dunstan nye Ælfric na ngwụcha narị afọ nke iri. <ref name="DNB" /> Mgbe ọ nwụsịrị, a na-ewere ya dị ka onye nsọ na ụbọchị oriri nke 16 Nọvemba.
== Ihe edeturu ==
{{notelist}}
== Ihe ndị e dere n'akwụkwọ ==
{{Reflist|40em}}
== Edemsibia ==
{{Refbegin|60em}}
* {{Cite book|author=Barlow, Frank|authorlink=Frank Barlow (historian)|title=The English Church 1000–1066: A History of the Later Anglo-Saxon Church|url=https://archive.org/details/englishchurch1000000barl_t9t9|publisher=Longman|location=New York|year=1979|isbn=0-582-49049-9|edition=Second}}
* {{Cite journal|author=Darlington, R. R.|title=Ecclesiastical Reform in the Late Old English Period|journal=[[The English Historical Review]]|volume=51|issue=203|date=July 1936|pages=385–428|doi=10.1093/ehr/LI.CCIII.385}}
* {{Cite book|author=Fryde, E. B.|title=Handbook of British Chronology|url=https://archive.org/details/handbookofbritis0000unse_f1u2|edition=Third revised|publisher=Cambridge University Press|location=Cambridge, UK|year=1996|isbn=0-521-56350-X}}
* {{Cite book|author=Knowles, David|title=The Monastic Order in England: A History of its Development from the Times of St. Dunstan to the Fourth Lateran Council, 940–1216|url=https://archive.org/details/monasticorderine0000know_v4b3|authorlink=David Knowles (scholar)|publisher=Cambridge University Press|location=Cambridge, UK|year=1976|edition=Second reprint|isbn=0-521-05479-6}}
* {{Cite book|author=Knowles, David|title=The Heads of Religious Houses, England and Wales, 940–1216|url=https://archive.org/details/headsofreligious0000unse_o8c0|edition=Second|publisher=Cambridge University Press|location=Cambridge, UK|year=2001|isbn=0-521-80452-3}}
* {{cite encyclopedia|author=Mason, Emma|title=Ælfric (d. 1005)|encyclopedia=Oxford Dictionary of National Biography|publisher=Oxford University Press|year=2004|url=http://www.oxforddnb.com/view/article/185|doi=10.1093/ref:odnb/185|access-date=7 November 2007|url-access=subscription}}{{ODNBsub}}
* {{Cite book|author=O'Brien, Harriet|title=Queen Emma and the Vikings: A History of Power, Love and Greed in Eleventh-Century England|url=https://archive.org/details/isbn_9781596911192|publisher=Bloomsbury USA|location=New York|year=2005|isbn=1-58234-596-1}}
* {{cite encyclopedia|author=Ortenberg, Veronica|encyclopedia=The English Church and the Papacy in the Middle Ages|title=The Anglo-Saxon Church and the Papacy|editor=Lawrence, C. H.|pages=29–62|place=Stroud, UK|publisher=Sutton Publishing|isbn=0-7509-1947-7|orig-year=1965|year=1999|edition=Reprint}}
* {{Cite web|author=Patron Saints Online|url=http://saints.sqpn.com/saint-alfric-of-canterbury/|title=Saint Aelfric of Canterbury|accessdate=24 December 2011|publisher=Saints.SQPN.com}}
* {{Cite book|author=Stafford, Pauline|authorlink=Pauline Stafford|title=Unification and Conquest: A Political and Social History of England in the Tenth and Eleventh Centuries|url=https://archive.org/details/unificationconqu0000staf|publisher=Edward Arnold|location=London|year=1989|isbn=0-7131-6532-4}}
* {{Cite book|author=Stenton, F. M.|authorlink=Frank Stenton|title=Anglo-Saxon England|url=https://archive.org/details/anglosaxonenglan0003sten|year=1971|publisher=Oxford University Press|location=Oxford, UK|edition=Third|isbn=978-0-19-280139-5}}
* {{Cite book|author=Walsh, Michael J.|title=A New Dictionary of Saints: East and West|url=https://archive.org/details/newdictionaryofs0000wals|year=2007|publisher=Burns & Oats|location=London|isbn=978-0-86012-438-2}}
* {{Cite book|author=Williams, Ann|authorlink=Ann Williams (historian)|title=Aethelred the Unready: The Ill-Counselled King|url=https://archive.org/details/thelredunreadyil0000will|publisher=Hambledon & London|location=London|year=2003|isbn=1-85285-382-4}}
{{Refend}}
e01i49idqtx43b7vs3zikw3fuq13z2w
Bruce Kershner
0
65712
728566
727504
2026-09-28T15:08:57Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
728566
wikitext
text/x-wiki
[[Faịlụ:BruceKershner.jpg|áká_ịkẹngạ|thumb|Bruce Kershner na Buckhorn Island State ParkOgige Ntụrụndụ Buckhorn Island]]
'''Bruce S. Kershner (Eprel 17, 1950 - Febụwarị 16, 2007) bụ onye na-ahụ maka gburugburu ebe obibi, onye ode akwụkwọ, onye nkuzi bayoloji ụlọ akwụkwọ sekọndrị na ọkachamara n'ihe gbasara oke ọhịa.'''
Dị ka nwatakịrị ọ biri na Staten Island. Bruce Kershner nwetara nzere na Mahadum Binghamton na Mahadim Connecticut. N'oge na-adịbeghị anya, ya na nwunye ya Helene biri na Amherst. Ọ kụziri ihe ọmụmụ ihe ọmụmụ nke ụlọ akwụkwọ sekọndrị na John F. Kennedy High School na Cheektowaga, NY ruo n'afọ 2005 ebe o guzobere Environmental Club, na-ekpughe ọtụtụ n'ime ụmụ akwụkwọ ya na oké ọhịa ochie ọ na-eche banyere ya.
Ọ bụ onye ama ama ochie na-eto eto, [1] ma chọpụtaghachila ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ ọhịa 300 na-eto eto na Eastern North America na mbụ chere na ọ furu efu.[2] Ndị a gụnyere ọhịa osisi siri ike nke abụọ kachasị elu na Eastern North America, na mpụga ndịda Appalachians,oké ọhịa kachasị ochie na New York State, na nnukwu mkpokọta nke uto ochie (ụzọ Osimiri Niagara). Kershner ebipụtala akwụkwọ iri na abụọ gụnyere Sierra Club Guide to Ancient Forests of the Northeast and Secret Places: Scenic Treasures of Western New York and Southern Ontario .
Bruce Kershner emeriela ọtụtụ ihe nrite maka mmemme gburugburu ebe obibi ya. Ndị a gụnyere 'Environmentalist of the Year' na 1987 na 1988 sitere na Sierra Club (Niagara Group) na Adirondack Mountain Club, na 'Environmentalist of the Year in New York State' na 1996 site na ndị na-akwado gburugburu ebe obibi nke New York.[1] Bruce Kershner na-eje ozi dị ka onye isi oche nchekwa maka Buffalo Audubon Society .
Bruce Kershner duziri ọtụtụ ọmụmụ gburugburu ebe obibi. Ndị a gụnyere ọmụmụ nke Reinstein Woods Nature Preserve, Zoar Valley, Staten Island, Allegany State Park, na Niagara Gorge. Ọ na-arụ ọrụ na nyocha maka usoro iwu metụtara Kortright Hills Community Association na Guelph, Ontario.
Kershner nwụrụ na Febụwarị 2007, mgbe ọ lụchara ọgụ megide Ọrịa kansa akpịrị ruo otu afọ na ọkara.
Site na Septemba 4, 2008, Gọvanọ steeti New York David Patterson bịanyere aka n'akwụkwọ iwu Bruce S. Kershner Old-growth Forest Preservation and Protection Act, [1] mmeghari maka iwu gburugburu ebe obibi dị ugbu a nke na-egosipụta nke mbụ na nkọwa mba nke Old Growth Forest, na-amanye nchebe na-enweghị ngwụcha na ala steeti ma na-akwado inweta afọ ojuju na ala onwe.
Kemgbe ọ dịkarịa ala afọ 2009, Niagara Group nke Sierra Club [http://niagarasierraclub.com/] enyewo Bruce Kershner Award kwa afọ nye otu onye ma ọ bụ ndị mmadụ n'otu n'otu maka ọrụ ha na gburugburu ebe obibi. E mere ihe nrite ahụ "iji sọpụrụ onye nọgidere na-alụ ọgụ n'akwụsịghị akwụsị maka nsogbu gburugburu ebe obibi n'ụzọ Kershner lụrụ ọgụ maka oké ọhịa ochie". Ndị natara ya gụnyere:[http://renewnrg.blogspot.com/2013/05/sierra-club-niagara-group-announces.html]
* 2016—Paul Dyster, Thomas DeSantis, and Bob Baxter for "their work on the restoration of the magnificent Niagara Gorge and the removal of the Robert Moses Parkway." [https://web.archive.org/web/20190401212704/https://niagarasierraclub.com/upcoming-events/recent-happenings/][https://web.archive.org/web/20180511043144/https://wnymedia.net/2016/10/president-of-national-sierra-club-will-speak-at-local-sierra-club-awards-dinner/][http://www.niagara-gazette.com/opinion/city-desk-worthy-of-the-recognition/article_d1aed0a2-9435-11e6-8fde-bf971f49a71e.html]
* 2015—Charley Bowman for "Leadership in working with many climate change issues and his concerns for justice and peace being central to the mission of climate justice." [https://web.archive.org/web/20180630185755/https://buffalonews.com/2015/05/01/sierra-club-recognizes-award-recipients-for-their-environmental-efforts/]
* 2014—Jay Burney for "Leadership in preserving the natural heritage of our region especially for his work on Times Beach Nature Preserve." [https://web.archive.org/web/20161221092316/https://niagarasierraclub.com/2014/05/05/1493/]
* 2013—Dr. David Kowalski for "his ongoing and evidence-based critique of the proposed deep horizontal hydrofracking" [http://renewnrg.blogspot.com/2013/05/sierra-club-niagara-group-announces.html] and for "creat[ing] Re-energize Buffalo a website dedicated to the viability of renewable energy, a clean environment, and preserving public health" [usurped]
* 2012—Walter & Nan Simpson for their work in supporting renewable and clean energy [https://web.archive.org/web/20221029194743/https://niagarasierraclub.files.wordpress.com/2011/03/trailblazerjuly2012.pdf]
* 2011—Bill Nowak for "promoting green jobs and renewable energy and for his service to New York as former legislative aide" [http://renewnrg.blogspot.com/2011/05/annual-awards-dinner-sierra-club.html]
* 2010—Margaret Wooster for her work as an "author and [as] former Executive Director of Great Lakes United" [https://web.archive.org/web/20100528060145/http://www.daemen.edu/offices/academicaffairs/econews/Documents/news-apr10.pdf]
* 2009—Daniel Ward for his service on the Town of Amherst Board [https://web.archive.org/web/20130610231449/http://newyork.sierraclub.org/Sierra%20Atlantic/SierraAtlantic-2009-Summer.pdf]
== Bibliography (ahọrọ) ==
* Ọzara Backyard nke Buffalo: Nnyocha gburugburu ebe obibi nke Dr. Victor Reinstein Woods State Nature Preserve (1993) [https://web.archive.org/web/20070102154137/http://www.wnyheritagepress.org/store/backyard_wild.htm]
* Ebe Nzuzo nke Western New York (1994) [http://search.barnesandnoble.com/booksearch/isbnInquiry.asp?z=y&isbn=0840391234]
* Ebe Nzuzo nke Staten Island (1998) [http://search.barnesandnoble.com/booksearch/isbnInquiry.asp?z=y&isbn=0787248916]
* Cascades, Cataracts, na Chasms: A Guide to the Waterfalls of Western New York and Nearby Ontario (1998)
* Ntuziaka maka Ọhịa Ochie nke Zoar Valley Canyon (2000) [https://www.worldcat.org/oclc/44584996]
* The Sierra Club Guide to the Ancient Forests of the Northeast (2004) [https://secure.sierraclub.org/site/Ecommerce/2086296008?VIEW_PRODUCT=true&product_id=3141][https://www.amazon.com/Sierra-Guide-Ancient-Forests-Northeast/dp/1578050669]
== Edensibia ==
* Obituary, Buffalo News, 18 Febụwarị 07.
; Nkọwa
<references />
== Njikọ mpụga ==
* [https://web.archive.org/web/20060518121249/http://ens.alfred.edu/seminardescrip.htm Akụkọ ndụ sitere na Alfred University Seminar Series]
* [https://www.nytimes.com/2000/11/10/living/10TREE.html NYTimes Nzukọ na nnukwu osisi abụọ''Ịhụ Osisi Ukwu Abụọ'']
* [https://www.nytimes.com/2005/03/25/nyregion/a-high-schools-teams-challenge-the-mighty-oaks.html NYTimes A High School's Teams Challenge The Mighty Oaks''Ndị otu ụlọ akwụkwọ sekọndrị na-ama The Mighty Oaks aka'']
* [http://www.buffaloaudubon.org/ Òtù Buffalo Audubon]
* [https://web.archive.org/web/20050802090531/http://www.uark.edu/misc/ents/galleries/people/rogues_gallery.htm Rogues Gallery nke ndị otu ENTS]
* https://web.archive.org/web/20081127135620/http://newyork.sierraclub.org/niagara/brucekershner.html
* [https://web.archive.org/web/20160307142844/http://www.newsday.com/long-island/li-life/li-moment-monday-11-05-a-m-fire-island-enthusiasm-rarely-seen-in-this-neck-of-the-woods-1.787190 Ịnụ ọkụ n'obi nke Newsday A Na-ahụkarị n'olu a nke ọhịa - LI Moment Column''Ịnụ ọkụ n'obi A Na-ahụkarị n'Olu Ọhịa - LI Moment Column'']
6z1nddm3p4bgzq9lq98srlvneiupmk0
Maria A. Barucci
0
65881
728642
458920
2026-09-28T18:06:49Z
InternetArchiveBot
11600
Add 1 book for (20260928)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]]
728642
wikitext
text/x-wiki
{| class="wikitable floatright" style="font-size: 0.9em;"
|+Obere mbara ala ndị a chọpụtara: 3
|3362 Khufu
|30 Ọgọst 1984
|list
|-
|3752 Camillo
|15 Ọgọst 1985
|list
|-
|(15692) 1984 RA
|1 Septemba 1984
|list
|}
'''Maria Antonella Barucci''' bụ onye Italy na-enyocha mbara igwe na Observatory-Meudon, Paris . Obere Planet Center kwadoro ya na ngụkọta nke atọ obere nchọpụta mbara ala o mere na afọ 1984 na afọ 1985. Nke kachasi mkpa bụ nchọpụta ya na R. Scott Dunbar nke asteroid 3362 Khufu dị nso na Atọn na Palomar Observatory, ya na nchọpụta ya nke asteroid Apollo 3752 Camillo.
Maria Antonella Barucci bụkwa onye na-ede akwụkwọ mbara igwe na akwụkwọ sayensị mbara ala The Solar System (2003) nke Springer-Verlag bipụtara. Asteroid [[Ndepụta nke obere mbara ala: 3001-4000|3485 Barucci]], nke onye America na-enyocha mbara igwe Edward Bowell chọtara na afọ 1983, ka akpọrọ aha ya na nsọpụrụ ya.
== Hụkwa ==
* Eleanor F. Helin, onye nchọpụta nke 3752 Camillo
* Rosetta (ụgbọ mbara igwe)
* List of minor planet discoverers § M. A. Barucci
== Edensibia ==
{{Reflist|refs=<ref name="VIRTIS">[http://www.ifsi-roma.inaf.it/virtis/index.php?categoryid=8 retrieved VITIS Rosetta Virtis] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120405085721/http://www.ifsi-roma.inaf.it/virtis/index.php?categoryid=8 |date=2012-04-05 }} 12:05 11.10.11</ref>
<ref name="Encrenaz">{{citation
| first=Thérèse | last=Encrenaz |author-link=Thérèse Encrenaz| title=The Solar System | publisher=Springer | edition=3rd
| url=https://books.google.com/books?id=Je61Y7UbqWgC&pg=PR4
| isbn=978-3-540-00241-3 | page=4 |display-authors=etal| date=2004-01-26 }}</ref>
<ref name="MPC-Discoverers">{{cite web
|title = Minor Planet Discoverers (by number)
|work = Minor Planet Center
|url = https://www.minorplanetcenter.net/iau/lists/MPDiscsNum.html
|date = 4 September 2016
|accessdate = 7 September 2016}}</ref>
<ref name="MPC-Khufu">{{cite web
|title = 3362 Khufu (1984 QA)
|work = Minor Planet Center
|url = https://www.minorplanetcenter.net/db_search/show_object?object_id=3362
|accessdate = 14 June 2016}}</ref>
<ref name="MPC-Camillo">{{cite web
|title = 3752 Camillo (1985 PA)
|work = Minor Planet Center
|url = https://www.minorplanetcenter.net/db_search/show_object?object_id=3752
|accessdate = 14 June 2016}}</ref>
<ref name="springer">{{cite book
|title = Dictionary of Minor Planet Names – (3485) Barucci
|url = https://archive.org/details/dictionaryofmino0000schm_k0v7
|last = Schmadel | first = Lutz D.
|publisher = Springer Berlin Heidelberg
|page = [https://archive.org/details/dictionaryofmino0000schm_k0v7/page/292 292]
|date = 2007
|isbn = 978-3-540-00238-3
|doi = 10.1007/978-3-540-29925-7_3484 |chapter = (3485) Barucci }}</ref>}}
[[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]]
51sh09em16athpt7axi0jr5g7g9cp5j
Beatriz nke Bobadilla na Ossorio
0
71738
728669
537848
2026-09-28T18:56:57Z
InternetArchiveBot
11600
Add 1 book for (20260928)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]]
728669
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox biography vcard"
! colspan="2" class="infobox-above" |<div class="fn">Beatriz nke Bobadilla na Ulloa-Ossorio</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |A mụrụ ya
| class="infobox-data" |1462 <span style="display:none"> (<span class="dtstart bday">1462</span>) </span> <div class="birthplace" style="display:inline">[[Medina del Campo]], [[Kingdom of Castile|Alaeze nke Castile]]</div><br />
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Nwụrụ
| class="infobox-data" |1504 (afọ 41-42) <div class="deathplace" style="display:inline">[[Las Palmas de Gran Canaria]]</div> <br />
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Aha ndị ọzọ
| class="infobox-data nickname" |Beatriz nke Bobadilla na Ulloa, Beatriz nke bobadilla na Ossorio
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Ọrụ (s)
| class="infobox-data role" |Nwanyị na Gọvanọ nke La [[La Gomera|Gomer]] na [[El Hierro]]
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Nwunye
| class="infobox-data" |[[Hernan Peraza the Younger|Hernán Peraza nke Nta]]
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Ụmụaka
| class="infobox-data" |Guillén Peraza nke Ayala na Inés nke Herrera na Ayala
|}
Beatriz nke Bobadilla y Ulloa-Ossorio (1462 - 1504) bụ nwa nwanyị nke Juan de Bobadille onye a gụrụ aha nwa nwanne ya nwoke Beatriz de bobadilla. Beatriz de Bobadilla y Ossorio lụrụ onye na-achị agwaetiti La Gomer na El Hierro, Lord Hernán Peraza nke nta, ma mgbe ọ nwụsịrị ọ nọchiri ya dị ka onye na-achị.
== Ihe ndị mere n'oge gara aga ==
A mụrụ Beatriz na Medina del Campo n'Ezinụlọ Bobadilla dị ike ma baa ọgaranya nwere njikọ chiri anya na eze nke Castile. Nna ya, Juan de Bobadilla, nwere ọtụtụ ọrụ gụnyere alderman maka Medina del Campo, gọvanọ nke Madrid, na onye isi ịchụ nta maka Ndị eze Katọlik. N'ihi ọrụ ikpeazụ a, a maaziri Beatriz dị ka "La Cazadora" - nwanyị ọchụ nta. Aha ahụ na-ezo aka na ịma mma ya yana mmekọrịta ya na ndị ukwu dịka Eze Fernando na Christopher Columbus. N'ihi Eze Fernando, Queen Isabella mere ndokwa ka ọ lụọ Hernán (nke a makwaara dị ka Fernán) Peraza, Onye Nwe La Gomera and El Hierro, na 1482. <ref>{{Cite book|author=Boase|first=Roger|title=Secrets of Pinar's Game (2 vols): Court Ladies and Courtly Verse in Fifteenth-Century Spain|date=2017|publisher=BRILL|isbn=978-9004338364}}</ref>
== Mmeri e meriri Agwaetiti Canary ==
N'oge mmeri ndị Spain meriri Agwaetiti Canary, a dọrọghị agwaetiti La Gomera n'agha mana etinyere ya na Peraza-Herrera fefdom site na nkwekọrịta dị n'etiti Hernán Peraza nke okenye na ụfọdụ n'ime ndị Aborigine nke agwaetiti nabatara ọchịchị Castilian. Otú ọ dị, e nwere ọtụtụ nnupụisi site n'aka ndị Guanches n'ihi ihe iwe ndị ọchịchị mere na ndị amaala Gomeros. Nke ikpeazụ n'ime ndị a, na 1488, kpatara ọnwụ nke nwa ya nwoke na di Beatriz, Hernán Peraza nke nta. Beatriz de Bobadilla y Ossorio wee chọọ enyemaka Pedro de Vera, onye meriri Gran Canaria, iji kpochapụ nnupụisi ahụ. Mmegide ahụ sochirinụ kpatara ọnwụ nke narị ndị nnupụisi abụọ a ma ree ọtụtụ ndị ọzọ ka ha bụrụ ndị ohu n'ahịa ndị Spain. Beatriz wee were ọnọdụ di ya nwụrụ anwụ dị ka Onyenwe La Gomera na El Hierro, na-achị ihe karịrị afọ iri ruo mgbe nwa ha nwoke, Guillén Peraza de Ayala, tozuru ịchị onwe ya.
== Columbus ==
Christopher Columbus mere La Gomera ebe ọ bịara ọrụ nke ikpeazụ ya tupu ya agafee Atlantic na 1492 na ụgbọ mmiri atọ ya. Ọ kwụsịrị ebe a iji dochie nri na mmiri ndị ọrụ ya, na-ezube ịnọ naanị ụbọchị anọ. Beatriz de Bobadilla y Ossorio, Countess nke La Gomera na nwanyị di ya bụ Hernán Peraza nke nta nwụrụ anwụ, nyere ya nkwado dị mkpa na nkwadebe nke ụgbọ mmiri ya niile meziri na ọ nọrọ otu ọnwa. Mgbe o mechara pụọ njem n'ụgbọ mmiri ya, o nyere ya ọtụtụ osisi nke ahịhịa shuga, nke ghọrọ nke mbụ rutere Ụwa Ọhụrụ ahụ.<ref>{{Cite book|title=Historia de la conquista de las siete islas de Canarias|url=https://archive.org/details/historiadelaconq0000abre|author=Abreu y Galindo|first=J. de|editor=A. Cioranescu|year=1977|publisher=Goya ediciones|location=Tenerife}}</ref>
Columbus ka ga-eleta ya ugboro abụọ ọzọ, na 1493 yana na 1498. <ref>{{Cite book|author=Boase|first=Roger|title=Secrets of Pinar's Game (2 vols): Court Ladies and Courtly Verse in Fifteenth-Century Spain|date=2017|publisher=BRILL|isbn=978-9004338364}}</ref>
== Ụmụaka ==
Beatriz de Bobadilla y Ossorio nwere ụmụ abụọ, Guillén Peraza nke Ayala na Inés de Herrera. Guillén nọchiri ya dị ka onye na-achị agwaetiti ahụ ma mee ya Count site n'aka Queen Juana nke Castile / Emperor Carlos V.<ref>{{Cite book|author=de Haro|first=Alonso Lopez|title=Genealogical nobility of the kings and titles of Spain|date=1622|publisher=Luis Sanchez|url=https://books.google.com/books?id=RICurgCRtvUC&pg=RA1-PA192}}</ref>
== Edensibịa ==
{{Reflist}}{{Authority control}}
iloo4215mqs69p5qldkmwt1zfipf7ev
Esther Martinez
0
72576
728809
727667
2026-09-29T02:27:37Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
728809
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Esther Martinez''', nke a makwaara dịka '''Estefanita Martinez''' (1912 – Septemba 16, 2006), bụ onye Amerịka na-asụ asụsụ na onye na-akọ akụkọ maka ndị Tewa nke [[Nú Mézíkọ|New Mexico]] . E nyere Martinez aha [[Asụsụ Tewa|Tewa]] bụ '''P'oe Tsą́wą̈́''' (nke pụtara Mmiri Anụnụ Anụnụ) ma a makwaara ya site n'ọtụtụ aha ịhụnanya dị iche iche, gụnyere "Ko'oe Esther" na "Nwanne nne Esther".
Ọ dị ndụ ruo afọ iri itoolu na anọ, a makwaara ya maka nkwa o kwere ichekwa asụsụ Tewa. E bipụtara ''akwụkwọ ọkọwa okwu ya nke San Juan Pueblo Tewa'' n'afọ 1982.
== Akụkọ Ndụ ==
Martinez tolitere na Ndịda Ọdịda Anyanwụ. A mụrụ ya na Ignacio, Colorado, ebe o bi na ndị mụrụ ya; emesịa, o bi na ndị nne na nna ya ochie na Ohkay Owingeh . <ref name="washpost">{{Cite news|author=Yvonne Shinhoster Lamb|title=Esther Martinez, 94; Preserved Language|work=Washington Post|accessdate=2012-09-27|date=2006-09-19|url=http://www.ilinative.org/share/programDirectory/programDirectory.xml|archive-date=2014-02-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20140222143459/http://www.ilinative.org/share/programDirectory/programDirectory.xml|url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite news|title=Native American storyteller dies at 94|work=NBC News|accessdate=2012-09-29|date=2006-09-18|url=https://www.nbcnews.com/id/wbna14888234}}</ref> Mgbe o mechara ndụ, ọ ga-ede: <ref>{{Cite web|title=Protecting Native American Languages and Culture|date=December 25, 2007|accessdate=2012-09-29|url=https://learningenglish.voanews.com/a/a-23-2007-12-25-voa2-83132307/127006.html}}</ref><blockquote>Unu ndị nwere nne na nna ochie unu ga-agwa okwu nwere nnukwu ihu ọma, n'ihi na m ji nne na nna ochie m na ihe ndị m mụtara n'aka ha kpọrọ ihe. Nna nna m bụ onye na-akọ akụkọ. Ndị India na-enweta ihe mmụta ha site n'akụkọ a kọrọ ha mgbe ha bụ ụmụaka. Ya mere, ọtụtụ n'ime akụkọ anyị bụ ahụmịhe mmụta.</blockquote>Martinez gara ụlọ akwụkwọ Santa Fe Indian na Albuquerque Indian School, gụchara akwụkwọ na nke ikpeazụ na 1930. <ref name="uminnesota">{{Cite journal|url=http://hdl.handle.net/11299/166267|title=Esther Martinez : Voices From the Gaps|author=Matthew J. Martinez|date=2005|journal=University of Minnesota|accessdate=2012-09-29}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFMatthew_J._Martinez2005">Matthew J. Martinez (2005). [http://hdl.handle.net/11299/166267 "Esther Martinez : Voices From the Gaps"]. ''University of Minnesota''. [[Hdl (identifier)|hdl]]:[[hdl:11299/166267|11299/166267]]<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">September 29,</span> 2012</span>.</cite></ref>
"Na ọ lanarịrị ọtụtụ afọ ọ nọrọ n'ụlọ akwụkwọ obibi wee gaa n'ihu inyere obodo ya aka site n'ịnọgide na-asụ asụsụ ahụ bụ okwu dị ike," ka nwa nwa ya nwoke, Matthew J. Martinez kwuru. "N'agbanyeghị ọnọdụ siri ike ahụ, ọ ka nwere ọchịchọ ahụ ijigide asụsụ na omenala ya ma dekọọ ya ma nyefee ya," ka Martinez, onye mụtara Tewa n'aka ya kwuru." <ref name="latimes">{{Cite news|author=Jocelyn Y. Stewart|title=Esther Martinez, 94; Tewa Speaker Worked to Save Her Language|work=Los Angeles Times|accessdate=2012-09-29|date=2006-09-24|url=http://articles.latimes.com/2006/sep/24/local/me-martinez24/2|archive-date=2016-03-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20160306050948/http://articles.latimes.com/2006/sep/24/local/me-martinez24/2|url-status=dead}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFJocelyn_Y._Stewart2006">Jocelyn Y. Stewart (September 24, 2006). . ''Los Angeles Times''. Archived from on March 6, 2016<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">September 29,</span> 2012</span>.</cite></ref>
Mgbe Esther Martinez toruru ogo mmadụ, ọ ga-abụ otu n'ime ndị dike kachasị ukwuu n'ọgụ iji chekwaa asụsụ Tewa. Nwunye onyeisiala nke New Mexico, Barbara Richardson, kwuru sị "O ji aka ya zọpụta asụsụ Tewa." <ref name="santafenewmexican">{{Cite news|author=Staci Matlock|title=Esther Martinez: 'A way to honor her spirit', Historical roadside marker celebrates Tewa linguist and renowned storyteller|work=The Santa Fe New Mexican|accessdate=2012-09-29|date=2008-11-08|url=http://www.santafenewmexican.com/Local%20News/-A-way-to-honor-her-spirit-|archive-date=2012-02-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20120217115731/http://www.santafenewmexican.com/Local%20News/-A-way-to-honor-her-spirit-|url-status=dead}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFStaci_Matlock2008">Staci Matlock (November 8, 2008). . ''The Santa Fe New Mexican''. Archived from on February 2, 2013<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">September 29,</span> 2012</span>.</cite></ref>
Mgbe ọ gụchara akwụkwọ, ọ zụlitere ụmụ iri ma rụọ ọrụ dị iche iche maka isi nri na nhicha. N'etiti afọ 1960, mgbe ọ na-arụ ọrụ na John F. Kennedy Middle School na Pueblo, ọ zutere ọkachamara asụsụ, Randall Speirs, onye rịọrọ ya ka o nyere ya aka n'idekọ asụsụ Tewa. O so ya rụọ ọrụ n'afọ 1960 na 1970 iji mepụta akwụkwọ ọkọwa okwu asụsụ Tewa. <ref>{{Cite journal|volume=39|issue=16|author=Carolyn Gonzales|title=Student Research, Outside the Box > > Susan Buescher, Preserving Nambe dialect focus of language project|journal=University of New Mexico Campus News|accessdate=2012-09-29|date=2004-06-21|url=http://www.unm.edu/news/04-06-21/research.htm}}</ref>
Site n'ihe dị ka afọ 1974 ruo 1989, Martinez kụziri Tewa na Ohkay Owingeh . <ref name="uminnesota" /> Ọ sụgharịrị Agba Ọhụrụ gaa na Tewa, na njikọ aka ya na Wycliffe Bible Translators . <ref name="santafe.com1">{{Cite web|title=National Heritage Fellow, Esther Martinez Honored With Roadside Marker|work=SantaFe.com|accessdate=2012-09-29|date=2008-11-05|url=http://www.santafe.com/article/national-heritage-fellow-esther-martinez-honored-with-roadside-marker|archiveurl=https://archive.today/20130201235344/http://www.santafe.com/article/national-heritage-fellow-esther-martinez-honored-with-roadside-marker|archivedate=2013-02-01}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">. ''SantaFe.com''. November 5, 2008. Archived from on February 1, 2013<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">September 29,</span> 2012</span>.</cite></ref> O dekwara nchịkọta akụkọ, ''Ndụ M Na San Juan Pueblo: Akụkọ nke Esther Martinez'', nke Mahadum Illinois Press bipụtara na 2004, nke natara ihe nrite Elli Köngäs-Maranda. <ref>
{{Cite web|title=Martinez, Esther|work=New Mexico Office of the State Historian|accessdate=2012-09-29|url=http://www.newmexicohistory.org/filedetails.php?fileID=412|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110425181531/http://www.newmexicohistory.org/filedetails.php?fileID=412|archivedate=2011-04-25}}
</ref>
Martinez nwetara nzere bachelọ nke nka na agụmakwụkwọ ụmụaka site na Northern New Mexico College na 2006, <ref name="Salazar">{{Cite news|author=Salazar|first=Martin|title=Alcohol Suspected in Crash That Killed Tewa Storyteller|work=Albuquerque Journal|accessdate=January 6, 2021|date=September 19, 2006|url=http://www.abqjournal.com/news/state/494090nm09-19-06.htm}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFSalazar2006">Salazar, Martin (September 19, 2006). [http://www.abqjournal.com/news/state/494090nm09-19-06.htm "Alcohol Suspected in Crash That Killed Tewa Storyteller"]. ''Albuquerque Journal''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">January 6,</span> 2021</span>.</cite></ref> ebe ọ rụrụ ọrụ na Northern Pueblo Institute. <ref>
{{Cite web|title=Northern Pueblo Institute|work=Northern New Mexico College|accessdate=2012-09-29|url=http://site.nnmc.edu/page/northern-pueblo-institute-0|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120530062335/http://site.nnmc.edu/page/northern-pueblo-institute-0|archivedate=2012-05-30}}
</ref> Ọ rụrụ ọrụ dị ka onye na-akọ akụkọ ọdịnala maka National Park Service . <ref>{{Cite web|title=My Life in San Juan Pueblo: Stories of Esther Martinez|work=University of Illinois Press|accessdate=2012-09-29|url=http://www.press.uillinois.edu/books/catalog/65hxt7nn9780252028892.html}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Estefanita "Blue Water" Martinez|work=Santa Fe Living Treasures.|accessdate=2012-09-29|url=http://sflivingtreasures.org/index.php/treasures/2-treasures/87-martinez-estefanita.html?showall=1}}</ref>
Na Septemba 16, 2006, Martinez na-alọta n'ụlọ site na Washington, DC, ebe e nyere ya onyinye National Heritage Fellowship site na National Endowment for the Arts, n'oriri dị na Great Hall of the Library of Congress . N'akụkụ Española, New Mexico, ụgbọala ọzọ ọ nọ na ya, onye ọkwọ ụgbọala ya na-aṅụ mmanya kụrụ ya. Martinez nwụrụ n'ihe mberede ahụ, <ref name="santafenewmexican" /> <ref name="santafejournal">{{Cite news|title="Her Legacy Lives On", Historical Marker Honors Tewa Storyteller and Educator|work=Santa Fe Journal, SantaFe.com|accessdate=2012-09-29|date=2008-11-08|url=http://www.santafe.com/article/her-legacy-lives-on}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="">. ''Santa Fe Journal, SantaFe.com''. November 8, 2008. Archived from [https://archive.today/20130201234015/http://www.santafe.com/article/her-legacy-lives-on the original] on February 1, 2013<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">September 29,</span> 2012</span>.</cite></ref> nke mere naanị maịlụ ole na ole site n'ụlọ ya. <ref name="Salazar"/>
== Ihe nketa ==
Na Disemba 2006, e tinyere aka na iwu US HR 4766, Iwu Nchekwa Asụsụ Ndị Native American nke Esther Martinez, na-enye ikike inye ego maka mmemme ọhụrụ nke ebo ga-eji gbochie mfu nke ihe nketa na omenala. Kemgbe Septemba 15, 2012, ndị otu nnọchiteanya nke New Mexico ewebatala iwu iji gbasaa mmemme ahụ ruo afọ ise ọzọ. <ref>{{Cite web|title=Local news in brief|work=The Santa Fe New Mexican|accessdate=2012-09-27|date=2012-09-15|url=http://www.santafenewmexican.com/localnews/091512LocalBriefs|archivedate=January 5, 2013|archiveurl=https://archive.today/20130105030309/http://www.santafenewmexican.com/localnews/091512LocalBriefs}}</ref>
A kọwara ''akwụkwọ ọkọwa okwu San Juan Pueblo Tewa'', nke Martinez dere n'afọ 1992, dị ka "otu n'ime mgbalị ndị a kacha pụta ìhè n'ịdekọ asụsụ nọ n'ihe ize ndụ,"... [site n'aka] Melissa Axelrod, prọfesọ osote nke asụsụ na Mahadum New Mexico. "O nwere ọtụtụ okwu na ozi asụsụ ma nwee ọtụtụ ihe ọmụma omenala." <ref name="latimes" />
Kemgbe afọ 2008, nwa nwa ya nwoke, Dr. Matthew J. Martinez "na-eje ozi na Ohkay Owingeh School Board, ebe ọ na-enyere aka n'itinye ma na-akwado usoro mmụta asụsụ Tewa." <ref>{{Cite web|title=Matthew J. Martinez|work=Native Networks|accessdate=2012-09-29|url=http://www.nativenetworks.si.edu/eng/rose/martinez_mj.htm|archivedate=2012-03-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120322212140/http://www.nativenetworks.si.edu/eng/rose/martinez_mj.htm}}</ref>
== Mbipụta ==
* ''Ndụ M na San Juan Pueblo: Akụkọ nke Esther Martinez'' . Mahadum nke Illinois Press, 2004
* ''Nwa Oke Anụ Ewu Na-anaghị Adị Njọ na Ochie Nwoke Coyote: Akụkọ Tewa sitere na San Juan Pueblo'', (dịka Estefanita Martinez) Rick Regan sere ihe osise, Children's Press, Chicago, 1992
* ''Akwụkwọ ọkọwa okwu San Juan Pueblo Tewa'' . Mmemme asụsụ San Juan Pueblo, San Juan Pueblo, New Mexico, 1982; Bishọp mbipụta, 1983.
== Ihe nrite na nsọpụrụ ==
* Na Nọvemba 8, 2008, e kpughere ihe ngosi akụkọ ihe mere eme nke steeti New Mexico na Ohkay Owingeh ma raara ya nye Esther Martinez. <ref name="santafenewmexican" /> <ref name="santafe.com1" /> <ref name="santafejournal" />
* Ọ natara onyinye National Heritage Fellowship nke afọ 2006 nke National Endowment for the Arts nyere, nke bụ nsọpụrụ kachasị elu nke gọọmentị United States na nka ọdịnala na omenala. <ref>{{Cite web|url=https://www.arts.gov/honors/heritage/list?title=&field_year_value=2006|title=NEA National Heritage Fellowships 2006|author=<!--Not stated-->|date=n.d.|work=www.arts.gov|publisher=National Endowment for the Arts|accessdate=January 6, 2021}}</ref>
* Ọkwa Bachelor of Arts, Northern New Mexico College (2006) <ref name="Salazar" />
* Ihe nrite nke ụlọ ọrụ asụsụ obodo maka "Ndị Na-eme Mgbanwe" (1999)
* Onyinye Gọvanọ nke Kọmishọna Nkà nke New Mexico maka Ọkachamara na Mmezu n'ime Nkà (1998) <ref name="nhf">{{Cite web|url=https://arts.gov/honors/heritage/esther-martinez|title=Esther Martinez: Native American storyteller|author=<!--Not stated-->|date=n.d.|work=www.arts.gov|publisher=National Endowment for the Arts|accessdate=January 6, 2021}}</ref>
* Ihe nrite agụmakwụkwọ India maka onye nkuzi nke afọ site n'aka National Council of American Indians <ref name="nhf" />
* Onyinye nke Kansụl Mba nke Ndị India nke Ndị America, Onyinye Nwanyị nke Afọ (1997) <ref name="Salazar" />
* Onyinye Akụ̀ Ndụ nke Steeti New Mexico (1996)
* Òtù Mba Maka Mmụta Asụsụ Abụọ, Ihe Nrite Ndị Pioneer (1992)
== Ụlọ ngosi ihe ngosi ==
<gallery>
Faịlụ:Esther_Martinez_45.jpg|alt=New Mexico Historic Marker for Esther Martinez| Ihe nrịbama akụkọ ihe mere eme nke New Mexico maka Esther Martinez
Faịlụ:Esther_Martinez_53.jpg|alt=Dedication of Historic Marker, November 8, 2008| Nraranye nke Ihe Ngosi Akụkọ Ihe Mere Eme, Nọvemba 8, 2008
Faịlụ:Esther_Martinez_26.jpg|alt=A small part of Esther Martinez's family| Obere akụkụ nke ezinụlọ Esther Martinez
</gallery>
== Ntụaka ==
{{Reflist|2}}
== Njikọ mpụga ==
* [https://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=6119760 Ekele maka redio NPR site na obere vidiyo nke akụkọ ya]
[[Otú:Pages with unreviewed translations]]
jfiqq29zhmvl7ypyhq5627fagoxt2w1
Belfast Harp Societies
0
72746
728561
707257
2026-09-28T12:53:22Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
728561
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Belfast Harp Society''' (1808–1813) na onye nọchiri ya, '''Irish Harp Society''' (1819–1839), bụ otu ndị na-eme ebere e guzobere n'obodo Belfast, Ireland, maka ebumnuche nke ịkwado egwu na omenala nke ndị na-akpọ ụbọ akwara Irish na-agagharị agagharị, na nke abụọ, ịkwalite ọmụmụ asụsụ Irish, akụkọ ihe mere eme, na ihe ochie. Maka nkwado ya, otu mbụ ahụ dabere na ndị agha ochie nke ndọrọ ndọrọ ọchịchị ịhụ mba n'anya na mgbanwe nke afọ 1780 na 1790, gụnyere ọtụtụ ndị Irish United Men na-enweghị nchegharị. N'ime nkewa nke òtù okpukpe ya, Belfast ghọrọ onye iro na-arịwanye elu maka mmasị Protestant na omenala Irish pụrụ iche. Òtù ahụ laghachiri azụ dị ka Irish Harp Society na 1819 naanị n'ihi nnukwu ndenye aha na oge nke sitere n'aka ndị si mba ọzọ na India. Ozugbo isi mmalite ahụ gwụchara, otu ọhụrụ ahụ kwụsịrị ọrụ ya.
== Òtù Belfast Harp ==
=== Ndị debanyere aha ===
E hiwere Belfast Harp Society n'ọgbakọ emere n'ụbọchị St. Patrick, 1808, bụ atụmatụ nke ndị otu Society for Promoting Knowledge (Linen Hall Library) . Ndị dọkịta obodo bụ James MacDonnell, Samuel Bryson na Robert Tennent sere iwu ndị a. Ebumnuche ndị e kwupụtara bụ: <ref>{{Cite book|author=Magee|first=John|title=The Heritage of the Harp: the Linen Hall Library and the Preservation of Irish Music|publisher=Linen Hall Library|year=1992|isbn=0-9508985-5-4|location=Belfast|pages=20}}</ref><blockquote>ichekwa egwu mba na ngwa egwu mba Ireland site n'ịkụziri ọtụtụ ụmụaka kpuru ìsì ịkpọ ụbọ akwara Irish, nakwa inweta na ịgbasa ozi gbasara asụsụ, akụkọ ihe mere eme na ihe ochie nke Ireland.</blockquote>N'ịbụ onye isi ndepụta mmadụ 191 na-ekwe nkwa maka ebumnuche a n'etiti otu guinea na iri abụọ guinea kwa afọ, <ref>{{Cite book|author=Killen|first=John|title=A History of the Linen Hall Library, 1788-1988|url=https://archive.org/details/historyoflinenha0000kill|publisher=The Linen Hall Library|year=1990|isbn=978-0-9508985-4-4|location=Belfast|pages=[https://archive.org/details/historyoflinenha0000kill/page/184 184]}}</ref> bụ onye nwe obodo ahụ, Marquess nke Donegall . <ref name=":0">{{Cite journal|author=Salmon|first=John|date=1895|title=Belfast's first Irish Harp Society,1808|url=https://www.byersmusic.com/resources/Belfast%27s%20first%20Irish%20Harp%20Society%201808.pdf|journal=Ulster Journal of Archaeology|volume=1|issue=2|pages=151}}</ref> Onyeisiala ahụ bụ Earl O'Neill . <ref>{{Cite book|author=Ó Snodaigh|first=Pádraig|title=Hidden Ulster, Protestants and the Irish Language|publisher=Lagan Press|year=1995|isbn=1873687354|location=Belfast|pages=69}}</ref> Ma n'ime ndị debanyere aha na obodo Presbyterian nke ukwuu, ọtụtụ ndị, dịka ndị United Irishmen, gbara ndị oké ozu na ndị Anglican ha aka. Gilbert McIlveen, onye guzobere United Irishmen <ref>{{Cite book|author=Byers|first=David|title=The Gatherings of Irish Harpers, 1780-1840|publisher=The Irish Pages Press|year=2022|isbn=978-1-8382018-8-3|location=Belfast|pages=81}}</ref> bụ onyeisi otu ahụ ma dabere na nkwado nke Dr. William Drennan, onye dịka onye dere ule United Irish ma ọ bụ nkwa kpọrọ oku maka "njikọta ike n'etiti ndị Irish nke okpukperechi ọ bụla"; <ref>{{Cite book|title=Belfast politics: or, A collection of the debates, resolutions, and other proceedings of that town in the years 1792, and 1793|publisher=H. Joy & Co.|year=1794|editor=William Bruce and Henry Joy|location=Belfast|pages=145}}</ref> Nwanne nwanyị Drennan na onye ya na ya so na ndọrọ ndọrọ ọchịchị, Martha McTier ; Francis, John, na Mary Ann McCracken, ụmụnne nwoke na nwanne nwanyị nke Henry Joy McCracken bụ onye duziri ndị nnupụisi ahụ gburu nna Earl O'Neill n'agha na Antrim ma mesịa kwụgbuo ya; Nwanne Robert Tennent bụ́ William, onye bụbu onye mkpọrọ steeti; na Thomas McCabe, nwa ya nwoke bụ́ William Putnam McCabe a manyere ịga mba ọzọ na France mgbe ọ gbasịrị mbọ ya na Robert Emmet ka ha mee ka nnupụisi nke ndị Republican maliteghachi na 1803.
Mmalite nke otu a malitere n'oge Ememme Harp mbụ nke Belfast mere na Julaị 1792. Emere nke a maka ọdịmma nke [[Òtù Enyemaka nke Belfast|Belfast Charitable Society]] mana o dabara na emume ụbọchị Bastille nke obodo ahụ. Ndị a juputara na ngagharị iwe nke ndị ọrụ afọ ofufo mpaghara ahụ, na mkpebi, nke ndị otu United Irishmen e guzobere ọhụrụ mere, iji kwado nnwere onwe Katọlik na mgbanwe omeiwu . <ref>{{Cite journal|author=Boydell|first=Barra|date=1998|title=The United Irishmen, Music, Harps, and National Identity|url=https://www.jstor.org/stable/30064324|journal=Eighteenth-Century Ireland / Iris an dá chultúr|volume=13|pages=(44–51) 47|doi=10.3828/eci.1998.5|issn=0790-7915}}</ref>
=== Egwu na asụsụ ===
Ndị otu Belfast Society for Promoting Knowledge (nke a maara n'oge ahụ dị ka Belfast Reading Society) haziri Ememme Harp nke afọ 1792 ọzọ: James MacDonnell, Henry Joy, Robert Bradshaw na Robert Simms . N'ịbụ ndị MacDonnell gbara ume ma ezinụlọ ya na-azụlite ya kwadoro, Edward (Atty) Bunting dere egwu nke ndị na-eme ihe nkiri iri ahụ. Na 1808, a họpụtara ya onye nduzi egwu nke otu ọhụrụ ahụ, ebe Mary Ann McCracken na-arụ ọrụ n'ụzọ na-ezighi ezi dị ka odeakwụkwọ ya. <ref name="boy22">{{Cite book|author=O'Byrne|first=Cathal|title=As I roved out|publisher=At the Sign of the Three Candles|year=1946|location=Dublin}}</ref> Onye nkuzi Bunting bụ onye kacha eme ihe nkiri n'ime ndị na-eme ihe nkiri 1792, Arthur O'Neill nke Dungannon, ugbu a dị afọ 75. O'Neill ga-akụziri ụmụaka dara ogbenye site na afọ iri, ndị kpuru ìsì dịka ya, ihe mgbaru ọsọ nke ichekwa ihe nketa egwu ya na, dị ka ndị na-akpọ ụbọ akwara, iji zọpụta ebubo ya na ndụ ịda ogbenye.
Na Julaị 1809, Society gbasaara mmemme ya iji tinye klaasị n'asụsụ Irish . James Cody nyere ya, Mary Ann McCracken (onye a maara na ọ gụrụ akwụkwọ na asụsụ Irish nke Charles Vallenty), <ref>{{Cite book|author=Vallancey|first=Charles|url=https://books.google.com/books?id=nBVcZue2L5EC&q=A+Grammar+of+the+Iberno-Celtic+or+Irish+Language|title=A Grammar of the Iberno-Celtic, or Irish language.|date=1782|publisher=R. Marchbank|location=Dublin|language=en}}</ref> <ref>{{Cite book|author=Gray|first=John|url=https://www.reclaimtheenlightenment.net/mary-ann-mccracken-pamphlet|title=Mary Ann McCracken|publisher=Reclaim the Enlightenment|year=2020|location=Belfast|pages=22|archive-url=https://web.archive.org/web/20210803141909/https://www.reclaimtheenlightenment.net/mary-ann-mccracken-pamphlet|archive-date=2021-08-03|access-date=2026-02-28|url-status=dead}}</ref> na ndị enyi ya Gaeilgeoir, na ndị otu ya debanyere aha, onye na-ede uri bụ Mary Balfour nke Limavady na ụmụnne ya bụ Samuel na Andrew Bryson nabatara ha nke ọma. Dr MacDonnell, Robert James Tennent (nwa Robert Tennent), na injinia Alexander Mitchell tinyere aka na ndenye aha ọzọ iji kwado mbọ Cody. Cody jiri akwụkwọ [https://www.newulsterbiography.co.uk/index.php/home/viewPerson/1239 William Neilson] bipụtara ọhụrụ ''nke Introduction to the Irish Language'' .
Na Disemba nke afọ ahụ, ụmụ akwụkwọ ya iri na abụọ kpuru O'Neill gaa nri abalị iji gosi mbipụta nke akwụkwọ nke abụọ nke Bunting ''<nowiki/>'s Ancient Music of Ireland.'' Ha zutere "n'ụzọ dị oke egwu", e mere emume egwu ha dị ka mmeri. Site na isi ihe a, ihe gbasara Society emeghị nke ọma.
=== Demis ===
Na Febụwarị 1810, O'Neill boro naanị nwa akwụkwọ ya nwanyị, Miss Reilly, ebubo na ya na nwa akwụkwọ ọzọ nwere "mmekọrịta na-ekwesịghị ekwesị". Ọ bụ ezie na a tọhapụrụ ya mgbe a nyochachara ya, ihe merenụ sochiri ihe ọjọọ ahụ bụ ịchụpụ mmadụ abụọ n'ime klas O'Neill dị ka "ndị na-enweghị ike ịmụta ụbọ akwara site n'ọmụmụ ihe ha". Ndị debanyere aha malitere ịkwụsị nkwado ha. Oge egwuregwu isii nke ịgba ego n'okpuru nkwado nke Marchioness nke Donegall enweghị ike ịkwụghachi ụgwọ ahụ. Na 1813, ụlọ akwụkwọ ahụ mechiri.
Njide e jidere onye na-ahụ maka ego ha, Robert Tennent, n'ọnwa Ọgọst afọ 1813 mere ka ihe isi ike nke otu ahụ ka njọ. Ka ọ na-aga n'ihu n'ọgbakọ obodo iji mee mkpesa maka ogbugbu e gburu ndị ngagharị iwe abụọ (ndị Protestant, ndị Presbyterian) <ref>{{Cite news|author=McKitrick|first=David|date=1 July 2013|title=Belfast: Bitter divisions before the first stone was cast|url=https://www.belfasttelegraph.co.uk/opinion/columnists/belfast-bitter-divisions-before-the-first-stone-was-cast-29384767.html|accessdate=2022-02-16|work=belfasttelegraph|language=en-GB}}</ref> <ref>{{Cite book|author=Whelan|first=Fergus|url=https://books.google.com/books?id=S5HVDwAAQBAJ|title=May Tyrants Tremble: The Life of William Drennan, 1754–1822|date=2020-03-21|publisher=Merrion Press|isbn=978-1-78855-123-6|pages=276|language=en}}</ref> site n'aka ihe ọhụrụ dị na ndụ obodo ahụ, na-egosi Orangemen, a boro Tennent ebubo ịwakpo nwanne nwoke nke Lord Donegall na onye ụkọchukwu Anglican nke Belfast, Edward May. A mara ya ikpe ọnwa atọ. <ref name=":22">{{Cite web|author=Maguire|first=W.A.|date=2009|title=Tennent, Robert {{!}} Dictionary of Irish Biography|url=https://www.dib.ie/biography/tennent-robert-a8504|accessdate=2022-02-15|work=www.dib.ie}}</ref>
=== Ihe nketa ===
Ụlọ ọrụ ochie nke Ireland, George Petrie, rụrụ ụka na Society nwere ntụpọ n'echiche: <blockquote>Mgbalị ndị Ugwu mere iji mee ka ụbọ akwara dịgide na Ireland site n'ịgbalị inye ọtụtụ ụmụ okorobịa dara ogbenye nkà nke onye na-akụ ụbọ akwara bụ n'otu oge ahụ ihe dị mma na nke ịhụ mba n'anya; mana ọ bụ ihe nzuzu. Ụbọ akwara n'oge ahụ fọrọ nke nta ka ọ nwụọ, mgbalị dị otú ahụ nwekwara ike inye ya naanị ụdị ike dị egwu. Nhọrọ nke ụmụ nwoke kpuru ìsì, n'enweghị nkwanye ùgwù maka ikike egwu ha karịa inwe akụkụ ahụ nke ịnụ ihe, maka oku nke mere ka ha bie ndụ na-awagharị, dabere na ndụ karịsịa ma ọ bụrụ na ọ bụghị kpamkpam na ọmịiko nke ndị dara ogbenye, ma bụrụkwa ihe na-eme ka ha na-akpakọrịta, abụghị obiọma a na-atụle nke ọma, ekwesịghịkwa inwe olileanya ọ bụla maka ihe ịga nke ọma.</blockquote>Na 1818, a kọrọ na "ọtụtụ ndị na-akpọ ụbọ akwara kpuru ìsì gụrụ akwụkwọ na seminarị na Belfast" "na-agagharị n'akụkụ dị iche iche nke obodo ahụ", sitekwa n'inye ndị na-anụ ha ihe ntụrụndụ na-atọ ụtọ na nke na-adịghị emerụ ahụ", ha nwere ike ịkwado onwe ha. <ref>{{Cite book|author=Warburton|first=John|url=https://books.google.com/books?id=xFkxAQAAMAAJ|title=History of the City of Dublin, from the Earliest Accounts to the Present Time|publisher=T. Cadell and W. Davies|year=1818|location=Dublin|pages=767|language=en}}</ref>
=== Òtù Dublin ===
Òtù Belfast Harp bụ ihe nlereanya maka otu Harp Society na Dublin, ma dị njikere ịlanarị nwa oge. <ref>{{Cite journal|author=Hibernicus|date=1809|title=On the Revival of the Irish Harp|url=https://www.jstor.org/stable/30073566|journal=The Belfast Monthly Magazine|volume=3|issue=14|pages=183|doi=10.2307/30073566|issn=1758-1605}}</ref> John Bernard Trotter si Downpatrick (onye bụbu odeakwụkwọ nke Whig dị ike, Charles James Fox ) kpọbatara n'isi obodo Ireland otu nwoke nke so Arthur O'Neill gbaa ọsọ maka ịtụle ya dị ka "onye ikpeazụ n'ime agbụrụ ndị na-akpọ ụbọ akwara ochie", Patrick Quinn, onye na-akpọ ụbọ akwara kpuru ìsì si Portadown onye nwere ụbọ akwara Otway. <ref>{{Cite web|title=Early Gaelic Harp Info: the Otway harp|url=https://www.earlygaelicharp.info/harps/otway.htm#:~:text=Dated%201707,%20but%20may%20be,is%20not%20normally%20on%20display.&text=The%20Castle%20Otway%20harp%20was,Irish%20harper%20Patrick%20Quin%20(c.|accessdate=2024-11-13|work=www.earlygaelicharp.info}}</ref> E hiwere ọha mmadụ n'ime ndị na-enyere ya aka, Sir Walter Scott na Thomas Moore . N'ime ọnwa abụọ, ọ malitere emume ncheta Carolan dị egwu n'obodo ahụ, mana ego Trotter gbapụrụ. Ọ dara ogbenye na 1812. <ref>{{Cite web|author=Grattan Flood|first=William H|date=1905|title=Irish Harp Festivals and Harp Societies (2)|url=https://www.libraryireland.com/IrishMusic/XXVII-2.php|accessdate=2022-02-25|work=www.libraryireland.com}}</ref>
== Òtù Egwu Irish ==
=== Ndebanye aha Bengal ===
Arthur O'Neill lara ezumike nká na County Tyrone site na ego ezumike nká £30 nke James MacDonnell na nwanne ya nwoke Alexander nyere afọ ofufo, ha abụọ ka O'Neill kụziiri ha ịkpọ ụbọ akwara n'oge ha bụ nwata. N'ịbụ ndị bịara were onye na-akpọ ụbọ akwara kpuru ìsì dị ka akụ mba, Society n'onwe ya enyeghị ndokwa ọ bụla maka afọ ikpeazụ ya. E zigara akụkọ banyere nsogbu ego nke Society na ọnọdụ O'Neill ("Onyeisi Minstrel ikpeazụ nke Erin, onye na-enweghị enyi, onye nwere ume, na onye ") na June na Nọvemba 1814 na ''Belfast Commercial Chronicle'' . N'ikpeazụ, ndị a ruru ndị Ireland si mba ọzọ nọ n'isi obodo British India n'oge ahụ, Calcutta . N'ihi ya, ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ afọ ise ka e mesịrị, ndị bụbu ndị otu bọọdụ ahụ hụrụ onwe ha na nnata nke ihe karịrị £1,000 "iji mee ka Harp na Ancient Music of Ireland dịghachi ndụ". Ebe ọ bụ na O'Neill nwụrụ afọ atọ mgbe ahụ, ego ahụ raara nye mgbalị ọhụrụ nke were ndị bụbu ụmụ akwụkwọ O'Neill n'ọrụ. <ref name=":1">{{Cite web|author=Neill|first=Lily|date=2019|title=A Celebration of the Belfast Linen Hall Library's Beath Collection and the Bicentennial of the Irish Harp Society of Belfast (1819-39)|url=https://www.mustrad.org.uk/enth85.htm|accessdate=2022-02-21|work=www.mustrad.org.uk}}</ref>
Na 1856, ''akwụkwọ akụkọ The Illustrated London News'' kọrọ na "egwu mba ochie nke Ireland na-adị ndụ site n'aka mmadụ ole na ole dị umeala n'obi, ndị na-agagharị n'obodo ha, karịsịa na-egwu egwu n'ụlọ oriri na ọṅụṅụ". Naanị "onye na-akụ ụbọ akwara dị mma" fọdụrụ bụ Patrick Byrne, nke Farney, County Monaghan, onye nwere nsọpụrụ nke ịkpọ egwu n'ihu [[Queen Victoria]] na Balmoral afọ ole na ole gara aga. <ref>{{Cite web|title=Old News Clippings: The Illustrated London News, (London, England) October 11, 1856. page 371|url=https://www.wirestrungharp.com/harps/harpers/old_news/|accessdate=2022-02-22|work=www.wirestrungharp.com}}</ref> Byrne gụsịrị akwụkwọ na Irish Harp School na Belfast na 1821.
