Wikipedia igwiki https://ig.wikipedia.org/wiki/Ihu_mb%E1%BB%A5 MediaWiki 1.47.0-wmf.21 first-letter Midia Ọpụrụiche Ńkàtá Ojiarụ Ńkàtá ojiarụ Wikipedia Ńkàtá Wikipedia Faịlụ Ńkàtá faịlụ MidiaWiki Ńkàtá MidiaWiki Templeeti Ńkàtá templeeti Enyemaka Ńkàtá enyemaka Otú Ńkàtá otú Édēchághị́ Ńkàtá Édēchághị́ TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk Iba 0 7054 729306 708377 2026-09-29T23:14:53Z Dreitägige amount 83rd 66690 729306 wikitext text/x-wiki {{Infobox disease | 📛 🦟 and then , well ❤️‍🩹= cutting ✂️🛑 I a Jam#less| ICD10 = {{ICD10|B|50||b|50}}-{{ICD10|B|54||b|54}} | ICD9 = {{ICD9|084}} | Image = Malaria.jpg | Caption = ''PlasmmoOudium'' si na aso mmiri nke nwunye anwunta moving across a mosquito cell. | DiseasesDB = 7728 | MedlinePlus = 000621 | OMIM = 248310 | eMedicineSubj = med | eMedicineTopic = 1385 | eMedicine_mult = {{eMedicine2|emerg|305}} {{eMedicine2|ped|1357}} | MeshName = Iba | MeshNumber = C03.752.250.552 }}'''Ị3ba''' bụ [[ọrịa anwụnta na amụ|ọrịa anwụnta na amụ na efe efe]] nke ndị mmadụ na anụmanụ ndị ọzọ, a na ebute site na alị [[protozoans]] (otu ụdị nke otu selụ [[otu ahụhụ]]) nke ụdị ''[[Plasmodium]]''.<ref name=WHO2014/> Ịba na ebute ihe mgbanwe na agụnyekarị [[ahụ ọkụ]], [[ọrịa ime ahụ|ike ọgwụgwụ]], [[ịgbụ agbọọ]] yana [[isi ọwụwa]].<!-- <ref name=EBMED2014/> --> Na nke dị egwu ọ nwere ike ibute [[ọchananya|anụahụ edo-edo]], [[akwụkwụ]], [[ndụ yiri ọnwụ]] ma ọ bụ [[one-up]].<ref name=EBMED2014/> Ihe mgbanwe ndị a na ebidokarị ụbọchị iri ruo iri na ise ka atachara gị.<!-- <ref name=WHO2014/> --> N’ebe ndị agwọghị nke ọma, ọrịa a nwere ike ịmegharị ka ụfọdụ ọnwa gachara.<ref name=WHO2015/> N’ebe ndị gbanarịrị ọrịa a nọ, ibutegharị ọrịa a na ebutekarị ihe mgbanwe dị ntakịrị.<!-- <ref name=EBMED2014/> --> [[Mgbochi|nguzodo]] ntakịrị a na efu ka ọnwa na afọ na aga ma ọ bụrụ na onye ahụ kpughepuru onwe ya ebe anwụnta nọ.<ref name=EBMED2014/> <!--Cause and diagnosis--> Ọtụtụ oge, a na enyefe ọrịa ahụ site na ọtịta nke nwunye anwụnta bu ọrịa ahụ ''[[Anopheles]].<!-- <ref name=WHO2014/> --> Ọtịta ahụ na ebubata arụrụ sitere na asọ mmiri nke anwụnta ahụ n’ime [[mkpokọta usoro ọbara|ọbara]].<ref name=WHO2014/> Arụrụ ahụ na eje na umeju ebe ha na etolite ma mụbanye.<!-- <ref name=EBMED2014/> --> Ụdị ise nke ''Plasmodium'' nwere ike ịfe ịfe, ndị mmadụ nwere ike ịkesa ha.<ref name=EBMED2014/> Imirikiti ọnwụ na esite na ''[[Plasmodium falciparum|P.&nbsp;falciparum]]'' yana ''[[Plasmodium vivax|P.&nbsp;vivax]]'', ''[[Plasmodium ovale|P.&nbsp;ovale]]'', na ''[[Plasmodium malariae|P.&nbsp;malariae]]'' na ebutekarị ụdị nke ịba dị ntakịrị.<ref name=WHO2014/><ref name=EBMED2014/> Ụdị ''[[Plasmodium knowlesi|P.&nbsp;knowlesi]]'' anaghị ebutekarị ọrịa na ndị mmadụ.<ref name=WHO2014/> A na achọpụtakarị ịba site na nnyocha miri emi nke ọbara site na iji [[enyo ọbara]], ma ọ bụ site na iji [[antigen]] – dabere [[Nnwale nchọpụta antigen ịba|ndapụta usoro polymerase]].<ref name=EBMED2014/> Emepụtala usoro ndị nwere ike iji [[ndapụta usoro polymerase]] iji chọpụta arụrụ nke [[DNA]], mana anaghị eji ya ukwuu na mpaghara ebe ịba dị [[Ihe na eme oge niile (epidemiology)|a na enwekarị]] n’ihi ọnụego na mgbagwoju anya ha.<ref name="Nadjm 2012">{{Cite journal |author=Nadjm B, Behrens RH |title=Malaria: An update for physicians |url=https://archive.org/details/sim_infectious-disease-clinics-of-north-america_2012-06_26_2/page/243 |journal=Infectious Disease Clinics of North America |year=2012 |volume=26 |issue=2 |pages=243–59 |pmid=22632637 |doi=10.1016/j.idc.2012.03.010}}</ref>'' <!--Prevention and treatment--> Enwere ike ịbelata ihe egwu nke ọrịa ahụ site na igbochi ọtịta anwụnta site na iji [[ntofo anwụnta]] yana [[ihe nchụpụ anwụnta]], ma ọ bụ site na iji ụkpụrụ njikwa-anwụnta dịka ịgba ihe [[ihe mgbochi arụrụ]] yana ịgbapụ mmiri dọ adọ.<ref name=EBMED2014/> Ọtụtụ ọgwụ dị na [[ihe mgbochi ịba|gbochie ịba]] na ndị njem gaa n’ebe ọrịa ahụ dị ọtụtụ.<!-- <ref name=WHO2014/> --> Oge ụfọdụ akwadoro ọnụ ọgụgụ nke ọgwụ [[sulfadoxine/pyrimethamine]] na [[ụmụ ntakịrị]] yana ka [[ọnwa atọ izizi n’ime ọnwa itoolu]] nke [[afọ ime]] gachara n’ebe ndị enwere nnukwu ịba.<!-- <ref name=WHO2014/> --> Agbanyeghị mkpa, enweghị [[ọgwụ mgbochi]] na arụ ọrụ, tụmadị mbọ a na agba iji mepụta otu na aga n’ihu.<ref name=WHO2014/> Ọgwụgwọ akwadoro maka ịba bụ mkpokọta nke [[ọgwụ mgbochi ịba]]<nowiki/>llopgụnyere otu [[artemisinin]].<ref name=WHO2014/><ref name=EBMED2014/> Ọgwụ nke abụọ nwere ike ịbụ [[mefloquine]], [[lumefantrine]], ma ọ bụ sulfadoxine/pyrimethamine.<ref name=WHO2010>{{cite book|last1=Organization|first1=World Health|title=Guidelines for the treatment of malaria|url=https://archive.org/details/guidelinesfortre0000unse|date=2010|publisher=World Health Organization|location=Geneva|isbn=9789241547925|page=ix|edition=2nd ed.}}</ref> Enwere ike iji [[Quinine]] yana [[doxycycline]] ma ọ bụrụ na artemisinin adịghị.<ref name=WHO2010/> Akwadoro ya na mpaghara ebe ọrịa ahụ juru eju, a na amata ịba tupu ebido ọgwụgwọ n’ihi echiche nke [[mgbochi ọgwụ]] na ebulite.<!-- <ref name=WHO2014/> --> Mgbochi etolitela bụrụ ọtụtụ ọgwụ mgbochi ịba; dịka ọmụmaatụ, [[chloroquine]] – mgbochi ''P.&nbsp;falciparum'' ekesaala n’ọtụtụ ebe nwere ịba, yana mgbochi nke artemisinin abụrụla nsogbu n’ụfọdụ akụkụ nke Akụkụ ndịda na ọwụwa anyanwụ nke Asia.<ref name=WHO2014/> <!--Epidemiology--> Ọrịa ahụ kesara nnukwu na mpaghara [[Mpaghara okpomọkụ|okpomọkụ]] yana [[akụkụ nọketere mpaghara okpomọkụ]] dị n’oke dị obosara na [[ahịrị ụwa]].<ref name=EBMED2014>{{cite journal|last=Caraballo|first=Hector|title=Emergency Department Management Of Mosquito-Borne Illness: Malaria, Dengue, And West Nile Virus|journal=Emergency Medicine Practice|date=May 2014|volume=16|issue=5|url=http://www.ebmedicine.net/topics.php?paction=showTopic&topic_id=405}}</ref> Nke a gụnyere imirikiti nke [[Sub-Saharan Africa]], [[Asia]], yana [[Latin America]].<!-- <ref name=WHO2014/> --> [[World Health Organization]] na ekpebi na 2012, enwere okwu nde 207 nke ịba.<!-- <ref name=WHO2014/> --> Na afọ ahụ, ekpebiri na ọrịa ahụ gburu n’etiti ndị mmadụ 473,000 na 789,000, imirikiti ha bụ ụmụaka na Africa.<ref name=WHO2014>{{cite web|title=Malaria Fact sheetN°94|url=http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs094/en/|website=WHO|accessdate=28 August 2014|date=March 2014}}</ref> A na amakọrịkarị ịba yana ụbịam, ọ nwere nnukwu mmetụta jọrọ njọ na [[ntolite nchịkwa ego obodo]]. <ref name="IftSoL">{{Cite report |author=Gollin D, Zimmermann C |title=Malaria: Disease Impacts and Long-Run Income Differences |date=August 2007 |publisher=[[Institute for the Study of Labor]] |url=http://ftp.iza.org/dp2997.pdf |format=PDF}}</ref><ref name="Worrall 2005">{{Cite journal |author=Worrall E, Basu S, Hanson K |title=Is malaria a disease of poverty? A review of the literature |url=https://archive.org/details/sim_tropical-medicine-and-international-health_2005-10_10_10/page/1047 |journal=Tropical Health and Medicine |year=2005 |volume=10 |issue=10 |pages=1047–59 |doi=10.1111/j.1365-3156.2005.01476.x |pmid=16185240}} {{open access}}</ref>Na Africa ekpebiri na ọ na adapụta na ntufu nke ego ijeri $12 USD n'otu afọ n'ihi ụgwọ nlekọta ahụike dị ọnụ, ikike ịrụ ọrụ na adịghị yana mmetụta na njegharị.<ref name="Greenwood 2005">{{Cite journal |author=Greenwood BM, Bojang K, Whitty CJ, Targett GA |title=Malaria |url=https://archive.org/details/sim_the-lancet_april-23-29-2005_365_9469/page/1487 |journal=Lancet |year=2005|volume=365 |issue=9469 |pages=1487–98 |pmid=15850634 |doi=10.1016/S0140-6736(05)66420-3}}</ref> ==Nrụtụ aka== <references /> [[Òtù:Ọrià]] 9fq71mvghppwrcc5wlbtujmag1z9rf1 729309 729306 2026-09-29T23:15:31Z Dreitägige amount 83rd 66690 /* */ 729309 wikitext text/x-wiki {{Infobox disease | 📛 🦟 and then , well ❤️‍🩹= cutting ✂️🛑 I a Jam#less| ICD10 = {{ICD10|B|50||b|50}}-{{ICD10|B|54||b|54}} | ICD9 = {{ICD9|084}} | Image = Malaria.jpg | Caption = ''PlasmmoOudium'' si na aso mmiri nke nwunye anwunta moving across a mosquito cell. | DiseasesDB = 7728 | MedlinePlus = 000621 | OMIM = 248310 | eMedicineSubj = med | eMedicineTopic = 1385 |für die schnelle Info wann wir uns sehr darüber freue eMedicine_mult = {{eMedicine2|emerg|305}} {{eMedicine2|ped|1357}} | MeshName = Iba | MeshNumber = C03.752.250.552 }}'''Ị3ba''' bụ [[ọrịa anwụnta na amụ|ọrịa anwụnta na amụ na efe efe]] nke ndị mmadụ na anụmanụ ndị ọzọ, a na ebute site na alị [[protozoans]] (otu ụdị nke otu selụ [[otu ahụhụ]]) nke ụdị ''[[Plasmodium]]''.<ref name=WHO2014/> Ịba na ebute ihe mgbanwe na agụnyekarị [[ahụ ọkụ]], [[ọrịa ime ahụ|ike ọgwụgwụ]], [[ịgbụ agbọọ]] yana [[isi ọwụwa]].<!-- <ref name=EBMED2014/> --> Na nke dị egwu ọ nwere ike ibute [[ọchananya|anụahụ edo-edo]], [[akwụkwụ]], [[ndụ yiri ọnwụ]] ma ọ bụ [[one-up]].<ref name=EBMED2014/> Ihe mgbanwe ndị a na ebidokarị ụbọchị iri ruo iri na ise ka atachara gị.<!-- <ref name=WHO2014/> --> N’ebe ndị agwọghị nke ọma, ọrịa a nwere ike ịmegharị ka ụfọdụ ọnwa gachara.<ref name=WHO2015/> N’ebe ndị gbanarịrị ọrịa a nọ, ibutegharị ọrịa a na ebutekarị ihe mgbanwe dị ntakịrị.<!-- <ref name=EBMED2014/> --> [[Mgbochi|nguzodo]] ntakịrị a na efu ka ọnwa na afọ na aga ma ọ bụrụ na onye ahụ kpughepuru onwe ya ebe anwụnta nọ.<ref name=EBMED2014/> <!--Cause and diagnosis--> Ọtụtụ oge, a na enyefe ọrịa ahụ site na ọtịta nke nwunye anwụnta bu ọrịa ahụ ''[[Anopheles]].<!-- <ref name=WHO2014/> --> Ọtịta ahụ na ebubata arụrụ sitere na asọ mmiri nke anwụnta ahụ n’ime [[mkpokọta usoro ọbara|ọbara]].<ref name=WHO2014/> Arụrụ ahụ na eje na umeju ebe ha na etolite ma mụbanye.<!-- <ref name=EBMED2014/> --> Ụdị ise nke ''Plasmodium'' nwere ike ịfe ịfe, ndị mmadụ nwere ike ịkesa ha.<ref name=EBMED2014/> Imirikiti ọnwụ na esite na ''[[Plasmodium falciparum|P.&nbsp;falciparum]]'' yana ''[[Plasmodium vivax|P.&nbsp;vivax]]'', ''[[Plasmodium ovale|P.&nbsp;ovale]]'', na ''[[Plasmodium malariae|P.&nbsp;malariae]]'' na ebutekarị ụdị nke ịba dị ntakịrị.<ref name=WHO2014/><ref name=EBMED2014/> Ụdị ''[[Plasmodium knowlesi|P.&nbsp;knowlesi]]'' anaghị ebutekarị ọrịa na ndị mmadụ.<ref name=WHO2014/> A na achọpụtakarị ịba site na nnyocha miri emi nke ọbara site na iji [[enyo ọbara]], ma ọ bụ site na iji [[antigen]] – dabere [[Nnwale nchọpụta antigen ịba|ndapụta usoro polymerase]].<ref name=EBMED2014/> Emepụtala usoro ndị nwere ike iji [[ndapụta usoro polymerase]] iji chọpụta arụrụ nke [[DNA]], mana anaghị eji ya ukwuu na mpaghara ebe ịba dị [[Ihe na eme oge niile (epidemiology)|a na enwekarị]] n’ihi ọnụego na mgbagwoju anya ha.<ref name="Nadjm 2012">{{Cite journal |author=Nadjm B, Behrens RH |title=Malaria: An update for physicians |url=https://archive.org/details/sim_infectious-disease-clinics-of-north-america_2012-06_26_2/page/243 |journal=Infectious Disease Clinics of North America |year=2012 |volume=26 |issue=2 |pages=243–59 |pmid=22632637 |doi=10.1016/j.idc.2012.03.010}}</ref>'' <!--Prevention and treatment--> Enwere ike ịbelata ihe egwu nke ọrịa ahụ site na igbochi ọtịta anwụnta site na iji [[ntofo anwụnta]] yana [[ihe nchụpụ anwụnta]], ma ọ bụ site na iji ụkpụrụ njikwa-anwụnta dịka ịgba ihe [[ihe mgbochi arụrụ]] yana ịgbapụ mmiri dọ adọ.<ref name=EBMED2014/> Ọtụtụ ọgwụ dị na [[ihe mgbochi ịba|gbochie ịba]] na ndị njem gaa n’ebe ọrịa ahụ dị ọtụtụ.<!-- <ref name=WHO2014/> --> Oge ụfọdụ akwadoro ọnụ ọgụgụ nke ọgwụ [[sulfadoxine/pyrimethamine]] na [[ụmụ ntakịrị]] yana ka [[ọnwa atọ izizi n’ime ọnwa itoolu]] nke [[afọ ime]] gachara n’ebe ndị enwere nnukwu ịba.<!-- <ref name=WHO2014/> --> Agbanyeghị mkpa, enweghị [[ọgwụ mgbochi]] na arụ ọrụ, tụmadị mbọ a na agba iji mepụta otu na aga n’ihu.<ref name=WHO2014/> Ọgwụgwọ akwadoro maka ịba bụ mkpokọta nke [[ọgwụ mgbochi ịba]]<nowiki/>llopgụnyere otu [[artemisinin]].<ref name=WHO2014/><ref name=EBMED2014/> Ọgwụ nke abụọ nwere ike ịbụ [[mefloquine]], [[lumefantrine]], ma ọ bụ sulfadoxine/pyrimethamine.<ref name=WHO2010>{{cite book|last1=Organization|first1=World Health|title=Guidelines for the treatment of malaria|url=https://archive.org/details/guidelinesfortre0000unse|date=2010|publisher=World Health Organization|location=Geneva|isbn=9789241547925|page=ix|edition=2nd ed.}}</ref> Enwere ike iji [[Quinine]] yana [[doxycycline]] ma ọ bụrụ na artemisinin adịghị.<ref name=WHO2010/> Akwadoro ya na mpaghara ebe ọrịa ahụ juru eju, a na amata ịba tupu ebido ọgwụgwọ n’ihi echiche nke [[mgbochi ọgwụ]] na ebulite.<!-- <ref name=WHO2014/> --> Mgbochi etolitela bụrụ ọtụtụ ọgwụ mgbochi ịba; dịka ọmụmaatụ, [[chloroquine]] – mgbochi ''P.&nbsp;falciparum'' ekesaala n’ọtụtụ ebe nwere ịba, yana mgbochi nke artemisinin abụrụla nsogbu n’ụfọdụ akụkụ nke Akụkụ ndịda na ọwụwa anyanwụ nke Asia.<ref name=WHO2014/> <!--Epidemiology--> Ọrịa ahụ kesara nnukwu na mpaghara [[Mpaghara okpomọkụ|okpomọkụ]] yana [[akụkụ nọketere mpaghara okpomọkụ]] dị n’oke dị obosara na [[ahịrị ụwa]].<ref name=EBMED2014>{{cite journal|last=Caraballo|first=Hector|title=Emergency Department Management Of Mosquito-Borne Illness: Malaria, Dengue, And West Nile Virus|journal=Emergency Medicine Practice|date=May 2014|volume=16|issue=5|url=http://www.ebmedicine.net/topics.php?paction=showTopic&topic_id=405}}</ref> Nke a gụnyere imirikiti nke [[Sub-Saharan Africa]], [[Asia]], yana [[Latin America]].<!-- <ref name=WHO2014/> --> [[World Health Organization]] na ekpebi na 2012, enwere okwu nde 207 nke ịba.<!-- <ref name=WHO2014/> --> Na afọ ahụ, ekpebiri na ọrịa ahụ gburu n’etiti ndị mmadụ 473,000 na 789,000, imirikiti ha bụ ụmụaka na Africa.<ref name=WHO2014>{{cite web|title=Malaria Fact sheetN°94|url=http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs094/en/|website=WHO|accessdate=28 August 2014|date=March 2014}}</ref> A na amakọrịkarị ịba yana ụbịam, ọ nwere nnukwu mmetụta jọrọ njọ na [[ntolite nchịkwa ego obodo]]. <ref name="IftSoL">{{Cite report |author=Gollin D, Zimmermann C |title=Malaria: Disease Impacts and Long-Run Income Differences |date=August 2007 |publisher=[[Institute for the Study of Labor]] |url=http://ftp.iza.org/dp2997.pdf |format=PDF}}</ref><ref name="Worrall 2005">{{Cite journal |author=Worrall E, Basu S, Hanson K |title=Is malaria a disease of poverty? A review of the literature |url=https://archive.org/details/sim_tropical-medicine-and-international-health_2005-10_10_10/page/1047 |journal=Tropical Health and Medicine |year=2005 |volume=10 |issue=10 |pages=1047–59 |doi=10.1111/j.1365-3156.2005.01476.x |pmid=16185240}} {{open access}}</ref>Na Africa ekpebiri na ọ na adapụta na ntufu nke ego ijeri $12 USD n'otu afọ n'ihi ụgwọ nlekọta ahụike dị ọnụ, ikike ịrụ ọrụ na adịghị yana mmetụta na njegharị.<ref name="Greenwood 2005">{{Cite journal |author=Greenwood BM, Bojang K, Whitty CJ, Targett GA |title=Malaria |url=https://archive.org/details/sim_the-lancet_april-23-29-2005_365_9469/page/1487 |journal=Lancet |year=2005|volume=365 |issue=9469 |pages=1487–98 |pmid=15850634 |doi=10.1016/S0140-6736(05)66420-3}}</ref> ==Nrụtụ aka== <references /> [[Òtù:Ọrià]] 9qmjizksfkv3ui70n1rzajmgck4clvf 729314 729309 2026-09-29T23:17:28Z Àncilu 15408 Rollback 729314 wikitext text/x-wiki {{Infobox disease | Name = Iba | ICD10 = {{ICD10|B|50||b|50}}-{{ICD10|B|54||b|54}} | ICD9 = {{ICD9|084}} | Image = Malaria.jpg | Caption = ''Plasmodium'' si na aso mmiri nke nwunye anwunta moving across a mosquito cell. | DiseasesDB = 7728 | MedlinePlus = 000621 | OMIM = 248310 | eMedicineSubj = med | eMedicineTopic = 1385 | eMedicine_mult = {{eMedicine2|emerg|305}} {{eMedicine2|ped|1357}} | MeshName = Iba | MeshNumber = C03.752.250.552 }}<!-- Definition and symptoms -->'''Ịba''' bụ [[ọrịa anwụnta na amụ|ọrịa anwụnta na amụ na efe efe]] nke ndị mmadụ na anụmanụ ndị ọzọ, a na ebute site na alị [[protozoans]] (otu ụdị nke otu selụ [[otu ahụhụ]]) nke ụdị ''[[Plasmodium]]''.<ref name=WHO2014/> Ịba na ebute ihe mgbanwe na agụnyekarị [[ahụ ọkụ]], [[ọrịa ime ahụ|ike ọgwụgwụ]], [[ịgbụ agbọọ]] yana [[isi ọwụwa]].<!-- <ref name=EBMED2014/> --> Na nke dị egwu ọ nwere ike ibute [[ọchananya|anụahụ edo-edo]], [[akwụkwụ]], [[ndụ yiri ọnwụ]] ma ọ bụ [[ọnwụ]].<ref name=EBMED2014/> Ihe mgbanwe ndị a na ebidokarị ụbọchị iri ruo iri na ise ka atachara gị.<!-- <ref name=WHO2014/> --> N’ebe ndị agwọghị nke ọma, ọrịa a nwere ike ịmegharị ka ụfọdụ ọnwa gachara.<ref name=WHO2014/> N’ebe ndị gbanarịrị ọrịa a nọ, ibutegharị ọrịa a na ebutekarị ihe mgbanwe dị ntakịrị.<!-- <ref name=EBMED2014/> --> [[Mgbochi|nguzodo]] ntakịrị a na efu ka ọnwa na afọ na aga ma ọ bụrụ na onye ahụ kpughepuru onwe ya ebe anwụnta nọ.<ref name=EBMED2014/> <!--Cause and diagnosis--> Ọtụtụ oge, a na enyefe ọrịa ahụ site na ọtịta nke nwunye anwụnta bu ọrịa ahụ ''[[Anopheles]].<!-- <ref name=WHO2014/> --> Ọtịta ahụ na ebubata arụrụ sitere na asọ mmiri nke anwụnta ahụ n’ime [[mkpokọta usoro ọbara|ọbara]].<ref name=WHO2014/> Arụrụ ahụ na eje na umeju ebe ha na etolite ma mụbanye.<!-- <ref name=EBMED2014/> --> Ụdị ise nke ''Plasmodium'' nwere ike ịfe ịfe, ndị mmadụ nwere ike ịkesa ha.<ref name=EBMED2014/> Imirikiti ọnwụ na esite na ''[[Plasmodium falciparum|P.&nbsp;falciparum]]'' yana ''[[Plasmodium vivax|P.&nbsp;vivax]]'', ''[[Plasmodium ovale|P.&nbsp;ovale]]'', na ''[[Plasmodium malariae|P.&nbsp;malariae]]'' na ebutekarị ụdị nke ịba dị ntakịrị.<ref name=WHO2014/><ref name=EBMED2014/> Ụdị ''[[Plasmodium knowlesi|P.&nbsp;knowlesi]]'' anaghị ebutekarị ọrịa na ndị mmadụ.<ref name=WHO2014/> A na achọpụtakarị ịba site na nnyocha miri emi nke ọbara site na iji [[enyo ọbara]], ma ọ bụ site na iji [[antigen]] – dabere [[Nnwale nchọpụta antigen ịba|ndapụta usoro polymerase]].<ref name=EBMED2014/> Emepụtala usoro ndị nwere ike iji [[ndapụta usoro polymerase]] iji chọpụta arụrụ nke [[DNA]], mana anaghị eji ya ukwuu na mpaghara ebe ịba dị [[Ihe na eme oge niile (epidemiology)|a na enwekarị]] n’ihi ọnụego na mgbagwoju anya ha.<ref name="Nadjm 2012">{{Cite journal |author=Nadjm B, Behrens RH |title=Malaria: An update for physicians |url=https://archive.org/details/sim_infectious-disease-clinics-of-north-america_2012-06_26_2/page/243 |journal=Infectious Disease Clinics of North America |year=2012 |volume=26 |issue=2 |pages=243–59 |pmid=22632637 |doi=10.1016/j.idc.2012.03.010}}</ref>'' <!--Prevention and treatment--> Enwere ike ịbelata ihe egwu nke ọrịa ahụ site na igbochi ọtịta anwụnta site na iji [[ntofo anwụnta]] yana [[ihe nchụpụ anwụnta]], ma ọ bụ site na iji ụkpụrụ njikwa-anwụnta dịka ịgba ihe [[ihe mgbochi arụrụ]] yana ịgbapụ mmiri dọ adọ.<ref name=EBMED2014/> Ọtụtụ ọgwụ dị na [[ihe mgbochi ịba|gbochie ịba]] na ndị njem gaa n’ebe ọrịa ahụ dị ọtụtụ.<!-- <ref name=WHO2014/> --> Oge ụfọdụ akwadoro ọnụ ọgụgụ nke ọgwụ [[sulfadoxine/pyrimethamine]] na [[ụmụ ntakịrị]] yana ka [[ọnwa atọ izizi n’ime ọnwa itoolu]] nke [[afọ ime]] gachara n’ebe ndị enwere nnukwu ịba.<!-- <ref name=WHO2014/> --> Agbanyeghị mkpa, enweghị [[ọgwụ mgbochi]] na arụ ọrụ, tụmadị mbọ a na agba iji mepụta otu na aga n’ihu.<ref name=WHO2014/> Ọgwụgwọ akwadoro maka ịba bụ mkpokọta nke [[ọgwụ mgbochi ịba]] gụnyere otu [[artemisinin]].<ref name=WHO2014/><ref name=EBMED2014/> Ọgwụ nke abụọ nwere ike ịbụ [[mefloquine]], [[lumefantrine]], ma ọ bụ sulfadoxine/pyrimethamine.<ref name=WHO2010>{{cite book|last1=Organization|first1=World Health|title=Guidelines for the treatment of malaria|url=https://archive.org/details/guidelinesfortre0000unse|date=2010|publisher=World Health Organization|location=Geneva|isbn=9789241547925|page=ix|edition=2nd ed.}}</ref> Enwere ike iji [[Quinine]] yana [[doxycycline]] ma ọ bụrụ na artemisinin adịghị.<ref name=WHO2010/> Akwadoro ya na mpaghara ebe ọrịa ahụ juru eju, a na amata ịba tupu ebido ọgwụgwọ n’ihi echiche nke [[mgbochi ọgwụ]] na ebulite.<!-- <ref name=WHO2014/> --> Mgbochi etolitela bụrụ ọtụtụ ọgwụ mgbochi ịba; dịka ọmụmaatụ, [[chloroquine]] – mgbochi ''P.&nbsp;falciparum'' ekesaala n’ọtụtụ ebe nwere ịba, yana mgbochi nke artemisinin abụrụla nsogbu n’ụfọdụ akụkụ nke Akụkụ ndịda na ọwụwa anyanwụ nke Asia.<ref name=WHO2014/> <!--Epidemiology--> Ọrịa ahụ kesara nnukwu na mpaghara [[Mpaghara okpomọkụ|okpomọkụ]] yana [[akụkụ nọketere mpaghara okpomọkụ]] dị n’oke dị obosara na [[ahịrị ụwa]].<ref name=EBMED2014>{{cite journal|last=Caraballo|first=Hector|title=Emergency Department Management Of Mosquito-Borne Illness: Malaria, Dengue, And West Nile Virus|journal=Emergency Medicine Practice|date=May 2014|volume=16|issue=5|url=http://www.ebmedicine.net/topics.php?paction=showTopic&topic_id=405}}</ref> Nke a gụnyere imirikiti nke [[Sub-Saharan Africa]], [[Asia]], yana [[Latin America]].<!-- <ref name=WHO2014/> --> [[World Health Organization]] na ekpebi na 2012, enwere okwu nde 207 nke ịba.<!-- <ref name=WHO2014/> --> Na afọ ahụ, ekpebiri na ọrịa ahụ gburu n’etiti ndị mmadụ 473,000 na 789,000, imirikiti ha bụ ụmụaka na Africa.<ref name=WHO2014>{{cite web|title=Malaria Fact sheetN°94|url=http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs094/en/|website=WHO|accessdate=28 August 2014|date=March 2014}}</ref> A na amakọrịkarị ịba yana ụbịam, ọ nwere nnukwu mmetụta jọrọ njọ na [[ntolite nchịkwa ego obodo]]. <ref name="IftSoL">{{Cite report |author=Gollin D, Zimmermann C |title=Malaria: Disease Impacts and Long-Run Income Differences |date=August 2007 |publisher=[[Institute for the Study of Labor]] |url=http://ftp.iza.org/dp2997.pdf |format=PDF}}</ref><ref name="Worrall 2005">{{Cite journal |author=Worrall E, Basu S, Hanson K |title=Is malaria a disease of poverty? A review of the literature |url=https://archive.org/details/sim_tropical-medicine-and-international-health_2005-10_10_10/page/1047 |journal=Tropical Health and Medicine |year=2005 |volume=10 |issue=10 |pages=1047–59 |doi=10.1111/j.1365-3156.2005.01476.x |pmid=16185240}} {{open access}}</ref>Na Africa ekpebiri na ọ na adapụta na ntufu nke ego ijeri $12 USD n'otu afọ n'ihi ụgwọ nlekọta ahụike dị ọnụ, ikike ịrụ ọrụ na adịghị yana mmetụta na njegharị.<ref name="Greenwood 2005">{{Cite journal |author=Greenwood BM, Bojang K, Whitty CJ, Targett GA |title=Malaria |url=https://archive.org/details/sim_the-lancet_april-23-29-2005_365_9469/page/1487 |journal=Lancet |year=2005|volume=365 |issue=9469 |pages=1487–98 |pmid=15850634 |doi=10.1016/S0140-6736(05)66420-3}}</ref> ==Nrụtụ aka== <references /> [[Òtù:Ọrià]] fmpgwm8denmm2jy1r8pjyjgtwyufumg Kema Chikwe 0 7943 729244 673583 2026-09-29T22:34:30Z Vivian Amalachukwu 17172 Added default sort and databox 729244 wikitext text/x-wiki {{databox}} Kemafo N[[Naijiria|onye]]<nowiki/>rem "Kema" Chikwe bụ onye bụbu Minista Naịjirịa nke Federal Aviation. Ọ na-ejide ọkwa nke National Women Leader nke pati ndọrọ ndọrọ ọchịchị Naijiria PDP ugbu a. Chikwe malitere akwụkwọ mgbe ọ dị afọ ise n'[[Abá|Aba]] na nke bụ Abia State ugbu a. Ọ gụrụ akwụkwọ na French na Advanced Teachers' College, [[Òwèrè|Owerri]] . Ọ gakwara Queen's College nke City mahadum nke New York ebe ọ nwetara nzere na French. O nwetara nzere doctorate na [[University of Nigeria|Mahadum]] Naijiria, Nsukka, na agụmakwụkwọ. Chikwe ghọrọ onye nta akụkọ redio, onye nchịkọta akụkọ na onye na-ebipụta akwụkwọ. Ọ bụ onye isi na onye na-ebipụta akwụkwọ, Prime Time Limited, ndị na-ebipụtara magazin Ash. O bipụtara akwụkwọ atọ, dezie ọtụtụ akwụkwọ ma nye aka n'ọtụtụ akwụkwọ.<ref name="bio">{{Cite web|url=http://www.onlinenigeria.com/PEOPLE/ad.asp?blurb=65|title=Kema Chikwe|work=Online Nigeria|accessdate=2010-02-16}}</ref> {{DEFAULTSORT:Chikwe, Kema}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] pno9anyfyjdk6rryckpne18baphhwnb Remi Tinubu 0 8593 729247 723097 2026-09-29T22:37:30Z Vivian Amalachukwu 17172 Vivian Amalachukwu moved page [[Oluremi Tinubu]] to [[Remi Tinubu]]: Misspelled title 723097 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = Remi Tinubu | honorific_suffix = {{post-nominals|country=NG|CON|size=100%}} | image = Her Excellency Remi.jpg | width = | alt = | caption = Official portrait, 2023 | office = [[First Lady of Nigeria]] | president = [[Bola Tinubu]] | term_start = 29 May 2023 | term_end = | predecessor = [[Aisha Buhari]] | successor = | office1 = [[Senate of Nigeria|Senator]] for [[Lagos Central Senatorial District|Lagos Central]] | termstart1 = 6 June 2011 | termend1 = 11 June 2023 | predecessor1 = [[Munirudeen Muse]] | successor1 = [[Wasiu Sanni]] | office2 = [[First Lady of Lagos State]] | 1blankname2 = {{nowrap|[[List of governors of Lagos State|Governor]]}} | 1namedata2 = Bola Tinubu | termstart2 = 29 May 1999 | termend2 = 29 May 2007 | predecessor2 = [[Munirat Marwa]] | successor2 = [[Abimbola Fashola]] | birth_date = {{Birth date and age|1960|9|21|df=y}} | birth_place = [[Ogun State]] | death_date = | death_place = | party = [[All Progressives Congress]] (2013–present) | otherparty = {{plainlist| * [[Alliance for Democracy (Nigeria)|Alliance for Democracy]] (before 2006) * [[Action Congress of Nigeria]] (2006–2013) }} | occupation = {{hlist|Politician|pastor}} | spouse = {{marriage|[[Bola Tinubu]]|1987}} | children = 3 | residence = [[Aso Villa]] | awards = | alma_mater = {{plainlist| * [[Adeyemi College of Education]] * University of Ife (now [[Obafemi Awolowo University]]) }} | website = | footnotes = | honorific_prefix = [[Her Excellency]] }} '''Oluremi "Remi" Tinubu''' CON ({{Audio|Oluremi_Tinubu.wav|Listen}}, amụrụ na 21 Septemba 1960) <ref>{{Cite news|date=2020-09-26|title=Remi Tinubu: Trauma of living in exile in US led me to Christ|url=https://www.thecable.ng/remi-tinubu-trauma-of-living-in-exile-in-us-led-me-to-christ|accessdate=2021-04-19|work=[[TheCable]]|language=en-US}}</ref> bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị Naijiria na [[First Lady of Nigeria|Nwanyị mbụ nke Naịjirịa]] kemgbe 2023, dị ka nwunye Onye isi ala [[Bola Tinubu]] . <ref name="Salami 2023">{{Cite web|author=Salami|first=Kareemot|title=Oluremi Tinubu: Nigeria first lady biography|work=BBC News Pidgin|date=2023-06-01|url=https://www.bbc.com/pidgin/articles/c729w8e921go|accessdate=2023-06-04}}</ref> Ọ bụ nwanyị mbụ nke Lagos State site na 1999 ruo 2007 mgbe di ya bụ gọvanọ. Ọ bụ onye omeiwu na-anọchite anya Lagos Central Senatorial District na National Assembly nke Naịjirịa site na 2011 ruo 2023. Ọ bụ onye otu ndọrọ ndọrọ ọchịchị All Progressives Congress (APC).<ref>{{Cite web|url=https://www.takemetonaija.com/2016/12/senator-remi-tinubu-full-biography.html|title=Senator Remi Tinubu Full Biography|date=7 December 2016}}</ref><ref>{{Cite web|title=Oluremi - Tinubu, Politician, Senator and Entrepreneur, Nigeria, Personality Profiles|url=https://www.nigeriagalleria.com/Nigeria/Personality-Profiles/Politicians/Oluremi-Tinubu.html|work=nigeriagalleria.com|accessdate=2020-05-30}}</ref> == Oge ọ malitere == A mụrụ Oluremi Tinubu na 21 Septemba 1960. Ọ bụ nwa nke iri na abụọ n'ime ụmụ iri na atọ n'ezinụlọ ya ma o si n'ezin ụlọ Ikusebiala nke Ogun State.<ref>{{Cite news|title=Nigeria's politicians|url=https://www.nigeriagalleria.com/Nigeria/Personality-Profiles/Politicians/Oluremi-Tinubu.html|accessdate=11 March 2021|publisher=nigeriagalleria.com|date=9 March 2021}}</ref><ref name="About">{{Cite web|title=About Oluremi|url=http://www.oluremitinubu.com/?page_id=2|publisher=Oluremi Tinubu|accessdate=20 May 2012|archivedate=15 February 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170215002929/http://www.oluremitinubu.com/?page_id=2}}</ref> == Mmụta == Tinubu malitere ọrụ agụmakwụkwọ ya na Our Lady of Apostles Secondary School Ijebu-Ode ebe ọ nwetara West African Senior Secondary School Certificate Exam (WASSCE) na 1979 na PGD site na The Redeemed Christian bible college na 2010 <ref name="pd1">{{Cite web|title=Pastor Oluremi Tinubu|url=http://www.politiciansdata.com/content/remi-tinubu/|work=politiciansdata.com|date=28 May 2018|publisher=Omobolaji Folajinmi|accessdate=24 April 2021|archivedate=24 April 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210424124106/http://www.politiciansdata.com/content/remi-tinubu/}}</ref> Tinubu nwetara B.S. na Education site na Mahadum Ife <ref name="Inside OAU Media 2022">{{Cite web|title=Top 10 Most Influential OAU Alumni in Politics|work=Inside OAU Media|date=2022-10-05|url=https://www.insideoau.com/2022/10/05/top-10-most-influential-oau-alumni-in-politics/|accessdate=2023-06-03|archivedate=2023-11-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231118221835/https://www.insideoau.com/2022/10/05/top-10-most-influential-oau-alumni-in-politics/}}</ref> na National Certificate of Education na Botany na Zoology site na Adeyemi College of Education . <ref name="pd1"/> == Ọrụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị == Ọ ghọrọ nwanyị mbụ nke Lagos Steeti mgbe a họpụtara di ya [[Bola Tinubu]] dị ka gọvanọ. Dị ka nwanyị mbụ, o guzobere New Era Foundation, nke a raara nye iguzobe ebe maka "mmepe niile nke ndị na-eto eto ma kwalite mmata ọha na eze banyere ahụike gburugburu ebe obibi na ọrụ obodo". <ref name="Humanitarian Goals or Fraud">{{Cite web|title=Foundations and NGOs: An engine for humanitarian goals or fraud?|url=http://nationalmirroronline.net/insight/23783.html|publisher=National Mirror|accessdate=23 May 2012|archivedate=22 May 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120522032208/http://nationalmirroronline.net/insight/23783.html}}</ref> Mgbe a họpụtara Tinubu, a mara ya aka na Legislative House Election Petition Tribunal - nke mechara gbakọọ ma kwado ntuli aka ahụ na 2012.<ref name="Election">{{Cite news|title=Tribunal upholds Tinubu's election|url=http://odili.net/news/source/2011/sep/6/6.html|accessdate=20 May 2012|work=odili|archive-date=23 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160223180825/http://odili.net/news/source/2011/sep/6/6.html|url-status=dead}}</ref> Tinubu bụ otu n'ime ihe karịrị 100 ndị omeiwu a họpụtara na mgbakọ nke asatọ n'afọ 2015. Isii n'ime ndị a bụ ụmụ nwanyị. Ndị ọzọ bụ [[Stella Oduah]] na [[Uche Ekwunife]], ndị na-anọchite anya [[Anambra Steeti|Anambra]], [[Fatimat Olufunke Raji-Rasaki|Fatimat Raji Rasaki]], [[Rose Okoji Oko]] na [[Binta Masi Garba|Binta Garba]]. Na ntuli aka nke afọ 2019, ọ nọgidere na-anọchite anya Lagos Central, na-eme ka ọ bụrụ oge nke atọ ọ nọrọ n'ọchịchị.<ref>{{Cite news|author=News Agency of Nigeria|first=(NAN)|title=Oluremi Tinubu retains Lagos Central senatorial seat|url=https://www.vanguardngr.com/2019/02/oluremi-tinubu-retains-lagos-central-senatorial-seat/|accessdate=11 March 2019|date=25 February 2019|work=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]}}</ref> N'afọ 2016, Senator Tinubu rịọrọ onye isi ndị uwe ojii ka ọ nọrọ n'ebe ahụ nchebe zuru oke n'ihi egwu a na-ekwu na onye ọrụ ibe ya na onye otu ndọrọndọrọ ọchịchị ibe ya bụ [[Dino Melaiye|Dino Melaye]] ga-awakpo ya n'oge nnọkọ ndị omeiwu mechiri emechi.<ref>{{Cite web|date=2016-07-19|title=Remi Tinubu says Dino Melaye threatened to rape her; petitions APC, Saraki {{!}} Premium Times Nigeria|url=https://www.premiumtimesng.com/news/headlines/207182-remi-tinubu-says-dino-melaye-threatened-rape-petitions-apc-saraki.html|accessdate=2021-04-21|language=en-GB}}</ref> She was listed alongside [[Babajide Olusola Sanwo-Olu|Babajide Sanwo-Olu]], [[Tony Elumelu]] and other prominent people for the Eko Excellence Awards in 2019. <ref>{{Cite news|author=Rebecca|first=Ejifoma|title=Sanwo-Olu, Remi Tinubu, Elumelu, Others for Eko Excellence Awards|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2019/10/26/sanwo-olu-remi-tinubu-elumelu-others-for-eko-excellence-awards/|work=[[This Day]]|accessdate=26 October 2019}}</ref> N'afọ 2020, ọ kpọrọ oku ka e mepụta ndị uwe ojii steeti dị ka ụzọ isi gbochie oke enweghị nchebe na mba ahụ.<ref>{{Cite web|date=2020-01-29|title=Tinubu's Wife, Senator Oluremi, Advocates For State Police Over Rising Insecurity|url=http://saharareporters.com/2020/01/29/tinubu%E2%80%99s-wife-senator-oluremi-advocates-state-police-over-rising-insecurity|accessdate=2021-04-19|work=Sahara Reporters}}</ref> Ọ bụ onye kwenyesiri ike na itinye ego na Society Human Capital na Her Youth Empowerment and Skill Acquisition Scheme na mmekorita ya na Good Boys and Girls Empowerment Scheme (GBGES) emeela ka ndị ritere uru 1,172. A zụrụ ihe dị ka ndị ntorobịa 164 na nkà dị iche iche ma nata ihe mmalite na isi obodo nke ihe dị ka N40,000 onye ọ bụla. N'ọnwa Machị 2021, Senator Tinubu tụụrụ aro iwu iji gbanwee Ngalaba Naịjirịa (NIPOST) iji mee ka ọ bụrụ ụlọ ọrụ dị irè karị.<ref>{{Cite web|date=2021-03-24|title=Senator Tinubu proposes Bill to reform NIPOST {{!}} The Nation|url=https://thenationonlineng.net/senator-tinubu-proposes-bill-to-reform-nipost/|accessdate=2021-04-19|work=Latest Nigeria News, Nigerian Newspapers, Politics|language=en-US}}</ref> Ọ nwetakwara ihe nrite maka onye omeiwu nwanyị kachasị emetụta na ''The Guardian''-ahazi Inter national Women's Day Summit 2021. <ref>{{Cite news|date=2021-03-31|title=Bagudu, Obiano, Usman, Tinubu, Tallen, Okonjo-Iweala, others shine at IWD summit|url=https://guardian.ng/news/bagudu-obiano-usman-tinubu-tallen-okonjo-iweala-others-shine-at-iwd-summit/|accessdate=2021-04-19|work=[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]|language=en-US}}</ref> == Onyinye na nsọpụrụ == O nwetagoro ọtụtụ ihe nrite ma nweta ọtụtụ nkwanye ugwu, ihe nrite na nsọpụrụ o nwetara bụ: National Order of the Niger OON, Onye otu Board of Trustees nke Mahadum King, Ode-Omu; Ghana Noble International Award for Leadership (2004), Gambian Diamond Award for Immanent Contribution na Ntọhapụ nke ndị mmadụ na ịda ogbenye (2005) [1] 2025 Award"[2][3] == Ndụ onwe onye == N’agbanyeghị na ọ bụ Onye Kraịst, ọ lụrụ Bola Tinubu, onye Alakụba mechara bụrụ onye isi ala Naijiria nke iri na isii; ha nwere ụmụ atọ: Zainab Abisola Tinubu, Habibat Tinubu na Olayinka Tinubu .[1][2] Ọ bụ nne kuchiri ụmụ ya atọ sitere na mmekọrịta gara aga, Olajide Tinubu (nwụrụ anwụ), Folashade Tinubu na Oluwaseyi Tinubu.[3][4] Ọ bụ onye Kraịst ma bụrụkwa onye ozi e chiri echichi nke Chọọchị Ndị Kraịst nke Chineke.[5][6] Echiri ya n'afọ 2018 na RCCG Old Arena, Lagos/Ibadan Expressway ebe ụka ahụ mere mgbakọ afọ iri isii na isii nke isiokwu ya bụ "Dominion". Ọ bụkwa Grand Matron nke kọmitii ndị nwunye nke Lagos State Civil Servants (COWLSO).[7] == Edensibia == {{Reflist}} [[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]] [[Otú:Pages with unreviewed translations]] bsdwti9bi4hgnxqxmsrl74wkotarj4t 729252 729247 2026-09-29T22:38:21Z Vivian Amalachukwu 17172 Added default sort 729252 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = Remi Tinubu | honorific_suffix = {{post-nominals|country=NG|CON|size=100%}} | image = Her Excellency Remi.jpg | width = | alt = | caption = Official portrait, 2023 | office = [[First Lady of Nigeria]] | president = [[Bola Tinubu]] | term_start = 29 May 2023 | term_end = | predecessor = [[Aisha Buhari]] | successor = | office1 = [[Senate of Nigeria|Senator]] for [[Lagos Central Senatorial District|Lagos Central]] | termstart1 = 6 June 2011 | termend1 = 11 June 2023 | predecessor1 = [[Munirudeen Muse]] | successor1 = [[Wasiu Sanni]] | office2 = [[First Lady of Lagos State]] | 1blankname2 = {{nowrap|[[List of governors of Lagos State|Governor]]}} | 1namedata2 = Bola Tinubu | termstart2 = 29 May 1999 | termend2 = 29 May 2007 | predecessor2 = [[Munirat Marwa]] | successor2 = [[Abimbola Fashola]] | birth_date = {{Birth date and age|1960|9|21|df=y}} | birth_place = [[Ogun State]] | death_date = | death_place = | party = [[All Progressives Congress]] (2013–present) | otherparty = {{plainlist| * [[Alliance for Democracy (Nigeria)|Alliance for Democracy]] (before 2006) * [[Action Congress of Nigeria]] (2006–2013) }} | occupation = {{hlist|Politician|pastor}} | spouse = {{marriage|[[Bola Tinubu]]|1987}} | children = 3 | residence = [[Aso Villa]] | awards = | alma_mater = {{plainlist| * [[Adeyemi College of Education]] * University of Ife (now [[Obafemi Awolowo University]]) }} | website = | footnotes = | honorific_prefix = [[Her Excellency]] }} '''Oluremi "Remi" Tinubu''' CON ({{Audio|Oluremi_Tinubu.wav|Listen}}, amụrụ na 21 Septemba 1960) <ref>{{Cite news|date=2020-09-26|title=Remi Tinubu: Trauma of living in exile in US led me to Christ|url=https://www.thecable.ng/remi-tinubu-trauma-of-living-in-exile-in-us-led-me-to-christ|accessdate=2021-04-19|work=[[TheCable]]|language=en-US}}</ref> bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị Naijiria na [[First Lady of Nigeria|Nwanyị mbụ nke Naịjirịa]] kemgbe 2023, dị ka nwunye Onye isi ala [[Bola Tinubu]] . <ref name="Salami 2023">{{Cite web|author=Salami|first=Kareemot|title=Oluremi Tinubu: Nigeria first lady biography|work=BBC News Pidgin|date=2023-06-01|url=https://www.bbc.com/pidgin/articles/c729w8e921go|accessdate=2023-06-04}}</ref> Ọ bụ nwanyị mbụ nke Lagos State site na 1999 ruo 2007 mgbe di ya bụ gọvanọ. Ọ bụ onye omeiwu na-anọchite anya Lagos Central Senatorial District na National Assembly nke Naịjirịa site na 2011 ruo 2023. Ọ bụ onye otu ndọrọ ndọrọ ọchịchị All Progressives Congress (APC).<ref>{{Cite web|url=https://www.takemetonaija.com/2016/12/senator-remi-tinubu-full-biography.html|title=Senator Remi Tinubu Full Biography|date=7 December 2016}}</ref><ref>{{Cite web|title=Oluremi - Tinubu, Politician, Senator and Entrepreneur, Nigeria, Personality Profiles|url=https://www.nigeriagalleria.com/Nigeria/Personality-Profiles/Politicians/Oluremi-Tinubu.html|work=nigeriagalleria.com|accessdate=2020-05-30}}</ref> == Oge ọ malitere == A mụrụ Oluremi Tinubu na 21 Septemba 1960. Ọ bụ nwa nke iri na abụọ n'ime ụmụ iri na atọ n'ezinụlọ ya ma o si n'ezin ụlọ Ikusebiala nke Ogun State.<ref>{{Cite news|title=Nigeria's politicians|url=https://www.nigeriagalleria.com/Nigeria/Personality-Profiles/Politicians/Oluremi-Tinubu.html|accessdate=11 March 2021|publisher=nigeriagalleria.com|date=9 March 2021}}</ref><ref name="About">{{Cite web|title=About Oluremi|url=http://www.oluremitinubu.com/?page_id=2|publisher=Oluremi Tinubu|accessdate=20 May 2012|archivedate=15 February 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170215002929/http://www.oluremitinubu.com/?page_id=2}}</ref> == Mmụta == Tinubu malitere ọrụ agụmakwụkwọ ya na Our Lady of Apostles Secondary School Ijebu-Ode ebe ọ nwetara West African Senior Secondary School Certificate Exam (WASSCE) na 1979 na PGD site na The Redeemed Christian bible college na 2010 <ref name="pd1">{{Cite web|title=Pastor Oluremi Tinubu|url=http://www.politiciansdata.com/content/remi-tinubu/|work=politiciansdata.com|date=28 May 2018|publisher=Omobolaji Folajinmi|accessdate=24 April 2021|archivedate=24 April 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210424124106/http://www.politiciansdata.com/content/remi-tinubu/}}</ref> Tinubu nwetara B.S. na Education site na Mahadum Ife <ref name="Inside OAU Media 2022">{{Cite web|title=Top 10 Most Influential OAU Alumni in Politics|work=Inside OAU Media|date=2022-10-05|url=https://www.insideoau.com/2022/10/05/top-10-most-influential-oau-alumni-in-politics/|accessdate=2023-06-03|archivedate=2023-11-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231118221835/https://www.insideoau.com/2022/10/05/top-10-most-influential-oau-alumni-in-politics/}}</ref> na National Certificate of Education na Botany na Zoology site na Adeyemi College of Education . <ref name="pd1"/> == Ọrụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị == Ọ ghọrọ nwanyị mbụ nke Lagos Steeti mgbe a họpụtara di ya [[Bola Tinubu]] dị ka gọvanọ. Dị ka nwanyị mbụ, o guzobere New Era Foundation, nke a raara nye iguzobe ebe maka "mmepe niile nke ndị na-eto eto ma kwalite mmata ọha na eze banyere ahụike gburugburu ebe obibi na ọrụ obodo". <ref name="Humanitarian Goals or Fraud">{{Cite web|title=Foundations and NGOs: An engine for humanitarian goals or fraud?|url=http://nationalmirroronline.net/insight/23783.html|publisher=National Mirror|accessdate=23 May 2012|archivedate=22 May 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120522032208/http://nationalmirroronline.net/insight/23783.html}}</ref> Mgbe a họpụtara Tinubu, a mara ya aka na Legislative House Election Petition Tribunal - nke mechara gbakọọ ma kwado ntuli aka ahụ na 2012.<ref name="Election">{{Cite news|title=Tribunal upholds Tinubu's election|url=http://odili.net/news/source/2011/sep/6/6.html|accessdate=20 May 2012|work=odili|archive-date=23 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160223180825/http://odili.net/news/source/2011/sep/6/6.html|url-status=dead}}</ref> Tinubu bụ otu n'ime ihe karịrị 100 ndị omeiwu a họpụtara na mgbakọ nke asatọ n'afọ 2015. Isii n'ime ndị a bụ ụmụ nwanyị. Ndị ọzọ bụ [[Stella Oduah]] na [[Uche Ekwunife]], ndị na-anọchite anya [[Anambra Steeti|Anambra]], [[Fatimat Olufunke Raji-Rasaki|Fatimat Raji Rasaki]], [[Rose Okoji Oko]] na [[Binta Masi Garba|Binta Garba]]. Na ntuli aka nke afọ 2019, ọ nọgidere na-anọchite anya Lagos Central, na-eme ka ọ bụrụ oge nke atọ ọ nọrọ n'ọchịchị.<ref>{{Cite news|author=News Agency of Nigeria|first=(NAN)|title=Oluremi Tinubu retains Lagos Central senatorial seat|url=https://www.vanguardngr.com/2019/02/oluremi-tinubu-retains-lagos-central-senatorial-seat/|accessdate=11 March 2019|date=25 February 2019|work=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]}}</ref> N'afọ 2016, Senator Tinubu rịọrọ onye isi ndị uwe ojii ka ọ nọrọ n'ebe ahụ nchebe zuru oke n'ihi egwu a na-ekwu na onye ọrụ ibe ya na onye otu ndọrọndọrọ ọchịchị ibe ya bụ [[Dino Melaiye|Dino Melaye]] ga-awakpo ya n'oge nnọkọ ndị omeiwu mechiri emechi.<ref>{{Cite web|date=2016-07-19|title=Remi Tinubu says Dino Melaye threatened to rape her; petitions APC, Saraki {{!}} Premium Times Nigeria|url=https://www.premiumtimesng.com/news/headlines/207182-remi-tinubu-says-dino-melaye-threatened-rape-petitions-apc-saraki.html|accessdate=2021-04-21|language=en-GB}}</ref> She was listed alongside [[Babajide Olusola Sanwo-Olu|Babajide Sanwo-Olu]], [[Tony Elumelu]] and other prominent people for the Eko Excellence Awards in 2019. <ref>{{Cite news|author=Rebecca|first=Ejifoma|title=Sanwo-Olu, Remi Tinubu, Elumelu, Others for Eko Excellence Awards|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2019/10/26/sanwo-olu-remi-tinubu-elumelu-others-for-eko-excellence-awards/|work=[[This Day]]|accessdate=26 October 2019}}</ref> N'afọ 2020, ọ kpọrọ oku ka e mepụta ndị uwe ojii steeti dị ka ụzọ isi gbochie oke enweghị nchebe na mba ahụ.<ref>{{Cite web|date=2020-01-29|title=Tinubu's Wife, Senator Oluremi, Advocates For State Police Over Rising Insecurity|url=http://saharareporters.com/2020/01/29/tinubu%E2%80%99s-wife-senator-oluremi-advocates-state-police-over-rising-insecurity|accessdate=2021-04-19|work=Sahara Reporters}}</ref> Ọ bụ onye kwenyesiri ike na itinye ego na Society Human Capital na Her Youth Empowerment and Skill Acquisition Scheme na mmekorita ya na Good Boys and Girls Empowerment Scheme (GBGES) emeela ka ndị ritere uru 1,172. A zụrụ ihe dị ka ndị ntorobịa 164 na nkà dị iche iche ma nata ihe mmalite na isi obodo nke ihe dị ka N40,000 onye ọ bụla. N'ọnwa Machị 2021, Senator Tinubu tụụrụ aro iwu iji gbanwee Ngalaba Naịjirịa (NIPOST) iji mee ka ọ bụrụ ụlọ ọrụ dị irè karị.<ref>{{Cite web|date=2021-03-24|title=Senator Tinubu proposes Bill to reform NIPOST {{!}} The Nation|url=https://thenationonlineng.net/senator-tinubu-proposes-bill-to-reform-nipost/|accessdate=2021-04-19|work=Latest Nigeria News, Nigerian Newspapers, Politics|language=en-US}}</ref> Ọ nwetakwara ihe nrite maka onye omeiwu nwanyị kachasị emetụta na ''The Guardian''-ahazi Inter national Women's Day Summit 2021. <ref>{{Cite news|date=2021-03-31|title=Bagudu, Obiano, Usman, Tinubu, Tallen, Okonjo-Iweala, others shine at IWD summit|url=https://guardian.ng/news/bagudu-obiano-usman-tinubu-tallen-okonjo-iweala-others-shine-at-iwd-summit/|accessdate=2021-04-19|work=[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]|language=en-US}}</ref> == Onyinye na nsọpụrụ == O nwetagoro ọtụtụ ihe nrite ma nweta ọtụtụ nkwanye ugwu, ihe nrite na nsọpụrụ o nwetara bụ: National Order of the Niger OON, Onye otu Board of Trustees nke Mahadum King, Ode-Omu; Ghana Noble International Award for Leadership (2004), Gambian Diamond Award for Immanent Contribution na Ntọhapụ nke ndị mmadụ na ịda ogbenye (2005) [1] 2025 Award"[2][3] == Ndụ onwe onye == N’agbanyeghị na ọ bụ Onye Kraịst, ọ lụrụ Bola Tinubu, onye Alakụba mechara bụrụ onye isi ala Naijiria nke iri na isii; ha nwere ụmụ atọ: Zainab Abisola Tinubu, Habibat Tinubu na Olayinka Tinubu .[1][2] Ọ bụ nne kuchiri ụmụ ya atọ sitere na mmekọrịta gara aga, Olajide Tinubu (nwụrụ anwụ), Folashade Tinubu na Oluwaseyi Tinubu.[3][4] Ọ bụ onye Kraịst ma bụrụkwa onye ozi e chiri echichi nke Chọọchị Ndị Kraịst nke Chineke.[5][6] Echiri ya n'afọ 2018 na RCCG Old Arena, Lagos/Ibadan Expressway ebe ụka ahụ mere mgbakọ afọ iri isii na isii nke isiokwu ya bụ "Dominion". Ọ bụkwa Grand Matron nke kọmitii ndị nwunye nke Lagos State Civil Servants (COWLSO).[7] == Edensibia == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Tinubu, Remi}} [[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]] [[Otú:Pages with unreviewed translations]] te04ez6l8l9b8gr9u92jpzi9c904440 Ńkàtá:Remi Tinubu 1 8599 729249 62851 2026-09-29T22:37:30Z Vivian Amalachukwu 17172 Vivian Amalachukwu moved page [[Ńkàtá:Oluremi Tinubu]] to [[Ńkàtá:Remi Tinubu]]: Misspelled title 62850 wikitext text/x-wiki ==Florence anyanwu== This page was created with the name '''Florence anyanwu''' [sic] but the content and Wikidata link is for '''Oluremi Tinubu'''. Page is being moved to the second name. ''-- [[Ọbanife:Deborahjay|Deborahjay]] ([[Okwu ọbanife:Deborahjay|talk]]) 19:54, 25 Ọnwaàsatọ 2018 (UTC)'' c19tq6yljxpxnc73xgkmv4u6mnnsk72 Olajumoke Okoya-Thomas 0 8651 729253 723073 2026-09-29T22:39:33Z Vivian Amalachukwu 17172 Added default sort 729253 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | image = | honorific_prefix = [[Oba (ruler)#Oloye|Omoba]] | name = Olajumoke Okoya-Thomas | honorific_suffix = | width = | caption = | office1 = Member of the [[House of Representatives of Nigeria]] | termstart1 = 2003 | termend1 = 2007 | predecessor1 = | successor1 = | office2 = Member of the [[House of Representatives of Nigeria]] | termstart2 = 2007 | termend2 = 2011 | predecessor2 = | successor2 = | birth_date = {{birth date and age|df=yes|1957|1|20}} | birth_place = | death_date = | death_place = | nationality = [[Nigerian]] | party = [[All Progressives Congress|APC]] | spouse = | relations = | children = | residence = | alma_mater = | occupation = Politician | profession = }} '''Olajumoke Abidemi Okoya-Thomas''' bụ onye otu Federal House of Representatives nke Nigeria . <ref>{{Cite web|title=Public offices held by Olajumoke Abidemi Okoya-Thomas in Nigeria|url=https://citizensciencenigeria.org/public-offices/persons/olajumoke-abidemi-okoya-thomas|accessdate=2022-04-05|work=citizensciencenigeria.org|language=en}}</ref> Ọ bụ onye otu All Progressives Congress ma na-anọchite anya Lagos Island I Federal Constituency nke Lagos steeti, Nigeria.<ref>{{Cite news|title=Nigerian Women who will shape Seventh National Assembly|url=http://www.nigeriadailynews.com/latest-additions/20613-nigerian-women-who-will-shape-seventh-national-assembly.html|accessdate=29 March 2014|work=Nigeria Daily News|date=7 June 2014|archive-date=29 March 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140329154458/http://www.nigeriadailynews.com/latest-additions/20613-nigerian-women-who-will-shape-seventh-national-assembly.html|url-status=dead}}</ref> == Mbido ndụ na agụmakwụkwọ == Nwa nwanyị nke Chief Molade Okoya-Thomas, <ref>{{Cite web|title=Jumoke Okoya Runs Into Political Trouble For Eyeing Remi Tinubu's Senatorial Seat!|url=http://www.societynowng.com/Jumoke-Okoya-Runs-Into-Political-Trouble-For-Eyeing-Remi-Tinubu-Senatorial-Seat|publisher=Society Now Nigeria|accessdate=29 March 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140331143437/http://www.societynowng.com/Jumoke-Okoya-Runs-Into-Political-Trouble-For-Eyeing-Remi-Tinubu-Senatorial-Seat|archivedate=31 March 2014}}</ref> Asoju Oba nke Lagos, a mụrụ ya na 20 Jenụwarị 1957. O nwere diplọma na Senior Managers na Gọọmentị site na [[University of Lagos|Mahadum Lagos]] na diplọma na sec. admin site na Burleigh College.<ref>{{Cite web|title=Olajumoke Okoya-Thomas|url=https://nnu.ng/post/Olajumoke-Okoya-Thomas|accessdate=2022-02-22|work=Nnu.ng - Nigeria News Update.|language=en|archivedate=23 February 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220223030819/https://nnu.ng/post/Olajumoke-Okoya-Thomas}}</ref><ref>{{Cite news|author=Telegraph|first=New|date=2021-09-03|title=10 leading women in Lagos politics (2)|url=https://newtelegraphng.com/10-leading-women-in-lagos-politics-2/|accessdate=2025-06-30|work=[[New Telegraph]]|language=en-US}}</ref> == Ọrụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị == Olajumoke Okoya-Thomas weghaara ụlọ ọrụ na 29 Eprel 2011 maka oge nke atọ na-esochi n'ụlọomeiwu Federal House. Isi mmasị omebe iwu ya bụ mmepe mmekọrịta ụmụ nwanyị na ụmụaka. [1] Ugbu a ọ bụ onyeisi oche nke kọmitii na-ahụ maka ịzụ ahịa ọha ma bụrụkwa onye so na kọmitii na-ahụ maka ụlọ akụ na ego, Diaspora, Niger Delta na ụmụ nwanyị na nzuko omeiwu. Olajumoke Okoya-Thomas kwadoro iwu maka inye ụmụ ara iwu n'afọ 2013. Iwu ahụ dara n'ihi na Ndị nnọchi anya siri ọnwụ na ọ bụ nsogbu kachasị mma ịhapụ n'ókè ọha na eze dịka "ọ dịghị nwanyị a ga-amanye inye nwa ya ara" ọ bụ ezie na ha kwetara uru ahụike a na-apụghị ịgbagha agbagha nke inye nwa ara.<ref>{{Cite news|title=Reps Reject Bill On Exclusive Breast Feeding|url=http://www.channelstv.com/home/2013/01/29/reps-reject-bill-on-exclusive-breast-feeding/|accessdate=29 March 2014|work=Channels TV|date=January 29, 2013}}</ref> Ọ bụkwa onye ndú ụmụ nwanyị nke The All Progressive Congress na Lagos State . <ref>{{Cite web|url=https://nationaldailyng.com/lagos-apc-jumoke-okoya-thomas-task-party-leaders-on-kemi-nelsons-conduct/|title=Lagos APC: Jumoke Okoya-Thomas task party leaders on Kemi Nelson's conduct {{!}} National Daily Newspaper|author=Admin|date=2 September 2018|language=en-US|accessdate=2019-08-27}}</ref> == Edensibia == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Okoya Thomas, Olajumoke}} [[Otú:Ụmụ nwanyị Naijiria nọ na ndọrọ ndọrọ ọchichi]] [[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]] tbzw5g8nod4pud9iyr4k95mhnspzmc5 Omotayo Oduntan 0 8708 729257 723111 2026-09-29T22:41:31Z Vivian Amalachukwu 17172 Added default sort 729257 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = Omotayo Oduntan | image = | caption = | party = [[All Progressives Congress]] | honorific_prefix = | constituency = [[Alimosho Constituency II|Alimosho II]] | office = Deputy Chief Whip of [[8th Lagos State House of Assembly]] | majority = | term_start = {{start date|2015|08|6}} | term_end = | predecessor = Rotimi Abiru | successor = | prior_term = | birth_name = Omotayo Aramide Oduntan | birth_date = {{birth date and age|1957|06|5}} | birth_place = [[Lagos State]], Nigeria | death_date = | nationality = Nigerian | occupation = Politician | alma_mater = | spouse = | website = }} '''Omotayo Aramide Oduntan''' (amụrụ na June 5, 1957), bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị Naijiria na-anọchite anya Alimosho II Constituency na Lagos State House of Assembly n'okpuru ikpo okwu nke All Progressives Congress . <ref>{{Cite news|url=http://www.championnews.com.ng/lagos-lawmaker-supports-senate-on-capital-punishment-for-kidnappers/|title=Lagos lawmaker supports Senate on capital punishment for kidnappers|first=Prince|author=Joshual|date=May 5, 2016|accessdate=April 4, 2017|work=[[Daily Champion]]|archive-date=April 4, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170404224259/http://www.championnews.com.ng/lagos-lawmaker-supports-senate-on-capital-punishment-for-kidnappers/|url-status=dead}}</ref> Amụrụ ya na steeti Legọs dị na Southwwest Nigeria, ebe ọ gụrụ akwụkwọ praịmarị na sekọndrị. O nwere asambodo na diplọma na nri ịdị ọcha na njikwa nri sitere na Royal Institute of Public Health. Ọ jere ozi dị ka onye ndụmọdụ pụrụiche nye Gọvanọ steeti Lagos na Grassroot Matters mgbe ọ na-ejekwa ozi dị ka onye otu ụlọ ọgbakọ omebe iwu steeti Lagos site na 1999 ruo 2003 na site na 2011 ruo 2015.[1]. Ọ na-ejekwa ozi ugbu a dị ka onyeisi ndị omeiwu nke asatọ nke ọgbakọ omebe iwu Legọs steeti. [2] == Edensibia == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Oduntan, Omotayo}} [[Otú:Ụmụ nwanyị Naijiria nọ na ndọrọ ndọrọ ọchichi]] [[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]] mgu7wst6bjhr3l68filw3165j9z4zz1 Gbemisola Ruqayyah Saraki 0 8711 729259 721370 2026-09-29T22:43:23Z Vivian Amalachukwu 17172 Added {{databox}} 729259 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Gbemisola Ruqayyah Saraki''' <ref>{{Cite web|title=Gbemisola Rukayat - Saraki, Politician, Senator and Entrepreneur, Nigeria Personality Profiles|url=https://www.nigeriagalleria.com/Nigeria/Personality-Profiles/Politicians/Gbemisola-Rukayat-Saraki.html|accessdate=2020-06-20|work=www.nigeriagalleria.com}}</ref> (pronunciationⓘ; amụrụ na 3 Mee 1965) bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị Naijiria nke jere ozi dị ka Minista nke Mba maka Mmanụ na Mmepe Steel site na 6th July 2022 ruo 29th May 2023. <ref name="Toyin Adebayo">{{Cite news|author=Toyin Adebayo|date=2022-07-06|title=Saraki resumes duties in Mines Ministry|url=https://independent.ng/mines-steel-ministry-welcomes-saraki-resumes-as-new-minister-of-state/|language=en-GB|work=[[Independent (Nigeria)|Independent]]}}</ref> Ọ rụrụ ọrụ n'oge gara aga dị ka Minista nke Steeti maka Transportation site na 2019 ruo mgbe Onye isi ala weghachiri ya na Mines na Steel Development na 2022.<ref>{{Cite web|author=Andrew Kintum|date=2020-01-04|title=FMOT: All Eyes on Gbemisola Ruqayyah Saraki|url=https://www.transportday.com.ng/all-eyes-gbemisola-saraki/|accessdate=2020-06-20|work=Transport Day|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite news|date=2021-11-05|title=FG promises to expand rail transport infrastructure|url=https://guardian.ng/features/travel/fg-promises-to-expand-rail-transport-infrastructure/|accessdate=2022-02-22|work=[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news|date=2021-07-16|title=NASS urges transport ministry to check increased fares during festivities|url=https://editor.guardian.ng/news/nass-urges-transport-ministry-to-check-increased-fares-during-festivities/|accessdate=2022-02-22|work=[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]|language=en-US|archive-date=2022-02-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20220222225243/https://editor.guardian.ng/news/nass-urges-transport-ministry-to-check-increased-fares-during-festivities/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news|date=2019-08-21|title=FOR THE RECORD: Official citations of Buhari's ministers, SGF - Premium Times Nigeria|url=https://www.premiumtimesng.com/features-and-interviews/347874-for-the-record-official-citations-of-buharis-ministers-sgf.html,%20https://www.premiumtimesng.com/features-and-interviews/347874-for-the-record-official-citations-of-buharis-ministers-sgf.html|accessdate=2022-06-16|language=en-GB|work=[[Premium Times]]}}</ref> Onye bụbu onye omeiwu, a họpụtara ya ka ọ nọchite anya Kwara Central Senatorial District n'afọ 2003 n'okpuru ikpo okwu nke People's Democratic Party . <ref name="nassnig" /> A họpụtara ya n'ime House of Representatives na 1999 na-anọchite anya Asa/Ilorin West Federal Constituency, Kwara State . <ref name="nassnig">{{Cite web|url=http://www.nassnig.org/senate/member.php?senator=88|title=Sen. Gbemisola R. Saraki|publisher=National Assembly of Nigeria|accessdate=2009-12-06|archivedate=2016-03-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304061930/http://www.nassnig.org/senate/member.php?senator=88}}</ref> Ọ bụ nwanne nwanyị nke onye bụbu onye isi oche Senate nke [[Naijiria|Naịjirịa]] (8th Assembly), [[Bukola Saraki]]. == Mbido ndụ na agụmakwụkwọ == A mụrụ Saraki na 3 May 1965 nye Abubakar Olusola Saraki na Florence Morenike Saraki, nna ya bụ onye nnọchiteanya nke Ụlọ Ndị Nnọchiteanya na Republic nke Abụọ nke Nigeria (1979-1983) na onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị na Kwara State.[1]. Nwanne ya, Abubakar Bukola Saraki, bụ gọvanọ Kwara State site na 29 May 2003 ruo 29 May 2011 ma bụrụkwa onyeisi oche nke Senate 8 nke Nigeria.