== Òtù Harp Historical Harp nke Ireland nke oge a ==
Kemgbe afọ 2002, otu Historical Harp Society nke Ireland dị na Kilkenny amaliteghachila ọrụ dị mkpa nke òtù harp Belfast. Site n'ịchọpụtaghachi ụbọ akwara ochie nke ụdị nke O'Neill na Rainey na-akpọ, HHSI na-achọ ịlaghachi "n'ụwa n'ezi ụda nke egwu Irish kacha ochie". Maka ebumnuche a, otu ahụ na-akpọkọta ndị na-ese ihe na ndị na-ege ntị, ndị egwuregwu na ndị nkuzi, ndị nchọpụta na ndị ọkachamara, na ndị na-eme harp na ndị ọkachamara n'ihe gbasara organism. <ref>{{Cite web|title=About I The Historical Harp Society of Ireland - The Historical Harp Society of Ireland|url=https://www.irishharp.org/about|accessdate=2022-09-02|work=www.irishharp.org}}</ref>
== Leekwa ==
* Ndị Ulster zoro ezo, ndị Protestant na asụsụ Irish
== Ihe ndetu ==
{{Reflist}}
== Edensibia ==
* Byers, David (2022). ''Nzukọ nke Ndị Irish Harpers, 1780-1840'' . Belfast: Akwụkwọ akụkọ Irish Pages. [[ISBN (identifier)|ISBN]] [[Special:BookSources/978-1-8382018-8-3|<bdi>978-1-8382018-8-3</bdi>]] .
* Magee, John (1992). ''Ihe Nketa nke Harp: Ọbá Akwụkwọ Linen Hall na Nchekwa Egwu Irish'' . Belfast: Ọbá Akwụkwọ Linen Hall. [[ISBN (identifier)|ISBN]] [[Special:BookSources/0-9508985-5-4|<bdi>0-9508985-5-4</bdi>]] .
[[Otú:Pages with unreviewed translations]]
ooab7doyjb4x5deu4r922dvg193rtld
Boyede Racheal Akintola
0
72876
728565
620897
2026-09-28T14:42:47Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
728565
wikitext
text/x-wiki
'''Boyede Racheal Akintola''' (amụrụ n'abalị iri na ise n'ọnwa Ọgọstụ n'afọ 1964) bụ onye ọka iwu Naijiria na onye ọka ikpe nke Ụlọikpe di Elu nke Oyo Steeti. A họpụtara ya ka ọ bụrụ onye isi ụlọ ikpe dị elu n'ọnwa Jenụwarị afọ 2006. Ọ bụkwa Chief Magistrate na Oyo State Judiciary.
== Ndụ Mbido na Agụmakwụkwọ ==
Amụrụ Boyede Racheal Akintola na 15 n'ọnwa Ọgọst afọ 1964. Ọ gụrụ iwu na mahadum Ife site n'afo 1983 ruo afọ 1987, wee gụchaa nzere bachelọ nke iwu (LL.B). Akpọrọ ya na Nigerian Bar n'afo 1988.<ref>{{Cite web|title=Business - Oyo State Judiciary|url=https://oyostatejudiciary.oy.gov.ng/team-category/business/|accessdate=2025-12-30|language=en-US}}</ref>
== Ọrụ ==
=== Ọrụ Iwu Mbido ===
Akintola malitere ọrụ iwu ya dị ka onye ọrụ iwu na Federal Mortgage Bank na Ibadan n'oge mmemme [[National Youth Service Corps]]. Ọ rụkwara ọrụ dị ka onye ndụmọdụ na J.B. Lawson & Co. na Ibadan tupu ọ banye n'ọrụ ọha na eze dị ka onye ọka iwu steeti na Ministry of Justice of Old Oyo State, na-arịgo na onye ọka iwu dị elu.<ref>{{Cite web|date=2022-04-12|title=HON. JUSTICE R. B. AKINTOLA - Oyo State Judiciary|url=https://oyostatejudiciary.oy.gov.ng/teams/hon-justice-r-b-akintola/|accessdate=2025-12-30|language=en-US}}</ref>
=== Ọchịchị ===
N'afọ 1992, Akintola bufere n'ụlọ ikpe Oyo steeti dịka Senior Magistrate Grade II. Ọ jere ozi na mpaghara majistri dị iche iche, ọ ghọrọ onye ọka ikpe na 2005.
=== Onye ọka ikpe nke Ụlọikpe dị Elu ===
N'ọnwa Jenụwarị 5, afọ 2006, Rashidi Ladoja, gọvanọ nke steeti ahụ n'oge ahụ, ṅụrụ iyi dị ka onye ọka ikpe nke Ụlọikpe di Elu nke Oyo Steeti. <ref>{{Cite web|date=2022-04-11|title=Judges - Oyo State Judiciary|url=https://oyostatejudiciary.oy.gov.ng/judges/|accessdate=2025-12-30|language=en-US|archivedate=2025-11-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20251116063155/http://oyostatejudiciary.oy.gov.ng/judges/}}</ref> <ref>{{Cite web|author=InsideOyo|date=2021-02-24|title=In Ibadan, Court Awards N150,000 As Damages, Costs Against DPO Gwazah For Assaulting His Fashion Designer -|url=https://insideoyo.com/in-ibadan-court-awards-n150000-as-damages-costs-against-dpo-gwazah-for-assaulting-his-fashion-designer/|accessdate=2025-12-30|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|title=HIGH-COURTS-CAUSES-LIST|url=https://nbaibadan.org.ng/documents/courselist/2022/May302022/HIGH-COURTS-CAUSES-LIST.pdf}}</ref>
== Ndụ onwe onye ==
Akintola lụrụ Chief Adeniyi Akintola, onye ọkaiwu ukwu nke Naijiria, onye bụbu onye omebe iwu Oyo steeti, bụrụkwa osote onye isi oche ụlọ omeiwu n'oge mba nke atọ. <ref>{{Cite web|date=2025-08-15|title=Chief Adeniyi Akintola Biography - 88Lately|url=https://88lately.com/chief-adeniyi-akintola-biography/|accessdate=2025-12-30|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20260829161032/https://88lately.com/chief-adeniyi-akintola-biography/|archive-date=2026-08-29|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|author=Reporter|first=Our|date=2023-12-23|title=Legal luminary Niyi Akintola becomes Asiwaju of Ido land|url=https://thenationonlineng.net/legal-luminary-niyi-akintola-becomes-asiwaju-of-ido-land/|accessdate=2025-12-30|work=The Nation Newspaper|language=en-US}}</ref>
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
[[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]]
jkf3o9fvz1if1nxyxmga1gedmwu7wps
Chavrusa
0
72996
728589
727533
2026-09-28T16:57:41Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
728589
wikitext
text/x-wiki
[[Faịlụ:Carteret_beis_medrash.jpg|áká_ịkẹngạ|thumb|250x250px|''Khaveyrim'' (ndị mmekọ ọmụmụ) na-anọdụ ala n'ihu ibe ha ma ọ bụ n'akụkụ n'akụkụ na ''Bet midrash'' nke Yeshiva Gedola nke Carteret.]]
'''''Chavrusa''''', a na-akpọkwa chavruta ma ọ bụ ḥavruta (Aramaic nke ndị Juu nke Babilọn: חַבְרוּתָא, nke e dere na roman: ḥāḇruṯā, nke e dere na lit. "mmekọrịta"; pl.: חַבְרָוָותָא, ḥāḇrāwāṯā), bụ ụzọ ọdịnala nke ndị rabaị si amụ Talmud ebe obere ìgwè ụmụ akwụkwọ (na-abụkarị 2-5) na-enyocha, na-atụle, ma na-arụrịta ụka banyere ederede a na-ekerịta. Ọ bụ ụzọ mmụta bụ isi na yeshivas na kollels, ebe ụmụ akwụkwọ na-ejikọkarị ndị mmekọ ọmụmụ ihe mgbe niile nwere ihe ọmụma na ikike yiri nke ahụ, ndị na-abụghị ebe yeshiva, n'ọrụ, n'ụlọ, na ebe ezumike na-emekwa ya. Okwu ọdịnala bụ ịmụta b'chavrusa (בְחַבְרוּתָא bəḥāḇruṯā "na mmekorita"); Okwu a sitere na metonymy iji kpọọ onye mmekọ ọmụmụ ihe ahụ onye ọ bụla, mana ọ ga-akọwa ụzọ dị mma karịa.
N'adịghị ka mmekọrịta onye nkuzi na nwa akwụkwọ, nke nwa akwụkwọ na-eburu n'isi ma na-ekwughachi ihe ahụ n'ule, mmụta chavrusa na-etinye nwa akwụkwọ ọ bụla n'ọnọdụ nke nyochaa ederede, na-ahazi echiche ha n'ime arụmụka ezi uche dị na ya, na-akọwara onye mmekọ ha echiche ha, na-anụ echiche nke onye ibe ha, na ịjụ ajụjụ ma na-eme ka echiche nke ibe ha dị nkọ, na-abịakarị nghọta ọhụrụ kpamkpam banyere ihe ederede ahụ pụtara.<ref name="agora" /><ref name="jeff" />
== Nkọwa ==
''''chavrusa'''' bụ okwu Aramaic nke pụtara "enyi" <ref name="agora">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=8uZvs6_fGeMC&q=chavruta&pg=PA155|title=World Wide Agora|author=Liebersohn|first=Aharon|year=2006|isbn=978-965-90756-1-4}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFLiebersohn2006">Liebersohn, Aharon (2006). [https://books.google.com/books?id=8uZvs6_fGeMC&q=chavruta&pg=PA155 ''World Wide Agora'']. p. 155. [[ISBN]] [[Special:BookSources/978-965-90756-1-4|<bdi>978-965-90756-1-4</bdi>]].</cite></ref> ma ọ bụ "enyi". <ref>{{Cite web|title=Yevamot 96b:16|url=https://www.sefaria.org/Yevamot.96b.16|accessdate=2022-07-13|work=www.sefaria.org}}</ref> Ndị rabaị nke Mishnah na Gemara na-eji okwu yiri ya ''chaver'' (חבר, "enyi" ma ọ bụ "enyi" na Hibru) na-ezo aka na onye onye mmadụ na-amụ Torah.<ref name="sinclair" />><ref name="cath" /> N'iji ya eme ihe n'oge a, a na-akọwa chavrusa dị ka "mmekọrịta ọmụmụ". <ref name="sinclair" /><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=IhkztUVgVRUC&pg=PA70|title=Becoming Frum: How Newcomers Learn the Language and Culture of Orthodox Judaism|first=Sarah|author=Benor|publisher=Rutgers University Press|year=2012|isbn=978-0813553917}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=rVfSGfMNAR4C&pg=PA67|title=September 11 and You|first=Moshe|author=Goldberger|publisher=[[Targum Press]]|year=2004|isbn=978-1568713182}}</ref>
''chavrusa'' na-ezo aka na ụmụ akwụkwọ abụọ na-amụta otu otu. Mgbe ụmụ akwụkwọ atọ ma ọ bụ karịa na-amụta ọnụ, a na-akpọ ha chavura (Hibru: חַבוּרָה, otu; kwa ''chabura''). <ref>{{Cite web|url=http://www.clickdesign.com/CLIENTDEMOS/edos/classes.htm|title=Adult Education Catalogue/Spring 2003|publisher=East Denver Orthodox Synagogue|year=2003|accessdate=26 June 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120326034009/http://www.clickdesign.com/CLIENTDEMOS/edos/classes.htm|archivedate=26 March 2012}}</ref> N'obodo ụfọdụ, echiche nke chavrusa nwere ike ịgụnye mmadụ abụọ, atọ, anọ ma ọ bụ ọbụna ise na-amụkọ ọnụ.<ref name="jeff">{{Cite web|url=http://www.rebjeff.com/1/category/singing/1.html|title=Bringing the People Together|date=24 February 2011|accessdate=26 June 2011|publisher=Reb Jeff}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.rebjeff.com/1/category/singing/1.html "Bringing the People Together"]. Reb Jeff. 24 February 2011<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">26 June</span> 2011</span>.</cite></ref><ref>{{Cite journal|url=http://www.shirshalom.org/pdfs/Scribe-May-Jun-11.pdf|title=Turn It Again – The Joy of Shabbat Tish|first=Rabbi Michael L.|author=Moskowitz|journal=Scribe|date=May–June 2011|volume=24|issue=5 & 6|accessdate=2013-03-18|archive-date=2017-03-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20170312075432/http://www.shirshalom.org/pdfs/Scribe-May-Jun-11.pdf|url-status=dead}}</ref> Ndị Reform na Conservative agbasawo echiche nke chavura na agụmakwụkwọ na uri nke oge a (Rịba ama na chavura (Nkọwapụta Ashkenazic: ''chevra'') nwekwara ike izo aka n'otu ìgwè ndị mmadụ ma ọ bụ ezinụlọ nke bụ akụkụ ọmụmụ ma ọ bụ òtù ekpere, akụkụ klọb mmekọrịta mmadụ na ibe ya <ref name="jeff" />).<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=JhKyPjgcHEcC&pg=PA198|title=How I Am a Jew: Adventures Into My Jewish-American Identity|first=Howard W.|author=Polsky|year=2003|publisher=University Press of America|isbn=978-0761824237}}</ref> A na-akpọ otu ọmụmụ ihe (nke ka mma) na Yeshiva mgbe ụfọdụ "Kibbutz" - lee dịka ọmụmaatụ Sunderland Talmudical College § The Kibbutz - karịsịa n'iji ya eme ihe, tupu ojiji nke okwu ahụ maka obodo ọrụ ugbo.
== Mmalite ==
Based on statements in the Mishnah and Gemara, ''chavrusa'' learning was a key feature of yeshivas in the eras of the Tannaim (Rabbis of the Mishnaic period, 10-220 CE) and Amoraim (Rabbis of the Talmudic period, 200 to 500 CE). The Rabbis repeatedly urged their students to acquire a study partner; for example, Rabbi Yehoshua Ben Perachia enjoined students to "Make for yourself a Rav and acquire for yourself a ''chaver''", and Rabbi Yose ben Chalafta told his son Rabbi Abba that he was ignorant because he did not study with someone else. The choice of ''chavrusas'' seems to have been based on friendship or social proximity; thus, ''chavrusas'' fulfilled a social as well as an educational need.<ref name="cath">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=bKMkEVSvCoUC&pg=PA351|title=The Social Structure of the Rabbinic Movement in Roman Palestine|author=Hezser|first=Catherine|year=1997|publisher=Mohr Siebeck|isbn=978-3-16-146797-4}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFHezser1997">Hezser, Catherine (1997). [https://books.google.com/books?id=bKMkEVSvCoUC&pg=PA351 ''The Social Structure of the Rabbinic Movement in Roman Palestine'']. Mohr Siebeck. p. 351. [[ISBN]] [[Special:BookSources/978-3-16-146797-4|<bdi>978-3-16-146797-4</bdi>]].</cite></ref>
Ọ bụ ezie na mmadụ nwere ike ịhọrọ ịmụ Talmud naanị ya, a na-akụda ya mmụọ nke ukwuu. Na Talmud, e hotara Jose bar Hanina ka ọ na-ekwu na "ndị ọkà mmụta na-anọdụ ala naanị ha iji mụọ Torah . . . na-aghọ ndị nzuzu" (Berakhot, 63b).<ref name="sinclair">{{Cite web|url=http://www.thejc.com/judaism/jewish-words/chavruta|title=Chavruta|author=Sinclair|first=Dr. Julian|date=5 November 2008|accessdate=26 June 2011|work=[[The Jewish Chronicle]]|archive-date=8 December 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151208162631/http://www.thejc.com/judaism/jewish-words/chavruta|url-status=dead}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFSinclair2008">Sinclair, Dr. Julian (5 November 2008). . ''[[The Jewish Chronicle]]''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">26 June</span> 2011</span>.</cite></ref><ref>{{Cite web|url=http://www.on1foot.org/text/babylonian-talmud-brachot-63b|title=Babylonian Talmud Brachot 63b|publisher=American Jewish World Service|accessdate=10 April 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151208160608/http://www.on1foot.org/text/babylonian-talmud-brachot-63b|archivedate=8 December 2015}}</ref> Ka o sina dị, e nwere ihe akaebe na ịmụ ihe abụọ abụghị mgbe niile ihe zuru ụwa ọnụ na yeshivas, dịka ọmụmaatụ na Volozhin Yeshiva a ma ama nke narị afọ nke 19 Lithuania, enwere ihe akaebe maka na ịmụ ihe n'otu n'otu kama ịmụ ihe abụọ bụ ihe a na-ahụkarị.
Mmụta ''''chavrusa'''' dị mma karịsịa maka ọmụmụ Talmud, ebe ọ bụ na nke ikpeazụ bụ ederede jupụtara n'echiche ndị na-emegiderịta onwe ha na nkwupụta ndị yiri ka ha na-emegide ụkpụrụ nke iwu ndị Juu. E wezụga ịgbaso arụmụka azụ na azụ, nwa akwụkwọ Talmud ga-enwe ike nyochaa echiche ọ bụla ma gosipụta echiche iji dozie ya na ìhè nke ndị ọzọ.<ref>{{Cite web|url=https://www.jpost.com/Magazine/Opinion/Think-Again-Talmud-Study-and-the-Liberal-Arts|title=Think Again: Talmud Study and the Liberal Arts|first=Jonathan|author=Rosenblum|authorlink=Jonathan Rosenblum|date=11 November 2011|accessdate=8 April 2013|work=[[The Jerusalem Post]]}}</ref> Mmekọrịta chavrusa na-enye nwa akwụkwọ ọ bụla ikpo okwu iji mee ka ọnọdụ ha doo anya ma kọwaa onye mmekọ; mgbe ahụ, ha abụọ na-aga n'ihu ịjụ ajụjụ, ịgbachitere, ime ka o kwenye, gbanwee, gbanwee nke ọma, ọbụnakwa nweta nkwubi okwu ọhụrụ site na mmekorita ọgụgụ isi siri ike.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=oohY_3hMFS8C&pg=PA418|title=Gateway to Judaism: The What, How, And Why of Jewish Life|first=Mordechai|author=Becker|authorlink=Gateways (organization)#Rabbi Mordechai Becker|publisher=[[ArtScroll|Mesorah Publications, Ltd.]]|year=2005|isbn=978-1422600306|pages=418, 422–423}}</ref><ref name="balt">{{Cite web|url=https://www.baltimoresun.com/2003/09/25/study-form-ancient-but-lessons-modern/|title=Study Form Ancient, But Lessons Modern|first=Frank|author=Langfitt|date=25 September 2003|accessdate=8 April 2013|work=[[The Baltimore Sun]]|archivedate=8 December 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151208125927/http://articles.baltimoresun.com/2003-09-25/news/0309250131_1_talmud-israel-rabbinical-college-ner-israel}}</ref>
== Uru agụmakwụkwọ ==
N'adịghị ka mmụta klas nkịtị, ebe onye nkuzi na-agwa nwa akwụkwọ na nwa akwụkwọ okwu. <ref name="agora"/> Na-eburu n'isi ma na-ekwughachi ozi ahụ n'ule, na n'adịghị ka seminarị agụmakwụkwọ, ebe ụmụ akwụkwọ na-eme nnyocha onwe ha, <ref>{{Cite web|url=http://www.jewishjournal.com/torah_portion/article/learning_together_20030606/|title=Learning Together|date=5 June 2003|accessdate=26 June 2011|author=Bouskila|first=Rabbi Daniel|work=[[The Jewish Journal of Greater Los Angeles]]}}</ref> mmụta chavrusa na-ama nwa akwụkwọ aka inyocha ma jiri ọnụ kọwaa ihe ahụ, gosipụta njehie na arụmụka onye ibe ya, ma jụọ ma mee ka echiche nke onye ọ bụla dị nkọ, na-abịakarị nghọta ọhụrụ kpamkpam banyere ihe ederede ahụ pụtara.<ref name="jeff"/>
A ''chavrusa'' helps the student stay awake, keep his mind focused on the learning, sharpen his reasoning powers, develop his thoughts into words, and organize his thoughts into logical arguments.<ref name="zobin" /> This type of learning also imparts precision and clarity into ideas that would otherwise remain vague.<ref>{{Cite web|url=http://www.kollel.com/iajs|title=Chavrusa System of Learning|publisher=Kollel Toronto|year=2010|accessdate=26 June 2011}}</ref> Having to listen to, analyze and respond to another's opinion inculcates respect for others. It is considered poor manners to interrupt one's ''chavrusa''.<ref>{{Cite journal|url=http://ohr.edu/yhiy/article.php/Parshat-Pinchas.pdf?docid=2675&ie=1&showobject=1|title="The wise man does not speak before one who is wiser than him and does not break into the words of another" (Avot 5:7)|journal=Ohrnet|date=15 July 2006|volume=13|issue=39}}</ref> The ''chavrusa'' relationship also strengthens the student's personal commitment to his studies, as he is loath to disappoint or cancel on his ''chavrusa''.<ref>{{Cite web|url=http://www.thejc.com/judaism/judaism-features/67472/two-heads-are-better-learning-one|title=Two Heads are Better Than One|first=Rabbi Ephraim|author=Mirvis|date=10 May 2012|accessdate=9 April 2013|work=The Jewish Chronicle|archive-date=8 December 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151208173421/http://www.thejc.com/judaism/judaism-features/67472/two-heads-are-better-learning-one|url-status=dead}}</ref>
Some early research has shown that the use of this study modality within a traditional Yeshiva education can aid students later succeed in law school -- although it remains an open question as to whether that relationship is causal or merely correlative.<ref>
{{Cite journal|author=Klein|first=Reuven Chaim|date=March 1, 2024|title=A qualitative study on how traditional Yeshiva education prepares students for law school|url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/03069400.2023.2296811|journal=The Law Teacher|volume=58|issue=1|pages=111-130|doi=10.17613/b462-fp41}}
</ref>
== Omume ==
Mmụta ''''chavrusa'''' na-ewere ọnọdụ na usoro iwu kwadoro nke yeshiva ma ọ bụ kollel, yana na ọmụmụ Talmudic nke mmadụ na-eme n'oge ọ bụla n'ụbọchị. Ọ bụ ezie na nwoke nwere nkà mmụta nwere ike ịmụ isiokwu ụfọdụ n'onwe ya, mmekọrịta chavrusa na-ahọrọ iji nyere ha aka ime ka echiche ha pụta ìhè.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=lFvQ79N9vIAC|pages=110–111|title=The World of the Yeshiva: An intimate portrait of Orthodox Jewry|author=Helmreich|first=William B.|publisher=Ktav Publishing House|year=2000|isbn=978-0-88125-642-0}}</ref>
N'ime ọnọdụ yeshiva, ụmụ akwụkwọ na-akwadebe ma na-enyocha ''shiur'' (okwu) na ''chavrusa'' ha n'oge ọmụmụ ụtụtụ, n'ehihie, na n'oge mgbede a maara dị ka ''sedarim''.<ref name="Forta">{{Cite book|author=Forta|first=Arye|url=https://books.google.com/books?id=NhdoWlrzcg4C&q=chavruta&pg=PA89|title=Judaism|publisher=Heineman Educational|year=1989|isbn=978-0-435-30321-1}}</ref> Na nkezi, nwa akwụkwọ yeshiva na-etinye awa iri kwa ụbọchị na-amụ ihe na ''chavrusa''. Ebe ọ bụ na inwe ''chavrusa'' ziri ezi na-eme ka ọdịiche dị n'etiti inwe afọ dị mma na afọ ọjọọ, ndị rabaị klas nwere ike ịgbanwe ''chavrusa'' ugboro asatọ ma ọ bụ itoolu na klas nke ụmụ nwoke 20 ruo mgbe mmekọrịta ahụ na-arụ ọrụ maka akụkụ abụọ ahụ. Ọ bụrụ na chavrusa ejide n'ihe siri ike ma ọ bụ chọọ nkọwa ọzọ, ha nwere ike ịgakwuru ndị rabaị, ndị nkuzi, ma ọ bụ ''sho'el u'mashiv'' (n'ụzọ nkịtị, "jụọ ma zaa", onye rabaị nke maara nke ọma ederede Talmudic a na-amụ) bụ ndị ha nwere n'ụlọ ọmụmụ ihe n'oge ''sedarim''. Na mmemme yeshiva ụmụ nwanyị, ndị nkuzi nọ n'aka iji duzie chavrusas.<ref>{{Cite web|url=http://spider.mc.yu.edu/news/articles/article.cfm?id=101213|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060831161538/http://spider.mc.yu.edu/news/articles/article.cfm?id=101213|archivedate=31 August 2006|title=Stern College's June Learning Program Exposes Students to Intense, In-Depth Learning|date=6 July 2006|accessdate=26 June 2011|publisher=[[Yeshiva University]]}}</ref>
== Ịhọrọ ''chavrusa'' ==
[[Faịlụ:BMGTDay.jpg|áká_ịkẹngạ|thumb|Ụbọchị ọgba aghara na Beth Medrash Govoha]]
Pairing up study partners has been compared to making a ''shidduch'' (marriage match), as the skills, interests, temperament and schedule of each person must be taken into consideration.<ref name="bamboo" /><ref>{{Cite web|url=http://toldot.ru/en/engarticles/eng-articles_6485.html|title=Chavrusa across the country, or: A Siyum once in three and a half years|date=27 November 2007|accessdate=8 April 2013|publisher=[[Toldos Yeshurun]]}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://demosthenesneedsalocke.blogspot.co.il/2010/01/chavrusa-shidduch-world.html|title=The Chavrusa Shidduch World|date=6 January 2010|accessdate=8 April 2013|publisher=Demosthenes Needs a Locke}}</ref> Good friends do not necessarily make good ''chavrusas''. If the ''chavrusas'' spend too much time chatting or joking with each other at the expense of their study time, they are advised to find different study partners.
In the yeshiva world, the brightest students are highly desirable as ''chavrusas''.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=D8cRAQAAIAAJ&q=chavrusa|title=With Hearts Full of Faith: Insights into trust and emunah: A selection of addresses|author=Reinman|first=Yaakov Yosef|publisher=Mesorah Publications, Ltd.|year=2002|isbn=978-1-57819-583-1}}</ref> However, there are pros and cons to learning with ''chavrusas'' who are stronger, weaker, or equal in knowledge and ability to the student. A stronger ''chavrusa'' will correct and fill in the student's knowledge and help them improve their learning techniques, acting more like a teacher. With a ''chavrusa'' who is equal in knowledge and ability, the student is forced to prove their point with logic rather than by right of seniority, which improves their ability to think logically, analyze other people's opinions objectively, and accept criticism. With a weaker ''chavrusa'', who often worries over and questions each step, the student is forced to understand the material thoroughly, refine and organize their thoughts in a logical structure, present their viewpoint clearly, and be ready to justify each and every point. The stronger ''chavrusa'' helps the student acquire a great deal of information, but the weaker ''chavrusa'' helps the student learn ''how'' to learn. Yeshiva students are usually advised to have one of each of these three types of ''chavrusas'' in order to develop on all three levels.<ref name="zobin">{{Cite book|pages=104–106|title=Breakthrough to Learning Gemora: A concise, analytical guide|author=Zobin|first=Zvi|year=1996|publisher=Kest-Lebovits}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFZobin1996">Zobin, Zvi (1996). ''Breakthrough to Learning Gemora: A concise, analytical guide''. Kest-Lebovits. pp. <span class="nowrap">104–</span>106.</cite></ref>
A maara Beth Medrash Govoha na Lakewood Township, New Jersey maka "ụbọchị ọgba aghara" ya na mbido ''z'man'' ọ bụla (semester), mgbe ọtụtụ puku ụmụ akwụkwọ na-agwakọta n'èzí na ebumnuche nke ịhọrọ ''chavrusa'' maka okwu ọhụrụ ahụ.<ref name="ywn">{{Cite web|url=http://www.theyeshivaworld.com/article.php?p=22878|title=Video & Photos: Chavrusa Tumult at BMG|date=1 September 2008|accessdate=26 June 2011|work=[[Yeshiva World News]]}}</ref> "Ụbọchị ọgba aghara" yiri nke a na-ewere ọnọdụ n'etiti ọtụtụ narị ụmụ akwụkwọ na isi Brisk yeshiva na Jerusalem, <ref name="ywn" /> na Mir na Jerusalem.<ref>{{Cite web|url=http://matzav.com/photos-chavrusah-tumult-in-brisk|author=Bernstein|first=Dovid|publisher=matzav.com|title=Photos: Chavrusah Tumult in Brisk|date=22 October 2009|accessdate=26 June 2011}}</ref>
''Chavrusa'' na-etolite ọbụbụenyi na-adịgide adịgide. Nkwekọrịta a na-ekerịta maka agụmakwụkwọ na uto ọgụgụ isi na-emepụta njikọ chiri anya n'etiti ndị mmekọ ọmụmụ ihe <ref name="bamboo">{{Cite book|title=The Bamboo Cradle: A Jewish father's story|url=https://archive.org/details/bamboocradlejewi0000schw|author=Schwartzbaum|first=Avraham|publisher=[[Feldheim Publishers]]|year=1989|isbn=978-0-87306-459-0}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFSchwartzbaum1989">Schwartzbaum, Avraham (1989). [[The Bamboo Cradle|''The Bamboo Cradle: A Jewish father's story'']]. [[Feldheim Publishers]]. p. 193. [[ISBN]] [[Special:BookSources/978-0-87306-459-0|<bdi>978-0-87306-459-0</bdi>]].</cite> Second, revised edition</ref> nke a sịrị na ọ dị nso karịa nke ọtụtụ di na nwunye. <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=bzsRAQAAIAAJ&q=chaver+study+partner|title=Connecting to God: Ancient Kabbalah and modern psychology|author=Weiss|first=Abner|publisher=Bell Tower|year=2005|isbn=978-1-4000-8334-3}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=GM11AAAAMAAJ&q=chavruta|title=Journey to Tradition: The odyssey of a born-again Jew|author=Levin|first=Michael Graubart|publisher=Ktav Publishing House|year=1986|isbn=978-0-88125-093-0}}</ref>
== ''chavrusa'' ụmụ nwanyị ==
[[Faịlụ:The_students_a_Midreshet_Shilat.JPG|thumb|Ụmụ akwụkwọ nwanyị na-amụ ihe gbasara ''chavrusa'' na Midreshet Shilat na Israel]]
Yeshivas ụmụ nwanyị nke gụnyere ọmụmụ Talmud na usoro mmụta na-emekarị oge ọmụmụ chavrusa maka ụmụ akwụkwọ ha.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=0NrIPT7KWTYC&pg=PT243|pages=243–244|title=Contemporary American Judaism: Transformation and renewal|first=Dana|author=Evan Kaplan|year=2009|publisher=Columbia University Press|isbn=978-0-231-13728-7}}</ref> Na seminarị ụmụ nwanyị Ọtọdọks, a na-ejikọta ụmụ akwụkwọ na ndị mmekọ ọmụmụ nwere ike hà nhata ma ọ bụ karịa iji mụta Halakha, Chumash, Nkà ihe ọmụma ndị Juu, ma ọ bụ isiokwu ọ bụla ọzọ na okpukpe ndị Juu.<ref>{{Cite web|url=http://www.judaismlive.com/templates/articlecco_cdo/aid/642795/jewish/Chavruta.htm|title=Ladies' Chavruta Learning|publisher=Lubavitch Centre of Leeds|year=2011|accessdate=26 June 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090220232336/http://www.judaismlive.com/templates/articlecco_cdo/aid/642795/jewish/Chavruta.htm|archivedate=20 February 2009}}</ref>
N'afọ ndị na-adịbeghị anya, a kwalitela mmekọrịta ọmụmụ ekwentị maka ụmụ nwanyị dị ka ''Kiruv'' (Okpukpọ ndị Juu Ọtọdọks) na Israel <ref>{{Cite web|url=http://www.jewishmediaresources.com/1039/a-torah-revolution-in-need-of-troops|title=A Torah Revolution in Need of Troops|first=Jonathan|author=Rosenblum|work=[[Mishpacha]]|date=27 December 2006|accessdate=10 April 2013}}</ref> na dị ka nhọrọ maka ndị na-arụsi ọrụ ike. <ref>{{Cite web|url=http://www.jewishpressads.com/pageroute.do/40173|title=Chavrusa, Anyone?|first=Tova|author=Younger|work=[[The Jewish Press]]|date=22 July 2009|accessdate=10 April 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120807044238/http://www.jewishpressads.com/pageroute.do/40173|archivedate=7 August 2012}}</ref>
Yosef Chaim Sonnenfeld, Chief Rabbi of Mandatory Palestine, na-akọ na ya na nwunye ya na-eme chavrusa ọkara awa, n'oge ha na-amụ ''Orach Chayim''.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=VgwmAQAAIAAJ&q=chavruta|title=Journal of Halacha and Contemporary Society, Volumes 7–10|publisher=Yeshiva Rabbi Jacob Joseph School|year=1984}}</ref>
== Ekwentị na ''chavrusa'' n'ịntanetị ==
[[Faịlụ:ראיון_על_החברותא_המרתקת_המשניות_הרב_יונתן_שטנצל_עם_הרב_אהרון_קסטל_עם_שלמה_ויינר_עלון_קביעותא.pdf|thumb|Otu esi emepụta nkuzi na ekwentị nke mmụta mishna]]
N'afọ 1997, Partners in Torah bụ nzukọ mbụ wepụrụ ụdị mmụta ''chavrusa'' site na yeshiva na ụlọ nzukọ wee banye na ọmụmụ ekwentị.<ref>{{Cite web|url=https://www.jta.org/news/article/1999/07/27/3037/FOCUSONISSUESInt|title=Focus on Issues: Interested in studying Torah? It's just a telephone call away|first=Sam|author=Selig|date=27 July 1999|accessdate=10 April 2013|work=[[Jewish Telegraphic Agency]]|archiveurl=https://archive.today/20130704041434/http://www.jta.org/news/article/1999/07/27/3037/FOCUSONISSUESInt|archivedate=2013-07-04}}</ref> N'ime afọ 2000, ọtụtụ ọrụ [[Intanet|Ịntanetị]] n'efu malitere ijikọ ndị mmekọ ọmụmụ gburugburu ụwa site na iji videoconferencing na Skype hook-ups.
=== Akpụkpọ ụkwụ ekwentị''chavrusa'' ===
* TorahMates, mmemme chavrusa n'efu nke mba na-enweghị uru Oorah, na-enye ndị ọrụ afọ ofufo nwere ihe ọmụma na ụmụ akwụkwọ na-adịghị ike iji mụọ isiokwu ndị Juu ọ bụla ha họọrọ, na ndị nhazi na ndị ọrụ iji hụ na mmekọrịta ahụ na-arụ ọrụ nke ọma.
* Ndị mmekọ na Torah - nke e guzobere na 1991 dị ka mmemme ọmụmụ otu onye maka ndị nne na nna ụlọ akwụkwọ ụbọchị ndị Juu n'okpuru nchebe nke Torah Umesorah, National Society for Hebrew Day Schools. Na mbụ, mmemme ahụ nyere naanị mmụta n'onwe ya mana ọ gbakwunyere mmekọrịta ọmụmụ ekwentị na 1997. Ka ọ na-erule n'afọ 2017, ihe karịrị ụmụ nwoke na ụmụ nwanyị 72,000 sitere n'obodo 2,337 dị na mba 39 esonyewo na mmekọrịta ọmụmụ ekwentị kwa izu.<ref>{{Cite web|url=https://greatnonprofits.org/org/partners-in-torah|title=Great Non Profits|date=|publisher=[[Partners in Torah]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110615073827/http://www.partnersintorah.org/about/|archivedate=15 June 2011|accessdate=26 June 2011}}</ref> N'afọ 2016, ndị mmekọ na Torah ghọrọ otu nwere onwe ha.
* Jnet - nke e guzobere na 2006, ọrụ a nke Merkos L'Inyonei Chinuch jikọtara ụmụ nwoke na ụmụ nwanyị na ndị ọrụ afọ ofufo Chabad maka mmụta ndị Juu <ref>{{Cite web|url=http://www.shturem.org/index.php?mod=print§ion=news&id=18653|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110728021956/http://www.shturem.org/index.php?mod=print§ion=news&id=18653|archivedate=July 28, 2011|title=Long Distance Partners|author=Margolis|first=N.|publisher=shturem.org|date=7 September 2007|accessdate=26 June 2011}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://crownheights.info/general/1741/telephone-torah/|title=Telephone Torah|date=10 March 2006|accessdate=10 April 2013|publisher=CrownHeights.info}}</ref>
=== Akpụkpọ ụkwụ n'ịntanetị''chavrusa'' ===
* Chavrusamatch - nke onye nkuzi Baltimore Torah malitere na 2012, ọrụ a na-ejikọta ma ụmụ nwoke ma ụmụ nwanyị na ndị mmekọ mpaghara ma ọ bụ nke ụwa n'ịntanetị, site na ekwentị, ma ọ bụ nkwurịta okwu vidiyo <ref>{{Cite web|url=http://matzav.com/chavrusamatchcom-to-be-launched-tomorrow|title=Chavrusamatch.com To Be Launched Tomorrow|first=Rabbi Ari|author=Koretzky|publisher=matzav.com|date=31 July 2012|accessdate=3 April 2013}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://chavrusamatch.com/about|title=About|publisher=Chavrusamatch.com|year=2013|accessdate=3 April 2013}}</ref>
* D.A.F. Online ''chavrusa'' Database - na-enye postings n'ịntanetị nke ndị mmadụ na-achọ chavrusa, onye nkuzi, ma ọ bụ nwa akwụkwọ <ref>{{Cite web|url=http://chavrusa.dafyomi.co.il/|title=D.A.F.'s Online Chavrusa Database|publisher=Kollel Iyun HaDaf|year=2012|accessdate=3 April 2013}}</ref>
* International Chevruta Exchange - na-ejikọ ndị mmekọ mmụta site na mkparịta ụka vidiyo n'ịntanetị ma ọ bụ teleconferencing, yana onye nduzi nwere ike ịza ajụjụ gbasara ihe a na-amụ <ref>{{Cite web|url=http://www.torahwithoutborders.org/about|title=About|publisher=Torah Without Borders|accessdate=3 April 2013|archivedate=7 April 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130407001911/http://www.torahwithoutborders.org/about}}</ref>
* Israel Chavruta Initiative - ọrụ nke Yeshivat Hesder Nahar-Deiah nke Naịariya <ref>{{Cite web|url=http://www.nahariya.co.il/Eng/Index.asp?ArticleID=155&CategoryID=84|title=About|publisher=Yeshivat Hesder Nahar-Deiah Nahariya|accessdate=26 June 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100511010558/http://www.nahariya.co.il/Eng/Index.asp?ArticleID=155&CategoryID=84|archivedate=11 May 2010}}</ref>
* Chavrusa n'ịntanetị - na-ejikọ ndị mmekọ ọmụmụ site na Skype
* Project Zug - na-ejikọta ụmụ akwụkwọ na chavrusa dabere na mmasị ha nyere n'oge ndebanye aha, ma ọ bụ na-enye ha ka ha sonyere enyi ha, ma na-enye akwụkwọ na nduzi <ref>{{Cite web|url=https://www.projectzug.org/|title=Find a Learning Partner|publisher=Project Zug|year=2016|accessdate=25 June 2017}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://ejewishphilanthropy.com/how-a-jewish-learning-program-surprised-me/|title=How a Jewish Learning Program Surprised Me|work=ejewishphilanthropy.com|date=13 July 2017|language=en-US|accessdate=2017-07-16}}</ref>
* Virtual Chavruta - na-enye ndị nkuzi site na videoconferencing <ref>{{Cite web|url=http://www.prweb.com/releases/Torah-study/tutoring-web-site/prweb4372054.htm|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100818013407/http://www.prweb.com/releases/Torah-study/tutoring-web-site/prweb4372054.htm|archivedate=August 18, 2010|title=TorahTutors.org Introduces One-on-One, Text-Based Torah Study Tutoring Web Site|date=10 August 2010|accessdate=26 June 2011|publisher=PR Web}}</ref>
* TorahMates - ọrụ nke Oorah, na-enye ''chavrusa'' n'ụlọ, site na ekwentị, na n'ịntanetị, ma na-enyekwa ihe mmụta n'efu <ref>{{Cite web|url=http://www.torahmates.org/Why_TorahMates.html|title=Why Torah Mates|publisher=[[Oorah (organization)|Oorah]]|accessdate=10 April 2013|archivedate=19 October 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131019143000/http://www.torahmates.org/Why_TorahMates.html}}</ref>
* WebYeshiva - nke e guzobere na 2007, ọrụ a na-enye yeshiva na ''chavrusa'' mmụta n'ịntanetị <ref>{{Cite web|url=http://www.webyeshiva.org/jewish-learning-jewish-study-torah-learning|title=About Us|publisher=[[WebYeshiva]]|accessdate=26 June 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110718154207/http://www.webyeshiva.org/jewish-learning-jewish-study-torah-learning|archivedate=18 July 2011}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=BmL6Ya5P998C&pg=PA67|title=Mediating Faiths: Religion and socio-cultural change in the twenty-first century|author=Bailey|first=Michael|publisher=[[Ashgate Publishing|Ashgate]]|year=2011|isbn=978-0-7546-6786-5}}</ref>
* The Pearl Matlin Lev L'Lev Program - Ndị mmekọ na Torah maka Ụmụaka na Ndị okenye nwere mkpa pụrụ iche, site na Skype ma ọ bụ na ekwentị.
== Ọrụ Limmud Chavruta ==
E hiwere ọrụ Limmud Chavruta na mba United Kingdom n'afọ 1996 ma malite ya n'ụwa niile n'afọ 2009, ọ na-emepụta ntuziaka ọmụmụ kwa afọ maka mmụta ụdị chavrusa. Akwụkwọ ntuziaka ọmụmụ ihe ndị a, nke gụnyere ederede isi mmalite gbasara isiokwu dịka "Ọrụ", "Ihe Okike", "Oge", na "Ego", ka a na-ewepụta na ogbako kwa afọ nke òtù mmụta Britain-Juu..<ref>{{Cite web|url=http://www.limmud.org/publications/chavruta/|title=The Limmud Chavruta Project|year=2013|accessdate=9 April 2013|publisher=Limmud.org}}</ref>
== Ojiji ndị ọzọ ==
=== Echiche ndị Zionist ===
Onye na-eche echiche banyere okpukpe Zionist bụ A. D. Gordon jiri okwu ahụ bụ chavrusa zoo aka na ọha mmadụ, dịka moshav, kibbutz, ma ọ bụ njikọ ndị ọrụ, nke na-arụ ọrụ dị ka njikọ agụmakwụkwọ onwe onye na usoro agụmakwụkwọ mmekọrịta ọha na eze buru ibu. N'echiche ndị Zionist, chavrusa bụ "ngwa ọrụ dị mkpa n'ọgụ maka mweghachi nke ndị Juu, mweghachi nke onye ọ bụla, na isi ihe dị mkpa nke echiche nke 'ọrụ'. Ọ bụ ngosipụta kachasị elu nke mgbalị pụrụ iche nke onye Juu iji mee ka onwe ya dịghachi ọhụrụ site na 'ọrụ', iji jikọta ya na okike, na ịkụ osisi nwere ọtụtụ alaka nke mba ya n'ala ebe ewepụrụ ya.".
=== Magazin ''Chavrusa'' ===
''Chavrusa'' bụ aha magazin nke Rabbinic Alumni nke Rabbi Isaac Elchanan Theological Seminary, nke e bipụtara kemgbe ngwụcha afọ 1950.<ref>{{Cite web|url=http://www.yutorah.org/search/|title=Search: Chavrusa Magazine|publisher=YU Torah Online|accessdate=26 June 2011}}</ref>
=== Magazin ''Havruta'' ===
''Havruta'' magazine is a publication of the Pardes Institute of Jewish Studies.
== Hụkwa ==
* ''Chaber''
* ''Talmid Haver''
* Ọmụmụ Torah
* Usoro ihe omume abụọ
== Edemsibia ==
{{Reflist|35em}}
== Ịgụ ihe ọzọ ==
* [https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-94-007-0354-4_24# ''"Havruta: Gịnị ka anyị maara na Gịnị ka anyị nwere ike ịtụ anya ịmụta site n'ịmụ akwụkwọ na Havruta?"''] nke Elie Holzer na Orit Kent. International Handbook of Jewish Education, Vol. 5, 2011, peeji nke 407-417, DOI 10.1007/978-94-007-0354-4_24
* "'Ma ọ bụ onye mmekọ Hevruta ma ọ bụ ọnwụ': Echiche dị oke egwu na akụkụ mmekọrịta mmadụ na ibe ya nke Hevruta Learning" nke Elie Holzer. Journal of Jewish Education, Vol. 75, Mbipụta 2, 2009, peeji nke 130-149, DOI 10.1080/15244110902856492
* "Ọ nwere ike ịbụ omume kachasị mma na ụlọ akwụkwọ iwu?" nke Barbara Pinkerton Blumenfeld dere. ''Willamette Journal of International Law & Dispute Resolution'', 2010
[[Otú:Pages with unreviewed translations]]
622xjjcxdxwnjldr5cufjtfd5r738lc
Ọdịdị Ware
0
73132
728688
596848
2026-09-28T19:14:28Z
IgboRefBot
66663
728688
wikitext
text/x-wiki
The Ware Formation (Spanish: Formación Ware) bụ a fossliferous geological formation nke Cocinetas Basin na mpaghara ugwu nke La Guajira. Ọdịdị ala nwere ezigbo nkume ájá na quartzitic, Nkume apịtị, pebbly conglomerates na iberibe nkume sedimentary na metamorphic, fossliferous packstones na ájá na akwa conglomeratic nwere nnukwu ihe fossil. malitere n'oge Neogene na Quaternary; Late Miocene na Early Pleistocene, nke a na-ahụkarị Pliocene (3.5 ruo 2.8 Ma), Uquian, Chapadmalalan na Montehermosan na nhazi SALMA, ma nwee oke nke mita 25 (82 .
== Okwu mmalite ==
Moreno na ndị otu ya kọwara aha ahụ n'afọ 2015, ma nye ya aha Ware, nke pụtara "enyi" n'asụsụ Wayuunaiki, asụsụ ndị obodo Wayuu, nke pụtara "enyi". Aha ahụ ka e nyere iji sọpụrụ ọbụbụenyi dị n'etiti Colombia na Venezuela..
== Nkọwa ==
=== Akwukwo okwu ===
=== Stratigraphy na gburugburu ebe obibi ===
Ọdịdị Ware kpuchiri Ọdịdị Castilletes ma kpuchie Quaternary alluvium. E mere atụmatụ na afọ ahụ bụ Late Miocene ruo Early Pleistocene (5.2 ruo 1.22 Ma), Uquian, Chapadmalalan na Montehermosan na nhazi SALMA, yana nkọwa dị mkpirikpi na Pliocene (3.5 ruo 2.8 Ma). Anụmanụ na-enweghị azụ nke mmiri nke Ware Formation na-egosi ihe yiri nke oge a n'ụsọ oké [[Osimiri]] nke Guajira Peninsula karịa nke ndị dị n'okpuru. A na-etinye ntọala nke Ware Formation na gburugburu ebe obibi fluvio-[[Delta (geology)|Deltaic]], ebe nchịkọta anụmanụ na-enweghị azụ n'elu nke unit ahụ nwere ụdị nke a na-ahụkarị n'ụsọ oké osimiri na ntọala dị nso, mana na nso ebe obibi coral reef. Ọdịdị Ware na-ejikọta ya na Ọdịdị San Gregorio na [[Falcón Basin]] nke Venezuela.
=== Ihe ndị e gwupụtara n'ala ===
{| class="wikitable sortable mw-collapsible" width="100%"
!Ìgwè
!Ihe ndị e gwupụtara n'ala
!Ihe edeturu
|-
| rowspan="10" style="background-color: {{period color|calabrian}};" |Mammals
|Camelidae, Glyptodontidae, Pampatheriidae, Proterotheriidae, Toxodontidae.Erethizontidae
|{{Center|<ref name=Morenoetal_p35>Moreno et al., 2015, p.35</ref>}}
|-
|Tardigrada gen. na sp. na-enweghị isi.
|{{Center|<ref name=Amson_p3>Amson et al., 2016, p.3</ref>}}
|-
|Mylodontidae gen. na sp. na-enweghị isi.
|{{Center|<ref name=Amson_p3/>}}
|-
|[[Lestodontini gen. et sp. nov.|Lestodontini gen. na sp. Nov.]]
|{{Center|<ref name=Amson_p4>Amson et al., 2016, p.4</ref>}}
|-
|[[Scelidotheriinae gen. et sp. indet.|Scelidotheriinae gen. na sp. na-enweghị isi.]] , ? ''[[Hyperleptus|Hyperleptus sp.]]''
|{{Center|<ref name=Amson_p7>Amson et al., 2016, p.7</ref>}}
|-
|Megalonychidae gen. na sp. Nov.
|{{Center|<ref name=Amson_p8>Amson et al., 2016, p.8</ref>}}
|-
|''[[Pliomegatherium lelongi]]''
|{{Center|<ref name=Amson_p9>Amson et al., 2016, p.9</ref>}}
|-
|''Nothrotherium sp.''
|{{Center|<ref name=Amson_p12>Amson et al., 2016, p.12</ref>}}
|-
|''Chapalmalania sp.''
|{{Center|<ref name=Amson_p15>Amson et al., 2016, p.15</ref>}}
|-
|''[[Hydrochoeropsis|Hydrochoeropsis wayuu]]''
|{{Center|<ref name=Perez>Pérez et al., 2017</ref>}}
|-
| style="background-color: {{period color|calabrian}};" |Reptiles
|''Agụ iyi sp.'' , Crocodylidae indet. , Alligatoridae, Podocnemididae
|{{Center|<ref name=Morenoetal_p35/><ref name=FW470062>[https://paleobiodb.org/classic/displayCollResults?collection_no=176829 Police Station 470062] at [[Fossilworks]].org</ref>}}
|-
| style="background-color: {{period color|calabrian}};" |Fish
|Characidae, Cynodontidae, Serrasalmidae, Cichlidae, Sciaenidae, Doradidae, Pimelodidae, Carcharhinidae, Sphyrnidae, Myliobatidae, PristidaeNdị Kraịst
|{{Center|<ref name=Morenoetal_p35/>}}
|-
| style="background-color: {{period color|calabrian}};" |Invertebrates
|''Argopecten sp.'' [Ihe e dere n'ala ala peeji] , ''Nodipecten sp.'' , ''Crassostrea sp.'' , ''Plicatula sp.'' , ''Spondylus sp.'' , ''Anodontia sp.'' , ''Codakia sp.'' , ''Bulla sp.'' , ''Laevicardium sp.'' , ''Trachycardium sp.'' , ''Macrocallista sp.''
|{{Center|<ref name="Morenoetal_2015_p33">Moreno et al., 2015, p.33</ref>}}
|-
|}
== Hụkwa ==
: [[Eastern Hills, Bogotá#Geology|Ọdịdị ala nke Ugwu Ọwụwa Anyanwụ]]
: [[Cesar-Ranchería Basin|Ọdọ Mmiri Cesar-Ranchería]]
: [[Honda Group, Colombia|Òtù Honda]]
: [[Chorrera Formation|Chorrera]], Pisco, [[Tilatá Formation|Tilatá]], Tunjuelo Formations[[Tunjuelo Formation|Ọdịdị Tunjuelo]]
: [[Urumaco]]
== Edensibia ==
{{Reflist|20em}}
=== Akwụkwọ ===
==== Ọdịdị ala ====
*
*
==== Paleontology ====
*
*
*
==== Map ====
*
*
*
*
gloep9qkc7jzx5k34xcsfj3q89yai4g
Gaelic revival
0
73925
728831
706846
2026-09-29T05:22:17Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
728831
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|Mmaliteghachi asụsụ Irish nke narị afọ nke 19}}
{{other uses}}
{{Use dmy dates|date=October 2024}}
[[File:Frontcover Gaelic Journal.jpg|thumb|''[[Gaelic Journal]]'', otu akụkụ mbụ nke mmegharị mmalite nke Gaelic]]
'''Mbilite Gaelic''' ({{langx|ga|Athbheochan na Gaeilge}}) bụ ngwụcha narị afọ nke iri na itoolu [[Ịhụnanya mba|mmalite mba]] nke mmasị na [[asụsụ Irish]] (a makwaara dị ka Gaelic)<ref>{{cite book|last1=Blackshire-Belay|first1=Carol|title=Current Issues in Second Language Acquisition and Development|date=1994|publisher=University Press of America|isbn=0819191825|page=32|url=https://books.google.com/books?id=3uTEll4ZsbcC&pg=PA32|access-date=30 January 2018}}</ref> na [[Omenala Gaelic nke Ireland]] (gụnyere [[akụkọ ifo nke Ireland]], [[mythology nke Ireland]], [[egwuregwu Gaelic | egwuregwu]], [[egwu ọdịnala nke Ireland|egwu]], nka, wdg). Asụsụ Irish adalatala nke ukwuu dịka asụsụ a na-asụ, ọ ka bụ asụsụ a na-asụ kwa ụbọchị naanị n'ime ime obodo dịpụrụ adịpụ, ebe Bekee abụrụla asụsụ a na-asụkarị n'ọtụtụ mba Ireland.