[2]. Ọ gara Mahadum Sussex na United Kingdom wee nweta nzere bachelọ nke Arts na Economics. Ọ jere ozi mba ya na ụlọ akụ Nigeria Bank for Commerce and Industry, Lagos. Ọ rụrụ ọrụ na Societe Generale Bank (Nigeria) dịka onye isi ahịa ahịa ego ma mechaa bụrụ onye isi ụlọ ahịa. Site na 1994 ruo 1999, ọ bụ onye isi njikwa Ashmount Insurance Brokers, Lagos. == Ọrụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị == Saraki bụkwa onye ECOWAS na-alọta. [1] Saraki gbabara na All Progressives Congress (APC) na 2015. [2] Na February 2016, President Muhammadu Buhari họpụtara Saraki ka ọ bụrụ Pro-Chancellor na Vice-Chancellor nke Federal University, Otuoke, Bayelsa State. [3] Na 13 February 2017, a họpụtara Saraki ka ọ bụrụ otu n'ime kọmitii iri na isii iji kwurịta nkwekọrịta 2009 na Academic Staff Union of Universities (ASUU). [4] N'abalị iri abụọ na otu n'ọnwa Ọgọstụ n'afọ 2019, Onye isi ala [[Muhammadu Buhari]] họpụtara ya ka ọ bụrụ Minista nke Steeti maka Transportation <ref>{{Cite news|url=https://www.premiumtimesng.com/news/headlines/347812-breaking-buhari-assigns-portfolios-to-new-ministers.html|title=Buhari assigns portfolios to new ministers|date=21 August 2019|accessdate=22 August 2019|work=[[Premium Times]]}}</ref> na ụbọchị isii n'ọnwarị n'afọ 2022, a họpụtara ya dịka Minista nke steeti maka Mines na Steel Development . <ref name="Toyin Adebayo"/> == Hụkwa == == Edensibia == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Saraki, Gbemisola Ruqayyah}} [[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]] 49qv8mn3ay5cij9bhmbdokfc3fctwhu Lois Auta 0 8848 729263 674859 2026-09-29T22:45:42Z Vivian Amalachukwu 17172 Added default sort and databox 729263 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Lois Auta''' (pronunciationⓘ) (amụrụ 29 Eprel 1980) bụ onye nchoputa na onye isi ọrụ na Cedar Seed Foundation, otu na-akwalite ntinye aka nke ụmụ nwanyị nwere nkwarụ na mmepe dabere na ikike mmadụ na Naijiria. Ọ na-elekwasị anya na iwu gụnyere maka ndị nwere nkwarụ<ref>{{Cite web|title=President Buhari to host tech's brightest minds at Aso Rock|url=http://www.nigeriannewspapers.today/2016/08/04/president-buhari-to-host-techs-brightest-minds-at-aso-rock/|publisher=Nigerian Newspaper Toda|accessdate=29 September 2016}}</ref> N'afọ 2019, Auta gbara ọsọ maka oche AMAC (Abuja Municipal Area Council) /Bwari National Assembly nke Federal Capital Territory, n'afọ 2022 <ref>{{Cite web|author=Rapheal|date=2022-07-04|title=Road to 2023: Why APC'll win 2023 poll –Lois Auta, founder of Cedar Seed Foundation|url=https://www.sunnewsonline.com/road-to-2023-why-apcll-win-2023-poll-lois-auta-founder-of-cedar-seed-foundation/|accessdate=2023-02-16|work=The Sun Nigeria|language=en-us}}</ref> ọ gbara akwụkwọ maka oche ụlọ omebe iwu Kaduna steeti ịnọchite anya mpaghara Kaura n'okpuru ikpo okwu All Progressives Congress (APC) mana ọ meriri na praịmarị Nehemiah Uka O chere ịkpa ókè ihu dị ka nwanyị ndọrọ ndọrọ ọchịchị na-eme mgba ahụ."<ref>{{Cite web|author=Ukwu|first=Jerrywright|date=2019-02-10|title=Meet Lois Auta, a physically-challenged woman running for office in Abuja|url=https://www.legit.ng/1220931-election-2019-my-major-agenda-inclusive-legislation-lois-auta.html|accessdate=2021-03-13|work=Legit.ng - Nigeria news.|language=en|archivedate=2020-08-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200811161213/https://www.legit.ng/1220931-election-2019-my-major-agenda-inclusive-legislation-lois-auta.html}}</ref><ref>{{Cite web|title=From where I stand: "Disability will not stop me from achieving my dreams."|url=https://www.unwomen.org/en/news/stories/2019/2/from-where-i-stand-lois-auta|accessdate=2021-03-13|work=UN Women|date=6 February 2019|language=en}}</ref> == Oge ọ malitere == A mụrụ Auta na [[Jos Plateau]], Plateau State, Naijiria, na 29 Eprel 1980 n'ime ezinụlọ Auta Akok nke Kukum Gida Kagoro, <ref name="ore">{{Cite news|author=Ore|first=Dorcas Omolade|title=Auta: Disability is blessing in disguise|url=https://guardian.ng/sunday-magazine/auta-disability-is-blessing-in-disguise/|accessdate=11 March 2019|publisher=Guardian Newspapers|date=14 August 2016}}</ref> == Mmụta == Dị ka nwatakịrị, Auta butere Ọrịa polio ma nọrọ n'oche nkwagharị. O nwere diplọma na nzere bachelọ na nchịkwa ọha na eze na Mahadum Abuja, Naijiria. Ọ gụrụ nchịkwa azụmahịa zuru ụwa ọnụ na [[Nexford University|Mahadum Nexford]], nke dị na [[Washington, D.C.|Washington, DC]]. N'afọ 2014, o sonyere na Young African Leaders Initiative ma họrọ ya dị ka onye otu Mandela Washington <ref>{{Cite web|title=Biographies-of-the-2014-mandela-washington-fellows|url=http://opportunitiesforafricans.com/wp-content/uploads/2014/07/Biographies-of-the-2014-mandela-washington-fellows/|publisher=YALI|accessdate=13 September 2022}}</ref> == Ọnọdụ == == Edensibịa == {{DEFAULTSORT:Auta, Lois}} [[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]] 3ojj2e3qr8mzi1hgfhxe4r55xfyq5gu Sebastian Okechukwu Mezu 0 9220 729267 724307 2026-09-29T22:47:50Z Vivian Amalachukwu 17172 Added default sort 729267 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = Sebastian Okechukwu Mezu | image = So mezu.jpg | width = 150px | office1 = Chairman, [[Imo State]] [[Nigerian Peoples Party]] | termstart1 = June 1978 | termend1 = 1979 | predecessor1 = | office2 = Chairman, Imo Newspapers | termstart2 = 1980 | termend2 = 1981 | birth_date = April 30, 1941 | birth_place = [[Emekuku]], [[Owerri]], [[Imo State]], [[Nigeria]] | party = Congress for Progressive Change | spouse = [[Dr. Rose Mezu]] | education = B.A. in French, LL.B., M.A. & Ph.D in Romance Languages }} Dr '''Sebastian Okechukwu Mezu''' // i (amụrụ n'April 30, 1941) bụ onye edemede [[Naijiria|Naịjirịa]], ọkà mmụta, onye ọrụ ebere, na onye na-ebipụta akwụkwọ. O tinyere aka na ndọrọ ndọrọ ọchịchị na Naijiria na ngwụcha afọ 1970. == Ihe ndị mere n'oge gara aga == A mụrụ Sebastian Okechukwu Mezu n'abalị iri atọ nke ọnwa Eprel, afọ 1941, na Ezeogba, Emekuku, Owerri, Steeti Imo. O nwetara akara ugo mmụta B.A. na French (1964) na ụmụ akwụkwọ na German na Philosophy na Mahadum Georgetown. O nwetara akara ugo mmụta B.A. na French (1964).<ref>{{Cite book|author=Mezu|first=Sebastian Okechukwu|url=https://books.google.com/books?id=0OH8JwAACAAJ|title=Nigeria Ojukwu Azikiwe Biafra Beyond the Rising Sun|date=April 2013|publisher=Black Academy Press|isbn=978-0-87831-071-5|language=en}}</ref> == Ọrụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị == Mgbe agha Biafra malitere n'afọ 1967, n'ihi ekele o nyere na nkwado ya dị oke mkpa dịka onye ọkà mmụta na-eto eto na mba Amerịka, ebe o ji aka ya tụgharịa akwụkwọ ndị ahụ.Mgbe agha Biafra malitere n'afọ 1967, n'ihi ekele o nyere na nkwado ya dị oke mkpa dịka onye ọkà mmụta na-eto eto na mba Amerịka, ebe o ji aka ya tụgharịa akwụkwọ ahụ.. Mezu bụ onye nchoputa na osote onye nduzi nke Biafra Historical Research Center, Paris, July 1967 - July 1968, mgbe ahụ Biafra na-arụ ọrụ na France na Europe. Ọ bụ onye nnọchi anya Biafra na onye ọkachamara France na ndị nnọchi anya udo dị iche iche gụnyere Ivory Coast (President Félix Houphouët-Boigny), Senegal, (President Leopold Sedar Senghor), Gabon (President Albert Bernard Bongo), ọ bụkwa onye nnọchianya Biafra na ọkachamara France na nzukọ udo dị iche na Niamey, Niger Republic (President Hamani Diori, 1968) na Addis-Ababa, Ethiopia (Emperor Haile Selassie, 1968). == Ụlọ obibi akwụkwọ Black Academy == N'afọ 1969, Mezu guzobere Black Academy Press, Inc, na Buffalo, New York, <ref>{{Cite web|title=African American Book Publishers List {{!}} H-Afro-Am {{!}} H-Net|url=https://networks.h-net.org/node/2606/discussions/171291/african-american-book-publishers-list|accessdate=2021-05-17|work=networks.h-net.org}}</ref> otu n'ime ụlọ ọrụ mbipụta agụmakwụkwọ mbụ nke ndị isi ojii nwere nke setịpụrụ ụda maka ọmụmụ Africana na 1960s na US. Black Academy Press ka bụ otu n'ime ụlọ ọrụ na-ebipụta akwụkwọ ojii kachasị ogologo oge taa. == Ọrụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị == N'afọ ndị 1970, Mezu guzobere alaka Imo State nke Nigerian Peoples Party (NPP) ma dị ka odeakwụkwọ nke NPP ọ wụnyere ma nyere aka họpụta Gọvanọ Samuel Onunaka [[Sam Mbakwe]] na aha ndị ọzọ a ma ama. N'ịgbaso ihe ịga nke ọma nke NPP na ntuli aka, Mezu ghọrọ Onye isi oche nke Golden Breweries Limited (1979-80), na-emezigharị ma na-eme ka ụlọ ọrụ biya ahụ dịghachi ndụ n'oge mmụba nde $ 50; yana dịka onye isi oche nke Imo State Newspapers Ltd ebe o buliri mgbasa ozi kwa ụbọchị nke Naijiria Statesman site na 50,000 ruo 150,000. Ọ bụ onye nduzi mkpọsa, odeakwụkwọ pati na onye isi na-ese ụkpụrụ ụlọ nke NPP, nke meriri mmeri dị ukwuu (ihe karịrị 80%) na ntuli aka ndị omeiwu, gọọmentị na onye isi ala nke Imo na [[Naijiria|Naịjirịa]] na 1979. == TAkwụkwọ ndị a họọrọ == * The Philosophy of Pan-Africanism, onye nchịkọta akụkọ. Washington, D.C., Georgetown University Press, 1965, 142 pp. * The Tropical Dawn (abụ), Baltimore, Maryland, 1966; Buffalo, NY: Black Academy Press, Inc., 1970, 60 p. * Leopold Sédar Senghor na nchekwa na ihe osise nke mmepeanya ndị isi ojii, Paris: Marcel Didier, 1968, 232 pp. * Black Leaders of the Centuries, onye nchịkọta akụkọ, na Ram Desai. Buffalo: Black Academy Press, 1970, 302 peeji. * Behind the Rising Sun (akwụkwọ akụkọ banyere agha Biafra). London, William Heinemann, 1971, 242p; akwụkwọ mpịakọta (African Writers Series, No. 113) London, Heinemann Educational Books, 1972. * Modern Black Literature, onye nchịkọta akụkọ. Buffalo: Black Academy Press, 1971 * The Literary Works of Senghor, London Heinemann Educational Books, 1972, 121 pp. * Igbo Market Literature, onye nchịkọta. 5 mpịakọta, Buffalo: Black Academy Press, 1972, 4000 peeji. * The Meaning of Africa to Afro-Americans: A Comparative Study Of Race & Racism, onye nchịkọta akụkọ. Buffalo: Black Academy Press, 1972, 175 peeji. * ''Umu Ejima'' (Ụmụ ejima). Ntinye Igbo nke egwuregwu Latin ''Menaechmi'' nke Plautus. Owerri: Black Academy Press, 1975, 60 peeji. * ''Leopold Sedar Senghor'' London: Heinemann, 1973. * Ken Saro-Wiwa: The Life and Times, onye nchịkọta akụkọ. [Ihe e dere n'ala ala peeji] == Edensibịa == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == * [http://www.blackacademypress.com/ Black Academy Press, Inc.] * [https://www.facebook.com/pages/CPC-Congress-for-Progressive-Change/158561644161331 CPC (Congress for Progressive Change)] na Facebook. {{DEFAULTSORT:Mezu, Sebastian Okechukwu}} [[Otú:Ndị Igbo]] [[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]] gs04noackzcm5zqi4vd0cltma9fjpou Uche Jombo 0 9572 729275 724319 2026-09-29T22:52:54Z Vivian Amalachukwu 17172 Added default sort and databox 729275 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Uche Jombo Rodriguez''' {{Audio|Ig-Uche Jombo Rodriguez.ogg|Audio}} onye nke amụrụ n'ọnwa Disemba n'ụbọchị iri abụọ na asatọ n'afọ 1979, bụ onye na- emepụta ihe nkiri, edekwa ihe nkiri ma na-akwado ndi na-emepụta ihe nkịrị fim na Naijiria nke ndi oyibo kpọrọ [[:en:Actress|actress]], [[:en:Screenwriter|screenwriter]] na [[:en:Film_producer|film producer]]. . == Mbido ndụ ya == A mụrụ Uche Jombo n' abali iri-abụọ na asatọ nke onwa Disemba n’afọ [[Abiriba|1979 n’Amiriba]], [[Ȯra Abia|Abia Steeti]], [[Naijiria|Naigeria]] . Ọ gụrụ maka [[Ọmúmú-ónúọgụgụ|Mathematics]] na [[:en:Statistics|Statistics]] na Mahadu di na Calaba ma gụọ [[:en:Computer_Programming|Computer Programming]] na [[:en:Federal_University_of_Technology_Minna|Federal University of Technology Minna]]. <ref name="glo2">{{cite web|url=http://www.gloworld.com/gloambassadors.asp|title=Glo Ambassadors - Uche Jombo|publisher=[[Globacom|Globacom Limited]]|accessdate=28 September 2011|location=Lagos, Nigeria|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110926204345/http://www.gloworld.com/gloambassadors.asp|archivedate=26 September 2011}}</ref><ref>{{cite news|url=http://nationalmirroronline.net/entertainment/celebrity/20296.html|title=I found acting boring -Uche Jombo|last=Adeniran|first=Yemisi|date=10 September 2011|work=[[National Mirror]]|publisher=Global Media Mirror Limited|accessdate=28 September 2011|location=Lagos, Nigeria|archive-date=8 June 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120608185706/http://nationalmirroronline.net/entertainment/celebrity/20296.html|url-status=dead}}</ref><br /> == Ọrụ == N'afọ 1999, Jombo sonyere n'otu ụlọ ọrụ ndi nke Naijiria na-emepụta ihe nkiri fim a kpọrọ 'Visa to hell'. Dika ọnye na-ede ihe nkiri , o soro dee ụfọdụ ihe nkiri dika '''The Celebrity, Games Men Play, Girls in the Hood na A Time to Love'.'' Jombo gara n’ihu ịkwado ndi otu ''Nollywood na-ịmepụta fim akpọrọ 'Hustlers, Holding Hope'' na nke orụ aka nke ya akpọrọ 'Damage' bụ nke metụtara esemokwu, ekworo, ịlụ ọgụ, iti ihe na-esite na ezinaaụlọ.. Jombo bụ onye nnọchi anya Globacom . O meela ihe karịrị, ihe nkiri fim karịrị narị abụọ mgbe ụfọdụ eji aha ya mara ihe nkiri ndi ahụ . Ihe nkiri egwuregwu iri abụọ ọ mere eji mara ndị otu Nollywood gụnyere '''Games Men Play,'' ''Lies Men Tell,'' ''Holding Hope,'' ''A Mother's Fight,'' Unconditional, ''A Time to love,'' Be my wife'','' na ''Celebrity.'' N'afọ 2008, ọ bidoro imepụta fim nke ya site n'iji aha ụlọ ọrụ ya a kpọrọ 'Uche Jombo Studios Production. N'afọ 2012, ọ lụrụ Kenny Rodriguez wee malite igosi na ikuziri ndi omee fim ka esi eme fim n'afọ 2015 mgbe a mụsịrị nwa ya nwoke aha ya bụ Mattew. Igosi na igbazi ụzọ maka imepụta ezigbo fim pụtara ihe na fim ya ndia. '''Lost in Us'', ''How I Saved My Marriage'', na nke so kwalite ndị otu Nollywood akpọrọ '<nowiki/>''Heaven on My Mind'<nowiki/>''. == Ihe nkiri == {| class="wikitable" border="2" cellpadding="4" style="font-size: 100%;" ! style="background:#B0C4DE;" |Afọ ! style="background:#B0C4DE;" |Aha Fim ! style="background:#B0C4DE;" |Agwa ya ! style="background:#B0C4DE;" |Ndị ya na ya mere fim a |- |1999 |''Visa to hell''<ref name="sun">{{Cite news|url=http://www.sunnewsonline.com/webpages/features/showtime/june/26/showtime-26-06-2011-001.html|title=Nollywood’s ‘A’ list stars|last=Olatunji|first=Samuel|date=26 June 2011|work=[[The Sun (Nigeria)|Daily Sun]]|accessdate=28 September 2011}}</ref> | | |- |2000 |''Girls Hostel'' | |ya na Mary Uranta<ref name="dailysun">{{Cite news|url=http://sunnewsonline.com/new/?p=24700|title=Mary Uranta: Sexual harassment drove me out of Nollywood|last=Erhariefe|first=Tony|date=2013-04-28|work=[[The Sun (Nigeria)|Sunnewsonline.com]]|accessdate=2014-04-18}}</ref> |- |2002 |''Fire Love'' | |ya na Desmond Elliot |- |2004 |''Scout'' | |ya na Alex Lopez |- | rowspan="3" |2005 |''Endless Lies'' |Becky |ya na Desmond Elliot |- |''Darkest Night'' | |ya na [[Genevieve Nnaji]], Richard Mofe Damijo na Desmond Elliot |- |''Black Bra'' | | |- | rowspan="5" |2006 |''Secret Fantasy'' | |ya na Ini Edo |- |''Price of Fame'' | |ya na Mike Ezuruonye and Ini Edo |- |''My Sister My Love'' |Hope |ya na Desmond Elliot |- |''Love Wins'' |Ege |ya na Desmond Elliot |- |''Co-operate Runs'' | |ya na Zack Orji |- | rowspan="8" |2007 |''World of Commotion'' | |ya na Zack Orji and Mike Ezuruonye |- |''Rush Hour'' | | |- |''Price of Peace'' | |ya na Chioma Chukwuka and Jim Iyke |- |''Most Wanted Bachelor'' | |ya na Ini Edo and Mike Ezuruonye |- |''Keep My Will'' | |ya na [[Genevieve Nnaji]] and Mike Ezuruonye |- |''House of Doom'' | |ya na Zack Orji and Mike Ezuruonye |- |''Greatest Harvest'' | |ya na Pete Edochie |- |''Final Hour'' | |with [[Tonto Dikeh]] |- | rowspan="2" |2008 |''Feel My Pain'' | |with Mike Ezuruonye |- |''Beyonce &#x26; Rihanna'' |Nichole |with Omotola Jalade-Ekeinde, Nadia Buari and Jim Iyke |- | rowspan="3" |2009 |''Love Games'' | |with Jackie Appiah and Ini Edo |- |''Entanglement''<ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt1653176/|work=www.imdb.com|accessdate=2026-06-24|title=Entanglement (2009)}}</ref> | |with Desmond Elliot, Mercy Johnson and Omoni Oboli |- |''Silent Scandals'' |Muky |with [[Genevieve Nnaji]] & Majid Michel<ref>{{Cite web|url=http://thenationonlineng.net/web2/articles/26154/1/Silent-Scandals-hits-movie-shelves-soon/Page1.html|title=''Silent Scandals'' hits movie shelves soon|accessdate=28 September 2011}}</ref> |- | rowspan="2" |2010 |''Home in Exile'' | |with Desmond Elliot |- |''Holding Hope'' |Hope |with Desmond Elliot and Nadia Buari |- | rowspan="2" |2011 |''Kiss and Tell'' |Mimi |with Desmond Elliot and Nse Ikpe-Etim |- |''Damage''<ref name="allafrica">{{Cite news|url=http://allafrica.com/stories/201108010242.html|title=Uche Jombo Storms Cinemas With Damage|date=28 July 2011|work=[[AllAfrica.com]]|accessdate=28 September 2011}}</ref> | |with [[Tonto Dikeh]] |- |2012 |''Mrs Somebody'' |Desperado | |- |2012 |''Misplaced'' |Debra |with Van Vicker |- |2013 |''After The Proposal'' |Mary |ya na [[Patience Ozokwor]] and Anthony Monjaro |- |2016 |Wives on strike<ref>{{Cite web|url=https://www.bellanaija.com/2016/02/watch-the-trailer-for-wives-on-strike-starring-uche-jombo-omoni-oboli-ufuoma-mcdermott-more/|title=Watch the Trailer for "Wives On Strike" starring Uche Jombo, Omoni Oboli, Ufuoma McDermott & More|work=BellaNaija|accessdate=2016-05-12}}</ref> | |ya na Chioma Chukwuka and Omoni Oboli |- |2017 |''Banana Island Ghost'' | |ya na Chigul and Dorcas Shola Fapson |- |2018 |''Heaven On My Mind ''<ref>{{Cite web|url=http://guardian.ng/saturday-magazine/uche-jombos-heaven-on-my-mind-is-still-trending/|title=Uche Jombo’s heaven on my mind is still trending|work=Guardian NG|accessdate=2019-04-21|archivedate=2019-04-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190417001923/https://guardian.ng/saturday-magazine/uche-jombos-heaven-on-my-mind-is-still-trending/}}</ref> |Uju |ya na Ini Edo |} == Nturu Ugo == {| class="wikitable" ! Afọ ! Mmeme ! Ihe nrite ! Aha fim maọbụ onye ntara ihe nrite ! Mpụtara |- | rowspan="2" | 2008 | AfroHollywood Awards -UK<ref>{{Cite web|title=Uche Jombo dedicate award to fans|url=https://www.thenigerianvoice.com/sports/5249/uche-jombo-dedicate-award-to-fans.html|work=Nigerian Voice|accessdate=2026-06-24}}</ref> | Best Actress | | O mmeriri |- | 4th Africa Movie Academy Awards<ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/event/ev0002368/2008/1/|work=www.imdb.com|accessdate=2026-06-24|title=African Movie Academy Awards (2008)}}</ref> | Best Supporting Actress | Keep my will |A rọpụtara ya. |- | rowspan="5" | 2010 | 2010 Best of Nollywood Awards | Best Supporting Actress | Silent Scandals |O meriri |- | City people Entertainment Award | Best Actress | |O meriri |- | Abia Steeti Awards | Honor Award | Herself | O meriri |- | Life Changers Awards-UK | Nollywood Personality of the year | Herself |O meriri |- | 5 Continents Awards-New York | Merit award for charity support | Herself |O meriri |- |rowspan=4|2011 |ELOY awards |Best Actress Leading role |Damage |O meriri |- |rowspan=3|[[2011 Best of Nollywood Awards]]<ref>{{Cite web|title=The 2011 Best Of Nollywood (BON) Awards hosted by Ini Edo & Tee-A – Nominees List & “Best Kiss” Special Award|url=https://www.bellanaija.com/2011/09/the-2011-best-of-nollywood-bon-awards-hosted-by-ini-edo-tee-a-nominees-list-best-kiss-special-award/|work=BellaNaija|date=2011-09-14|accessdate=2026-06-24|language=en-US|author=Damilare Aiki}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://allafrica.com/stories/201109191498.html|title=2011 Best of Nollywood Awards - All Africa}}</ref> |Best Actress Leading role |rowspan=3|Damage |A rọpụtara ya |- |Best Screenplay |A rọpụtara ya |- |Best Kiss with [[Kalu Ikeagwu]] |A rọpụtara ya |- |rowspan=4|2012 |rowspan=2|[[Nollywood and African Film Critics Awards|Nafca]] |Best Actress Leading Role |rowspan=2|Damage |O meriri |- |Best Film |O meriri |- |[[2012 Golden Icons Academy Movie Awards]]<ref>{{Cite web|title=The First Golden Icons Academy Movie Awards to be Held in Texas|url=https://face2faceafrica.com/article/the-first-golden-icons-academy-movie-awards-to-be-held-in-texas|work=Face2Face Africa|date=2012-09-17|accessdate=2026-06-24|language=en|author=Edna Owusu-Ansah}}</ref><ref>{{Cite web|title=NOMINEES FOR THE 2012 GOLDEN ICONS ACADEMY MOVIE AWARDS (GIAMA)|url=https://www.modernghana.com/entertainment/18866/nominees-for-the-2012-golden-icons-academy-movie-awards-gia.html|work=Modern Ghana|accessdate=2026-06-24|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Winners List & First Photos from the 2012 Golden Icons Academy Movie Awards – Ramsey Nouah, Desmond Elliot, Majid Michel, Monalisa Chinda, John Dumelo & Susan Peters at the GIAMA in Houston|url=https://www.bellanaija.com/2012/10/winners-list-first-photos-from-the-2012-golden-icons-academy-movie-awards-ramsey-nouah-desmond-elliot-majid-michel-monalisa-chinda-john-dumelo-susan-peters-at-the-giama-in-houston/|work=BellaNaija|date=2012-10-22|accessdate=2026-06-24|language=en-US|author=BellaNaija.com}}</ref> |Female Viewers Choice Awards |herself |A rọpụtara ya |- |[[8th Africa Movie Academy Awards]]<ref>{{Cite web|title=“Adesuwa”, Rita Dominic, Majid Michel Win the Top Awards at the 8th Annual Africa Movie Academy Awards – First Photos & Full List of Winners|url=https://www.bellanaija.com/2012/04/adesuwa-rita-dominic-majid-michel-more-win-the-top-awards-at-the-8th-annual-africa-movie-academy-awards-first-photos-full-list-of-winners/|work=BellaNaija|date=2012-04-23|accessdate=2026-06-24|language=en-US|author=Damilare Aiki}}</ref><ref>{{Cite web|title=8th Africa Movie Academy Awards Announces Nominees|url=https://artmatters.info/2012/03/18/8th-africa-movie-academy-awards-amaa-2012-announces-nominees/|work=ArtMatters.Info|date=2012-03-18|accessdate=2026-06-24|language=en-US|author=ArtMatters.Info}}</ref><ref>{{Cite web|title=8th Africa Movie Academy Awards Archives|url=https://www.premiumtimesng.com/tag/8th-africa-movie-academy-awards|work=Premium Times Nigeria|accessdate=2026-06-24|language=en-GB}}</ref> |Best Actress Leading Role |Damage |A rọputara ya |- |rowspan=2|2013 |[[Africa International Film Festival]] |Best Actress Leading Role |Lies Men Tell |O meriri |- |[[2013 Best of Nollywood Awards]]<ref>{{Cite web|title=Rita Dominic, O. Ukeje, Phone Swap, others swoop Nollywood movie awards|url=https://www.vanguardngr.com/2013/10/rita-dominic-o-ukeje-phone-swap-others-swoop-nollywood-movie-awards/|work=Vanguard News|date=2013-10-14|accessdate=2026-06-24|language=en-GB|author=vanguard}}</ref><ref>{{Cite web|title=2013 Best of Nollywood Awards: First Photos & Full List of Winners|url=https://www.bellanaija.com/2013/12/2013-best-of-nollywood-awards-first-photos-full-list-of-winners/|work=BellaNaija|date=2013-12-08|accessdate=2026-06-24|language=en-US|author=BellaNaija.com}}</ref> |Best Actress Leading Role-English |Mrs Somebody |A rọpụtara ya |- | rowspan="5" |2014 | ELOY Awards | Female Film Producer of the Year | |A rọpụtara ya |- | rowspan="2" | 2014 Golden Icon Academy Movie Awards<ref>{{Cite web|title=Moments at Golden Icons Academy Movie Awards|url=https://www.vanguardngr.com/2014/11/giama-moments/|work=Vanguard News|date=2014-11-09|accessdate=2026-06-24|language=en-GB|author=akintayo eribake}}</ref><ref>{{Cite news|title=KOK, Rita Dominic, others win at GIAMA 2014 - The Nation Newspaper|url=https://thenationonlineng.net/kok-rita-dominic-others-win-at-giama-2014/|work=The Nation Newspaper|date=2014-11-03|accessdate=2026-06-24|language=en-US|author=The Nation}}</ref> | Best on Screen (with Patience Ozokwor) | After the proposal |A rọpụtara ya |- | Female viewer choice Awards | Herself |A rọpụtara ya |- | 2014 Africa Magic Viewers Choice Awards<ref>{{Cite web|title=AMVCA 2014 full list of winners and nominations. - Legit.ng|url=https://www.legit.ng/61313.html|work=www.legit.ng|date=2014-03-09|accessdate=2026-06-24|language=en|author=Khadijah Thabit}}</ref><ref>{{Cite web|title=And the 2014 Africa Magic Viewers’ Choice Awards WINNERS Are…|url=https://www.bellanaija.com/2014/03/and-the-2014-africa-magic-viewers-choice-awards-winners-are/|work=BellaNaija|date=2014-03-09|accessdate=2026-06-24|language=en-US|author=BellaNaija.com}}</ref> | Best Movie Comedy | Lies Men Tell |A rọpụtara ya |- | 10th Africa Movie Academy Awards<ref>{{Cite web|title=2014 African Movie Academy Awards (AMAA) Winners {{!}} Nollywood Reinvented|url=https://nollywoodreinvented.com/2014/05/2014-african-movie-academy-awards-amaa-winners.html|accessdate=2026-06-24|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|title=AMAA Winners – Africa Movie Academy Awards|url=https://ama-awards.com/amaa-winners/|accessdate=2026-06-24|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/event/ev0002368/2014/1/|work=www.imdb.com|accessdate=2026-06-24|title=10th Africa Movie Academy Awards}}</ref> | Best Actress leading role | Lagos Cougars |A rọpụtara ya |- | rowspan="2" | 2015 | rowspan="2" |[[2015 Golden Icon Academy Awards]] <ref>{{Cite web|title=Photos & Winners! Jim Iyke, Clarion Chukwurah, Eniola Badmus, Rita Dominic & More at the 2015 Golden Icons Academy Movie Awards (GIAMA)|url=https://www.bellanaija.com/2015/10/1st-photos-winners-jim-iyke-clarion-chukwurah-eniola-badmus-rita-dominic-more-at-the-2015-golden-icons-academy-movie-awards-giama/|work=BellaNaija|date=2015-10-20|accessdate=2026-06-24|language=en-US|author=BellaNaija.com}}</ref> | Best Actress | Oge's Sister |A rọputara ya |- | Female Viewer's Choice | Herself |O meriri |} == Nsinweta == {{References|2}} {{DEFAULTSORT:Jombo, Uche}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 4jvw5euqbr50rfbbvrluqziui53x8zj Adaora Onyechere 0 9597 729280 724341 2026-09-29T22:56:35Z Vivian Amalachukwu 17172 Added default sort and databox 729280 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Adaora Onyechere''' bụ [[:en:Nigerian|Nigerian]] [[:en:Broadcast_Journalist|Broadcast Journalist]], [[:en:Entrepreneur|entrepreneur]], [[:en:Motivational_speaker|motivational speaker]], [[:en:Poet|poet]] nakwa [[:en:Author|author]]. O so ndi na-gosipụta ihe nkiri a kpọrọ kakaki, kwa ụbọchị n'ụlọ ọrụ [[:en:Africa_Independent_Television|Africa Independent Television]]. <ref name="ada">{{Cite web|url=http://www.aitonline.tv/presenter-adaora_onyechere|title=Adaora Onyechere|work=[[Africa Independent Television]]|author=Kakaaki|accessdate=15 August 2015}}</ref> Ọ bidoro ihe nkwupụta nke ya akpọrọ 'Talk2Adaora n'ụlọ ọrọ Kiss 99.9 FM nke dị n'Abuja ụbọchị Tuzedei ọbụla n'elekere anọ nke mgbede. Site na agụụ ikwado ụmụ nwaanyi ibe ya na-agụ ya , o guzobere otu a kpọrọ 'WEWE Network Afrique', WEWE, pụtara Women Enabling Women Everywher. Nke a metụtara mba Afrika niile<ref name="wewe-network-afrique">{{Cite web|url=https://wewenetworkafrique.com/|title=WEWE NETWORK AFRIQUE|accessdate=9 April 2020|archivedate=1 November 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201101031515/https://wewenetworkafrique.com/}}</ref> Ihe nkwupụta ahụ o bidoro n'ụlọ ọrụ Kiss FM a kpọrọ Talk2Adaora bụ aka ọrụ ndi WEWE Network Afrique. Ọ bụkwa onye isi na nke a kpọrọ 'Signature Heels Media'. == Mbidondu na agụmakwụkwọ == A mụrụ ya na [[Naijiria|Nigeria,]] Nne na nna ya bụ ndị <a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Okigwe" rel="mw:ExtLink" title="Okigwe" class="cx-link" data-linkid="75">Okigwe</a>, otu n'ime, ọnụ obodo nke dị na steeti [[:en:Imo_State|Imo State]], , Adaora bụ nwa nke izizi n'ime ụmụ isii nne ya mụrụ. N'ajụjụ ọnụ ndi ''[[:en:The_Nation_(Nigeria)|The Nation Newspaper]]'', jụrụ ya, o kwuru na Nne naNna ya chọrọ ka ọ bụrụ onye ọka ikpe mana ihụnanya o nwere ebe odide ihe di mere ka ọ gụọ [[:en:English_Language|English Language]] nakwa ihe gbasara igụpụta akụkọ na Mgbasa Ozi. <ref>{{Cite web|url=http://www.thenationonlineng.net/life-as-a-single-mother-tv-gal-adaora-onyechere/|title=Life as a single mother-TV gal Adaora Onyechere|work=[[The Nation (Nigeria)|The Nation Newspaper]]|author=Yomi Odunuga, Grace Obike|date=16 May 2015|accessdate=15 August 2015}}</ref> Adaora mara asụ asụsụ Igbo, Swahili, French nakwa Spanish. Adaora gụrụ praimari n'ụlọ akwụkwọ priveti a kpọrọ Starland bụ nke di na [[:en:Lagos|Lagos]] . Ọ gụrụ Sekọndiri n'ụlọ akwụkwọ ụmụ nwaanyị dị na [[:en:Owerri|Owerri]] Ọ gara n'ihu inweta [[:en:A_Level|A Level]] edukeshọn na IRWIN Koleji di na [[:en:England|England]] ọ nwetakwara [[:en:Diploma|diploma]] na [[:en:Law|Law]] site na [[:en:Coventry_University|Coventry University]] tupu ọ gụcha na [[:en:London_Metropolitan_University|London Metropolitan University]] ka ọ gụchara ma nweta asambodo n'asụsụ Bekee nakwa mgbasa ozi na ịkọpụta akụkọ. Adaora gara n'ihu ịnwetakwa nzere mastas na [[:en:Creative_writing|creative writing]] ka ọ gụchara na [[:en:Oxford_Brooks_University|Oxford Brooks University]] <ref>{{Cite news|url=http://www.garkigazetteonline.com/content.php?cat_id=5465456576&c_id=30783389&fb_comment_id=388870104580214_2079274#f17bc693a8a9db|title="I had a speech defect growing up" – AIT’S Ada Onyechere|work=Garki Gazette|author=Fwangshak Guyit, Naomi Tetteh|date=29 November 2013|accessdate=15 August 2015|archive-date=5 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305144235/http://www.garkigazetteonline.com/content.php?cat_id=5465456576&c_id=30783389&fb_comment_id=388870104580214_2079274#f17bc693a8a9db|url-status=dead}}</ref>[[:en:Project_Management|t]]Ọ nwekwara asambodo na ihe nke akpọrọ 'BSL Level2' ya bụ ndị na- eji aka egosipụta ihe ndị dara ogbi na-ekwu. Asambodo ọzọ ọ nwetara bụkwa na [[:en:Project_Management|Project Managemen]] . Ihe ọzọkwa ọ mara eme bụ ise ihe esere ese ma tee ya penti. == Ọrụ == Tupu Adaora alaghachite azụ na Nigeria n'afọ 2009, Ọ deere ndi ụlọ ọrụ na-ebipụta akwụkwọ akụkọ a kpọrọ 'Worldview Magazine nke di na London [[:en:United_Kingdom|U.K]] akụkọ dị iche iche gbasara ndụ ụmụ akwukwọ. Dika nwata akwụkwọ Adaora bidoro mgbasa ozi na ide ma igụpụta akụkọ na Conventry Student Radio, ọ bụ ebe ahụ ka o si ga nweta ọrụ n'ụlọ ọrụ Channel 4 di na London. Ọ rukwara ọrụ na BEN TV di na London dika onye nhazi akụkọ na ederede nakwa onye na-akọpụta ma na-enyocha Fim ndi emere na Africa. A kpọrọ nke a'African Film Review' onye kwadoro ngosipụta nke a bụ nwa amadị ama ama n'ihe gbasara fim bụ [[:en:Film_Producer|Film Producer]] [[:en:Obi_Emelonye|Obi Emelonye]] . <ref>{{Cite web|url=http://www.nigerianbiography.com/2014/11/adaora-onyechere.html?m=1|title=Adaora Onyechere.|publisher=Nigerian Biography|accessdate=15 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304043346/http://www.nigerianbiography.com/2014/11/adaora-onyechere.html?m=1}}</ref> Ebe izizi ọ rụrụ ọrụ nta akụkọ na Nigeria dika onye na-akọwapụta ihe an-eme bụ ụlọ ọrụ ndi 'Confluence Cable Network Limited' bụ nke di na [[:en:Kogi_State|Kogi State]] tupu nọ ga rụọ na [[:en:Federal_Radio_Corporation_of_Nigeria|Federal Radio Corporation of Nigeria]], Vision FM nakwa DAAR Communications nke eji AIT mara.Ọ bu na AIT ka ọ rụgidere dika onye na-ekwupụta ihe na-eme maọbụ otu aga-esi mee ihe tupu ọ hapụ AIT n'afọ 2018.<ref>{{Cite web|title=‘Kaakaki’ host Adaora Onyechere leaves AIT to Pursue a career in politics|url=https://persecondnews.com/2018/08/28/kaakaki-host-adaora-onyechere-leaves-ait-to-pursue-a-career-in-politics/|date=28 August 2018}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Television Queen, Adaora Onyechere Bows Out Of AIT|url=https://thewhistler.ng/television-queen-adaora-onyechere-bows-out-of-ait/|date=28 August 2018}}</ref> Mgbe ọ hapụrụ AIT ọ banyer e n'otu ndi ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke ndị pati a kpọrọ Action Alliance iji zọọ ọkwa 'State house Of Assembly' , mana onye otu Pati APGA meriri ya. N'otu aka ahụ Gọvanọ na-achị Imo Steeti bụ [[:en:Chukwuemeka_Ihedioha|Chukwuemeka Ihedioha]]. nyere ya ọkwa dika onye ndụmọdụ ya n'ihe gbasara akụkọ di iche iche nakwa nkwado gbasara nhazi obodo Imo Steeti.<ref>{{Cite web|title=Imo 2019: I'll redesign South East educational curriculum-Onyechere|url=https://www.vanguardngr.com/2018/10/imo-2019-ill-redesign-south-east-educational-curriculum-onyechere/|date=6 October 2018}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.blueprint.ng/women-that-ran-in-2019-polls-are-champions-adaora-onyechere/|title=Women that ran in 2019 polls are champions – Adaora Onyechere}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://dailypost.ng/2019/06/20/gov-ihedioha-makes-appointments/|title=Gov. Ihedioha makes more appointments}}</ref> Adaora Onyechere dika ọ di ugbu a na-achịkọta ihe ana-emepụta nakwa ekwupụta bụ nke a kpọrọ 'Talk2Adaora n'ụlọ ọrụ Kiss 99.9FM. Nke a bụ nke na-eleba anya n'ihe gbasara nsogbu na-adapụta n'etiti ndi obodo na ndi na-achị ha nakwa ụzọ aga-esi gbochie ha. == Mbipụta ederede ya == N'agbanyeghị ọrụ nta akụkọ Adaora bụ kwa odee akwụkwọ di iche iche dika [[:en:Inspirational_fiction|motivational book]] . <ref name="ada"/> ndị ọzọ gụnyere * ''Poetry for Life'' * ''Black Girl With A White Heart'' * ''Women in the World'' Adaora bụkwa [[:en:Spoken_words|motivational speaker]] nakwa odee abụ ,ụfọdụ akwụkwọ abụ o dere gụnyere . <ref name="ada"/> * ''Arise'' * ''Fear'' * ''She is the brain behind the Spoken word Album 'Change Smitten' an 8 track spoken word compilation.'' <ref>{{Cite web|url=https://scannewsnigeria.com/photo-news/launch-of-adaora-onyecheres-change-smitten-in-abuja|title=LAUNCH OF ADAORA ONYECHERE’S ‘CHANGE SMITTEN’ IN ABUJA|accessdate=16 March 2015|archivedate=2 April 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150402003228/http://scannewsnigeria.com/photo-news/launch-of-adaora-onyecheres-change-smitten-in-abuja/}}</ref> == Nturuugo na nkwanye ugwu == * Nweta ihe onyinye a kpọrọ 'Most valuable governor's wives award' MVGWA nke Oriakụ Foluronsho Alakija nyere ya di ka Ambasadọ nwere ọnụ okwu ( The Voice Ambasador). * Asambodo nke Nkwanye ugwu dika 'The Nigeria Goodwill Ambasador' n'afọ 2015 maka mbọ ọ na-agba maka ọdịmma nka mmadụ. * Nkwanye ugwu dika otu ndi bọọd nakwa ihe nrite nke Global Gender Ambasadorial Awards nke ndị USA World Affirmative Action Awards nyere ya maka aha ya isonye na akwụkwọ '100 most influential African Women si mba Nigeria. * Award of Excellence maka mbọ ọ na-agba inyere ndi ogbenye aka tumadi ndi otu DWOPA (divine women of purpose association). 'Certificate of Excellence for media excellence in Gender Advocacy as Host Gender Agenda' n'ụlọ ọrụ AIT nke ndị Career Gate Global USA nyere ya * Tv Personality of the year award * Peace achievers award. * Pillar of Education and Community Development Service Par Excellence Award nke ndị Real Taste International Model Schools Ihube di n'Okigwe nyere ya * Award of Excellence for selfless service nke ndị Patroyic Service Awards. * African Child College Abuja Golden Award maka nkwado ọ na-akwado ụmụnwaanyị nakwa ụmụaka ndi nwaanyi using the midia in Nigeria. * Rotary Club of Enugu Vocational Service Award in recognition of her Inspirational Excellent Service in The Midia maka nyere ndi ntorobia na ndi ogbenye aka <br /> * FCT School Campaign Award of Excellence in recognition of her outstanding role and support for the I am Nigeria School Campaign. * Democracy Heroes Award for the outstanding female presenter of the year 2016. * Award of Excellence as Icon of Societal Transformation through mass media, human development and youth empowerment by the Northern Youth And Good Governance initiative. * Conferred the Ambassador to the United Nation on Gender Advocacy using the Media, Social Innovation and Mediation by the World peace Advocates. * Matron Nigerian Children’s Ambassadors. * Anti-Corruption and research-based data initiative (Ardi) Media merit. == Ndụ ya == Adaora bụ ya bidoro ọtụtụ [[:en:Non-governmental_organization|non-governmental organization]] otu n'ime ha bụ 'Yellowjerrycan Save-A-Child-Lend-A-HAND' otu a na -ahụ maka ụmụnwaanyị na ụmụaka oke ịlụ ọgụ napụrụ ọnọdụ ha nọ na mbụ. Otu nke ọzọ bụ 'International Rise Up Against Rape' ntọala otu a bụ ibelata maọbụ kwụsi mkpagbu ụmụaka nakwa idina ụmụ nwaanyị n'ike akpọrọ [[:en:Child_abuse|child abuse]] na [[:en:Rape|rape]] . <ref>{{Cite web|url=http://www.yjsaveachild.org/about/the_initiator|title=About the initiator|publisher=Yellowjerrycan Save-A-Child|accessdate=15 August 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151122223152/http://www.yjsaveachild.org/about/the_initiator|archivedate=22 November 2015}}</ref> N'afọ 2018, ya na ndị otu ya buru agha megide [[:en:Child_mortality|child mortality]]. <ref>{{Cite web|url=https://www.dailytrust.com.ng/foundation-sensitizes-students-on-malnutrition.html|title=Foundation sensitizes students on malnutrition|publisher=Ojoma Akor|accessdate=4 June 2018}}</ref> Mgbe ọ gara Mahadum nke Metropolitan di na London o bidoro otu bandị mmadụ ise akpọrọ 'Oasis' yanwa bụkwa onye isi ọgụ egwu ma na-akpọkwa Violin. == Leekwa == * <a href="https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_Igbo_people" rel="mw:ExtLink" title="List of Igbo people" class="cx-link" data-linkid="154">List of Igbo people</a> * Nigeria<a href="https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_Nigerian_media_personalities" rel="mw:ExtLink" title="List of Nigerian media personalities" class="cx-link" data-linkid="156">List of Nigerian media personalities</a> == Ebe nsinweta == {{DEFAULTSORT:Onyechere, Adaora}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] ks0ki66n2w6g7v1s0i1fbtyps3q8s02 Chidinma and Chidiebere Aneke 0 9733 729283 725713 2026-09-29T22:58:14Z Vivian Amalachukwu 17172 Added {{databox}} 729283 wikitext text/x-wiki {{databox}} Afọ ọmụmụ ha: Amụrụ Chidinma na Chidiebere Aneke n'ụbọchị iri abụọ na anọ nke ọnwa Ọgọọstị, n'afọ 1986(afọ iri atọ na isii) Steeti ha: Enugu, Enugu State, Nigeria Akaọrụ ha: Ndị na-eme ihe nkiri, Ndị na-emepụta ihe nkiri. '''Chidinma na Chidiebere Aneke''' {{Audio|Ig-Chidinma na Chidiebere Aneke.ogg|Audio}} bụ ụmụ ejima enwere n'ụlọ ọrụ Nollywood, ndị ama ama dịka ejima Aneke. A mụrụ ha na ndịda nke Nigeria, [[Ȯra Enugu|steeti Enugwu]] kpọmkwem. Ọ bụ ha bụ ụmụ ikpeazụ nye ezinụlọ Aneke. Ha bụ ndị na-eme ihe nkiri na ndị na-emepụta ihe nkiri A mụrụ '''Chidinmma na Chidiebere''' n'ụbọchị mbụ nke ọnwa Ọgọọstị1986 na steeti Enugu, Nigeria n'ime ezinaụlọ ụbara nke nwere ndị nwunye atọ. Ha nwere nna bara ọgaranya nke lekọtara ha anya nke ọma mana ihe gbanwere mgbe nna ha nwụsịrị na e kewara ihe onwunwe ya n'etiti ndị ezinụlọ ha. Ha nwetara asambodo iha akwụkwọ praịmarị na nke ụlọ akwụkwọ sekọndịrị na steeti Enugwu. Mgbe ha gụsịrị akwụkwọ praịmarị na sekọndrị, Chidinma na Chidiebere gara Mahadum nke Nigeria, Nsuka ebe ha gụsịrị akwụkwọ na Bachelor na Mass Communication na Bachelor na Banking na Finance n'otu n'otu. '''Ụmụ ejima Aneke''' sonyeere ụlọ ọrụ Nollywood na 1999 ebe ha so wee mepụta ihe nkiri 'Ebuka' nke bụ ihe nkiri mbụ ha. Ihe nkiri 'Ebuka' nyere ha ezi ọnụdọ na Nollywood. N'afọ 2004, ụmụ ejima Aneke bụụrụ ndị ama ama n'ihe nkiri aha ya bụ 'Desperate Twins' nke mere ka ha nweta nhọpụta maka Ọrụ Kachasị Mma nke Nlele Anya na Onyinye Nleta Ndị Anwansi nke Africa. Ha emeela ihe karịrị fim iri asatọ. Ha emepụtala ọtụtụ ihe nkiri Nollywood dịka; 'Obi Isiaku', 'Onochie', 'Broken Ambition' na 'Adaora '. Ndị Enyi Na-ekwo ekworo Ụmụ ejima na-achọsi ihe ike Ụmụ nwanyị Lagos Ntiwasị Oke ọchịchọ == Ntụrụ ugo == Onyinye inyere mmadụ aka <ref>{{Cite news|url=https://stargist.com/entertainment/nigerian_celebrity/the-aneke-twins-bag-humanitarian-award-in-the-us/|title=The Aneke Twins Steal The Show As They Bag Humanitarian Award In US|date=2016-09-27|work=Nigerian Celebrity News + Latest Entertainment News|language=en-US|archive-date=2018-11-17|access-date=2020-09-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20181117233635/https://stargist.com/entertainment/nigerian_celebrity/the-aneke-twins-bag-humanitarian-award-in-the-us/|url-status=dead}}</ref> == Edensibịa == {{DEFAULTSORT:Aneke, Chidinma and Chidiebere}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] ckcej24l6ko67e1r4kgpv8plj2851v5 Nse Ikpe-Etim 0 9751 729287 686882 2026-09-29T23:02:25Z Vivian Amalachukwu 17172 Added default sort and databox 729287 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Nse Ikpe-Etim''' {{Audio|Ig-Nse Ikpe-Etim.ogg|listen}} (amụrụ na 21 Ọktoba 1974) bụ́ nwaanyị Naịjịrịa na-eme ihe nkiri. <ref>{{Cite web|author=Okporu|first=Rachel|date=2021-04-09|title='This is sad' Reactions as Nse Ikpe-Etim responds to a follower who asked why she sold her womb|url=https://www.kemifilani.ng/entertainment/nse-ikpe-etim-responds-to-a-follower-who-asked-why-she-sold-her-womb-instagram|accessdate=2022-03-15|work=Kemi Filani News|language=en-GB}}</ref> O wee bụrụ onye a ma ama n’afọ 2008 maka ọrụ ya n’ime fim Reloaded. A họpụtara ya maka onyinye ‘Best Actress in a Leading Role’ na mmemme Africa Movie Academy Awards nke ise na nke asatọ, maka ọrụ ya n’ime fim Reloaded na Mr. and Mrs., n'otu n'otu.<ref>{{Cite web|url=http://www.ama-awards.com/amaa-nominees-and-winners-2009|title=AMAA Nominees and Winners 2009|publisher=[[Africa Movie Academy Awards]]|accessdate=11 February 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110405090903/http://www.ama-awards.com/amaa-nominees-and-winners-2009|archivedate=5 April 2011}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/name/nm4133510/bio|title=Nse Ikpe Etim Biography on iMDb|work=[[IMDb]]|accessdate=27 March 2014}}</ref> N’afọ 2014, o meriri onyinye ‘Best Actress in a Drama’ na mmemme Africa Magic Viewers Choice Awards (AMVCA) maka ịkụzi àgwà 'Nse' n’ime fim Journey to Self. == Ndụ Mbido == A mụrụ Etim na 21 Ọktọba 1974 na Lagos.<ref>{{Cite web|title=Nse Ikpe Etim: Facts You Need To Know About Nollywood Actress|url=http://www.yeyepikin.com/2016/03/nse-ikpe-etim-facts-you-need-to-know-about-nollywood-actress/|accessdate=7 March 2016|publisher=YeYePikin|archivedate=22 August 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200822160108/http://www.yeyepikin.com/2016/03/nse-ikpe-etim-facts-you-need-to-know-about-nollywood-actress/}}</ref><ref>{{Cite web|author=Temitope|date=2021-10-21|title=Actress, Nse Ikpe Etim celebrates at 47|url=https://allure.vanguardngr.com/2021/10/nse-ikpe-etim-5/|accessdate=2022-07-20|work=Vanguard Allure|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=16 July 2022|title=Nse Ikpe Etim biography: career, age, movies, marriage.|url=https://nigerianfinder.com/nse-ikpe-etim-biography-career-age-movies-marriage/|accessdate=17 July 2022|work=Nigerian Finder}}</ref> Etim gara Awa Nursery School na Command Primary School dị na Steeti [[Ȯra Kaduna|Kaduna]], nke dị n’ụgbọda ugwu Naịjịrịa. Site ebe ahụ, o gara n’ihu na Louis College, Jos, dị na Steeti [[Ȯra Plateau|Plateau]], Naịjịrịa, yana Federal Government Colleges dị na [[Jos]] na [[Ilorin]]. O kwuru na ezinụlọ ya na-agakarị ebe dị iche iche n’ime Naịjịrịa n’ihi ọrụ nna ya na Central Bank of Nigeria. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;''[[wikipedia:Tinye edensibịa|<span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2024)">citation needed</span>]]''&#x5D;</sup> Etim nwetara akara ọzụzụ mbụ ya na nka na-eme egwuregwu n’Ụlọ akwụkwọ Mahadum [[Calabar]]. <ref>{{Cite web|url=http://notjustok.com/2013/06/02/nigerian-entertainment-awards-2013-view-full-nominees-list/|title=2013 Nigeria Entertainment Awards|publisher=NotJustOK|accessdate=27 March 2014|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304044109/http://notjustok.com/2013/06/02/nigerian-entertainment-awards-2013-view-full-nominees-list/}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.dailytimes.com.ng/article/2012-zafaa-nominees-announced|title=Nse Ikpe Etim nominated for ZAFAA awards|publisher=DailyTimes Nigeria|accessdate=28 March 2014|archivedate=13 October 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201013014548/https://www.naijanews.com//}}</ref>  == Ndụ Nke Onwe Ya == Etim bụ nwa mbụ n’ime ụmụ isii. N’otu ajụjụ ọnụ o mere na Toolz, o kwuru na o nwere ndị nna na nne-nsọ ọcha bekee.<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=B6x86m9msG4|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160315092303/https://www.youtube.com/watch?v=B6x86m9msG4|archivedate=15 March 2016|title=NSE IKPE ETIM ON THE JUICE S02 E07|publisher=Ndani TV|date=18 May 2014|accessdate=26 April 2015|author=Toolz}}</ref> O lụrụ enyi ọlụmụ ya, Clifford Sule, n’ụbọchị 14 Febrụwarị 2013 na ụlọ edebanye alụmdi na nwunye dị na Lagos.<ref>{{Cite web|url=http://www.bellanaija.com/2013/02/18/bn-exclusive-nse-ikpe-etim-is-now-mrs-clifford-sule-photos-from-their-civil-ceremonywedding-celebratory-dinner/|title=Nse Ikpe-Etim is now Mrs Clifford Sule|date=18 February 2013}}</ref> Emere emume alụmdi na nwunye omenala n’obodo ya dị na Steeti Akwa Ibom na Steeti Lagos, ọnwa ole na ole gachara alụmdi na nwunye obodo. Ọ bi ugbu a na London ọnụ na di ya, bụ́ onye nkuzi elu n’Ụlọ akwụkwọ Mahadum Middlesex, ma na-alọwakarị Naịjịrịa maka ọrụ fim.<ref>{{Cite web|url=http://www.nigeriafilms.com/news/20619/8/nse-ikpe-etims-hubbys-15-year-old-son-jermaine-sul.html|title=Nse Ikpe Etim Husband's 15year old son|accessdate=28 March 2014|archivedate=10 May 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160510031939/http://www.nigeriafilms.com/news/20619/8/nse-ikpe-etims-hubbys-15-year-old-son-jermaine-sul.html}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.gistus.com/23593/nse-ikpe-etims-traditional-wedding-hold-april-4th|title=Nse Ikpe Etim Trad Wedding to hold April 4th|accessdate=28 March 2014}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.gistus.com/21899/ms-nse-ikpe-etim-clifford-sule|title=Nse Ikpe Etim is now Mrs Clifford Sule|publisher=Gistus|accessdate=28 March 2014}}</ref> Na Fraịdee, 20 Maachị 2020, o tinyere ozi n’akwụkwọ Instagram ya na o wepụtara naanị ya n’Ụlọ Ọchịchị Briten ([[United Kingdom]]), otu n’ime ebe [[COVID-19 na ọrịa kansa|COVID-19]] kpara akpa kacha njọ, dịka ozi si n’aka Federal Ministry of Health. "N’agbanyeghị nke a, o soro ntuziaka nke Ụlọ Ọrụ Nlekọta Ọrịa Naịjịrịa (NCDC) ma mee onwe ya ka ọ bụrụ onye kwụsịrị ikekọrịta na ndị ọzọ. O nwetara nkwado site n'aka ndị ọrụ ibe ya, dị ka [[Rita Dominic]], [[Chika Ike]], Iyabo Ojo, na ndị ọzọ.<ref>{{Cite web|title=COVID-19: Nse Ikpe-Etim, Waje on self-isolation|url=https://punchng.com/covid-19-nse-ikpe-etim-waje-on-self-isolation/|accessdate=2021-02-10|work=Punch Newspapers|date=21 March 2020|language=en-US}}</ref> == Ndụ Ọrụ == N’afọ iri na asatọ, Etim malitere ime ihe nkiri n’ụlọ ngosi na mahadum. Nkọwapụta mbụ ya na telivịshọn bụ n’ime ihe nkiri ezinụlọ a na-akpọ Inheritance . <ref>{{Cite web|url=http://www.bellanaija.com/2009/10/22/nse-ikpe-etim-%E2%80%93-an-interview-with-nollywood%E2%80%99s-it-girl-by-bola-aduwo/|title=An Interview with Nollywood IT Girl Nse Ikpe Etim|publisher=Bella Naija|accessdate=27 March 2014}}</ref> Mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ na mahadum, o kwụsịrị ime ihe nkiri nwa oge iji soro ụzọ ndụ ndị ọzọ, tupu o laghachi n’ụwa fim site n’ọrụ ya n’ime fim Reloaded nke Emem Isong, ya na [[Ramsey Nouah]], [[Rita Dominic]], [[Ini Edo]] na [[Desmond Elliot]].<ref>{{Cite web|url=http://www.bellanaija.com/2012/11/07/the-2012-exquisite-lady-of-the-year-eloy-awards-ty-bello-omotola-jalade-ekeinde-toolz-ini-edo-tiwa-savage-chimamanda-ngozi-adichie-other-powerful-women-make-the-nominees-list/|title=2012 Eloy Award Nominees|date=7 November 2012|publisher=Bella Naija|accessdate=27 March 2014}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.jaguda.com/2012/06/02/2012-nea-awards-nominees-wizkid-brymo-tiwa-savage-grab-multiple-nods/|title=2012 Nigeria Entertainment Awards|date=2 June 2012|accessdate=27 March 2014|archivedate=27 February 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140227090852/http://www.jaguda.com/2012/06/02/2012-nea-awards-nominees-wizkid-brymo-tiwa-savage-grab-multiple-nods/}}</ref> Na Disemba 2019, e gosipụtara Nse Etim na katalọgụ Visual Collaborative Polaris n’okpuru usoro '''Supernova''' maka mmụta gbasara mmadụ na mmepe ya. A jụrụ ya ajụjụ ọnụ ọnụ na ndị ọzọ dị ka William Coupon, Bisila Bokoko, na [[Ade Adekola]].<ref>{{Cite web|title=Nse Ikpe-Etim, William Coupon and Nere Teriba in latest Visual Collaborative SDG publication|date=3 December 2019|url=https://guardian.ng/art/nse-ikpe-etim-william-coupon-and-nere-teriba-in-latest-visual-collaborative-sdg-publication/|publisher=Guardian Arts|accessdate=8 December 2019}}</ref> Na 2020, ọ nọ n’ime ndị na-eme ihe nkiri n’ime fim Quam's Money, nke bụ nke sochiri fim New Money nke 2018 nke [[Tope Oshin]] duziri. Nke sochiri ya na-akọ akụkọ ihe na-eme mgbe onye nche nchekwa (Quam) ghọrọ onye nwere ọtụtụ nde ego n’ụzọ mberede. Ndị na-eme ihe nkiri ọhụrụ bịara n’isi site n’aka Falz, Toni Tones, Jemima Osunde, Blossom Chukwujekwu, na Nse Ikpe-Etim.<ref>{{Cite web|author=Tv|first=Bn|date=2020-11-05|title=This Teaser for Forthcoming "Quam's Money" starring Falz, Toni Tones, Nse Ikpe-Etim is a Whole Different Vibe!|url=https://www.bellanaija.com/2020/11/quams-money-official-teaser/|accessdate=2020-11-07|work=BellaNaija|language=en-US}}</ref> Na Febrụwarị 2021, o mepụtara ọrụ isi n’ime fim Fine Wine nke Seyi Babatope duziri, ya na Richard Mofe-Damijo na [[Zainab Balogun]] <ref>{{Cite web|url=https://naija.yafri.ca/namaste-wahala-fine-wine-the-nollywood-films-coming-this-february/|title=Namaste Wahala, Fine Wine - the Nollywood films coming this February » YNaija}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.bellanaija.com/2021/01/fine-wine-trailer/|title=True Love Wins! Watch the Official Trailer for Neville Sajere's "Fine Wine" starring Richard Mofe Damijo, Zainab Balogun & Ego Nwosu|date=11 January 2021}}</ref> O mere obere ọrụ isi na usoro fim Netflix nke 2023 a na-akpọ Shanty Town . <ref>{{Cite web|title=Shanty Town ranks most watched Nollywood drama on Netflix Africa|url=https://www.premiumtimesng.com/entertainment/nollywood/651805-shanty-town-ranks-most-watched-nollywood-drama-on-netflix-africa.html?tztc=1|accessdate=2025-06-21|work=www.premiumtimesng.com}}</ref> == Ndepụta Fim == {| class="wikitable" |- align="center" !Afọ !Ihe nkiri !Ọrụ !Ihe edeturu |- | rowspan="1" |2003 |''Mmetụta Mmetụta'' |Onye na-emepụta ihe | |- | rowspan="1" | |''Nsí nke Ikpe Ziri Ezi 2'' | | |- | rowspan="1" |2008 |''[[Reloaded (ihe nkiri 2009)|A na-agbanyeghachi ya]]'' |Omoze |ya na [[Ramsey Nouah]], [[Desmond Elliot]] [[Rita Dominic]], [[Ini Edo]], [[Uche Jombo]] & [[Stephanie Okereke Linus|Stephanie Okereke]] A họpụtara ya maka onye na-eme ihe nkiri kacha mma na 5th Africa Movie Academy Awards<br />Onyinye nke ise nke Africa Movie Academy |- | rowspan="2" |2010 |''[[Bursting Out (ihe nkiri)|Ịgbapụta]]'' |Tena |Mụ na [[Genevieve Nnaji]], [[Susan Peters (Nigerian actress)|Susan Peters]] & [[Majid Michel]] |- |''[[Inale|Ihe owuwu]]'' |Ori |mụ na [[Caroline Chikezie]], [[Hakeem Kae-Kazim]] & [[Ini Edo]] |- | rowspan="4" |2011 |''[[Guilty Pleasures (ihe nkiri 2009)|Obi Ụtọ]]'' |Liz |mụ na [[Ramsey Nouah]], [[Majid Michel]], [[Stephanie Okereke Linus|Stephanie Okereke]] & [[Desmond Elliot]] |- |''Ihe Ndị M Na-echeta'' | |ya na [[Ramsey Nouah]], [[Ini Edo]], [[Uche Jombo]] & [[Monalisa Chinda]] |- |''Isusu ọnụ ma gwa ya'' |Tena |mụ na [[Joseph Benjamin (actor)|Josef Benjamin]], [[Desmond Elliot]], [[Uche Jombo]] & [[Monalisa Chinda]] |- |''Ihe omuma'' |Meri |mụ na [[Joseph Benjamin (actor)|Josef Benjamin]], [[Desmond Elliot]], [[Uche Jombo]] & [[Chioma Chukwuka]] |- | rowspan="5" |2012 |''[[Phone Swap|Ịgbanwe ekwentị]]'' |Meri |Mụ na Wale Ojo, [[Joke Silva]] & [[Lydia Forson]] |- |''Maazị na Oriakụ'' |Susan Abbah |mụ na [[Joseph Benjamin (actor)|Josef Benjamin]] & [[Barbara Soky]] |- |''[[The Meeting (ihe nkiri 2012)|Nzukọ ahụ]]'' |Bolarinwa |Mụ na [[Rita Dominic]], Femi Jacobs, [[Kate Henshaw]], [[Jide Kosoko]] & [[Chinedu Ikedieze]] |- |''[[Journey to Self|Njem Ịga Onwe Gị]]'' |Nse |ya na [[Dakore Egbuson-Akande|Dakore Akande]] & [[Chris Attoh]] |- |''[[Black November|Nọvemba ojii]]'' |Ọkaiwu |Mụ na Mickey Rourke, [[Vivica A. Fox|Vivica Fox]], [[Hakeem Kae-Kazim]] & Kim Basinger |- | rowspan="2" |2013 |''[[Broken (ihe nkiri 2013)|Ọ gbawara agbawa]]'' |Mariam Idoko |Mụ na [[Kalu Ikeagwu]] & [[Bimbo Manuel|Bimbo Manual]] |- |''Ọkụ na-acha anụnụ anụnụ'' |Vanessa |ya na [[Omoni Oboli]] & [[Kalu Ikeagwu]] |- | rowspan="4" |2014 |''Ekwensu Nkọwa'' |Helen Ofori |Mụ na [[Adjetey Anang]] |- |''Ndị na-agba ọsọ'' |Ngọzi |ya na [[Chelsea Eze]] & [[Clarion Chukwurah|Clarion Chukwura]] |- |''Okporo ụzọ okpuru ala'' | |mụ na Femi Jacobs na [[Waje]] |- |''N'etiti''<ref>{{Cite web|url=http://irokotv.com/video/5720/in-between|title=In Between|publisher=irokotv.com|accessdate=9 September 2014|archivedate=11 October 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201011215511/https://irokotv.com/video/5720/in-between}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://blog.irokotv.com/2014/05/nse-ikpe-etim-gives-up-her-life-in.html|title=Nse Ikpe Etim Gives Up Her Life in Service To Humanity in IN BETWEEN|publisher=blog.irokotv.com|accessdate=9 September 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140910195733/http://blog.irokotv.com/2014/05/nse-ikpe-etim-gives-up-her-life-in.html|archivedate=10 September 2014}}</ref> | |Mụ na Pascal Amanfo |- | rowspan="4" |2015 |''[[The Visit|Nleta ahụ]]'' |Ajiri Shagaya |ya na [[Blossom Chukwujekwu]], na Femi Jacobs[[Femi Jacobs|Nwaanyị Jacobs]] |- |''Anya Na-acha Akwụkwọ ndụ''<ref>{{Cite web|url=http://www.nollywooduncut.com/movies-coming-soon/430-nse-ikpe-etim-kalu-ikeagwu-blossom-chukwujekwu-the-green-eyed|title=The Green Eyed|accessdate=27 March 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140316215756/http://www.nollywooduncut.com/movies-coming-soon/430-nse-ikpe-etim-kalu-ikeagwu-blossom-chukwujekwu-the-green-eyed|archivedate=16 March 2014}}</ref> |Ọrụ |Mụ na [[Kalu Ikeagwu]] na [[Tamara Eteimo]] |- |''[[Hel nke Eluigwe]]'' |Alice Henshaw |ya na [[Bimbo Akintola]], [[OC Ukeje]] na [[Damilola Adegbite]] |- |''[[Fifty|Iri ise]]'' |Kate |mụ na [[Iretiola Doyle|Ireti Doyle]], [[Omoni Oboli]] na [[Dakore Egbuson-Akande|Dakore Akande]] |- | rowspan="2" |2016 |''Onye na-ere ahịa'' |Kaylah |Mụ na [[Jim Iyke]], na [[Caroline Danjuma]] |- |''[[A Trip to Jamaica|Njem E Mere Gaa Jamaica]]'' |Abigail Rise |Mụ na [[Atọ Makun|Ayo Makun]], [[Funke Akindele]] |- |2017 |''[[American Driver|Onye Ọkwọ ụgbọala America]]'' |Nse Ikpe-Etim |Mụ na Evan King, [[Jim Iyke]], Anita Chris, Nse Ikpe Etim, [[Nadia Buari]], [[Emma Nyra]], [[Atọ Makun|Ayo Makun]], Laura Heuston, McPc the Comedian, Michael Tula, Andie Raven |- |2020 |''[[Quam's Money|Ego Quam]]'' |Ozzy |[[Falz]], Toni Tones, [[Jemima Osunde]], [[Blossom Chukwujekwu]] na Nse Ikpe-Etim. |- | rowspan="2" |2021 |''[[Fine Wine (ihe nkiri)|Mmanya Dị Mma]]'' |Ame |Mụ na [[Richard Mofe-Damijo]] [[Belinda Effah]] na [[Zainab Balogun]] |- |''[[King of Boys: The Return of the King|Eze nke Ụmụ nwoke: Nlaghachi nke Eze]]''<ref name=":0">{{Cite web|author=Adekanye|first=Modupe|date=2021-07-26|title=King of Boys: The Return of the King Returns As 7-Episode Series|url=https://editor.guardian.ng/life/king-of-boys-the-return-of-the-king-returns-as-7-episode-series/|accessdate=2021-08-06|work=The Guardian|language=en-US|archivedate=2021-07-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210729140833/https://editor.guardian.ng/life/king-of-boys-the-return-of-the-king-returns-as-7-episode-series/}}</ref> |Nwanyị Mbụ Jumoke Randle |na [[Sola Sobowale]], Toni Tones, Reminisce na Illbliss[[Illbliss|Enweghị obi ụtọ]] |- |2022 |<nowiki><i id="mwAd0">Ụmụ agbọghọ mara mma</i></nowiki> |Donna |Mụ na [[Sharon Ooja]], [[Toke Makinwa]], [[Joselyn Dumas]] |- |2023 |''[[A Tribe Called Judah|Agbụrụ A Na-akpọ Juda]]'' |Collette |Mụ na [[Funke Akindele]], [[Timini Egbuson]], [[Uzor Arukwe]] |- |2023 |''Ịhụnanya na Ndụ'' |Ọkpụkpụ |Mụ na Rita Dominic, Chidi Mokeme, Michelle Dede |- |2023 |''Nkwekọrịta ahụ'' |Folake Seymour |Mụ na Joseph Benjamin, Greg Agalaba |- |2023 |''Ihe Mere na Sọnde'' |Uche |Mụ na Dakore Akande, Moses Akerele, Oris Erhuero |- |2023 |''Ahụrụ m Ya asị ebe a'' |Bokime |Mụ na Adebowale Adedayo, Toyin Oshinaike, Adebola-Walter Tiwalola |- |2024 |''Ekwensu bụ Onye ụgha'' | |Ihe nkiri |- |2024 |''Abụ si n'ọchịchịrị'' |Isioma William |Nke Ogodinife Okpue duziri |} == Ntụrụma na nkwado aha == {| class="wikitable plainrowheaders sortable" !Afọ !Ihe nrite !