Mmasị dị na omenala Gaelic pụtara ìhè na mmalite narị afọ nke iri na itoolu site na mmalite nke [[Belfast Harp Societys|Belfast Harp Society]] na 1808 na Ulster Gaelic Society na 1830, nakwa mgbe e mesịrị n'akwụkwọ mmụta nke [[Robert Shipboy MacAdam]], [[John O'Donovan (ọkà mmụta)|John O'Donovan]] na [[Eugene O'Curry]], na ntọala nke [[Ossianic Society]]. Nchegbu maka asụsụ Irish e ji asụ mere ka e guzobe [[Society for the Preservation of the Irish Language]] na 1876, nakwa Gaelic Union na 1880. Nke ikpeazụ mepụtara ''[[Gaelic Journal]]''. [[Gaelic Athletic Association]], nke e hiwere na 1884, kwalitere [[Gaelic Games|Egwuregwu ọdịnala Ireland]].
[[Conradh na Gaeilge|Gaelic League]] ({{lang|ga|Conradh na Gaeilge}}) hiwere na 1893 site na [[Eoin MacNeill]] na ndị ọzọ nwere mmasị na asụsụ na omenala Gaelic. Onyeisi mbụ ha bụ [[Douglas Hyde]]. Ebumnuche nke otu a bụ ịgba ume nke ndị Irish ná ndụ kwa ụbọchị iji lụso [[anglicization]] nke mba ahụ ọgụ. O haziri nzukọ kwa izu iji kparịta [[Omenala Ireland |Omenala Ireland]], kwado nzukọ mkparịta ụka, dezie ma bipụta akwụkwọ akụkọ aha ya bụ {{lang|ga|[[An Claidheamh Soluis]]}}, ma mee mkpọsa nke ọma ka e tinye ndị Irish n'usoro ọmụmụ ụlọ akwụkwọ ahụ. Njikọ ahụ toro ngwa ngwa, nwee ihe karịrị alaka iri anọ na asatọ n'ime afọ anọ nke ntọala ya na narị anọ n'ime afọ iri. O nwere mmekọrịta siri ike na mmegharị omenala ndị ọzọ nke oge ahụ, dịka [[Pan-Celticism|Pan-Celtic movement]] na [[Irish Literary Revival]].
Ndị edemede dị mkpa nke mmaliteghachi Gaelic gụnyere {{lang|ga|[[Peadar Ua Laoghaire]]|italic=no}}, [[Patrick Pearse]] ({{lang|ga|Pádraig Mac Piarais}}) na {{lang|ga|[[Pádraic Ó Conaire]]|italic=no}}.
==Mmegharị mbụ==
==="Renaissance" nke Belfast===
"Mmaliteghachi egwu Irish [[Belfast]]", nke mere ka e mee [[Ememme Belfast Harp|Ụlọ Nzukọ Belfast Harpers]] na Julaị 1792,<ref name=":0">Sara C. Lanier, «"It is new-strung and shan't be heard": nationalism and memory in the Irish harp tradition». in: ''British Journal of Ethnomusicology''; Vol. 8, 1999</ref> a hụla ya dị ka "ihe na-ebute ụzọ na otu narị afọ nke mmalite Gaelic nke Ireland",<ref name=":02">{{Cite book |last1=McNeill |first1=Mary |url=https://books.google.com/books?id=Fe-iDwAAQBAJ&q=mary+ann+mccracken+bunting&pg=PT105 |title=The Life and Times of Mary Ann McCracken, 1770–1866: A Belfast Panorama |publisher=Allen Figgis |year=1960 |isbn=9781788550840 |location=Dublin |pages=84}}</ref> nakwa ịbụ "mmalite nke njikọ ogologo oge dị n'etiti ndị Protestant ugwu" na mgba iji chekwaa ma kwalite asụsụ Irish".<ref>{{Cite book |last=Bardon |first=Jonathan |title=A History of Ulster |publisher=The Balckstaff Press |year=1992 |isbn=0856404764 |location=Belfast |pages=221}}</ref> Na 1795, iji gbochie "nleghara anya zuru oke na ịgbasa ịma mma nke asụsụ ochie a na nke a na-akwanyere ùgwù nke ukwuu", ''[[Northern Star (akwụkwọ akụkọ nke Society of United Irishmen)|Northern Star]]'', akwụkwọ akụkọ nke [[Society of United Irishmen|United Irishmen]], mepụtara ụtọasụsụ, akwụkwọ ọkọwa okwu na akwụkwọ akụkọ asụsụ Irish, ''Bolg an tSolair.<ref>{{Cite book |last=Quinn |first=James |title=Soul on Fire: a Life of Thomas Russell |publisher=Irish Academic Press |year=2002 |isbn=9780716527329 |location=Dublin |pages=129}}</ref>'' N'otu afọ ahụ, "Kpakpando" ahụ kpọsara klas n'asụsụ Pádraig Ó Loingsigh (Patrick Lynch) na-enye na [[Belfast Royal Academy|Belfast Academy]].<ref>{{Cite web |title=Oidhreacht Feirste: An Ghaeilge i mBéal Feirste. Belfast Heritage: Irish in Belfast |url=https://forbairtfeirste.com/wp-content/uploads/2020/06/Oidhreacht-Feirste1.pdf |access-date=10 October 2022 |website=forbairtfeirste}}</ref>
Na 1808, otu n'ime ndị nhazi emume harp, dọkịta na polymath, [[James MacDonnell (physician)|James MacDonnell]] guzobere [[Belfast Harp Society|Belfast Harp Society]]. Na mgbakwunye na "ichekwa egwu mba na ngwa egwu mba Ireland", ọ gbalịrị inweta ma kesaa "ozi gbasara asụsụ, akụkọ ihe mere eme na ihe ochie nke Ireland".<ref>{{Cite book |last=Magee |first=John |title=The Heritage of the Harp: the Linen Hall Library and the Preservation of Irish Music |publisher=Linen Hall Library |year=1992 |isbn=0950898554 |location=Belfast |pages=20}}</ref>
Site na ndenye aha ọzọ sitere na MacDonnell, yana nkwado siri ike nke [[Mary Ann McCracken]] (onye a maara na ọ mụrụ ihe site na ụtọasụsụ Irish nke Charles Vallenty),<ref>{{Cite book |last=Vallancey |first=Charles |url=https://books.google.com/books?id=nBVcZue2L5EC&q=A+Grammar+of+the+Iberno-Celtic+or+Irish+Language |title=A Grammar of the Iberno-Celtic, or Irish language. |date=1782 |publisher=R. Marchbank |location=Dublin |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |last=Gray |first=John |url=https://www.reclaimtheenlightenment.net/mary-ann-mccracken-pamphlet |title=Mary Ann McCracken |publisher=Reclaim the Enlightenment |year=2020 |location=Belfast |pages=22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210803141909/https://www.reclaimtheenlightenment.net/mary-ann-mccracken-pamphlet |archive-date=3 August 2021 |access-date=20 March 2026 |url-status=dead}}</ref> na enyi ya [[Gaeilgeoir]], onye na-ede uri [[Mary E. Balfour|Mary Balfour]] nke [[Limavady]],<ref name=":1">{{Cite book |last=Courtney |first=Roger |title=Dissenting Voices: Rediscovering the Irish Progressive Presbyterian Tradition |url=https://archive.org/details/dissentingvoices0000cour |year=2013 |isbn=9781909556065 |location=Ulster Historical Foundation |pages=[https://archive.org/details/dissentingvoices0000cour/page/53 53]}}</ref> òtù ahụ haziri ọmụmụ asụsụ Irish. James Cody nyere ha <ref name=":03">{{Cite journal |last=Salmon |first=John |date=1895 |title=Belfast's first Irish Harp Society,1808 |url=https://www.byersmusic.com/resources/Belfast%27s%20first%20Irish%20Harp%20Society%201808.pdf |journal=Ulster Journal of Archaeology |volume=1 |issue=2 |pages=151}}</ref> onye jiri ''Okwu Mmalite nke Asụsụ Irish'' (1808)<ref>{{Cite book |last=Neilson |first=William |url=https://books.google.com/books?id=MDF1OwAACAAJ |title=An introduction to the Irish language (1808) |date=1990 |publisher=Ultach Trust |isbn=978-0-9516466-0-1 |language=en}}</ref> compiled by the Presbyterian minister William Neilson (Uilliam Mac Néill).<ref>{{Cite web |last=Murphy |first=David |date=2009 |title=Neilson, William (Mac Néill, Uilliam) {{!}} Dictionary of Irish Biography |url=https://www.dib.ie/biography/neilson-william-mac-neill-uilliam-a6149 |access-date=2022-10-05 |website=www.dib.ie |language=en}}</ref>
Site na 1828/30, MacDonnell maliteghachiri ọrụ a dị ka onyeisi oche nke ''Cuideacht Gaoidhilge Uladh'' (Ulster Gaelic Society).<ref name=":04">{{Cite book |last=Blaney |first=Roger |url=https://books.google.com/books?id=qf2LuAEACAAJ |title=Presbyterians and the Irish Language |date=1996 |publisher=Ulster Historical Foundation |isbn=978-0-901905-72-7 |language=en}}</ref> Ndị otu ahụ lekwasịrị anya n'asụsụ ndị Ireland nke oge a, kama n'asụsụ ochie nke akwụkwọ edemede, mana o megidere ozi ọma okpukperechi nke mere ka ndị Protestant ndị ọzọ nwee mmasị yiri nke ahụ.<ref name=":12">{{Cite web |last=McCoy |first=Gordon |date=2012 |title=A History of Protestant Irish Speakers, pp. 33-34 |url=https://durrushistory.files.wordpress.com/2012/06/a-history-of-protestant-irish-speakers.pdf |access-date=4 October 2022 |website=worldpress.com}}</ref><ref>Mac Póilin (2018), p. 177</ref> Mụ na Tomás Ó Fiannachta, [[Robert Shipboy MacAdam]], odeakwụkwọ nkwonkwo nke ọha, bipụtara ''Okwu mmalite maka asụsụ Irish nke e zubere maka klaasị ndị Irish na [[Ụlọ Akwụkwọ Ọmụmụ Royal Belfast]]''<ref name=":022">{{Cite web |last=Morley |first=Vincent |date=2009 |title=MacAdam, Robert Shipboy {{!}} Dictionary of Irish Biography |url=https://www.dib.ie/biography/macadam-robert-shipboy-a5090 |access-date=2022-10-04 |website=www.dib.ie |language=en}}</ref> ''–'' usoro ụtọasụsụ maka ụlọ akwụkwọ ahụ nke e hiwere na ụkpụrụ na-aga n'ihu site n'aka [[William Drennan]] na ndị agha ochie ndị ọzọ [[Society of United Irishmen|United Irish]].<ref>{{Cite book |last=Bardon |first=Jonathan |title=Belfast: An Illustrated History |url=https://archive.org/details/bwb_P8-CYM-866 |publisher=Blackstaff Press |year=1982 |isbn=0856402729 |location=Belfast |pages=[https://archive.org/details/bwb_P8-CYM-866/page/80 80]}}</ref><ref>{{cite book |last1=Fisher |first1=Joseph R. |title=Royal Belfast Academical Institution. Centenary Volume 1810-1910 |last2=Robb |first2=John H |date=1913 |publisher=M'Caw, Stevenson & Orr |location=Belfast |pages=204–205}}</ref>
Mgbe Ulster Gaelic Society kwụsịrị ọrụ na 1843, MacAdam were onye na-ede uri bụ Aodh Mac Domhnaill (Hugh McDonnell) n'ọrụ<ref>{{Cite web |last=Morley |first=Vincent |date=2009 |title=Mac Domhnaill, Aodh (McDonnell, Hugh) {{!}} Dictionary of Irish Biography |url=https://www.dib.ie/biography/mac-domhnaill-aodh-mcdonnell-hugh-a5028 |access-date=2022-10-05 |website=www.dib.ie |language=en}}</ref> dịka onye edemede oge niile na onye na-anakọta abụ, akụkọ ifo, na akwụkwọ edemede asụsụ Irish. MacAdam n'onwe ya chịkọtara ọtụtụ ihe, mgbe ụfọdụ ọ na-achọta ihe o dere n'etiti ndị si mba Ireland kwabata na Belfast.<ref>Mac Póilin (2018), p. 176.</ref>
===Òtù Dublin===
Ndị mbụ malitere agụmakwụkwọ siri ike karịa na Ireland bụ [[John O'Donovan (ọkà mmụta)|John O'Donovan]] (onye ga-abụ prọfesọ nke asụsụ Celtic na [[Queen's University of Belfast|Queen's College]], Belfast), [[Eugene O'Curry]] na [[George Petrie (onye ochie)|George Petrie]]. O'Donovan na O'Curry chọtara ebe dị mkpa maka ọrụ ha na [[Irish Archaeological Society]], otu n'ime òtù mbụ na-ebipụta akwụkwọ edemede nke Ireland, nke e hiwere na 1840.<ref name="Tierney16">Tierney (1980), p. 16</ref> Na 1854, ọ sonyeere otu Celtic Society, wee guzobe otu Irish Archaeological and Celtic Society.<ref>{{cite journal |last=Somerville-Woodward |first=Robert |year=1999 |title=The Ossianic Society 1853-1863 |url=http://www.ucd.ie/pages/99/articles/somewood.html |journal=PaGes |publisher=Faculty of Arts, [[University College Dublin]] |volume=6 |access-date=28 April 2018}}</ref>
Site na 1853, nsụgharị nke akwụkwọ ndị Ireland, ọkachasị akwụkwọ akụkọ ifo nke [[Fenian Cycle|Ossian Cycle]]—e jikọtara ya na [[Fianna]]—ndị [[Ossianic Society]] bipụtara, ebe [[Standish Hayes O'Grady]] nọ na-arụsi ọrụ ike.<ref name="Tierney16" /> E guzobere [[Society for the Preservation of the Irish Language]] n'afọ 1877 site n'aka ndị ọzọ, [[George Sigerson]] na [[Thomas O'Neill Russell]].<ref name="Tierney16" /> Odeakwụkwọ nke otu ahụ, Fada John Nolan, kewara na ya na 1880 wee guzobe Gaelic Union, nke onyeisi oche ahụ bụ [[Charles Owen O'Conor|The O'Conor Don]], ndị otu ya gụnyere [[Douglas Hyde]] na [[Michael Cusack (Gaelic Athletic Association)|Michael Cusack]].<ref name="Tierney17">Tierney (1980), p. 17</ref> Mmasị Cusack nwere n'omenala Gaelic abụghị naanị asụsụ ahụ; o nwere mmasị dị ukwuu n'egwuregwu ọdịnala nke Ireland, na 1884, ya na [[Maurice Davin]], ọ chọtara [[Gaelic Athletic Association]] iji kwalite egwuregwu nke [[Gaelic football]], [[hịgharị]] na [[Gaelic handball|handball]].<ref>{{cite web |url=http://www.nli.ie/1916/pdf/3.4.1.pdf |title=Michael Cusack, Maurice Davin and the Gaelic Athletic Association |publisher=National Library of Ireland |work=The 1916 Rising: Personalities and Perspectives |date=2006 |access-date=4 April 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080411134418/http://www.nli.ie/1916/pdf/3.4.1.pdf |archive-date=11 April 2008 |df=dmy-all |accessdate=20 March 2026 |archivedate=11 April 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080411134418/http://www.nli.ie/1916/pdf/3.4.1.pdf }}</ref> Na 1882, Gaelic Union malitere ibipụta akwụkwọ akụkọ kwa ọnwa, ''[[Gaelic Journal]]''. Onye nchịkọta akụkọ mbụ ya bụ David Comyn; John Fleming, ọkà mmụta a ma ama na Ireland, sochiri ya,<ref name="Tierney17" /> wee mechaa Nna [[Eugene O'Growney]].<ref>{{cite journal|last=Ryan|first=John|date=Dec 1945|title=Eoin Mac Neill 1867–1945|journal=Studies: An Irish Quarterly Review|publisher=Irish Province of the Society of Jesus|volume=34|issue=136|page=438|jstor=30100064|ref=Ryan}}</ref>
==Njikọ Gaelic==
Na Nọvemba 1892, Douglas Hyde kwuru okwu ihu ọha nye [[National Literary Society]] nke isiokwu ya bụ "Mkpa Maka Ịkwụsị Ịsụpụ Anglịkan na Ireland."<ref>{{Cite book |title=The Revival of Irish Literature |last=Duffy |first=Charles Gavan |author-link=Charles Gavan Duffy (Australian politician) |author2=George Sigerson |author3=Douglas Hyde |year=1894 |publisher=[[T. Fisher Unwin|T. F. Unwin]] |location=London |page=117 |url=https://archive.org/stream/revivalofirishli00duffiala#page/117/mode/2up |access-date=4 April 2013 }}</ref> O kwuru na ndị Ireland aghọọla ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ [[Anglicization|anglicised]] kpamkpam, na a pụrụ ịgbanwe nke a naanị site n'iwulite asụsụ ahụ.<ref>Tierney (1980), p. 20</ref> [[Eoin MacNeill]] Soro nke a site n'isiokwu dị na ''Akwụkwọ Akụkọ Gaelic'', "Arịrịọ na Atụmatụ maka Mgbasa nke Mmegharị ahụ iji Chekwaa ma Gbasaa Asụsụ Gaelic na Ireland", ma malite ịmepụta otu nzukọ iji nyere aka mee ka nke a kwe omume, ya na Eugene O'Growney na [[Seosamh Laoide|J. H. Lloyd]] ({{lang|ga|Seosamh Laoide}}).<ref>Tierney (1980), pp. 21–2</ref> [[Conradh na Gaeilge|Gaelic League]] ({{lang|ga|Conradh na Gaeilge}}) tọrọ ntọala na 31 Julaị 1893. A họpụtara Hyde ka ọ bụrụ onyeisi oche, odeakwụkwọ MacNeill, na onye na-ahụ maka ego Lloyd, Thomas O'Neill Russell sokwa ná ndị a họpụtara ka ha bịa n'ọgbakọ ahụ.<ref>Tierney (1980), p. 24</ref>
Njikọ Gaelic na-enwe nzukọ kwa izu nke jikọtara klaasị na mkparịta ụka.<ref>Tierney (1980), p. 26</ref> Nlebara anya ya n'ụdị asụsụ obodo na akwụkwọ ọgbara ọhụrụ mere ka ọ dị iche na Society for the Preservation of the Irish Language, Òtù Celtic na Njikọ Gaelic. N'ime ọnwa ole na ole, o nwere alaka na Cork na Galway. Mgbe afọ anọ gachara, o nwere alaka iri anọ na atọ, mgbe afọ iri gachara, ihe karịrị narị anọ.<ref name=Tierney28>Tierney (1980), p. 28</ref> Ọ bụ ezie na ọ na-elekwasị anya n'ịkwalite asụsụ ahụ n'ụlọ karịa ịkụziri ya n'ụlọ akwụkwọ, o nwekwara ihe ịga nke ọma n'itinye asụsụ Irish n'usoro ọmụmụ ihe; ọnụọgụgụ ụlọ akwụkwọ ndị na-akụzi ya rịrị elu site na ihe dị ka iri na abụọ n'afọ 1880 ruo 1,300 na 1903.<ref>Tierney (1980), p. 42</ref> Njikọ ahụ weghaara ''Gaelic Journal'' na 1894, mgbe O'Growney lara ezumike nká dịka onye nchịkọta akụkọ, MacNeill nọchiri ya.<ref name=Tierney28/> Na Jenụwarị 1898, ọ malitere ibipụta akwụkwọ akụkọ kwa izu, {{lang|ga|Fáinne an Lae}}.<ref>Tierney (1980), p. 44</ref> Na Maachị nke afọ sochirinụ, mgbe esemokwu dị n'etiti ya na onye nwe ya gasịrị, e jiri {{lang|ga|[[An Claidheamh Soluis]]}} dochie nke a, MacNeill wee bụrụ onye nchịkọta akụkọ ọzọ.<ref>Tierney (1980), p. 48</ref> In 1901 Eoghan Ó Neachtain nọchiri MacNeill dịka onye nchịkọta akụkọ, onye [[Patrick Pearse]] nọchiri ya n'afọ 1903.<ref>Tierney (1980), p. 73</ref> Njikọ ahụ metụtakwara onwe ya na [[egwu ọdịnala nke Ireland]], ọ sokwa na mmegharị ahụ nke dugara n'ịhazi [[Feis Ceoil]] (Mmemme Egwu) nke Annie Patterson mere na 1897.<ref>Tierney (1980), pp. 29–30</ref>
Mmekọrịta dị n'etiti otu ahụ na mmegharị omenala nke oge a adịghị mma, ma mgbe ụfọdụ ọ na-akpasu iwe, n'agbanyeghị na ụfọdụ ndị isi otu ahụ nwere mmekọrịta enyi na enyi na mmegharị ndị ahụ. Ọtụtụ ndị otu lere [[Pan-Celticism]] anya n'ihi na ndị isi ya na Ireland, karịsịa [[Bernard FitzPatrick, nke abụọ Baron Castletown|Lord Castletown]], nwere njikọ chiri anya na Ụlọ ọrụ Irish.<ref>Edwards (1977), pp. 31–32</ref> Mgbe a kpọrọ Douglas Hyde òkù ka ọ bịa na Nzukọ Pan-Celtic nke afọ 1900—nke a ga-eme na Dublin—dịka onye nnọchiteanya nke League ahụ, {{lang|ga|Coiste Gnótha|italic=no}} (kọmiti ndị isi) jụrụ izipu onye nnọchite anya ọ bụla, mana Hyde nwere ike ịbịa dịka onye ọ bụla ma ọ bụrụ na ọ chọrọ. Hyde jụrụ ịga.<ref>{{Cite book |title=Douglas Hyde: A Maker of Modern Ireland |last=Dunleavy |first=Janet Egleson |author2=Gareth W. Dunleavy |year=1991 |publisher=[[University of California Press]] |location=Berkeley |isbn=0-520-90932-1 |page=204 |url=https://books.google.com/books?id=24sMpeVwhXgC&pg=PA204 |access-date=7 April 2013 }}</ref> A katọrọ [[Mbilite Akwụkwọ Irish]] n'ihi na e dere akwụkwọ ya n'asụsụ Bekee, ọ bụghị n'asụsụ Irish, ya mere o ji bụrụ ihe gbasara asụsụ Bekee. Eoin MacNeill dere, sị, "Ka ha dee maka 'ụwa ndị na-asụ Bekee' ma ọ bụ 'agbụrụ ndị na-asụ Bekee' ma ọ bụrụ na ha ga-eme ya. Ma ka ha ghara ime ihe ga-ewute anyị site n'ịkpọ ihe odide ha Irish na nke mba.<ref name=Tierney66>Tierney (1980), p. 66</ref> Patrick Pearse kwuru maka [[Irish Literary Theatre]], nke [[W. B. Yeats]] na [[Lady Gregory]] hiwere n'oge na-adịbeghị anya, na e kwesịrị "ịnyagbu ya mgbe a mụrụ ya".<ref name=Tierney66/>
==Ndị edemede==
{{lang|ga|An tAthair [[Peadar Ua Laoghaire]]|italic=no}} (Fada Peter O'Leary), onye [[onye ụkọchukwu parish]] si [[Castlelyons]] na County Cork, malitere itinye aka na ''Gaelic Journal'' na 1894, na Nọvemba nke afọ ahụ o bipụtara nkeji mbụ nke {{lang|ga|Séadna}}, nke ga-abụ ọrụ ya akacha mara amara. Akwụkwọ akụkọ ahụ kọwara ya dị ka "ihe atụ nke Munster Irish, otu n'ime ihe atụ kacha mma nke Gaelic ndị a ma ama nke ndịda nke ebipụtara, ma ọ bụrụ na ọ bụghị nke kacha mma."<ref>Tierney (1980), p. 35</ref> {{lang|ga|Séadna}} bụ ọrụ mbụ dị mkpa nke [[akwụkwọ ọgbara ọhụrụ n'asụsụ Irish]].<ref name=Murphy>{{Cite web |url=http://dib.cambridge.org/viewReadPage.do?articleId=a6390 |last=Murphy |first=John A. |author-link=John A. Murphy |title=Ó Laoghaire, Peadar |access-date=9 April 2013 |work=Dictionary of Irish Biography |publisher=[[Cambridge University Press]] |date=2009 }}</ref> {{lang|ga|Ua Laoghaire|italic=no}} haziri usoro {{lang|ga|[[Táin Bó Cúailnge]]}} na ''[[Irish Examiner|Cork Weekly Examiner]]'' na 1900–1901, wee soro ya na usoro nke akụkọ oge a nke Irish oge ochie dịka {{lang|ga|Bricriu}}, {{lang|ga|Eisirt}}, {{lang|ga|An Cleasaidhe}} na {{lang|ga|An Craos-Deamhan}}, ihe niile a jụrụ agụmakwụkwọ iji kwado okwu na ntụrụndụ nke ndị Irish.<ref>{{Cite book |title=The Prose Literature of the Gaelic Revival, 1881–1921: Ideology and Innovation |last=O'Leary |first=Philip |year=2005 |publisher=[[Penn State University Press|Penn State Press]] |isbn=0271025964 |page=238 |url=https://books.google.com/books?id=XBJiZPfpJkoC&pg=PA238 |access-date=9 April 2013 }}</ref> Ka e mechara {{lang|en|Séadna}}, ọrụ ya akacha mara amara bụ akụkọ ndụ ya, {{lang|en|Mo Séal Féin}}. E dere ọrụ ya niile n'asụsụ a kpọrọ {{lang|ga|caint na ndaoine}} (asụsụ ndị mmadụ).<ref name=Murphy/>
[[Patrick Pearse]] ({{lang|ga|Pádraig Mac Piarais|italic=no}}), onye nchịkọta akụkọ nke {{lang|ga|An Claidheamh Soluis}}—ma mechaa bụrụ onye ndu mgbanwe n'oge [[Easter Rising]]—dere uri, akụkọ dị mkpirikpi na egwuregwu. A na-ewere ya dị ka onye mbụ dere [[Akwụkwọ Ọdịnihu | Ọdịnihu]] n'asụsụ Irish.<ref name=Koch>{{Cite book |title=Celtic Culture: A Historical Encyclopedia |last=Koch |first=John |author-link=John T. Koch |year=2006 |publisher=[[ABC-CLIO]] |location=Santa Barbara |isbn=1851094407 |page=1013 |url=https://books.google.com/books?id=f899xH_quaMC&pg=PA1013 |access-date=9 April 2013 }}</ref> Pearse jụrụ ihe ọ kpọrọ "ụdị asụsụ na akwụkwọ nwụrụ anwụ n'asụsụ dị ndụ", mana n'otu oge ahụ jụrụ echiche ahụ na ọ bụ naanị ndị na-asụ asụsụ obodo dịka {{lang|ga|Ua Laoghaire|italic=no}} nwere ike imepụta "Irish Irish".<ref>Edwards (1977), p. 97</ref> O wepụtara akwụkwọ akụkọ abụọ, {{lang|en|Iosagán agus Séalta Eile}} (1907) na {{lang|en|An Mháthair agus Scéalta Eile}} (1916).<ref name=Koch/> Nchịkọta uri ya, {{lang|ga|Suantraithe agus Goltraithe}} (1914) nwere uri ya kacha ama ama, "{{lang|ga|[[Mise Éire]]|italic=no}}" ("Abụ m onye Ireland").<ref>{{Cite book |title=Irish Writing in the Twentieth Century: A Reader |last=Pierce |first=David |year=2000 |publisher=Cork University Press |location=Cork |isbn=1859182089 |page=260 |url=https://books.google.com/books?id=T-HQ5ds2vf0C&pg=PA260 |access-date=9 April 2013 }}</ref>
{{lang|ga|[[Pádraic Ó Conaire]]|italic=no}} a na-ewere ya mgbe ụfọdụ dị ka onye edemede kacha mma n'oge ahụ.<ref name=Koch/> O dere ihe karịrị akụkọ dị mkpirikpi narị anọ n'agbata afọ 1901 na ọnwụ ya na 1928. Akụkọ ya gbara ọchịchịrị karịa nke ndị ọgbọ ya. Dịka ihe o dere n'akwụkwọ ya bụ 'Dictionary of Irish Biography' si kwuo, ha na-emeso "nnọpụiche, esemokwu dị n'etiti ezi ihe na ihe ọjọọ, ọdachi nke ndụ, ịkpọasị, ikpu ìsì, enweghị olileanya, na ara."<ref name=NiM>{{Cite web |url=http://dib.cambridge.org/viewReadPage.do?articleId=a6314 |last=Ní Mhunghaile |first=Lesa |title=Ó Conaire, Pádraic |access-date=9 April 2013 |work=Dictionary of Irish Biography |publisher=[[Cambridge University Press]] |date=2009 }}</ref> O dere otu akwụkwọ akụkọ, {{lang|ga|[[Deoraíocht]]}} (Nchụpụ), [[John T. Koch]] kọwara ya dị ka "ihe ijuanya na echiche [[akụkọ uche]], nke mbụ n'ụdị ahụ na Irish", gbasara otu nwoke [[Connemara]] bi na London.<ref name=Koch/> Ọrụ {{lang|ga|Ó Conaire|italic=no}} bụ ndị na-arụrịta ụka, na-ekwu maka isiokwu dịka [[ịṅụbiga mmanya ókè]] na [[ịkwa iko]], nke {{lang|ga|Ua Laoghaire|italic=no}} ndị ọzọ nọ n'ime mmegharị ahụ hụrụ na ha bụ ihe a na-anaghị anabata.<ref name=NiM/>
==Hukwa==
*[[Language revival]]
*[[Celtic Revival]]
*[[Cornish revival]]
*[[Irish Literary Revival]]
*[[Scottish Gaelic Renaissance]]
==Edensibia==
{{Reflist}}
==Edensibia==
*{{Cite book |title=Patrick Pearse: The Triumph of Failure |url=https://archive.org/details/unset0000unse_k1t5 |last=Edwards |first=Ruth Dudley |author-link=Ruth Dudley Edwards |year=1977 |publisher=[[Victor Gollancz Ltd]] |location=London |isbn=0-575-02153-5}}
*{{Cite book |last=Mac Póilin |first=Aodán |title=Our Tangled Speech |publisher=Ulster Historical Foundation |year=2018 |isbn=9781909556676 |location=Belfast}}
*{{Cite book |title=Eoin MacNeill:Scholar and Man of Action 1867–1945 |url=https://archive.org/details/eoinmacneillscho0000tier |last=Tierney |first=Michael |author-link=Michael Tierney (politician) |year=1980 |publisher=Clarendon Press |location=Oxford |isbn=0-19-822440-0}}
==Njikọ mpụga==
*[http://www.libraryireland.com/IrishFireside/6-133RevivalIrishLanguage.php/ The Revival of the Irish Language], site na ''The Irish Fireside'', 1886
[[Category:Language revival]]
[[Category:History of the Irish language]]
84x9qjm4bnmkvqsxhb4aypxugp9a6b5
Candy Agbane
0
75257
728572
632211
2026-09-28T15:52:59Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
728572
wikitext
text/x-wiki
'''Candy Augustine Agbane''' (amụrụ na 22 Disemba 1996) bụ onye Naijiria na-agba bọọlu maka otu Bangladesh Premier League {{ill|Chittagong Abahani|en}}.<ref>{{Cite web|url=https://www.gundemkibris.com/spor/ktff-disiplin-kurulu-toplandi-h334816.html|title=KTFF Disiplin Kurulu toplandı|first=Gündem Kıbrıs|last=Gazetesi|website=gundemkibris.com|language=tr|accessdate=2 April 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20220318045645/https://www.gundemkibris.com/spor/ktff-disiplin-kurulu-toplandi-h334816.html|archive-date=18 March 2022|url-status=dead}}</ref>
==Oru==
===Mbido===
Candy malitere igbaara otu {{ill|Ikorodu United F.C.|en}} nke no n’okpuru {{ill|Nigeria Premier League|en}}<ref>{{Cite news|url=https://www.pmnewsnigeria.com/2016/02/21/champions-enyimba-lose-4-away-wins-herald-league-season-openers/|location=Lagos, Nigeria|title=Champions Enyimba lose, 4 away wins herald league season openers|accessdate=24 March 2020|newspaper=[[P.M. News]]}}</ref> N’afo August 2016, Agbane banyere {{ill|Yenicami Ağdelen|en}} Igba afo abuo.
===Lefke TSK na MSK Tesla Stropkov===
O banyere {{ill|Lefke TSK|en}} n’afo September 2017.<ref>{{cite web|url=http://www.ktff.org/BilgiBankasi/FutbolcuDetayi/17191|title=CANDY AGBANE|publisher=ktff.org|accessdate=24 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20190908183041/http://www.ktff.org/BilgiBankasi/FutbolcuDetayi/17191|archive-date=8 September 2019|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.sporyeni.com/disiplin-kurulu-kararlari-7786h.htm|title=Disiplin kurulu Kararlari|date=29 November 2018 |publisher=sporyeni.com|accessdate=24 March 2020}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.halkinsesikibris.com/futbol/yabanci-futbolcular-kesinlesti-h84384.html|title=Yabancı futbolcular, kesinleşti|date=4 October 2017 |publisher=halkinsesikibris.com|accessdate=24 March 2020}}</ref> O mechara gbaba boolu n’okpuru otu ndi Northern Cyprus.<ref>{{cite web|url=http://www.haberatorkibris.com/yesilovaya-rekor-ceza-14935h.htm|title=Yeşilova'ya rekor ceza|date=7 March 2018 |publisher=haberatorkibris.com|accessdate=24 March 2020}}</ref>
Na ubochi nke ato na-onwa March 2019, Agbane banyere otu {{ill|MŠK Tesla Stropkov|en}} ma gbaara ha site na mbido 2019 rue 2020.
===Chittagong Abahani===
Mgbe opuru na Mesarya SK, Candy banyere {{ill|Chittagong Abahani Limited|en}} dika onye ogba etiti n’afo 2022.<ref>{{Cite web |title=Official announcement: candy augustine |url=https://twitter.com/ctgabahaniltd/status/1516824286446911491 |access-date=2022-04-20 |website=Twitter |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Ctg Abahani finish BPL with win - Sports - observerbd.com |url=https://www.observerbd.com/news.php?id=377428 |access-date=2022-08-09 |website=The Daily Observer}}</ref> Na-onwa Ogostu, Candy gbaara Ctg Abahani maka 2022–23 season.<ref>{{Cite web |title=We're delighted to announce that the club has extended the contract with Candy Augustine till the end of next season. |url=https://twitter.com/ctgabahaniltd/status/1562833790195871749 |access-date=2022-09-15 |website=Twitter |language=en}}</ref> oteghi aka, opuo.<ref>{{Cite web |title=Candy Augustine has been sidelined for the remainder of the season due to the injury he picked up in the last match|url=https://twitter.com/CTGAbahaniLtd/status/1656641326774095872 |access-date=2023-09-22 |website=X (formerly Twitter) |language=en}}</ref>
==Edensibia==
{{Reflist}}
==Ogugu ndi ozo==
* [https://futbalnet.sk/member/1416895/ Profile], futbalnet.sk {{in lang|sk}}
*[http://www.ktff.org/BilgiBankasi/FutbolcuDetayi/17191 Profile], ktff.org
1g2rqxir6btls49fla5hnw5gplbeqbh
Chicana feminism
0
75578
728653
720659
2026-09-28T18:24:18Z
InternetArchiveBot
11600
Add 1 book for (20260928)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]]
728653
wikitext
text/x-wiki
[[Faịlụ:Las_Chicanas_Poster.jpg|thumb|Osisi ụmụ agbọghọ na LA Plaza de Cultura y ArtesEbe Ọdịbendị na Nkà]]
Chicana/o femism bụ òtù ndọrọ ndọrọ ọchịchị, echiche, na praxis nke na-enyocha akụkọ ihe mere eme, ọdịbendị, ime mmụọ, agụmakwụkwọ, na akụ na ụba na-emetụta Chicanas na obodo Chicana / ma ọ bụ na [[Njikọ̀taọ̀hà|United States]].<ref name=":17">{{Cite book|year=2014|chapter=The Development of Chicana Feminist Discourse|chapterurl=https://www.taylorfrancis.com/chapters/edit/10.4324/9781315022277-16/development-chicana-feminist-discourse-alma-garcia|title=Feminist Nationalism|language=en|pages=247–268|publisher=Routledge|doi=10.4324/9781315022277|isbn=9781136669675|editor=West}}</ref> Chicana femism na-enye ụmụ nwanyị ikike ịma ụkpụrụ mmekọrịta ọha na eze aka ma na-ewere onye ọ bụla dị ka onye na-ahụ maka ụmụ nwanyị nke na-alụ ọgụ maka njedebe nke [[Ịkpa oke nwoke na nwanyị|Mmegbu ụmụ nwanyị]] na obodo.<ref name=":17" /><ref>{{Cite book|author=NietoGomez|first=Anna|title=Chicana Feminist Thought: The Basic Historical Writings|publisher=Psychology Press|year=1997|isbn=978-0-415-91801-5|editor=Garcia|pages=52–57|chapter=Chicana Feminism|chapterurl=https://books.google.com/books?id=YxIe4JwcmqEC&pg=PA52}}</ref>
Feminism nke Chicana gbara ụmụ nwanyị ume ka ha nwetaghachi ịdị adị ha n'etiti na n'etiti Chicano Movement na mmegharị nwanyị nke abụọ site na 1960 ruo 1970. Ndị na-ahụ maka nwanyị nke Chicana ghọtara na inye ụmụ nwanyị ike ga-enye obodo Chicana/o ike, ma na-eche mmegide ihu mgbe niile. Mmepe dị egwu n'ọhịa, gụnyere site na ndị nwanyị nwanyị nwere mmasị nwanyị nke Chicana, gbasaara obere echiche nke Chicana karịa nghọta nkịtị.
Xicanisma hibere dị ka ntinye aka dị mkpa nke Ana Castillo mepụtara na 1994 iji mee ka nwanyị chicana nwee ume ma mata mgbanwe n'ime mmụọ nke mere kemgbe Chicano Movement, dị ka ndọtị na mgbasawanye nke Chicanismo. O nwere akụkụ kpaliri nguzobe nke Xicanx. Ihe mmepụta omenala Chicana, gụnyere nka, akwụkwọ, uri, egwu, na ihe nkiri na-aga n'ihu na-akpụzi chicana feminism n'ụzọ ọhụrụ. A na-etinyekarị okpukpe chicana na mkparịta ụka ya na feminism decolonial.<templatestyles src="Plainlist/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}}<templatestyles src="Reflist/styles.css" />
== Ihe ndị mere n'oge gara aga ==
[[Faịlụ:Corcoran,_San_Joaquin_Valley_California._Company_housing_for_Mexican_cotton_pickers_on_large_ranch._-_NARA_-_521720.jpg|thumb|Ụmụaka Mexico nọ n'ụlọ obibi ụlọ ọrụ dị iche iche na Corcoran, California (1940) <ref name=":28">{{Cite book|author=Rosales|first=F. Arturo|title=Chicano! The History of the Mexican American Civil Rights Movement|publisher=Arte Público Press|year=1997|isbn=9781611920949|pages=119}}</ref>]]
Ụfọdụ ụmụ nwanyị America ndị Mexico tinyere aka na ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke ụmụ nwanyị mbụ. Ná mmalite narị afọ nke iri abụọ, nke a gụnyere ndị inyom dị ka Adelina Otero-Warren na Maria de G.E. Lopez. A mụrụ Otero-Warren n'ezinụlọ Hispano a ma ama. Ọtụtụ ndị America America, ọkachasị ndị na-enweghị ego na ndị na-adịghị ọcha, ndị na-etoliteghị n'ezinaụlọ ndị ama ama nọ n'okpuru ọnọdụ dị iche iche.
[[Faịlụ:Sylvia_Mendez.jpg|áká_èkpè|thumb|Mendez v. Westminster (1947) kwụsịrị Ịkpa ókè agbụrụ n'ụlọ akwụkwọ. A malitere ikpe ahụ mgbe a jụrụ Sylvia Mendez (nke e sere na foto) ka ọ ghara idebanye aha na "ụlọ akwụkwọ ndị ọcha. " Ụmụaka ndị Mexico America, ọkachasị ndị nwere akpụkpọ ahụ gbara ọchịchịrị, ka a na-ekwe ka ha mụta agụmakwụkwọ aka, ebe ụlọ akwụkwọ ndị ọcha na-akụzi nkwadebe agụmakwụkwọ. N'ụlọ akwụkwọ "Mexican, a na-akụziri ụmụ agbọghọ naanị ịkwa akwa na ime ụlọ.<ref name=":31">{{Cite book|author=Gonzalez|first=Gilbert G.|title=Chicano education in the era of segregation|date=2013|isbn=978-1-57441-516-2|location=Denton, Texas|pages=175–180|oclc=843881943}}</ref>]]
Tupu ngwụcha 1940s, ụmụaka ndị America Mexico na-etolitekarị na colonias kewapụrụ iche na obodo ụlọ ọrụ maka ụlọ ọrụ ugbo. Ọ bụ naanị gọọmentị US nyere ụmụaka Mexico, ọkachasị akpụkpọ ahụ gbara ọchịchịrị ka ha gaa "ụlọ akwụkwọ Mexico" kewapụrụ iche. Mgbe ụlọ akwụkwọ ndị ọcha na-akụzi nkwadebe agụmakwụkwọ, ụmụ agbọghọ nọ na "ụlọ akwụkwọ Mexico" ka a na-ekwe ka a kuziere ụlọ na ịkwa akwa, ebe a na-akụziri ụmụ nwoke ọrụ ugbo na ịkpụ akpụkpọ ụkwụ. Nke a na-echekwa klaasị na nkewa ego. A kwụsịrị ịkpa ókè agbụrụ nke De jure na 1947 na Mendez vs Westminster, ma nkewa ka nọgidere na-eme n'ọtụtụ ebe n'ihi àgwà ịkpa ókè agbụrụ na-aga n'ihu na mmegide Mexico.
[[Faịlụ:Dora_Barrios,_Frances_Silva,_and_Lorena_Encinas.png|thumb|A na-elegharakarị Pachucas anya n'akụkọ ihe mere eme nke Mexico America n'ihi ihe ịma aka ha na ụkpụrụ nwoke na nwanyị ma mesoo ha dị ka "nwoke dị ize ndụ nwanyị dị egwu". <ref name=":35">{{Cite book|author=Ramírez|first=Catherine S.|url=https://books.google.com/books?id=SO5b9OvxuG4C&dq=pachuca+feminism&pg=PA146|title=The Woman in the Zoot Suit: Gender, Nationalism, and the Cultural Politics of Memory|date=2009-01-16|publisher=Duke University Press|isbn=978-0-8223-8864-7|pages=20|language=en}}</ref>[and]]]
Pachucas, ndị bụ onye mmekọ na Pachucos na 1940s, ejirila lens nwanyị megharịa mgbe ụfọdụ n'ihi ihe ịma aka ha na ụkpụrụ nwoke na nwanyị, ọkachasị n'oge Agha IIwa nke Abụọ. Pachuca anaghị abụkarị onye a na-eme ememe na akụkọ ihe mere eme America nke Mexico, na mmepụta omenala Chicano, ma ọ bụ ọbụna n'okwu nwanyị nke Chicana, bụ nke ekwuru na ụzọ Pachucas siri gbaghaa ọrụ nwanyị na ezinụlọ omenala. Pachucas na-ejikarị ngwa agha nchebe onwe ya, dị njikere ịchụpụ ndị nwere ike ịwakpo. A na-emeso Pachuca ahụ dị ka "nwoke dị ize ndụ na nke nwanyị." Ụmụ nwanyị ndị na-ajụ njirimara Chicana ma na-ahọrọ ịkọwa onwe ha dị ka ndị Hispanic nwere ike "agaghị ahụ ma ọ bụ chọọ ịmata onwe ya" na ọnụ ọgụgụ Pachuca.
N'adịghị ka ụmụ nwanyị ojii, ụmụ nwanyị ọcha anaghị emeso ịkpa ókè agbụrụ. Ndị inyom Europe-American ma ọ bụ ndị ọcha lụrụ ọgụ megide ịkpa oke nwoke na nwanyị n'etiti ndị ọcha site na ebili mmiri nke nwanyị; Ebili nke mbụ lekwasịrị anya n'ikike ụmụ nwanyị, ma nke abụọ lekwasịrị anya n'okwu gbasara mmekọahụ, ọha na eze na nzuzo, ikike ịmụ nwa, na ndina n'ike. Otú ọ dị, a napụrụ ụmụ nwanyị ojii na mmegharị ndị a. Nke a gbara Chicanas ume bụ ndị bụ ndị nwanyị ma chọọ inye ụmụ nwanyị ike ịkatọ na ịzaghachi nchụpụ ha site na ma ndị Chicano na ndị isi ọgbọ nke abụọ, bụ ndị ghọrọ ntọala nke chicana feminism site na 1960.
== Usoro iheomume ==
=== Chicanas na Chicano Movement (1960s-1970s) ===
[[Faịlụ:EL_PASO'S_SECOND_WARD,_A_CHICANO_NEIGHBORHOOD_-_NARA_-_545331.jpg|thumb|Nwa agbọghọ na-agwa otu ìgwè ụmụ okorobịa okwu na El Segundo Barrio, El Paso (1971) ]]
Ọ bụ ezie na a haziri Chicano Movement iji nye ndị Mexico America ike, akụkọ na uche nke Movement leghaara ụmụ nwanyị ndị na-etinye aka na nhazi n'oge nnupụisi obodo a anya.<ref name=":32">{{Cite book|author=Gutiérrez-Jones|first=Carl|title=Rethinking the Borderlands: Between Chicano Culture and Legal Discourse|url=https://archive.org/details/rethinkingborder0000guti_v5r8|publisher=University of California Press|year=1995|isbn=9780520085794|pages=[https://archive.org/details/rethinkingborder0000guti_v5r8/page/134 134]}}</ref><ref name=":292">{{Cite book|author=Saldívar-Hull|first=Sonia|title=Feminism on the Border: Chicana Gender Politics and Literature|url=https://archive.org/details/feminismonborder0000sald|publisher=University of California Press|year=2000|isbn=9780520207332|pages=[https://archive.org/details/feminismonborder0000sald/page/29 29]–34}}</ref> N'ime ihe omume ndị a, ndị Chicana ụmụ nwanyị n'ozuzu ha ghọtara mkpa ọ dị ijikọ okwu gbasara okike na ebumnuche nnwere onwe ndị ọzọ nke Chicano Movement.
''Chicanas'' gbahapụrụ òtù ụmụ nwanyị nke abụọ maka enweghị ike itinye ịkpa ókè agbụrụ na ịkpa ókè na ndọrọ ndọrọ ọchịchị ha. Chicanas n'oge a chere na a chụpụrụ ha n'òtù ụmụ nwanyị n'ihi na ha nwere mkpa, nchegbu, na ihe achọrọ dị iche iche. Site na mmegide na-aga n'ihu na nchụpụ ha, ụmụ nwanyị esila na a na-akpọ ''Ụmụ nwanyị Chicano'' gaa na Chicanas iji webata nkuchi nke a / o ma ọ bụ o / a dị ka ụzọ isi kweta nwoke na nwanyị mgbe ha na-atụle obodo.<ref name=":17"/><ref name=":20">{{Cite book|title=Encyclopedia of Women in Today's World|date=2011|publisher=SAGE Reference|editor=Stange|location=Thousand Oaks, CA|pages=249–251}}</ref>
Alma Garcia dere na e kere òtù ụmụ nwanyị nke Chicana ka ọ na-agbasosi nsogbu ndị ahụ metụtara ụmụ nwanyị Chicana, ma malite na ọgwụgwọ ha na Chicano Movement na mmegharị nwanyị nke abụọ. Ha chọrọ ka a na-emeso ha otu ihe nakwa ka a kwanyere ha ùgwù. Òtù ụmụ nwanyị Chicana mere ka ọtụtụ ndị Chicanas na-arụsi ọrụ ike ma na-agbachitere ikike ha ọ bụghị nanị dị ka ụmụ nwanyị na-alụbeghị di, kama dị ka ụmụ nwanyị na-ejikọta ọnụ na-agbakọta ọnụ na-etolite obodo na-enye aka nhata.
==== Nhazi nke Chicana walkout (1968) ====
[[Faịlụ:Founding_co-editor_of_La_Raza_Ruth_Robinson_(right)_with_Margarita_Sanchez_at_the_Belmont_High_School_walkout,_part_of_a_series_of_1968_student_protests_for_education_reform_in_LA.jpg|thumb|Onye guzobere onye nchịkọta akụkọ nke Akwụkwọ akụkọ La Raza Ruth Robinson (n'aka nri) na Margarita Sanchez na Belmont High School walkout, akụkụ nke usoro ngagharị iwe ụmụ akwụkwọ 1968 maka mgbanwe agụmakwụkwọ na LA.]]
Na Machị 1, 1968, ihe dị ka ụmụ akwụkwọ 15,000 sonyere na ihe a bịara mara dị ka East Los Angeles School Blowouts. Ụmụ akwụkwọ Chicano n'ofe ụlọ akwụkwọ sekọndrị asaa dị na East Los Angeles siri n'ụlọ akwụkwọ ha pụọ na ngagharị iwe a haziri ahazi. Ụmụ akwụkwọ haziri maka mkpesa na-ekerịta gbasara ịkpa ókè agbụrụ, ego ezughị oke, na nleghara akụkọ ihe mere eme na omenala Mexico n'ime usoro mmụta dị ugbu a. Ndị nwoke sonyere na njem ahụ nwetara ọtụtụ nlebara anya mgbasa ozi, ọkachasị ndị nwoke na-ahazi ụmụ akwụkwọ iri na atọ bụ ndị ejidere ma tụọ mkpọrọ maka ebubo izu nzuzo. Dolores Delgado Bernal, onye nyocha Chicana, na-ekwu na site n'itinye uche naanị na ụmụ akwụkwọ nwoke, nsonye na idu ndú nke ụmụ agbọghọ na ụmụ nwanyị belatara nke ukwuu yana ebelata mgbalị a chọrọ iji hazie njem njem ahụ.
Ka e mesịrị n'etiti afọ ndị 1990, Dolores Delgado Bernal gbara ụmụ nwanyị asatọ dị mkpa sonyere ma ọ bụ ndị isi ajụjụ ọnụ, na-ewetara ụmụ nwanyị ndị mgbasa ozi leghaara anya: Celeste Baca, Vickie Castro, Paula Crisostomo, Mita Cuaron, Tanya Luna Mount, Rosalinda M. González, Rachael Ochoa Cervera, na Cassandra Zacarías.<ref name=":11">{{Cite journal|author=Delgado Bernal|first=Dolores|date=1998|title=Grassroots Leadership Reconceptualized: Chicana Oral Histories and the 1968 East Los Angeles School Blowouts|url=https://www.jstor.org/stable/3347162|journal=Frontiers: A Journal of Women Studies|volume=19|issue=2|pages=113–142|doi=10.2307/3347162}}</ref> Akụkọ ihe mere eme nke ụmụ nwanyị ndị a kpughere na ha haziri nzukọ obodo, guzobere njikọ, n'etiti ụmụ akwụkwọ gafee ụlọ akwụkwọ na òtù dị iche iche, ma bipụta akwụkwọ akụkọ nzuzo iji gbasaa okwu nke mmegharị ahụ ma nata ụmụ akwụkwọ na-ekere òkè na nkwado. <ref name=":11" />
Otu afọ mgbe ngagharị iwe ahụ gasịrị, e mere Nzukọ Nnwere Onwe Ndị Ntorobịa Chicano na 1969. Ihe dị ka 1,500 ndị Mexico American nọ n'afọ iri na ụma si n'akụkụ nile nke mba ahụ gara nzukọ ahụ, nke dugara n'ịkpọpụta okwu "Chicanismo," "El Plan Espiritual de Aztlán," na MEChA, nzukọ ụmụ akwụkwọ mba niile.<ref name=":12">{{Cite web|title=Chicano Movement Geography - Mapping American Social Movements|url=https://depts.washington.edu/moves/Chicano_geography.shtml|accessdate=2022-11-18|work=depts.washington.edu}}</ref> Na nnọkọ ahụ, a haziri ogbako iji kwurịta ọrụ ụmụ nwanyị na-arụ na mmegharị ahụ na iji dozie nchegbu ụmụ nwanyị. Otú ọ dị, ogbako ahụ kwubiri na, "Ọ bụ nkwekọrịta nke otu ahụ na nwanyị Chicana achọghị ka a tọhapụ ya. " Ọtụtụ ndị ọkà mmụta dị ka Anna Nieto-Gómez, na-ahụ nkwupụta a dị ka otu n'ime omume ndị siri ike nke kpaliri Chicana Feminist Movement. <ref name=":15">{{Cite web|title=Nieto-Gomez, Anna: "La Feminista", 1974 {{!}} Special Collections & University Archives Finding Aid Database|url=https://archives.sdsu.edu/repositories/2/archival_objects/86050|accessdate=2022-11-18|work=archives.sdsu.edu}}</ref>
N'ịgbaso nkwupụta a, e mere Nzukọ Chicana nke mbụ na Houston, Texas na Mee 1971. Nzukọ ahụ dọtara ihe karịrị ụmụ nwanyị 600 si n'akụkụ nile nke United States iji kwurịta okwu gbasara ohere nhata maka agụmakwụkwọ, ikpe ziri ezi nke ọmụmụ, ịmepụta ebe nlekọta ụmụaka, na ndị ọzọ. A haziri nzukọ ahụ n'ime ogbako itoolu dị iche iche: "Mmekọahụ na Chicana: Aha na Okwu," " Nhọrọ maka Chicanas: Mmụta na Ọrụ," "Alụmdi na nwunye: Chicana-Style," "Okpukpe ụmụ nwanyị - Anyị Nwere Ebe na Ya?," "Njuputa ụmụ nwanyị - Echiche Chicana, "Ndị inyom na ndọrọ ndọrọ ọchịchị - Onye ọ bụla nọ n'ebe ahụ, "Militancy / Conservatism: Olee Ụzọ Na-aga n'ihu," na "De Colores y Klas dị iche iche iche.<ref name=":13">{{Citation |title=Reflecting on the Chicana Regional Conference of 1971: Fifty Years of Chicana Feminism in LA | date=11 May 2021 |url=https://www.youtube.com/watch?v=IcPeUi9InhM |language=en |access-date=2022-11-18}}</ref>
Ọ bụ ezie na ihe omume ahụ bụ nnukwu nnọkọ mbụ nke ụdị ya, nzukọ ahụ n'onwe ya jupụtara na esemokwu dị ka Chicanas si n'ọnọdụ dị iche iche na echiche dị iche iche lụrụ ọgụ maka ọrụ nke ụmụ nwanyị n'ime òtù Chicano. Esemokwu ndị a dugara n'ịgba arụkwaghịm n'ụbọchị ikpeazụ nke nnọkọ ahụ.<ref name=":9">{{Cite book|author=Blackwell|first=Maylei|title=¡Chicana Power!: Contested Histories of Feminism in the Chicano Movement|publisher=University of Texas Press|year=2016|isbn=978-1477312667|location=Austin, TX|pages=161–164}}</ref> Dị ka Anna Nieto-Gómez si kwuo, "mgbaghara ahụ mere ka esemokwu dị n'etiti ndị Chicana na ndị na-akwado ya".