Ụdị !Ihe nkiri !Nsonaazụ !Nkwupụta |- | rowspan="2" |2009 |Onyinye nke ise nke Africa Movie Academy |Onye na-eme ihe nkiri kacha mma na ọrụ dị mkpa |''[[Reloaded (ihe nkiri 2009)|A na-agbanyeghachi ya]]''| {{Nom}} | |- |[[2009 Best of Nollywood Awards]] |Mkpughe nke Afọ (nwaanyị) || {{Nom}} | |- | rowspan="2" |2010 |2010 Nigeria Entertainment Awards |Ihe nkiri / Akụkọ Akụkọ Kasị Mma |[[Reloaded (ihe nkiri 2009)|A na-agbanyeghachi ya]]|{{Won}} | |- |[[2010 Best of Nollywood Awards|2010 Best Of Nollywood Awards]] |Onye na-eme ihe nkiri kacha mma na ọrụ dị mkpa |''[[Guilty Pleasures (ihe nkiri 2009)|Obi Ụtọ]]''| {{Nom}} | |- |2011 |[[2011 Best of Nollywood Awards]] |Onye na-eme ihe nkiri kacha mma na-eduzi | rowspan="3" |''Maazị na Oriakụ''| {{Won}} | |- | rowspan="9" |2012 |2012 Nigeria Entertainment Awards |Onye na-eme ihe nkiri kacha mma| {{Nom}} | |- |8th Africa Movie Academy Awards |Onye na-eme ihe nkiri kacha mma n'ọrụ| {{Nom}} | |- |Ihe nrite ZAFAA<ref>{{Cite web|url=http://www.ameyawdebrah.com/full-list-of-2012-zafaa-nominations-including-nadia-buari-john-dumelo-kyeiwaa-and-others/|title=Full list of ZAFAA Award 2012 nominees|accessdate=28 March 2014}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.chinokino.com/2011/10/2011-zafaa-awards-winners.html|title=ZAFAA Award 2012 winners|accessdate=28 March 2014}}</ref> |Onye na-eme ihe nkiri kacha mma na ọrụ nkwado |''Isusu ọnụ ma gwa ya''| {{Nom}} | |- |Ihe nrite ELOY<ref>{{Cite web|url=http://www.bellanaija.com/2012/11/07/the-2012-exquisite-lady-of-the-year-eloy-awards-ty-bello-omotola-jalade-ekeinde-toolz-ini-edo-tiwa-savage-chimamanda-ngozi-adichie-other-powerful-women-make-the-nominees-list/|title=2012 Eloy Awards Nominees|date=7 November 2012|publisher=BellaNaija|accessdate=30 March 2014}}</ref> |Onye na-eme ihe nkiri nke Afọ |''[[Phone Swap|Ịgbanwe ekwentị]]''| {{Nom}} | |- |2012 Nollywood Movies Awards |Onye na-eme ihe nkiri kacha mma na ọrụ nkwado |''Isusu ọnụ ma gwa ya''| {{Won}} | |- | rowspan="3" |[[2012 Best of Nollywood Awards]] |Onye na-eme ihe nkiri kacha mma na fim Bekee |''[[Phone Swap|Ịgbanwe ekwentị]]''| {{Won}} | |- |Onye na-eme ihe nkiri kacha mma na ọrụ nkwado |''Nchọgharị''| {{Nom}} | |- |Isusu ọnụ kachasị mma na fim |''Ihe omuma''| {{Nom}} | |- |17th Africa Film Awards (Afro-Hollywood Awards) <ref>{{Cite web|url=http://www.vanguardngr.com/2012/10/tonto-helen-paul-with-afro-nollywood-awards/|title=2012 Afro Hollywood Awards Winners|date=26 October 2012|work=Vanguard|accessdate=8 April 2014}}</ref> |Onye na-eme ihe nkiri kacha mma na ọrụ nkwado <ref>{{Cite web|url=http://www.dailytimes.com.ng/article/tonto-dikeh-kiki-omeili-win-afro-hollywood-awards|title=17th Africa film Awards|publisher=DailyTimes|accessdate=8 April 2014|archivedate=9 April 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140409002328/http://www.dailytimes.com.ng/article/tonto-dikeh-kiki-omeili-win-afro-hollywood-awards}}</ref> || {{Nom}} | |- | rowspan="5" |2013 |2013 Nollywood Movies Awards |Onye na-eme ihe nkiri kacha mma n'ọrụ |''Maazị na Oriakụ''| {{Nom}} | |- |2013 City People Entertainment Awards <ref>{{Cite web|url=http://www.jaguda.com/2013/06/18/nominees-for-2013-city-people-entertainment-awards-genevieve-nnaji-yemi-alade-beat-fm-tiwa-savage-others-nominated/|title=full list of 2013 city people award nominees|date=18 June 2013|publisher=Jaguda|accessdate=28 March 2014|archivedate=28 March 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140328183131/http://www.jaguda.com/2013/06/18/nominees-for-2013-city-people-entertainment-awards-genevieve-nnaji-yemi-alade-beat-fm-tiwa-savage-others-nominated/}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://nollywoodmindspace.com/2013/06/23/list-of-nominees-city-people-entertainment-awards-2013/|title=List of Nominees for City People Awards|publisher=Nollywood by Mindspace|accessdate=28 March 2014}}</ref> |Onye na-eme ihe nkiri kacha mma n'afọ || {{Nom}} | |- |2013 Golden Icons Academy Movie Awards<ref>{{Cite web|url=http://goldenicons.com/awards/nominees/|title=2013 GIAMA nominees|accessdate=27 March 2014|archivedate=30 June 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170630195431/http://goldenicons.com/awards/nominees/}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.ngtrends.com/2013/08/full-lists-of-nominees-for-the-2013-golden-icons-academy-movie-awards-giama-awards/|title=Golden Icons Academy Awards 2013 nominees|accessdate=27 March 2014}}</ref> |Onye na-eme ihe nkiri kacha mma |''[[Phone Swap|Ịgbanwe ekwentị]]''| {{Nom}} | |- |2013 Ghana Movie Awards <ref>{{Cite web|url=http://ghanamovieawards.com/2013-nominations/|title=2013 Ghana Movie Awards|publisher=Ghana Movie Awards|accessdate=27 March 2014|archivedate=8 December 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201208111706/http://ghanamovieawards.com/2013-nominations/}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://thenet.ng/2013/12/patience-ozokwor-beats-rita-dominic-nse-ikpe-etim-at-ghana-movie-awards-2013/|archiveurl=https://archive.today/20140327224447/http://thenet.ng/2013/12/patience-ozokwor-beats-rita-dominic-nse-ikpe-etim-at-ghana-movie-awards-2013/|archivedate=27 March 2014|title=Ghana Movie Awards nominees|accessdate=27 March 2014}}</ref> |Njikọ Africa Kasị Mma |''Purple Rose''| {{Nom}} | |- |2013 Nigeria Entertainment Awards |Onye na-eme ihe nkiri kachasị mma na fim |''Ịmụ ọnụ & Ịgwa''| {{Nom}} | |- | rowspan="4" |2014 |2014 Africa Magic Viewers Choice Awards |Onye na-eme ihe nkiri kacha mma na ihe nkiri | rowspan="2" |''[[Journey to Self|Njem Ịga Onwe Gị]]''| {{Won}} | |- |2014 Nigeria Entertainment Awards |Onye na-eme ihe nkiri kacha mma| {{Nom}} | |- | rowspan="2" |2014 Golden Icons Academy Movie Awards |Onye na-eme ihe nkiri kacha mma n'ọrụ | rowspan="2" |''Purple Rose''| {{Nom}} | |- |Nhọrọ Nwanyị Ndị Na-ekiri| {{Nom}} | |- | rowspan="4" |2015 | rowspan="2" |[[2015 Best of Nollywood Awards]] |Onye na-eme ihe nkiri kacha mma na ọrụ dị mkpa (Bekee) | rowspan="2" |''Mmiri E Zuru Ezu''| {{Won}} | |- |Ịnku ọnụ Kasị Mma na Ihe nkiri| {{Nom}} | |- | rowspan="2" |2015 Golden Icons Academy Movie Awards |Onye na-eme ihe nkiri kacha mma | rowspan="2" |''Onye na-ere ahịa''| {{Won}} | |- |Duo Kasị Mma na ihuenyo| {{Nom}} | |- | rowspan="3" |2016 |2016 Africa Magic Viewers Choice Awards |Ihe nkiri TV / Drama Kasị Mma | rowspan="2" |[[The Visit|Nleta ahụ]]|{{Nom}} | |- |2016 Nigeria Entertainment Awards |Onye na-eme ihe nkiri na fim|{{Nom}} | |- |Onyinye nke iri na abụọ nke Africa Movie Academy |Onye na-eme ihe nkiri kacha mma n'ọrụ |Iri ise|{{Nom}} | |- |2022 |Africa Magic Viewers' Choice Awards |Onye na-eme ihe nkiri kacha mma na Comedy |''Ego Quam''|{{Nom}} |<ref>{{Cite news|title=2022 Africa Magic Awards Nominees don land- See who dey list|publisher=BBC News Pidgin|url=https://www.bbc.com/pidgin/tori-60818021|accessdate=2022-03-26}}</ref> |- | rowspan="3" |2023 |Africa Magic Viewers' Choice Awards |Onye na-eme ihe nkiri kacha mma na ihe nkiri, ihe nkiri ma ọ bụ ihe nkiri TV |''Obodo Obodo''|{{Nom}} |<ref>{{Cite web|title=Full List: Here are all our AMVCA 9 Nominees|url=https://dstv-fe-africamagic-prod.s3.us-east-1.amazonaws.com/africamagic/en-ng/show/amvca/season/9/news/full-list-here-are-all-our-amvca-9-nominees/news|accessdate=2023-04-23|work=AMVCA - Full List: Here are all our AMVCA 9 Nominees|language=en}}</ref> | |- |Ihe nrite Africa Movie Academy |Onye na-eme ihe nkiri kacha mma na-eduzi |4:4:44|{{Won}} | |- |[[Emume ihe nkiri mba ụwa nke Afrịka]] |Onyinye Globe Honoree ||{{Won}} | |- |} == Ntụnyere == {{Reflist}} == Njikọ mpụta == * {{IMDb name|id=4133510|name=Nse Ikpe Etim}} [[Otú:Ndị na-eme ihe nkiri Naijiria narị afọ nke 21]] {{DEFAULTSORT:Ikpe-Etim, Nse}} [[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]] hyskjdi7qiyjqsamkxlg7b1cziw10zg Abi Olajuwon 0 9814 729291 516229 2026-09-29T23:03:42Z Vivian Amalachukwu 17172 Added {{databox}} 729291 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Abisola Ajoke Olajuwon''', {{Audio|Yo-Abisola Ajoke Olajuwon.ogg|audio}} nke a ka mara aha ya dị ka '''Abi Olajuwon''' (a mụrụ na Julaị 6, 1988), bụ onye Naịjirịa na Amerịka bụbu onye egwuregwu na-akuzikwazi bọọlụ nkata (basketball). Olajuwon bu nwa Hakeem Olajuwon, nke bụbu onye nnọnetiti ndi NBA . Aha ya, Abisola Olajuwon, pụtara "onye a mụrụ n'ime akụ na ụba karịrị ya". == Ndụ ọrụ egwuregwu ya == === Ndụ agụmakwụkwọ ogo sekọndịrị na kọleji === A mụrụ ya na Houston, Texas, mana Olajuwon nọchitere anya ụlọ akwụkwọ sekọndịrị nke California, na ụlọ akwụkwọ Marlborough na asọmụmpi bọọlụ nkata (basketball) nke vasiti., ma nyekwara ndị otu ya aka i meri ugboro atọ n'usoro na mpaghara ndịda (Southern Section). Olajuwon so n'otu n'ime ndi [[:en:McDonald's_All-American|McDonald's All-American]] nke afọ 2006, ma bụrụkwa otu na ndị ọhụrụ kacha rite ihe onyinye na klaasị ndi gụchara akwụkwọ nke sekọndịrị nke afọ 2006. Ọ tụrụ bọọlụ nkata (basketball) na Mahadum nke Oklahoma, onye nyocha bọọlụ nkata (basketball) na ESPN, Nancy Lieberman kwuru tupu oge 2006-07 na mgbakwunye nke Olajuwon ga-enye aka mee ka ndị Sooners nwee ohere i meri na asọmpi NCAA. <ref>[https://web.archive.org/web/20160411233447/http://proxy.espn.go.com/ncw/columns/story?columnist=lieberman_nancy&id=2620995 Terps top preseason Top 25], espn.com, accessed January 30, 2007</ref> Na afọ 2010, o nwetara nzere bachelọ nke nka na mgbasa ozi nta akụkọ na kọmputa mgbasa ozi na Mahadum Oklahoma. <ref name="emu">[http://www.emueagles.com/coaches.aspx?rc=1239 http://www.emueagles.com/coaches.aspx?rc=1239 "Abi Olajuwon - Assistant Coach." Official Website of the Eastern Michigan Eagles.] Accessed December 10, 2017.</ref> === Ọnụ ọgụgụ Oklahoma === {{NBA player statistics legend}} {| class="wikitable" |Afọ | Otu | GP | ọnụ ọgụgụ | FG% | 3P% | FT% | RPG | APG | SPG | BPG | PPG |- | 2006-07 | Oklahoma | 17 | 37 | 48.4% | 0.0% | 58.3% | 1.5 | 0.1 | Ugboro abụọ | 0.1 | 2.2 |- | 2007-08 | Oklahoma | 19 | 36 | 40.0% | 0.0% | '''88.9%''' | 3.2 | 0.1 | 0.4 | 0.1 | 1.9 |- | 2008-09 | Oklahoma | 27 | 37 | 31.7% | 0.0% | 55.0% | 2.2 | 0.1 | Ugboro | 0.1 | 1.4 |- | 2009-10 | Oklahoma | '''38''' | '''401''' | '''50.6%''' | 0.0% | 61.7% | '''7.3''' | '''0,5''' | '''0,5''' | '''0.9''' | '''10.6''' |- | Ọrụ | | 101 | 511 | 47.8% | 0.0% | 62.1% | 4.2 | Ugboro abụọ | 0.4 | 0.4 | 5.1 |} A nabatara Olajuwon dị ka onye nke 28 n'ozuzu (nke atọ) na Chicago Sky na 2010 WNBA . Kaosiladị, a chụpụrụ ya n'oge asọmụmpị oge bidoro . <ref>{{Cite web|title=Olajuwon waived by Sky|url=http://www.espn.com/news/story?id=5349392|accessdate=October 18, 2016|date=July 2, 2010}}</ref> Mgbe a chụpụchara ya, ọ bịanyere aka i sonye ndi otu [[:hu:UNI Győr|SEAT-Lami-Véd Győr]] nke mba Họngarị, <ref>{{Cite web|title=SEAT Lami Ved Gyor adds Olajuwon to their roster|url=http://www.eurobasket.com/Hungary/news/201376/SEAT-Lami-Ved-Gyor-adds-Olajuwon-to-their-roster|accessdate=October 18, 2016|date=August 24, 2010}}</ref> were mechaa sonye ndi otu egwuregwu CSM Satu Mare (Romania). <ref name="prosport.ro">{{Cite web|title=Fiica unei legende a NBA a ajuns la Satu Mare! Numele ei: "Născută în bogăţie şi iubită de toţi" :)|url=http://www.prosport.ro/alte-sporturi/baschet/fiica-unei-legende-a-nba-a-ajuns-la-satu-mare-numele-ei-nascuta-in-bogatie-si-iubita-de-toti-8019027|accessdate=October 18, 2016|date=March 1, 2011}}</ref> Na afọ 2011, Olajuwon laghachiri na WNBA ma sonye ndị out egwuregwu nke Tulsa Shock binyere aka ma sorokwa ha tụọ bọọlụ nkata (basketball) n'oge ahụ na afọ 2011 . <ref>{{Cite web|title=Tulsa Shock release Marion Jones, sign former Sooner Abi Olajuwon|url=http://newsok.com/article/3587567|accessdate=October 18, 2016|date=July 21, 2011}}</ref> N'oge a na-eme egwuregwu ka ọ nọchitere anya [[:he:הפועל ראשון לציון (כדורסל נשים)|Hapoel Rishon LeZion]] (Israel), ŽKK Novi Zagreb (Croatia), <ref>{{Cite web|title=Novi Zagreb adds Abi Olajuwon|url=http://www.eurobasket.com/Croatia/news/255759/Novi-Zagreb-adds-Abi-Olajuwon|accessdate=October 18, 2016|date=January 13, 2012}}</ref> BC Castors Braine (Belgium). <ref>{{Cite web|title=Abi Olajuwon rejoint les Castors de Braine|url=http://www.basketfeminin.com/Abi-Olajuwon-rejoint-les-Castors-de-Braine_a3811.html|accessdate=October 18, 2016|date=February 21, 2012}}</ref> Tulsa Shock chụpụrụ Olajuwon tupu oge asọmụmpi nke afọ 2012 . <ref>{{Cite web|title=Tulsa Shock Waive Former Sooner Abi Olajuwon|url=http://ktul.com/archive/tulsa-shock-waive-former-sooner-abi-ola|accessdate=October 18, 2016|date=April 22, 2012}}</ref> Mgbe a hapụrụ ya, ọ sonyere otu [[:pt:Centro Esportivo Ourinhos|Esportivo Ourinhos]] (Brazil), <ref>{{Cite web|title=Filha de lenda da NBA, Abi Olajuwon chega a Ourinhos para a Liga de Basquete Feminino|url=http://balanacesta.blogosfera.uol.com.br/2012/10/16/filha-de-lenda-da-nba-abi-olajuwon-chega-a-ourinhos-para-a-liga-de-basquete-feminino/|accessdate=October 18, 2016|date=October 12, 2012}}</ref> na [[:fr:Heilongjiang Chenneng|Heilongjiang Chenneng]] (China). <ref>{{Cite web|title=Abi Olajuwon agreed terms with Heilongjiang|url=http://www.asia-basket.com/China/news/299394/Abi-Olajuwon-agreed-terms-with-Heilongjiang|accessdate=October 18, 2016|date=December 11, 2012}}</ref> Olajuwon kwụchsịrị egwuregwu ị tụ bọọlụ ya na otu egwuregwu [[:es:Club Deportivo Zamarat|Caja Rural Zamarat]] dị na mba Spain. <ref>{{Cite web|title=Abi Olajuwon joins Caja Rural|url=http://www.eurobasket.com/Spain/news/323926/Abi-Olajuwon-joins-Caja-Rural|accessdate=October 18, 2016|date=July 13, 2013}}</ref> == Ọrụ nkuzi == Na Mee afọ 2014, Olajuwon ghọrọ osote onye nkuzi ndị otu bọọlụ nkata (basketball) ụmụ nwanyị na Mahadum nkeCalifornia State, Fullerton . <ref>{{Cite web|title=Olajuwon Added to Women’s Basketball Coaching Staff|url=http://www.fullertontitans.com/sports/w-baskbl/2013-14/releases/20140527skit2j|accessdate=October 18, 2016|date=May 27, 2014|archivedate=May 3, 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170503151303/http://www.fullertontitans.com/sports/w-baskbl/2013-14/releases/20140527skit2j}}</ref> Na Mee 20 afọ 2016, e goro Olajuwon ka ọ bụrụ osote onye nkuzi gbasara ụmụ nwanyị Eastern Michigan Eagles . <ref>{{Cite web|title=Abi Olajuwon Named EMU Women's Basketball Assistant Coach|url=http://www.emueagles.com/news/2016/5/20/abi-olajuwon-named-emu-womens-basketball-assistant-coach.aspx?path=wbball|accessdate=October 18, 2016|date=May 20, 2016}}</ref> == Ebe m si dee == {{Reflist}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] [[Otú:Ụmụ nwanyị Naijiria na-eme egwuregwu]] [[Otú:Ụmụ nwanyị Naijiria]] {{DEFAULTSORT:Olajuwon, Abi}} lchm4tvee2aeyynfy7pr0kxvpndib2d Adepeju Jaiyeoba 0 9866 729293 709052 2026-09-29T23:05:43Z Vivian Amalachukwu 17172 Added default sort and databox 729293 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Adepeju Opeyemi Jaiyeoba''' (a mụrụ n'ọnwa Nọvemba n'afọ 1983) bụ nwafọ Naijiria bụ onye ọchụnta ego e ji elekọta mmadụ nakwazị ọnụ na-ekwuru onye a na-emegbu, guzobere Brown Button Foundation nakwa Mother's Delivery Kit nke na-emepụta oherenlekota ahụike dị ọnụ ala na akọrọngwa e ji a mụ nwa nye ndị nne na-atu anya ị mụ nwa na Naijiria . == Ndụ == Jaiyeoba mụrụ ọrụ dị ka onye ọka ikpe ma gaa Mahadum nke Obafemi Awolowo dị na Ile-Ife. <ref name=":0">{{Cite web|title=Adepeju Jaiyeoba|url=https://www.africasharedvaluesummit.com/speakers/adepeju-jaiyeoba/|language=en-US|accessdate=2020-11-06|archivedate=2020-08-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200809081812/https://www.africasharedvaluesummit.com/speakers/adepeju-jaiyeoba/}}</ref> O nwekwara ọzụzụ na azụmaahịa na Mahadum nke [[Texas]] na Austin dị na mba Amerịka nakwazị Coady International Institute,dị na Kanada. <ref>{{Cite web|title=From law to health: Adepeju Jaiyeoba’s entrepreneurship journey|url=https://businessday.ng/enterpreneur/article/from-law-to-health-adepeju-jaiyeobas-entrepreneurship-journey/|language=en-US}}</ref> Ọrụ Jaiyeoba i ji belata ọnwụ nne na nwa bụ ka ọnwụ nke ezigbo enyi n'oge ịmụ nwa gachara n'afọ 2011 na akụkọ nke ndị ọzọ. Ọ chọpụtara na ụmụ nwanyị 145 na-anwụ ị mụ nwa, na ụmụaka 2,300 na-anwụ tupu ha eruo afọ ise na Naijiria. <ref name="guard">{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/women-in-leadership/2015/mar/27/ten-mins-with-adepeju-jaiyeoba-maternity-campaigner|title=10 minutes with: Adepeju Jaiyeoba, maternity campaigner|last=Minter|first=Harriet|date=2015-03-27|language=en}}</ref> [[Usòrò:Mothers_Deliver.jpg|thumb| Brown Button ntọala kit|229x229px]] [[Barack Obama]] kpọrọ Jaiyeoba aha na adreesị ya n'afọ 2014 na Young African Leaders Presidential Summit na [[Washington, D.C.|Washington]] <ref>{{Cite web|title=Delivering Hope to Mothers {{!}} YALI|url=https://yali.state.gov/deliveringhopetomothers/|language=en-US|accessdate=2020-11-06|archivedate=2018-08-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180819214140/https://yali.state.gov/deliveringhopetomothers/}}</ref> ma nabatakwa ya na White House n'afọ 2015. <ref name=":0"/> N'afọ 2014, ha malitere ị ke akọrọngwa e ji a mụ nwa ka ha hụtachara mmebi nwere ike ị dị n'ihi enweghị ihe na-adịghị ọcha dịka mma na-ataghị nchara e ji ebibi eriri jịkọrọ nne na nwa mgbe a na-amụ nwa. Ka a na-eru n’afọ 2015, ha ekesaala akọrọngwa 8,000 <ref name="guard"/> nakwazi akọrọngwa 300,000 ka afọ 2017 ruru. <ref name="aw2017">{{Cite web|url=https://jci.cc/zh/news/31748|title=JCI|accessdate=2020-11-06|archivedate=2018-05-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180509221140/https://jci.cc/zh/news/31748}}</ref> N'afọ 2017 o kwuru okwu na TEDx . O kwuola okwu n'ọtụtụ ihe omume obodo Naijiria nakwa nke ụwa ma na-aga n'ihu na-akpali ndị ntorobịa nke Afrịka i me ihe. == Ihe nrite == * Ọ bụ White House Emerging Global Entrepreneur * Ọ bụ PATH International Innovation Champion * 2018 USADF na onye mmeri nke ihe ngosi Citi Foundation Venture <ref>{{Cite web|title=A Business Solution to Deliver Life-Saving Services for Mothers in Nigeria — U.S. African Development Foundation|url=https://www.usadf.gov/blog/2018/9/12/a-business-solution-to-deliver-life-saving-services-for-mothers-in-nigeria|language=en-US|accessdate=2020-11-06|archivedate=2020-07-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200703071429/https://www.usadf.gov/blog/2018/9/12/a-business-solution-to-deliver-life-saving-services-for-mothers-in-nigeria}}</ref> * Onye mmeri Frost and Sullivan African Sterilized birth kit innovation award * Otu n’ime 2017 100 most inspiring women in Nigeria * Onye nrite 2017 Crans [[Montana]] Young Leader of Tomorrow * JCI top 10 Outstanding Young Persons of the World awardee 2017 * JCI top 10 Outstanding Young Person of Nigeria awardee 2017 * D-Prize awardee in Global Health * 2018 Unilever Young Entrepreneurs Awards Winner <ref>{{Cite web|title=2018 Young Entrepreneurs Awards Winner: Adepeju Jaiyeoba|url=https://www.unilever.com/about/inspiringaction/unilever-young-entrepreneurs-awards/awards-2018/adepeju-jaiyeoba/|language=en|accessdate=2020-11-06|archivedate=2020-10-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201030165943/https://www.unilever.com/about/inspiringaction/unilever-young-entrepreneurs-awards/awards-2018/adepeju-jaiyeoba/}}</ref> * 2014 Mandela Washington Fellow <ref>{{Cite web|title=Adepeju Opeyemi Jaiyeoba|url=http://www.irex.org/people/adepeju-opeyemi-jaiyeoba|language=en}}</ref> * Fellow of the Unreasonable Institute * Women in Successful Careers (WISCAR) member * 2015 Young Innovator of the World Innovation Summit for Health (WISH) <ref name="aw2017"/> * Africa's top 10 female entrepreneur for Diaspora Demo day * 2015 YNaija top 10 most influential Nigerians under 40 (Advocacy) <ref name=":1">{{Cite web|title=ADEPEJU JAIYEOBA – Brown Button Foundation|url=http://brownbuttonfoundation.org/team/adepeju-jaiyeoba/|language=en-US|accessdate=2020-11-06|archivedate=2020-11-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201129193759/http://brownbuttonfoundation.org/team/adepeju-jaiyeoba/}}</ref> * 2015 Cordes Fellow. * Commonwealth Point of Light Award Winner <ref>{{Cite web|title=Brown Button Foundation Nigeria|url=https://www.pointsoflight.gov.uk/brown-button-foundation-nigeria/|date=2018-11-06|language=en-GB|accessdate=2020-11-06|archivedate=2022-07-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220702172903/https://www.pointsoflight.gov.uk/brown-button-foundation-nigeria/}}</ref> * HRH Prince of Wales Young Sustainability Entrepreneur Prize Winner in 2018. <ref>{{Cite news|last=hh320@cam.ac.uk|title=Adepeju Jaiyeoba announced as the winner of the 2018 The Prince of Wales Prize — Cambridge Institute for Sustainability Leadership|language=en|url=https://www.cisl.cam.ac.uk/about/young-entrepreneurs/news/adepeju-jaiyeoba-announced-winner-2018-hrh-prince-wales-young-sustainability-entrepreneur-prize}}</ref> * Opportunity Desk June 2015 Young Person of the month. <ref>{{Cite web|title=Adepeju Jaiyeoba from Nigeria is the OD June 2015 Young Person of the Month {{!}} Opportunity Desk|url=https://opportunitydesk.org/2015/06/01/adepeju-jaiyeoba-from-nigeria-is-the-od-june-2015-ypom/|date=2015-06-01|language=en-US}}</ref> == Okwu Ihu Ọha == E gosipụtara Jaiyeoba n'ọtụtụ nhiwe dị elu. O kwuru okwu na Africa Shared Value Summit nke afọ 2020; <ref name=":0"/> The Platform Nigeria - beyond politics n'afọ 2018; <ref>{{Cite web|title=Adepeju Jaiyeoba – The Platform Nigeria|url=https://www.theplatformnigeria.com/sites/2018/oct/speaker-adepeju-jaiyeoba/|language=en-US|accessdate=2020-11-06|archivedate=2019-01-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190103094634/http://www.theplatformnigeria.com/sites/2018/oct/speaker-adepeju-jaiyeoba/}}</ref> Social Media Week Lagos n'afọ 2018; <ref>{{Cite web|title=Adepeju Jaiyeoba's schedule for Social Media Week Lagos|url=https://socialmediaweeklagos2018.sched.com/speaker/adepeju.mabadeje}}</ref> == Ebe m si dee == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Jaiyeoba, Adepeju}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] [[Otú:Ụmụ nwanyị Naijiria]] [[Òtù:Category:Ụmụ nwanyị Naijiria nọ n'azụmụahịa]] [[Òtù:Category:Ụmụ nwanyị Naijiria bụ ndị ọkaikpe]] fg509e5x74vsby2iw8jmuswcrqvxxxp Adunni Ade 0 9895 729297 726449 2026-09-29T23:07:42Z Vivian Amalachukwu 17172 Added default sort and databox 729297 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Adunni Ade''' {{Audio|Yo-Adunni Ade.ogg|Audio}} (onye amụrụ n' ọnwa asaa, 1976) bụ onye omee n' ihe nlereanya nke ala Naijiria . <ref>{{Cite news|url=http://thenationonlineng.net/im-a-sucker-for-love/|title=I am a sucker for Love|accessdate=January 22, 2018}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://naijagists.com/nollywood-actress-adunni-ade-reveals-nationality-says-marriage-not-in-her-agenda/|title=Nollywood actress reveals nationality says marriage is not in her agenda|accessdate=January 22, 2018}}</ref> == Mmalite ndu na mmuta == Adunni, onye amụrụ Queens, New York, United States <ref>{{Cite news|url=https://guardian.ng/life/on-the-cover/adunni-ade-chic-sexy-n-expressive/|title=Adunni Ade … Chic, Sexy N' Expressive|accessdate=January 22, 2018}}</ref> ka a German Irish nne na a [[Ndi Yoruba|Yoruba]] Nigerian nna. <ref>{{Cite news|url=https://newtelegraphonline.com/2017/12/adunni-ade-stylish-diva/|title=Adunni Ade: Stylish diva|accessdate=January 22, 2018|archive-date=September 22, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180922235840/https://newtelegraphonline.com/2017/12/adunni-ade-stylish-diva/|url-status=dead}}</ref> A zụlitere ya na [[Ȯra Lagos|Lagos]] na United States. Ọ gara ụlọ akwụkwọ elementrị ya na Lagos n' Ogun steeti. Nna ya bi na Lagos, bụrụkwa onye ọchụnta ego na-eme nke ọma kpaliri ya ịmụ Accounting. O nwetara nzere na 'accounting' na Mahadum Kentucky na 2008. <ref>{{Cite web|url=http://soundcity.tv/shows/star-host/adunni-ade-talks-on-her-mixed-background-growing-up-soundcitystarhost/|title=ADUNNI ADE TALKS ON HER MIXED BACKGROUND & GROWING UP|accessdate=January 22, 2018|archivedate=October 13, 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201013174049/https://soundcity.tv/shows/star-host/adunni-ade-talks-on-her-mixed-background-growing-up-soundcitystarhost/}}</ref> == Ọrụ == Adunni rụrụ ọrụ na ngalaba ụlọ na mkpuchi na United States tupu ọ gbanwee gawa na ngalaba ọrụ ntụrụndụ. Ọ gbalịrị ịmalite ịme ihe ejiji ma gosipụta ya na America's Next Top Model . Ka ọ laghachisịrị Naịjirịa, o nwetara ọrụ Nollywood mbụ ya mgbe ọ rụrụ ihe nkiri n'asụsụ Yoruba "You or I" na 2013. O gosiputala otutu ihe nkiri Nollywood nke asusu bekee na nke Yoruba, tinyere ihe nkiri nke egwu Sound Sultan na Ice Prince . <ref>{{Cite news|url=http://sunnewsonline.com/i-was-extremely-nervous-in-my-first-movie-adunni-ade-actress/|title=I was extremely nervous in my first movie – Adunni Ade, actress|publisher=Sun news|accessdate=January 22, 2018}}</ref> <ref>{{Cite news|url=http://encomium.ng/why-i-debuted-in-saidi-baloguns-you-and-i-adunni-adewale/|title='Why I debuted in Saidi Balogun's You and I'-Adunni Adewale|publisher=Encomium|accessdate=January 22, 2018}}</ref> O nwetere nturu ugo Stella site na Institute of Journalism nke Naijiria maka mbọ ya n’ikwalite omenaala Naijirịa <ref>{{Cite news|url=http://thenationonlineng.net/adunni-ade-appreciates-nij-students/|title=Adunni appreciates NIJ|publisher=The Nation|accessdate=January 22, 2018}}</ref> Na 2017, ọ ghọrọ onye nnọchi anya aha maka OUD Majestic. <ref>{{Cite news|url=http://twmagazine.net/2017/09/19/adunni-ade-bolanle-ninolowo-unveil-oudmajseticinspiremagic-ad-campaign-oud-majestic-luxury-perfume-storeluxury-perfume-store/|title=Adunni Ade and Bolanle Ninolowo Unveil The #OUDMAJSETICINSPIREMAGIC Ad Campaign For Oud Majestic Luxury Perfume Store|accessdate=January 22, 2018}}</ref> == Ndụ onwe == Adunni nwere umu nwoke abụọ; D'Marion na Ayden. <ref>{{Cite news|url=https://www.bellanaija.com/2017/04/adunni-ade-opens-up-about-life-as-a-single-parent-overcoming-personal-obstacles-finding-love-more-in-latest-issue-of-motherhood-in-style-magazine/|title=Adunni Ade opens up about Life as a Single Parent, Overcoming Personal Obstacles, Finding Love & More in Latest Issue of Motherhood In-Style Magazine|publisher=BellaNaija|accessdate=January 22, 2018}}</ref> O kwuru na ọ diiri ya ike ịhapụ papa ha, na ya ga-anọgide na- azụ ụmụ naani ya. <ref>{{Cite news|url=https://www.nigeriafilms.com/movie-news/81-celebrity/42320-check-out-actress-adunni-ade-and-her-adorable-two-sons|publisher=Nigeriafilms|title=Checkout actress Aduni Ade and her adorable two sons|archive-date=2022-06-25|access-date=2020-11-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20220625005931/https://www.nigeriafilms.com/movie-news/81-celebrity/42320-check-out-actress-adunni-ade-and-her-adorable-two-sons|url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite news|url=http://thenationonlineng.net/im-a-sucker-for-love/|title=ADUNNI ADE APPRECIATES NIJ STUDENTS|publisher=The Nation|accessdate=January 22, 2018}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://entertainment.naija.ng/577424-not-marry-father-children-nollywood-actress-speaks.html#577424|publisher=Naij|title=Why I Did Not Marry The Father Of My Children- Adunni Ade|accessdate=January 22, 2018}}</ref> == Ihe nyocha ahọpụtara == === Ihe nkiri === * ''Iwo tabi emi ('' You or I '') (2013) <ref>{{Cite news|url=http://www.pulse.ng/entertainment/movies/adunni-ade-8-things-you-should-know-about-actress-id5122254.html|title=8 things you should know about Adunni Ade|publisher=The Pulse|accessdate=January 22, 2018|archive-date=January 24, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180124072302/http://www.pulse.ng/entertainment/movies/adunni-ade-8-things-you-should-know-about-actress-id5122254.html|url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.naija.ng/57882.html|title=I'm Proud Of My Yoruba Background – Actress, Adunni|publisher=Naij|accessdate=January 22, 2018|archive-date=July 24, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180724032510/https://www.naija.ng/57882.html|url-status=dead}}</ref>'' * ''What's Within'' (2014) * ''2nd Honeymoon'' (2014) * ''Head Gone'' (2015) * ''So in Love.'' (2015) * ''Schemers'' (2016) * ''Diary of a Lagos Girl'' (2016) * ''Diary of a Lagos Girl (2016)'' * ''For The Wrong Reasons'' (2016) * ''It's Her Day'' (2016) mere ka AMVCA họpụta ya na 2017 dika onye na-eme ihe nkiri kacha enye nkwado n'Afrịka, . O nwetakwara onyinye dika onye na-eme ihe nkiri kacha enye nkwado na Lagos Film Festival maka ihe nkiri ahụ. * ''The Blogger's Wife'' (2017) * ''Guyn Man'' (2017) * ''Boss of All Bosses'' (2018) * ''The Vendor (2018)'' * ''House Of Contention (2019)'' === Igwe onyonyo === * ''Behind the Cloud'' * ''Babatunde Diaries'' * ''Jenifa's Diary'' Season 2 * ''Sons of the caliphate'' 2 == Hụ kwa == * Ndepụta ndị Yoruba == Nrụtụaka == {{Reflist}} == Njikọ ndị ọzọ == * Adunni Ade na IMDb {{DEFAULTSORT:Ade, Adunni}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 2sue5m9ytwlrmxup0nb1xs4zhb4lnh0 Lady Donli 0 9992 729301 722146 2026-09-29T23:10:57Z Vivian Amalachukwu 17172 Added default sort and databox 729301 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Zainab Elizabeth Donli''', nke a maara nke ọma dị ka Lady Donli, bụ onye na-agụ Elu na onye na-ede egwu na Naijiria bụ onye isi na egwu Alté. Na mgbakwunye na Alté, ọ na-emekwa R&amp;amp;B ọzọ, hip hop, jazz ọzọ, na egwu Afrobeats. == Akụkọ ndụ == A mụrụ Lady Donli na Cleveland, Ohio, nke ọdụdụ n'ime ụmụaka isii. Ọ nọrọ afọ nwata ya na Abuja na Kaduna, ebe nna ya si. Mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ sekọndrị, ọ kwagara United Kingdom, bụ ebe ọ nwetara akara ugo mmụta na Mahadum Surrey.