==== A na-ele ha anya dị ka ndị sabo na Movement ====
N'ịbụ ndị ọkà mmụta Maylei Blackwell kọwara dị ka "vendida logic", a na-ebo ndị Chicana ụmụ nwanyị ebubo na ha bụ "vendidas" ma ọ bụ ndị na-agba ọchịchị Chicano mgba okpuru, nke a kọwara dị ka ndị na-emegide ezinụlọ, ndị na-egbochi mmadụ, na ndị na-eme ngagharị Chicano. N'akụkụ vendida, a na-akpọ ndị Chicana femists "women's libber," "agringadas," ma ọ bụ lesbians. A maara Chicanas ndị butere ụzọ na ihe kpatara ya dị ka ndị Loyalists.<ref name=":9"/>
Ụmụ nwanyị chọkwara ịlụ ọgụ nke ịkpọasị onwe onye nke gbanyere mkpọrọgwụ na ọchịchị nke ndị ha. Nke a gụnyere imebi akụkọ ifo mujer buena/mujer mala, ebe a na-ele nwanyị Spanish anya dị ka onye dị mma na nwanyị ụmụ amaala nke bụ akụkụ nke obodo anya dị ka ihe ọjọọ. Echiche ụmụ nwanyị Chicana pụtara dị ka nzaghachi nye nna ochie, ịkpa ókè agbụrụ, ịkpa oke, na ọchịchị nchịkwa yana nzaghachi maka ụzọ niile ihe nketa mmegbu ndị a si abanye n'ime.<ref>{{Cite book|author=Hurtado|first=Aida|title=Voicing Chicana Feminisms: Young Women Speak Out on Sexuality and Identity|publisher=NYU Press|year=2003|isbn=978-0-8147-3573-2|pages=94–96|chapter=Review of Part I: Implications for Feminist Theorizing|chapterurl=https://books.google.com/books?id=s2jfGPg3V9cC&pg=PA94}}</ref>
==== Ụmụ agbọghọ n'''ezinụlọ'' ====
[[Faịlụ:Mexican_woman_washing_clothes,_San_Antonio,_Texas_LCCN2017739367.tif|thumb|247x247px|Nwanyị Mexico America na-asa uwe na San Antonio, Texas (1944) ]]
Ndị na-ahụ maka nwanyị nke Chicana gbara aka ọrụ ha nyere n'iwu na la familia, ma chọọ ka ha nweta ahụmịhe intersectional nke ha chere ihu. Chicanas na-amata dị ka ndị maara nke ọma, kpebisiri ike, na mpako maka mgbọrọgwụ, ihe nketa, na ahụmahụ ha mgbe ha na-ebute La Raza ụzọ. Site na mmalite nke Chicano Movement, usoro ezinụlọ Chicano hụrụ mgbanwe dị egwu. Kpọmkwem, ụmụ nwanyị malitere ịjụ ajụjụ dị mma na nke na-adịghị mma nke ike ezinụlọ guzosiri ike na ebe ebe ha nọ n'ime mgba mba Chicano.
Ọ bụghị nanị na Chicanas nwetara mmetụta nke ịkpa ókè agbụrụ na ọchịchị alaeze ukwu na ndị ọcha America, kamakwa mmekọahụ n'ime ezinụlọ nke ha. N'okwu seminal "La Chicana", Elizabeth Martinez, na-ekwu na: "[La Chicana] na-emegbu ndị agha nke ịkpa ókè agbụrụ, ndị ọchịchị alaeze ukwu, na mmekọahụ. Nke a nwere ike ikwu banyere ụmụ nwanyị niile na-adịghị ọcha na United States. Mmegbu ya site n'aka ndị agha nke ịkpa ókè agbụrụ na ndị ọchịchị alaeze ukwu dị ka nke ndị ikom anyị na-atachi obi. Mmegbu site na mmekọahụ, naanị ya. "
==== Nhazi ọrụ Chicana ====
[[Faịlụ:Mexican_American_women_at_Friedrich_Refrigeration.png|thumb|Ụmụ nwanyị America nke Mexico na-arụ ọrụ na Friedrich Air Conditioning (1942) ]]
[[Emma Tenayuca]] bụ onye na-ahazi ọrụ na Mexico America na Dolores Huerta bụ isi ike na nzukọ ọrụ nke ndị ọrụ ugbo.<ref>{{Cite book|author=Hurtado|first=Aída|url=https://books.google.com/books?id=Ui7PDwAAQBAJ&dq=martha+cotera+Diosa+y+Hembra&pg=PA14|title=Intersectional Chicana Feminisms: Sitios y Lenguas|date=2020-02-11|publisher=University of Arizona Press|isbn=978-0-8165-4123-2|pages=14–15|language=en}}</ref> Ihe akaebe nke onye ọrụ ugbo na-akwaga mba ọzọ bụ Maria Elena Lucas na-ekpughe nnukwu ihe isi ike nke ịhazi ndị ọrụ ugbo.<ref>{{Cite book|author=Lucas|first=María Elena|title=Forged under the sun: the life of María Elena Lucas = Forjada bajo el sol|url=https://archive.org/details/forgedundersunli0000luca|date=1993|publisher=University of Michigan Press|isbn=978-0-472-06432-8|series=Women and culture series|location=Ann Arbor}}</ref>
Farah Strike, 1972-1974, nke a na-akpọ "strike nke narị afọ," bụ nke ụmụ nwanyị Mexico America haziri ma duzie karịsịa na El Paso, Texas.<ref>{{Cite web|date=2013-01-20|title=The Best of the Texas Century—Business|url=https://www.texasmonthly.com/articles/the-best-of-the-texas-century-business/|accessdate=2018-12-07|work=Texas Monthly|language=en}}</ref> Ndị ọrụ nke Farah Manufacturing Company mere ngagharị iwe iji kwado nchekwa ọrụ na ikike ha iguzobe ma sonye n'òtù ndị ọrụ.<ref>{{Cite news|author=Shabecoff|first=Philip Shabecoff|date=16 June 1973|title=Farah Strike Has Become War of Attrition|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/1973/06/16/archives/farah-strike-has-become-war-of-attriton-the-worst-part.html}}</ref>
==== Chicana Feminist Organizations (1960s-1970s) ====
Otu n'ime òtù Chicana mbụ bụ East Los Angeles Chicana Welfare Rights Organization, nke Alicia Escalante guzobere na 1967. <ref name=":110">{{Cite web|author=Logan|first=Jim|date=11 April 2017|title=A Chicana Warrior|url=https://www.news.ucsb.edu/2017/017860/chicana-warrior|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170415060447/http://www.news.ucsb.edu/2017/017860/chicana-warrior|archivedate=2017-04-15|accessdate=|work=UC Santa Barbara}}</ref> Ọ ghọrọ onye nnọchi anya olu nke East Los Angeles na nzukọ mkpọsa ebe ọ dịghị onye ọzọ si n'ógbè ahụ nọ.<ref name=":21">{{Cite book|author=Theoharis|first=Jeanne|title=A more beautiful and terrible history : the uses and misuses of civil rights history|url=https://archive.org/details/isbn_9780807075876|date=2018|isbn=978-0-8070-7587-6|location=Boston, Massachusetts|pages=[https://archive.org/details/isbn_9780807075876/page/136 136]|oclc=1008773899}}</ref> Ọ kwuru okwu megide imerụ ndị na-enweta ọdịmma, ọkachasị ụmụ nwanyị Chicana na Black.<ref>{{Cite web|title=Chicana por mi Raza|url=https://chicanapormiraza.org/chicanas/alicia-escalante|accessdate=2023-01-19|work=chicanapormiraza.org}}</ref> N'otu edemede 1968 maka Akwụkwọ akụkọ La Raza, o dere na steeti kwenyere na ndị na-enweta ọdịmma "kwesịrị ihere maka ndụ". Ọ haziri ime mkpesa maka mbelata ego ọdịmma maka mkpa ndị dị mkpa nke steeti kpọrọ "mkpa pụrụ iche". <ref name=":21" /><ref name=":21" />
[[Faịlụ:Brown_Berets.png|thumb|Chicana Brown Berets (1970) ]]
The Brown Berets were a youth group that took on a more militant approach to organizing for the Mexican-American community formed in California in the late 1960s.<ref>{{Cite web|author=Herrera|first=Juan|date=22 January 2015|title=¡La Lucha Continua! Gloria Arellanes and the Making of a Chicano Movement in El Monte and Beyond|url=https://tropicsofmeta.com/2015/01/22/la-lucha-continua-gloria-arellanes-and-the-making-of-a-chicano-movement-in-el-monte-and-beyond/|work=Tropics of Meta|language=en}}</ref> They heavily valued strong bonds between women, stating that women Berets must acknowledge other women in the organization as ''hermanas en la lucha'' and encouraging them to stand together. Membership in the Brown Berets helped to give Chicanas autonomy, and the ability to express their own political views without fear.<ref>{{Cite journal|author=Espinoza|first=Dionne|year=2001|title='Revolutionary Sisters': Women's Solidarity and Collective Identification among Chicana Brown Berets in East Los Angeles, 1967–1970|url=https://history.msu.edu/hst327/files/2018/05/Revolutionary-Sisters.pdf|journal=Aztlán|volume=26|issue=1|pages=17–58|doi=10.1525/azt.2001.26.1.17|accessdate=2020-08-23|archive-date=2020-09-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20200901144518/https://history.msu.edu/hst327/files/2018/05/Revolutionary-Sisters.pdf|url-status=dead}}</ref> An important Chicana in the Brown Berets was Gloria Arellanes, the only female minister of the Brown Berets.<ref>{{Cite web|date=2015-03-26|title=¡La Lucha Continua! Gloria Arellanes and Women in the Chicano Movement|url=https://www.kcet.org/history-society/la-lucha-continua-gloria-arellanes-and-women-in-the-chicano-movement|accessdate=2021-11-19|work=KCET|language=en}}</ref>
E hiwere Comisión Femenil Mexicana Nacional (CFMN) na 1973. <ref>{{Cite web|date=7 November 2011|title=Yo Soy Chicana: A Chicana Feminist Movement|url=https://www.kcet.org/shows/departures/yo-soy-chicana-a-chicana-feminist-movement|accessdate=24 March 2018|publisher=KCET|language=en}}</ref> Echiche maka CFMN malitere n'oge National Chicano Issues Conference mgbe otu ìgwè ndị Chicanas na-aga chọpụtara na echeghị nchegbu ha nke ọma na nzukọ Chicano. Ụmụ nwanyị ahụ zutere n'èzí nzukọ ahụ wee dee usoro maka CFMN nke guzobere ha dị ka ndị isi obodo na-arụsi ọrụ ike na ndị maara ihe nke ndị mmadụ.<ref>{{Cite journal|author=Leon|first=Kendall|date=2013|title=La Hermandad and Chicanas Organizing: The Community Rhetoric of the Comisión Femenil Mexicana Nacional|url=https://digitalcommons.fiu.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1218&context=communityliteracy|journal=Community Literacy Journal|volume=7|issue=2|pages=1–20|doi=10.1353/clj.2013.0004}}</ref>
[[Faịlụ:Vilma_Martínez_por_la_TV_Publica_(8162663167).jpg|thumb|195x195px|Vilma Martinez (nke e sere na foto) guzobere Chicana Rights Project na 1974.]]
Emebere Chicana Rights Project na 1974 dị ka ọgbakọ iwu gbasara nwanyị nke Chicana iji chebe ikike iwu nke ụmụ nwanyị America America. Vilma Martinez butere ya wee kwuo okwu gbasara ọrụ, ahụike, agụmakwụkwọ na ikike ụlọ maka Chicanas. Ọ na-enyocha mmejuputa iwu zuru oke nke ọrụ na ọzụzụ (CETA), bụ nke butere mmụba nke ụmụ nwanyị Chicana na mmemme San Antonio. Ndị otu a gbakwara akwụkwọ maka mmetọ mmetọ nwoke na nwanyị Latina na Texas. O mere mgbanwe ná ndụ ọtụtụ puku ụmụ nwanyị. Nzukọ ahụ kwụsịrị na 1983.
=== Ọganihu dị egwu (Ọgwụgwụ afọ 1970s-1980s) ===
[[Faịlụ:ACRUSHLOVE_HiRes1.jpg|thumb|195x195px|Martha P. Cotera onye dere Diosa y Hembra (1976) na The Chicana Feminist (1977) ]]
Site na ngwụcha afọ 1970 ruo mmalite afọ 1990, Chicana femism mere ọganihu dị ịrịba ama n'ịmepụta Chicana critical consciousness site na ọtụtụ ederede ntọala na-ekpuchi ndụ na ahụmịhe Chicana.<ref name=":292"/> Ọtụtụ n'ime ọrụ ndị a kpuchiri isiokwu ndị a na-enyochabeghị n'ụzọ miri emi, gụnyere mmekọahụ, Ọrụ nwoke na nwanyị, [[حقوق الإنجاب|ikike ọmụmụ]], ime ihe ike mmekọahụ, [[Ịkpa ókè agbụrụ gburugburu ebe obibi]], na nkatọ ụcha. <ref name=":292" /><ref name=":25"/>
Otú ọ dị, n'agbanyeghị mkpa dị oke mkpa nke ederede ndị a, a nọgidere na-ahapụ ọtụtụ n'ime okwu nkatọ na ọmụmụ Chicana / ma ọ bụ ruo ọtụtụ iri afọ, a ka na-elegharakarị anya.<ref name=":25"/> Nke a gosipụtara na ''Chicanismo'' na-elekwasị anya na ụmụ nwoke jụrụ ịgbanwe echiche ya ma nye echiche Chicana.<ref name=":25" /> Ihe odide ndị dị mkpa metụtara oge a bụ ntọala maka ọmụmụ Chicana / o, n'agbanyeghị na ọ bụghị mgbe niile ka a na-anabata ya, gụnyere: <ref name=":25" /><ref name=":292"/>
* Diosa y Hembra: The History and Heritage of Chicanas in the U.S. (1976) nke Martha P. Cotera dere
* The Chicana Feminist (1977) nke Martha P. Cotera dere
* Essays on La Mujer (1977) ed. nke Rosaura Sánchez na Rosa Martinez Cruz dere
* ''Ụmụ nwanyị Mexico na United States'' (1980) nke Magdalena Mora na Adelaida R. Del Castillo dere
* Àkwà mmiri a kpọrọ My Back (1981) ed. nke Gloria Anzaldúa na Cherríe Moraga dere
* ''Ịhụnanya n'Afọ Agha: Ihe Ọ dịghị Mgbe Ọ gafere n'Ebe Mgbere Ya'' (1983) nke Cherríe Moraga dere
* Borderlands/La Frontera: The New Mestiza (1987) nke Gloria Anzaldúa
* Ndị ibe: Latina Lesbians (1987) ed. nke Juanita Ramos dere
* The Sexuality of Latinas (1989) ed. site na Norma Alarcon, Ana Castillo, na Cherrie Moraga
* Chicana Lesbians: The Girls Our Mothers Warned Us About (1991) ed. nke Carla Trujillo dere
=== ''Xicanisma'' (1990s-Ugbu a) ===
[[Faịlụ:Ana_Castillo_by_David_Shankbone.jpg|thumb|222x222px|Ana Castillo mepụtara Xicanisma iji mee ka ụmụ nwanyị Chicana dị ike ma gosipụta mgbanwe n'ịmara ihe kemgbe Chicano Movement.]]
[[Faịlụ:Cross-image.svg|thumb|134x134px|''X'' na ''Xicanisma'' abụghị naanị mkpụrụedemede, kama ọ bụ ihe nnọchianya nke ịdị ma ọ bụ ịdị na nkuku ụzọ.]]
Okporo ụzọ a ma ọ bụ X na-ezo aka na ndụ ụmụ amaala ka ọtụtụ narị afọ nke ọchịchị colonial gasịrị. Ọ na-ekweta na oge “ebe ụmụ nwoke kpachaara anya weghara ikike okike nke ụmụ nwanyị” site na nchịkwa nke okike amachibidoro ụmụ nwanyị. Xicanisma na-ekwu maka mkpa ọ dị ọ bụghị nanị iji nwetaghachi mgbọrọgwụ na ọnọdụ ime mmụọ nke ụmụ mmadụ, kamakwa iji "weghachi nwanyị ahụ a gbahapụrụ agbahapụ na nsụhọ anyị" nke ndị ọchịchị colonial wedara. Ya mere, ọ na-ama aka na akụkụ ndị nwoke na-eme ka mmegharị ahụ na ajọ mbunobi nke asụsụ Spanish: ịbụ Xicanisma karịa Chicanismo.
Castillo na-ekwu na iji X dị ka akara ntụziaka dị mkpa n'ihi na "asụsụ bụ ụgbọ nke anyị na-ahụ onwe anyị n'ihe metụtara ụwa." Ihe ọ pụtara bụ na ọ bụrụ na anyị agbanwee asụsụ anyị ji aghọta onwe anyị, anyị nwere ike ịgbanwe otú anyị si ele ihe na otú anyị si eme ihe n’ụwa. Ebumnuche nke Xicanism maka Castillo abụghị iji dochie nna ochie na matriarchy, kama ịmepụta "obodo na-enweghị ịhụ ihe onwunwe n'anya na mmegbu nke ụkpụrụ ụmụ nwanyị nke ịzụlite na ịchịkwa obodo" na ebe a na-ewepụ ụmụ nwanyị n'ebe ha nọ ugbu a site na ọchịchị okike.
== Isiokwu ==
[[Faịlụ:Alternativa_Feminista_4.djvu|thumb|177x177px|A na-enyocha nsogbu nke onyinyo onwe onye na Latin American femism n'ozuzu ya.]]
Enwere ọtụtụ isiokwu dị mkpa nke chicana feminism nke Chicanas mepụtara. Chicana feminism na-arụ ọrụ iji mepụta mmegharị ka ukwuu karịa ka ọ na-emekarị; a na-enye ọtụtụ ndị nta n'otu ikpo okwu iji lụso ndị na-emegbu ha ọgụ, ma ọ bụ ịkpa ókè agbụrụ, mmekọ nwoke na nwanyị, ma ọ bụ ọtụtụ ụdị ikpe na-ezighị ezi. Ntọhapụ nke Chicana na-emebi ndị mmadụ n'otu n'otu, yana ndị buru ibu n'ozuzu ha, na-enye ha ohere ibi ndụ dịka masịrị ha-na nkwanye ùgwù omenala na nha anya. Nkwụghachi azụ bụ isi isiokwu nke chicana feminism: ike ọ na-ewe ọ bụghị nanị iji kewaa kamakwa ịmepụta echiche ọhụrụ nke nha anya.
=== Ụdị ụmụ nwanyị ===
Isi ihe na-elekwasị anya maka ọtụtụ ndị inyom Chicana bụ ịmaliteghachi ụdị nwanyị nke La Virgen de Guadalupe, La Llorona, na La Malinche.[1] Ụdị ndị a egbochila Chicanas ịnweta mmekọahụ na ịdị mma nke ahụ n'ihi otú e si wuo ha n'akụkọ ihe mere eme dị ka ụdị ọjọọ site na oghere nke ndị nna ochie na ọchịchị. Ịgbanwe akụkọ sitere na ihe nnọchianya ọdịnala (ndị nna ochie) nke ụdị ndị a na nghọta nke oge a banyere ụmụ nwanyị bụ akụkụ dị mkpa nke ọrụ nwanyị chicana, ma na-anọchite anya mmalite maka ịnaghachi ike ụmụ nwanyị Chicane, mmekọahụ, na ọnọdụ ime mmụọ. Ọrụ canonical nke Gloria Anzaldúa Borderlands / La Frontera na-ekwu maka ike na-akpaghasị nke ịweghachi ọnọdụ ime mmụọ nke ụmụ amaala iji wepụ ihe owuwu na ihe mgbochi ndị inyom, mmekọahụ ha, na nghọta ha banyere ịbụ nne: "Agakwaghị m enwe ihere nke ihe dị adị. M ga-enwe olu m: India, Spanish, ọcha. "
==== Ihe oyiyi nke La Virgen de Guadalupe ====
[[Faịlụ:Virgin_de_Guadalupe,_in_Love_everything_is_possible.jpg|thumb|A kwadoro La Virgen de Guadalupe n'obodo Chicano na Mexico dị ka ihe nnọchianya nke ịdị ọcha na ịbụ nne ọma, nke a na-aghọta dị ka njirimara na-akọwa uru ma ọ bụ ọnọdụ nwanyị.<ref name=":2">{{Cite journal|author=Hurtado|first=Aída|date=April 1998|title=Sitios y Lenguas : Chicanas Theorize Feminisms|url=https://archive.org/details/sim_hypatia_spring-1998_13_2/page/134|journal=Hypatia|volume=13|issue=2|pages=134–161|doi=10.2979/HYP.1998.13.2.134}}</ref>]]
A na-ewere La Virgen de Guadalupe, n'okwukwe Katọlik dị ka ihe nlereanya nke ịdị ọcha nke nwanyị na ịbụ nne, karịsịa na omenala Mexico na Chicano. Ndị otu Chicana feminist ije, dị ka onye na-ese ihe bụ Yolanda Lopez, achọla ị nwetaghachi ihe oyiyi nke La Virgen ma mebie echiche ahụ na amaghị nwoke bụ nanị ihe e ji amata uru na omume ọma nwanyị. Maka ụmụ nwanyị dị ka Lopez, onyinyo nke Guadalupe nwere ihe ọ pụtara nke na-abụghị okpukpe ọ bụla.
A na-ejikarị ọnụ ọgụgụ La Virgen de Guadalupe tụnyere La Malinche, nke na-egbochi Mmekọahụ ụmụ nwanyị Chicana site na dichotomy patriarchal nke puta / nwa agbọghọ na-amaghị nwoke: ihe nlereanya dị mma na nke na-adịghị mma. A na-eweli ọnụ ọgụgụ ndị a n'akụkọ ihe mere eme ma na-aga n'ihu n'ihu ụmụ nwanyị Mexico na Chicanas dị ka ihe oyiyi na enyo iji nyochaa onyinyo onwe ha ma kọwaa ùgwù onwe ha.<ref name=":2">{{Cite journal|author=Hurtado|first=Aída|date=April 1998|title=Sitios y Lenguas : Chicanas Theorize Feminisms|url=https://archive.org/details/sim_hypatia_spring-1998_13_2/page/134|journal=Hypatia|volume=13|issue=2|pages=134–161|doi=10.2979/HYP.1998.13.2.134}}</ref>
==== Ihe osise nke La Llorona ====
[[Faịlụ:MOM_D093_Donna_Marina_(La_Malinche).jpg|thumb|243x243px|A na-eji ihe oyiyi nke Malintzin mee ihe na obodo Chicano na Mexico dị ka ihe nnọchianya iji gbochie nnwere onwe ụmụ nwanyị, site na ịhazi ụmụ nwanyị ma ọ bụ ngosipụta mmekọahụ dị ka onye na-agba ọchịchị mgba okpuru.<ref name=":2">{{Cite journal|author=Hurtado|first=Aída|date=April 1998|title=Sitios y Lenguas : Chicanas Theorize Feminisms|url=https://archive.org/details/sim_hypatia_spring-1998_13_2/page/134|journal=Hypatia|volume=13|issue=2|pages=134–161|doi=10.2979/HYP.1998.13.2.134}}</ref>]]
Malintzin (ndị Spanish maara dị ka Doña Marina ma ọ bụ "La Malinche" mgbe Mexico nwesịrị nnwere onwe na Spain) mụrụ na 1505 na ndị nne na nna nwere ezigbo ego n'ime ime Mexico. Ebe ọ bụ na a na-ejikarị ụmụ nwanyị eme ihe dị ka ndị ndọrọ ndọrọ ọchịchị n'oge a, nne ya na di nke abụọ nne ya raara ya nye ma resị ya ndị Maya ịbụ ohu iji nweta ihe nketa maka nwanne ya nwoke mụrụ ọhụrụ. N'agbata afọ 12-14, e rere ya Hernan Cortés dị ka iko nwanyị, na n'ihi ọgụgụ isi ya na nkà ya n'ọtụtụ asụsụ, a kwalitere ya na "nwunye" ya na onye nnọchiteanya mba ọzọ. Ọ jere ozi dị ka onye ntụgharị okwu Cortés, na-ekere òkè dị mkpa na mmeri Spanish nke Tenochtitlan na, site na mgbakwunye, mmeri nke Alaeze Ukwu Aztec. Ọ mụrụ nwa Cortés, Martín, onye a na-ewere dị ka mestizo mbụ na mmalite nke agbụrụ "Mexica".
When Mexico gained independence from Spain in 1821, a person was needed to be executed to uphold centuries of colonial rule. Because of Malintzin's association with Cortés and her role as a translator and informant in the Spanish conquest of Mexico, she was seen as a traitor to her own race. In contrast, Chicana feminism calls for a different understanding.[1] Since patriotism was a concept unknown to natives in the sixteenth century, Malintzin had no sense of herself as an "Indian," making it impossible for her to demonstrate ethnic loyalty or conscientiously act as a traitor. Malintzin was one of the millions of women bought and sold in pre-colonial Mexico. Unable to escape a group of men, and raped, Malintzin showed loyalty to Cortés to ensure her survival.
La Malinche abụrụla ihe nnọchianya nke adịghị arụ ọrụ, "ndina n'ike," na ikpe mgbe niile maka mwakpo mmekọahụ. Kama ịbụ onye sabo ma ọ bụ "nwanyị akwụna," Chicana feminism na-akpọ maka nghọta ya dị ka onye nnọchiteanya, iguzogide ndina n'ike na mmekpa ahụ (dị ka ọ na-emekarị n'etiti ndị ya na ya dịkọrọ ndụ) site n'ịghọ onye mmekọ na onye ntụgharị okwu nke Cortés. Ịkatọ mmeri Mexico na Malinche na-emepụta ihe ndabere maka itinye ụmụ nwanyị n'ọrụ nke ọha mmadụ na ịta ha ụta maka mmekọahụ ha, nke na-emegide nghọta. Ọ dị mkpa ịghọta Malinche dị ka onye Cortés tara ahụhụ, kama ịbụ akụkọ ifo. Chicana feminism na-akpọ maka nghọta nke a na-eto ya maka iguzogide mgbanwe ndị o mechara weta na ndụ.
Site n'ịgba ndị nnọchi anya ndị nna ochie na ndị ọchịchị aka ike, ndị edemede Chicana na-eweghachi mmekọrịta ha na La Malinche na ndị ọzọ dị ike, ma megharịa ha imepụta mmụọ na njirimara nke na-atọhapụ ma na-enye ike. La Malinche bụ ihe atụ nke ọtụtụ narị afọ nke akụkọ ifo ndị nna ochie emetụtala nhụta ụmụ nwanyị Mexico, mgbe mgbe n'amaghị ya.
==== Ihe osise nke La Llorona ====
A maara La Llorona dị ka akụkọ ifo nke nne na-abọ ọbọ nke na-erikpu ụmụ ya mgbe ọ chọpụtara na di ya ekwesịghị ntụkwasị obi. Ekwuru na mmuo ya na-aghari na mmiri. Ebufela akụkọ a site n'ọgbọ ruo n'ọgbọ, omenala Chicano na ịrị elu nke ụmụ nwanyị Chicana chegharịala ya ọzọ. La Llorona ka eweghachiri dị ka dike siri ike nke ụmụ nwanyị Chicana nwere ike imekọrịta ma mata ya. Akụkọ ifo nke La Llorona, nke a na-ahụta dị ka nne na-atụ egwu, enyochala ọtụtụ ndị na-ese ihe na ndị edemede Chicana site n'echiche dị iche iche nke ha na-ahụ onwe ha na La Llorona. Ndị na-ede Chicana ejirila ọnụ ọgụgụ a mee ka a mara echiche ndị nna ochie nke ndị nọ n'èzí na n'ime omenala ha tinyeworo na Chicanas. Emepụtara akụkọ ọdịnala nke ọdachi ahụ dịka ntuziaka maka mmegbu nke ụmụ nwanyị Chicana na-eche ihu.
=== Duality na "The New Mestiza" ===
[[Faịlụ:Gloria_Anzaldua.jpg|thumb|213x213px|Ọrụ na echiche nke Gloria Evangelina Anzaldúa (September 26, 1942 - May 15, 2004) bụ ntọala maka mmeghachi omume na Chicana femism.]]
Echiche nke "Mestiza Ọhụrụ" sitere n'aka onye edemede nwanyị bụ Gloria Anzaldúa. N'akwụkwọ ya, Borderlands/La Frontera: The New Mestiza, ọ na-ede, sị: "Na a mgbe nile ọnọdụ nke uche nepantilism, okwu Aztec pụtara adọwara n'etiti ụzọ, la mestiza bụ a ngwaahịa nke nyefe nke omenala na ime mmụọ ụkpụrụ nke otu ìgwè ọzọ. N'ịbụ tricultural, monolingual, asụsụ abụọ ma ọ bụ multilingual, na-ekwu okwu a patois, na na a ọnọdụ nke ụdị nke perstimma ihu: nke meghere nke perstima. N'ime anyị na n'ime la Cultura Chicana, a na-ekwenyekarị na nkwenkwe nke omenala ndị Mexico, ma ọgụ abụọ a na-enwekarị nkwenkwe nke omenala ụmụ amaala, anyị na-ahụ ọgụ megide onwe anyị na nkwenkwe anyị dị ka ihe iyi egwu na anyị na-anwa igbochi. "
Anzaldúa na-ewepụta ụzọ ịbụ ndị Chicanas na-asọpụrụ echiche ha pụrụ iche na ahụmahụ ndụ ha. Echiche a nke ọdịdị na-enye ụzọ nke ịbụ ndị Chicanas bụ ndị na-etinye aka na mkparịta ụka mgbe nile banyere njikọ omenala na esemokwu, n'ụzọ ndị na-enye nghọta ọhụrụ na nghọta nke onwe ha, mgbe mgbe na nkwụsị nke ụdị mmegbu dị iche iche. Echiche a na-ekpughe otú mmegide na-apụghị ịbụ ụzọ ndụ n'ihi na ọ dabeere n'iwu nke ịchịisi, n'ihe gbasara agbụrụ, mba, na omenala. Ọnọdụ mmegide na-eme ka mmadụ banye n'ọgụ n'etiti onye mmegbu na onye mmegbu; ndị kpọchiri n'agha na-egbu egbu, dị ka ndị uwe ojii na ndị omekome, na-agbadata n'otu ime ihe ike.
Ịbụ naanị onye na-emeghachi omume pụtara na ọ dịghị ihe e kere, megharịa, ma ọ bụ megharịa n'ọnọdụ nke omenala na-achị achị na omenala ahụ aghaghị ịnọgide na-achịkwa iji guzogide ịdị adị. Maka Anzaldua n'echiche nke a, a ga-enwerịrị ohere maka okike ọhụrụ. "Mestiza ọhụrụ" bụ ederede na-akọwa ihe ọ pụtara ịbụ Chicana. N'echiche a, ịbụ Chicana gụnyere ngwakọta, esemokwu, nnabata maka enweghị mgbagwoju anya, na, nke kachasị, ọ dịghị ihe a na-ajụ ma ọ bụ wepụ ya na akụkọ ihe mere eme na ihe nketa nke mmegbu. Ọzọkwa, echiche a nke ọdịdị na-achọ ijikọta akụkụ niile nke njirimara na ịmepụta nkọwa ọhụrụ, ọ bụghị nanị ijikọta ma ọ bụ jikọta akụkụ dị iche iche nke njirimara.
=== Onye na-akwado ụmụ nwanyị ===
[[Faịlụ:MayDay2014-0806.jpg|thumb|Ụbọchị Ndị Ọrụ Mba Nile (2014) na Oakland, California]]
The term mujerista was coined by Ada María Isasi-Díaz in 1996 and was heavily influenced by the African American feminist "Womanist" approach proposed by Alice Walker. This Latina feminist identity is rooted in the core idea of feminism by fighting inequality and oppression through participation in justice movements within the Latina/o community. Mujerismo is rooted in social relationships and emphasizes the individual's experience of "community struggles" to define Latina/o identity.
Mujerismo na-anọchi anya ahụ nke ihe ọmụma mgbe Mujerista na-ezo aka na onye na-egosipụta nkwenkwe ndị a. Mmalite nke okwu ndị a laghachiri na Gloria Anzaldúa's Bridge a Anyị na-akpọ Ụlọ (1987), Massacre Ana Castillo of the Dreamer: Essays in Xicanisma (1994), na Gloria Anzaldúa na Cherríe Moraga's This Bridge Called My Back (1984). Mujerista bụ ụzọ "nwanyị" Latina na-elekwasị anya na ndụ kwa ụbọchị na mmekọrịta. Ọ na-emesi ike mkpa ọ dị ijikọta ndụ ọha na eze nke ọrụ na agụmakwụkwọ na ndụ onwe nke omenala na ụlọ site n'ịkwalite ahụmahụ omenala. Dị ka nke a, ọ dị iche na Feminista, nke na-elekwasị anya na akụkọ ihe mere eme nke mmegharị ụmụ nwanyị. Ịbụ Mujerista bụ ijikọta ahụ, mmetụta, mmụọ na obodo n'otu njirimara. Mujerismo ghọtara ka ahụmahụ onwe onye si bụrụ isi iyi bara uru nke ihe ọmụma. Mmepe nke ihe ndị a niile bụ ihe ndabere maka ịrụkọ ọrụ ọnụ n'ụdị omume.
=== Mmụọ Nepantla ===
A na-ejikọta Nepantla na onye edemede Chicana feminist Gloria Anzaldúa, onye chepụtara okwu ahụ, "Nepantlera." Nepantla bụ okwu Nahua nke sụgharịrị "n'etiti ya" ma ọ bụ "n'etiti". Enwere ike ịkọwa Nepantla dị ka echiche ma ọ bụ ọnọdụ ime mmụọ nke enwere ọtụtụ eziokwu n'otu oge (Duality). Dị ka onye Chicana, nghọta na inwe ihe ọmụma nke ndị nna ochie banyere ọnọdụ ime mmụọ na-ekere òkè dị mkpa n'ụzọ nke ịgwọ ọrịa, ntọhapụ, ekele omenala, nghọta onwe onye, na ịhụ onwe ya n'anya.[1] "Nepantleras bụ ọnụ ụzọ ndị mmadụ; ha na-agagharị n'ime na n'etiti ọtụtụ, na-enwekarị esemokwu, ụwa ma jụ ịkwado onwe ha nanị na onye ọ bụla, otu, ma ọ bụ usoro nkwenye." Nepantla bụ ụdị nke ịbụ onye Chicana ma na-akọwa ụzọ o si enweta ụwa na usoro mmegbu dị iche iche.
=== ndọrọ ndọrọ ọchịchị ahụ ===
Encarnación: Ọrịa na ndọrọ ndọrọ ọchịchị anụ ahụ na Chicana Akwụkwọ ụmụ nwanyị nke Suzanne Bost na-enyocha otú Chicana feminism si gbanwee otú ụmụ nwanyị Chicana si ele ndọrọ ndọrọ ọchịchị anya. Feminism agabigala nanị ilele ndọrọ ndọrọ ọchịchị njirimara, ma ugbu a na-eleba anya na "mmekọrịta dị n'etiti ahụ, omenala, na ndọrọ ndọrọ ọchịchị." Ọ na-ele anya ugbu a karịa agbụrụ, ma na-agụnye njikọ, yana ka mmegharị, ohere, ike, ndị nlekọta, na ọrụ ha na ndụ si arụ ọrụ na ahụ Chicana. A na-atụle ihe atụ nke Frida Kahlo na ike ya, yana ọrịa shuga Gloria Anzaldúa, iji gosi otú e si ele ike anya mgbe a na-ekwu maka njirimara. Bost na-ede na "Ebe ọ bụ na ọ dịghị otu ma ọ bụ na-adịgide adịgide jikọrọ ọnụ, nchọpụta anyị ga-agbanwe agbanwe na usoro omenala dị iche iche, mgbanwe mmetụta, na mgbanwe eziokwu. Echiche anyị banyere ahụ, njirimara, na ndọrọ ndọrọ ọchịchị ga-anọgide na-aga n'ihu. ọ na-egosipụta onwe ya n'ụzọ dị iche iche ugbu a.
=== Mmekọrịta nwoke na nwanyị ===
Chicana feminist theory gbanwere dị ka a theory of incodiment na a theory of flesh n'ihi canonical ọrụ nke Gloria Anzaldúa na Cherrie Moraga, ha abụọ na-akọwa dị ka queer. Ntinye aka nke ndị na-eme ihe ike na echiche ụmụ nwanyị Chicana kpọrọ maka itinye na nsọpụrụ nke jotería ọdịbendị. <ref name=":1" /> Na La Conciencia de la Mestiza, Anzaldúa dere na "ndị mestizo na ndị na-eme ihe ike dị n'oge a ma na-ezo aka na evolushọn na-aga n'ihu maka ebumnuche. Anyị na-agwakọta nke na-egosi na a na-akpa ọbara niile ọnụ ma na anyị sitere na mkpụrụ obi ndị yiri ya. " <ref name=":1">{{Cite book|title=Borderlands La Frontera The New Mestiza, 4th Edition|author=Anzaldua|first=Gloria|publisher=aunt lute|year=1987|location=San Francisco|pages=99–114}}</ref> Ntinye aka a na-eme ka ndị na-adịghị mma dị ka akụkụ dị mkpa nke nnwere onwe, ahụmịhe dị ndụ nke a na-apụghị ileghara anya ma ọ bụ wepụ.
Na Queer Aztlán: The Reformation of Chicano Tribe, Cherríe Moraga na-ajụ ajụjụ banyere iwulite njirimara Chicano n'ihe gbasara queerness. Na-enye nkatọ banyere mwepu nke ndị na-acha ọbara ọbara n'ime òtù ndị na-eme enyi nwoke na nwanyị nakwa homophobia na-arịwanye elu n'ime ndị na-ahụ mba Chicano.<ref name=":6">{{Cite book|author=Vázquez|first=Francisco H|title=Latino/a Thought : Culture, Politics, and Society|url=https://archive.org/details/latinoathoughtcu0000unse|publisher=Rowman & Littlefield Publishers|year=2009|isbn=9780742563544|pages=[https://archive.org/details/latinoathoughtcu0000unse/page/212 212]}}</ref> Moraga na-atụle Aztlán, ala na mba metaphysical nke bụ nke echiche Chicano, yana otu echiche dị n'ime obodo si gaa n'ihu n'ime ụdị ọdịbendị na obodo ọhụrụ iji dịrị ndụ.<ref name=":6" /> "Ndị nkatọ ụmụ nwanyị na-etinye aka n'ichebe ọdịbendị Chicano, mana anyị maara na ọdịbendị anyị agaghị adị ndụ n'ike n'alụmdi na nwunye, iti ihe, ịlụ di na nwunye, iji ọgwụ ọjọọ na mmanya na-aba n'anya eme ihe, ọrịa AIDS, na nchụpụ nke ụmụ nwanyị na ụmụ nwoke na-edina nwoke. " <ref name=":6" /> Moraga na-eweta nkatọ banyere Chicano Movement na otu o si eleghara nsogbu ndị dị n'ime òtù ahụ anya, na nke ahụ ga-edozi ya anya iji chekwaa ọdịbendị ahụ.<ref name=":6" />
=== Chicana lesbian femism ===
Na Chicana Lesbians: Fear and Loathing in the Chicano Community <ref name=":5">{{Cite book|author=Trujillo|first=Carla|title=Chicana Lesbians: The Girls Our Mothers Warned Us About|url=https://archive.org/details/chicanalesbiansg0000unse|publisher=Third Woman Press|year=1991|isbn=9780943219066|pages=[https://archive.org/details/chicanalesbiansg0000unse/page/186 186]–195}}</ref> Carla Trujillo na-atụle etu ịbụ Chicana lesbian si sie ike nke ukwuu n'ihi atụmanya ọdịbendị ha na ezinụlọ na heteronormativity. Ụmụ nwanyị Chicana na-aghọ ndị nne na-emebi atụmanya a ma na-atọhapụ ụkpụrụ mmekọrịta nke ọdịbendị ha.<ref>{{Cite book|author=Maythee|first=Rojas|title=Women of Color and Feminism|url=https://archive.org/details/womenofcolorfemi0000roja|date=2009|publisher=Seal Press|location=Berkeley, California|isbn=978-1-58005-272-6}}</ref> Trujillo na-ekwu na ịdị adị nke ụmụ nwanyị n'onwe ya na-emebi ụkpụrụ e guzobere nke mmegbu ndị nna ochie.<ref name=":14">{{Cite book|title=Chicana Feminist Thought: The Basic Historical Writings.|author=Alma M.|first=Garcia|publisher=Routledge|year=1997}}</ref> Ọ na-ekwu na a na-ele ụmụ nwanyị Chicana anya dị ka ihe iyi egwu n'ihi na ha na-ama ndị nwoke na-achịkwa òtù Chicano aka; ha na-eme ka ọtụtụ ụmụ nwanyị Chicane mara banyere nnwere onwe.<ref name=":14" /> Ọ gara n'ihu na-ekwu na Chicanas, ma ha bụ ụmụ nwanyị ma ọ bụ na ha abụghị, a na-akụziri ha ịgbaso ụzọ ụfọdụ nke omume gbasara mmekọahụ ha: a "na-akụziri ụmụ nwanyị ịkwụsị ọchịchọ na mkpa mmekọahụ anyị site n'inye nwoke ihe ụtọ niile".<ref name=":14" />
N'afọ 1991, Carla Trujillo dezigharịrị ma chịkọta, akwụkwọ akụkọ Chicana Lesbians: The Girls Our Mothers Warned Us About (1991), nke Third Woman Press bipụtara.''<ref name=":5"/>'' Akwụkwọ akụkọ a gosipụtara ihe osise mkpuchi nke Ester Hernandez nke akpọrọ "La Ofrenda". ''<ref name=":5" />'' Vincent Carillo kwuru na mpempe akwụkwọ ahụ na-agbagha ihe ngosi omenala nke Chicanas na ike nwoke na nwanyị. <ref>{{Cite journal|author=Carrillo|first=Vicente|date=2020-12-01|title=Vicente Carrillo. Review of "To Tame a Wild Tongue: Art after Chicanismo" .|url=http://www.caareviews.org/reviews/3840|journal=Caa.reviews|language=en|doi=10.3202/caa.reviews.2020.107|issn=1543-950X}}</ref> Akwụkwọ akụkọ a gụnyere uri na edemede nke ụmụ nwanyị Chicana na-emepụta nghọta ọhụrụ banyere onwe ha site na mmekọahụ na agbụrụ ha.<ref name=":5" />
== Ihe osise Chicana ==
{{Reflist}}
[[Faịlụ:Nao_Bustamonte_on_Dale_Radio.jpg|thumb|178x178px|Onye na-ese ihe na Chicana Nao Bustamante n'oge ajụjụ ọnụ (2012) ]]
Art gives Chicana women a platform to voice their unique challenges and experiences, such as artists Ester Hernandez and Judite Hernandez.<ref name=":18">{{Cite journal|author=Dicochea|first=Perlita R.|date=2004|title=Chicana Critical Rhetoric: Recrafting La Causa in Chicana Movement Discourse, 1970-1979|journal=Frontiers: A Journal of Women Studies|volume=25|issue=1|pages=77–92|doi=10.1353/fro.2004.0032}}</ref> During the Chicano Movement, Chicanas used art to express their political and social resistance. Through different art mediums both past and contemporary, Chicana artists have continued to push the boundaries of traditional Mexican-American values.<ref name=":18" /><ref name=":7"/> Chicana art utilizes many different mediums to express their views including murals, painting, photography, etc. to embody feminist themes.<ref name=":18" /><ref name=":7" />
The momentum created from the Chicano Movement spurred a cultural renaissance among Chicanas and Chicanos. Political art was created by poets, writers, playwrights, and artists and used to defend against their oppression as second-class citizens. During the 1970s, Chicana feminist artists differed from their Anglo-feminist counterparts in the way they collaborated. Chicana feminist artists often utilized artistic collaborations and collectives that included men, while Anglo-feminist artists generally utilized women-only participants.<ref name=":7"/> Through different art mediums both past and contemporary, Chicana artists have continued to push the boundaries of traditional Mexican-American values.<ref>{{Cite web|url=https://www.laweekly.com/arts/how-mexicos-zapatistas-helped-inspire-a-feminist-chicana-art-movement-in-east-la-7988774|title=How Mexico's Zapatistas Helped Inspire a Feminist, Chicana Art Movement of East L.A.|author=Langlois|first=Jessica|date=March 3, 2017|work=LA Weekly}}</ref>
=== Ndị Chicana ===
==== Ụmụ nwanyị Muralist ====
[[Faịlụ:Precita_Eyes_building.jpg|thumb|247x247px|Precita Eyes (2015) sitere n'ike mmụọ nsọ nke Mujeres Muralistas.]]
Mujeres Muralistas bụ otu nka ụmụ nwanyị na Mission District nke San Francisco. Ndị otu gụnyere Patricia Rodriguez, Graciela Carrillo, Consuelo Mendez, Irene Perez, Susan Cervantes, Ester Hernandez, na Miriam Olivo.
Ndị otu Las ''Chicanas'' bụ naanị ụmụ nwanyị ma gụnyere ndị na-ese ihe Judy Baca, Judithe Hernández, Olga Muñiz, na Josefina Quesada. N'afọ 1976, otu ahụ gosipụtara Venas de la Mujer na Ụlọ Nwanyị. <ref name=":7"/>
==== Ndị Anọ ====
Onye na-ese ihe na-ese onyinyo Judithe Hernández sonyeere ndị ọrụ nka nwoke niile na 1974 dị ka onye otu ya nke ise. <ref name=":7"/> Ndị otu ahụ gụnyere Frank Romero, Beto de la Rocha, Gilbert Luján, na Carlos Almaráz.<ref>{{Cite web|url=https://www.kqed.org/news/11616098/the-fiery-visions-of-iconic-l-a-artist-carlos-almaraz.4|title=The 'Fiery' Visions of Iconic L.A. Artist Carlos Almaráz|date=2017-09-15|work=KQED|language=en-us|accessdate=2018-12-07}}</ref> Ìgwè ahụ na-arụsi ọrụ ike site na 1970s ruo mmalite 1980s. <ref name=":7" />
==== Social Public Art Resource Center (SPARC) ====
N'afọ 1976, ndị guzobere Judy Baca (naanị Chicana), Christina Schlesinger, na Donna Deitch guzobere SPARC. SPARC nwere oghere studio na oghere ọmụmụ ihe maka ndị na-ese ihe. SPARC na-arụ ọrụ dị ka ebe ngosi nka ma na-edebe ihe ndekọ nke mgbidi. Taa, SPARC ka na-arụsi ọrụ ike ma yie nke gara aga, na-agba ume maka njikọ aka Chicana / ma ọ bụ obodo na mkpọsa ọdịbendị na nka.<ref name=":7">{{Cite journal|author=Zetterman|first=Eva|title=Claims by Anglo American feminists and Chicanas/os for alternative space: The LA art scene in the political 1970s|journal=American Studies in Scandinavia|date=1 March 2016|volume=48|issue=1|pages=61–83|doi=10.22439/asca.v48i1.5361}}</ref>
==== Ụlọ Nwaanyị (1973-1991) ====
The Woman's Building meghere na Los Angeles, CA na 1973. Na mgbakwunye na ụlọ ọrụ ụmụ nwanyị, ụlọ ọrụ ahụ nwere ọtụtụ ụlọ ngosi nka na oghere studio. Ụmụ nwanyị na-acha ọbara ọbara, gụnyere ''Chicanas'', nwere akụkọ ihe mere eme nke ịkpa ókè agbụrụ na ịkpa ókè n'ime ụlọ ahụ site n'aka ndị ọcha. Ọ bụghị ọtụtụ ndị na-ese ihe Chicana ka a hapụrụ isonye na ngosi ma ọ bụ ihe ngosi nke Ụlọ Nwaanyị. Ndị na-ese ihe Chicana Olivia Sanchez Brown na Rosalyn Mesquite so na ole na ole gụnyere. Na mgbakwunye, otu Las Chicanas gosipụtara Venas de la Mujer na 1976. <ref name=":7"/>
Mgbidi bụ ihe kachasị amasị ndị na-ese ihe n'okporo ámá nke ndị na-eme ihe nkiri Chicana ji mee ihe n'oge Chicano Movement. Judy Baca duziri nnukwu ọrụ mbụ maka SPARC, The Great Wall of Los Angeles. O were oge okpomọkụ ise iji mezue mgbidi ahụ dị mita 700 n'ogologo. Ọ bụ Baca, Judithe Hernández, Olga Muñiz, Isabel Castro, Yreina Cervántez, na Patssi Valdez rụchara ihe osise ahụ na mgbakwunye na ihe karịrị ndị omenkà 400 na ndị ntorobịa obodo. N'ịbụ nke dị na Tujunga Flood Control Channel na mpaghara Valley Glen nke San Fernando Valley, ihe osise ahụ na-egosi akụkọ ihe mere eme nke California nke ndị na-acha uhie uhie na ndị ka nta.<ref name=":7"/> N'afọ 1989, Yreina Cervántez na ndị enyemaka Claudia Escobedes, Erick Montenegro, Vladimir Morales, na Sonia Ramos malitere mural, La Ofrenda, nke dị na etiti Los Angeles. Ihe osise ahụ, otuto nye ndị ọrụ ugbo Latina / ma ọ bụ, gosipụtara Dolores Huerta n'etiti na ụmụ nwanyị abụọ n'akụkụ ọ bụla iji nọchite anya ''''Onyinye'','' ụmụ nwanyị na United Farmer Workers Movement. Na mgbakwunye na mgbidi asatọ ndị ọzọ, Ngalaba Na-ahụ Maka Ọdịbendị weere La Ofrenda dị ka ihe dị mkpa n'akụkọ ihe mere eme. N'afọ 2016, mweghachi nke La Ofrenda malitere mgbe e sere ihe odide na mgbidi ọzọ n'elu ya. <ref>{{Cite web|url=http://sparcinla.org/projects/iconic-la-mural-saved-la-ofrenda/|title=Iconic LA mural SAVED: "La Ofrenda" by Yreina Cervantez|work=SPARCinLA|language=en-US|accessdate=2018-12-07|archivedate=2018-12-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181209123635/http://sparcinla.org/projects/iconic-la-mural-saved-la-ofrenda/}}</ref>
Ihe ngosi nke LA Plaza de Cultura y Artes na California Historical Society haziri nke gosipụtara ihe osise ndị a na-emegbu emegbu ma ọ bụ ndị a na'enyocha n'oge gara aga họọrọ Barbara Carrasco's L.A History: A Mexican Perspective na mgbakwunye na ndị ọzọ. Malite na 1981 ma were ihe dị ka ọnwa asatọ iji mechaa, mgbidi ahụ nwere akụkụ 43 dị mita asatọ nke na-akọ akụkọ ihe mere eme nke Los Angeles ruo 1981. Carrasco nyochara akụkọ ihe mere eme nke Los Angeles ma zute ndị ọkọ akụkọ ihe mere mere eme ka ọ na-eme atụmatụ na mbụ. A kwụsịrị ihe osise ahụ mgbe Carrasco jụrụ mgbanwe ndị a chọrọ n'aka Ụlọ Nzukọ Obodo n'ihi ihe ngosi ya nke onye ọchụnta ego na onye ọrụ ebere bụbu ohu Biddy Mason, ụlọ mkpọrọ nke ụmụ amaala Japan America n'oge Agha Ụwa nke Abụọ, na 1943 Zoot Suit Riots.<ref>{{Cite web|url=https://www.latimes.com/entertainment/arts/la-et-cm-barbara-carrasco-mural-20170930-htmlstory.html|title=After 27 years in a warehouse, a once-censored mural rises in L.A.'s Union Station|author=Vankin|first=Deborah|work=[[Los Angeles Times]]|date=30 September 2017|accessdate=2018-12-07}}</ref>
=== Ihe nkiri ===
Ihe nkiri dị mkpirikpi ''Chicana'', nke Sylvia Morales mepụtara na 1979, ka Library of Congress debere na National Film Registry na 2021.<ref name=":24">{{Cite web|author=Hinckle|first=Jessica|date=2021-12-21|title=2021 National Film Registry Selections Reflect Diversity & Challenge Stereotypes|url=https://www.comingsoon.net/movies/features/1205446-2021-national-film-registry-selections-reflect-diversity-challenge-stereotypes|accessdate=2023-01-19|work=ComingSoon.net - Movie Trailers, TV & Streaming News, and More|language=en-US}}</ref> A maara ihe nkiri ahụ maka ụzọ nka ya na ihe ngosi, na-etinye "ihe osise, ihe nkiri, akụkọ, na akaebe" site na oghere ụmụ nwanyị Chicana.<ref name=":24" />
[[Linda García Merchant]] bụ onye na-eme ihe nkiri Afro-Chicana nke e mepụtara ọtụtụ ihe nkiri, gụnyere Las Mujeres de la Caucus Chicana, Palabras Dulces, Palabras Amargas, na obere akụkọ ndụ onwe onye No Es Facil . <ref>{{Cite web|title=Linda García Merchant will present on "Intergenerational Witness as Praxis: Recovering the US Hispanic Literary Heritage and Chicana por mi Raza Digital Memory Collective"|url=https://events.ithaca.edu/event/linda_garcia_merchant_will_present_on_intergenerational_witness_as_praxis_recovering_the_us_hispanic_literary_heritage_and_chicano_por_mi_raza_digital_memory_collective#.Y8kFP-zMI1I|accessdate=2023-01-19|work=IC Events|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|author=Espinoza|first=Dionne|url=https://books.google.com/books?id=t9Y9DwAAQBAJ&dq=%22Afro+chicana%22&pg=PA304|title=Chicana Movidas: New Narratives of Activism and Feminism in the Movement Era|date=2018-06-01|publisher=University of Texas Press|isbn=978-1-4773-1683-2|pages=304|language=en}}</ref>
[[Faịlụ:Xandra_Ibarra_(cropped).jpg|áká_èkpè|thumb|289x289px|Xandra Ibarra bụ onye a ma ama na-eme ihe nkiri na Chicana.]]
A naghị eji ihe osise eme ihe n'etiti ndị na-ese ihe Chicana mana ọ ka nwere ndị na-akwado ya. Patssi Valdez bụ onye otu egwu Asco site na mbido afọ 1970 ruo n'etiti afọ 1980. Ihe osise Asco kwuru banyere nsogbu ndị na-esite na Chicanas / ahụmahụ pụrụ iche bi na njikọ nke agbụrụ, okike, na mmegbu mmekọahụ.<ref name=":7"/>
Laura Aguilar, bụ onye a maara maka "foto ọmịiko" ya, nke na-ejikarị onwe ya eme ihe dị ka isiokwu nke ọrụ ya kamakwa ndị mmadụ na-enweghị nnọchiteanya na ndị isi: Chicanas, obodo LBGTQ, na ụmụ nwanyị nke ụdị ahụ dị iche iche. N'ime afọ ndị 1990, Aguilar sere foto ndị na-akwado ụlọ mmanya ụmụ nwanyị dị na Eastside Los Angeles. Aguilar jiri ahụ ya n'ọzara mee ihe dị ka isiokwu nke foto ya ebe ọ na-eji ya eme ihe iji yie ihe a tụrụ site na ala. N'afọ 1990, Aguilar mepụtara Three Eagles Flying, foto nwere akụkụ atọ nke gosipụtara onwe ya ọkara gba ọtọ n'etiti etiti ya na ọkọlọtọ Mexico na United States n'akụkụ dị iche iche ka eriri ahụ ya na-eke ya ma kpuchie ihu ya. Triptych ahụ na-anọchite anya mkpọrọ ọ na-enwe site na ọdịbendị abụọ ọ bụ.<ref>{{Cite web|url=https://www.latimes.com/entertainment/arts/miranda/la-me-laura-aguilar-photographer-20180425-htmlstory.html|title=Photographer Laura Aguilar, chronicler of the body and Chicano identity, dies at 58|author=Miranda|first=Carolina A.|work=[[Los Angeles Times]]|date=25 April 2018|accessdate=2018-12-07}}</ref>
N'afọ 2015, Guadalupe Rosales malitere akaụntụ Instagram nke ga-aghọ Veterans na Rucas (@veterans_and_rucas). Ihe malitere dị ka ụzọ maka ezinụlọ Rosales iji jikọọ na ọdịbendị ha na-ekerịta site na itinye foto nke Chicana / o akụkọ ihe mere eme na nostalgia n'oge na-adịghị anya toro na ebe nchekwa a raara nye ọ bụghị naanị '90 Chicana / ma ọ bụ ọdịbendị ndị ntorobịa kamakwa laa azụ na 1940s. Tụkwasị na nke a, Rosales emeela ihe osise iji gosipụta ihe ndekọ ahụ site na usoro dijitalụ mbụ ya ma gosipụta onwe ya Echoes of a Collective Memory na Legends Never Die, A Collective Memory . <ref>{{Cite web|url=https://www.latimes.com/entertainment/arts/miranda/la-et-cam-guadalupe-rosales-veteranas-rucas-vpam-20181019-story.html|title=Guadalupe Rosales used Instagram to create an archive of Chicano youth of the '90s — now it's an art installation|author=Miranda|first=Carolina A.|work=[[Los Angeles Times]]|date=19 October 2018|accessdate=2018-12-07}}</ref>
Echiche nke ịkekọrịta akụkọ ihe mere eme nke Chicanas / os abụwo ihe a ma ama n'etiti ndị na-ese ihe Chicana malite na 1970s ruo taa. Judy Baca na Judithe Hernández ejirila isiokwu ahụ ma ọ bụ dozie akụkọ ihe mere eme na-ezo aka na ọrụ mural ha. Na nka nke oge a, Guadalupe Rosales na-eji isiokwu nke ncheta mkpokọta iji kesaa akụkọ Chicana / o na nostalgia.