[1] Mmetụta egwu mbụ Donli nwere bụ Chọọchị Evangelical nke West Africa, bụ ebe e hiwere ụdị abụ otuto. Egwu Brenda Fassie, Angelique Kidjo, Aṣa, na Erykah Badu, yana ndị ọsụ ụzọ pop nke Nigeria, metụtakwara ya.[2] Donli bụ onye ama ama na egwu Alté nke Naijiria, ụdị ngwakọta na-ejikọta ihe dị iche iche nke ụdị dị iche iche, gụnyere Afrobeat, R&B, na mkpụrụ obi.[1] Ọ wepụtara mixtape egwu 12 mpụta mbụ ya, Ịhụnanya ma ọ bụ Agha, na 2014.[2] Donli arụkọla ọrụ na ndị nka dịka Adekunle Gold, Nonso Amadi, Tomi Thomas, M.I Abaga, Mr Eazi, SDC, Davido, Ayüü, Odunsi the Engine, na Tay Iwar, na ndị ọzọ.[3] N'afọ 2018, Donli nyere olu na Boogey's "Motion" na Terry Tha Rapman's "Open Letter". N'otu afọ ahụ, ya na [[Mr Eazi|Maazị Eazi]] rụkọtara ọrụ na egwu "Lagos Gyration", nke pụtara na mixtape nke abụọ ya Lagos to London (2018). Ọzọkwa, e gosipụtara ya na "+-", egwu sitere na abọm studio nke anọ nke [[M.I Abaga]] A Study on Self Worth: Yxng Dxnzl . <ref>{{Cite news|title=Lady Donli, unpacking the fast-rising talent steadily turning 10 fans into 10,000|url=https://www.pulse.ng/entertainment/music/pulse-feature-lady-donli-unpacking-the-fast-rising-talent-steadily-turning-10-fans/nw1jdyj|author=Ohunyon|first=Ehis|date=2018-08-10|work=[[Pulse Nigeria]]|language=en-US|accessdate=2020-05-26|archive-date=2019-12-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20191207085726/https://www.pulse.ng/entertainment/music/pulse-feature-lady-donli-unpacking-the-fast-rising-talent-steadily-turning-10-fans/nw1jdyj|url-status=dead}}</ref> N'afọ 2019, Donli wepụtara abọm izizi ya, Enjoy Your Life . <ref name=":1">{{Cite web|title=Lady Donli's Debut Album 'Enjoy Your Life' Is Here|url=https://www.okayafrica.com/listen-stream-lady-donli-debut-album-enjoy-your-life/|date=2019-08-09|work=Okayafrica|language=en-US|accessdate=2020-06-05}}</ref><ref name=":0">{{Cite web|author=Peter|first=Dennis Ade|date=8 August 2019|title=Lady Donli Is Ready To Enjoy Her Life|url=https://thenativemag.com/popular/lady-donli-ready-enjoy-life/|accessdate=26 May 2020|publisher=Thenativemag}}</ref> == Nkọwapụta == [[Faịlụ:Lady_Donli_at_Enjoy_Your_Life_Concert_in_2020.jpg|thumb|Lady Donli na Enjoy Your Life Concert na 2020]] '''Abọm studio''' * Nwee obi ụtọ na ndụ gị (2019) * Pan African Rockstar (2023) * Ịhụnanya ma ọ bụ Agha (2014) * ''Wallflower'' (2016) * ''Akwụkwọ ozi e degaara Ya'' (2018) * ''Ọhịa'' (2021) === Ndị a họọrọ n'alụbeghị di === {| class="wikitable" !Year !Title | rowspan="11" {{N/A|Non-album single}} |- |2014 |"Mr Creeper" |- |2016 |"Kashe Ni" |- |2016 |"Ice Cream" <small>(featuring Tomi Thomas)</small> |- |2017 |"Poison" |- |2018 |"Games" |- |2018 |"Classic" |- |2018 |"Comforter" |- |2018 |"Work" <small>(featuring Tomi Thomas and The Forbidden)</small> |- |2019 |"Cash" (Remix) <small>(featuring [[Davido]])</small> |- |2020 |"Wonda Wonda" <small>(featuring Darkovibes)</small> |- |2022 |"Thunderstorm in Surulere" <small>(featuring The Lagos Panic)</small> | |} === Ihe ndị dị mkpa === {| class="wikitable" !Onye na-ese ihe !Okporo ụzọ !Album !Afọ |- |Terry Tha Rapman |"Akwụkwọ ozi mepere emepe"<ref>{{Cite web|title=Terry Tha Rapman – Open Letter ft. Lady Donli [New Song]|url=https://tooxclusive.com/terry-tha-rapman-open-letter-ft-lady-donli-new-song/|date=2018-01-25|work=Tooxclusive|language=en-US|accessdate=2020-06-05}}</ref> |''Ndụ Joe Spazm'' |2018 |- |Boogey |"Ihe na-akpali akpali"<ref>{{Cite news|title=Lady Donli, unpacking the fast-rising talent steadily turning 10 fans into 10,000|url=https://www.pulse.ng/entertainment/music/pulse-feature-lady-donli-unpacking-the-fast-rising-talent-steadily-turning-10-fans/nw1jdyj|date=2018-10-08|work=[[Pulse Nigeria]]|language=en-US|accessdate=2020-06-05|archive-date=2019-12-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20191207085726/https://www.pulse.ng/entertainment/music/pulse-feature-lady-donli-unpacking-the-fast-rising-talent-steadily-turning-10-fans/nw1jdyj|url-status=dead}}</ref> |''Ọkwa Ọhụrụ'' |2018 |- |[[M.I Abaga]] |"+-"<ref>{{Cite web|title=[Song] M.I Abaga – "+-" ft. Odunsi & Lady Donli|url=https://tooxclusive.com/song-m-i-abaga-ft-odunsi-lady-donli/|date=2018-08-24|work=Tooxclusive|language=en-US|accessdate=2020-06-05}}</ref> |''Nnyocha Banyere Uru Onwe Onye: Yxng Dxnzl'' |2018 |- |Ihe ngosi Dem Camp |"N'ihi Otu nkeji"<ref>{{Cite web|title=Show Dem Camp - For A Minute (feat. Lady Donli)|url=https://www.wildstream.ng/m/2622-show-dem-camp-for-a-minute-feat-lady-donli|date=2018-10-24|work=Wildstream NG|language=en-US|accessdate=2020-06-05}}</ref> |''Egwú Palmwine 2'' |2018 |- |[[Mr Eazi|Maazị Eazi]] |"Lagos Gyration"<ref>{{Cite web|title=Download: Mr Eazi – Lagos Gyration Ft. Lady Donli|url=https://mtvnaija.com/download-mr-eazi-lagos-gyration-ft-lady-donli/|date=2018-11-08|work=MTVnaija|language=en-US|accessdate=2020-06-05}}</ref> |''Ndụ bụ Eazi Vol 2: Lagos na London'' |2018 |- |DRB LasGidi |'Ma Pariwo' <ref>{{Cite web|title=DOWNLOAD: DRB Lasgidi – Ma Pariwo Ft. Lady Donli MP3|url=https://illuminaija.com/mp3-download-audio/download-drb-lasgidi-ma-pariwo-ft-lady-donli-mp3/|date=2020-05-02|work=Illuminaija|language=en-US|accessdate=2020-06-05}}</ref> |''Ndị Ọsụ Ụzọ'' |2020 |} == Onyinye na nhọpụta == {| class="wikitable" !Afọ !Ihe omume !Ihe nrite !Onye e nyere ya !Nsonaazụ !Nkwupụta |- | rowspan="" |2021 | rowspan="" |Ndị isi |Abụ ọzọ Kasị Mma | rowspan="" |Akuku|{{Nom}} | rowspan="" |<ref>{{Cite web|author=Headies|first=The|title=The 14th Headies nominees list|url=https://theheadies.com/the-14th-headies-nominees-list/|work=The Headies|accessdate=3 June 2023|date=4 December 2020}}</ref> |- | rowspan="" |2020 | rowspan="" |[[Ihe nrite ọdịnihu Africa]] |Egwú (nke Infinix nyere) | rowspan="" |Ya onwe ya|{{Nom}} | rowspan="" |<ref>{{Cite web|title=The Future Awards Africa: Class of 2020|url=https://awards.thefutureafrica.com/the-future-awards-africa-class-of-2020/|work=The Future Awards Africa|accessdate=3 June 2023|date=8 November 2020}}</ref> |- | rowspan="" |2019 | rowspan="" |Ndị isi |Abụ ọzọ Kasị Mma | rowspan="" |Ego|{{Nom}} | rowspan="" |<ref>{{Cite news|url=https://guardian.ng/life/headies-2019-nominees-list-davido-wizkid-and-burna-boy-vie-for-top-awards/|title=Headies 2019 Nominees List: Davido, Wizkid And Burna Boy Vie For Top Awards|date=1 October 2019|work=[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]|accessdate=26 May 2020}}</ref> |- | rowspan="2" |2018 |Ihe nrite ntụrụndụ nke Nigeria |Ihe Omume Ọhụrụ Kasị Mma n'Afọ | rowspan="" |Ya onwe ya|{{Nom}} | rowspan="" |<ref name="guardian.ng">{{Cite news|url=https://guardian.ng/life/whatsnew/nigerian-entertainment-awards-full-list-of-winners/|title=Nigerian Entertainment Awards: Full List Of Winners|date=27 November 2018|work=[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]|accessdate=26 May 2020}}</ref> |- | rowspan="3" |Onyinye Nhọrọ Ndị Ntorobịa Naịjirịa |Nhọrọ Nwanyị Na-ese Ihe | rowspan="" |Ya onwe ya|{{Nom}} | rowspan="" |<ref>{{Cite web|url=https://www.ntcawards.org/ntca-2018-winners/|title=Nigerian Teen Choice Awards 2018 FINAL 2018 WINNERS|date=27 November 2018|work=ntcawards|accessdate=26 May 2020|archivedate=22 September 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200922095120/https://www.ntcawards.org/ntca-2018-winners/}}</ref> |- | rowspan="2" |2015 |Nhọrọ Mixtape/EP | rowspan="" |Ịhụnanya Ka Ọ Na-alụ Agha|{{Nom}} | rowspan="2" |<ref>{{Cite news|url=https://www.dailytrust.com.ng/ntca-honours-52-teens-at-2015-choice-awards.html|title=NTCA honours 52 teens at 2015 Choice Awards|date=16 August 2015|work=[[Daily Trust]]|accessdate=26 May 2020}}</ref> |- |Nhọrọ Nwanyị Na-ese Ihe | rowspan="" |Ya onwe ya|{{Nom}} |} == Edensibia == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Donli, Lady}} [[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]] nlnzj0oa3wffkuwfgbt01bjyon4z2x9 Somkele Iyamah 0 10008 729486 723746 2026-09-30T10:39:39Z Vivian Amalachukwu 17172 Added default sort and databox 729486 wikitext text/x-wiki {{databox}} Somkele Iyamah-Idhalama (amụrụ 23 Maachị 1988) bụ ihe onyonyo Naijiria na ihe nkiri [1] na ihe nlere anya. A maara ya nke ọma maka ọrụ ya na 93 Days (2016), Party Wedding, The Arbitration (2016) na usoro TV Gidi Up (2013 – 2014) na Toronto International Film Festival [2] na Africa International Film Festival. Ọ bụ ọnụ na-ekwuchitere Multichoice's DSTV Explora, netwọkụ eriri satịlaịtị kachasị na Africa. Ọ pụtawo na ihe nkiri ahụ, Akụkọ nke onye agha 2: lọta site na ndị nwụrụ anwụ - usoro nke usoro ihe nkiri ịhụnanya nke 2016. A na-atụkwa ya n'ọrụ nke nna nna na mmemme ikpeazụ nke Star Trek Discovery (2024). A mụrụ Iyamah na mpaghara Ika South nke Delta steeti nye Andrew na Onyi Iyamah, ha abụọ si Ika (Agbor). Ọ bụ nwa nke atọ n'ime ụmụ anọ. Onye nkuzi ya na-akpali akpali, Oriakụ Abe, gosipụtara ya na ịgba egwu na ihe nkiri mgbe ọ na-aga ụlọ akwụkwọ Grange dị na Lagos.[1] Somkele nwetara nzere bachelọ sayensị na Biochemistry na Mahadum McMaster. Somkele ewepụtala onwe ya maka ọtụtụ mmemme ebere na McMaster ma bụrụkwa ihe nlereanya n'oge ọ nọ na Nigeria. Webụsaịtị ya na-ekwu na ọrụ ya gụnyere Virgin Nigeria, Harp, ETB na Visafone Communications.[1] == Ọrụ == [[Faịlụ:Gidi_up_2.jpg|áká_èkpè|thumb|Ndị isi [[Gidi Up]] gụnyere Ikechukwu Onunaku]] [[Faịlụ:Somkele Iyamah interview in 2016 (cropped).png|thumb|Somkele Iyamah]] Her first audition landed her a lead role. Her works for TV are in the [[Africa Magic Viewers' Choice Awards|AMVCA]] nominated and critically acclaimed series, ''‘GIDI UP’'' by [[Ndani TV|NdaniTV]], Amazon's ‘''THE EXPAN,SE’'' and CBC's ‘''CORONER''’. Her career in film has led her to share the screen with Nollywood's directors such as Steve Gukas and [[Kemi Adetiba]]. She also shared screen-time with Hollywood veteran, Danny Glover in the biopic, ''93 DAYS'' where she plays one of the surviving doctors who caught Ebola in Nigeria directed by Steve Gukas which went on to win several awards and accolades. That role won her an ELOY award (best actress of the year), AMVCA nomination best-supportingting actress, an AMVCA trailblazer award win, TFAA award, an AMAA nominat,ion and an [[Emume ihe nkiri mba ụwa nke Afrịka|AFRIFF]] Jury Award. She starred alongside Hollywood veteran, Eric Roberts in the movie: ''A Soldier's Story 2: Return From The Dead'' which was released in Dec 2020''.'' <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;''[[wikipedia:Tinye edensibịa|<span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2022)">citation needed</span>]]''&#x5D;</sup> Nkwado ụlọ ọrụ ya gụnyere Multichoice Nigeria (DSTV Ambassador), Jewel By Lisa, na The Access Bank Lagos City Marathon. Ọ nọ n'ihu GENEVIEVE Magazine ma Alma Mater ya, Mahadum McMaster gbara ya ajụjụ ọnụ maka mbipụta pụrụ iche Canada @ 150 yana CNN n'ịntanetị. Ọ na-eje ozi dị ka Onye isi mpaghara nke akara ejiji, Andrea Iyamah. [Ihe e dere n'ala ala peeji] <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;''[[wikipedia:Tinye edensibịa|<span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2022)">citation needed</span>]]''&#x5D;</sup> == Ndụ onwe onye == Somkele na-elekọta akara ejiji, ''Andrea Iyamah'', nke nwanne ya nwanyị nke obere, [[Dumebi Iyamah]], guzobere. Ọ lụrụ Captain Aaron Idhalama, onye ndu echiche na ọkachamara ụlọ ọrụ na ngalaba ụgbọ elu Naijiria.<ref>{{Cite web|title=Aaron Idhalama|url=https://www.cognoviventures.com/team/aaron-idhalama/|accessdate=2020-10-05|work=Cognovi Ventures|language=en-US|archivedate=2021-10-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211006143155/https://www.cognoviventures.com/team/aaron-idhalama/}}</ref> O nwere nwa nwoke nwere ọrịa kansa ma mesịa bụrụ onye na-enweghị ọrịa kansa.<ref>{{Cite news|date=2020-11-26|title=My son is cancer-free, actress Somkele Idhalama rejoices|url=https://punchng.com/my-son-is-cancer-free-actress-somkele-idhalama-rejoices/|accessdate=2022-07-25|work=[[The Punch]]|language=en-US}}</ref> == Onyinye na nhọpụta == {| class="wikitable" |+ !Afọ !Ihe nrite !Ụdị !Ọrụ !Nsonaazụ |- | rowspan="5" |2016 |Toronto International Film Festival (TIFF) |International Rising Star |Ya onwe ya|{{Won}}<ref>{{Cite news|url=http://www.tiff.net/the-review/tiff-rising-stars-speak/|title=TIFF's Rising Stars|date=2017-01-06|work=TIFF|access-date=2017-03-04|language=en}}</ref> |- |Africa International Film Festival (AFRIFF) |Ihe nrite pụrụ iche nke ndị ọka ikpe | rowspan="5" |''[[93 Days|Ụbọchị 93]]''|{{Won}}<ref>{{Cite news|url=http://pulse.ng/movies/afriff-2016-rita-dominic-rmd-somkele-idhalama-chioma-ude-attend-globe-awards-id5790119.html|title=AFRIFF 2016: Rita Dominic, RMD, Somkele Idhalama, Chioma Ude attend Globe Awards|last=Izuzu|first=Chidumga|access-date=2017-03-04|language=en-US|archive-date=2016-11-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20161122190632/http://pulse.ng/movies/afriff-2016-rita-dominic-rmd-somkele-idhalama-chioma-ude-attend-globe-awards-id5790119.html|url-status=dead}}</ref> |- |Onyinye The Exquisite Lady Of The Year (ELOY) |Onye Na-eme Ihe nkiri nke Afọ|{{Won}} |- |Ihe nrite ọdịnihu Africa |Ihe nrite maka onye na-eme ihe nkiri|{{Won}} <ref>{{Cite news|url=https://www.premiumtimesng.com/arts-entertainment/naija-fashion/218400-winners-future-awards-africa-2016-named.html|title=Winners of Future Awards Africa 2016 named - Premium Times Nigeria|date=2016-12-19|access-date=2017-03-04|language=en-GB|newspaper=[[Premium Times]]}}</ref> |- |Ihe nrite Africa Movie Academy (AMAA) |Onye Nkwado Kasị Mma |Ndị a họpụtara |- | rowspan="2" |2017 | rowspan="2" |2017 Africa Magic Viewers Choice Awards |Onye Nkwado Kasị Mma|{{Nom}} |- |Ihe nrite Trailblazer |Ya onwe ya|{{Won}}<ref>{{Cite news|url=http://buzznigeria.com/amvca-2017/|title=AMVCA 2017: Check Out Nigerian Entertainers Who Made The Nomination List|last=Partners|first=Alexander Moore|date=2017-03-02|work=Nigeria News Online & Breaking News {{!}} BuzzNigeria.com|access-date=2017-03-04|language=en-US}}</ref> |} == Ihe nkiri == === Ihe nkiri === {| class="wikitable" !Afọ !Aha ya !Ọrụ !Ihe edeturu |- |2013 |''Onye na-arọ nrọ'' |Isabella |Echiche efu / Ịhụnanya |- |2015 |''Ngalaba ahụ'' |Ireti |Mụ na Jide Kosoko, Osas Ighodaro Ajibade, O.C. ukeje, Onye nduzi: Remi Vaughn Richards |- | rowspan="4" |2016 |''[[The Arbitration|Ikpe Ikpe]]'' |Ịda Ịnyịnya nke Omawumi |Mụ na [[OC Ukeje|O.C. Ukeje]], [[Iretiola Doyle]], [[Adesua Etomi]] Onye nduzi: Niyi Akinmolayan |- |''Ojukokoro'' |Sade | |- |''[[The Wedding Party (2016 film)|Ememe Agbamakwụkwọ]]'' |Disu nke Yemen |Mụ na [[Adesua Etomi]], [[Richard Mofe-Damijo|Richard Mofe Damijo]], [[Iretiola Doyle]], [[Banky W.|Banky W]] Onye nduzi: [[Kemi Adetiba]] |- |''[[93 Days|Ụbọchị 93]]'' |Dr. Ada Igonoh |Mụ na Danny Glover, [[Gideon Okeke]], [[Bimbo Akintola]], Onye nduzi: Steve Gukas |- | rowspan="2" |2017 |''Ememe Agbamakwụkwọ 2'' |Disu nke Yemen |Mụ na [[Adesua Etomi]], [[Richard Mofe-Damijo|Richard Mofe Damijo]], [[Iretiola Doyle]], [[Banky W.|Banky W]] Onye nduzi: [[Niyi Akinmolayan]] |- |''Onye Nleta'' | | |- |2018 |''[[Lara na Beat]]'' |Dara Giwa |Mụ na [[Seyi Shay]], [[Vector|Vector The Viper]], [[Chioma Chukwuka|Chioma Akpotha]] Onye nduzi: Tosin Coker |- |2019 |''Ọ bụ'' | | |- |2020 |''Akụkọ Onye Agha: Nlaghachi site na Ndị Nwụrụ Anwụ'' |Zaya |Mụ na Eric Roberts, [[Linda Ejiofor]], Daniel K. Daniel Onye nduzi: Frankie Ogar |- |2023 |''Orah'' |Akpụkpọ anụ |Mpụ / Ihe nkiri / Ihe na-akpali akpali |} === Telivishọn === {| class="wikitable" !Year !Title !Role !Notes |- |2024 |Star Trek: Discovery |Progenitor |Star Trek: Discovery; season 5 episode 10: Life, Itself |- |2020 |The Expanse |Engineer |Network: Amazon Prime |- |2018 |Coroner |Mrs. Kamau |Network: CBC |- |2015 |Best Friends |Uche |Network: [http://ebonylifetv.com/ EbonyLife TV] |- |2014 |Gidi Up Season 2 |Yvonne |Network: [[Ndani TV]] |- | rowspan="2" |2013 |Gidi Up Season 1 |Yvonne |Network: [[Ndani TV]] |- |Gidi Up (Pilot) |Yvonne |Network: [[Ndani TV]] |} == Hụkwa == * [[Ndepụta nke ndị na-eme ihe nkiri na Naijiria]] == Edensibia == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Iyamah, Somkele}} [[Otú:Ndị na-eme ihe nkiri Naijiria narị afọ nke 21]] [[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]] 0xarhs7t10wfrnuhhx9oo075k237uan Tobiloba Ajayi 0 10080 729487 723977 2026-09-30T10:44:30Z Vivian Amalachukwu 17172 Added default sort and databox 729487 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Tobiloba Ajayi''' bụ ọkaiwu Naịjirịa na onye na-akwado ikike ndị nwere nkwarụ. Ọ nwere ọrịa ụbụrụ. E nyere ya onyinye Mandela Washington Fellowship na 2016. O nwetara akara ugo mmụta masta na iwu mba ụwa site na Mahadum Hertfordshire, United Kingdom. Nkwado ya maka ndị nwere nkwarụ gụnyere itinye aka na Nigeria Vision 2020 na okwu ndị metụtara nkwarụ na "The Lagos State Disability Law". O deela akwụkwọ atọ. == Mbido ndụ na agụmakwụkwọ == Ajayi bụ nwa nke anọ n'ime ụmụ ise nke ezinụlọ ya. Nne na nna ya achọghị itinye ya n'ụlọ akwụkwọ mgbe ọ dị obere n'ihi nkwarụ ya. Ọ pụghị ịnọdụ ala, guzo ma ọ bụ gaa ije. Agụmakwụkwọ ya malitere mgbe ọ dị afọ atọ ma mechaa agụmakwụkwọ sekọndrị na nke tertiary ya na nzere iwu na Naịjirịa tupu ọ kwaga United Kingdom iji nweta nzere masta na iwu mba ụwa na Mahadum Hertfordshire . <ref>{{Cite news|author=Adetorera|first=Idowu|title=There is life after disability|url=http://thenationonlineng.net/life-disability/|work=[[The Nation (Nigeria)|The Nation]]|accessdate=17 January 2017}}</ref> == Ọrụ == Na mbido ọrụ ya, ọ rụrụ ọrụ na Mobility Aid and Appliances Research and Development Center . <ref>{{Cite news|author=Adebayo|first=Bose|title=MAARDEC's Ms wheelchair contest gives voice to the physically challenged|url=http://www.vanguardngr.com/2010/11/maardecs-ms-wheelchair-contest-gives-voice-to-the-physically-challenged/|accessdate=17 January 2017|work=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]}}</ref> O nyere aka na Nigeria Vision 2020 n'ihe gbasara nkwarụ ma bụrụkwa otu n'ime ndị otu dere "The Lagos State Disability Law".<ref>{{Cite web|author=Osonuga|first=Freeman|title=A Nigerian Lawyer With Cerebral Palsy: My Encounter|url=http://www.huffingtonpost.com/freeman-osonuga/a-nigerian-lawyer-with-ce_b_5165257.html|work=Huffington Post|accessdate=17 January 2017}}</ref> E nyere ya Mandela Washington Fellowship na 2016.<ref>{{Cite web|first=Drew|author=Precious|title=The Presidential Precinct Announces 2016 Mandela Washington Fellows|url=http://presidentialprecinct.org/2016-mandela-washington-fellows/|work=Presidential Precinct|accessdate=17 January 2017|archivedate=18 January 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170118054008/http://presidentialprecinct.org/2016-mandela-washington-fellows/}}</ref><ref name="presidential">{{Cite web|first=Drew|author=Precious|title=Tobiloba Ajayi|url=https://presidentialprecinct.org/tobiloba-ajayi/|work=Presidential Precinct|accessdate=16 November 2019|archivedate=11 November 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191111231704/https://presidentialprecinct.org/tobiloba-ajayi/}}</ref> Ka ọ na-erule Jenụwarị 2017 ọ rụrụ ọrụ na Benola Cerebral Palsy Initiatives. Ka ọ na-erule n'ọnwa Febụwarị afọ 2018 ọ na-eduzi nzukọ "Let CP Kids Learn", nke na-akwalite agụmakwụkwọ nke ụmụaka Naijiria nwere ọrịa ụbụrụ ma na-enye ndụmọdụ na nkwado nye ndị mụrụ ha.<ref name="dark">{{Cite news|author=Dark|first=Shayera|title=Nigerians with disabilities are tired of waiting for an apathetic government|url=https://brightthemag.com/health-nigeria-disability-rights-activism-96aa2cfef5f2|accessdate=11 November 2019|work=Bright magazine|date=27 February 2018|archive-date=9 September 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240909235547/https://brightthemag.com/health-nigeria-disability-rights-activism-96aa2cfef5f2|url-status=dead}}</ref> === Ọrụ === * {{Cite book|title=Inspirations|url=https://books.google.com/books?id=QykItQEACAAJ|date=2013|publisher=CreateSpace Independent Publishing Platform|isbn=978-1-974596-80-5}} * {{Cite book|title=Who's With Me?: The Bible Meets Life-31 Days of Practical Christianity|url=https://books.google.com/books?id=Zjf2rQEACAAJ|date=2015|publisher=Tate Pub & Enterprises Llc|isbn=978-1-63418-386-4}} * {{Cite book|title=Observe to Do: From Rhetoric to Real Faith|url=https://books.google.com/books?id=CogXjwEACAAJ|date=2016|publisher=Tate Publishing & Enterprises, LLC|isbn=978-1-68142-667-9}} == Edemsibia == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Ajayi, Tobilola}} [[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]] o36j9if2x2i2kih5o9w5std0b1eg7wc Unoma Azuah 0 10203 729490 719072 2026-09-30T10:48:43Z Vivian Amalachukwu 17172 Added default sort and databox 729490 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Unoma Azuah''' (amụrụ na 23 June 1969) bụ onye edemede Naijiria, onye edemede, na onye na-eme ihe ike nke nyocha ya na ọrụ ya na-elekwasị anya na ederede LGBT na akwụkwọ Naijiria. O bipụtara akwụkwọ atọ, abụọ n'ime ha enwetala ihe nrite mba ụwa. Ọ na-elekwasị anya n'okwu ndị metụtara ndị Naijiria na-eme ihe ike, <ref name="vanguardngr">{{Cite news|url=http://www.vanguardngr.com/2012/03/ive-always-explored-the-theme-of-sexuality-in-my-writing-unoma-azuah/|title=I've always explored the theme of sexuality in my writing - Unoma Azuah - Vanguard News|date=2012-03-11|accessdate=2017-03-22|language=en-US|work=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]}}</ref> dịka na Blessed Body: Secret Lives of LGBT Nigerians (2016). <ref name="Visual Activism">{{Cite web|url=http://wgss.yale.edu/event/unoma-azuah-visual-activism-african-lgbt-look-documentary-born-way|title=Unoma Azuah - Visual Activism for the African LGBT: A Look at the Documentary "Born This Way"|publisher=Women's, Gender, and Sexuality Studies|work=wgss.yale.edu|language=en|accessdate=2017-03-22}}</ref> == Akụkọ ndụ == Azuah mụrụ na Ogwashi-Ukwu na Delta State nke Nigeria nye onye Tiv nna si Ukan na Ushongo ime obodo nke Benue State na otu nne Igbo si Asaba na Delta State. N'ịbụ onye amuru n'oge agha obodo Naijiria site na nne na nna nọ n'akụkụ abụọ a na-alụ ọgụ, a zụlitere ya ka ukwuu dị ka onye Igbo ma bụrụ onye e kewapụrụ na ezinụlọ nna ya n'ihi na onye agha Tiv Nigeria ekwesịghị ịgafe n'ọgbọ ndị iro iji tinye aka na nwanyị Biafra (Igbo). Ọ gara mahadum nke Nigeria, Nsukka ebe, dịka onye nkuzi, ọ deziri akwụkwọ akụkọ ngalaba Bekee, The Muse, wee nweta ihe nrite onye ode akwụkwọ kacha mma maka afọ abụọ: 1992 na 1993.[1]. O nwetara nzere bachelọ nke Arts na bekee site na Mahadum Nigeria, Nsukka (1994), Master's in English from Cleveland State University, Ohio (2001) na Master's in Fine Art si Virginia Commonwealth University, Richmond (2003). == Nkwado maka ikike nwoke idina nwoke == Azuah bụ onye Naijiria mbụ nyere nsogbu LGBTQI ọhụụ na agụmakwụkwọ edemede Naijiria. Ọ hapụrụ Naịjirịa n'afọ 1999, mgbe ọ nwetasịrị ọtụtụ egwu na ndụ ya n'ihi ọrụ ya, ma ugbu a ọ na-ekewa oge ya n'etiti US na Naịjirị iji gaa n'ihu na-enyere ma na-arụ ọrụ na ndị Naịjiria LGBTQI.<ref>{{Cite news|url=http://attitude.co.uk/attitude-meets-nigerian-gay-rights-activist-unoma-azuah/|title=Attitude meets Nigerian gay rights activist Unoma Azuah|work=Attitude Magazine|accessdate=2017-03-24|language=en-US|archive-date=2017-03-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20170330072902/http://attitude.co.uk/attitude-meets-nigerian-gay-rights-activist-unoma-azuah/|url-status=dead}}</ref> Banyere ọrụ ya, Azuah kwuru na "M"na-enyocha isiokwu nke mmekọahụ n'ihe odide m, ọkachasị na uri m na ihe ndị na-abụghị akụkọ ifo. Ọkpụkpụ a na-eri eri bụ n'ezie akụkọ sitere n'ike mmụọ nsọ. Ndụ nke onye isi na-egosipụta ndụ nke onye mbịarambịa Naijiria m zutere. Ọ bụ onye na-atụ egwu nwoke ibe ya nke ukwuu, mana mgbe ọ gara n'ụlọ mkpọrọ wee bụrụ ebe ndị na-emegbu ya, otu nwoke na-edina nwoke ibe ya bụ onye nzọpụta ya. " <ref name="vanguardngr"/>&nbsp;&nbsp; Banyere iwu na-emegide nwoke idina nwoke na Naijiria, o kwukwara ihe ndị a: "Echere m na ndị ndu Naijiria na-eji okwu ahụ dị ka ngwá ọrụ iji dọpụ uche ndị Naijiria site na nchegbu siri ike dịka enweghị ohere akụ na ụba na akụrụngwa. Mmiri siri ike nke Iso Ụzọ Kraịst na-anụ ọkụ n'obi na-agbasa Naijiria na-eme ka ihe ndọpụ uche nke isiokwu a nke na-ekwesịghị ịdị maka arụmụka mba n'ihi na ihe ndị okenye kwenyere na-eme na nzuzo nke ụlọ ihi ụra ha ekwesịghị imetụta onye ọ bụla.<ref name="vanguardngr"/>&nbsp; Nnyocha ya banyere isiokwu nwoke idina nwoke n'ọrụ ya, na "ịgbachitere mmekọahụ nwoke idina nwanyị", maka onye edemede Naijiria akọwaala dị ka "omume obi ike n'ezie". <ref>{{Cite web|url=http://nigerianstalk.org/2012/02/26/chewing-on-the-bones-of-migration-a-review-of-unoma-azuahs-edible-bones/|title=Chewing on the bones of migration: A Review of Unoma Azuah's "Edible Bones"|date=2012-02-26|work=NigeriansTalk|accessdate=2017-03-22|archivedate=March 21, 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170321110947/http://nigerianstalk.org/2012/02/26/chewing-on-the-bones-of-migration-a-review-of-unoma-azuahs-edible-bones/}}</ref> Ugbu a nwa amaala USA, ọ na-aga n'ihu na-etinye aka n'ala nna ya site n'ịkekọrịta akụkọ banyere mkpagbu nke ndị inyom, nwoke idina nwaanyị, ndị inyom abụọ na ndị transgender n'ebe ahụ.<ref name="chicagotribune">{{Cite news|url=http://www.chicagotribune.com/news/opinion/commentary/ct-unoma-azuah-nigeria-city-refuge-perspec-0303-jm-20170302-story.html|title=An ode to Chicago: My city of refuge|author=Azuah|first=Unoma|work=chicagotribune.com|language=en-US|accessdate=2017-03-22}}</ref> == Ndụ ọrụ == Azuah na-akụzi Bekee ugbu a na Wiregrass Georgia Technical College . <ref>{{Cite web|author=Unoma|first=Azuah|url=https://wiregrass.edu/about/faculty-staff-directory/unoma-azuah|work=Faculty & Staff Directory|title=Wiregrass Georgia Technical College|accessdate=20 December 2022}}</ref> == Akwụkwọ ndị e bipụtara == * ''Abụ abalị.'' Lagos: Oracle, 2002. Nchịkọta nke uri * ''Ọkụ dị elu n'eluigwe.'' Frederick, MD: Bipụta America. July, 2005. Akwụkwọ akụkọ. * ''Ogologo nke Ìhè.'' Germany: VDM; Dr. Müller, 2008. Nchịkọta akụkọ mkpirikpi. * ''Ọkpụkpụ a na-eri eri.'' [Ihe e dere n'ala ala peeji] Mbipụta America. Akwụkwọ akụkọ. * ''On Broken Wings: Anthology of Best Contemporary Nigerian Poetry.'' [Ihe e dere n'ala ala peeji] * ''Ahụ a gọziri agọzi: Ndụ nzuzo nke Naijiria Lesbian, Gay, Bisexual na Transgender: non-fiction.'' Jackson, TN: Cookingpotbooks, 2016<ref>{{Cite web|url=http://kitodiaries.com/blessed-body-an-interview-with-unoma-azuah/|title=BLESSED BODY: AN INTERVIEW WITH UNOMA AZUAH {{!