=== Nwa Agbọghọ Na-amaghị Nwoke ===
[[Faịlụ:Yolanda_Lopez.jpg|thumb|234x234px|Nkọwa nke 1978 nke Yolanda Lopez nke La Virgen de Guadalupe, nke akpọrọ 'Portrait of the Artist as the Virgin of Guadalube'.]]
Yolanda López na Ester Hernandez bụ ndị Chicana abụọ na-ese ihe na-eji ntụgharị nke La Virgen de Guadalupe mee ka Chicanas nwee ike. La Virgen bụ ihe nnọchianya nke ihe ịma aka ndị Chicanas na-eche ihu n'ihi mmegbu pụrụ iche ha na-enwe n'okpukpe, ọdịbendị, na site na okike ha.<ref>{{Cite journal|author=Serna|first=Cristina|title=Locating A Transborder Archive of Queer Chicana Feminist and Mexican Lesbian Feminist Art|journal=Feminist Formations|date=2017|volume=29|issue=3|pages=49–79|doi=10.1353/ff.2017.0030}}</ref>
* Ester Hernández zoro aka na Virgen de Guadalupe dị nsọ na ihe osise ya, La Ofrenda (1988). Ihe osise na-amata ịhụnanya ụmụ nwanyị ma na-ama ọrụ ọdịnala nke la familia aka. Ọ na-agbagha nsọpụrụ na ịdị nsọ nke La Virgen site n'igosi ya dị ka egbugbu n'azụ nwanyị. [http://www.palgrave-journals.com/lst/journal/v7/n3/images/lst200925f1.jpg Nwanyị Na-amaghị Nwoke nke Guadalupe Na-agbachitere Ihe Ndị Ruuru nke Ndị Xican (1975)]
* Alma Lopez - Our Lady of Controversy "Irreverent Appearance" (2001). Ihe oyiyi a bụ mgbasa ozi agwakọta ma bụrụ ihe ngosi nke La Virgen. [https://www.latimes.com/archives/la-xpm-2001-may-27-ca-2979-story.html Lee isiokwu L.A. Times]
== Akwụkwọ Chicana ==
[[Faịlụ:Lorna_Dee_Cervantes_(cropped).jpg|thumb|221x221px|Lorna Dee Cervantes (2017) bụ otu n'ime ndị na-ede uri Chicana kachasị nwee mmetụta.]]
Kemgbe afọ 1970, ọtụtụ ndị edemede Chicana (dị ka Cherríe Moraga, Gloria Anzaldúa na Ana Castillo) ekwupụtala nkọwa nke ha banyere ụmụ nwanyị Chicana site na akwụkwọ ha. Moraga na Anzaldúa dezigharịrị akwụkwọ edemede nke ụmụ nwanyị na-acha ọbara ọbara nke akpọrọ This Bridge Called My Back <ref>{{Cite journal|author=Adair|first=Cassius|title=The Digital Afterlives of This Bridge Called My Back : Woman of Color Feminism, Digital Labor, and Networked Pedagogy|url=https://archive.org/details/american-literature_2017-06_89_2/page/255|journal=American Literature|date=June 2017|volume=89|issue=2|pages=255–278|doi=10.1215/00029831-3861505}}</ref> (nke Kitchen Table: Women of Color Press bipụtara) na mbido afọ 1980. Cherríe Moraga, ya na Ana Castillo na Norma Alarcón, gbanwere akwụkwọ akụkọ a n'ime ederede asụsụ Spanish nke akpọrọ Esta Puente, Mi Espalda: Voces de Mujeres Tercermundistas en los Estados Unidos. Anzaldúa bipụtakwara akwụkwọ akụkọ Asụsụ Abụọ (Spanish / English), Borderlands / La Frontera: The New Mestiza . Mariana Roma-Carmona, Alma Gómez, na Cherríe Moraga bipụtara nchịkọta akụkọ akpọrọ Cuentos: Stories by Latinas, nke Kitchen Table: Women of Color Press bipụtara. A na-ezo aka n'asụsụ Spanish dị ka akụkụ dị mkpa maka ichekwa ọdịbendị Chicana.<ref name=":2"/><ref name=":14"/>
[[Faịlụ:Irene_Lora_Silva_2016.jpg|áká_èkpè|thumb|240x240px|Chicana feminist poet ire'ne lara silva (2016) ]]
E bipụtara Chicana Feminist Journal mbụ na 1973, nke a na-akpọ Encuentro Femenil: The First Chicana Feminista Journal, nke Anna Nieto-Gómez bipụtara.<ref>{{Cite book|title=Massacre of the Dreamers : Essays on Xicanisma. 20th Anniversary Updated Edition.|url=https://archive.org/details/massacreofdreame0000anac|author=Castillo|first=Anna|publisher=University of New Mexico Press|year=2014|isbn=9780826353580|pages=[https://archive.org/details/massacreofdreame0000anac/page/35 35]}}</ref> Otu n'ime akwụkwọ akụkọ Chicana mbụ bụ Sheila Ortiz Taylor's Faultline, nke e bipụtara na 1982. <ref name=":25">{{Cite book|author=Esquibel|first=Catrióna Rueda|url=https://books.google.com/books?id=ZV5c7ItQeWEC&q=chicana+lesbian+feminism|title=With Her Machete in Her Hand: Reading Chicana Lesbians|date=2009-09-15|publisher=University of Texas Press|isbn=978-0-292-78210-5|pages=xvi-20|language=en}}</ref>
Juanita Ramos na Latina Lesbian History Project chịkọtara otu anthology gụnyere tatiana de la tierra's first published poem, "De ambiente", na ọtụtụ Akụkọ ihe mere eme nke Latina lesbians a na-akpọ Compañeras: Latina Lesbians (1987). <ref name=":25"/>
Onye na-ede uri Chicana lesbian-feminist Gloria Anzaldúa na-ekwu na ịkpọ aha onye edemede dabere na ọnọdụ ha na-enye ndị na-agụ akwụkwọ ohere ịghọta ebe onye edemede nọ na ọha mmadụ. Otú ọ dị, ọ bụ ezie na ọ dị mkpa ịmata na njirimara njirimara na-etinye onye edemede, ha anaghị egosipụta ederede ha. Anzaldúa na-ekwu na ụdị akara a nwere ike iwepụ ndị edemede na-agbasoghị na omenala a.
Kemgbe afọ 1990, e nweela ịrị elu na akwụkwọ Chicana na-anabata ụmụ nwanyị mba na Isiokwu ọdịbendị, ọkachasị ijikọ ahụmịhe Chicana na ọnọdụ Latin America.<ref name=":26">{{Cite book|author=DeGuzmán|first=María|url=https://books.google.com/books?id=4Pm3oFeMZQYC&dq=%22Afro+chicana%22&pg=PA242|title=Buenas Noches, American Culture: Latina/o Aesthetics of Night|date=2012-07-09|publisher=Indiana University Press|isbn=978-0-253-00190-0|pages=241–42|language=en}}</ref> Dịka ọmụmaatụ, a gosipụtara nke a na ọrụ Graciela Limón In Search of Bernabe (1997) na Erased Faces (2001). <ref name=":26" />
== Egwú Chicana ==
[[Faịlụ:New_Romantic_photo_shoot.jpg|thumb|212x212px|Alice Bag, onye na-ese egwu Chicana (1980s) ]]
N'ịnọgide na-anọghị na akụkọ ihe mere eme nke egwu Chicano, ọtụtụ ndị na-ese egwu Chicana, dị ka Rita Vidaurri na María de Luz Flores Aceves, nke a maara nke ọma dị ka Lucha Reyes, site na 1940s na 50s, nwere ike ịbụ na ọtụtụ ọganihu nke Chicana Feminist movements mere na narị afọ gara aga. Dịka ọmụmaatụ, Vidaurri na Aceves so n'ime ụmụ nwanyị Mexico mbụ na-eyi uwe charro mgbe ha na-eme rancheras.<ref>{{Cite book|author=Vargas|first=Deborah|title=Dissonant Divas in Chicana Music: The Limits of la Onda|date=2012|publisher=The University of Minnesota Press|isbn=978-0-8166-7316-2|url=https://books.google.com/books?id=Qx00pQIkclMC&q=chicana+feminist+music+artists+girl+in+a+coma&pg=PP2|accessdate=2015-06-09}}</ref>
E nwere ọtụtụ ndị dị mkpa na akụkọ ihe mere eme nke egwu Chicana, onye ọ bụla na-enye Chicanas njirimara ọhụrụ site na egwu ha. Ihe atụ dị mkpa nke onye egwu Chicana bụ Rosita Fernández, onye na-ese ihe si San Antonio, Texas. Ọ bụ onye a ma ama n'etiti narị afọ nke 20, [[Lady Bird Johnson]] kpọrọ ya "San Antonio's First Lady of Song", onye na-agụ egwu Tejano bụ ihe nnọchianya nke Chicana feminism maka ọtụtụ ndị Mexico America ka bụ taa.<ref name=":34" /> A kọwara ya dị ka "onye buru ibu karịa ndụ", na-eme ihe ugboro ugboro na uwe China poblana, n'oge ọrụ ya, nke na-ewe ihe karịrị afọ 60. Otú ọ dị, ọ nwetụbeghị nnukwu aha na mpụga San Antonio, n'agbanyeghị ọchịchị ogologo oge ya dị ka otu n'ime ndị inyom Mexico America na-eme ihe nkiri ọha na eze na narị afọ nke 20.<ref name=":34">{{Cite book|author=Vargas|first=Deborah|title=Dissonant Divas in Chicana Music: The Limits of la Onda|date=2012|publisher=The University of Minnesota Press|isbn=978-0-8166-7316-2|url=https://books.google.com/books?id=Qx00pQIkclMC&q=chicana+feminist+music+artists+girl+in+a+coma&pg=PP2|accessdate=2015-06-09}}</ref>
* Chelo Silva - Tejana Onye na-agụ egwú<ref>{{Cite web|author=Rodríguez|first=Juan Carlos|title=Silva, Consuelo [Chelo]|url=https://www.tshaonline.org/handbook/entries/silva-consuelo-chelo|work=Texas State Historical Association}}</ref>
* Eva Ybarra - Onye na-akpọ ụbọ akwara na Tejana (1945-) <ref>{{Cite web|url=http://americansabor.org/musicians/eva-ybarra|title=Eva Ybarra - American Sabor|accessdate=2015-06-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170504005904/http://americansabor.org/musicians/eva-ybarra|archivedate=2017-05-04}}</ref>
* Ventura Alonzo - Chicana Accordionist (1904-2000) <ref>{{Cite web|url=http://kutx.org/this-week-in-texas-music-history/ventura-alonzo|title=KUTX » Ventura Alonzo, Queen of the Accordion|date=31 December 2012}}</ref>
* Eva Garza - Tejana Singer<ref>{{Cite web|url=https://tshaonline.org/handbook/online/articles/fgaak|title=GARZA, EVA - The Handbook of Texas Online- Texas State Historical Association (TSHA)|date=30 June 2014}}</ref>
* Selena Quintanilla-Pérez - Tejana Singer (1971-1995)
* Gloria Ríos - Onye na-agụ egwú Hispanic <ref>{{Cite web|url=http://www.maph49.galeon.com/avandaro/gloriarios.html|title=Gloria Ríos: La reina ignorada del rock and roll mexicano|accessdate=2015-06-10|archivedate=2011-09-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110923004659/http://www.maph49.galeon.com/avandaro/gloriarios.html}}</ref>
* Girl in a Coma - Tejana indie rock band si San Antonio
* Quetzal - East Los Angeles Chicano alternative rock band <ref>{{Cite web|url=http://content.lib.washington.edu/wwrweb/making-scenes/bioGonzalez_Martha.html|title=Women Who Rock Oral History Archive :: Martha Gonzalez}}</ref>
* Bags - òtù egwu punk rock nke Los Angeles, nke Alice Bag duziri.
== Ndị ama ama ==
* Alma M. Garcia - Prọfesọ nke Sociology na Mahadum Santa Clara.
* Ana Castillo - Onye edemede, onye edemede, ode akwukwo, onye nchịkọta akụkọ, onye edemedo na onye na-ede egwuregwu nke a maara maka ịkọwa eziokwu nke ahụmịhe ụmụ nwanyị Chicana.
* Anna Nieto-Gómez - Onye isi nhazi nke Chicana Movement na onye guzobere Hijas de Cuauhtémoc.''Ụmụ nwanyị Cuauhtémoc''
* Carla Trujillo - Onye edemede, onye nchịkọta akụkọ, na onye nkuzi.
* Chela Sandoval - Onye nkuzi na Ngalaba Ọmụmụ Chicano na Chicana na Mahadum California, Santa Barbara.
* Cherríe Moraga - Onye edemede, onye na-ede uri, onye nkuzi na-eme ngagharị iwe, na onye na-ese ihe na Mahadum Stanford.
* Adriana Yadira Gallego - Onye na-ese ihe, onye na-ese foto ọha na eze, onye nchịkwa nka, dịka ọmụmaatụ na Arts Foundation maka Tucson na Southern Arizona.<ref>{{Cite web|title=Adriana Yadira Gallego|url=https://artsfoundtucson.org/directory/adriana-yadira-gallego/|accessdate=2025-03-07|work=Arts Foundation for Tucson and Southern Arizona|language=en-US|archivedate=2025-03-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250312083446/https://artsfoundtucson.org/directory/adriana-yadira-gallego/}}</ref>
* Dolores Huerta - Ya na César Chavez malitere National Farm Worker's Association na 1962 <ref>{{Cite web|url=https://doloreshuerta.org/dolores-huerta/|title=Dolores Huerta {{!}} Dolores Huerta Foundation|work=doloreshuerta.org|accessdate=2020-03-03}}</ref>
* Ester Hernandez - Site n'iji nka, na-eji usoro dị iche iche dị ka pastel, mbipụta, na ihe osise, ọ nwere ike igosi ahụmịhe ụmụ nwanyị Latina / Native.
* Gloria Anzaldúa - Ọkà mmụta nke Chicana omenala na onye dere Borderlands/La Frontera: The New Mestiza, n'etiti akwụkwọ Chicana ndị ọzọ nwere mmetụta.
* Judithe Hernandez - onye na-ese ihe na Los Angeles nke na-arụ ọrụ n'akụkụ Cesar Chavez iji see ihe osise ndị mebiri ihe mgbochi iji kwalite usoro Chicana.
* Martha Gonzalez (onye egwu) - Chicana artivist na onye isi nke Quetzal (ìgwè) nwetara Grammy Award.
* Martha P. Cotera - Onye na-eme ihe ike na onye edemede n'oge Chicana Feminist Movement na Chicano Civil Rights Movement.
* Norma Alarcón - Onye edemede Chicana nwere mmetụta.
* Sandra Cisneros - Onye isi na-enye aka na akwụkwọ Chicana.
* Vicki L. Ruiz - onye America na-akọ akụkọ ihe mere eme na-elekwasị anya na ụmụ nwanyị Mexico-America na narị afọ nke iri abụọ.
* Elizabeth Martinez - onye na-ahụ maka ikpe ziri ezi na onye edemede ogologo oge.
* Francisca Flores - Onye na-eme ngagharị iwe Chicana. O so guzobe Comisión Femenil Mexicana Nacional .
== Òtù ndị a ma ama ==
* Alianza Hispano-Americana - E hiwere ya na 1894, ndị otu Alianza na-akwalite omume ọma na omenala, na-enye ọrụ mmekọrịta mmadụ na ibe ya na uru ahụike dị iche iche na mkpuchi maka ndị otu ya.<ref name=":8">{{Cite book|title=From Out of the Shadows|url=https://archive.org/details/fromoutofshadows0000ruiz|author=Ruiz|first=Vicki L.|publisher=Oxford University Press Inc.|year=1998|location=New York}}</ref>
* [http://www.chicasrockerassela.org/ Chicas Rockeras South East Los Angeles] - Na-akwalite ọgwụgwọ, uto, na obi ike maka ụmụ agbọghọ site na agụmakwụkwọ egwu
* California Latinas for Reproductive Justice - Na-akwalite ikpe ziri ezi na ikike mmadụ nke ụmụ nwanyị na ụmụ agbọghọ Latina site na usoro ikpe ziri ezi ọmụmụ
* Las Foto Project - Na-eme ka ndị ntorobịa Latina nwee ike, na-enyere ụmụ agbọghọ aka iwulite ùgwù onwe onye na obi ike site na foto na nkwupụta onwe onye
* Museum of Latin American Art (MOLAA) - Nke dị na Long Beach, CA ebe ngosi nka a na-agbasawanye ihe ọmụma na ekele maka nka Latin America nke oge a na nke oge a.
* National Association for the Advancement of Colored People (NAACP) - Òtù na-ahụ maka ihe ndị ruuru mmadụ na United States, nke W. E. B. Du Bois, Mary White Ovington, na Moorfield Storey na Ida B. Wells guzobere na 1909 iji kwalite ikpe ziri ezi maka ndị Africa America.
* National Chicano Youth Liberation Conference - Nke Crusade for Justice haziri, ihe omume ahụ sitere na El Plan Espiritual de Aztlan, nke chọrọ ịhazi ndị Chicano gburugburu mmemme mba.<ref name=":8" />
* National Labor Relations Board (NLRB) - Ụlọ ọrụ gọọmentị etiti nke Congress guzobere na 1935 iji jikwaa National Labor Relations Act (NLRA) nke na-echebe ikike ndị ọrụ ịhazi na ma ọ bụ ije ozi na òtù dị ka ndị nnọchi anya na ndị were ha n'ọrụ.<ref name=":8" />
* Ovarian Psycos - Ndị na-eto eto na-ahụ maka ụmụ nwanyị na East Los Angeles bụ ndị na-enye ụmụ nwanyị ike site na ndị na-agba ịnyịnya ígwè na ndị na'elu ha.
* Radical Monarchs - otu ikpe ziri ezi nke dị na California, maka ụmụ agbọghọ na-acha uhie uhie iji nweta baajị ikpe ziri ezi. N'ịbụ ndị Brown Berets na Black Panthers nwere mmetụta, ụmụ agbọghọ ndị a chọrọ ịmepụta mgbanwe na obodo ha.<ref>{{Cite web|url=http://radicalmonarchs.org/|title=Radical Monarchs|date=October 2018|work=Radical Monarchs|accessdate=October 8, 2018}}</ref>
== Hụkwa ==
* [[Black feminism|Ụmụ nwanyị ojii]]
* Ọmụmụ ihe Chicano
* Òtù ụmụ nwanyị Latina na United States
* Ịbụ onye inyom na Mexico
* Enweghị nhata nwoke na nwanyị na Mexico
* Ụmụ nwanyị Gypsy
* [[Intersectionality]]
* Ụmụ nwanyị nke ụwa nke atọ
* Ụmụ nwanyị ọcha
* [[Ịhụnanya ụmụ nwanyị]]
== Edensibia ==
{{Reflist}}
== Ịgụ ihe ọzọ ==
* Anzaldúa, Gloria, and Cherríe Moraga, editors. ''This bridge called my back: writings by radical women of color''. Watertown, Massachusetts: Persephone Press, c1981., Kitchen Table Press, 1983 .
* {{Cite book|editor=Alarcón|title=The Sexuality of Latinas|date=1989|publisher=Third Woman|oclc=555824915}}
* Anzaldúa, Gloria. ''Borderlands/La Frontera: The New Mestiza'', Aunt Lute Books,
* Anzaldúa, Gloria. ''Making Face. Making Soul: Haciendo Caras: Creative & Critical Perspectives by Feminists of Color'', Aunt Lute Books, 1990,
* Arredondo, Gabriela, ''et al.'', editors. ''Chicana Feminisms: A Critical Reader''. Durham, North Carolina: Duke University Press, 2003. [[ISBN (identifier)|ISBN]] [[Special:BookSources/0-8223-3105-5|<bdi>0-8223-3105-5</bdi>]].
* Balderrama, Francisco. In Defense of La Raza: The Los Angeles Mexican Consulate and the Mexican Community, 1929–1936. Tucson: University of Arizona Press, 1982.
* {{Cite book|author=Castillo|first=Adelaida R. Del|year=2005|title=Between Borders: Essays on Mexicana/Chicana History|publisher=Floricanto Press|isbn=978-0-915745-70-8}}
* Castillo, Ana. ''Massacre of the dreamers : essays on Xicanisma''. Albuquerque: University of New Mexico Press, 1994. [[ISBN (identifier)|ISBN]] [[Special:BookSources/0-8263-1554-2|<bdi>0-8263-1554-2</bdi>]].
* Cotera, Martha. ''The Chicana feminist''. Austin, Texas: Information Systems Development, 1977.
* {{Cite journal|author=Córdova|first=Teresa|title=Anti-colonial Chicana feminism|url=https://archive.org/details/new-political-science_1998-12_20_4/page/379|journal=New Political Science|date=December 1998|volume=20|issue=4|pages=379–397|doi=10.1080/07393149808429837}}
* {{Cite journal|author=Davalos|first=Karen Mary|title=Sin Vergüenza: Chicana Feminist Theorizing|url=https://archive.org/details/sim_feminist-studies_spring-summer-2008_34_1-2/page/151|journal=Feminist Studies|date=2008|volume=34|issue=1/2|pages=151–171}}
* {{Cite journal|author=Dicochea|first=Perlita R.|title=Chicana Critical Rhetoric: Recrafting La Causa in Chicana Movement Discourse, 1970-1979|journal=Frontiers: A Journal of Women Studies|date=2004|volume=25|issue=1|pages=77–92|doi=10.1353/fro.2004.0032}}
* DuBois, Ellen Carol, and Vicki L. Ruiz, eds. Unequal Sisters: A multicultural Reader in U.S. Women's History. New York: Routledge, 1990.
* García, Alma M., and Mario T. Garcia, editors. ''Chicana Feminist Thought: The Basic Historical Writings''. New York: Routledge, 1997. [[ISBN (identifier)|ISBN]] [[Special:BookSources/0-415-91800-6|<bdi>0-415-91800-6</bdi>]].
* {{Cite journal|author=Garcia|first=Alma M.|title=The Development of Chicana Feminist Discourse, 1970-1980|url=https://archive.org/details/sim_gender-society_1989-06_3_2/page/217|journal=Gender and Society|date=1989|volume=3|issue=2|pages=217–238|doi=10.1177/089124389003002004}}
* {{Cite journal|author=Havlin|first=Natalie|title='To Live a Humanity under the Skin': Revolutionary Love and Third World Praxis in 1970s Chicana Feminism|journal=Women's Studies Quarterly|date=2015|volume=43|issue=3/4|pages=78–97|doi=10.1353/wsq.2015.0047}}
* Hurtado, Aida. ''The Color of Privilege: Three Blasphemies on Race and Feminism''. Michigan: University of Michigan Press, 1996. [[ISBN (identifier)|ISBN]] [[Special:BookSources/978-0-472-06531-8|<bdi>978-0-472-06531-8</bdi>]].
* {{Cite journal|author=Moya|first=Paula M. L.|title=Chicana Feminism and Postmodernist Theory|url=https://archive.org/details/sim_signs_winter-2001_26_2/page/441|journal=Signs|date=2001|volume=26|issue=2|pages=441–483|doi=10.1086/495600}}
* Ramos, Juanita. ''Companeras: Latina Lesbians'', Latina Lesbian History Project, 1987,
* {{Cite journal|id={{EBSCOhost|109928863}}|author=Rodriguez|first=Samantha M.|title=Carving Spaces for Feminism and Nationalism: Texas Chicana Activism during the Chicana/O Movement|journal=Journal of South Texas|volume=27|issue=2|year=2014|pages=38–52}}<templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles>
* Roots of Chicano Politics, 1600–1940. Albuquerque: University of New Mexico Press, 1994.
* Roma-Carmona, Mariana, Alma Gomez and Cherríe Moraga. ''Cuentos: Stories by Latinas'', ''Kitchen Table: Women of Color Press''.
* Roth, Benita. ''Separate Roads to Feminism: Black, Chicana, and White Feminist Movements in America's Second Wave'', Cambridge University Press, 2003,
* Ruiz, Vicki L. From out of the Shadows. Oxford University Publishing Inc., 1998.
* {{Cite journal|author=Saldivar-Hull|first=Sonia|title=Women hollering transfronteriza feminisms|url=https://archive.org/details/cultural-studies_1999-04_13_2/page/251|journal=Cultural Studies|date=April 1999|volume=13|issue=2|pages=251–262|doi=10.1080/095023899335275}}
* Trujillo, Carla, ed. Chicana Lesbians: The Girls Our Mothers Warned Us About. Berkeley, Calif.: Third Woman Press, 1991.
* {{Cite book|author=Pérez|first=Ricardo F. Vivancos|year=2013|title=Radical Chicana Poetics|publisher=Springer|isbn=978-1-137-34358-1}}
* Whaley, Charlotte. Nina Otero-Warren of Santa Fe. Albuquerque: University of New Mexico Press, 1994.
== Njikọ mpụga ==
* [http://www.chicanas.com Chicana Feminisms Page]
* [https://web.archive.org/web/20070708053325/http://www.floricantopress.com/BetweenBo.htm Akụkọ ihe mere eme nke Chicanas]
* [https://web.archive.org/web/20070914081139/http://chicana-swicki.eurekster.com/ Peeji Ọchụchọ Obodo Chicana]
[[Otú:Pages with unreviewed translations]]
gukh11uuzq30fbf9tt99ctnss6nmd4k
Catherine Nay
0
75824
728632
706207
2026-09-28T17:53:12Z
InternetArchiveBot
11600
Add 1 book for (20260928)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]]
728632
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Catherine Nay''' (amụrụ 1 Jenụwarị 1943) bụ onye nta akụkọ France na onye nkọwa ndọrọ ndọrọ ọchịchị.
== Akụkọ ndụ ==
Mgbe ọ gachara ụlọ akwụkwọ praịmarị na sekọndrị na Périgueux, Nay malitere ịmụ iwu mana ọ kwụsịrị n'afọ ezumike nká iji ghọọ onye nta akụkọ. N'afọ 1968, mgbe ọ dị afọ iri abụọ na ise, ndị ọrụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke akwụkwọ akụkọ L'Express nke Jean-Jacques Servan-Schreiber duziri were ya n'ọrụ, ebe ọ na-akọ akụkọ ndọrọ ndọrọ ọchịchị aka nri.<ref>{{Cite book|language=fr|editor=David Buxton|title=Vulgarisateurs, essayistes, animateurs : Interventions et engagements médiatiques en France depuis les années 1980|publisher=L'Harmattan|year=2009|pages=44–45}}</ref> Site na 1975, Nay rụrụ ọrụ dị mkpa na ụlọ ọrụ redio Europe 1.<ref>{{Cite web|language=fr|url=http://www.liberation.fr/medias/0101129595-catherine-nay|title=Catherine Nay|work=[[Libération]].fr|date=10 January 1995|accessdate=28 September 2019|archivedate=9 June 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120609065018/http://www.liberation.fr/medias/0101129595-catherine-nay}}</ref>
N'afọ 2005, ọ ghọrọ onye ndụmọdụ onyeisi oche nke Europe 1 Jean-Pierre Elkabbach. Na 2008–9, ọ pụtara ọtụtụ oge na Le Grand Journal (Canal+) dị ka onye nkọwa ndọrọ ndọrọ ọchịchị yana Alain Duhamel, Philippe Val na Jean-Michel Aphatie [fr]
Kemgbe 2007, Nay na-apụta mgbe niile na Les grandes voix d'Europe 1 na Satọde. Kemgbe 2011, ọ bụbu onye otu nkedo Il n'y en a pas deux comme Elle nke Marion Ruggieri [fr] kwadoro na Europe 1.<ref>{{Cite web|language=fr|url=http://www.europe1.fr/MediaCenter/Emissions/Il-n-y-en-a-pas-deux-comme-Elle/Sons/Il-n-y-en-a-pas-deux-comme-Elle-11-09-11-712047/|title=Il n'y en a pas deux comme ELle|publisher=[[Europe 1]]|accessdate=|archivedate=2016-05-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160529170724/http://www.europe1.fr/mediacenter/emissions/il-n-y-en-a-pas-deux-comme-elle/sons/il-n-y-en-a-pas-deux-comme-elle-11-09-11-712047}}</ref> N'ọnwa Eprel afọ 2012, ọ bụ onye otu ndị ọka ikpe nke ''Qui veut devenir président ? ''? ''<span class="noprint" style="font-size:85%; font-style: normal; ">[[[:fr:Qui veut devenir président ?|fr]]]</span>'' nke France 4 na-agbasa.<ref>{{Cite web|language=fr|author=Kevin Boucher|url=http://www.ozap.com/actu/video-qui-veut-devenir-president-sur-france-4-a-la-recherche-des-futurs-talents-de-la-politique/440203|title="Qui veut devenir président ?" sur France 4, à la recherche des futurs talents de la politique|work=[[PureMédias]]|date=3 April 2012|accessdate=}}</ref>
N'oge ncheta nke ihe omume Mee 1958 na May 1968, France 3 gosipụtara ihe nkiri mbụ nke Nay n'oge kachasị mma na ngwụcha May 2018.
Ruo ogologo oge Nay biri na onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị na onye bụbu onye ndú Elf Aquitaine bụ Albin Chalandon, <ref>{{Cite book|language=fr|author=Sophie Coignard|authorlink=:fr:Sophie Coignard|title=L'Omertà française|url=https://archive.org/details/lomertafrancaise0000coig_g2w5|date=1999}}</ref> onye ọ zutere na mgbakọ ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke UNR. <ref>{{Cite book|language=fr|author=[[Christophe Deloire]]|title={{ill|Sexus Politicus|fr}}|url=https://archive.org/details/sexuspoliticus0000delo|publisher=Albin Michel|year=2006|isbn=2226172556}}</ref> Chalandon lụrụ Nay na 2016, mgbe nwunye ya Salomé nwụsịrị, onye ya na ya na-agbaghị alụkwaghịm.
E mere Nay onye isi nke National Order of Merit . <ref>{{Cite web|language=fr|url=http://www.journal-officiel.gouv.fr/publication/2006/1115/joe_20061115_0264_sx00.html?verifBaseDir=/verifier¬Verif=0&verifMod=load.php&verifExplMod=attente.php&ficBaseDir=../publication/2006/1115&joDate=15/11/2006#test7|title=Décret du 14 novembre 2006 portant promotion et nomination|work=[[Journal officiel de la République française|JORF]]|date=15 November 2006}}</ref>
== Ọrụ ndị e bipụtara ==
* {{Cite book|language=fr|title=La Double Méprise|location=Paris|publisher=Grasset|year=1980|isbn=978-2-246-25241-2}}
* {{Cite book|language=fr|title=Le Noir et le Rouge, ou l'Histoire d'une ambition|url=https://archive.org/details/lenoiretlerougeo0000nayc|location=Paris|publisher=Grasset|year=1984|isbn=978-2-246-28191-7}}
* {{Cite book|language=fr|title=Les Sept Mitterrand, ou les Métamorphoses d'un septennat|url=https://archive.org/details/lesseptmitterran0000nayc|location=Paris|publisher=Grasset|year=1987|isbn=978-2-246-36291-3}}
* {{Cite book|language=fr|title=Le Dauphin et le Régent|url=https://archive.org/details/ledauphinetlereg0000nayc|location=Paris|publisher=Grasset|year=1994|isbn=978-2-246-47171-4}}
* {{Cite book|language=fr|title=Un pouvoir nommé désir|url=https://archive.org/details/unpouvoirnommdsi0000nayc|location=Paris|publisher=Grasset|year=2007|isbn=978-2-246-68001-7}}
* {{Cite book|language=fr|title=L'Impétueux : Tourments, tourmentes, crises et tempêtes|url=https://archive.org/details/limpetueuxtourme0000nayc_y3s6|location=Paris|publisher=Grasset|year=2012|isbn=978-2-246-79010-5}}
* {{Cite book|language=fr|title=Souvenirs, souvenirs… Tome 1|location=Paris|publisher=Robert Laffont|year=2019|isbn=978-2-221-19074-6}}
* {{Cite book|language=fr|title=Tu le sais bien, le temps passe. Souvenirs, souvenirs… Tome 2|location=Paris|publisher=Bouquins|year=2021|isbn=978-2-382-92104-3}}
== Edensibia ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}}{{Authority control}}<templatestyles src="Module:Portal bar/styles.css"></templatestyles>
[[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]]
[[Otú:Articles with hCards]]
s3i753nv6bdbh0623v3je69qmofm8ix
Ńkàtá ojiarụ:SafariScribe
3
78178
728707
708946
2026-09-28T19:41:49Z
Leaderbot
20964
/* Notice of expiration of your sysop right */ nkeji ohúrù
728707
wikitext
text/x-wiki
== Invitation to try the Starter Kit Tool ==
<div lang="en" dir="ltr">
Greetings!
As one of the active editors on this Wikipedia, you're invited by the [https://www.mediawiki.org/wiki/Language_Onboarding_and_Development Language Onboarding and Development] initiative to learn about the Starter Kit, try it out, and join a virtual meeting where you can ask questions about the tool.<br>
'''What the tool does'''<br>
The Starter Kit helps small or new Wikipedia contributors complete essential tasks, like importing infoboxes, tracking your wiki's growth and health metrics, and connecting with members of the broader Wikimedia community for technical guidance. Some features require certain user rights, but three of the six tasks are open to any autoconfirmed editor, so most active editors can get started right away.
'''Here's what we would like you to do:'''
* Read the manual for more detail on the tool and the tasks you can perform: https://www.mediawiki.org/wiki/Language_Onboarding_and_Development/Starter_kit
* Access the Starter Kit tool: https://starterkit.toolforge.org/ and log in with your Wikimedia account to try it out.
* Sign up for one of three virtual meetings: https://www.mediawiki.org/wiki/Language_Onboarding_and_Development/Starter_kit/Office_hours#Office_hours, where you can:
** Learn more about the tool.
** Ask questions and share your thoughts.
Thank you so much for using the tool, and we look forward to your attending the virtual meeting.
Best regards,
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]]</bdi> 21:17, 11 Ọgọọst 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/sandbox/Invitation_to_try_the_Starter_Kit_Tool_message_list&oldid=30913073 -->
== Reminder: Starter Kit Virtual Meeting ==
<div lang="en" dir="ltr">
Greetings!
This is a friendly reminder to attend the [https://www.mediawiki.org/wiki/Language_Onboarding_and_Development/Starter_kit Starter Kit] virtual meeting.
Date and time: '''Today, Saturday, August 29th, 2026, 01:00–02:00 UTC''' ([https://zonestamp.toolforge.org/1787965200 check your local time here])
This is a casual session where you can learn more about the Starter Kit tool, ask any questions, and share your thoughts; no need to have tried the tool beforehand.
If you haven't signed up yet, you can do so here: https://www.mediawiki.org/wiki/Language_Onboarding_and_Development/Starter_kit/Office_hours#Session_2:_Saturday_29_August_2026,_01:00_UTC
See you soon!
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]]</bdi> 13:30, 28 Ọgọọst 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/sandbox/Invitation_to_try_the_Starter_Kit_Tool_message_list&oldid=30913073 -->
== Reminder: Starter Kit virtual meeting ==
<div lang="en" dir="ltr">
Greetings!
This is a friendly reminder to attend the third [https://www.mediawiki.org/wiki/Language_Onboarding_and_Development/Starter_kit Starter Kit] virtual meeting.
Date and time: '''Saturday, September 5th, 2026, 05:00 UTC''' ([https://zonestamp.toolforge.org/1787965200 check your local time here])
Video call link: https://meet.google.com/eov-gbgn-rew
This is a casual session where you can learn more about the Starter Kit tool, ask any questions, and share your thoughts; no need to have tried the tool beforehand.
If you haven't signed up yet, you can do so here: https://www.mediawiki.org/wiki/Language_Onboarding_and_Development/Starter_kit/Office_hours#Session_3:_Saturday_5_September_2026,_05:00_UTC
See you soon!
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]]</bdi> 23:44, 3 Septemba 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/sandbox/Invitation_to_try_the_Starter_Kit_Tool_message_list&oldid=30913073 -->
== Notice of expiration of your sysop right ==
<div dir="ltr">Hi, as part of [[:m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]], this is an automated reminder to let you know that your permission "sysop" (Ndi íshí) will expire on 2026-10-05 18:56:25. Please renew this right if you would like to continue using it. <i>In other languages: [[:m:Special:MyLanguage/Global reminder bot/Messages/default|click here]]</i> [[Ojiarụ:Leaderbot|Leaderbot]] ([[Ńkàtá ojiarụ:Leaderbot|ṅkátá]]) 19:41, 28 Septemba 2026 (UTC)</div>
nm4767jrdgtlcidxr2y753sxihjjhdr
Mmebi ụlọ mkpọrọ Bauchi
0
79294
728670
728056
2026-09-28T19:03:20Z
InternetArchiveBot
11600
Add 1 book for (20260928)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]]
728670
wikitext
text/x-wiki
{{Campaignbox Boko Haram insurgency}}Mgbapụ ndị mkpọrọ n’Ụlọ Mkpọrọ Bauchi bụ mwakpo a wakporo ụlọ mkpọrọ gọọmenti etiti dị na Bauchi, Naịjirịa, bụ́ nke ndị otu Boko Haram ji tọhapụ ndị mkpọrọ narị asaa na iri abụọ na otu.[1] Mwakpo ahụ mere na ụbọchị asaa nke Septemba, afọ puku abụọ na iri (7 Septemba 2010), ndị ji egbe ihe dị ka iri ise mere ya.[2]N’ime ndị mkpọrọ gbapụrụ, ihe ruru narị mmadụ na iri ise bụ ndị nwere njikọ na otu ndị na-eyi ọha egwu Boko Haram.[1] Mgbapụ ndị mkpọrọ ahụ bụ akụkụ nke mmụba sara mbara n’ihe omume Boko Haram n’oge ahụ. A kọwara mmụba ahụ dị ka mmegwara maka ọnwụ otu n’ime ndị isi kacha mkpa nke otu ahụ.[3]Mgbe ihe a gasịrị, Boko Haram mere ọtụtụ mwakpo ndị ọzọ megide ụlọ ọrụ gọọmenti na ebe okpukpe dị iche iche na Steeti Bauchi.[3][4]
== Ihe ndị mere n'oge gara aga ==
Naịjirịa kewara n'ụzọ dị ukwuu n'etiti ndị Kraịst na ndị Alakụba n'ebe ugwu, esemokwu amalitela n'etiti ìgwè abụọ ahụ. E nweela Ime ihe ike n'okpukpe na Naịjirịa kemgbe afọ 1953. <ref>{{Cite news|url=https://guardian.ng/politics/echoes-of-1953-kano-riot/|title=Echoes of 1953 Kano riot|author=Nwanze|first=Cheta|date=2018-01-31|work=[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]|accessdate=2022-06-01}}</ref> Ndị mkpọrọ nọ na [[Bauchi]] na-echere ikpe maka nnupụisi Boko Haram nke afọ 2009 . <ref name="VOA-8Sep">{{Cite news|date=8 September 2010|title=Gunmen Stage Massive Prison Break in Northern Nigeria|publisher=[[Voice of America]]|url=https://www.voanews.com/a/nigeria-says-732-inmates-freed-in-attack-on-prison--102422549/155762.html|accessdate=9 September 2010}}</ref><ref name="Xinhua-8Sep">{{Cite news|date=8 September 2010|title=721 inmates freed in Nigeria's prison break|url=http://news.xinhuanet.com/english2010/world/2010-09/08/c_13485236.htm|accessdate=9 September 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100911200708/http://news.xinhuanet.com/english2010/world/2010-09/08/c_13485236.htm|archive-date=11 September 2010|url-status=dead}}</ref><ref name="IOL-9Sep">{{Cite news|url=http://www.iol.co.za/news/africa/manhunt-begins-after-prison-break-1.680173|title=Manhunt begins after prison break|date=9 September 2010|accessdate=9 September 2010|publisher=[[Independent Online]]}}</ref>
Ndị otu Boko Haram mere mwakpo n'ụlọ ọrụ ndị uwe ojii dị na Bauchi Steeti na 26 Julaị 2009, ebe e gburu mmadụ 150.<ref name=":0">{{Cite book|author=Kendhammer|first=Brandon|title=Boko Haram|url=https://archive.org/details/bokoharam0000kend|publisher=Ohio University Press|year=2018|isbn=9780821423516|location=Athens}}</ref> Nke a sochiri ọtụtụ mwakpo a haziri ahazi gafee ọtụtụ steeti, gụnyere na [[Ȯra Borno|Steeti Borno]] dị nso.<ref name=":2">{{Cite web|title=In Nigeria, an Insurgency Leaves a Heavy Toll|url=https://www.nytimes.com/2009/08/04/world/africa/04nigeria.html|author=Murray|first=Sean|date=3 August 2009|work=The New York Times|accessdate=3 April 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121103204009/http://www.nytimes.com/2009/08/04/world/africa/04nigeria.html|archivedate=3 November 2012}}</ref> N'oge mmeghachi omume obi ọjọọ nke gọọmentị, e jidere onye ndú Boko Haram bụ [[Mohammed Yusuf (Boko Haram)|Mohammed Yusuf]] na 30 Julaị. <ref name=":0" /> Ndị uwe ojii gburu ya n'egbu ọchụ na-abụghị nke ikpe mgbe a gbachara ya ajụjụ ọnụ, ọ bụ ezie na ụfọdụ isi mmalite na-ekwu na e gburu ya mgbe a na-ejide ya.<ref name=":0" /><ref name=":2" />
Ndị ọrụ gọọmentị kwenyere ma kwupụta na ọnwụ Yusuf ga-eduga na ọdịda nke otu ahụ. Kama nke ahụ, ọ kpatara mmụba nke recruitment na mgbasawanye, na ịrị elu nke ọrụ nke otu ahụ.<ref name=":1">{{Cite journal|author=Ajayi|first=A.I.|date=29 June 2012|title='Boko Haram' and terrorism in Nigeria: Exploratory and explanatory notes|journal=Global Advanced Research Journal of History, Political Science and International Relations|volume=1|pages=103–107}}</ref> Ọnwụ Yusuf mgbe ọ nọ n'ụlọ mkpọrọ ka a kọwara dị ka otu n'ime mkpesa ndị otu ahụ megide gọọmentị Naijiria. <ref name=":3">{{Cite web|title=The Changing Dynamics of Boko Haram Terrorism|url=https://www.researchgate.net/publication/272793485|author=Maiangwa|first=Benjamin|date=31 July 2012|work=Al Jazeera Center for Studies}}</ref> Onye nke abụọ na-achị Yusuf, [[Abubakar Shekau]], mechara yie egwu ịbọ ọbọ megide gọọmentị maka ọnwụ nke ndị otu Boko Haram.<ref name=":0" />
== Ihe mere ==
Boko Haram mere oge ezumike n'ụlọ mkpọrọ maka mgbede Ramadan mgbe ndị nche ụlọ mkpọrọ ndị Alakụba ga-apụ ma kpee ekpere na ụlọ alakụba iji kwadebe maka ịkwụsị ibu ọnụ ha.<ref name=":0" /><ref name="AllAfrica-8 Sep">{{Cite news|author=Muh'd Sani|first=Sani|date=8 September 2010|title=Nigeria: Attack On Bauchi Prison - Boko Haram Frees 721 Inmates|url=https://allafrica.com/stories/201009090034.html|accessdate=13 March 2024|work=allAfrica.com}}</ref> Ha ji ngwá agha gụnyere AK-47, cutlasses, na mma, nke ha ji merie ndị ọrụ ụlọ mkpọrọ belatara.<ref name="AllAfrica-8 Sep" /> A gbara akụkụ nke ụlọ mkpọrọ ahụ ọkụ, gbuo mmadụ ise ma kpọga mmadụ isii n'ụlọ ọgwụ, gụnyere ọ dịkarịa ala otu onye uwe ojii na ndị na-ekiri ya.<ref name="BBC-8Sep">{{Cite news|accessdate=9 September 2010|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-11229740|title='Boko Haram attack' frees hundreds of prisoners|publisher=[[BBC News]]|date=8 September 2010}}</ref><ref name="Tribune-9Sep">{{Cite news|url=http://tribune.com.ng/index.php/news/10824-bauchi-5-confirmed-dead-after-boko-haram-attack-759-inmates-escape-from-prison-fg-warns-trouble-makers|title=Bauchi: 5 confirmed dead after Boko Haram attack •759 inmates escape from prison •FG warns trouble makers|publisher=[[Nigerian Tribune]]|date=9 September 2010|accessdate=9 September 2010|archive-date=2 October 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111002214025/http://tribune.com.ng/index.php/news/10824-bauchi-5-confirmed-dead-after-boko-haram-attack-759-inmates-escape-from-prison-fg-warns-trouble-makers|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|title=Prison Raid in Nigeria Releases Hundreds|url=https://www.nytimes.com/2010/09/09/world/africa/09nigeria.html|author=Nossiter|first=Adam|date=8 September 2010|work=The New York Times|accessdate=2 April 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100908191458/http://www.nytimes.com/2010/09/09/world/africa/09nigeria.html|archivedate=8 September 2010}}</ref>
A tọhapụrụ 721 n'ime ndị mkpọrọ 759 nọ n'ụlọ mkpọrọ ahụ na mgbalị ịtọhapụ ndị òtù Boko Haram 173 na-echere ikpe. <ref name="AllAfrica-8 Sep" /><ref name="Indie-9Sep">{{Cite news|date=9 September 2010|title=Nigerian gunmen free 800 in prison break|work=[[The Independent]]|url=https://www.independent.co.uk/news/world/africa/nigerian-gunmen-free-800-in-prison-break-2074233.html|accessdate=9 September 2010}}</ref> 127 n'ime ndị mkpọrọ ahụ laghachiri n'ụlọ mkpọrọ n'onwe ha iji mezuo ikpe mkpirikpi ha, <ref name="AllAfrica-8 Sep" /> ma jide ndị mkpọrọ 35 ọzọ. <ref name="VOA-8Sep" /><ref name="IOL-9Sep" />
Boko Haram jiri mwakpo ahụ mee ihe dị ka ohere iji kesaa ihe nchịkọta na mgbasa ozi. Ha hapụrụ akwụkwọ mpịakọta gburugburu ụlọ mkpọrọ na-akọwapụta nzụlite ha na nkwupụta ha ma na-agba ndị na-agụ akwụkwọ ume ka ha buru ngwá agha maka ebumnuche ha.<ref name=":0" />
== Ihe si na ya pụta ==
Gọvanọ steeti Isa Yuguda mara ọkwa na 8 Septemba 2010 na ndị otu Boko Haram kwesịrị ịhapụ steeti ahụ ma ọ bụ a ga-achụpụ ha n'ike.<ref name="Xinhua-8Sep" /> Nzaghachi gọọmentị na ọrụ Boko Haram dabere n'ụzọ dị ukwuu na ndị agha na ndị uwe ojii.<ref name=":3" /> Obodo ahụ gbakwunyere ebe ndị agha na-enyocha n'okporo ụzọ ndị dị mkpa.<ref name="VOA-8Sep" /> Dị ka kọmishọna ndị uwe ojii steeti, Danlami Yar'Adua si kwuo, e jidere mmadụ iri na otu a na-enyo enyo na ha bụ ndị Boko Haram n'oge mkpọsa a.<ref name="IOL-9Sep" /> Gọọmentị Naijiria kwere nkwa ime ka nchebe sie ike n'ụlọ mkpọrọ ndị ọzọ, ọkachasị ndị e chere na ha nwere ike ịwakpo.<ref name="IOL-9Sep" /> Minista na-ahụ maka ihe dị n'ime obodo [[Emmanuel Iheanacho]] kwuru na "[Nigeria's] nchekwa na nchekwa ka bụ ihe dị mkpa nye anyị".<ref name="Tribune-9Sep" />
Boko Haram wakporo ụlọ ọrụ ndị uwe ojii na ụlọ ọrụ ndị agha na Bauchi.<ref name=":1" /> N'afọ 2012, otu ahụ gburu onwe ya na bọmbụ na chọọchị dị na Bauchi.<ref name=":3" /> Ọpụpụ n'ụlọ mkpọrọ na Bauchi abụghị naanị mwakpo dị otú ahụ nke Boko Haram haziri. N'afọ 2014, a tọhapụrụ ndị mkpọrọ 119 n'ụlọ mkpọrọ Kogi. Ọ bụkwa ndị otu ahụ kpatara ya.<ref>{{Cite news|date=2012-02-16|title=Militants claim Nigeria jailbreak|language=en-GB|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/world-africa-17059895|accessdate=2020-05-13}}</ref> Boko Haram mechara mee ka ọnụnọ ya dị na Lake Chad Basin, nke mba ndị dị na mpaghara ahụ gụnyere Naịjirịa na Chad na Multinational Joint Force kwurịtara okwu.<ref>{{Cite web|title=92 Chad soldiers killed in 'deadliest' Boko Haram attack|url=https://www.aljazeera.com/news/2020/03/92-chad-soldiers-killed-deadliest-boko-haram-attack-200325010212370.html|work=www.aljazeera.com|accessdate=2020-05-11}}</ref>
== Hụkwa ==
* Ịgbapụ n'ụlọ mkpọrọ nke Ekiti
* [[Mgbapụ n'ụlọ mkpọrọ Kogi|Ịgbapụ n'ụlọ mkpọrọ Kogi]]
* Nnupụisi nke Boko Haram
* Ịgbapụ n'ụlọ mkpọrọ Edo
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />
[[Otú:Ȯra Bauchi]]
7wq7v0304mm7bdxurs3vj2raa1euqt5
Renee Maazị Hutchins
0
79349
728651
709040
2026-09-28T18:23:33Z
InternetArchiveBot
11600
Add 1 book for (20260928)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]]
728651
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>
'''Renée McDonald Hutchins bụ ọkaiwu Amerịka na onye nchịkwa agụmakwụkwọ nke na-eje ozi dị ka diini nke Mahadum Maryland Francis King Carey School of Law kemgbe Ọgọst 1, 2022.'''<ref>{{Cite web|author=Lee|first=Laura|date=2022-05-17|title=Renée Hutchins to Lead Maryland Carey Law|url=https://www.umaryland.edu/news/archived-news/may-2022/renee-hutchins-to-lead-maryland-carey-law-.php|accessdate=2026-02-23|work=www.umaryland.edu|language=en}}</ref>
== Ndụ ==
Hutchins nwetara nzere bachelọ na mgbakọ na mwepụ na Spelman College . <ref name=":0">{{Cite web|author=LeBoeuf|first=Sabrina|date=2022-08-12|title=Renée McDonald Hutchins will make diversity a priority as University of Maryland's new Carey School of Law dean|url=https://www.baltimoresun.com/2022/08/12/rene-mcdonald-hutchins-will-make-diversity-a-priority-as-university-of-marylands-new-carey-school-of-law-dean/|accessdate=2023-05-16|work=Baltimore Sun}}</ref> Ọ nwetara J.D. na Yale Law School . <ref name=":0" /> Mgbe nke ahụ gasịrị, Hutchins rụrụ ọrụ dị ka odeakwụkwọ maka ụlọ ikpe mkpegharị ikpe nke US maka Hon. Nathaniel R. Jones nke ụlọ ikpe nke isii. <ref>{{Cite web|title=Profile|url=https://www.law.umaryland.edu/faculty--research/directory/profile/index.php?id=005|accessdate=2026-02-16|work=www.law.umaryland.edu}}</ref>
Ọ rụrụ ọrụ dị ka onye ọka iwu na ikpe mkpegharị ikpe. Ọ sonyeere ngalaba na Mahadum New York . <ref name=":0" /> Ọ bụ ọkachamara na Ndezigharị nke Anọ na Iwu Iwu United States . <ref name=":0" /> N'afọ 2004, Hutchins sonyeere ngalaba na Mahadum Maryland Francis King Carey School of Law . <ref>{{Cite web|author=Alonso|first=Johanna|date=2022-05-17|title=UMB finds 'ideal choice' to lead Carey School of Law|url=https://thedailyrecord.com/2022/05/17/carey-school-of-law-announces-next-dean/,%20https://thedailyrecord.com/2022/05/17/carey-school-of-law-announces-next-dean/|accessdate=2023-05-21|work=Maryland Daily Record|language=en-US}}</ref> Ọ rụrụ ọrụ dị ka Jacob A. France Prọfesọ nke Iwu Mmasị Ọha. <ref name=":0" /><ref name=":1">{{Cite web|title=Renée McDonald Hutchins, JD|url=https://www.umaryland.edu/about-umb/university-leadership/deans/renee-mcdonald-hutchins-jd/|accessdate=2023-05-16|work=University of Maryland, Baltimore|language=en}}</ref> N'ọnwa Eprel 2019, ọ ghọrọ onye isi nke David A. Clarke School of Law na Mahadum nke District of Columbia na 2019. <ref name=":0" /> N'afọ 2017, a họpụtara ya na American Law Institute . <ref name=":1" /> Na Ọgọst 1, 2022, ọ laghachiri na Carey School of Law dịka dian.[1] Dịka dian, o nyeere ọ bụghị naanị ụmụ akwụkwọ iwu aka, kamakwa obodo ya ịghọta otu usoro iwu si arụ ọrụ na otu ime ụlọ ikpe si arụ ọrụ.<ref>{{Cite journal|author=Aracri|first=Colleen|date=December 2022|title=The "Best Deanship in the Country": Renée Hutchins Takes the Helm at UMD Carey School of Law|url=https://heinonline.org/HOL/Page?handle=hein.barjournals/mdbj2022&id=215|journal=Maryland Bar Journal|volume=4|issue=2|pages=65-69}}</ref>
== Ọrụ ndị a họọrọ ==
* {{Cite book|author=Simmons|first=Ric|title=Learning Criminal Procedure|url=https://archive.org/details/learningcriminal0000rics|date=2015|publisher=West Academic Publishing|isbn=978-0-314-28670-3|language=en|authorlink=Ric Simmons}}
* {{Cite book|author=Hutchins|first=Renée McDonald|title=Developing Professional Skills, Criminal Procedure|date=2017|publisher=West Academic|isbn=978-1-63460-277-8|language=en}}
== Edensibịa ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />
[[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]]
[[Otú:Articles with hCards]]
4k5pio3r71u8cikv1jpa7pmdtggvi27
Enweghị mmiri na Kenya
0
79385
728807
726170
2026-09-29T02:02:06Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
728807
wikitext
text/x-wiki
[[Faịlụ:LakeBogoria.jpg|thumb|300x300px|Flamingo n'Ọdọ Mmiri Bogoria]]
'''Enweghị mmiri na Kenya''' na-emetụta ndị Kenya na-adabere na mmiri, ọ bụghị naanị maka ịṅụ mmiri kamakwa maka ọrụ ugbo na ịkụ azụ. Dịka ọmụmaatụ, a na-eji ahịhịa ala mmiri eme ihe iji nye nri ma na-azụ anụ ụlọ. Enweghị mmiri ọṅụṅụ dị ọcha emetụtala ọnụ ọgụgụ mmadụ na Kenya niile n'ihi iji ala eme ihe n'ụzọ dị ukwuu na mmụba nke ebe obibi obodo. Otu ihe atụ a kapịrị ọnụ nke a dị n'ọhịa Mau, n'ugwu Kenya, nke ahụ bụ isi mmiri maka mba ahụ. Na Mau Complex, ndị mmadụ n'otu n'otu ejirila ala mee ihe maka uru onwe ha, na-emepụta ụlọ na ugbo na mmefu nke ụdị dị iche iche.<ref>United Nations Environmental Programme. Mau Complex Under Siege. 2005. Print</ref>
Mbibi nke osisi n'ime ọhịa ahụ emeela ka ala na-agbada nke ukwuu, nke na-emetọ mmiri. Ihe omume a dị na mba ahụ niile ma site na mgbakwunye nke nsị anụmanụ na nke mmadụ n'ime mmiri emetọla, ọ emeela ka ịchọta mmiri dị ọcha sie ike maka ụmụ amaala Kenya. Ọnọdụ mmiri dị ugbu a akpatawo ọtụtụ nsogbu gụnyere ọtụtụ ọrịa na esemokwu agbụrụ maka ihe ndị fọdụrụnụ.<ref name="MwangiWilson">Mwangi, Wilson. Baseline survey of the Molo River. Molo, Kenya: Network for Ecofarming in Africa. 2009. Print</ref>
[[Faịlụ:Children_in_Kenya_carrying_water_from_the_river.webm|thumb|304x304px|Vidio nke ụmụaka nọ n'ime ime obodo Kenya na-ebu mmiri si n'osimiri ahụ]]
Tụkwasị na nke a, ka mmiri dị ọcha na-esiwanye ike ịchọta, a na-amanye ụmụ nwanyị ịga ije ọtụtụ kilomita kwa ụbọchị iji chọta mmiri dị mkpa maka ezinụlọ. Nnukwu nsogbu ọzọ na mmiri dị ọcha na Kenya bụ mbata nke ndị mmadụ na-akwaga n'obodo ukwu dị ka Nairobi, nke na-emepụta nnukwu ogige ndị nwere ụfọdụ ọnọdụ ndụ kachasị njọ na mmiri kachasị emetọ na mba ahụ. Mmekọrịta a n'etiti ụmụ mmadụ na mmiri dị ugbu a n'oge dị oke mkpa na Kenya ka mba ahụ na-eche nnukwu ụkọ ikike maka ụmụ amaala ịnata mmiri ha chọrọ nke ukwuu ihu. Ọganihu dị ịrịba ama na njikwa ala na iwu gburugburu ebe obibi nwere ike inyere aka ijide n'aka na mba a nwere mmiri ọ chọrọ n'ụzọ ọ ga-esi ghọọ mba mepere emepe.<ref name="MwangiWilson" />
== Ọnụ ọgụgụ ndị bi na ya ==
Ịghọta ọnọdụ gburugburu ebe obibi nke Kenya chọrọ ile anya ọ bụghị naanị na gburugburu ebe obibi kamakwa na mmekọrịta mmadụ na ibe ya, akụ na ụba, na ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke na-arụ ọrụ dị mkpa na mba ka na-emepe emepe. Site na mmụba ngwa ngwa, ịkwado gburugburu ebe obibi na ịkwado mmụba bụ ihe ịma aka. Ndị bi na ya na-aga n'ihu na-abawanye ka akụ na ụba na akụ na ụba si n'aka na-agbasi mbọ ike. Ndị bi na Kenya na-eche oke ịda ogbenye ihu, ruo 43% na 2000.<ref name="rmportal">Page, Kara. [http://www.rmportal.net/library/content/frame/kenya.pdf “USAID/ "Kenya Strategic Plan: Environmental Threats and Opportunities Assessment"]. Natural Resource Management and Development Portal. (2000): 1–40.</ref>
N'ime ndị mmadụ na-adabere n'ọrụ ugbo dị ka ụzọ ndụ, ọ na-esiri ike igbochi ọrụ ugbo na ichebe gburugburu ebe obibi n'ewepụghị ihe onwunwe ọtụtụ ndị nọ n'ọnụ ọgụgụ a na-arịwanye elu chọrọ ịlanarị. Ọnụ ọgụgụ na-arịwanye elu na-etinye nrụgide na akụrụngwa mmiri site na ọrụ ugbo, ala na iji ike yana ihe ndị ọzọ. Ebe ala nke ihe onwunwe mmiri na Kenya bụkwa isi ihe. A naghị ekesa mmiri n'otu ụzọ ahụ na mba ahụ dum, na-ahapụ nnukwu ebe kpọrọ nkụ. Ihe dị ka 80% nke ihe onwunwe mmiri nke Kenya enweghị nchebe ọ bụla mana ọ bụghị n'enweghị mmebi site na ọnụ ọgụgụ na-arịwanye elu na ọrụ ugbo.
A na-amata usoro mmiri nke Kenya na mba ụwa maka mkpa ha dị maka ụdị dị iche iche na Nnụnụ na-agagharị. Nsogbu mmiri na-emetụta anụ ọhịa n'onwe ya, ebe ọ bụ na nnweta mmiri ọṅụṅụ bụ ihe dị mkpa maka ndụ. Anụ ọhịa na-emetụtakwa n'ụzọ na-apụtaghị ìhè site na iji mmiri eme ihe iji kwado anụ ụlọ na ọrụ ugbo, nke na-asọ mpi na anụ ọhịa maka obere mmiri. A maara Kenya maka ụdị dị iche iche na ọgaranya ya; ọ nọ na mba iri ise kachasị elu nke ọgaranya. O nwekwara otu n'ime pasentị kachasị elu nke ụdị anụmanụ na-enye nwa ara.<ref name="rmportal" />
== Mmetụta nke mgbukpọ ọhịa na ihe onwunwe mmiri ==
[[Faịlụ:Tree_cutting_at_Karura_forest.jpg|alt=Tree cutting in Karura forest-Nairobi Kenya|thumb|361x361px|'''Ịkpụ osisi n'ọhịa Karura-Nairobi Kenya''']]
Oké ọhịa dị mkpa n'ichebe ebe mmiri na-enweta. Mgbe a na-egbutu nnukwu ọhịa, [[Ọrụ gburugburu ebe obibi]] dị ka mmiri nwere ike imetụta ya. Kenya nwere otu n'ime oké ọhịa dịgasị iche iche n'Ebe Ọwụwa Anyanwụ Afrịka.<ref name="rmportal" /> mana a na-eyi ọhịa ndị a egwu n'ihi na a na-eji ha eme ihe nke ukwuu dị ka isi iyi nke mmanụ ma ọ bụ gbanwee ha ka ha bụrụ ala ọrụ ugbo. Ịkụ osisi maka mmanụ bụ otu n'ime isi ihe mere ọhịa ji yie egwu. N'ime nde tọn 22 nke ngwaahịa osisi eji eme ihe na Kenya, nde 20 ka a na-eji maka mmanụ.<ref name="rmportal" />
A ga-anọgide na-ebibi nnukwu ọhịa ma ọ bụrụ na ọnụ ọgụgụ ndị a na-egbute osisi na mmụba nke ọnụ ọgụgụ mmadụ anaghị ebelata. Nsogbu ọzọ mgbe a na-egbubi ala maka ọrụ ugbo bụ na ọhịa na-etolite n'ala na-adịghị mma nke na-adịghị adaba maka ọrụ ugpo. Ya mere, ndị ọrụ ugbo na-aga n'ihu na-ebibi ọhịa n'ebe ọhụrụ mgbe ihe oriri ala dị ụkọ iji kwado ọrụ ugbo.
E nwere ọtụtụ mmegide gburugburu ihe onwunwe mmiri na Kenya. Obodo ndị nsogbu mmiri ndị a metụtara nwere ọtụtụ ihe ngwọta maka nsogbu ndị a. E nwekwara ọtụtụ òtù na-enyere obodo ndị a aka. Otú ọ dị, nke a edozibeghị nsogbu ahụ. E nwere ọtụtụ ike na-arụ ọrụ n'otu oge megide ngwọta nke nsogbu mmiri na Kenya. E nwere ọtụtụ òtù na-arụ ọrụ iji nyere aka dozie nsogbu mmiri na Kenya. Quest4Change, waterWater.org, WaterRelief bụ ihe atụ nke òtù ndị dị otú ahụ. Site n'ọrụ ha, ha enyewo ọtụtụ ndị chọrọ ya mmiri dị ọcha.<ref>WaterRelief – Kenya – Quest Overseas." Gap Year Specialists – Quest Overseas. Web. 5 Mar 2011. <https://web.archive.org/web/20120911194926/http://www.questoverseas.com/kenya-water-relief-gap-year.html>.</ref><ref>Quest4Change | Web. 5 March 2011. [http://www.quest4change.org Home Page]</ref> Iwu olulu mmiri bụ otu ihe ụlọ ọrụ ndị a na-emekarị. Ọ bụ ezie na mmepụta nke olulu mmiri ahụ na-ewe naanị ụbọchị ole na ole, atụmatụ ahụ na-ewere ọnwa ole na ole. A chọpụtara na mgbe obodo na-arịọ maka enyemaka iwu olulu mmiri, obodo ndị a na-enwe ihe ịga nke ọma n'ịnọgide na-enweta mmiri ha karịa obodo ndị a bịakwutere ma nye ha olulu mmiri.<ref name="K'akumu, O. A 2008">K'akumu, O. A. "Mainstreaming the Participatory Approach in Water Resource Governance: The 2002 water law in Kenya." Development 51.1 (2008): 56–62. Academic Search Complete. EBSCO. Web.</ref>
A na-ahọpụta kọmitii mmiri iji duzie usoro iwu olulu mmiri. Ọ dị mkpa iburu ọtụtụ ihe dịka nkume gaa n'ebe ahụ. Nnyocha nke ala na-egosi ma ọ bụrụ na e nwere ezigbo ebe. A na-egwu oghere ahụ ma ozugbo mmiri kụrụ, a na-etinye mgbapụta ma tinye okpu simenti.<ref name="K'akumu, O. A 2008"/>
Nke a na-enye ndị mmadụ na Kenya ohere inwe isi iyi mmiri dị nchebe.<ref>{{Cite web|author=lotus.co.ke|url=http://lotus.co.ke/clean-safe-drinking-water-in-kenya/|title=clean safe drinking water in kenya|publisher=lotus.co.ke|date=11 November 2018}}</ref> Òtù ndị a na-ewu obere ihe mgbochi mmiri maka obodo. Nke a na-enye obodo ohere inwe isi iyi mmiri n'oge ụkọ mmiri ozuzo ma na-enye ha ohere a pụrụ ịdabere na ya na ojiji nke mmiri dị ọcha.
Agụmakwụkwọ bụ akụkụ ọzọ dị mkpa nke òtù ndị a. Ha na-akụziri ndị mmadụ mkpa ọ dị inwe mmiri dị ọcha na ịdị ọcha kwesịrị ekwesị iji gbochie ọrịa ma mee ka ahụike dịkwuo mma.<ref>{{cite web|author=lotus.co.ke |url=http://lotus.co.ke/clean-safe-drinking-water-in-kenya/ |title=clean safe drinking water in kenya |publisher=lotus.co.ke |date=11 November 2018 }}</ref> These organisations also build small dams for communities. This allows communities to have water sources in times of droughts and gives them more reliable access to and consumption of clean water.<ref name="K'akumu, O. A 2008"/>
[[Faịlụ:Mauskogen.png|thumb|Map Oké ọhịa Mau nke ụcha akwụkwọ ndụ akwụkwọ ndụ gosipụtara]]
Ọhịa Mau efunahụla otu ụzọ n'ụzọ anọ nke mkpuchi mbụ ya kemgbe afọ 1980. <ref>Charles Maina Gichaba, et al. "Assessing land cover change in Kenya's Mau Forest region using remotely sensed data." African Journal of Ecology 46.1 (2008): 46–54. Academic Search Complete. EBSCO. Web.</ref> Ndị Ogiek na-ebi n'ọhịa ahụ. Ha na-anọgide na-ebi ndụ na-achụ nta na-achịkọta ihe nke na-adịgide adịgide. E nweela mmụba n'ọnụ ọgụgụ mmadụ n'ime ọhịa ahụ. Ọtụtụ n'ime uto ahụ bụ n'ihi mbata na ọpụpụ. Ndị ọhụrụ a ewepụla ala ọhịa ma na-eduga n'ụzọ ndụ na-adịghị adịgide adịgide.
A na-eji ala ahụ eme ihe ugbu a maka ụlọ na ụlọ ọrụ mmepụta ihe. Mgbukpọ a n'obodo ukwu emeela ka e jiri mmiri osimiri mee ihe gabigara ókè.
Ịkpọ nkụ nke osimiri ndị a na-echegbu onwe ha nke ukwuu. Ọtụtụ obodo na-eji osimiri ndị a na-agbadata n'isi mmiri. Ebe ọ bụ na a na-eyi osimiri ndị a egwu na isi iyi ha, ha anaghị enye ọtụtụ mmiri maka ọtụtụ ndị chọrọ ya ka ha na-agbadata. Ọ na-eyi ọtụtụ akụkụ okike ndị ọzọ nke ọhịa egwu. Osimiri ndị a dị mkpa maka ịchịkwa mmiri nke osimiri, ibelata idei mmiri, nchekwa mmiri, mbelata mbuze ala, ụdị dị iche iche, njide carbon, ebe nchekwa carbon na nchịkwa microclimate.
Enweela mmegharị obodo dị iche iche iji chekwaa ma weghachite ọnọdụ ọhịa a. Otú ọ dị, ụfọdụ ụzọ a na-eji eweghachi ọhịa ahụ nwere ike ime ka ihe na-erughị mmadụ puku abụọ (2,000), bụ́ ndị nwere akwụkwọ ikike ala n’ime ọhịa ahụ, hapụ ebe ha bi ma ọ bụ ala ha.E nwekwara mgbalị ndị ọzọ iji nyere ndị bi n’ime ọhịa ahụ aka ka ha nwee ike ibi na ya ma na-eme ihe n’ụzọ na-emetaghị gburugburu ebe obibi nke ukwuu.Greenbelt Movement na-akwụ ndị mmadụ ego ka ha kụọ osisi. Nke a bụ ụdị mkpali/ụgwọ agbamume (incentive) iji gbaa ndị mmadụ ume ịkụ osisi, mana ihe ga-esi na ya pụta ka dị ka ihe na-adịghị enwe olileanya nke ukwuu, n’ihi na agbụrụ ndị a na-elekwasị anya karịa n’ọdịmma nke onwe ha karịa n’ọdịmma ndị mmadụ bi ọtụtụ kilomita n’ala osimiri ahụ.
== Gọọmentị na nsogbu mmiri nke Kenya ==
Gọọmentị Kenya enweghị ego iji lekọta usoro ọkpọkọ siri ike. Ihe karịrị ọkara nke ndị bi na Kenya enweghị mmiri a na-etinye na paịpụ, maka ndị na-eme ya, mmiri ahụ na-abụkarị ihe na-adịghị ọcha n'ihi usoro ndị a na-arụ nke ọma na-ata ahụhụ site na mmebi ihe.<ref>{{Cite web|author=Eric Maino|url=http://www.newsfromafrica.org/newsfromafrica/articles/art_834.html|title=Irony of Kenya's water crisis|publisher=Newsfromafrica.org|date=11 November 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110928200209/http://www.newsfromafrica.org/newsfromafrica/articles/art_834.html|archivedate=28 September 2011}}</ref>
E meela ọtụtụ omume na mgbanwe iji nyere ọnọdụ Kenya aka, mana mba ahụ ka na-ata ahụhụ site na nsogbu mmiri dị njọ karịa ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ nke ọ bụla ọzọ n'ụwa. N'afọ 1974, gọọmentị malitere National Water Master Plan, na ebumnuche nke inwe mmiri a na-aṅụ na mmiri dị n'ime ụlọ ọ bụla site n'afọ 2000.<ref>{{Cite web|author=World Water Assessment Programme|date=2006|title=Kenya national water development report: case study|url=https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000148866|work=UNESDOC Digital Library}}</ref> N'ihi esemokwu dị n'etiti obodo ukwu ndị nwere mmiri na ime obodo ebe a dụrụ ndị na-etinye ego ọdụ ka ha ghara imepe emepe, enwetaghị ego iji mee ka nke a mee.<ref name="Welcome to our electronic office">{{Cite web|author=Welcome to our electronic office|url=http://www.nwcpc.go.ke/|title=WELCOME TO NWCPC | National Water Conservation and Pipeline Corporation|publisher=Nwcpc.go.ke|date=24 June 1988|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110423081417/http://www.nwcpc.go.ke/|archivedate=23 April 2011}}</ref>
[[Faịlụ:Water_point_-_Kegonche_village-Kuria_East_Sub_County.jpg|alt=Water point - Kegonche village-Kuria East Sub County in Migori County, Kenya|thumb|338x338px|'''Ebe mmiri - obodo Kegonche-Kuria East Sub County na Migori County, Kenya''']]
Ụfọdụ ụlọ ọrụ ahụla ihe ịga nke ọma site na mbọ ha na-agba inye aka n'inweta mmiri dị mma. National Water Conservation and Pipeline Corporation enyewo enyemaka dị ukwuu kemgbe e guzobere ya na June 1988. Nzukọ ahụ na-arụ ọrụ iji mepụta ihe mgbochi mmiri na dike, jikwaa njikwa idei mmiri, ma nyere aka na mmiri na-agbapụta ala. Ha na-arụkwa ọrụ maka nchekwa na nkwado nke mmiri n'afọ niile na iji ala na mmiri idei mmiri eme ihe ọzọ.<ref name="Welcome to our electronic office" />
Ìgwè ndị na-arụ ọrụ na mpụga Kenya anọwo na-etinye aka. Kemgbe afọ 1997, [[Kansụl Ndị Gbara Ọsọ Ndụ nke Denmark]] anọwo na-enye ọrụ enyemaka ma na-enye aka na mmepe nke usoro mmiri dị ọcha na Kenya na akụkụ ndị ọzọ nke East Africa.<ref>{{Cite web|url=http://www.drc.dk/relief-work/where-we-work/horn-of-africa-and-yemen/kenya/|title=Kenya|publisher=drc.dk}}</ref>
Ọtụtụ nde mmadụ na Kenya enwetawokwa usoro inye mmiri nke òtù ndị ọrụ afọ ofufo na òtù enyemaka onwe onye wuru. A na-ewukarị usoro ndị a site n’ego sitere na onyinye na nkwado nke Ngalaba Mmepe Mmiri (Department of Water Development). <ref>{{Cite web |last=Mumma |first=Albert |date=2005 |title=Kenya's new water law: an analysis of the implications for the rural poor |url=http://www.nri.org/projects/waterlaw/AWLworkshop/MUMMA-A.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110720101236/http://www.nri.org/projects/waterlaw/AWLworkshop/MUMMA-A.pdf |archive-date=20 July 2011 |access-date=28 April 2011}}</ref> N’agbanyeghị nke ahụ, obodo ahụ ka na-enwe nsogbu, dịkwa ka ndị ọzọ na-ekerịta isi mmiri ya si enwe. Ihe karịrị mba iri na abụọ (12) na-ekerịta ọdọ mmiri/ebe mmiri na-agbakọta (river basins) na Kenya, ma ruo ugbu a, enwebeghị usoro nkwekọrịta mba ụwa e guzobere iji hazie ma chịkwaa otú a ga-esi elekọta ma jiri akụrụngwa mmiri ndị a ha na-ekekọrịta. .<ref>{{Cite web|url=http://water.org/projects/kenya/|title=Kenya|publisher=Water.org|accessdate=28 April 2011|archivedate=17 October 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101017141957/http://water.org/projects/kenya/}}</ref>
* Agha mmiri n'etiti Ethiopia na Kenya
* Mmiri na ịdị ọcha na Kenya
* Nsụda Mmiri Thomson
* [[Ụkọ mmiri|Enweghị mmiri]]
* Oké ọkọchị na Kenya na 2008-2009
== Edensibịa ==
[[Otú:Pages with unreviewed translations]]
3ci2dsg3be02vyf94nvoygo9l9wcov3
Ụnwụ nri nke 1988 na Sudan
0
80686
728663
728494
2026-09-28T18:42:40Z
InternetArchiveBot
11600
Add 1 book for (20260928)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]]
728663
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>
'''Ụnwụ nri nke 1988 na Bahr el Ghazal, Sudan''', nke a na-akpọkwa cok makurup <ref>{{cite web | last=Diing | first=Joseph | title=Moving for Survival: Oral Histories of Famine and Labour Migration in the Darfur–BeG Borderlands | website=World Peace Foundation | date=2025-12-05 | url=https://worldpeacefoundation.org/blog/moving-for-survival/ | access-date=2026-07-03}}</ref> Ọ bụ nnukwu ọdachi metụtara ọdịmma mmadụ nke dakwasịrị mpaghara Bahr el Ghazal, nke kpatara ọnwụ ihe dị ka mmadụ 250,000. Ụnwụ nri ahụ sitere n'omume ndị otu Arab Muraheleen—ndị gọọmentị na-akwado ego—nke gụnyere izu ohi, mwakpo, ịchụpụ ndị mmadụ n'ebe obibi ha, igbu mmadụ, na ịtọrọ ndị agbụrụ Dinka. .
== Ndabere ==
Ụnwụ nri ahụ mere n'oge Agha Obodo Sudan nke Abụọ nke malitere mgbe nkwekọrịta Addis Ababa nke afọ 1972 mebiri. Gọọmentị Sudan (GoS) na Sudan People's Liberation Army (SPLA) nwere nnukwu esemokwu. Agha ahụ gosipụtakwara site na mmụba nke ime ihe ike agbụrụ n'etiti agbụrụ dị iche iche nke South Sudan. Gọọmentị Sudan na-eji ndị agha [[Baggara Arabs|Baggara]] na-eme ihe ike iji kpochapụ nnupụisi na ndịda.<ref>{{cite web |title=Darfur in Flames: Atrocities in Western Sudan: BACKGROUND |url=https://www.hrw.org/reports/2004/sudan0404/3.htm |website=www.hrw.org |access-date=7 March 2026}}</ref>
== Ihe Ndị Na-akpata ya ==
=== Gọọmentị Sudan ===
Gọọmentị Sudan gbochiri òtù ndị na-enye enyemaka mmadụ ịbanye South Sudan ma mee ka ọ sie ezigbo ike maka òtù ndị na-abụghị nke gọọmentị (NGOs) ịrụ ọrụ na mpaghara ndịda Sudan. GoS mekwara mkpebi n'afọ 1986 nke nyere ndị ọchịagha ndị agha na ndị ọrụ gọọmentị ohere iji ihe na-ezighị ezi ma gbochie enyemaka nri.<ref name=Durra>{{cite book |title=Denying "the honor of living": Sudan, a human rights disaster |url=https://archive.org/details/denyingthehonoro0000unse |date=1990 |publisher=Africa Watch Committee |location=New York, NY |isbn=0929692535}}</ref> GoS kwadoro Muraheleen, nke bụ ndị agha agbụrụ nke ndị Rizeigat na Mesiria si na mpaghara Darfur mejupụtara. Mureheleen na-elekwasị anya na Dinkas dịka a na-ewere ha dị ka isi obodo maka ọrụ SPLA. A na-ejikarị ụgbọ okporo ígwè ebuga Muraheleen na Wau.<ref>{{cite web |title=Analysis of Nine Conflict Areas in Sudan |url=https://www.sudanarchive.net/?a=d&d=SLPD20030500-01.1.46&e=-------en-20--1--txt-txIN%7CtxTI%7CtxAU----------- |access-date=7 March 2026 |date=May 2003 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250812065548/https://sudanarchive.net/?a=d&d=SLPD20030500-01.1.46&e=-------en-20--1--txt-txIN%7CtxTI%7CtxAU----------- |archive-date=12 August 2025 |url-status=dead}}</ref> N'ebe ahụ, ha wakporo obodo nta ndị Dinka na-ewere ndị obodo dị ka ndị ohu ma na-ere obodo nta ahụ ọkụ. [[Idei mmiri nke 1988 na Sudan]] belatara enyemaka na-aga Southern Sudan ka a tụgharịrị ya na Khartoum.<ref>{{Cite web|last=|first=|date=January 6, 1989|title=International Notes Health Assessment of the Population Affected by Flood Conditions -- Khartoum, Sudan|url=https://www.cdc.gov/mmwr/preview/mmwrhtml/00001323.htm|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20010219105126/http://www.cdc.gov:80/MMWR/preview/mmwrhtml/00001323.htm |archive-date=2001-02-19 |access-date=2020-10-15|website=[[Morbidity and Mortality Weekly Report]]|publisher=US [[Centers for Disease Control]]}} {{PD-notice}}</ref>
=== Ndị agha nnwere onwe nke ndị Sudan ===
SPLA gọnahụrụ enyemaka enyemaka enyemaka site n'ịgbakọta obodo ndị agha gọọmentị na igbochi mbọ enyemaka na Juba.<ref name=bibi>{{cite web |title=FAMINE IN SUDAN, 1998 |url=https://www.hrw.org/reports/1999/sudan/SUDAWEB2-71.htm#P2474_470141 |website=www.hrw.org |access-date=7 March 2026}}</ref> SPLA gbukwara ụgbọelu enyemaka ma wakpo ụgbọ okporo ígwè na osimiri nke enyemaka. SPLA gbochiri ma ọ bụ gbagọọ ahịa nri azụmahịa ma gbochie ndị ụnwụ nri ịchọ nri ọhịa n'ime ọhịa. Iwu ndị a jikọtara ọnụ mere ka ndị nkịtị nwee oke ụnwụ nri.
== Mmetụta ==
Ụnwụ nri ahụ gburu ndị bi na Bahr el Ghazal ma karịsịa agbụrụ Dinka metụtara agha ahụ.<ref>{{cite web |title=Politics, Power and Chiefship in Famine and War – Rift Valley Institute |url=https://riftvalley.net/publication/politics-power-and-chiefship-famine-and-war/ |access-date=7 March 2026}}</ref> Ndị Dinka kpọrọ ụnwụ nri cok makurup nke pụtara agụụ nke ọdịda. Òtù Mba Ụwa (United Nations) na-eme atụmatụ na n'oge ụnwụ nri mere n'etiti afọ 1986 na 1988, ihe dị ka mmadụ 400,000 ruo 500,000 nwụrụ, ebe mmadụ 250,000 n'ime ha nwụrụ n'afọ 1988. Ụnwụ nri ahụ chụpụkwara nde mmadụ atọ n'ebe obibi ha.<ref name=Kanada>{{cite journal |last1=Morris |first1=John K. |title=Distributing Food Aid as a Civilization is Dismantled: The Case of Sudan |journal=Refuge: Canada's Journal on Refugees |date=1 April 1994 |volume=14 |issue=1 |pages=26–32 |doi=10.25071/1920-7336.21802 |url=https://refuge.journals.yorku.ca/index.php/refuge/article/view/21802 |access-date=7 March 2026 |language=en |issn=1920-7336|doi-access=free }}</ref><ref>{{cite web |title=The Famine In Sudan, And The Human Rights Abuses That Caused It |url=https://www.hrw.org/legacy/campaigns/sudan98/testim/house-03.htm |website=www.hrw.org |access-date=8 March 2026}}</ref> Nnukwu mmiri ozuzo sochiri ụnwụ nri ahụ site n'afọ 1990 ruo afọ 1991, nke a kpatara ọdịda ihe ọkụkụ ma mee ka ọnọdụ na-aga n'ihu ka njọ.<ref name="Kanada" /> Ụnwụ nri nke afọ 1988 mekwara ka ụnwụ nri afọ 1998 dị na Bahr el Ghazal nke 70,000 nwụrụ.
== Ọrụ Ndụ Sudan ==
<templatestyles src="Module:Hatnote/styles.css"></templatestyles>
Mbibi nke ụnwụ nri ahụ dugara n'ịmepụta Operation Lifeline Sudan (OLS). Ọ bụ nnukwu mgbalị enyemaka a haziri n'etiti UNICEF World Food Programme (WFP), yana 35 ndị ọzọ NGO.<ref>{{cite web |title=OPERATION LIFELINE SUDAN: The work of UNICEF and the World Food Programme |url=https://www.un.org/av/photo/subjects/sudan.htm |access-date=8 March 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20040612012055/https://www.un.org/av/photo/subjects/sudan.htm |archive-date=12 June 2004}}</ref> A kọwara OLS dị ka "òtù nche anwụ" nke UN nke ga-enye ma ikike ikike nkwekọrịta na ikike ịrụ ọrụ maka enyemaka e kesara n'akụkụ abụọ nke Agha Obodo.<ref name=medkit>{{Cite journal|last=Taylor-Robinson|first=S D|date=2002-02-01|title=Operation Lifeline Sudan|journal=Journal of Medical Ethics|volume=28|issue=1|pages=49–51|doi=10.1136/jme.28.1.49|pmid=11834761|pmc=1733537|issn=0306-6800|doi-access=free}}</ref> Nkwekọrịta ahụ guzobekwara "okporo ụzọ nke udo" nke nyere ohere maka njem na nkesa nri dị mkpa.<ref name="medkit" />
== Hụkwa ==
* [[Ụnwụ nri Sudan na 1993]]
* Ụnwụ nri Sudan na 1998
* Enweghị nri na ụnwụ nri na South Sudan
== Edensibia ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />
9bp2te7yea5q73jlx1gk2y8gsekkxq4
Ọdachi ụgbọ mmiri na Madagascar na 2021
0
80700
728778
725976
2026-09-28T22:10:04Z
NiferO
20385
728778
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>
N'abalị iri abụọ n'ọnwa Disemba n'afọ 2021, otu ụgbọ mmiri na-ebu ndị njem 130 n'ụzọ iwu na-akwadoghị mikpuru n'ụsọ oké osimiri n'ebe ugwu ọwụwa anyanwụ nke [[Madagascar]]. Oghere dị n'ime ụgbọ ahụ mere ka ụlọ injin ahụ jupụta, na-ahapụ ụgbọ mmiri ahụ ka ọ ghara imerụ ya. Ọ dịkarịa ala mmadụ 85 nwụrụ n'oge ihe mberede ahụ.
== Ụgbọ Mmiri ==
'''''Francia''''' bụ ụgbọ mmiri e ji osisi rụọ nke dị mita iri na abụọ (39 nke e nyereghị ikike iburu ndị njem.<ref name=jaz>{{cite news |title=Madagascar shipwreck death toll rises to 85 |url=https://www.aljazeera.com/news/2021/12/23/madagascar-shipwreck-death-toll-rises-to-85 |access-date=24 December 2021 |work=www.aljazeera.com |archive-date=23 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211223213355/https://www.aljazeera.com/news/2021/12/23/madagascar-shipwreck-death-toll-rises-to-85 |url-status=live }}</ref><ref name=ewn>{{cite news |title=Madagascar shipwreck death toll rises to 64 |url=https://ewn.co.za/2021/12/22/madagascar-shipwreck-death-toll-rises-to-64 |access-date=22 December 2021 |work=EWN |archive-date=22 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211222102933/https://ewn.co.za/2021/12/22/madagascar-shipwreck-death-toll-rises-to-64 |url-status=live }}</ref><ref name=arab>{{cite news |title=Ship sinks off Madagascar coast; 17 dead and 68 missing |url=https://www.arabnews.com/node/1991051/world |access-date=22 December 2021 |work=Arab News |date=21 December 2021 |archive-date=22 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211222070654/https://www.arabnews.com/node/1991051/world |url-status=live }}</ref> Ụgbọ mmiri ahụ buuru ndị njem otú narị na iri atọ n'ụzọ iwu na-akwadoghị maka njem site na Antanambe (nke a na-edeghị aha ya dị ka ọdụ ụgbọ mmiri) gaa Soanierana Ivongo, njem nke ihe dị ka 100 kilomita (54 . Gụnyere ndị ọrụ, mmadụ 138 nọ n'ụgbọ ahụ. Ụgbọ mmiri ahụ mikpuru n'oge mgbede na 20 n'ọnwa Disemba afọ 2021 mgbe mmiri rikpuru ụlọ injin ya, na-ahapụ ya ka e nwee ike imetụta ebili mmiri.<ref name="f24">{{cite news |title=Scores killed in Madagascar boat accident, dozens still missing |url=https://www.france24.com/en/afrique/20211222-scores-killed-in-madagascar-boat-accident-dozens-still-missing |access-date=22 December 2021 |work=France 24 |date=22 December 2021 |archive-date=22 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211222102931/https://www.france24.com/en/afrique/20211222-scores-killed-in-madagascar-boat-accident-dozens-still-missing |url-status=live }}</ref> Oghere dị n'ime ụgbọ mmiri ahụ kpatara idei mmiri ahụ.<ref name="arab" />
== Ihe si na ya pụta ==
=== Ihe mberede helikọpta ===
Minista ndị uwe ojii Madagascar Serge Gellé ji ụgbọelu gaa ebe ụgbọ mmiri ahụ kpuru na 21 n'ọnwa Disemba.<ref name="dw">{{cite news|title=Madagascar minister 'swims 12 hours' to shore after helicopter crash|work=Deutsche Welle|url=https://www.dw.com/en/madagascar-minister-swims-12-hours-to-shore-after-helicopter-crash/a-60219728|access-date=22 December 2021|archive-date=22 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211222044938/https://www.dw.com/en/madagascar-minister-swims-12-hours-to-shore-after-helicopter-crash/a-60219728|url-status=live}}</ref> Helikọpta ya dara ma ọ bụ otu n'ime ndị njem abụọ dị ndụ (onye nke ọzọ bụ Chief Warrant Officer Jimmy Laitsara). Ndị lanarịrịnụ ruru ala na Mahambo n'otu n'otu. Gellé jiri oche si na helikọpta dị ka ngwaọrụ na-ese n'elu mmiri n'oge awa iri na abụọ ọ na-egwu mmiri n'abalị. <ref name="dw" /> Gellé gbagoro n'ime mita 500 (1,600 site n'ikpere mmiri, mana ebili mmiri gbochiri ya iru ala. Otu onye ọkụ azụ hụrụ ya, onye ụgbọ mmiri ya pere mpe iji nabata ha abụọ. Onye ọkụ azụ ahụ jiri ụgbọ mmiri buru ibu laghachi awa abụọ ka e mesịrị wee kpọga Gellé n'ala kpọrọ nkụ. E mechara chọta ozu otu n'ime ndị nọ n'ụgbọelu ahụ, onye uwe ojii; onye na-anya ụgbọelu ahụ ka na-efu efu.
Ụgbọelu helikọpta ọzọ bu Prime Minista Christian Ntsay na Minista na-ahụ maka nchekwa mba, bụ́ General Léon Richard Rakotonirina, gaa ebe ụgbọ mmiri ahụ mikpuru.
=== Nzaghachi ===
E zigara Ndị uwe ojii Madagascar n'ebe ahụ ma gọọmentị Madagascar malitere nyocha banyere mmiri ahụ. Ụgbọ mmiri atọ sitere na ndị agha mmiri Madagascar na ụlọ ọrụ ụgbọ mmiri nyere aka n'ịchọ ndị lanarịrị. Ka ọ na-erule 22 Disemba, a chọtara ozu iri isii na anọ, ihe dị ka mmadụ iri abụọ na anọ furu efu na ihe dị ka ndị lanarịrị iri ise. N'ụbọchị na-esote, ụlọ ọrụ na-ahụ maka ụgbọ mmiri na ọdụ ụgbọ mmiri na Madagascar mara ọkwa na ọnụ ọgụgụ ndị nwụrụ anwụ amụbaala ruo 85, na mmadụ atọ efuola.
Onye isi ala Andry Rajoelina nyere ndị nwụrụ na ụgbọ mmiri na ihe mberede helikopta otuto. Ebe ili ozu dị na Soanierana-Ivongo pere mpe nke ukwuu, ọ gaghị ezukwa iji lie ozu niile a chọtara; n'ihi ya, e zigara ụfọdụ n'ime ha n'obodo ndị dị nso ka e lie ha.
== Edensibịa ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" /> {{2021 shipwrecks}}
j9bqo3nslhlh5452lsbo6csi7gq92ys
728788
728778
2026-09-28T22:30:30Z
NiferO
20385
Melá ihü ochá
728788
wikitext
text/x-wiki
phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1
728791
728788
2026-09-28T22:32:12Z
NiferO
20385
Wepụrụ mgbanwe [[Special:Diff/728788|728788]] nke [[Special:Contributions/NiferO|NiferO]] ([[User talk:NiferO|talk]]) mere
728791
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>
N'abalị iri abụọ n'ọnwa Disemba n'afọ 2021, otu ụgbọ mmiri na-ebu ndị njem 130 n'ụzọ iwu na-akwadoghị mikpuru n'ụsọ oké osimiri n'ebe ugwu ọwụwa anyanwụ nke [[Madagascar]]. Oghere dị n'ime ụgbọ ahụ mere ka ụlọ injin ahụ jupụta, na-ahapụ ụgbọ mmiri ahụ ka ọ ghara imerụ ya. Ọ dịkarịa ala mmadụ 85 nwụrụ n'oge ihe mberede ahụ.
== Ụgbọ Mmiri ==
'''''Francia''''' bụ ụgbọ mmiri e ji osisi rụọ nke dị mita iri na abụọ (39 nke e nyereghị ikike iburu ndị njem.<ref name=jaz>{{cite news |title=Madagascar shipwreck death toll rises to 85 |url=https://www.aljazeera.com/news/2021/12/23/madagascar-shipwreck-death-toll-rises-to-85 |access-date=24 December 2021 |work=www.aljazeera.com |archive-date=23 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211223213355/https://www.aljazeera.com/news/2021/12/23/madagascar-shipwreck-death-toll-rises-to-85 |url-status=live }}</ref><ref name=ewn>{{cite news |title=Madagascar shipwreck death toll rises to 64 |url=https://ewn.co.za/2021/12/22/madagascar-shipwreck-death-toll-rises-to-64 |access-date=22 December 2021 |work=EWN |archive-date=22 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211222102933/https://ewn.co.za/2021/12/22/madagascar-shipwreck-death-toll-rises-to-64 |url-status=live }}</ref><ref name=arab>{{cite news |title=Ship sinks off Madagascar coast; 17 dead and 68 missing |url=https://www.arabnews.com/node/1991051/world |access-date=22 December 2021 |work=Arab News |date=21 December 2021 |archive-date=22 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211222070654/https://www.arabnews.com/node/1991051/world |url-status=live }}</ref> Ụgbọ mmiri ahụ buuru ndị njem otú narị na iri atọ n'ụzọ iwu na-akwadoghị maka njem site na Antanambe (nke a na-edeghị aha ya dị ka ọdụ ụgbọ mmiri) gaa Soanierana Ivongo, njem nke ihe dị ka 100 kilomita (54 . Gụnyere ndị ọrụ, mmadụ 138 nọ n'ụgbọ ahụ. Ụgbọ mmiri ahụ mikpuru n'oge mgbede na 20 n'ọnwa Disemba afọ 2021 mgbe mmiri rikpuru ụlọ injin ya, na-ahapụ ya ka e nwee ike imetụta ebili mmiri.<ref name="f24">{{cite news |title=Scores killed in Madagascar boat accident, dozens still missing |url=https://www.france24.com/en/afrique/20211222-scores-killed-in-madagascar-boat-accident-dozens-still-missing |access-date=22 December 2021 |work=France 24 |date=22 December 2021 |archive-date=22 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211222102931/https://www.france24.com/en/afrique/20211222-scores-killed-in-madagascar-boat-accident-dozens-still-missing |url-status=live }}</ref> Oghere dị n'ime ụgbọ mmiri ahụ kpatara idei mmiri ahụ.<ref name="arab" />
== Ihe si na ya pụta ==
=== Ihe mberede helikọpta ===
Minista ndị uwe ojii Madagascar Serge Gellé ji ụgbọelu gaa ebe ụgbọ mmiri ahụ kpuru na 21 n'ọnwa Disemba.<ref name="dw">{{cite news|title=Madagascar minister 'swims 12 hours' to shore after helicopter crash|work=Deutsche Welle|url=https://www.dw.com/en/madagascar-minister-swims-12-hours-to-shore-after-helicopter-crash/a-60219728|access-date=22 December 2021|archive-date=22 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211222044938/https://www.dw.com/en/madagascar-minister-swims-12-hours-to-shore-after-helicopter-crash/a-60219728|url-status=live}}</ref> Helikọpta ya dara ma ọ bụ otu n'ime ndị njem abụọ dị ndụ (onye nke ọzọ bụ Chief Warrant Officer Jimmy Laitsara). Ndị lanarịrịnụ ruru ala na Mahambo n'otu n'otu. Gellé jiri oche si na helikọpta dị ka ngwaọrụ na-ese n'elu mmiri n'oge awa iri na abụọ ọ na-egwu mmiri n'abalị. <ref name="dw" /> Gellé gbagoro n'ime mita 500 (1,600 site n'ikpere mmiri, mana ebili mmiri gbochiri ya iru ala. Otu onye ọkụ azụ hụrụ ya, onye ụgbọ mmiri ya pere mpe iji nabata ha abụọ. Onye ọkụ azụ ahụ jiri ụgbọ mmiri buru ibu laghachi awa abụọ ka e mesịrị wee kpọga Gellé n'ala kpọrọ nkụ. E mechara chọta ozu otu n'ime ndị nọ n'ụgbọelu ahụ, onye uwe ojii; onye na-anya ụgbọelu ahụ ka na-efu efu.
Ụgbọelu helikọpta ọzọ bu Prime Minista Christian Ntsay na Minista na-ahụ maka nchekwa mba, bụ́ General Léon Richard Rakotonirina, gaa ebe ụgbọ mmiri ahụ mikpuru.
=== Nzaghachi ===
E zigara Ndị uwe ojii Madagascar n'ebe ahụ ma gọọmentị Madagascar malitere nyocha banyere mmiri ahụ. Ụgbọ mmiri atọ sitere na ndị agha mmiri Madagascar na ụlọ ọrụ ụgbọ mmiri nyere aka n'ịchọ ndị lanarịrị. Ka ọ na-erule 22 Disemba, a chọtara ozu iri isii na anọ, ihe dị ka mmadụ iri abụọ na anọ furu efu na ihe dị ka ndị lanarịrị iri ise. N'ụbọchị na-esote, ụlọ ọrụ na-ahụ maka ụgbọ mmiri na ọdụ ụgbọ mmiri na Madagascar mara ọkwa na ọnụ ọgụgụ ndị nwụrụ anwụ amụbaala ruo 85, na mmadụ atọ efuola.
Onye isi ala Andry Rajoelina nyere ndị nwụrụ na ụgbọ mmiri na ihe mberede helikopta otuto. Ebe ili ozu dị na Soanierana-Ivongo pere mpe nke ukwuu, ọ gaghị ezukwa iji lie ozu niile a chọtara; n'ihi ya, e zigara ụfọdụ n'ime ha n'obodo ndị dị nso ka e lie ha.
== Edensibịa ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" /> {{2021 shipwrecks}}
j9bqo3nslhlh5452lsbo6csi7gq92ys
728794
728791
2026-09-28T22:35:37Z
NiferO
20385
728794
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>
N'abalị iri abụọ n'ọnwa Disemba n'afọ 2021, otu ụgbọ mmiri na-ebu ndị njem 130 n'ụzọ iwu na-akwadoghị mikpuru n'ụsọ oké osimiri n'ebe ugwu ọwụwa anyanwụ nke [[Madagascar]]. Oghere dị n'ime ụgbọ ahụ mere ka ụlọ injin ahụ jupụta, na-ahapụ ụgbọ mmiri ahụ ka ọ ghara imerụ ya. Ọ dịkarịa ala mmadụ 85 nwụrụ n'oge ihe mberede ahụ.
== Ụgbọ Mmiri ==
'''''Francia''''' bụ ụgbọ mmiri e ji osisi rụọ nke dị mita iri na abụọ (39 nke e nyereghị ikike iburu ndị njem.<ref name=jaz>{{cite news |title=Madagascar shipwreck death toll rises to 85 |url=https://www.aljazeera.com/news/2021/12/23/madagascar-shipwreck-death-toll-rises-to-85 |access-date=24 December 2021 |work=www.aljazeera.com |archive-date=23 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211223213355/https://www.aljazeera.com/news/2021/12/23/madagascar-shipwreck-death-toll-rises-to-85 |url-status=live }}</ref><ref name=ewn>{{cite news |title=Madagascar shipwreck death toll rises to 64 |url=https://ewn.co.za/2021/12/22/madagascar-shipwreck-death-toll-rises-to-64 |access-date=22 December 2021 |work=EWN |archive-date=22 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211222102933/https://ewn.co.za/2021/12/22/madagascar-shipwreck-death-toll-rises-to-64 |url-status=live }}</ref><ref name=arab>{{cite news |title=Ship sinks off Madagascar coast; 17 dead and 68 missing |url=https://www.arabnews.com/node/1991051/world |access-date=22 December 2021 |work=Arab News |date=21 December 2021 |archive-date=22 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211222070654/https://www.arabnews.com/node/1991051/world |url-status=live }}</ref> Ụgbọ mmiri ahụ buuru ndị njem otú narị na iri atọ n'ụzọ iwu na-akwadoghị maka njem site na Antanambe (nke a na-edeghị aha ya dị ka ọdụ ụgbọ mmiri) gaa Soanierana Ivongo, njem nke ihe dị ka 100 kilomita (54 . Gụnyere ndị ọrụ, mmadụ 138 nọ n'ụgbọ ahụ. Ụgbọ mmiri ahụ mikpuru n'oge mgbede na 20 n'ọnwa Disemba afọ 2021 mgbe mmiri rikpuru ụlọ injin ya, na-ahapụ ya ka e nwee ike imetụta ebili mmiri.<ref name="f24">{{cite news |title=Scores killed in Madagascar boat accident, dozens still missing |url=https://www.france24.com/en/afrique/20211222-scores-killed-in-madagascar-boat-accident-dozens-still-missing |access-date=22 December 2021 |work=France 24 |date=22 December 2021 |archive-date=22 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211222102931/https://www.france24.com/en/afrique/20211222-scores-killed-in-madagascar-boat-accident-dozens-still-missing |url-status=live }}</ref> Oghere dị n'ime ụgbọ mmiri ahụ kpatara idei mmiri ahụ.<ref name="arab" />
== Ihe si na ya pụta ==
=== Ihe mberede helikọpta ===
Minista ndị uwe ojii Madagascar Serge Gellé ji ụgbọelu gaa ebe ụgbọ mmiri ahụ kpuru na 21 n'ọnwa Disemba.<ref name="dw">{{cite news|title=Madagascar minister 'swims 12 hours' to shore after helicopter crash|work=Deutsche Welle|url=https://www.dw.com/en/madagascar-minister-swims-12-hours-to-shore-after-helicopter-crash/a-60219728|access-date=22 December 2021|archive-date=22 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211222044938/https://www.dw.com/en/madagascar-minister-swims-12-hours-to-shore-after-helicopter-crash/a-60219728|url-status=live}}</ref> Helikọpta ya dara ma ọ bụ otu n'ime ndị njem abụọ dị ndụ (onye nke ọzọ bụ Chief Warrant Officer Jimmy Laitsara).<ref>{{Cite web|last=Bezain|first=Laetitia|date=2021-12-22|title=Madagascar's police chief swims 12 hours to shore after helicopter crash|url=https://www.ctvnews.ca/world/article/madagascars-police-chief-swims-12-hours-to-shore-after-helicopter-crash/|access-date=2021-12-22|website=CTVNews|archive-date=22 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211222154512/https://www.ctvnews.ca/world/madagascar-s-police-chief-swims-12-hours-to-shore-after-helicopter-crash-1.5716450|url-status=live}}</ref> Ndị lanarịrịnụ ruru ala na Mahambo n'otu n'otu. Gellé jiri oche si na helikọpta dị ka ngwaọrụ na-ese n'elu mmiri n'oge awa iri na abụọ ọ na-egwu mmiri n'abalị. <ref name="dw" /> Gellé gbagoro n'ime mita 500 (1,600 site n'ikpere mmiri, mana ebili mmiri gbochiri ya iru ala. Otu onye ọkụ azụ hụrụ ya, onye ụgbọ mmiri ya pere mpe iji nabata ha abụọ. Onye ọkụ azụ ahụ jiri ụgbọ mmiri buru ibu laghachi awa abụọ ka e mesịrị wee kpọga Gellé n'ala kpọrọ nkụ. E mechara chọta ozu otu n'ime ndị nọ n'ụgbọelu ahụ, onye uwe ojii; onye na-anya ụgbọelu ahụ ka na-efu efu.
Ụgbọelu helikọpta ọzọ bu Prime Minista Christian Ntsay na Minista na-ahụ maka nchekwa mba, bụ́ General Léon Richard Rakotonirina, gaa ebe ụgbọ mmiri ahụ mikpuru.
=== Nzaghachi ===
E zigara Ndị uwe ojii Madagascar n'ebe ahụ ma gọọmentị Madagascar malitere nyocha banyere mmiri ahụ. Ụgbọ mmiri atọ sitere na ndị agha mmiri Madagascar na ụlọ ọrụ ụgbọ mmiri nyere aka n'ịchọ ndị lanarịrị. Ka ọ na-erule 22 Disemba, a chọtara ozu iri isii na anọ, ihe dị ka mmadụ iri abụọ na anọ furu efu na ihe dị ka ndị lanarịrị iri ise. N'ụbọchị na-esote, ụlọ ọrụ na-ahụ maka ụgbọ mmiri na ọdụ ụgbọ mmiri na Madagascar mara ọkwa na ọnụ ọgụgụ ndị nwụrụ anwụ amụbaala ruo 85, na mmadụ atọ efuola.
Onye isi ala Andry Rajoelina nyere ndị nwụrụ na ụgbọ mmiri na ihe mberede helikopta otuto. Ebe ili ozu dị na Soanierana-Ivongo pere mpe nke ukwuu, ọ gaghị ezukwa iji lie ozu niile a chọtara; n'ihi ya, e zigara ụfọdụ n'ime ha n'obodo ndị dị nso ka e lie ha.
== Edensibịa ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" /> {{2021 shipwrecks}}
t5js0yj518aqbbdgjju4l12chjqvwdp
728798
728794
2026-09-28T22:39:51Z
NiferO
20385
728798
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>
N'abalị iri abụọ n'ọnwa Disemba n'afọ 2021, otu ụgbọ mmiri na-ebu ndị njem 130 n'ụzọ iwu na-akwadoghị mikpuru n'ụsọ oké osimiri n'ebe ugwu ọwụwa anyanwụ nke [[Madagascar]]. Oghere dị n'ime ụgbọ ahụ mere ka ụlọ injin ahụ jupụta, na-ahapụ ụgbọ mmiri ahụ ka ọ ghara imerụ ya. Ọ dịkarịa ala mmadụ 85 nwụrụ n'oge ihe mberede ahụ.
== Ụgbọ Mmiri ==
'''''Francia''''' bụ ụgbọ mmiri e ji osisi rụọ nke dị mita iri na abụọ (39 nke e nyereghị ikike iburu ndị njem.<ref name=jaz>{{cite news |title=Madagascar shipwreck death toll rises to 85 |url=https://www.aljazeera.com/news/2021/12/23/madagascar-shipwreck-death-toll-rises-to-85 |access-date=24 December 2021 |work=www.aljazeera.com |archive-date=23 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211223213355/https://www.aljazeera.com/news/2021/12/23/madagascar-shipwreck-death-toll-rises-to-85 |url-status=live }}</ref><ref name=ewn>{{cite news |title=Madagascar shipwreck death toll rises to 64 |url=https://ewn.co.za/2021/12/22/madagascar-shipwreck-death-toll-rises-to-64 |access-date=22 December 2021 |work=EWN |archive-date=22 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211222102933/https://ewn.co.za/2021/12/22/madagascar-shipwreck-death-toll-rises-to-64 |url-status=live }}</ref><ref name=arab>{{cite news |title=Ship sinks off Madagascar coast; 17 dead and 68 missing |url=https://www.arabnews.com/node/1991051/world |access-date=22 December 2021 |work=Arab News |date=21 December 2021 |archive-date=22 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211222070654/https://www.arabnews.com/node/1991051/world |url-status=live }}</ref> Ụgbọ mmiri ahụ buuru ndị njem otú narị na iri atọ n'ụzọ iwu na-akwadoghị maka njem site na Antanambe (nke a na-edeghị aha ya dị ka ọdụ ụgbọ mmiri) gaa Soanierana Ivongo, njem nke ihe dị ka 100 kilomita (54 . Gụnyere ndị ọrụ, mmadụ 138 nọ n'ụgbọ ahụ. Ụgbọ mmiri ahụ mikpuru n'oge mgbede na 20 n'ọnwa Disemba afọ 2021 mgbe mmiri rikpuru ụlọ injin ya, na-ahapụ ya ka e nwee ike imetụta ebili mmiri.<ref name="f24">{{cite news |title=Scores killed in Madagascar boat accident, dozens still missing |url=https://www.france24.com/en/afrique/20211222-scores-killed-in-madagascar-boat-accident-dozens-still-missing |access-date=22 December 2021 |work=France 24 |date=22 December 2021 |archive-date=22 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211222102931/https://www.france24.com/en/afrique/20211222-scores-killed-in-madagascar-boat-accident-dozens-still-missing |url-status=live }}</ref> Oghere dị n'ime ụgbọ mmiri ahụ kpatara idei mmiri ahụ.<ref name="arab" />
== Ihe si na ya pụta ==
=== Ihe mberede helikọpta ===
Minista ndị uwe ojii Madagascar Serge Gellé ji ụgbọelu gaa ebe ụgbọ mmiri ahụ kpuru na 21 n'ọnwa Disemba.<ref name="dw">{{cite news|title=Madagascar minister 'swims 12 hours' to shore after helicopter crash|work=Deutsche Welle|url=https://www.dw.com/en/madagascar-minister-swims-12-hours-to-shore-after-helicopter-crash/a-60219728|access-date=22 December 2021|archive-date=22 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211222044938/https://www.dw.com/en/madagascar-minister-swims-12-hours-to-shore-after-helicopter-crash/a-60219728|url-status=live}}</ref> Helikọpta ya dara ma ọ bụ otu n'ime ndị njem abụọ dị ndụ (onye nke ọzọ bụ Chief Warrant Officer Jimmy Laitsara).<ref>{{Cite web|last=Bezain|first=Laetitia|date=2021-12-22|title=Madagascar's police chief swims 12 hours to shore after helicopter crash|url=https://www.ctvnews.ca/world/article/madagascars-police-chief-swims-12-hours-to-shore-after-helicopter-crash/|access-date=2021-12-22|website=CTVNews|archive-date=22 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211222154512/https://www.ctvnews.ca/world/madagascar-s-police-chief-swims-12-hours-to-shore-after-helicopter-crash-1.5716450|url-status=live}}</ref> Ndị lanarịrịnụ ruru ala na Mahambo n'otu n'otu. Gellé jiri oche si na helikọpta dị ka ngwaọrụ na-ese n'elu mmiri n'oge awa iri na abụọ ọ na-egwu mmiri n'abalị. <ref name="dw" /> Gellé gbagoro n'ime mita 500 (1,600 site n'ikpere mmiri, mana ebili mmiri gbochiri ya iru ala. Otu onye ọkụ azụ hụrụ ya, onye ụgbọ mmiri ya pere mpe iji nabata ha abụọ. Onye ọkụ azụ ahụ jiri ụgbọ mmiri buru ibu laghachi awa abụọ ka e mesịrị wee kpọga Gellé n'ala kpọrọ nkụ. E mechara chọta ozu otu n'ime ndị nọ n'ụgbọelu ahụ, onye uwe ojii; onye na-anya ụgbọelu ahụ ka na-efu efu.<ref name=jaz/><ref name="bbc">{{cite news|date=22 December 2021|title=Madagascar: Minister 'swims for 12 hours' after helicopter crashes at sea|work=BBC News|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-59749005|access-date=22 December 2021|archive-date=21 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211221234212/https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-59749005|url-status=live}}</ref>
Ụgbọelu helikọpta ọzọ bu Prime Minista Christian Ntsay na Minista na-ahụ maka nchekwa mba, bụ́ General Léon Richard Rakotonirina, gaa ebe ụgbọ mmiri ahụ mikpuru.
=== Nzaghachi ===
E zigara Ndị uwe ojii Madagascar n'ebe ahụ ma gọọmentị Madagascar malitere nyocha banyere mmiri ahụ. Ụgbọ mmiri atọ sitere na ndị agha mmiri Madagascar na ụlọ ọrụ ụgbọ mmiri nyere aka n'ịchọ ndị lanarịrị. Ka ọ na-erule 22 Disemba, a chọtara ozu iri isii na anọ, ihe dị ka mmadụ iri abụọ na anọ furu efu na ihe dị ka ndị lanarịrị iri ise. N'ụbọchị na-esote, ụlọ ọrụ na-ahụ maka ụgbọ mmiri na ọdụ ụgbọ mmiri na Madagascar mara ọkwa na ọnụ ọgụgụ ndị nwụrụ anwụ amụbaala ruo 85, na mmadụ atọ efuola.
Onye isi ala Andry Rajoelina nyere ndị nwụrụ na ụgbọ mmiri na ihe mberede helikopta otuto. Ebe ili ozu dị na Soanierana-Ivongo pere mpe nke ukwuu, ọ gaghị ezukwa iji lie ozu niile a chọtara; n'ihi ya, e zigara ụfọdụ n'ime ha n'obodo ndị dị nso ka e lie ha.