}} KitoDiaries|work=kitodiaries.com|date=August 17, 2016|language=en-US|accessdate=2017-03-23|archivedate=March 24, 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170324084428/http://kitodiaries.com/blessed-body-an-interview-with-unoma-azuah/}}</ref>  * The Urban Spectrum National Best Novel of the year 2006 site n'aka onye edemede a mụrụ n'Afrịka maka Sky-high flames <ref>{{Cite web|url=http://www.urbanspectrum.net/entertainment/book-review.htm|title=Urban Spectrum|work=www.urbanspectrum.net|accessdate=2017-03-23}}</ref> * Onye edemede akụkọ ifo kachasị mma nke afọ 2006 maka Sky-high Flames, Association of Nigerian Authors/[[Flora Nwapa]] award for fiction, 2006 * Ihe nrite Griot Hero maka mmekọrịta obodo na ụmụ akwụkwọ Adult na High school, West Tennessee, 2008 * Onye a họpụtara, Thomas Ehrlich Civically Engaged Faculty Award, Mahadum Indiana, 2009 * Aidoo-Snyder Book Award, Women's Caucus of the African Studies Association, for Edible Bones, 2011 * Onye mmeri, onyinye Hellman-Hammett maka Sky-high Flames <ref name="Visual Activism"/> == Edensibia == {{Reflist|30em}} {{DEFAULTSORT:Azuah, Unoma}} [[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]] [[Otú:Ụmụ nwanyị Naijiria na-eme edemede]] g8012p1pko5g9z177xbln9fhpjjx237 9ice 0 10240 729491 724716 2026-09-30T10:50:53Z Vivian Amalachukwu 17172 Added default sort and databox 729491 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''9ice''' (onye amuru '''Alexander''' '''Abolore Adegbola Akande'''; amuru ya na 17 Jenụwarị 1980 ) bu onye na eti egwu na [[Naijiria]]. == Ndụ mbido == A mụrụ ya n'ulọ di nwunye ise na ụmụ itoolu, na Ogbomosho, [[Ȯra Ọyọ|Oyo Steeti]] na ọdịda anyanwụ naijiria . O tolitere na mpaghara ọwụwa anyanwụ nke [[Lagos|Legọs]] . 9ice chọkwara ibu onye na akụ egwu.<ref>{{Cite web|url=https://www.vanguardngr.com/2017/03/marriage-no-marriage-children-9ice/|title=Marriage or no marriage, I am with my children – 9ice|date=25 March 2017}}</ref> 9ice bidoro ị bụ abụ mgbe ọ dị afọ iri na anọ<ref>{{Cite web|url=https://austinemedia.com/9ice-biography-history-asset-and-net-worth/|title=9ice Biography, History, Asset and Net Worth – Austine Media|accessdate=2020-11-26|archivedate=2020-11-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201109040611/https://austinemedia.com/9ice-biography-history-asset-and-net-worth/}}</ref> Ndị mụrụ ya chọpụtara akaraka ya nke ịbụ abụ, wee kpebie ịhapụ ya ka ọ bụrụ onye egwu. <ref>{{Cite web|url=https://buzznigeria.com/9ice/|title=9ice Biography And Everything You Need To Know About The Musician|date=25 June 2018}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://punchng.com/before-stardom-with-9ice/|title=Before Stardom With… 9ice}}</ref> == Ọrụ == N'afọ 1996, 9ice dekọtara ngosi nke mbụ ya nke akpọrọ '''''Risi de Alagbaja,''''' mana ọ bụ n’afọ 2000 ka o wepụtara abụ izizi mbụ ya bụ ''Little Money'' . <ref>{{Cite web|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2020/04/19/youtube-music-harnessing-the-power-of-google-2/|title=YouTube Music: Harnessing the Power of Google|date=19 April 2020}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://punchng.com/before-stardom-with-9ice/|title=Before Stardom With… 9ice}}</ref> N'afọ 2008, o wepụtara otu ''Gongo Aso'' . Site na egwu na-ewu ewu, a gwara 9ice ka ọ rụọ na Nelson Mandela 90th Birthday Tribute concert na London, United Kingdom na June 2008. <ref>{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/7475962.stm|title=Reporter's log: Mandela concert|date= 27 June 2008}}</ref> Ọ gara n’ihu nweta Mmeri Hip Hop Kachasị Mma nke Afọ ahu na MTV Afrịka Music Awards . <ref>{{Cite web|url=https://www.pulse.ng/9ice-singer-releases-8th-studio-album-titled-id-cabasa/6rs88nn|title=Singer releases 8th studio album title}}</ref> == Ihe nkiri == * ''Certificate''(2007) * ''Gongo Aso'' (2008) * ''Tradition'' (2009) * Certificate and Tradition reloaded(2010) * ''Bashorun Gaa / Versus'' (2011) * ''CNN / GRA'' (2014) * ''Id Cabasa'' (2016) * ''G.O.A.T'' (2018) * Seku Seye <ref>{{Cite web|url=https://www.pulse.ng/entertainment/music/9ice-releases-new-single-seku-seye/bsl0hb1|title=9ice releases new single, 'Seku Seye'|date=19 March 2020}}</ref> (2020) * Tip of the Iceberg: Episode 1(2020) <ref name=":0">{{Cite web|title=[Album] 9ice – Tip Of The Iceberg: Episode 1|url=https://virginsound.com.ng/albums/9ice-tip-of-the-iceberg-episode-1/|last=|first=|date=2020-05-30|language=en-US|accessdate=2020-11-26|archivedate=2020-12-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201213032250/https://virginsound.com.ng/albums/9ice-tip-of-the-iceberg-episode-1/}}</ref> * MOBO Best African Act 2008 <ref>{{Cite web|url=http://www.nm.onlinenigeria.com/templates/?a=13829|title=9ice Wins MOBO Award|date=16 October 2008|access-date=26 November 2020|archive-date=18 May 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150518112925/http://www.nm.onlinenigeria.com/templates/?a=13829|accessdate=26 November 2020|archivedate=18 May 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150518112925/http://www.nm.onlinenigeria.com/templates/?a=13829}}</ref> == Edensibia == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:9ice}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] {{DEFAULTSORT:9ice}} gzh9oymmj6mdli2qvzctp8l15j5zawv Lovelyn Orji-Ben 0 10250 729504 620701 2026-09-30T11:18:57Z Vivian Amalachukwu 17172 Added default sort and databox 729504 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Lovelyn Orji-Ben''' (amụrụ na 3 Disemba 1979) bụ onye Naijiria judo nke sonyere na asọmpi ụmụ nwanyị nke kilogram 48. O ritere ọla nchara na 1999 Pan African Games na ọla nchara abụọ na African Judo Championships na 1997 na 2000.<ref>{{Cite web|title=Lovelyn Orji-Ben, Judoka, JudoInside|url=https://www.judoinside.com/judoka/3148/Lovelyn_Orji_Ben/judo-career|accessdate=2020-11-20|work=www.judoinside.com}}</ref>&nbsp; == Ọrụ egwuregwu == Na African Judo Championship Lovelyn enwetala ihe nrite abụọ n'ozuzu. Nke mbụ bụ 1997 African Judo Championship nke emere na Casablanca, Morocco. Lovelyn mmetụta na ihe omume 48 kilo ebe ọ meri nchara. Nke na abụọ 2000 African Judo Championship nke emere na Algiers, Algeria ebe ọ meri nri nka na ihe omume 48 kg. Na 1999 All-Africa Games e mere na Johannesburg, South Africa, ọ meriri ọla nchara mgbe ọ sonyere na ihe omume 48 kilogram.<ref>{{Cite web|title=African Games Johannesburg, Event, JudoInside|url=https://www.judoinside.com/event/1425/1999_African_Games_Johannesburg/judo-results|accessdate=2020-11-20|work=www.judoinside.com}}</ref>&nbsp; == Edensibia == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Orji-Ben, Lovelyn}} [[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]] d6mkqfit14tvtfcosdvy5ec3zvjo5h5 Tekno 0 10309 729503 629216 2026-09-30T11:17:43Z Vivian Amalachukwu 17172 Added default sort and databox 729503 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Tekno''' bụ onye Naijiria na agụ egwú. == Mmalite == Tekno bụ onye [[Ebonyi]].<ref name="onlinedailys.com">{{Cite web|url=http://www.onlinedailys.com/top-nigeria-musicians-ebonyi-state/|title=TOP NIGERIAN MUSICIANS FROM EBONYI Online Dailies|date=4 November 2015|accessdate=19 December 2017|archivedate=22 December 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171222051727/http://www.onlinedailys.com/top-nigeria-musicians-ebonyi-state/}}</ref> A mụrụ ya na steeti nke [[Bauchi]] n'ime ezinụlọ ụmụ nwoke isii na otu nwanyị.<ref>{{Cite web|url=https://naijaquest.com/tekno-miles-biography-and-songs/|title=Tekno Miles Biography Net worth Age Date of Birth|author=O.S|first=Sherif|date=12 June 2016|accessdate=22 December 2017}}</ref> A zụlitere ya n'ọtụtụ akụkụ nke mpaghara ahụ, gụnyere [[Nasarawa]], [[Kaduna]], na [[Abuja]]. Nke a kpatara n'ihi na nna ya so na ndị agha Naịjirịa.<ref name="pulse">{{Cite web|url=http://www.pulse.ng/celebrities/tekno-miles-10-minutes-with-the-dance-crooner-id3217446.html|title=Tekno Miles: 10 Minutes With The 'Dance' Crooner|work=Pulse Nigeria|author=Okafor|first=Onnaedo|date=23 October 2014|accessdate=15 February 2016|archivedate=24 February 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160224030316/http://pulse.ng/celebrities/tekno-miles-10-minutes-with-the-dance-crooner-id3217446.html}}</ref> Mgbe ọ dị afọ asatọ, Tekno debara aha ya n'ụlọ akwụkwọ egwu ebe ọ mụtara iji ngwá egwu dị ichè ichè dika piano na guitar emepụta ụda.<ref name="pulse" /> Nwanne ya nwoke nke obere bụ Spotless na-etikwa egwu.<ref>{{Cite web|url=https://www.pulse.ng/tekno-meet-spotless-teknos-younger-brother-who-avoids-him-because-of-his-success/rktvc93|title=Meet Spotless, Tekno’s younger brother who avoids him because of his success|date=2017-04-21|work=www.pulse.ng|language=en-US|accessdate=2019-09-06|archivedate=2024-11-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241130102905/https://www.pulse.ng/tekno-meet-spotless-teknos-younger-brother-who-avoids-him-because-of-his-success/rktvc93}}</ref> == Ọrụ egwu == E bu ụzọ debanye aha Tekno Miles n'òtù egwu K-Money Entertainment. E wepụtara egwu mbụ ya akpọrọ "Holiday", n'okpuru òtù egwu a. Site na njikọ aka ya na Onye egwu ọzọ aha ya bụ Davido imepụta egwu a, a nabatara "Holiday" nke ọma, mere o jiri gbasaa nke ọma.<ref>{{Cite news|url=http://www.notjustok.com/2013/04/18/premiere-tekno-ft-davido-holiday-prod-by-gospelondebeatz/|title=PREMIERE: Tekno ft Davido – Holiday (Prod by Gospel)|work=[[NotJustOk]]|date=18 April 2013|accessdate=15 February 2016}}</ref> N'afọ 2012, onye ama ama na Naijiria na-eme ihe ọchị bụ Julius Agwu hụrụ Tekno Miles na ihe omume na Abuja, mgbe Tekno Miles natara nkwanye ugwu na-esote egwu akpọrọ "Onye Ne Kwu", remix ya nke Ice Prince's "Oleku". Ọ bụ n'otu ihe omume ahụ ka ọ zutere Iyanya na Ubi Franklyn, onye njikwa nke òtù egwu Made Men Music ha wee ghọrọ ndị enyi. Ubi na Iyanya mechara gbaa Tekno Miles ume ka ọ kwaga [[Lagos]] iji kwalite ọrụ egwu ya. N'abali ise nke ọnwa Ọktoba afo 2013, ọ bịanyere aka na nkwekọrịta isoro òtù égwu Made Men Music (''MMMG''). == Discography == === Albọm === * ''Old Romance'' (2020) === Single === {| class="wikitable sortable" !Afọ !Track !Abọm |- | rowspan="2" |2013 |"Holiday" |rowspan="34" {{N/A|Non-album single}} |- |"Onye Ne Kwu" nke <span style="font-size:85%;">gosipụtara</span> <span style="font-size:85%;">Ice Prince</span>) |- | rowspan="7" |2014 |"Dance" |- |"Shoki"(featuring B-Red) |- |"Go Low" |- |"Mess" |- |"Zima" |- |"Jonzing" |- |"Ihe ọ bụla" |- | rowspan="3" |2015 |"Duro" |- |"Maria" |- |"Wash" |- | rowspan="4" |2016 |"Ebee" |- |"Pana"<ref>{{Cite web|url=https://sololoaded.com/tekno-pana/|title=Tekno – Pana|work=sololoaded|language=en-US|accessdate=2021-07-07|archivedate=2021-11-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211107094336/https://sololoaded.com/tekno-pana/}}</ref> |- |"Rara" |- |"Diana" |- | rowspan="6" |2017 |"Yawa" |- |"Be" |- |"Samantha" |- |"Gaa" |- |"Mama"(featuring <span style="font-size:85%;">[[Wizkid]]</span>) |- |"Naanị Otu" |- | rowspan="4" |2018 |"Your Luv" |- |"Jogodo" |- |"Choko" |- |“On You” |- | rowspan="5" |2019 |"Nwanyị"<ref>{{Cite web|url=https://classicloaded.com/tekno-woman/|title=Tekno – Woman|work=Classicloaded|language=en-US|accessdate=2021-02-16}}</ref> |- |"Uptempo"<ref>{{Cite web|url=https://www.val9ja.com/tekno-uptempo/|title=Tekno – Uptempo|work=Val9ja|language=en-US|accessdate=2021-03-13}}</ref> |- |"Skeletun" |- |"Surulere" |- |"Agege"(featuring <span style="font-size:85%;">Zlatan Ibile</span>) |- | rowspan="3" |2020 |"Beh Beh", nke <span style="font-size:85%;">gosipụtara</span> <span style="font-size:85%;">[[Masterkraft (producer)|Masterkraft]]</span>) |- |"PuTTin"<ref>{{Cite web|url=http://www.naijapals.com/music/Kata_Tekno__Prod__By_Phantom_-105709|title=Tekno (Prod. By Phantom) - Kata (With Lyrics)|author=Naijapals|date=2020-04-06|work=Naijapals : Nigerian Music|language=en-US|accessdate=2020-04-06|archivedate=2020-04-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200406233107/http://www.naijapals.com/music/Kata_Tekno__Prod__By_Phantom_-105709}}</ref> |- |"Nwee obi ụtọ" |} === Égwu ha, ndị Tekno so gụọ === {| class="wikitable sortable" !Afọ !Aha !Abọm |- |2014 |"Show" (<span style="font-size:85%;">[[Lilian Bach|Victoria Kimani]]</span>) |rowspan="3" {{N/A|Non-album single}} |- | rowspan="3" |2015 |"Feeling You" (<span style="font-size:85%;">Rima</span> featuring Tekno) |- |"Pray For You" (<span style="font-size:85%;">[[Lynxxx]]</span> <span style="font-size:85%;">featuring Tekno</span>) |- |"Boss" (<span style="font-size:85%;">Ice Prince</span>) |''Jos to the World'' |- |2016 |"Last Station" (<span style="font-size:85%;">[[Stonebwoy]]</span> <span style="font-size:85%;">featuring Tekno</span>) |{{N/A|Non-album single}} |- | rowspan="5" |2017 |"Ọ bụrụ" (<span style="font-size:85%;">Davido</span>) |''Oge Dị Mma'' |- |"Catch You" (<span style="font-size:85%;">[[Flavour (musician)|Flavour]]</span>) |''Ijele Onye Njem'' |- |"Silika" (<span style="font-size:85%;">Madee featuring Tekno</span>) |rowspan="6" {{N/A|Non-album single}} |- |"Gaa" (<span style="font-size:85%;">Tekno</span>) |- |"Green Light" (<span style="font-size:85%;">[[DJ Cuppy]]</span> <span style="font-size:85%;">featuring Tekno</span>) |- |2018 |"Jogodo" |- | rowspan="2" |2019 |"Agege" (gosipụtara Zlatan Ibile) |- |"Won't Be Late" (Swae Lee featuring Drake) |} == Ihe nrite na nhọpụta == {| class="wikitable" !Afọ !Emume onyinye !Nrite !Onye nnata / Ọrụ a họpụtara !Nsonaazụ !Ref |- |2014 |2014 Nigeria Entertainment Awards |Best New Act of the Year |Ya onwe ya |{{Nom}} |<ref>{{Cite web|url=https://www.informationng.com/2014/09/full-list-of-winners-for-the-nigerian-entertainment-awards-2014.html|title=Full List Of Winners For The Nigerian Entertainment Awards 2014|author=Deolu|date=2014-09-03|work=Information Nigeria|language=en-US|accessdate=2019-09-06}}</ref> |- |2015 |9th Nigeria Music Video Awards |Best Pop Extra Video | rowspan="3" |"Duro" |{{Won}} |<ref>{{Cite news|url=http://thenet.ng/2016/09/1-year-after-nmva-announce-2015-winners/|title=1 year after, NMVA announce 2015 winners|work=[[Nigerian Entertainment Today]]|author=Adedayo Showemimo|date=13 September 2016|accessdate=13 September 2016}}</ref> |- | rowspan="3" |2016 | rowspan="3" |2016 Nigeria Entertainment Awards |Single kacha ekpo ọkụ |{{Nom}} |<ref name="bell">{{Cite news|url=https://www.bellanaija.com/2016/06/nominations-are-here-find-out-who-made-the-2016-nigerian-entertainment-awards-nominees-list/|title=Nominations are Here! Find out who Made the 2016 Nigerian Entertainment Awards Nominees List|work=[[BellaNaija]]|date=16 June 2016|accessdate=13 September 2016}}</ref> |- |Vidio egwu kacha mma nke afọ |{{Nom}} |<ref name="bell" /> |- |Afropop Artist of the Year |Ya onwe ya |{{Nom}} |<ref name="bell" /> |- | rowspan="“4”" |2016 |MTV Africa Music Awards 2016 |Best New Act |Ya onwe ya |{{Won}} |<ref>{{Cite web|author=Alyssa Klein|title=The Full List of MTV Africa Music Awards 2016 Winners|url=http://www.okayafrica.com/in-brief/mtv-africa-music-awards-2016-winners-mtvmama2016/|publisher=OkayAfrica|accessdate=15 May 2017|date=22 October 2016|archivedate=6 February 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170206021849/http://www.okayafrica.com/in-brief/mtv-africa-music-awards-2016-winners-mtvmama2016/}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.channelstv.com/2016/10/23/nigerian-acts-win-big-at-2016-mama-awards/|title=Nigerian Acts Win Big At 2016 MAMA Awards|date=23 October 2016|work=Channels|accessdate=22 April 2022}}</ref> |- |WatsUp TV Africa Music Video Awards |Vidio Afrịka nke Afọ<br /><br /><br /><br /> Best African Male Video Best West African Video Best Afro Pop Video |Pana |Ya onwe ya |{{Nom}} |<ref>{{Cite web|url=http://pulse.com.gh/music/wamva-2016-bisa-kdei-shatta-wale-sarkodie-wizkid-flavour-others-nominated-id5557711.html|title=WAMVA 2016: Bisa Kdei, Shatta Wale, Sarkodie, Wizkid, Flavour, others nominated|first=David|author=Mawuli|work=pulse.com.gh|accessdate=23 March 2017|archivedate=20 October 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161020124008/http://pulse.com.gh/music/wamva-2016-bisa-kdei-shatta-wale-sarkodie-wizkid-flavour-others-nominated-id5557711.html}}</ref> |- |2016 |Soundcity MVP Awards Festival |Abụ nke Afọ |Ya onwe ya |{{Won}} |<ref>{{Cite web|url=https://notjustok.com/news/tekno-wizkid-yemi-alade-mr-eazi-kiss-daniel-crowned-soundcitymvp2016-full-winners-list/|title=Tekno, Wizkid, Yemi Alade, Mr Eazi, Kiss Daniel Crowned @ #SoundcityMVP2016 Full Winners List|date=30 December 2016|accessdate=22 April 2022}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://dailytrust.com/wizkid-yemi-alade-named-africa-best-at-soundcity-mvp-awards-festival|title=Wizkid, Yemi Alade Named Africa Best At Soundcity Mvp Awards Festival|date=30 December 2016|accessdate=22 April 2022|archivedate=29 April 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220429172713/https://dailytrust.com/wizkid-yemi-alade-named-africa-best-at-soundcity-mvp-awards-festival}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://guardian.ng/life/music/wizkid-yemi-alade-named-africa-best-at-soundcity-mvp-awards-festival/|title=WIZKID, YEMI ALADE NAMED AFRICA BEST AT SOUNDCITY MVP AWARDS FESTIVAL|date=30 December 2016|accessdate=22 April 2022|archivedate=29 April 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220429171212/https://guardian.ng/life/music/wizkid-yemi-alade-named-africa-best-at-soundcity-mvp-awards-festival/}}</ref> |- | rowspan="2" |2017 |BET Award 2017 |Best International Act Africa |Ya onwe ya |{{Nom}} |<ref>{{Cite web|url=https://www.usmagazine.com/entertainment/news/bet-awards-2017-complete-list-of-nominees-winners-w489566/|title=BET Awards 2017: Complete List of Nominees and Winners|date=2017-06-26|work=Us Weekly|language=en-US|accessdate=2019-09-06}}</ref> |- |Nigeria Entertainment Awards |Best Single nke Afọ |Ya onwe ya |{{Nom}} |<ref>{{Cite web|url=https://www.okayafrica.com/nigerian-entertainment-awards-2017-wizkid-davido/|title=Wizkid, Davido, Tiwa Savage, Jidenna and More Nominated For 2017 Nigeria Entertainment Awards|accessdate=22 April 2022}}</ref> |} == Ndụ onwe onye == Na ọnwa Mee afọ 2018, Tekno nabatara nwa nwanyị na enyi nwanyị Lola Rae.<ref>{{Cite news|url=https://www.vanguardngr.com/2018/05/tekno-lola-blessed-baby/amp/|title=Tekno, prety girlfriend, Lola Rae blessed with baby girl|work=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]|date=27 May 2018|accessdate=10 January 2022}}</ref> N'afọ 2020, Tekno kwupụtara na ọ kwagara United States ruo mgbe ọ gara n'ihu.<ref>{{Cite web|author=Nwosu|first=Annie|date=2021-07-04|title=Why I relocated to US - Tekno|url=https://dailypost.ng/2021/07/04/why-i-relocated-to-us-tekno/|accessdate=2021-11-23|work=Daily Post Nigeria|language=en-US}}</ref> Nke a bụ mmeghachi omume na akụkọ banyere atụmatụ ahụ e gosipụtara na Mgbakọ Mba Naịjirịa maka ịgbanwe aha mba ahụ ka ọ bụrụ UAR, nke bụ aha maka United African Republic ma ọ bụ United Alkebulan Republic na June 2. == Leekwa == * Ndepụta nke ndị Igbo * Ndepụta nke ndị egwu Naịjirịa == Edensibia == {{Reflist}}{{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Tekno}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] [[Òtù:Pages with unreviewed translations]] dx6ulipww9hlddwe29njctu6sccabvg Ola Brown 0 10548 729502 728237 2026-09-30T11:15:43Z Vivian Amalachukwu 17172 Added default sort and databox 729502 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Olamide Brown''', née '''Orekunrin''' (amụrụ n'afọ 1986), bụ dọkịta na-ahụ maka ahụike na Britain, onye ọchụnta ego ahụike, na onye guzobere Flying Doctors Healthcare Investment Group na onye nduzi nke Greentree Investment Company . <ref name="guard">{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/global-development/2014/sep/12/nigeria-air-ambulance-firm-healthcare|work=The Guardian|title=Nigeria's air ambulance firm is a leap forward for healthcare|author=Renni Edo-Lodge|date=September 12, 2014|accessdate=2 July 2017}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.lionessesofafrica.com/lioness-ola-orekunrin|title=DR. OLA OREKUNRIN Africa's high-flying doctor|work=Lionesses of Africa|date=19 January 2020}}</ref> <ref name="auto2">{{Cite web|url=http://www.greentreeinvestmentcompany.com/#team|title=Our Team|work=Greentree Investment Company}}</ref><ref name="auto1">{{Cite web|url=https://nairametrics.com/2018/07/16/greentree-investment-company-is-set-to-fund-promising-nigerian-startups/|title=VC Firm, GreenTree holds Pitch Day for over 20 promising Startups|work=Nairametrics|date=16 July 2018}}</ref> == Mbido ndụ na agụmakwụkwọ == A mụrụ Brown na London, England. Ọ gụrụ ọgwụ na Hull York Medical School, mmemme jikọrọ aka nke Mahadum Hull na Mahadum York. Mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ, ọ rụrụ ọrụ na ọgwụ siri ike na UK wee gaa n'ihu na-enweta agụmakwụkwọ MEXT nke Japan, <ref>{{Cite web|url=https://www.mext.go.jp/en/policy/education/highered/title02/detail02/sdetail02/1373897.htm|title=MEXT : STUDY in JAPAN|work=www.mext.go.jp}}</ref> bụ́ nke nyere ya ohere ịga n’ihu n’ihe ọmụmụ ya na Tokyo. Mkpakọrịta ahụ lekwasịrị anya na nyocha dabere na ụlọ nyocha nwere mkpụrụ ndụ sel pluripotent butere. Ọ gụrụ akwụkwọ nzere Masters na ego na amụma akụ na ụba na Mahadum London, ma nweekwa asambodo na amụma akụ na ụba sitere na IE Business School, Spain. Na mgbakwunye, o nwere asambodo na ndekọ ego maka ime mkpebi site na Mahadum Michigan dị na United States. <ref>{{Cite book|author=Olamide|first=Orekunrin|title=Fixing Health Care in Nigeria|year=2018|location=Lagos|pages=5}}</ref> == Ọrụ ahụike == Mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ, Brown rụrụ ọrụ obere oge na Ọrụ Ahụike Mba UK. Site n'ọzụzụ ya n'ịgwọ ọrịa ụgbọ elu, ọ bụ onye isi ụlọ ọrụ ahụike mberede mbụ nke West Africa na-arụ na Lagos, Nigeria; Ụgwọ nke ụlọ ọrụ Flying Doctors Nigeria Ltd.<ref>{{Cite news|url=https://guardian.ng/guardian-woman/flying-doctors-boss-writes-book-on-fixing-healthcare-in-nigeria/|work=[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]|title=Flying doctors boss writes book on fixing healthcare in Nigeria|date=22 December 2018}}</ref> Ọ bụ onye otu American College of Emergency Physicians, ma depụta ya n'etiti ndị isi 2013 Young Global site na World Economic Forum . <ref>{{Cite web|url=https://www.younggloballeaders.org/community|work=World Economic Forum|title=Ola Orekunrin;Managing Director:The Flying Doctors}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.punchng.com/spice/personalities/how-i-became-a-doctor-at-21-ola-orekunrin/|title=How I became a doctor at 21-Ola Orekunrin|accessdate=10 May 2014|work=[[The Punch]]|archive-date=4 August 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130804191903/http://www.punchng.com/spice/personalities/how-i-became-a-doctor-at-21-ola-orekunrin/|url-status=dead}}</ref> == Ndị dọkịta Na-efe efe == Brown malitere ndị dọkịta na-efe efe mgbe ọ nwesịrị ọnwụ nwanne ya nwanyị ma kwuo na ọ chọrọ ịkwalite ọrụ ahụike na Nigeria;<ref>{{Cite web|url=http://www.cnn.com/2013/04/08/world/africa/ola-orekunrin-flying-doctors-nigeria/index.html|title=Flying doctor take to the skies to save lives|author=Teo Kermeliotis, for|work=CNN|date=8 April 2013|accessdate=2017-07-01}}</ref> o guzobere Flying Doctores na Lagos na 2007.<ref>{{Cite web|url=http://www.konnectafrica.net/flying-doctors-founder-ola-orekunrin-just-keeps-soaring/|title=Flying doctors founder Ola Orekunrin just keeps soaring|work=Konnect Africa|date=28 March 2013|accessdate=10 May 2014|archivedate=23 May 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210523130323/https://www.konnectafrica.net/flying-doctors-founder-ola-orekunrin-just-keeps-soaring/}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.knowledgefountain.co.uk/flying-doctors-nigeria-interview-with-dr-ola-orekunrin/|author=Sember Azzez Harris|work=Knowledge Fountain|title=Flying Doctors Nigeria-Interview with Doctor Ola Orekunrin}}</ref> N'afọ 2020, ezinụlọ nke onye ọrịa nwụrụ anwụ Nabil Hanga guzobere ikpe nleghara anya megide Flying Doctors na Brown, <ref>{{Cite news|title=Family of the late Nabil Hanga alleges negligence, seeks justice in court {{!}} The Guardian Nigeria News - Nigeria and World NewsNigeria — The Guardian Nigeria News – Nigeria and World News|url=https://guardian.ng/news/family-of-the-late-nabil-hanga-alleges-negligence-seeks-justice-in-court/|accessdate=7 November 2020|date=12 October 2020}}</ref> Ezinụlọ ahụ mechara wepụ ikpe a. <ref>{{Cite web|url=https://www.barristerng.com/family-withdraws-suit-against-flying-doctors/|title=Family Withdraws Suit against Flying Doctors|work=Barristerng|date=23 October 2020}}</ref> Flying Doctors na-ekwusi ike na Brown na-arụ ọrụ na mpaghara nke atụmatụ, ahịa na itinye ego.<ref>{{Cite news|url=https://www.pmnewsnigeria.com/2019/10/29/flying-doctors-bags-iag-accreditation/|title=Flying Doctors bags IAG Accreditation|work=[[P.M. News]]}}</ref> == Ntinye ego na ego == N'ọnwa Julaị afọ 2018, Brown, Olabode Agusto na [[Abasiama Idaresit]] guzobere ụlọ ọrụ na-ahụ maka ego na-akpọ Greentree Investment Company, nke na-enye ndị na-amalite teknụzụ n'Afrịka ego.<ref name="auto2" /><ref name="auto1" /> In 2019, she founded The Flying Doctors Healthcare Investment Company,  which operates air ambulance services and logistics. It is involved in hospital construction, diagnostics and equipment, health facility management, and pharmaceutical retail. It is involved with Koniku, a biotechnology firm and a drug manufacturing company.<ref>{{Cite web|url=https://qz.com/africa/1808040/nigeria-pharmacy-starup-lifestores-raises-1-million-seed-round/|title=Investors are backing a Nigerian pharmacy tech startup aiming to disrupt primary healthcare|first=Yomi|author=Kazeem|work=Quartz|date=25 February 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://disrupt-africa.com/2020/05/07/nigerian-startup-helium-health-secures-10m-series-a-round-to-expand-into-new-markets/|title=Nigerian startup Helium Health secures $10m Series A round to expand into new markets|date=May 7, 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.forbes.com/sites/igorbosilkovski/2020/05/07/meet-the-nigerian-entrepreneurs-who-just-raised-10-million-to-transform-africas-healthcare/|title=Meet The Nigerian Entrepreneurs Who Just Raised $10 Million To Transform Africa's Healthcare|first=Igor|author=Bosilkovski|work=Forbes}}</ref> N'oge oke ọrịa COVID-19 na Naịjirịa, Brown na ndị otu HealthCa ya malitere ụlọ nyocha COVID-19, nke belatara mkpa maka ihe nchebe onwe onye. <ref>{{Cite web|url=https://live-mit-legatum.pantheonsite.io/resources/how-a-startup-born-at-mit-built-a-covid-19-mass-testing-site-in-nigeria/|title=The Legatum Center at MIT - How A Startup Born At MIT Built A COVID-19 Mass Testing Site In Nigeria|accessdate=11 October 2021|archivedate=29 October 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211029111126/https://live-mit-legatum.pantheonsite.io/resources/how-a-startup-born-at-mit-built-a-covid-19-mass-testing-site-in-nigeria/}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://guardian.ng/features/health/ogun-state-brings-innovation-to-the-fight-against-covid-19/|title=Ogun State brings innovation to the fight against COVID-19|date=April 24, 2020|work=[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2020/06/09/flying-doctors-unveils-west-africas-first-isolation-pod/|title=Flying Doctors Unveils West Africa's First Isolation Pod|date=June 8, 2020|work=[[This Day]]}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.afro.who.int/news/african-innovators-join-fight-against-covid-19|title=African innovators join the fight against COVID-19|work=WHO &#124; Regional Office for Africa|date=22 May 2023}}</ref> == Ọdịdị na mbipụta == She is a global speaker who has spoken in fora such as the World Economic Forum,<ref>{{Cite web|url=https://www.weforum.org/agenda/authors/ola-brown/|title=Feature: Agenda Contributor – Ola Brown|work=WeForum}}</ref> TED Global Conference,<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=p79YuWmvoxA/|title=Speed of Life - Ola Orekunrin|work=TEDGlobal Fellows 2012|date=26 February 2018}}</ref> the Social Media Week Lagos, the European Union, the Swiss Economic Forum, the [[Mba Ndị Dị n'Otu|UN]], the World Bank, the World Economic Forum, the Massachusetts Institute of Technology, Cambridge University and the Aspen Ideas Festival. Brown and her work have been featured on various media platforms. She is also an editor of the ''International Journal of Emergency Services'' and has published three books – ''EMQ's in Paediatrics'', ''Pre-Hospital Care for Africa'' and ''Fixing Healthcare in Nigeria;''<ref>{{Cite web|url=http://www.drolaorekunrinbrown.com/wp-content/uploads/2019/03/Fixing-Nigeria-2.pdf|title=Fixing Nigeria Health care|work=Dr Ola Orekunrin Brown|accessdate=15 August 2020|archivedate=15 December 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211215170820/http://www.drolaorekunrinbrown.com/wp-content/uploads/2019/03/Fixing-Nigeria-2.pdf}}</ref><ref>{{Cite news|title=Dr Ola New book{{!