== Edensibịa ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" /> {{2021 shipwrecks}}
3tkwkwh6sgrt4z3ttnm6jkrfhom6m00
728799
728798
2026-09-28T22:41:33Z
NiferO
20385
728799
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>
N'abalị iri abụọ n'ọnwa Disemba n'afọ 2021, otu ụgbọ mmiri na-ebu ndị njem 130 n'ụzọ iwu na-akwadoghị mikpuru n'ụsọ oké osimiri n'ebe ugwu ọwụwa anyanwụ nke [[Madagascar]]. Oghere dị n'ime ụgbọ ahụ mere ka ụlọ injin ahụ jupụta, na-ahapụ ụgbọ mmiri ahụ ka ọ ghara imerụ ya. Ọ dịkarịa ala mmadụ 85 nwụrụ n'oge ihe mberede ahụ.
== Ụgbọ Mmiri ==
'''''Francia''''' bụ ụgbọ mmiri e ji osisi rụọ nke dị mita iri na abụọ (39 nke e nyereghị ikike iburu ndị njem.<ref name=jaz>{{cite news |title=Madagascar shipwreck death toll rises to 85 |url=https://www.aljazeera.com/news/2021/12/23/madagascar-shipwreck-death-toll-rises-to-85 |access-date=24 December 2021 |work=www.aljazeera.com |archive-date=23 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211223213355/https://www.aljazeera.com/news/2021/12/23/madagascar-shipwreck-death-toll-rises-to-85 |url-status=live }}</ref><ref name=ewn>{{cite news |title=Madagascar shipwreck death toll rises to 64 |url=https://ewn.co.za/2021/12/22/madagascar-shipwreck-death-toll-rises-to-64 |access-date=22 December 2021 |work=EWN |archive-date=22 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211222102933/https://ewn.co.za/2021/12/22/madagascar-shipwreck-death-toll-rises-to-64 |url-status=live }}</ref><ref name=arab>{{cite news |title=Ship sinks off Madagascar coast; 17 dead and 68 missing |url=https://www.arabnews.com/node/1991051/world |access-date=22 December 2021 |work=Arab News |date=21 December 2021 |archive-date=22 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211222070654/https://www.arabnews.com/node/1991051/world |url-status=live }}</ref> Ụgbọ mmiri ahụ buuru ndị njem otú narị na iri atọ n'ụzọ iwu na-akwadoghị maka njem site na Antanambe (nke a na-edeghị aha ya dị ka ọdụ ụgbọ mmiri) gaa Soanierana Ivongo, njem nke ihe dị ka 100 kilomita (54 . Gụnyere ndị ọrụ, mmadụ 138 nọ n'ụgbọ ahụ. Ụgbọ mmiri ahụ mikpuru n'oge mgbede na 20 n'ọnwa Disemba afọ 2021 mgbe mmiri rikpuru ụlọ injin ya, na-ahapụ ya ka e nwee ike imetụta ebili mmiri.<ref name="f24">{{cite news |title=Scores killed in Madagascar boat accident, dozens still missing |url=https://www.france24.com/en/afrique/20211222-scores-killed-in-madagascar-boat-accident-dozens-still-missing |access-date=22 December 2021 |work=France 24 |date=22 December 2021 |archive-date=22 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211222102931/https://www.france24.com/en/afrique/20211222-scores-killed-in-madagascar-boat-accident-dozens-still-missing |url-status=live }}</ref> Oghere dị n'ime ụgbọ mmiri ahụ kpatara idei mmiri ahụ.<ref name="arab" />
== Ihe si na ya pụta ==
=== Ihe mberede helikọpta ===
Minista ndị uwe ojii Madagascar Serge Gellé ji ụgbọelu gaa ebe ụgbọ mmiri ahụ kpuru na 21 n'ọnwa Disemba.<ref name="dw">{{cite news|title=Madagascar minister 'swims 12 hours' to shore after helicopter crash|work=Deutsche Welle|url=https://www.dw.com/en/madagascar-minister-swims-12-hours-to-shore-after-helicopter-crash/a-60219728|access-date=22 December 2021|archive-date=22 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211222044938/https://www.dw.com/en/madagascar-minister-swims-12-hours-to-shore-after-helicopter-crash/a-60219728|url-status=live}}</ref> Helikọpta ya dara ma ọ bụ otu n'ime ndị njem abụọ dị ndụ (onye nke ọzọ bụ Chief Warrant Officer Jimmy Laitsara).<ref>{{Cite web|last=Bezain|first=Laetitia|date=2021-12-22|title=Madagascar's police chief swims 12 hours to shore after helicopter crash|url=https://www.ctvnews.ca/world/article/madagascars-police-chief-swims-12-hours-to-shore-after-helicopter-crash/|access-date=2021-12-22|website=CTVNews|archive-date=22 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211222154512/https://www.ctvnews.ca/world/madagascar-s-police-chief-swims-12-hours-to-shore-after-helicopter-crash-1.5716450|url-status=live}}</ref> Ndị lanarịrịnụ ruru ala na Mahambo n'otu n'otu. Gellé jiri oche si na helikọpta dị ka ngwaọrụ na-ese n'elu mmiri n'oge awa iri na abụọ ọ na-egwu mmiri n'abalị. <ref name="dw" /> Gellé gbagoro n'ime mita 500 (1,600 site n'ikpere mmiri, mana ebili mmiri gbochiri ya iru ala. Otu onye ọkụ azụ hụrụ ya, onye ụgbọ mmiri ya pere mpe iji nabata ha abụọ. Onye ọkụ azụ ahụ jiri ụgbọ mmiri buru ibu laghachi awa abụọ ka e mesịrị wee kpọga Gellé n'ala kpọrọ nkụ. E mechara chọta ozu otu n'ime ndị nọ n'ụgbọelu ahụ, onye uwe ojii; onye na-anya ụgbọelu ahụ ka na-efu efu.<ref name=jaz/><ref name="bbc">{{cite news|date=22 December 2021|title=Madagascar: Minister 'swims for 12 hours' after helicopter crashes at sea|work=BBC News|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-59749005|access-date=22 December 2021|archive-date=21 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211221234212/https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-59749005|url-status=live}}</ref>
Ụgbọelu helikọpta ọzọ bu Prime Minista Christian Ntsay na Minista na-ahụ maka nchekwa mba, bụ́ General Léon Richard Rakotonirina, gaa ebe ụgbọ mmiri ahụ mikpuru.<ref name=cnn>{{cite news |last1=Siad |first1=Arnaud |title=Madagascar boat accident kills at least 83 people; police chief swims 12 hours to shore after helicopter crash at site |url=https://edition.cnn.com/2021/12/22/africa/madagascar-boat-accident-kills-64-intl/index.html |access-date=23 December 2021 |work=CNN |date=22 December 2021 |archive-date=22 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211222234353/https://edition.cnn.com/2021/12/22/africa/madagascar-boat-accident-kills-64-intl/index.html |url-status=live }}</ref>
=== Nzaghachi ===
E zigara Ndị uwe ojii Madagascar n'ebe ahụ ma gọọmentị Madagascar malitere nyocha banyere mmiri ahụ. Ụgbọ mmiri atọ sitere na ndị agha mmiri Madagascar na ụlọ ọrụ ụgbọ mmiri nyere aka n'ịchọ ndị lanarịrị. Ka ọ na-erule 22 Disemba, a chọtara ozu iri isii na anọ, ihe dị ka mmadụ iri abụọ na anọ furu efu na ihe dị ka ndị lanarịrị iri ise. N'ụbọchị na-esote, ụlọ ọrụ na-ahụ maka ụgbọ mmiri na ọdụ ụgbọ mmiri na Madagascar mara ọkwa na ọnụ ọgụgụ ndị nwụrụ anwụ amụbaala ruo 85, na mmadụ atọ efuola.
Onye isi ala Andry Rajoelina nyere ndị nwụrụ na ụgbọ mmiri na ihe mberede helikopta otuto. Ebe ili ozu dị na Soanierana-Ivongo pere mpe nke ukwuu, ọ gaghị ezukwa iji lie ozu niile a chọtara; n'ihi ya, e zigara ụfọdụ n'ime ha n'obodo ndị dị nso ka e lie ha.
== Edensibịa ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" /> {{2021 shipwrecks}}
am5i91g4ojn7kdx2joqf5wjioo76ypv
Carol Johnson-Dean
0
80728
728578
726250
2026-09-28T16:12:33Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
728578
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>{{Infobox officeholder
| name = Carol Johnson-Dean
| office = President of [[LeMoyne–Owen College]]
| status = Interim
| birth_date = {{birth year and age|1948}}
| education = [[Fisk University]]<br>[[University of Minnesota]]
| predecessor = [[Andrea Lewis Miller]]
| successor = [[Vernell Bennett-Fairs]]
| term_start = August 26, 2019
| term_end = January 2021
| children = 6
}}
'''Carol R. Johnson-Dean''' (amụrụ n'afọ 1948) bụ onye nchịkwa agụmakwụkwọ America nke jere ozi dịka onye isi oche nke LeMoyne-Owen College site n'afọ 2019 rụọ afọ 2021. Ọ bụbụ onye nlekọta nke ụlọakwụkwọ ọha na eze Minneapolis, Memphis City Schools, na Boston Public Schools.
== Ndụ ==
Amụrụ Johnson-Dean n'afọ 1948 n'aka Willie Rawls na Buddy Rawls.<ref name=":0">{{Cite web |author=Wright |first=Trudy Lee |date=2023-03-07 |title=Dr. Carol Johnson-Dean (1948-) • |url=https://www.blackpast.org/african-american-history/dr-carol-johnson-dean-1948/ |accessdate=2023-11-24 |work=Black Past |language=en-US}}</ref> A zụlitere ya na Brownsville, Tennessee . <ref name=":0" />
Nne ya bụbụ onye nkuzi ụlọakwụkwọ praịmarị, ebe nna ya bụkwa onye nwe ụlọ ịkpụ isi na ebe a na-egwu egwuregwu cha chaa. Ọ gara ụlọakwụkwọ ndị e kewapụrụ iche dabere n'agbụrụ na Brownsville.[2] Johnson-Dean nwetara nzere bachelọ na ngalaba nkuzi ụlọakwụkwọ praịmarị site na Mahadum Fisk.[2] Ọ gụchara nzere mastas (n'afọ 1980) na nzere dọkịta (n'afọ 1987) na ngalaba nhazi usoro ọmụmụ na usoro nkuzi, yana nzere dọkịta na ngalaba amụma na nchịkwa agụmakwụkwọ, site na Kọleji nke Agụmakwụkwọ na Mmepe[[:en:University_of_Minnesota_College_of_Education_and_Human_Development|University of Minnesota College of Education and Human Development]].<ref name=":03">{{Cite web |last=Wright |first=Trudy Lee |date=2023-03-07 |title=Dr. Carol Johnson-Dean (1948-) • |url=https://www.blackpast.org/african-american-history/dr-carol-johnson-dean-1948/ |access-date=2023-11-24 |website=Black Past |language=en-US}}</ref><ref name=":12">{{Cite web |title=Carol R. Johnson {{!}} University Awards & Honors |url=https://uawards.umn.edu/recipients-outstanding-achievement-award/carol-r-johnson |access-date=2023-11-24 |website=uawards.umn.edu}}</ref>[[:en:University_of_Minnesota_College_of_Education_and_Human_Development|ment]].<ref name=":02">{{Cite web |last=Wright |first=Trudy Lee |date=2023-03-07 |title=Dr. Carol Johnson-Dean (1948-) • |url=https://www.blackpast.org/african-american-history/dr-carol-johnson-dean-1948/ |access-date=2023-11-24 |website=Black Past |language=en-US}}</ref>
Johnson-Dean bụbụ onye nkuzi na onye isi.<ref name=":0" /> N'afọ 1997, ọ ghọrọ onye nlekọta nke ụlọakwụkwọ ọha na eze Minneapolis . <ref name=":1">{{Cite web |title=Carol R. Johnson {{!}} University Awards & Honors |url=https://uawards.umn.edu/recipients-outstanding-achievement-award/carol-r-johnson |accessdate=2023-11-24 |work=uawards.umn.edu}}</ref> Site n'afọ 2003 rụọ afọ 2007, ọ bụbụ onye nlekọta nke Memphis City Schools . <ref name=":0" /> Ọ bụ onye nlekọta nke ụlọakwụkwọ ọha na eze Boston site n'afọ 2007 rụọ afọ 2013.<ref name=":0" /> N'ọnwa Jenụwarị 2014, ọ ghọrọ prọfesọ nleta na ngalaba nke idu ndú, iwu, na òtù na Vanderbilt Peabody College of Education and Human Development . <ref>{{Cite web |author=Sevier |first=Jane |date=November 26, 2013 |title=Former Boston Public Schools superintendent joins Peabody College faculty as visiting professor |url=https://news.vanderbilt.edu/2013/11/26/carol-johnson-lpo/ |accessdate=2023-11-24 |work=Vanderbilt University |language=en-US |archive-url=https://web.archive.org/web/20231124224031/https://news.vanderbilt.edu/2013/11/26/carol-johnson-lpo/ |archive-date=2023-11-24 |url-status=dead}}</ref> N'afọ 2015, ọ bụbụ onye isi nchịkwa nke Ngalaba Mmụta nke Tennessee's Large District Support Program . <ref name=":0" /> N'abalị iri abụọ na isii n'ọnwa Ọgọstụ n'afọ 2019, Johnson-Dean malitere ọrụ na ọnwa iri na asatọ dịka onye isi oche nke LeMoyne-Owen College, na-anọchi Andrea Lewis Miller. <ref name=":0" /><ref>{{Cite web |author=Macaraeg |first=Sarah |date=July 30, 2019 |title=A new interim president for Lemoyne-Owen College - and a new federal trial date |url=https://www.commercialappeal.com/story/news/2019/07/30/lemoyne-owen-names-new-president-trial-date-set-faculty/1870380001/ |accessdate=2023-11-24 |work=The Commercial Appeal |language=en-US}}</ref> Ọ kwụsịrị n'ọnwa Jenụwarị 2021 ma Vernell Bennett-Fairs nọchiri ya.<ref name=":0" />
Ọ lụrụ Matthew onye nwụrụ n'ọnwa Maachị 2012. <ref name=":2">{{Cite web |author=Gurwitt |first=Rob |date=2013-04-25 |title=Boston Public: Carol Johnson's Tenure As Superintendent of Schools |url=https://www.bostonmagazine.com/news/2013/04/25/boston-public-schools-superintendent-carol-johnson/ |accessdate=2023-11-24 |work=Boston Magazine |language=en-US}}</ref>sii.<ref name=":0" />uru ya.<ref>{{Cite web |author=Brown |first=Jackson |date=July 13, 2023 |title=Former MSCS superintendent carjacked after fender-bender on I-40 |url=https://www.localmemphis.com/article/news/crime/former-mscs-superintendent-carjacked-i-40-carol-johnson/522-9eb5563a-dbe4-42e8-b543-dcadc4975023 |accessdate=2023-11-24 |work=localmemphis.com |language=en-US}}</ref>
== Edensibịa ==
[[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]]
3gvqi8633dydl773at0elcbjbttdcs4
Eliza Scanlen
0
80744
728729
727657
2026-09-28T20:36:51Z
Chizoba Amanambu
60985
Ndezi
728729
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Databox}}'''Eliza Jane Scanlen''' (amụrụ 6 Jenụwarị 1999) bụ onye Australia na-eme ihe nkiri. Ọ ghọrọ onye ama ama na-egosi Tabitha Ford n'Australian soap opera Home and Away (2016), tupu ọ nata otuto dị egwu maka igwu egwu onye ntorobịa nwere nsogbu na HBO miniseries Sharp Objects (2018) n'ọtụtụ ihe nkiri BBC Dope Girls (2025).
Scanlen banyere ime ihe nkiri na 2019 site n'ọrụ ya n'ihe nkiri Babyteeth na Greta Gerwig period drama Little Women. Kemgbe ahụ, ọ gosipụtara nwa agbọghọ [[Eleanor Roosevelt]] n'ihe emume Showtime The First Lady (2022) ma sonyekwa n'ihe nkiri omimi Caddo Lake (2024).
== Oge ọ malitere ==
A mụrụ Scanlen na Sydney, New South Wales, Australia, ma nwee ejima nwaanyị aha ya bụ Annabel. Ọ gara akwụkwọ na Loreto Kirribilli. Ọ mụtara ịpị piano mgbe ọ dị ihe dịka afọ asaa, mana ọ kwụsịrị ịpị ya mgbe ọ dị afọ iri na atọ. N'ịkwadobe ya maka ọrụ ya dịka Beth March n'ihe nkiri 2019 adaptation of Little Women, ọ malitere ịmụ piano ọzọ.
== Ọrụ ==
Mgbe ọ nọ n'ụlọ akwụkwọ sekọndrị, a họpụtara Scanlen ka onye ọ mee ihe nkiri dịka Tabitha Ford na television soap opera Home and Away . Scanlen pụtara dịka onye isi n'ihe nkiri obere Grace 2018. <ref name="Clayton" /> Mgbe ahụ, ọ nwetara ọmụma maka ngosipụta ya nke Amma Crellin na HBO psychological thriller miniseries Sharp Objects, nke ya na Amy Adams mere.<ref name="Clayton" />
Scanlen mere ihe nkiri mbụ ya na Sydney Theatre Company's 2019 production of Lord of the Flies, nke Kip Williams haziri. Ọ kpara agwa dịka Eric maka ihe nkiri ahụ niile. O mere ihe nkiri izizi ya dịka Milla Finlay na Shannon Murphy's Babyteeth, nke gosipụtara n'asọmpi na Venice Film Festival. N'afọ 2019, o gosipụtara Beth March na Greta Gerwig's adaptation of Louisa May Alcott's novel Little Women, ya na Saoirse Ronan, [[Emma Watson]], Florence Pugh, Laura Dern, Timothée Chalamet, na Meryl Streep. Ihe nkiri ahụ nwetara ihe nrite nhọpụta isii nke Academy Award (gụnyere Best Picture), ma nweta nde $218 n'ụlọ ọrụ ịkụ nzọ.
Na 2020, Scanlen gosipụtara Lenora n'Antonio Campos' thriller nke akpọrọ The Devil All the Time, nke gbadoro ụkwụ n'akwụkwọ Donald Ray Pollock. N'otu afọ ahụ, ọ malitere ọrụ nhazi ihe nkiri ya na obere ihe nkiri Australia aha ya bụ Mubbang nke nwetara nnukwu esemokwu, o dekwara ihe nkiri ahụ.[10] Na 2021, Scanlen so mee ihe nkiri na M. Night Shyamalan's thriller Old, nke ewepụtara na 23 Julaị.[11]
N'afọ 2023, Scanlen nwere ọrụ onyeisi ihe nkiri nke Jem Starling na Laurel Parmet's directorial debut The Starling Girl . Ọ natara otuto maka arụmọrụ ya, na Ben Travers nke ''IndieWire'' writing: "Arụmọrụ Scanlen nyere aka ime ka ihe nkiri a ghara iyi ihe a na-ahụkarị. "Jason Bailey maka The Playlist dere, sị: "Ọrụ Scanlen ebe a dị mma, dịka ọ bụ ndụ ebiri n'ihu gị."
N'afọ 2024, Scanlen mere ihe emume dịka Cecily Cardew na National Theatre's acclaimed retreated revival of Oscar Wilde's The Importance of Being Earnest, nke ya na [[Ncuti Gatwa]], Hugh Skinner, [[Ronkẹ Adékoluẹjo]], na Sharon D. Clarke mere.
=== Ihe nkiri ===
{| class="wikitable sortable"
|+
! scope="col" |Afọ
! scope="col" |Aha ya
! scope="col" |Ọrụ
! class="unsortable" scope="col" |Ihe edeturu
|-
| rowspan="2" |2019
|''Ézé nwa ọhụrụ''
|Milla Finlay
|
|-
|''Ụmụ nwanyị pere mpe''
|Elizabeth "Beth" March
|
|-
|2020
|''Ekwensu Oge Nile''
|Lenora Laferty
|
|-
|2021
|''Oge Ochie''
|Kara (afọ 15)
|
|-
|2023
|''Nwa agbọghọ Starling''
|Jem Starling
|
|-
|2024
|''Ọdọ Mmiri Caddo''
|Ellie
|
|}
=== Nke Obere ===
=== Ihe onyonyo ===
{| class="wikitable sortable"
|+
! scope="col" |Afọ
! scope="col" |Aha ya
! scope="col" |Ọrụ
! class="unsortable" scope="col" |Ihe edeturu
|-
|2016
|''N'Ụlọ Na N'èzí''
|Tabitha Ford
|Ọrụ a na-arụ ugboro ugboro
|-
|2018
|''Ihe Ndị Dị nkọ''
|Amma Crellin
|Ndị isi na-eme ihe nkiri
|-
|2021
|''Ọkụ''
|Tash
|Ndị isi na-eme ihe nkiri
|-
|2022
|''Nwanyị Mbụ''
|[[Eleanor Roosevelt]] (onye na-eto eto)
|
|-
|2025
|''Ụmụ agbọghọ Dope''
|Violet Davies
|Ihe omume 9
|}
=== Ihe nkiri ===
{| class="wikitable sortable"
|+
! scope="col" |Afọ
! scope="col" |Aha ya
! scope="col" |Ọrụ
! class="unsortable" scope="col" |Ihe edeturu
|-
| rowspan="2" |2019
|''Onyenwe ụmụ nnụnụ nke William Golding''
|Eric
|Ụlọ ọrụ Ihe nkiri Sydney
|-
|''Iji gbuo nnụnụ na-akwa emo''
|Mayella Ewell
|Ụlọ Egwuregwu Shubert
|-
|2024
|''Mkpa Ịdị Nri Dị Ike''
|Cecily Cardew
|Royal National Theatre
|}
== Hụkwa ==
* Ndepụta nke ndị na-eme ihe nkiri na Australia
== Edensịbia ==
{AACTA Award Best Actress in a Leading Role}}
== Njikọ mpụga ==
* {{IMDb name|7340546}}
{{DEFAULTSORT: Scanlen Eliza}}
[[Category: Ndị dị ndụ]]
[[Category: Ndị amụrụ 1999]]
in46xam1fvfwrqj7ec5on0q3xc72pes
728732
728729
2026-09-28T20:39:53Z
Chizoba Amanambu
60985
/* Njikọ mpụga */
728732
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Databox}}'''Eliza Jane Scanlen''' (amụrụ 6 Jenụwarị 1999) bụ onye Australia na-eme ihe nkiri. Ọ ghọrọ onye ama ama na-egosi Tabitha Ford n'Australian soap opera Home and Away (2016), tupu ọ nata otuto dị egwu maka igwu egwu onye ntorobịa nwere nsogbu na HBO miniseries Sharp Objects (2018) n'ọtụtụ ihe nkiri BBC Dope Girls (2025).
Scanlen banyere ime ihe nkiri na 2019 site n'ọrụ ya n'ihe nkiri Babyteeth na Greta Gerwig period drama Little Women. Kemgbe ahụ, ọ gosipụtara nwa agbọghọ [[Eleanor Roosevelt]] n'ihe emume Showtime The First Lady (2022) ma sonyekwa n'ihe nkiri omimi Caddo Lake (2024).
== Oge ọ malitere ==
A mụrụ Scanlen na Sydney, New South Wales, Australia, ma nwee ejima nwaanyị aha ya bụ Annabel. Ọ gara akwụkwọ na Loreto Kirribilli. Ọ mụtara ịpị piano mgbe ọ dị ihe dịka afọ asaa, mana ọ kwụsịrị ịpị ya mgbe ọ dị afọ iri na atọ. N'ịkwadobe ya maka ọrụ ya dịka Beth March n'ihe nkiri 2019 adaptation of Little Women, ọ malitere ịmụ piano ọzọ.
== Ọrụ ==
Mgbe ọ nọ n'ụlọ akwụkwọ sekọndrị, a họpụtara Scanlen ka onye ọ mee ihe nkiri dịka Tabitha Ford na television soap opera Home and Away . Scanlen pụtara dịka onye isi n'ihe nkiri obere Grace 2018. <ref name="Clayton" /> Mgbe ahụ, ọ nwetara ọmụma maka ngosipụta ya nke Amma Crellin na HBO psychological thriller miniseries Sharp Objects, nke ya na Amy Adams mere.<ref name="Clayton" />
Scanlen mere ihe nkiri mbụ ya na Sydney Theatre Company's 2019 production of Lord of the Flies, nke Kip Williams haziri. Ọ kpara agwa dịka Eric maka ihe nkiri ahụ niile. O mere ihe nkiri izizi ya dịka Milla Finlay na Shannon Murphy's Babyteeth, nke gosipụtara n'asọmpi na Venice Film Festival. N'afọ 2019, o gosipụtara Beth March na Greta Gerwig's adaptation of Louisa May Alcott's novel Little Women, ya na Saoirse Ronan, [[Emma Watson]], Florence Pugh, Laura Dern, Timothée Chalamet, na Meryl Streep. Ihe nkiri ahụ nwetara ihe nrite nhọpụta isii nke Academy Award (gụnyere Best Picture), ma nweta nde $218 n'ụlọ ọrụ ịkụ nzọ.
Na 2020, Scanlen gosipụtara Lenora n'Antonio Campos' thriller nke akpọrọ The Devil All the Time, nke gbadoro ụkwụ n'akwụkwọ Donald Ray Pollock. N'otu afọ ahụ, ọ malitere ọrụ nhazi ihe nkiri ya na obere ihe nkiri Australia aha ya bụ Mubbang nke nwetara nnukwu esemokwu, o dekwara ihe nkiri ahụ.[10] Na 2021, Scanlen so mee ihe nkiri na M. Night Shyamalan's thriller Old, nke ewepụtara na 23 Julaị.[11]
N'afọ 2023, Scanlen nwere ọrụ onyeisi ihe nkiri nke Jem Starling na Laurel Parmet's directorial debut The Starling Girl . Ọ natara otuto maka arụmọrụ ya, na Ben Travers nke ''IndieWire'' writing: "Arụmọrụ Scanlen nyere aka ime ka ihe nkiri a ghara iyi ihe a na-ahụkarị. "Jason Bailey maka The Playlist dere, sị: "Ọrụ Scanlen ebe a dị mma, dịka ọ bụ ndụ ebiri n'ihu gị."
N'afọ 2024, Scanlen mere ihe emume dịka Cecily Cardew na National Theatre's acclaimed retreated revival of Oscar Wilde's The Importance of Being Earnest, nke ya na [[Ncuti Gatwa]], Hugh Skinner, [[Ronkẹ Adékoluẹjo]], na Sharon D. Clarke mere.
=== Ihe nkiri ===
{| class="wikitable sortable"
|+
! scope="col" |Afọ
! scope="col" |Aha ya
! scope="col" |Ọrụ
! class="unsortable" scope="col" |Ihe edeturu
|-
| rowspan="2" |2019
|''Ézé nwa ọhụrụ''
|Milla Finlay
|
|-
|''Ụmụ nwanyị pere mpe''
|Elizabeth "Beth" March
|
|-
|2020
|''Ekwensu Oge Nile''
|Lenora Laferty
|
|-
|2021
|''Oge Ochie''
|Kara (afọ 15)
|
|-
|2023
|''Nwa agbọghọ Starling''
|Jem Starling
|
|-
|2024
|''Ọdọ Mmiri Caddo''
|Ellie
|
|}
=== Nke Obere ===
=== Ihe onyonyo ===
{| class="wikitable sortable"
|+
! scope="col" |Afọ
! scope="col" |Aha ya
! scope="col" |Ọrụ
! class="unsortable" scope="col" |Ihe edeturu
|-
|2016
|''N'Ụlọ Na N'èzí''
|Tabitha Ford
|Ọrụ a na-arụ ugboro ugboro
|-
|2018
|''Ihe Ndị Dị nkọ''
|Amma Crellin
|Ndị isi na-eme ihe nkiri
|-
|2021
|''Ọkụ''
|Tash
|Ndị isi na-eme ihe nkiri
|-
|2022
|''Nwanyị Mbụ''
|[[Eleanor Roosevelt]] (onye na-eto eto)
|
|-
|2025
|''Ụmụ agbọghọ Dope''
|Violet Davies
|Ihe omume 9
|}
=== Ihe nkiri ===
{| class="wikitable sortable"
|+
! scope="col" |Afọ
! scope="col" |Aha ya
! scope="col" |Ọrụ
! class="unsortable" scope="col" |Ihe edeturu
|-
| rowspan="2" |2019
|''Onyenwe ụmụ nnụnụ nke William Golding''
|Eric
|Ụlọ ọrụ Ihe nkiri Sydney
|-
|''Iji gbuo nnụnụ na-akwa emo''
|Mayella Ewell
|Ụlọ Egwuregwu Shubert
|-
|2024
|''Mkpa Ịdị Nri Dị Ike''
|Cecily Cardew
|Royal National Theatre
|}
== Hụkwa ==
* Ndepụta nke ndị na-eme ihe nkiri na Australia
== Edensịbia ==
{AACTA Award Best Actress in a Leading Role}}
== Njikọ mpụga ==
* {{IMDb name|7340546}}
{{DEFAULTSORT: Scanlen Eliza}}
[[Ụdakọ gasị: Ndị dị ndụ]]
[[Ụdakọ gasị: Ndị amụrụ 1999]]
bv3at7h0ysvdxx7ryxihvfetbvr92qg
Claudine Gay
0
80769
728580
728200
2026-09-28T16:17:29Z
Chrysella
12967
728580
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|American political scientist and university administrator (born 1970)}}
{{Use mdy dates|date=December 2023}}
{{Infobox officeholder
| name = Claudine Gay
| image = Inauguration of Claudine Gay as President of Harvard University (3) (cropped).jpg
| caption = Gay in 2023
| office = 30th [[President of Harvard University]]
| term_start = July 1, 2023
| term_end = January 2, 2024
| predecessor = [[Lawrence Bacow]]
| successor = [[Alan Garber]]
| office1 = Dean of the [[Harvard Faculty of Arts and Sciences]]
| term_start1 = August 15, 2018
| term_end1 = June 30, 2023
| predecessor1 = [[Michael D. Smith (computer scientist)|Michael Smith]]
| successor1 = [[Emma Dench]] (interim)<br>[[Hopi Hoekstra]]
| birth_date = {{birth date and age|1970|08|04}}
| birth_place = [[New York City]], U.S.
| death_date =
| death_place =
| spouse = Christopher Afendulis
| children = 1
| education = [[Princeton University]]<br>[[Stanford University]] ([[Bachelor of Arts|BA]])<br>[[Harvard University]] ([[Doctor of Philosophy|PhD]])
| relatives = [[Roxane Gay]] (cousin)
| module = {{Infobox academic
|embed = yes
|discipline = [[Political science]]
|thesis_title = Taking charge: Black electoral success and the redefinition of American politics
|thesis_url = https://www.proquest.com/docview/304343028/fulltextPDF/E3586B8D78E3408DPQ/
|thesis_year = 1997
| doctoral_advisor = [[Gary King (political scientist)|Gary King]]<ref>{{Cite web |date=2024-01-03 |title=Excerpts From Dr. Claudine Gay's Work – The New York Times |website=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2023/12/21/us/claudine-gay-harvard-president-excerpts.html |access-date=2024-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240103102250/https://www.nytimes.com/2023/12/21/us/claudine-gay-harvard-president-excerpts.html |archive-date=January 3, 2024 }}</ref>
|workplaces = [[Stanford University]] (2000–2006)<br>[[Harvard University]] (2006–present)}}
}}
'''Claudine Gay''' (amụrụ n'ọnwa Ọgọọst 4, 1970)<ref name=":11" /> bụ ọkà mmụta sayensị ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke Amerịka, onye bụkwa Prọfesọ Wilbur A. Cowett nke Gọọmentị na Ọmụmụ Ihe Ndị Afrịka na Ndị Afrịka-Amerịka na [[Harvard University]]. Nnyocha ya lekwasịrị anya n'omume ndọrọ ndọrọ ọchịchị Amerịka, gụnyere ndị ntuli aka na ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke agbụrụ na njirimara.<ref name = "aaas-people">{{Cite web | title = Claudine Gay | url = https://aaas.fas.harvard.edu/people/claudine-gay | access-date = December 10, 2023 | website = aaas.fas.harvard.edu | language = en | archive-date = December 7, 2023 | archive-url =
https://web.archive.org/web/20231207223229/https://aaas.fas.harvard.edu/people/claudine-gay | url-status = live }}</ref>
Gay jere ozi dị ka diin nke Social Sciences na Harvard site n'afọ 2015 ruo 2018, dị ka diin (dean) nke Harvard Faculty of Arts and Sciences site n'afọ 2018 ruo 2023, na dị ka onyeisi nke Mahadum Harvard nke iri atọ (30th) site n'ọnwa Julaị 2023 ruo Jenụwarị 2024.
N'ọnwa Disemba 2023, Gay na ndị isi oche mahadum abụọ nwere nrụgide sitere n'aka ọha na eze<ref name="WSJ-10-11">{{Cite web |last1=Belkin |first1=Douglas |last2=Ellis |first2=Lindsay |date=October 11, 2023 |title=Blaming Israel for Hamas Attacks Sparks Backlash Across U.S., Exposing Deep Rifts |url=https://www.wsj.com/us-news/israel-hamas-attack-us-backlash-ff5f25e8 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231013013849/https://www.wsj.com/us-news/israel-hamas-attack-us-backlash-ff5f25e8 |archive-date=October 13, 2023 |access-date=October 13, 2023 |work=The Wall Street Journal |language=en-US}}</ref><ref name="NYT1010">{{Cite news |last1=Hartocollis |first1=Anemona |last2=Saul |first2=Stephanie |last3=Patel |first3=Vimal |date=October 10, 2023 |title=At Harvard, a Battle Over What Should Be Said About the Hamas Attacks |url=https://www.nytimes.com/2023/10/10/us/harvard-israel-gaza-hamas-reaction.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231013013842/https://www.nytimes.com/2023/10/10/us/harvard-israel-gaza-hamas-reaction.html |archive-date=October 13, 2023 |access-date=October 13, 2023 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> na kwa site na Nnọkọ Nzukọ Ndị Omeiwu nke 2023 gbasara mmegide Ndị Juu|kọmiti Ndị Omeiwu (2023 United States Congress hearing on antisemitism|congressional committee) ịgba arụkwaghịm, n'ihi azịza nye ebubo nke ime ihe ike mmegide ndị Juu n'ogige agụmakwụkwọ ahụ.<ref name="AB-1206">{{Cite web |last=Hensley |first=Sarah Beth |date=December 6, 2023 |title=Harvard's president answers backlash over response to calls for 'genocide of Jews' |url=https://abcnews.go.com/Politics/harvards-president-answers-backlash-response-calls-genocide-jews/story |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231207015000/https://abcnews.go.com/Politics/harvards-president-answers-backlash-response-calls-genocide-jews/story?id=105433835 |archive-date=December 7, 2023 |access-date=December 7, 2023 |website=ABC News |language=en-US}}</ref><ref name="Al-Jazeera-1206">{{Cite web |date=December 6, 2023 |title=How are Harvard, Penn presidents responding to campus anti-Semitism row? |url=https://www.aljazeera.com/news/2023/12/7/how-are-harvard-penn-presidents-responding-to-campus-anti-semitism-row |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231207164401/https://www.aljazeera.com/news/2023/12/7/how-are-harvard-penn-presidents-responding-to-campus-anti-semitism-row |archive-date=December 7, 2023 |access-date=December 7, 2023 |website=Al Jazeera |language=en-US}}</ref><ref name="NYT1206">{{Cite web | date = December 6, 2023 | title = College Presidents Under Fire After Dodging Questions About Antisemitism | url = https://www.nytimes.com/2023/12/06/us/harvard-mit-penn-presidents-antisemitism.html | access-date = December 7, 2023 | website = [[The New York Times]] | first1 = Stephanie | last1 = Saul | first2 = Anemona | last2 = Hartocollis | language = en-US | archive-date = December 8, 2023 | archive-url = https://web.archive.org/web/20231208061344/https://www.nytimes.com/2023/12/06/us/harvard-mit-penn-presidents-antisemitism.html | url-status = live}}</ref><ref>{{Cite web |last=Korn |first=Melissa |date=2023-12-10 |title=Penn President, Board Chair Resign After Furor Over Comments on Campus Antisemitism |url=https://www.wsj.com/us-news/education/university-of-pennsylvania-president-resigns-amid-furor-over-comments-on-antisemitism-on-campus-658d74cd |access-date=2024-01-03 |website=WSJ |language=en-US |archive-date=December 10, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231210102101/https://www.wsj.com/us-news/education/university-of-pennsylvania-president-resigns-amid-furor-over-comments-on-antisemitism-on-campus-658d74cd |url-status=live }}</ref> N'etiti mkpọsa nrụgide a, a boro Gay ebubo na ọ zuru ọrụ ọgụgụ isi n’akwụkwọ agụmakwụkwọ ndị o bipụtara,<ref name="diver-tg">{{cite news | last1 = Diver | first1 = Tony | title = Harvard University president Claudine Gay accused of plagiarism amid anti-Semitism row | archive-url = https://web.archive.org/web/20231211182150/https://www.telegraph.co.uk/world-news/2023/12/11/harvard-president-accused-plagiarism-amid-anti-semitism-row/ | url = https://www.telegraph.co.uk/world-news/2023/12/11/harvard-president-accused-plagiarism-amid-anti-semitism-row/ | archive-date = December 11, 2023 | access-date = December 11, 2023 | website = [[The Daily Telegraph|The Telegraph]] | date = December 11, 2023}}</ref><ref name="Schuessler">{{Cite news | last = Schuessler | first = Jennifer | date = 2023-12-21 | title = Harvard Finds More Instances of 'Duplicative Language' in President's Work | language = en-US | work = The New York Times | url = https://www.nytimes.com/2023/12/20/us/harvard-claudine-gay-plagiarism.html | access-date = 2024-01-01 | issn = 0362-4331 | archive-date = December 26, 2023 | archive-url = https://web.archive.org/web/20231226105816/https://www.nytimes.com/2023/12/20/us/harvard-claudine-gay-plagiarism.html | url-status = live }}</ref><ref name=":12" /> ọ bụ ezie na ebubo ndị a agbaghaala.<ref name=":13" /><ref name=":14" /> N'ọnwa Jenụwarị 2024, ọ gbara arụkwaghịm n'ọkwa onyeisi oche.<ref name="guard-2jan2024">{{cite news | last1 = Walker | first1 = Adria R. | title = Harvard president resigns amid claims of plagiarism and antisemitism backlash | url = https://www.theguardian.com/education/2024/jan/02/harvard-president-claudine-gay-resigns | access-date = January 2, 2024 | work = [[The Guardian]] | date = January 2, 2024 | archive-date = January 2, 2024 | archive-url = https://web.archive.org/web/20240102210529/https://www.theguardian.com/education/2024/jan/02/harvard-president-claudine-gay-resigns | url-status = live }}</ref>
pnobrf8z4g4maromqistwecipw3kxdb
728912
728580
2026-09-29T11:30:04Z
Chrysella
12967
#AnambraWikiNetwork
728912
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|American political scientist and university administrator (born 1970)}}
{{Use mdy dates|date=December 2023}}
{{Infobox officeholder
| name = Claudine Gay
| image = Inauguration of Claudine Gay as President of Harvard University (3) (cropped).jpg
| caption = Gay in 2023
| office = 30th [[President of Harvard University]]
| term_start = July 1, 2023
| term_end = January 2, 2024
| predecessor = [[Lawrence Bacow]]
| successor = [[Alan Garber]]
| office1 = Dean of the [[Harvard Faculty of Arts and Sciences]]
| term_start1 = August 15, 2018
| term_end1 = June 30, 2023
| predecessor1 = [[Michael D. Smith (computer scientist)|Michael Smith]]
| successor1 = [[Emma Dench]] (interim)<br>[[Hopi Hoekstra]]
| birth_date = {{birth date and age|1970|08|04}}
| birth_place = [[New York City]], U.S.
| death_date =
| death_place =
| spouse = Christopher Afendulis
| children = 1
| education = [[Princeton University]]<br>[[Stanford University]] ([[Bachelor of Arts|BA]])<br>[[Harvard University]] ([[Doctor of Philosophy|PhD]])
| relatives = [[Roxane Gay]] (cousin)
| module = {{Infobox academic
|embed = yes
|discipline = [[Political science]]
|thesis_title = Taking charge: Black electoral success and the redefinition of American politics
|thesis_url = https://www.proquest.com/docview/304343028/fulltextPDF/E3586B8D78E3408DPQ/
|thesis_year = 1997
| doctoral_advisor = [[Gary King (political scientist)|Gary King]]<ref>{{Cite web |date=2024-01-03 |title=Excerpts From Dr. Claudine Gay's Work – The New York Times |website=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2023/12/21/us/claudine-gay-harvard-president-excerpts.html |access-date=2024-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240103102250/https://www.nytimes.com/2023/12/21/us/claudine-gay-harvard-president-excerpts.html |archive-date=January 3, 2024 }}</ref>
|workplaces = [[Stanford University]] (2000–2006)<br>[[Harvard University]] (2006–present)}}
}}
'''Claudine Gay''' (amụrụ n'ọnwa Ọgọọst 4, 1970)<ref name=":11" /> bụ ọkà mmụta sayensị ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke Amerịka, onye bụkwa Prọfesọ Wilbur A. Cowett nke Gọọmentị na Ọmụmụ Ihe Ndị Afrịka na Ndị Afrịka-Amerịka na [[Harvard University]]. Nnyocha ya lekwasịrị anya n'omume ndọrọ ndọrọ ọchịchị Amerịka, gụnyere ndị ntuli aka na ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke agbụrụ na njirimara.<ref name = "aaas-people">{{Cite web | title = Claudine Gay | url = https://aaas.fas.harvard.edu/people/claudine-gay | access-date = December 10, 2023 | website = aaas.fas.harvard.edu | language = en | archive-date = December 7, 2023 | archive-url =
https://web.archive.org/web/20231207223229/https://aaas.fas.harvard.edu/people/claudine-gay | url-status = live }}</ref>
Gay jere ozi dị ka diin nke Social Sciences na Harvard site n'afọ 2015 ruo 2018, dị ka diin (dean) nke Harvard Faculty of Arts and Sciences site n'afọ 2018 ruo 2023, na dị ka onyeisi nke Mahadum Harvard nke iri atọ (30th) site n'ọnwa Julaị 2023 ruo Jenụwarị 2024.
N'ọnwa Disemba 2023, Gay na ndị isi oche mahadum abụọ nwere nrụgide sitere n'aka ọha na eze<ref name="WSJ-10-11">{{Cite web |last1=Belkin |first1=Douglas |last2=Ellis |first2=Lindsay |date=October 11, 2023 |title=Blaming Israel for Hamas Attacks Sparks Backlash Across U.S., Exposing Deep Rifts |url=https://www.wsj.com/us-news/israel-hamas-attack-us-backlash-ff5f25e8 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231013013849/https://www.wsj.com/us-news/israel-hamas-attack-us-backlash-ff5f25e8 |archive-date=October 13, 2023 |access-date=October 13, 2023 |work=The Wall Street Journal |language=en-US}}</ref><ref name="NYT1010">{{Cite news |last1=Hartocollis |first1=Anemona |last2=Saul |first2=Stephanie |last3=Patel |first3=Vimal |date=October 10, 2023 |title=At Harvard, a Battle Over What Should Be Said About the Hamas Attacks |url=https://www.nytimes.com/2023/10/10/us/harvard-israel-gaza-hamas-reaction.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231013013842/https://www.nytimes.com/2023/10/10/us/harvard-israel-gaza-hamas-reaction.html |archive-date=October 13, 2023 |access-date=October 13, 2023 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> na kwa site na Nnọkọ Nzukọ Ndị Omeiwu nke 2023 gbasara mmegide Ndị Juu|kọmiti Ndị Omeiwu (2023 United States Congress hearing on antisemitism|congressional committee) ịgba arụkwaghịm, n'ihi azịza nye ebubo nke ime ihe ike mmegide ndị Juu n'ogige agụmakwụkwọ ahụ.<ref name="AB-1206">{{Cite web |last=Hensley |first=Sarah Beth |date=December 6, 2023 |title=Harvard's president answers backlash over response to calls for 'genocide of Jews' |url=https://abcnews.go.com/Politics/harvards-president-answers-backlash-response-calls-genocide-jews/story |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231207015000/https://abcnews.go.com/Politics/harvards-president-answers-backlash-response-calls-genocide-jews/story?id=105433835 |archive-date=December 7, 2023 |access-date=December 7, 2023 |website=ABC News |language=en-US}}</ref><ref name="Al-Jazeera-1206">{{Cite web |date=December 6, 2023 |title=How are Harvard, Penn presidents responding to campus anti-Semitism row? |url=https://www.aljazeera.com/news/2023/12/7/how-are-harvard-penn-presidents-responding-to-campus-anti-semitism-row |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231207164401/https://www.aljazeera.com/news/2023/12/7/how-are-harvard-penn-presidents-responding-to-campus-anti-semitism-row |archive-date=December 7, 2023 |access-date=December 7, 2023 |website=Al Jazeera |language=en-US}}</ref><ref name="NYT1206">{{Cite web | date = December 6, 2023 | title = College Presidents Under Fire After Dodging Questions About Antisemitism | url = https://www.nytimes.com/2023/12/06/us/harvard-mit-penn-presidents-antisemitism.html | access-date = December 7, 2023 | website = [[The New York Times]] | first1 = Stephanie | last1 = Saul | first2 = Anemona | last2 = Hartocollis | language = en-US | archive-date = December 8, 2023 | archive-url = https://web.archive.org/web/20231208061344/https://www.nytimes.com/2023/12/06/us/harvard-mit-penn-presidents-antisemitism.html | url-status = live}}</ref><ref>{{Cite web |last=Korn |first=Melissa |date=2023-12-10 |title=Penn President, Board Chair Resign After Furor Over Comments on Campus Antisemitism |url=https://www.wsj.com/us-news/education/university-of-pennsylvania-president-resigns-amid-furor-over-comments-on-antisemitism-on-campus-658d74cd |access-date=2024-01-03 |website=WSJ |language=en-US |archive-date=December 10, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231210102101/https://www.wsj.com/us-news/education/university-of-pennsylvania-president-resigns-amid-furor-over-comments-on-antisemitism-on-campus-658d74cd |url-status=live }}</ref> N'etiti mkpọsa nrụgide a, a boro Gay ebubo na ọ zuru ọrụ ọgụgụ isi n’akwụkwọ agụmakwụkwọ ndị o bipụtara,<ref name="diver-tg">{{cite news | last1 = Diver | first1 = Tony | title = Harvard University president Claudine Gay accused of plagiarism amid anti-Semitism row | archive-url = https://web.archive.org/web/20231211182150/https://www.telegraph.co.uk/world-news/2023/12/11/harvard-president-accused-plagiarism-amid-anti-semitism-row/ | url = https://www.telegraph.co.uk/world-news/2023/12/11/harvard-president-accused-plagiarism-amid-anti-semitism-row/ | archive-date = December 11, 2023 | access-date = December 11, 2023 | website = [[The Daily Telegraph|The Telegraph]] | date = December 11, 2023}}</ref><ref name="Schuessler">{{Cite news | last = Schuessler | first = Jennifer | date = 2023-12-21 | title = Harvard Finds More Instances of 'Duplicative Language' in President's Work | language = en-US | work = The New York Times | url = https://www.nytimes.com/2023/12/20/us/harvard-claudine-gay-plagiarism.html | access-date = 2024-01-01 | issn = 0362-4331 | archive-date = December 26, 2023 | archive-url = https://web.archive.org/web/20231226105816/https://www.nytimes.com/2023/12/20/us/harvard-claudine-gay-plagiarism.html | url-status = live }}</ref><ref name=":12" /> ọ bụ ezie na ebubo ndị a agbaghaala.<ref name=":13" /><ref name=":14" /> N'ọnwa Jenụwarị 2024, ọ gbara arụkwaghịm n'ọkwa onyeisi oche.<ref name="guard-2jan2024">{{cite news | last1 = Walker | first1 = Adria R. | title = Harvard president resigns amid claims of plagiarism and antisemitism backlash | url = https://www.theguardian.com/education/2024/jan/02/harvard-president-claudine-gay-resigns | access-date = January 2, 2024 | work = [[The Guardian]] | date = January 2, 2024 | archive-date = January 2, 2024 | archive-url = https://web.archive.org/web/20240102210529/https://www.theguardian.com/education/2024/jan/02/harvard-president-claudine-gay-resigns | url-status = live }}</ref>
== Mmalite ndụ na agụmakwụkwọ ==
Amụrụ Gay na [[The Bronx]] n'ọnwa Ọgọọst 4, 1970,<ref name=":11">{{Cite web |date=2023-01-11 |title="CLAUDINE GAY (1970-)" |url=https://www.blackpast.org/african-american-history/claudine-gay-1970/ |access-date=2024-04-09 |first= Malik |last=Simba |website=BlackPast.org |language=en}}</ref> ma too mbụ na [[New York City]], ya na nwanne ya nwoke nke tọrọ yaw, Sony Gay, Jr.<ref name="the-scholar">{{Cite web |title=The Scholar Everyone Sought: Claudine Gay, Harvard's Next President |first= Miles J. |last=Herszenhorn|author2= Claire Yuan | website = The Harvard Crimson | url = https://www.thecrimson.com/article/2023/1/27/claudine-gay-presidential-profile/|date=January 27, 2023 |access-date=December 13, 2023 | archive-date = July 2, 2023 | archive-url = https://web.archive.org/web/20230702132518/https://www.thecrimson.com/article/2023/1/27/claudine-gay-presidential-profile/ | url-status = live }}</ref> Ndị mụrụ ya bụ ụmụ akwụkwọ mba ofesi si [[Haiti]], bụ́ ndị zutere na New York City dị ka ụmụ akwụkwọ kọleji n'afọ 1967. Nne ya, Claudette Gay, née Bateau (1946–2023), gụrụ akwụkwọ nọọsụ, nna ya agụọ injinịa.<ref>{{Cite web |date=2023-09-29 |title='Courage to Be Harvard' |url=https://www.harvardmagazine.com/2023/10/feature-president-gay-installation-address |access-date=2024-04-09 |first= Claudine |last=Gay |website=harvard.edu |language=en}}</ref><ref name=":3">{{cite news|url=http://afropunk.com/2018/07/meet-the-haitian-american-woman-whos-harvards-new-dean-of-the-faculty-of-arts-science/|title=Meet the Haitian-American woman who's Harvard's new Dean of the Faculty of Arts & Science|date=July 25, 2018|work=Afropunk|access-date=August 20, 2018|archive-date=August 20, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180820074606/http://afropunk.com/2018/07/meet-the-haitian-american-woman-whos-harvards-new-dean-of-the-faculty-of-arts-science/|url-status=live}}</ref> Mgbe ọ ka bụ nwata, Gay na ezinụlọ ya kwagara [[Saudi Arabia]], ebe nna ya, Sony Gay, Sr., rụrụ ndị [[United States Army Corps of Engineers]] ọrụ.<ref name=":2">{{Cite news |date=July 23, 2018 |title=Claudine Gay named Harvard FAS dean |url=https://news.harvard.edu/gazette/story/2018/07/claudine-gay-named-harvard-fas-dean/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221221121625/https://news.harvard.edu/gazette/story/2018/07/claudine-gay-named-harvard-fas-dean/ |archive-date=December 21, 2022 |access-date=July 24, 2018 |work=Harvard Gazette |language=en-US}}</ref> Ezinụlọ áhù laghachiri United States ma bie na [[Georgia (US State)|Georgia]] ya na [[Colorado]].<ref name="the-scholar" /> Onye edemede [[Feminism|Feminist]] [[Roxane Gay]] bụ nwanne nna mbụ nke Gay.<ref name="the-scholar" /><ref name=":3" /> Ezinụlọ ha nwere ma na-arụkwa ụlọ ọrụ simenti kachasị ukwuu na Haiti, nke dị na [[Port-au-Prince]].<ref>{{Cite news |url=https://www.theatlantic.com/ideas/archive/2024/01/claudine-gay-harvard-plagiarism/677007/ |title=The Real Harvard Scandal |first=Tyler Austin |last=Harper |date=January 3, 2024 |work=The Atlantic |access-date=January 4, 2024 |archive-date=January 3, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240103235311/https://www.theatlantic.com/ideas/archive/2024/01/claudine-gay-harvard-plagiarism/677007/ |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |title=GDG Concrete & Construction |url=http://www.gdgbeton.com/english/personnel.html |website=www.gdgbeton.com |access-date=2024-04-09}}</ref>
hwepp0en9gaoq2epk6pdnonnc5zde6l
728928
728912
2026-09-29T11:58:08Z
Chrysella
12967
728928
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|American political scientist and university administrator (born 1970)}}
{{Use mdy dates|date=December 2023}}
{{Infobox officeholder
| name = Claudine Gay
| image = Inauguration of Claudine Gay as President of Harvard University (3) (cropped).jpg
| caption = Gay in 2023
| office = 30th [[President of Harvard University]]
| term_start = July 1, 2023
| term_end = January 2, 2024
| predecessor = [[Lawrence Bacow]]
| successor = [[Alan Garber]]
| office1 = Dean of the [[Harvard Faculty of Arts and Sciences]]
| term_start1 = August 15, 2018
| term_end1 = June 30, 2023
| predecessor1 = [[Michael D. Smith (computer scientist)|Michael Smith]]
| successor1 = [[Emma Dench]] (interim)<br>[[Hopi Hoekstra]]
| birth_date = {{birth date and age|1970|08|04}}
| birth_place = [[New York City]], U.S.
| death_date =
| death_place =
| spouse = Christopher Afendulis
| children = 1
| education = [[Princeton University]]<br>[[Stanford University]] ([[Bachelor of Arts|BA]])<br>[[Harvard University]] ([[Doctor of Philosophy|PhD]])
| relatives = [[Roxane Gay]] (cousin)
| module = {{Infobox academic
|embed = yes
|discipline = [[Political science]]
|thesis_title = Taking charge: Black electoral success and the redefinition of American politics
|thesis_url = https://www.proquest.com/docview/304343028/fulltextPDF/E3586B8D78E3408DPQ/
|thesis_year = 1997
| doctoral_advisor = [[Gary King (political scientist)|Gary King]]<ref>{{Cite web |date=2024-01-03 |title=Excerpts From Dr. Claudine Gay's Work – The New York Times |website=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2023/12/21/us/claudine-gay-harvard-president-excerpts.html |access-date=2024-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240103102250/https://www.nytimes.com/2023/12/21/us/claudine-gay-harvard-president-excerpts.html |archive-date=January 3, 2024 }}</ref>
|workplaces = [[Stanford University]] (2000–2006)<br>[[Harvard University]] (2006–present)}}
}}
'''Claudine Gay''' (amụrụ n'ọnwa Ọgọọst 4, 1970)<ref name=":11" /> bụ ọkà mmụta sayensị ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke Amerịka, onye bụkwa Prọfesọ Wilbur A. Cowett nke Gọọmentị na Ọmụmụ Ihe Ndị Afrịka na Ndị Afrịka-Amerịka na [[Harvard University]]. Nnyocha ya lekwasịrị anya n'omume ndọrọ ndọrọ ọchịchị Amerịka, gụnyere ndị ntuli aka na ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke agbụrụ na njirimara.<ref name = "aaas-people">{{Cite web | title = Claudine Gay | url = https://aaas.fas.harvard.edu/people/claudine-gay | access-date = December 10, 2023 | website = aaas.fas.harvard.edu | language = en | archive-date = December 7, 2023 | archive-url =
https://web.archive.org/web/20231207223229/https://aaas.fas.harvard.edu/people/claudine-gay | url-status = live }}</ref>
Gay jere ozi dị ka diin nke Social Sciences na Harvard site n'afọ 2015 ruo 2018, dị ka diin (dean) nke Harvard Faculty of Arts and Sciences site n'afọ 2018 ruo 2023, na dị ka onyeisi nke Mahadum Harvard nke iri atọ (30th) site n'ọnwa Julaị 2023 ruo Jenụwarị 2024.
N'ọnwa Disemba 2023, Gay na ndị isi oche mahadum abụọ nwere nrụgide sitere n'aka ọha na eze<ref name="WSJ-10-11">{{Cite web |last1=Belkin |first1=Douglas |last2=Ellis |first2=Lindsay |date=October 11, 2023 |title=Blaming Israel for Hamas Attacks Sparks Backlash Across U.S., Exposing Deep Rifts |url=https://www.wsj.com/us-news/israel-hamas-attack-us-backlash-ff5f25e8 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231013013849/https://www.wsj.com/us-news/israel-hamas-attack-us-backlash-ff5f25e8 |archive-date=October 13, 2023 |access-date=October 13, 2023 |work=The Wall Street Journal |language=en-US}}</ref><ref name="NYT1010">{{Cite news |last1=Hartocollis |first1=Anemona |last2=Saul |first2=Stephanie |last3=Patel |first3=Vimal |date=October 10, 2023 |title=At Harvard, a Battle Over What Should Be Said About the Hamas Attacks |url=https://www.nytimes.com/2023/10/10/us/harvard-israel-gaza-hamas-reaction.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231013013842/https://www.nytimes.com/2023/10/10/us/harvard-israel-gaza-hamas-reaction.html |archive-date=October 13, 2023 |access-date=October 13, 2023 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> na kwa site na Nnọkọ Nzukọ Ndị Omeiwu nke 2023 gbasara mmegide Ndị Juu|kọmiti Ndị Omeiwu (2023 United States Congress hearing on antisemitism|congressional committee) ịgba arụkwaghịm, n'ihi azịza nye ebubo nke ime ihe ike mmegide ndị Juu n'ogige agụmakwụkwọ ahụ.<ref name="AB-1206">{{Cite web |last=Hensley |first=Sarah Beth |date=December 6, 2023 |title=Harvard's president answers backlash over response to calls for 'genocide of Jews' |url=https://abcnews.go.com/Politics/harvards-president-answers-backlash-response-calls-genocide-jews/story |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231207015000/https://abcnews.go.com/Politics/harvards-president-answers-backlash-response-calls-genocide-jews/story?id=105433835 |archive-date=December 7, 2023 |access-date=December 7, 2023 |website=ABC News |language=en-US}}</ref><ref name="Al-Jazeera-1206">{{Cite web |date=December 6, 2023 |title=How are Harvard, Penn presidents responding to campus anti-Semitism row? |url=https://www.aljazeera.com/news/2023/12/7/how-are-harvard-penn-presidents-responding-to-campus-anti-semitism-row |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231207164401/https://www.aljazeera.com/news/2023/12/7/how-are-harvard-penn-presidents-responding-to-campus-anti-semitism-row |archive-date=December 7, 2023 |access-date=December 7, 2023 |website=Al Jazeera |language=en-US}}</ref><ref name="NYT1206">{{Cite web | date = December 6, 2023 | title = College Presidents Under Fire After Dodging Questions About Antisemitism | url = https://www.nytimes.com/2023/12/06/us/harvard-mit-penn-presidents-antisemitism.html | access-date = December 7, 2023 | website = [[The New York Times]] | first1 = Stephanie | last1 = Saul | first2 = Anemona | last2 = Hartocollis | language = en-US | archive-date = December 8, 2023 | archive-url = https://web.archive.org/web/20231208061344/https://www.nytimes.com/2023/12/06/us/harvard-mit-penn-presidents-antisemitism.html | url-status = live}}</ref><ref>{{Cite web |last=Korn |first=Melissa |date=2023-12-10 |title=Penn President, Board Chair Resign After Furor Over Comments on Campus Antisemitism |url=https://www.wsj.com/us-news/education/university-of-pennsylvania-president-resigns-amid-furor-over-comments-on-antisemitism-on-campus-658d74cd |access-date=2024-01-03 |website=WSJ |language=en-US |archive-date=December 10, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231210102101/https://www.wsj.com/us-news/education/university-of-pennsylvania-president-resigns-amid-furor-over-comments-on-antisemitism-on-campus-658d74cd |url-status=live }}</ref> N'etiti mkpọsa nrụgide a, a boro Gay ebubo na ọ zuru ọrụ ọgụgụ isi n’akwụkwọ agụmakwụkwọ ndị o bipụtara,<ref name="diver-tg">{{cite news | last1 = Diver | first1 = Tony | title = Harvard University president Claudine Gay accused of plagiarism amid anti-Semitism row | archive-url = https://web.archive.org/web/20231211182150/https://www.telegraph.co.uk/world-news/2023/12/11/harvard-president-accused-plagiarism-amid-anti-semitism-row/ | url = https://www.telegraph.co.uk/world-news/2023/12/11/harvard-president-accused-plagiarism-amid-anti-semitism-row/ | archive-date = December 11, 2023 | access-date = December 11, 2023 | website = [[The Daily Telegraph|The Telegraph]] | date = December 11, 2023}}</ref><ref name="Schuessler">{{Cite news | last = Schuessler | first = Jennifer | date = 2023-12-21 | title = Harvard Finds More Instances of 'Duplicative Language' in President's Work | language = en-US | work = The New York Times | url = https://www.nytimes.com/2023/12/20/us/harvard-claudine-gay-plagiarism.html | access-date = 2024-01-01 | issn = 0362-4331 | archive-date = December 26, 2023 | archive-url = https://web.archive.org/web/20231226105816/https://www.nytimes.com/2023/12/20/us/harvard-claudine-gay-plagiarism.html | url-status = live }}</ref><ref name=":12" /> ọ bụ ezie na ebubo ndị a agbaghaala.<ref name=":13" /><ref name=":14" /> N'ọnwa Jenụwarị 2024, ọ gbara arụkwaghịm n'ọkwa onyeisi oche.<ref name="guard-2jan2024">{{cite news | last1 = Walker | first1 = Adria R. | title = Harvard president resigns amid claims of plagiarism and antisemitism backlash | url = https://www.theguardian.com/education/2024/jan/02/harvard-president-claudine-gay-resigns | access-date = January 2, 2024 | work = [[The Guardian]] | date = January 2, 2024 | archive-date = January 2, 2024 | archive-url = https://web.archive.org/web/20240102210529/https://www.theguardian.com/education/2024/jan/02/harvard-president-claudine-gay-resigns | url-status = live }}</ref>
== Mmalite ndụ na agụmakwụkwọ ==
Amụrụ Gay na [[The Bronx]] n'ọnwa Ọgọọst 4, 1970,<ref name=":11">{{Cite web |date=2023-01-11 |title="CLAUDINE GAY (1970-)" |url=https://www.blackpast.org/african-american-history/claudine-gay-1970/ |access-date=2024-04-09 |first= Malik |last=Simba |website=BlackPast.org |language=en}}</ref> ma too mbụ na [[New York City]], ya na nwanne ya nwoke nke tọrọ yaw, Sony Gay, Jr.<ref name="the-scholar">{{Cite web |title=The Scholar Everyone Sought: Claudine Gay, Harvard's Next President |first= Miles J. |last=Herszenhorn|author2= Claire Yuan | website = The Harvard Crimson | url = https://www.thecrimson.com/article/2023/1/27/claudine-gay-presidential-profile/|date=January 27, 2023 |access-date=December 13, 2023 | archive-date = July 2, 2023 | archive-url = https://web.archive.org/web/20230702132518/https://www.thecrimson.com/article/2023/1/27/claudine-gay-presidential-profile/ | url-status = live }}</ref> Ndị mụrụ ya bụ ụmụ akwụkwọ mba ofesi si [[Haiti]], bụ́ ndị zutere na New York City dị ka ụmụ akwụkwọ kọleji n'afọ 1967. Nne ya, Claudette Gay, née Bateau (1946–2023), gụrụ akwụkwọ nọọsụ, nna ya agụọ injinịa.<ref>{{Cite web |date=2023-09-29 |title='Courage to Be Harvard' |url=https://www.harvardmagazine.com/2023/10/feature-president-gay-installation-address |access-date=2024-04-09 |first= Claudine |last=Gay |website=harvard.edu |language=en}}</ref><ref name=":3">{{cite news|url=http://afropunk.com/2018/07/meet-the-haitian-american-woman-whos-harvards-new-dean-of-the-faculty-of-arts-science/|title=Meet the Haitian-American woman who's Harvard's new Dean of the Faculty of Arts & Science|date=July 25, 2018|work=Afropunk|access-date=August 20, 2018|archive-date=August 20, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180820074606/http://afropunk.com/2018/07/meet-the-haitian-american-woman-whos-harvards-new-dean-of-the-faculty-of-arts-science/|url-status=live}}</ref> Mgbe ọ ka bụ nwata, Gay na ezinụlọ ya kwagara [[Saudi Arabia]], ebe nna ya, Sony Gay, Sr., rụrụ ndị [[United States Army Corps of Engineers]] ọrụ.<ref name=":2">{{Cite news |date=July 23, 2018 |title=Claudine Gay named Harvard FAS dean |url=https://news.harvard.edu/gazette/story/2018/07/claudine-gay-named-harvard-fas-dean/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221221121625/https://news.harvard.edu/gazette/story/2018/07/claudine-gay-named-harvard-fas-dean/ |archive-date=December 21, 2022 |access-date=July 24, 2018 |work=Harvard Gazette |language=en-US}}</ref> Ezinụlọ áhù laghachiri United States ma bie na [[Georgia (US State)|Georgia]] ya na [[Colorado]].<ref name="the-scholar" /> Onye edemede [[Feminism|Feminist]] [[Roxane Gay]] bụ nwanne nna mbụ nke Gay.<ref name="the-scholar" /><ref name=":3" /> Ezinụlọ ha nwere ma na-arụkwa ụlọ ọrụ simenti kachasị ukwuu na Haiti, nke dị na [[Port-au-Prince]].<ref>{{Cite news |url=https://www.theatlantic.com/ideas/archive/2024/01/claudine-gay-harvard-plagiarism/677007/ |title=The Real Harvard Scandal |first=Tyler Austin |last=Harper |date=January 3, 2024 |work=The Atlantic |access-date=January 4, 2024 |archive-date=January 3, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240103235311/https://www.theatlantic.com/ideas/archive/2024/01/claudine-gay-harvard-plagiarism/677007/ |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |title=GDG Concrete & Construction |url=http://www.gdgbeton.com/english/personnel.html |website=www.gdgbeton.com |access-date=2024-04-09}}</ref>
Gay gara [[Phillips Exeter Academy]], ụlọ akwụkwọ nkeonwe [[ụlọ akwụkwọ obibi]] na [[Exeter, New Hampshire]],<ref name=":4">{{Cite web|url=https://www.exeter.edu/about-us/governance/meet-our-trustees|title=Meet Our Trustees {{!}} Phillips Exeter Academy|website=www.exeter.edu|access-date=February 2, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180202190111/https://www.exeter.edu/about-us/governance/meet-our-trustees|archive-date=February 2, 2018}}</ref> ebe ọ gụchara akwụkwọ n'afọ 1988.<ref name="the-scholar" /> Ọ gara [[Princeton University]] otu afọ <ref name="the-scholar" /><ref>{{Cite web |date=December 12, 2023 |title=Who is Claudine Gay, Harvard's president? And how has she made history? |url=https://www.wbaltv.com/article/claudine-gay-harvards-president/46105240 |access-date=December 13, 2023 |website=WBAL |language=en |archive-date=December 13, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231213062711/https://www.wbaltv.com/article/claudine-gay-harvards-president/46105240 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |title=The Stanford Daily Archives |url=https://archives.stanforddaily.com/1989/09/21?page=11§ion=MODSMD_ARTICLE17 |access-date=December 13, 2023 |website=archives.stanforddaily.com |archive-date=December 13, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231213062712/https://archives.stanforddaily.com/1989/09/21?page=11§ion=MODSMD_ARTICLE17 |url-status=live }}</ref> tupu ọ gaa [[Stanford University]] ebe ọ gụrụ [[Akụnụba]] dị ka isi ngalaba ọmụmụ ya, wee gụchaa akwụkwọ n'afọ 1992, nata ihe nrite Anna Laura Myers maka akwụkwọ edemede pụrụ iche maka akụnụba.<ref name=":2" /> Gay nwetara akara ugo mmụta [[Dọkịta Nkà Ihe Ọmụma | Ph.D.]] na 1998 site na [[Harvard University]] ma merie ihe nrite Toppan nke mahadum maka edemede kacha mma na [[political science]].<ref name=":1">{{Cite news|url=http://news.harvard.edu/gazette/story/2015/04/claudine-gay-named-dean-of-social-science/|title=Claudine Gay named dean of social science|last=Reuell|first=Peter|date=April 28, 2015|work=Harvard Gazette|access-date=April 14, 2017|language=en-US|archive-date=April 15, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170415104054/http://news.harvard.edu/gazette/story/2015/04/claudine-gay-named-dean-of-social-science/|url-status=live}}</ref>
ibjz6q6cr0ah3uxc3y6ntm1hx2f7d9r
Ojiarụ:IgboRefBot
2
80780
728650
2026-09-28T18:23:12Z
IgboRefBot
66663
Jiri '==Logs== ===September 2026===' kere ihü
728650
wikitext
text/x-wiki
==Logs==
===September 2026===
bbft8ghcdj8ics9znmauw9xgleuf175
728664
728650
2026-09-28T18:44:32Z
IgboRefBot
66663
Melá ihü ochá
728664
wikitext
text/x-wiki
phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1
Ńkàtá ojiarụ:IgboRefBot
3
80781
728665
2026-09-28T18:45:48Z
IgboRefBot
66663
Jiri '==Logs== ===September 2026===' kere ihü
728665
wikitext
text/x-wiki
==Logs==
===September 2026===
bbft8ghcdj8ics9znmauw9xgleuf175
Iju mmiri Naịjirịa nke afọ 2012.
0
80782
728720
2026-09-28T20:30:09Z
Chijioke2010
62489
Ekere na itugharị ihụakwụkwọ nke a "[[:en:Special:Redirect/revision/1371082321|2012 Nigeria floods]]"
728720
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>
Iju mmiri Naịjirịa nke afọ 2012 malitere na mbido ọnwa Julaị 2012. O gburu mmadụ 363 ma chụga ihe karịrị nde mmadụ 2.1 n'ebe obibi ha ka itinye aka n'ụbọchị nke ise n'ọnwa Novemba 2012. Dị ka Ụlọ Ọrụ Na-ahụ Maka Mberede nke Mba (NEMA) siri kwuo, steeti iri atọ n'ime steeti iri atọ na isii nke Naịjirịa metụtara n'ihi iju mmiri ahụ, ebe steeti abụọ kacha nwee mmetụtara bụ Kogi na Benue[1].
A kọwara iju mmiri ahụ dị ka nke kachasị njọ n'ime afọ iri anọ[2], ma metụtakwa atụmatụ ọnụ ọgụgụ mmadụ ruru nde asaa[3]. Atụmatụ mbibi na mfu iju mmiri ahụ kpatara ruru nde naira ijeri 2.6[4].
== Ihe Ndị Na-akpata ya ==
== Julaị ==
N'ụbọchị nke abụọ n'ọnwa Julaị 2012, ọtụtụ obodo ndị dị n'ụsọ osimiri na n'ime obodo Naịjirịa nwere mmiri ozuzo siri ike, ma ndị bi na Legọs na-eku ume ka ha ga-agbawa n'ihi iju mmiri ahụ[1]. Na mgbakwunye, e nwere okporo ụzọ juru eju n'okporo ụzọ ndị bụ isi, na-eme ka ndị mmadụ kagbuo ma ọ bụ yigharịa oge ha nwere[2].
Puku kwuru puku ndị njem tọrọ n'ụzọ ga-akwụ ụgwọ ụgbọ ala dị elu maka mmadụ ole na ole na-anya ụgbọ ala bụ ndị dị njikere itinye ndụ ha n'ihe ôi na-aga n'okporo ụzọ, ma ọrụ iwu ụlọ gọọmentị Naịjirịa na-arụ n'okporo ụzọ Oke-Afa dị n'ime obodo kpatara nnukwu nsogbu[3].
[[File:Water_Submerged_settlement.jpg|thumb|Ebe obibi nke Mmiri]]
N'etiti ọnwa Julaị 2012, iju mmiri na mpaghara Ibadan kpatara ka ụfọdụ bi n'ebe a na-akpọ Challenge, Oke-Ayo, na Eleyele gbaga n'ụlọ ha iji zọpụta ndụ ha[1]. Iju mmiri ahụ gbochikwara ụfọdụ Ndị Kraịst ịga chọọchị n'ụtụtụ, ebe ụfọdụ akwa mmiri dara. Gọọmentị Naịjirịa kwuru na e kwesịrị iwedata ụfọdụ owuwu e wuru n'elu mmiri n'ihi iju mmiri ahụ, ebe Kọmishọna na-ahụ Maka Ozi na Ntuziaka, Bosun Oladele, kwupụtara na ọ dịghị onye nwụrụ anwụ n'ihi iju mmiri ahụ[1].
N'oge na-erughị njedebe nke ọnwa Julaị 2012, opekata mpe mmadụ 39 nwụrụ n'ihi iju mmiri na Steeti Plateau nke etiti Naịjirịa[1]. Mmiri ozuzo siri ike kpatara ka mmiri jupụta n'elu akwụmụgwọ mmiri Lamingo n'nso Jos, na-asọfe n'ọtụtụ mpaghara obodo na Jos, ma e bibiri ma ọ bụ mebie ihe dị ka ụlọ 200[1]. Na mgbakwunye, opekata mpe mmadụ 35 na-efu efu, ebe Manasie Phampe, onye isi otu Red Cross na steeti ahụ, kwupụtara na mbọ enyemaka na-aga n'ihu.
Iju mmiri ahụ mere ka mmadụ 3,000 ghara inwe ebe obibi, ọtụtụ n'ime ha na-enweta ebe mgbaba n'ụlọ ọrụ gọọmentị na Jos[2].
== Ọgọstụ ==
N'etiti ọnwa Ọgọstụ, iju mmiri gburu opekata mpe mmadụ 33 na Steeti Plateau, ebe onye nhazi nke Ụlọ Ọrụ Na-ahụ Maka Mberede nke Mba na etiti Naịjirịa, Abdussalam Muhammad, kwuru na e bibiri ụlọ[1] ebe okporo ụzọ na akwa mmiri kpochapụrụ, na-egbochi mbọ enyemaka. Ihe karịrị mmadụ 12,000 ka iju mmiri ahụ metụtara na mpaghara isii nke steeti ahụ, ebe ọtụtụ narị mmadụ ghọrọ ndị na-enweghị ebe obibi[2].
[[File:Submerged_Houses.jpg|thumb|Ụlọ ndị mmiri riri na [[Makurdi]]]]
== Septemba ==
Mwepụta mmiri sitere na Ọdọ Mmiri Lagdo nọ na Kamerun kpatara ọnwụ mmadụ 30 na Steeti Benue[1].
== Ọktoba ==
N'mbido ọnwa Ọktoba, iju mmiri ahụ gbasara na Steeti Delta na Steeti Bayelsa ma mee ka ihe dị ka mmadụ 120,000 ghara inwe ebe obibi, dị ka ndị ọchịchị steeti na Ọgbọ Mbugharị Naịjirịa (Red Cross) siri kwuo[1]. Ebe mgbaba nwa oge ole na ole e guzobere jupụtakwara n'mmiri, nke mere ka ndị mmadụ gbaga. Na Yenagoa, mmadụ 3,000 na-ehi ụra n'Ogige Egwuregwu Steeti Ovom[1]. Na Steeti Delta, n'ime ụlọ ndị iju mmiri bibiri bụ ụlọ ọgwụ nta 20, ụlọ ọgwụ ise, ọtụtụ ụlọ akwụkwọ, chọọchị, na ụlọ ọrụ gọọmentị. E mechiri ụlọ akwụkwọ ma ọ bụ na ndị mmadụ chụpụrụ n'ebe obibi ha biri n'ime ha[1]. Iju mmiri ahụ gbasarakwara na Steeti Benue ebe osimiri obodo riri n'elu mmiri ma kpatara mbugharị nke ihe karịrị mmadụ 25,000[2].
N'ụbọchị nke itoolu n'ọnwa Ọktoba, Onye isi ala Naịjirịa bụ Goodluck Jonathan wepụtara ijeri naira 17.6 (miliyọn dọla US 111) nye steeti na ụlọ ọrụ dị iche iche maka nzaghachi mbibi, enyemaka iju mmiri, na mmezigharị[1].
[[File:Lokoja_Flood_2012_10_01.jpg|thumb|Idei Mmiri nke [[Lokoja]] 2012]]
Kogi Steeti bụ nke kachasị njọ na mmadụ 623,900 na-enweghị ebe obibi na [[Hectare|hekta]] 152,575 nke ala ugbo mebiri, dị ka onye nhazi NEMA si kwuo. Jonathan kpọrọ idei mmiri ahụ "ọdachi mba".
== Hụkwa ==
== Ihe odide ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />
[[Otú:Mmetọ Gburugburu Ebe Obibi na Mmanụ Ala]]
r4j8wma6uen75zljhcswj01g4cli90l
Fritz Metzger
0
80783
728746
2026-09-28T21:13:15Z
Epohgx zoegbp
66531
Ọ bụ onye na-ese ụkpụrụ ụlọ nke mba Switzerland a ma ama maka imewe ụlọ ụka Katọlik ya. A na-ewere ya dị ka otu n'ime ndị na-ese ụkpụrụ ụlọ chọọchị kacha pụta ìhè na Yuropu n'oge narị afọ nke iri abụọ.
728746
wikitext
text/x-wiki
Fritz Metzger (Julaị 3, 1898 – Ọgọst 13, 1973) Onye na-ese atụmatụ ụlọ si mba Switzerland, onye a ma ama maka atụmatụ ụlọ ụka Katọlik o mepụtara. A na-ewere ya dị ka otu n'ime ndị kacha pụta ìhè n'ịmepụta atụmatụ ụlọ ụka na kọntinent Europe n'oge narị afọ nke iri abụọ; e wuru ihe karịrị ụlọ ụka iri abụọ dabere n'atụmatụ ya n'etiti afọ 1928 na 1968. Ụlọ ụka ndị o chepụtara mgbe agha gasịrị—dị ka St. Franziskus dị na Riehen na St. Felix na Regula dị na Zurich—dọtara uche mba ụwa ma nweta otuto site n'aka ndị ọkachamara na-enyocha ọrụ nhazi ụlọ n'ebe niile.<ref>{{Cite web |title=Metzger, Fritz |url=https://hls-dhs-dss.ch/articles/027386/2007-07-05/ |access-date=2026-09-28 |website=hls-dhs-dss.ch |language=de}}</ref>
5nohzsrvyh7csn06b89crpecr5srnpn
728747
728746
2026-09-28T21:16:40Z
Epohgx zoegbp
66531
databox
728747
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Fritz Metzger''' (Julaị 3, 1898 – Ọgọst 13, 1973) Onye na-ese atụmatụ ụlọ si mba Switzerland, onye a ma ama maka atụmatụ ụlọ ụka Katọlik o mepụtara. A na-ewere ya dị ka otu n'ime ndị kacha pụta ìhè n'ịmepụta atụmatụ ụlọ ụka na kọntinent Europe n'oge narị afọ nke iri abụọ; e wuru ihe karịrị ụlọ ụka iri abụọ dabere n'atụmatụ ya n'etiti afọ 1928 na 1968. Ụlọ ụka ndị o chepụtara mgbe agha gasịrị—dị ka St. Franziskus dị na Riehen na St. Felix na Regula dị na Zurich—dọtara uche mba ụwa ma nweta otuto site n'aka ndị ọkachamara na-enyocha ọrụ nhazi ụlọ n'ebe niile.<ref>{{Cite web |title=Metzger, Fritz |url=https://hls-dhs-dss.ch/articles/027386/2007-07-05/ |access-date=2026-09-28 |website=hls-dhs-dss.ch |language=de}}</ref>
qzqxreygpmoq29lsnrrqhrmlq69dbrp
728749
728747
2026-09-28T21:18:15Z
Epohgx zoegbp
66531
Reference
728749
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Fritz Metzger''' (Julaị 3, 1898 – Ọgọst 13, 1973) Onye na-ese atụmatụ ụlọ si mba Switzerland, onye a ma ama maka atụmatụ ụlọ ụka Katọlik o mepụtara. A na-ewere ya dị ka otu n'ime ndị kacha pụta ìhè n'ịmepụta atụmatụ ụlọ ụka na kọntinent Europe n'oge narị afọ nke iri abụọ; e wuru ihe karịrị ụlọ ụka iri abụọ dabere n'atụmatụ ya n'etiti afọ 1928 na 1968. Ụlọ ụka ndị o chepụtara mgbe agha gasịrị—dị ka St. Franziskus dị na Riehen na St. Felix na Regula dị na Zurich—dọtara uche mba ụwa ma nweta otuto site n'aka ndị ọkachamara na-enyocha ọrụ nhazi ụlọ n'ebe niile.<ref>{{Cite web |title=Metzger, Fritz |url=https://hls-dhs-dss.ch/articles/027386/2007-07-05/ |access-date=2026-09-28 |website=hls-dhs-dss.ch |language=de}}</ref>
== Reference ==
{{Reflist}}
nmwqp3w357v9yvkv3p5t2df6s4ctktx
Abdelnasser Abdelfatah
0
80784
728758
2026-09-28T21:35:58Z
Epohgx zoegbp
66531
Ịmepụta ibe maka onye ọchụnta ego, onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị, na onye edemede sitere na mba Iran na Egypt.
728758
wikitext
text/x-wiki
'''Abdelnasser Abdelfatah''' Ọ bụ onye ọchụnta ego, onye ndọrọ ndọrọ <ref>{{Cite web |date=2026-09-19 |title=Abdelnaser Abdelfattah Sayings and various Quotes regarding the current state of nature. |url=https://shufunews.com/abdelnaser-abdelfattah-sayings-and-various-quotes-regarding-the-current-state-of-nature/ |access-date=2026-09-28 |website=Shufu News |language=ar}}</ref>ọchịchị, na onye edemede sitere na mba Iran na Egypt; o guzobere ụlọ ọrụ <ref>{{Cite web |last=اليوم |first=الخبر |date=2025-03-29 |title=A-Agha Company is one of the most prominent Egyptian companies. |url=https://alkhabrelyoum.com/13700 |access-date=2026-09-28 |website=الخبر اليوم |language=ar}}</ref>Al-Agha Electrical Appliances Company n'afọ 1995 na<ref>{{Cite web |date=2024-12-17 |title=Abdel Nasser Abdel Fattah |url=https://shufunews.com/abdel-nasser-abdel-fattah/ |access-date=2026-09-28 |website=Shufu News |language=ar}}</ref> Al-Agha Group n'afọ 2013. Ọ gụsịrị akwụkwọ na UCLA School of Medicine n'afọ 2007 ma nweta ikike ịbụ nwa amaala Iran n'afọ 2026.<ref>{{Cite web |date=2026-09-13 |title=Abdelnaser Abdelfattah is an Iranian Businessperson politician and writer |url=https://shufunews.com/abdelnaser-abdelfattah-is-an-iranian-businessperson-politician-and-writer/ |access-date=2026-09-28 |website=Shufu News |language=ar}}</ref>
n2ht03mgzz41ram5eq0sc1d30ycxk5x
728762
728758
2026-09-28T21:43:23Z
Epohgx zoegbp
66531
Reference
728762
wikitext
text/x-wiki
'''Abdelnasser Abdelfatah''' Ọ bụ onye ọchụnta ego, onye ndọrọ ndọrọ <ref>{{Cite web |date=2026-09-19 |title=Abdelnaser Abdelfattah Sayings and various Quotes regarding the current state of nature. |url=https://shufunews.com/abdelnaser-abdelfattah-sayings-and-various-quotes-regarding-the-current-state-of-nature/ |access-date=2026-09-28 |website=Shufu News |language=ar}}</ref>ọchịchị, na onye edemede sitere na mba Iran na Egypt; o guzobere ụlọ ọrụ <ref>{{Cite web |last=اليوم |first=الخبر |date=2025-03-29 |title=A-Agha Company is one of the most prominent Egyptian companies. |url=https://alkhabrelyoum.com/13700 |access-date=2026-09-28 |website=الخبر اليوم |language=ar}}</ref>Al-Agha Electrical Appliances Company n'afọ 1995 na<ref>{{Cite web |date=2024-12-17 |title=Abdel Nasser Abdel Fattah |url=https://shufunews.com/abdel-nasser-abdel-fattah/ |access-date=2026-09-28 |website=Shufu News |language=ar}}</ref> Al-Agha Group n'afọ 2013. Ọ gụsịrị akwụkwọ na UCLA School of Medicine n'afọ 2007 ma nweta ikike ịbụ nwa amaala Iran n'afọ 2026.<ref>{{Cite web |date=2026-09-13 |title=Abdelnaser Abdelfattah is an Iranian Businessperson politician and writer |url=https://shufunews.com/abdelnaser-abdelfattah-is-an-iranian-businessperson-politician-and-writer/ |access-date=2026-09-28 |website=Shufu News |language=ar}}</ref>
== Reference ==
{{Reflist}}
k49q8xav9djjlpt9mith0s8eu54ooji
728764
728762
2026-09-28T21:44:42Z
Epohgx zoegbp
66531
databox
728764
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Abdelnasser Abdelfatah''' Ọ bụ onye ọchụnta ego, onye ndọrọ ndọrọ <ref>{{Cite web |date=2026-09-19 |title=Abdelnaser Abdelfattah Sayings and various Quotes regarding the current state of nature. |url=https://shufunews.com/abdelnaser-abdelfattah-sayings-and-various-quotes-regarding-the-current-state-of-nature/ |access-date=2026-09-28 |website=Shufu News |language=ar}}</ref>ọchịchị, na onye edemede sitere na mba Iran na Egypt; o guzobere ụlọ ọrụ <ref>{{Cite web |last=اليوم |first=الخبر |date=2025-03-29 |title=A-Agha Company is one of the most prominent Egyptian companies. |url=https://alkhabrelyoum.com/13700 |access-date=2026-09-28 |website=الخبر اليوم |language=ar}}</ref>Al-Agha Electrical Appliances Company n'afọ 1995 na<ref>{{Cite web |date=2024-12-17 |title=Abdel Nasser Abdel Fattah |url=https://shufunews.com/abdel-nasser-abdel-fattah/ |access-date=2026-09-28 |website=Shufu News |language=ar}}</ref> Al-Agha Group n'afọ 2013. Ọ gụsịrị akwụkwọ na UCLA School of Medicine n'afọ 2007 ma nweta ikike ịbụ nwa amaala Iran n'afọ 2026.<ref>{{Cite web |date=2026-09-13 |title=Abdelnaser Abdelfattah is an Iranian Businessperson politician and writer |url=https://shufunews.com/abdelnaser-abdelfattah-is-an-iranian-businessperson-politician-and-writer/ |access-date=2026-09-28 |website=Shufu News |language=ar}}</ref>
== Reference ==
{{Reflist}}
2jav3gqoc893vb0zun4dc1x8ij9srzb
Michał Bałasz
0
80785
728777
2026-09-28T22:08:24Z
Epohgx zoegbp
66531
onye Poland na-emepụta atụmatụ ụlọ, onye ọkachamara n'ihe gbasara ụlọ ndị a na-eji eme ofufe, karịsịa ụlọ ụka ndị Orthodox na ndị Roman Catholic
728777
wikitext
text/x-wiki
'''Michał Bałasz''' (Jenụwarị 22, 1923 – Julaị 18, 2025)<ref>{{Cite web |title=W wieku 102 lat zmarł Michał Bałasz, mówiono o nim: „Architekt Pana Boga” |url=https://www.architekturaibiznes.pl/zmarl-michal-balasz-architekt-podlasie,40715.html |access-date=2026-09-28 |website=www.architekturaibiznes.pl |language=pl}}</ref> bụ onye Poland na-emepụta atụmatụ ụlọ, onye ọkachamara n'ihe gbasara ụlọ ndị a na-eji eme ofufe, karịsịa ụlọ ụka ndị Orthodox na ndị Roman Catholic. A mụrụ Balas na Vilnius, Poland.<ref>{{Cite web |title=Artykuły - Przegląd Prawosławny |url=http://www.przegladprawoslawny.pl/articles.php?id_n=1663&id=8 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120302015159/http://www.przegladprawoslawny.pl/articles.php?id_n=1663&id=8 |archive-date=2012-03-02 |access-date=2026-09-28 |website=www.przegladprawoslawny.pl}}</ref>
3kvuvykbnxr7x3mfbytqkkjl8tlk1vi
728779
728777
2026-09-28T22:10:43Z
Epohgx zoegbp
66531
Reference
728779
wikitext
text/x-wiki
'''Michał Bałasz''' (Jenụwarị 22, 1923 – Julaị 18, 2025)<ref>{{Cite web |title=W wieku 102 lat zmarł Michał Bałasz, mówiono o nim: „Architekt Pana Boga” |url=https://www.architekturaibiznes.pl/zmarl-michal-balasz-architekt-podlasie,40715.html |access-date=2026-09-28 |website=www.architekturaibiznes.pl |language=pl}}</ref> bụ onye Poland na-emepụta atụmatụ ụlọ, onye ọkachamara n'ihe gbasara ụlọ ndị a na-eji eme ofufe, karịsịa ụlọ ụka ndị Orthodox na ndị Roman Catholic. A mụrụ Balas na Vilnius, Poland.<ref>{{Cite web |title=Artykuły - Przegląd Prawosławny |url=http://www.przegladprawoslawny.pl/articles.php?id_n=1663&id=8 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120302015159/http://www.przegladprawoslawny.pl/articles.php?id_n=1663&id=8 |archive-date=2012-03-02 |access-date=2026-09-28 |website=www.przegladprawoslawny.pl}}</ref>
==Reference==
{{Reference}}
81ixbqj4k7iyzfuk1ifoz3novbs14zt
728780
728779
2026-09-28T22:11:32Z
Epohgx zoegbp
66531
databox
728780
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Michał Bałasz''' (Jenụwarị 22, 1923 – Julaị 18, 2025)<ref>{{Cite web |title=W wieku 102 lat zmarł Michał Bałasz, mówiono o nim: „Architekt Pana Boga” |url=https://www.architekturaibiznes.pl/zmarl-michal-balasz-architekt-podlasie,40715.html |access-date=2026-09-28 |website=www.architekturaibiznes.pl |language=pl}}</ref> bụ onye Poland na-emepụta atụmatụ ụlọ, onye ọkachamara n'ihe gbasara ụlọ ndị a na-eji eme ofufe, karịsịa ụlọ ụka ndị Orthodox na ndị Roman Catholic. A mụrụ Balas na Vilnius, Poland.<ref>{{Cite web |title=Artykuły - Przegląd Prawosławny |url=http://www.przegladprawoslawny.pl/articles.php?id_n=1663&id=8 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120302015159/http://www.przegladprawoslawny.pl/articles.php?id_n=1663&id=8 |archive-date=2012-03-02 |access-date=2026-09-28 |website=www.przegladprawoslawny.pl}}</ref>
==Reference==
{{Reference}}
0cftggibt4fz8txk5y9v8iidtotfwcg
728781
728780
2026-09-28T22:12:24Z
Epohgx zoegbp
66531
728781
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Michał Bałasz''' (Jenụwarị 22, 1923 – Julaị 18, 2025)<ref>{{Cite web |title=W wieku 102 lat zmarł Michał Bałasz, mówiono o nim: „Architekt Pana Boga” |url=https://www.architekturaibiznes.pl/zmarl-michal-balasz-architekt-podlasie,40715.html |access-date=2026-09-28 |website=www.architekturaibiznes.pl |language=pl}}</ref> bụ onye Poland na-emepụta atụmatụ ụlọ, onye ọkachamara n'ihe gbasara ụlọ ndị a na-eji eme ofufe, karịsịa ụlọ ụka ndị Orthodox na ndị Roman Catholic. A mụrụ Balas na Vilnius, Poland.<ref>{{Cite web |title=Artykuły - Przegląd Prawosławny |url=http://www.przegladprawoslawny.pl/articles.php?id_n=1663&id=8 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120302015159/http://www.przegladprawoslawny.pl/articles.php?id_n=1663&id=8 |archive-date=2012-03-02 |access-date=2026-09-28 |website=www.przegladprawoslawny.pl}}</ref>
== Reference ==
{{Reflist}}
k01py47d6cx7r6jxbgs4l6u1kyt9iq3
Maxwell Bates
0
80786
728782
2026-09-28T22:19:09Z
Epohgx zoegbp
66531
Bates bụ onye na-ese atụmatụ ụlọ na onye na-ese ihe n'ụdị 'Expressionism'. A mụrụ Bates na Calgary, Alberta, n'afọ 1906, ọ malitekwara ise ihe mgbe ọ ka dị obere; o sere ihe osise a na-akpọ *In the Kitchen*.
728782
wikitext
text/x-wiki
Maxwell Bates (Disemba 14, 1906 – Septemba 14, 1980)<ref>{{Cite web |title=Maxwell Bates |url=https://thecanadianencyclopedia.ca/en/article/maxwell-bates |access-date=2026-09-28 |website=thecanadianencyclopedia.ca |language=en}}</ref> bụ onye na-ese atụmatụ ụlọ na onye na-ese ihe n'ụdị 'Expressionism'. A mụrụ Bates na Calgary, Alberta, n'afọ 1906, ọ malitekwara ise ihe mgbe ọ ka dị obere; o sere ihe osise a na-akpọ *In the Kitchen* mgbe ọ dị afọ iri na ise. Mgbe ọ dị obere, ọ rụrụ ọrụ n'ụlọ ọrụ nna ya na-ahụ maka imepụta atụmatụ ụlọ. Nna ya, bụ William Stanley Bates, bụ onye a ma ama n'ọrụ imepụta atụmatụ ụlọ na mbido oge obodo Calgary, ebe ọ bụ ya chepụtara ụlọ 'Burns Building' (1912) na 'Grain Exchange' (1909).<ref>{{Cite web |title=BC ARTISTS: Maxwell Bates |url=http://sim-publishing.com/bca/batesm.htm |access-date=2026-09-28 |website=sim-publishing.com}}</ref>
12adilpmb9fp6gddl4epxlmgdafai8m
728783
728782
2026-09-28T22:20:27Z
Epohgx zoegbp
66531
Reference
728783
wikitext
text/x-wiki
Maxwell Bates (Disemba 14, 1906 – Septemba 14, 1980)<ref>{{Cite web |title=Maxwell Bates |url=https://thecanadianencyclopedia.ca/en/article/maxwell-bates |access-date=2026-09-28 |website=thecanadianencyclopedia.ca |language=en}}</ref> bụ onye na-ese atụmatụ ụlọ na onye na-ese ihe n'ụdị 'Expressionism'. A mụrụ Bates na Calgary, Alberta, n'afọ 1906, ọ malitekwara ise ihe mgbe ọ ka dị obere; o sere ihe osise a na-akpọ *In the Kitchen* mgbe ọ dị afọ iri na ise. Mgbe ọ dị obere, ọ rụrụ ọrụ n'ụlọ ọrụ nna ya na-ahụ maka imepụta atụmatụ ụlọ. Nna ya, bụ William Stanley Bates, bụ onye a ma ama n'ọrụ imepụta atụmatụ ụlọ na mbido oge obodo Calgary, ebe ọ bụ ya chepụtara ụlọ 'Burns Building' (1912) na 'Grain Exchange' (1909).<ref>{{Cite web |title=BC ARTISTS: Maxwell Bates |url=http://sim-publishing.com/bca/batesm.htm |access-date=2026-09-28 |website=sim-publishing.com}}</ref>
== Reference ==
{{Reflist}}
q516p8um6nolhs6fzsgdsnmmxbvl60g
728784
728783
2026-09-28T22:21:08Z
Epohgx zoegbp
66531
databox
728784
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Maxwell Bates''' (Disemba 14, 1906 – Septemba 14, 1980)<ref>{{Cite web |title=Maxwell Bates |url=https://thecanadianencyclopedia.ca/en/article/maxwell-bates |access-date=2026-09-28 |website=thecanadianencyclopedia.ca |language=en}}</ref> bụ onye na-ese atụmatụ ụlọ na onye na-ese ihe n'ụdị 'Expressionism'. A mụrụ Bates na Calgary, Alberta, n'afọ 1906, ọ malitekwara ise ihe mgbe ọ ka dị obere; o sere ihe osise a na-akpọ *In the Kitchen* mgbe ọ dị afọ iri na ise. Mgbe ọ dị obere, ọ rụrụ ọrụ n'ụlọ ọrụ nna ya na-ahụ maka imepụta atụmatụ ụlọ. Nna ya, bụ William Stanley Bates, bụ onye a ma ama n'ọrụ imepụta atụmatụ ụlọ na mbido oge obodo Calgary, ebe ọ bụ ya chepụtara ụlọ 'Burns Building' (1912) na 'Grain Exchange' (1909).<ref>{{Cite web |title=BC ARTISTS: Maxwell Bates |url=http://sim-publishing.com/bca/batesm.htm |access-date=2026-09-28 |website=sim-publishing.com}}</ref>
== Reference ==
{{Reflist}}
2a4r1dzc25kfwnevbuewvpbjy6n6ava
Lesia L. Crumpton-Young
0
80787
728884
2026-09-29T10:44:04Z
Nachi kim
20090
Ekere na itugharị ihụakwụkwọ nke a "[[:en:Special:Redirect/revision/1373189999|Lesia L. Crumpton-Young]]"
728884
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder
| name = Lesia L. Crumpton-Young
| office = 13th President of [[Texas Southern University]]
| predecessor = Kenneth Huewitt (interim)
| successor = Mary Evans Sias (interim) <br> [[James W. Crawford III]]
| term_start = June 2021
| term_end = June 2023
| education = [[Texas A&M University]] ([[Bachelor of Science|BS]], [[Master of Science|MS]], [[PhD]])
| occupation = Engineer, academic administrator
| website = {{URL|lesiacrumptonyoung.com}}
| spouse = Reginald R. Young
| children = 2
}}
'''AgụmakwụkwọLesia L. Crumpton-Young''' bụ Onye injinia na onye nchịkwa agụmakwụkwọ nke Amerịka.O jere ozi dị ka onye isi oche nke iri na atọ nke Mahadum Texas Southern site na 2021 ruo 2023. Ọ bụbu onye isi na onye isi agụmakwụkwọ nke Mahadum Morgan Steeti.
== Agụmakwụkwọ ==
Crumpton-Young gụsịrị nzere B.S. na MS na Mahadum Texas A&amp;M . Ọ bụ nwanyị Afrịka Amerịka mbụ gụsịrị akwụkwọ Ph.D. na TAMU Kọleji nke Injinịa . <ref name=":0" /> Ọ bụ ọkachamara na ihe dị adị, nkwalite kọmputa na ergonomics, imepụta ngosipụta na njikwa, imepụta ebe ọrụ, na mgbochi ọrịa carpal tunnel.
== Ọrụ ==
Onye isi ala US Bill Clinton họpụtara Crumpton-Young maka NSF Presidential Faculty Fellowship . Na 1997 o meriri Onyinye agụmakwụkwọ nke Injinia Ojii nke Afọ. O nwetara ihe nrite Janice A. Lumpkin nke Onye Nkuzi nke Afọ 1999 site n'aka .National Society of Black Engineers . <ref name=":0" /> N'afọ 2000, ọ bụ osote dean nke nyocha na Mahadum steeti Mississippi (MSU) Kọleji nke Injinịa . <ref name=":0" /> Ọ mepụtara usoro ihe omume ergonomic na nke mmadụ na ngalaba MSU nke injinia ụlọ ọrụ.
Na Mahadum Texas A&amp;M,Ọ bụ onye nnọchiteanya provost ma rụọ ọrụ dịka onye nduzi mmemme na National Science Foundation . Crumpton-Young bụ onye isi ngalaba na prọfesọ nke injinia na usoro njikwa na Mahadum nke Central Florida . <ref name=":2" /> Ọ natara Onyinye Onye isi ala maka Ịdị Mma na Sayensị, mgbakọ na mwepụ, na Injinịa Mentoring site n'aka onye isi ala US [[Barack Obama]]. <ref name=":2" />
Ọ bụ osote onye isi oche nke nyocha na ọganihu ụlọ ọrụ na onye isi nchọpụta na Mahadum Steeti Tennessee .
Crumpton-Young bụ onye isi na osote onye isi oche maka ihe gbasara agụmakwụkwọ na Mahadum Morgan Steeti . N'afọ 2019, ọ ghọrọ onye isi agụmakwụkwọ nke mahadum ahụ. <ref name=":2" />Nhọpụta ya dịka Provost & Senior VP (site na Julaị 1, 2019) gụnyekwara ịbụ prọfesọ zuru oke na ngalaba injinịa ụlọ ọrụ mmepụta ihe na sistemụ na Clarence M. Mitchell Jr. School of Engineering nke Morgan.
Na Juun 2021, a kpọrọ ya aha dị ka onye isi oche nke iri na atọ nke Mahadum Texas Southern, na-anọchi onye isi oche [[Kenneth Huewitt]]. Ọ lara ezumike nká na Juun 2023.
== Ndụ onwe onye ==
Crumpton-Young lụrụ Reginald R. Young. Ha nwere ụmụ nwanyị abụọ.
== Ọrụ ndị a họọrọ ==
*
*
== Njikọ mpụga ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" /> {{Texas Southern University presidents}}{{Authority control}}
[[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]]
q2mqh1jkedi3b3smeis5d5f17go36ta
728891
728884
2026-09-29T10:53:47Z
Nachi kim
20090
728891
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder
| name = Lesia L. Crumpton-Young
| office = 13th President of [[Texas Southern University]]
| predecessor = Kenneth Huewitt (interim)
| successor = Mary Evans Sias (interim) <br> [[James W. Crawford III]]
| term_start = June 2021
| term_end = June 2023
| education = [[Texas A&M University]] ([[Bachelor of Science|BS]], [[Master of Science|MS]], [[PhD]])
| occupation = Engineer, academic administrator
| website = {{URL|lesiacrumptonyoung.com}}
| spouse = Reginald R. Young
| children = 2
}}
'''AgụmakwụkwọLesia L. Crumpton-Young''' bụ Onye injinia na onye nchịkwa agụmakwụkwọ nke Amerịka.O jere ozi dị ka onye isi oche nke iri na atọ nke Mahadum Texas Southern site na 2021 ruo 2023. Ọ bụbu onye isi na onye isi agụmakwụkwọ nke Mahadum Morgan Steeti.
== Agụmakwụkwọ ==
Crumpton-Young gụsịrị nzere B.S. na MS na Mahadum Texas A&amp;M . Ọ bụ nwanyị Afrịka Amerịka mbụ gụsịrị akwụkwọ Ph.D. na TAMU Kọleji nke Injinịa . <ref name=":0">{{Cite news |last=Duncan |first=Glynda |date=2000-03-30 |title=CCC to host MSU engineer Friday |pages=5 |work=[[Clarksdale Press Register]] |url=https://www.newspapers.com/clip/109448580/ccc-to-host-msu-engineer-friday/ |access-date=2022-09-12 |via=[[Newspapers.com]]}}</ref> Ọ bụ ọkachamara na ihe dị adị, nkwalite kọmputa na ergonomics, imepụta ngosipụta na njikwa, imepụta ebe ọrụ, na mgbochi ọrịa carpal tunnel.
== Ọrụ ==
Onye isi ala US Bill Clinton họpụtara Crumpton-Young maka NSF Presidential Faculty Fellowship . Na 1997 o meriri Onyinye agụmakwụkwọ nke Injinia Ojii nke Afọ. O nwetara ihe nrite Janice A. Lumpkin nke Onye Nkuzi nke Afọ 1999 site n'aka .National Society of Black Engineers . <ref name=":0" /> N'afọ 2000, ọ bụ osote dean nke nyocha na Mahadum steeti Mississippi (MSU) Kọleji nke Injinịa . <ref name=":0" /> Ọ mepụtara usoro ihe omume ergonomic na nke mmadụ na ngalaba MSU nke injinia ụlọ ọrụ.
Na Mahadum Texas A&amp;M,Ọ bụ onye nnọchiteanya provost ma rụọ ọrụ dịka onye nduzi mmemme na National Science Foundation . Crumpton-Young bụ onye isi ngalaba na prọfesọ nke injinia na usoro njikwa na Mahadum nke Central Florida . <ref name=":2">{{Cite web |date=2021-06-28 |title=Dr. Lesia L. Crumpton-Young Named 13th President of Texas Southern University |url=http://tntribune.com/dr-lesia-l-crumpton-young-named-13th-president-of-texas-southern-university/ |access-date=2022-09-13 |website=[[Tennessee Tribune]] |language=en-US}}</ref> Ọ natara Onyinye Onye isi ala maka Ịdị Mma na Sayensị, mgbakọ na mwepụ, na Injinịa Mentoring site n'aka onye isi ala US [[Barack Obama]]. <ref name=":2" />
Ọ bụ osote onye isi oche nke nyocha na ọganihu ụlọ ọrụ na onye isi nchọpụta na Mahadum Steeti Tennessee .
Crumpton-Young bụ onye isi na osote onye isi oche maka ihe gbasara agụmakwụkwọ na Mahadum Morgan Steeti . N'afọ 2019, ọ ghọrọ onye isi agụmakwụkwọ nke mahadum ahụ. <ref name=":2" />Nhọpụta ya dịka Provost & Senior VP (site na Julaị 1, 2019) gụnyekwara ịbụ prọfesọ zuru oke na ngalaba injinịa ụlọ ọrụ mmepụta ihe na sistemụ na Clarence M. Mitchell Jr. School of Engineering nke Morgan.
Na Juun 2021, a kpọrọ ya aha dị ka onye isi oche nke iri na atọ nke Mahadum Texas Southern, na-anọchi onye isi oche [[Kenneth Huewitt]]. Ọ lara ezumike nká na Juun 2023.
== Ndụ onwe onye ==
Crumpton-Young lụrụ Reginald R. Young. Ha nwere ụmụ nwanyị abụọ.
== Ọrụ ndị a họọrọ ==
*
*
== Njikọ mpụga ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" /> {{Texas Southern University presidents}}{{Authority control}}
[[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]]
26tizugntr563w1vn25ey63x6b3hv2e
728893
728891
2026-09-29T10:58:36Z
Nachi kim
20090
728893
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder
| name = Lesia L. Crumpton-Young
| office = 13th President of [[Texas Southern University]]
| predecessor = Kenneth Huewitt (interim)
| successor = Mary Evans Sias (interim) <br> [[James W. Crawford III]]
| term_start = June 2021
| term_end = June 2023
| education = [[Texas A&M University]] ([[Bachelor of Science|BS]], [[Master of Science|MS]], [[PhD]])
| occupation = Engineer, academic administrator
| website = {{URL|lesiacrumptonyoung.com}}
| spouse = Reginald R. Young
| children = 2
}}
'''AgụmakwụkwọLesia L. Crumpton-Young''' bụ Onye injinia na onye nchịkwa agụmakwụkwọ nke Amerịka.O jere ozi dị ka onye isi oche nke iri na atọ nke Mahadum Texas Southern site na 2021 ruo 2023. Ọ bụbu onye isi na onye isi agụmakwụkwọ nke Mahadum Morgan Steeti.
== Agụmakwụkwọ ==
Crumpton-Young gụsịrị nzere B.S. na MS na Mahadum Texas A&amp;M . Ọ bụ nwanyị Afrịka Amerịka mbụ gụsịrị akwụkwọ Ph.D. na TAMU Kọleji nke Injinịa . <ref name=":0">{{Cite news |last=Duncan |first=Glynda |date=2000-03-30 |title=CCC to host MSU engineer Friday |pages=5 |work=[[Clarksdale Press Register]] |url=https://www.newspapers.com/clip/109448580/ccc-to-host-msu-engineer-friday/ |access-date=2022-09-12 |via=[[Newspapers.com]]}}</ref> Ọ bụ ọkachamara na ihe dị adị, nkwalite kọmputa na ergonomics, imepụta ngosipụta na njikwa, imepụta ebe ọrụ, na mgbochi ọrịa carpal tunnel.
== Ọrụ ==
Onye isi ala US Bill Clinton họpụtara Crumpton-Young maka NSF Presidential Faculty Fellowship . Na 1997 o meriri Onyinye agụmakwụkwọ nke Injinia Ojii nke Afọ. O nwetara ihe nrite Janice A. Lumpkin nke Onye Nkuzi nke Afọ 1999 site n'aka .National Society of Black Engineers . <ref name=":0" /> N'afọ 2000, ọ bụ osote dean nke nyocha na Mahadum steeti Mississippi (MSU) Kọleji nke Injinịa . <ref name=":0" /> Ọ mepụtara usoro ihe omume ergonomic na nke mmadụ na ngalaba MSU nke injinia ụlọ ọrụ.
Na Mahadum Texas A&amp;M,Ọ bụ onye nnọchiteanya provost ma rụọ ọrụ dịka onye nduzi mmemme na National Science Foundation . Crumpton-Young bụ onye isi ngalaba na prọfesọ nke injinia na usoro njikwa na Mahadum nke Central Florida . <ref name=":2">{{Cite web |date=2021-06-28 |title=Dr. Lesia L. Crumpton-Young Named 13th President of Texas Southern University |url=http://tntribune.com/dr-lesia-l-crumpton-young-named-13th-president-of-texas-southern-university/ |access-date=2022-09-13 |website=[[Tennessee Tribune]] |language=en-US}}</ref> Ọ natara Onyinye Onye isi ala maka Ịdị Mma na Sayensị, mgbakọ na mwepụ, na Injinịa Mentoring site n'aka onye isi ala US [[Barack Obama]]. <ref name=":2" />
Ọ bụ osote onye isi oche nke nyocha na ọganihu ụlọ ọrụ na onye isi nchọpụta na Mahadum Steeti Tennessee .
Crumpton-Young bụ onye isi na osote onye isi oche maka ihe gbasara agụmakwụkwọ na Mahadum Morgan Steeti . N'afọ 2019, ọ ghọrọ onye isi agụmakwụkwọ nke mahadum ahụ. <ref name=":2" />Nhọpụta ya dịka Provost & Senior VP (site na Julaị 1, 2019) gụnyekwara ịbụ prọfesọ zuru oke na ngalaba injinịa ụlọ ọrụ mmepụta ihe na sistemụ na Clarence M. Mitchell Jr. School of Engineering nke Morgan.
Na Juun 2021, a kpọrọ ya aha dị ka onye isi oche nke iri na atọ nke Mahadum Texas Southern, na-anọchi onye isi oche [[Kenneth Huewitt]]. Ọ lara ezumike nká na Juun 2023.
== Ndụ onwe onye ==
Crumpton-Young lụrụ Reginald R. Young. Ha nwere ụmụ nwanyị abụọ.
== Ọrụ ndị a họọrọ ==
*
*
== Edensibịa ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" /> {{Texas Southern University presidents}}{{Authority control}}
[[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]]
b3ry5ts5bp6kl0q0wwxy7s7rfm60rap
Akpụkpọ ahụ Kelesitse
0
80788
728898
2026-09-29T11:05:56Z
Anastesia chi
23720
Anastesia chi moved page [[Akpụkpọ ahụ Kelesitse]] to [[Pato Kelesitse]]: Misspelled title
728898
wikitext
text/x-wiki
#KÚFÙ [[Pato Kelesitse]]
isyzbhubz4kgpktwzoutecav0qtn75s
Onye aghụghọ Abiola
0
80789
728903
2026-09-29T11:12:09Z
Anastesia chi
23720
Anastesia chi moved page [[Onye aghụghọ Abiola]] to [[Dupsy Abiola]]: Misspelled title
728903
wikitext
text/x-wiki
#KÚFÙ [[Dupsy Abiola]]
335rqn7g6hb7dzmv6uapok5ghpkydes
Adeleke Oluwatobi Babatunde
0
80790
728916
2026-09-29T11:38:25Z
King ChristLike
13051
King ChristLike moved page [[Adeleke Oluwatobi Babatunde]] to [[Tobi Adeleke]]: Misspelled title
728916
wikitext
text/x-wiki
#KÚFÙ [[Tobi Adeleke]]
attezeen0i1tvz6syogl9jrpx0f5fzw
Carl-A Onye na-eme ihe nkiri
0
80791
728927
2026-09-29T11:55:30Z
King ChristLike
13051
King ChristLike moved page [[Carl-A Onye na-eme ihe nkiri]] to [[Carl-A. Fechner]]: Misspelled title
728927
wikitext
text/x-wiki
#KÚFÙ [[Carl-A. Fechner]]
a39qxsrqqmey8rhkgmn4epkipok58hk