}}Fixing Nigeria Health care|work=Bella Naija|url=https://www.bellanaija.com/2018/10/dr-ola-browns-new-book-is-a-must-read-for-every-nigerian-it-is-free-fixing-healthcare-in-nigeria/}}</ref> ''a Guide to Public Healthcare Policy''. She has written articles in the ''British Medical Journal:'' the ''Journal of Emergency Medical Services'', the ''Niger Delta Medical Journal'', ''The New York Times'' and ''The Huffington Post.'' <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;''[[wikipedia:Tinye edensibịa|<span title="This claim needs references to reliable sources. (November 2021)">citation needed</span>]]''&#x5D;</sup> == Nsọpụrụ == * World Economic Forum (WEF) Young Global Leader.<ref>{{Cite web|title=Young African leaders|url=https://edition.cnn.com/interactive/2013/03/world/young-african-leaders/|work=CNN|language=en-US|accessdate=2020-06-30}}</ref> * Forbes 20 Young Power Women In Africa 2013<ref>{{Cite web|url=https://www.forbes.com/sites/mfonobongnsehe/2013/12/04/the-20-young-power-women-in-africa-2013/|title=The 20 Young Power Women In Africa 2013|first=Mfonobong|author=Nsehe|work=Forbes|access-date=2021-05-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20170202130228/http://www.forbes.com/sites/mfonobongnsehe/2013/12/04/the-20-young-power-women-in-africa-2013/|archive-date=2017-02-02|url-status=dead}}</ref> * Forbes Africa's 30 Under 30 maka 2015 <ref>{{Cite web|url=https://www.forbes.com/sites/kerryadolan/2015/06/12/africas-most-promising-young-entrepreneurs-forbes-africas-30-under-30-for-2015/#41f55c761de6|title=Fixing Nigeria Health care|work=Dr Ola Orekunrin Brown}}</ref> * YWomen - YNaija 100 Ndị inyom Kasị Mmetụta na Naijiria 2015 <ref>{{Cite web|url=https://www.360nobs.com/2015/03/100-most-influential-women-in-nigeria-ywomen/|title=100 Most Influential Women In Nigeria – #YWomen}}</ref> * Silverbird Group Extraordinary Business Achievement Award, 2018 na Lagos, onye kachasị nta meriri ihe nrite a.<ref>{{Cite news|url=https://www.dailytrust.com.ng/dr-ola-orekunrin-brown-receives-silverbird-award.html|title=Dr. Ola Orekunrin-Brown receives Silverbird award|date=Feb 24, 2018|author=Opeyemi Kehinde|accessdate=June 20, 2018|work=[[Daily Trust]]}}</ref> * [[YNaija]] Business Power List 2020 <ref>{{Cite web|url=https://ynaija.com/dr-ola-brown-iyin-aboyeji-abubakar-sadiq-falalu-see-the-ynaijapowerlist2020-for-business/|title=Dr. Ola Brown, Iyin Aboyeji, Abubakar Sadiq Falalu...See the #YNaijaPowerList2020 for Business » YNaija|first=Omoleye|author=Omoruyi|date=July 30, 2020}}</ref> * Onye isi ala [[Muhammadu Buhari]] nyere ya nsọpụrụ mba - Onye otu Order of the Federal Republic (MFR). <ref>{{Cite news|date=2022-10-12|title=5 Nation-building requires sacrifice, Buhari tells 450 honourees|url=https://punchng.com/nation-building-requires-sacrifice-buhari-tells-450-honourees/|language=en|work=[[The Punch]]}}</ref> * Ndị Ntọala Africa Folder Ị Kwesịrị Ịmara na 2023 . <ref>{{Cite web|title=15 African Female Founders You Should Know In 2023|url=https://africanfolder.com/15-african-female-founders-2023/|work=African Folder|date=10 March 2023|accessdate=12 March 2023}}</ref> == Edensibia == {{DEFAULTSORT:Brown, Olamide}} [[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]] [[Otú:Articles with hCards]] [[Otú:Pages with unreviewed translations]] 3irthkq3gb9ou9l5ma7sup5nn3el1mr Amy Jephta 0 11014 729501 182316 2026-09-30T11:13:44Z Vivian Amalachukwu 17172 Added default sort and databox 729501 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Amy Jephta''' bụ onye n'ede egwuregwu na South Africa, onye n'ese ihe nkiri, onye nduzi ihe nkiri, na onye nkụzi. == Mbido ndụ na agụmakwụkwọ == Amy Jephta si Mitchells Plain na [[Cape Town]] . <ref name="sala">{{Cite web|title=Amy Jephta|work=SALA|date=20 February 2024|url=https://sala.org.za/amy-jephta/|accessdate=12 March 2024}}</ref> O nwere BA na ihe nkiri na arụmọrụ (2009) na MA na ihe nkiri nkiri na arụmọrụ n'afọ (2013) site na Mahadum Cape Town (UCT). <ref name="staffprof2024">{{Cite web|title=Amy Jepthta|url=https://humanities.uct.ac.za/contacts/amy-jephta|accessdate=12 March 2024}}</ref> == Ọrụ == === Ọrụ okike === Jephta bụ onye n'ede egwuregwu, onye n'ese ihe nkiri, na onye nduzi ihe nkiri.<ref>{{Cite web|title=Meet Amy Jephta|url=http://www.elle.co.za/meet-amy-jephta/|work=elle.co.za|publisher=Elle|accessdate=14 September 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160915212403/http://www.elle.co.za/meet-amy-jephta/|archivedate=15 September 2016}}</ref> E bipụtara ọrụ ya na mbà South Africa, ma rụọ ya na mba ofesi Dị ka onye gụsịrị akwụkwọ ọhụrụ, Jephta merìrì Emerging Theatre Director's Bursary, nke ụlọ ọrụ Theatre Arts Admin Collective (TAAC) na mmekọrịta ya na Baxter Theatre Centre na Gordon Institute of Performing and Creative Arts (GIPCA). Nke a mere ka o nwee ike ịmepụta ma duzie ọrụ mbụ ya, Kitchen. O gosipụtara ụdị egwuregwu dị mkpụmkpụ n'afọ ikpeazụ ya n'ụlọ akwụkwọ ihe nkiri, mana a gbatịkwuru ya rụọ otụ awa wee malite na 18 rụọ 22 Mee n'afo 2010. <ref name="etdb2010">{{Cite web|url=https://humanities.uct.ac.za/ica/gipca-archive-gipca-projects-2010/performance-kitchen|work=University of Cape Town|date=2010|title=Performance – Kitchen}}</ref> {{DEFAULTSORT:Jephta, Amy}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] plgpumg7hzs0rx8c2akf7hvgwsoba7v Angel Unigwe 0 11076 729500 693212 2026-09-30T11:11:59Z Vivian Amalachukwu 17172 Added default sort and databox 729500 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Angel Unigwe''' {{Audio|Ig-Angel Unigwe.ogg|Listen}} (onye amụrụ Divine-Angel Onyinyechi Unigwe; 27 June 2005) bụ onye Naijiria na-eme ihe nkiri, ihe nlereanya, na onye na-eme ngosi nke gosipụtara na mgbasa ozi telivishọn a ma ama. N'ịbụ onye nne ya mere ka ọ mata ụlọ ọrụ ihe nkiri, Unigwe malitere dị ka nwatakịrị na-eme ihe nkiri na 2015 mgbe ọ malitere ọrụ na 'Alison's Stand,' usoro ihe nkiri telivishọn Naijiria a ma ama; ma kemgbe ahụ, ọ nọgidere na-eme ka obi ndị na-ekiri ihe nkiri dị ọkụ. "<ref name=":0" /> Unigwe arụwo ọtụtụ ọrụ dị mkpa na ihe nkiri 30 e ikpe na Naijiria, ụlọ ọrụ a na-ekpe ikpe nke ịbụ abụ n'ụwa mgbe Bollywood ịbụ. Ụfọdụ n'ime ihe nkiri ndị Unigwe egwu egwu 'Woe man', 'Everything in Between' usoro, 'Middle of nowhere, Light in the Dark,' 'Three Thieves,' 'Ajoche,' 'King of boys,' 'Code Wilo,' 'Mute,' 'Bereaved: Pains of Aliyah,' My Sibling', 'My Sibling' Mpụ, 'Bedah A Rats Akụkọ, 'Freigerian'[1] N'afọ 2018, Unigwe akpụkpọ na Light in The Dark, ihe nkiri nke Ekene Som Mekwunye ibu ma duzie nke e ọrịa na 25 January n'afọ sochirinụ nke ọmụmụ Joke Silva, Rita Dominic, Kalu Ikeagwu, Ngozi Nwosu, Saidi Balogun, Kiki Omeili, Nonso Odogwu, Big Mickey na Prince Unigwe. N'afọ 2019, Unigwe gbara Fuwe na "Three Thieves", nke ndị atọ Sammy Egbemawei, Abba Makama, na Africa Ukoh dere.<ref>{{Cite web|date=22 September 2019|title=In search of three thieves|url=https://guardian.ng/art/in-search-of-three-thieves/|accessdate=7 November 2021|work=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News|language=en-US}}</ref> Ihe nkiri ahụ e wepụtara na sinima na Naijiria na 4 Ọktoba nwere Babtunwa Aderinokun na Uche Okocha dị ka onye isi mmepụta na onye mmepụta.<ref>{{Cite news|date=20 September 2019|title=Three Thieves Shows in the Cinemas|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2019/09/20/three-thieves-shows-in-the-cinemas/|accessdate=7 November 2021|work=[[This Day]]|language=en-US}}</ref> == Onyinye na nhọpụta == Unigwe enwetala ọtụtụ nhọpụta na onyinye n'oge ọrụ ya niile. N'afọ 2019, a kpọrọ ya Child Actor of the Year na Intellects Giant Awards <ref name=":0">{{Cite news|date=5 May 2019|title=Angel-Onyi wins child actor award|url=https://thenationonlineng.net/angel-onyi-wins-child-actor-award/|accessdate=7 November 2021|work=[[The Nation (Nigeria)|The Nation]]|language=en-US}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="">[https://thenationonlineng.net/angel-onyi-wins-child-actor-award/ "Angel-Onyi wins child actor award"]. ''[[The Nation (Nigeria)|The Nation]]''. Lagos, Nigeria. 5 May 2019<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">7 November</span> 2021</span>.</cite></ref> wee merie Best Young / Promise Actor na Africa Movie Academy Awards (AMAA) nke emere na 27 Ọktoba 2019. <ref>{{Cite news|title=Winners for di 2019 Africa Movie Academy Awards|url=https://www.bbc.com/pidgin/tori-50176271|accessdate=7 November 2021|work=BBC News Pidgin}}</ref> O mechara nata onyinye Best Child Actress in a Movie na 2021 Best of Nollywood (BON) Awards maka arụmọrụ ya na Strain . <ref name=":0" /> Na 20 Mee 2023, a kwanyeere ya ugwu na Trailblazer[[Africa Magic Viewers' Choice Awards]] . <ref name="Ige Ige 2023">{{Cite web|author=Ige|first=Rotimi|date=2023-05-21|title=Winners at 9th edition of Africa Magic Viewers' Choice Awards [Full List]|url=https://tribuneonlineng.com/winners-at-9th-edition-of-africa-magic-viewers-choice-awards-full-list/|accessdate=2023-05-21|work=Tribune Online}}</ref> == Edensibia == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Unigwe, Angel}} [[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]] [[Otú:Ndị na-eme ihe nkiri Naijiria narị afọ nke 21]] qtk2gy8y0y6i18szvgmr1q3gf85tfft Lilian Bach 0 11228 729494 620873 2026-09-30T10:55:41Z Vivian Amalachukwu 17172 Added default sort and databox 729494 wikitext text/x-wiki {{databox}} {{short description|Nigerian actress|bot=PearBOT 5}} {{Use dmy dates|date=April 2025}}   '''Lilian Bola Bach''' bụ onye Naijiria na-eme ihe nkiri na ihe nlereanya.<ref>{{Cite web|url=http://www.goldenicons.com/lilian-bachs-exclusive/|title=Lilian Bach exclusive|date=7 January 2010|publisher=Golden icons|accessdate=25 June 2014|archivedate=12 December 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191212162701/http://goldenicons.com/lilian-bachs-exclusive/}}</ref><ref>{{Cite news|date=2022-04-20|title=Genevieve's absence, Nollywood stars' clothing styles, other trending matters after Rita Dominic's wedding|url=https://www.vanguardngr.com/2022/04/genevieves-absence-nollywood-stars-clothing-styles-other-aftermaths-of-rita-dominics-wedding/|accessdate=2022-07-19|work=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]|language=en-GB}}</ref> == Mbido ndụ na agụmakwụkwọ == A mụrụ Lilian na Lagos Island site na nne Yoruba na nna onye Poland.<ref>{{Cite web|url=http://www.ghanavisions.com/entertainment/nollywood-movie-actors/8097-lilian-bach.html|title=Lilian Bach|date=4 November 2012|work=Ghana visions|accessdate=25 June 2014|archivedate=8 August 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180808104821/https://www.ghanavisions.com/entertainment/nollywood-movie-actors/8097-lilian-bach.html}}</ref><ref>{{Cite news|author=Ajibade Alabi|date=22 June 2014|url=http://www.mydailynewswatchng.com/grew-lagos-ghetto-lilian-bach/|publisher=Daily Newswatch|title=How I grew up in Lagos Ghetto-Lilian Bach|accessdate=25 June 2014}}</ref>N'ihi ọrụ nna ya, o biri n'akụkụ dị iche iche nke mba ahụ n'oge ọ bụ nwata, na-aga ụlọ akwụkwọ Army Children's, Port Harcourt, Rivers State na Idi Araba Secondary School, Lagos. Ọ gụrụ akwụkwọ n'ihe nkiri nka na mahadum Lagos nwa n'oge na-adịghị anya Nna ya nwụrụ mgbe ọ dị afọ iri. <ref>{{Cite web|url=http://www.nigeriafilms.com/news/16005/celebrity-birthday-lilan-bach.html|title=Celebrity Birthday:Lilian Bach|work=Nigeria films|accessdate=25 June 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140725024542/http://www.nigeriafilms.com/news/16005/celebrity-birthday-lilan-bach.html|archivedate=25 July 2014}}</ref><ref name="news" /> == Ọrụ ime ihe ngosi na ime ihe nkiri == Lilian batara n'ihe ngosi n'afọ ndị 1990 dị ka ihe nlereanya. O mekwara asọmpi na asọmpi Most Beautiful Girl na Naịjirịa ma gosipụta ya n'ọtụtụ mgbasa ozi telivishọn, na-aghọ ihu nke ncha Delta. Ọ malitere ọrụ ime ihe nkiri ya n'afọ 1997, na-eme ihe nkiri na ọtụtụ ihe nkiri [[Nollywood]] nke Yoruba na Bekee. <ref>{{Cite web|url=http://www.stabroeknews.com/2010/the-scene/08/14/lilian-bach-i-have-no-regrets/|title=Lilian Bach. I have no regrets|work=Staerbroak news|date=14 August 2010|accessdate=25 June 2014}}</ref> == Ndụ onwe onye == Lilian lụrụ onye ọchụnta ego, Mazị Alaka, n'afọ 2012. Ọ bụ onye Kraịst Pentikọstal.<ref>{{Cite web|title=Lilian Bach biography, net worth, age, family, contact & picture|url=https://www.manpower.com.ng/people/16411/lilian-bach|accessdate=2022-07-24|work=www.manpower.com.ng|archivedate=24 July 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220724140832/https://www.manpower.com.ng/people/16411/lilian-bach}}</ref> == Ihe nkiri ndị a họọrọ == {| class="wikitable sortable" !Afọ !Aha ya !Ọrụ |- |2011 |''Eletan'' | |- |2010 |''Mmetụta ọbara dị elu'' | |- |2008 |''Eja Osan'' | |- |2006 |''Ndị Mmụọ Ozi nke akara aka'' | |- |2006 |''Nchọgharị'' | |- |2005 |''Jọshụa'' | |- |2005 |''Obi ike m'' | |- |2004 |''Oge nke Abụọ'' | |- |2004 |''Ndị Ukwu Na-eme Ka Ha Na-eme'' |Pamela |- |2004 |Douglas Ịhụnanya M |Erica |- |2004 |''Ịdị njikere ịnwụ'' | |- |2004 |London Ruo Mgbe Ebighị Ebi |Regina |- |2004 |''Akụkụ gbajiri agbaji'' | |- |2004 |''Paradaịs furu efu'' | |- |2004 |''Ogidan'' | |- |2004 |''Òtù Ndị Ahịa'' | |- |2004 |''Ezigbo Ịhụnanya'' |Iwe |- |2003 |''Ndị na-ere ahịa'' | |- |2003 |''Nwoke Ezughi'' | |- |2001 |''Ihe ndị ọzọ'' | |- |2001 |''Ịlụ Onye amoosu'' |Alice |- | |''Ụmụ agbọghọ nọ n'okporo ámá'' | |} == Ntụaka == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == * {{IMDb name|1361645}} {{DEFAULTSORT:Kimani, Victoria}} [[Otú:Ndị na-eme ihe nkiri Naijiria narị afọ nke 21]] [[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]] 5y0mhdtv0vtles0u5dtswq69dk7m164 729497 729494 2026-09-30T11:05:32Z Vivian Amalachukwu 17172 Changed the default sort name from Victoria kimani to Lilian Bach 729497 wikitext text/x-wiki {{databox}} {{short description|Nigerian actress|bot=PearBOT 5}} {{Use dmy dates|date=April 2025}}   '''Lilian Bola Bach''' bụ onye Naijiria na-eme ihe nkiri na ihe nlereanya.<ref>{{Cite web|url=http://www.goldenicons.com/lilian-bachs-exclusive/|title=Lilian Bach exclusive|date=7 January 2010|publisher=Golden icons|accessdate=25 June 2014|archivedate=12 December 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191212162701/http://goldenicons.com/lilian-bachs-exclusive/}}</ref><ref>{{Cite news|date=2022-04-20|title=Genevieve's absence, Nollywood stars' clothing styles, other trending matters after Rita Dominic's wedding|url=https://www.vanguardngr.com/2022/04/genevieves-absence-nollywood-stars-clothing-styles-other-aftermaths-of-rita-dominics-wedding/|accessdate=2022-07-19|work=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]|language=en-GB}}</ref> == Mbido ndụ na agụmakwụkwọ == A mụrụ Lilian na Lagos Island site na nne Yoruba na nna onye Poland.<ref>{{Cite web|url=http://www.ghanavisions.com/entertainment/nollywood-movie-actors/8097-lilian-bach.html|title=Lilian Bach|date=4 November 2012|work=Ghana visions|accessdate=25 June 2014|archivedate=8 August 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180808104821/https://www.ghanavisions.com/entertainment/nollywood-movie-actors/8097-lilian-bach.html}}</ref><ref>{{Cite news|author=Ajibade Alabi|date=22 June 2014|url=http://www.mydailynewswatchng.com/grew-lagos-ghetto-lilian-bach/|publisher=Daily Newswatch|title=How I grew up in Lagos Ghetto-Lilian Bach|accessdate=25 June 2014}}</ref>N'ihi ọrụ nna ya, o biri n'akụkụ dị iche iche nke mba ahụ n'oge ọ bụ nwata, na-aga ụlọ akwụkwọ Army Children's, Port Harcourt, Rivers State na Idi Araba Secondary School, Lagos. Ọ gụrụ akwụkwọ n'ihe nkiri nka na mahadum Lagos nwa n'oge na-adịghị anya Nna ya nwụrụ mgbe ọ dị afọ iri. <ref>{{Cite web|url=http://www.nigeriafilms.com/news/16005/celebrity-birthday-lilan-bach.html|title=Celebrity Birthday:Lilian Bach|work=Nigeria films|accessdate=25 June 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140725024542/http://www.nigeriafilms.com/news/16005/celebrity-birthday-lilan-bach.html|archivedate=25 July 2014}}</ref><ref name="news" /> == Ọrụ ime ihe ngosi na ime ihe nkiri == Lilian batara n'ihe ngosi n'afọ ndị 1990 dị ka ihe nlereanya. O mekwara asọmpi na asọmpi Most Beautiful Girl na Naịjirịa ma gosipụta ya n'ọtụtụ mgbasa ozi telivishọn, na-aghọ ihu nke ncha Delta. Ọ malitere ọrụ ime ihe nkiri ya n'afọ 1997, na-eme ihe nkiri na ọtụtụ ihe nkiri [[Nollywood]] nke Yoruba na Bekee. <ref>{{Cite web|url=http://www.stabroeknews.com/2010/the-scene/08/14/lilian-bach-i-have-no-regrets/|title=Lilian Bach. I have no regrets|work=Staerbroak news|date=14 August 2010|accessdate=25 June 2014}}</ref> == Ndụ onwe onye == Lilian lụrụ onye ọchụnta ego, Mazị Alaka, n'afọ 2012. Ọ bụ onye Kraịst Pentikọstal.<ref>{{Cite web|title=Lilian Bach biography, net worth, age, family, contact & picture|url=https://www.manpower.com.ng/people/16411/lilian-bach|accessdate=2022-07-24|work=www.manpower.com.ng|archivedate=24 July 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220724140832/https://www.manpower.com.ng/people/16411/lilian-bach}}</ref> == Ihe nkiri ndị a họọrọ == {| class="wikitable sortable" !Afọ !Aha ya !Ọrụ |- |2011 |''Eletan'' | |- |2010 |''Mmetụta ọbara dị elu'' | |- |2008 |''Eja Osan'' | |- |2006 |''Ndị Mmụọ Ozi nke akara aka'' | |- |2006 |''Nchọgharị'' | |- |2005 |''Jọshụa'' | |- |2005 |''Obi ike m'' | |- |2004 |''Oge nke Abụọ'' | |- |2004 |''Ndị Ukwu Na-eme Ka Ha Na-eme'' |Pamela |- |2004 |Douglas Ịhụnanya M |Erica |- |2004 |''Ịdị njikere ịnwụ'' | |- |2004 |London Ruo Mgbe Ebighị Ebi |Regina |- |2004 |''Akụkụ gbajiri agbaji'' | |- |2004 |''Paradaịs furu efu'' | |- |2004 |''Ogidan'' | |- |2004 |''Òtù Ndị Ahịa'' | |- |2004 |''Ezigbo Ịhụnanya'' |Iwe |- |2003 |''Ndị na-ere ahịa'' | |- |2003 |''Nwoke Ezughi'' | |- |2001 |''Ihe ndị ọzọ'' | |- |2001 |''Ịlụ Onye amoosu'' |Alice |- | |''Ụmụ agbọghọ nọ n'okporo ámá'' | |} == Ntụaka == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == * {{IMDb name|1361645}} {{DEFAULTSORT:Bach, Lilian}} [[Otú:Ndị na-eme ihe nkiri Naijiria narị afọ nke 21]] [[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]] g2kez7kypzfiy58tlzse2wbzdrtago8 729498 729497 2026-09-30T11:09:24Z Vivian Amalachukwu 17172 Fixed reference error 729498 wikitext text/x-wiki {{databox}} {{short description|Nigerian actress|bot=PearBOT 5}} {{Use dmy dates|date=April 2025}}   '''Lilian Bola Bach''' bụ onye Naijiria na-eme ihe nkiri na ihe nlereanya.<ref>{{Cite web|url=http://www.goldenicons.com/lilian-bachs-exclusive/|title=Lilian Bach exclusive|date=7 January 2010|publisher=Golden icons|accessdate=25 June 2014|archivedate=12 December 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191212162701/http://goldenicons.com/lilian-bachs-exclusive/}}</ref><ref>{{Cite news|date=2022-04-20|title=Genevieve's absence, Nollywood stars' clothing styles, other trending matters after Rita Dominic's wedding|url=https://www.vanguardngr.com/2022/04/genevieves-absence-nollywood-stars-clothing-styles-other-aftermaths-of-rita-dominics-wedding/|accessdate=2022-07-19|work=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]|language=en-GB}}</ref> == Mbido ndụ na agụmakwụkwọ == A mụrụ Lilian na Lagos Island site na nne Yoruba na nna onye Poland.<ref>{{Cite web|url=http://www.ghanavisions.com/entertainment/nollywood-movie-actors/8097-lilian-bach.html|title=Lilian Bach|date=4 November 2012|work=Ghana visions|accessdate=25 June 2014|archivedate=8 August 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180808104821/https://www.ghanavisions.com/entertainment/nollywood-movie-actors/8097-lilian-bach.html}}</ref><ref>{{Cite news|author=Ajibade Alabi|date=22 June 2014|url=http://www.mydailynewswatchng.com/grew-lagos-ghetto-lilian-bach/|publisher=Daily Newswatch|title=How I grew up in Lagos Ghetto-Lilian Bach|accessdate=25 June 2014}}</ref>N'ihi ọrụ nna ya, o biri n'akụkụ dị iche iche nke mba ahụ n'oge ọ bụ nwata, na-aga ụlọ akwụkwọ Army Children's, Port Harcourt, Rivers State na Idi Araba Secondary School, Lagos. Ọ gụrụ akwụkwọ n'ihe nkiri nka na mahadum Lagos nwa n'oge na-adịghị anya Nna ya nwụrụ mgbe ọ dị afọ iri. <ref>{{Cite web|url=http://www.nigeriafilms.com/news/16005/celebrity-birthday-lilan-bach.html|title=Celebrity Birthday:Lilian Bach|work=Nigeria films|accessdate=25 June 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140725024542/http://www.nigeriafilms.com/news/16005/celebrity-birthday-lilan-bach.html|archivedate=25 July 2014}}</ref><ref name=news>{{cite news|url=http://www.mynewswatchtimesng.com/why-i-never-won-any-beauty-pageant-lilian-bach/|website=Newswatch|title=Why I never won any beauty pageant – Lilian Bach|author=Ajibade Alabi|date=22 August 2015|access-date=1 September 2015}}{{dead link|date=December 2017 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Ọrụ ime ihe ngosi na ime ihe nkiri == Lilian batara n'ihe ngosi n'afọ ndị 1990 dị ka ihe nlereanya. O mekwara asọmpi na asọmpi Most Beautiful Girl na Naịjirịa ma gosipụta ya n'ọtụtụ mgbasa ozi telivishọn, na-aghọ ihu nke ncha Delta. Ọ malitere ọrụ ime ihe nkiri ya n'afọ 1997, na-eme ihe nkiri na ọtụtụ ihe nkiri [[Nollywood]] nke Yoruba na Bekee. <ref>{{Cite web|url=http://www.stabroeknews.com/2010/the-scene/08/14/lilian-bach-i-have-no-regrets/|title=Lilian Bach. I have no regrets|work=Staerbroak news|date=14 August 2010|accessdate=25 June 2014}}</ref> == Ndụ onwe onye == Lilian lụrụ onye ọchụnta ego, Mazị Alaka, n'afọ 2012. Ọ bụ onye Kraịst Pentikọstal.<ref>{{Cite web|title=Lilian Bach biography, net worth, age, family, contact & picture|url=https://www.manpower.com.ng/people/16411/lilian-bach|accessdate=2022-07-24|work=www.manpower.com.ng|archivedate=24 July 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220724140832/https://www.manpower.com.ng/people/16411/lilian-bach}}</ref> == Ihe nkiri ndị a họọrọ == {| class="wikitable sortable" !Afọ !Aha ya !Ọrụ |- |2011 |''Eletan'' | |- |2010 |''Mmetụta ọbara dị elu'' | |- |2008 |''Eja Osan'' | |- |2006 |''Ndị Mmụọ Ozi nke akara aka'' | |- |2006 |''Nchọgharị'' | |- |2005 |''Jọshụa'' | |- |2005 |''Obi ike m'' | |- |2004 |''Oge nke Abụọ'' | |- |2004 |''Ndị Ukwu Na-eme Ka Ha Na-eme'' |Pamela |- |2004 |Douglas Ịhụnanya M |Erica |- |2004 |''Ịdị njikere ịnwụ'' | |- |2004 |London Ruo Mgbe Ebighị Ebi |Regina |- |2004 |''Akụkụ gbajiri agbaji'' | |- |2004 |''Paradaịs furu efu'' | |- |2004 |''Ogidan'' | |- |2004 |''Òtù Ndị Ahịa'' | |- |2004 |''Ezigbo Ịhụnanya'' |Iwe |- |2003 |''Ndị na-ere ahịa'' | |- |2003 |''Nwoke Ezughi'' | |- |2001 |''Ihe ndị ọzọ'' | |- |2001 |''Ịlụ Onye amoosu'' |Alice |- | |''Ụmụ agbọghọ nọ n'okporo ámá'' | |} == Ntụaka == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == * {{IMDb name|1361645}} {{DEFAULTSORT:Bach, Lilian}} [[Otú:Ndị na-eme ihe nkiri Naijiria narị afọ nke 21]] [[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]] 9vio86camjf2dulkops0tgcqunqsw3v Ajibola Ponnle 0 11394 729485 624086 2026-09-30T10:37:49Z Vivian Amalachukwu 17172 Added default sort and databox 729485 wikitext text/x-wiki {{databox}} Ajibola Ponnle (amuru 9 Septemba 1973) bu onye Naijiria oha na eze onye isi ulo oru, onye nkuzi ndu na onye n’achụmnta ego metụtara mmekọrịta. Ọ bụ onye nchoputa na onye isi oche nke HIG Africa (Human Investment Group Africa), otu ndị mmadụ na ndị na-ahụ maka mmekọrịta mmadụ na ibe ya na-elekwasị anya na mmepe ntorobịa, ike akụ na ụba, na mgbanwe isi obodo mmadụ na Nigeria na Africa. Ọ rụrụ ọrụ dịka Kọmishọna na-ahụ maka ọrụ, ọzụzụ na ụgwọ ezumike nka na Lagos steeti site na 2019 ruo 2023. == Mbido ndụ na agụmakwụkwọ == A mụrụ Ponnle na 9 Septemba 1973 na Nigeria. Ọ nwere B.Sc. na Economics sitere na Mahadum Ibadan, na M.Sc. na Nhazi Psychology sitere na Mahadum London. Na 2023, ọ gụchara diplọma na onye ndu ọha site na Harvard Kennedy School. == Ọrụ == === Ọrụ mmalite === A mụrụ Ponnle na 9 Septemba 1973 na Nigeria. Ọ nwere B.Sc. na Economics sitere na Mahadum Ibadan, na M.Sc. na Nhazi Psychology sitere na Mahadum London. Na 2023, ọ gụchara diplọma na onye ndu ọha site na Harvard Kennedy School. === Ọrụ ọha na eze === Gọvanọ [[Babajide Olusola Sanwo-Olu|Babajide Sanwo-Olu]] họpụtara Ponnle dị ka Kọmishọna Steeti Lagos maka Ụlọ Ọrụ, Ọzụzụ na Pensions na 2019. N'oge ọ nọ n'ọkwa, o mere mgbanwe dịgasị iche iche, gụnyere: ==== Mmepe nke isi obodo mmadụ ==== * Mmụba nke mmemme ọzụzụ ahụike kwa afọ site na 1,000 ruo ihe karịrị 4,000. * Ntinye ihe karịrị ndị ọrụ gọọmentị 40,000 n'elu ikpo okwu mmụta dijitalụ a haziri ahazi, na ịnweta ihe karịrị 10,000 ọmụmụ. * Ọ malitere Lateef Jakande Leadership Academy, òtù ndị ntorobịa mbụ gọọmentị Naijiria na-eduzi. * Mepụtara Iwu mmụta na mmepe na usoro ikike maka ihe karịrị 20 Ministri, Ngalaba, na Ụlọ Ọrụ (MDAs). ==== Mgbanwe ezumike nká ==== * Weputara usoro nyocha ezumike nká mbụ nke Naijiria. * O mere ka ọ dịrị ndị lara ezumike nká mfe ịhapụ ihe karịrị ijeri 50.7 n'ime ikike ezumike nkwe maka ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ ndị lara ezumezu 14. * Ọnụ ọgụgụ mmụba nke ndị were mmadụ n'ọrụ na ndị ọrụ na-agbaso iwu mgbanwe ezumike nká. * E webatara kaadị njirimara biometric maka ndị lara ezumike nká iji nweta uru ọdịmma ọha na eze. ==== Mmekọrịta ụlọ ọrụ na ọchịchị ==== * Nkwekọrịta ụlọ ọrụ mmepụta ihe n'oge ọgba aghara ọrụ na mba ahụ. * Ọ duziri mkparịta ụka gara nke ọma na ahụike, agụmakwụkwọ, na òtù ndị ọrụ gọọmentị gbasara ụgwọ ọrụ na uru. * Ọrụ ndị ọrụ mmadụ dijitalụ gụnyere akwụkwọ ozi, nsuso KPI, na ngwaọrụ mmefu ego. * Ọ bụ onye isi oche nke Nzukọ akụ na ụba Lagos (Ehingbeti) ma nye aka na atụmatụ mmepe nke etiti oge nke steeti ahụ. == Onye Ukwu Africa == Mgbe ọ rụchara ọrụ ọha na eze, Ponnle guzobere HIG Africa, ikpo okwu lekwasịrị anya n'ịkwado enweghị ọrụ ndị ntorobịa, itinye akụ na ụba, na mgbanwe dijitalụ. N'okpuru nduzi ya, HIG Africa nwere: * Mepụtara mmemme Learn-to-Earn na nkà ọrụ aka, teknụzụ, na azụmaahịa. * Ya na ụlọ ọrụ ọdịnala na nke gọọmentị jikọrọ aka ịmalite mmemme obodo. * Ọ na-akwalite nkwado iwu ndị ntorobịa. * Wuru pipelines na-ejikọ ndị ntorobịa a zụrụ azụ na ohere ọrụ na ụlọ ọrụ gafee Naịjirịa. == Ọrụ ndị ọzọ == * Onye na-edebanye aha / onye isi oche, Chartered Institute of Personnel Management (2017-2019) * Onye guzobere Board, Africa Executive Coaching Council (nke bụbu FS-ECAB) * Onye guzobere, Centre for CoRe Coaching - guzobere usoro ọzụzụ ọzụzụ mbụ nke ICF kwadoro na West Africa * Onye nkuzi na-akụzi ihe, Lagos Business School * Onye ndụmọdụ na onye nhazi maka MTN, First Bank, Mobil, Total Energies, Etisalat, KPMG, na ndị ọzọ == Ndụ onwe onye == * [[Youth empowerment in Africa|Inye ndị ntorobịa ike n'Africa]] * [[Gọọmenti nke Lagos Steeti|Gọọmentị Steeti Lagos]] * Nkà mmụta uche nke nzukọ * Mgbanwe nke ngalaba ọha na eze * [[Ụmụ nwanyị na Naịjirịa|Ụmụ nwanyị na ndọrọ ndọrọ ọchịchị Naijiria]] == Edensibia == == Njikọ mpụga == {{DEFAULTSORT:Ponnle, Ajibola}} [[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]] 9ep1krgcygzf0aone6a31s6u91w9vpb Adejoke Orelope-Adefulire 0 11573 729484 624109 2026-09-30T10:34:49Z Vivian Amalachukwu 17172 Added default sort and databox 729484 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Victoria Adejoke Adefulire''' (née Orelope) (amụrụ na 29 Septemba 1959) <ref>{{Cite news|author=Terhemba|first=Daka|title=Buhari rejoices with Orelope-Adefulire at 60|url=https://guardian.ng/news/nigeria/buhari-rejoices-with-orelope-adefulire-at-60/|work=[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]|date=28 September 2019|accessdate=28 September 2019}}</ref> bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị Naijiria. Ọ rụrụ ọrụ dị ka osote gọvanọ nke Lagos Steeti site na 2011 ruo 2015. <ref>{{Cite news|url=http://www.pmnewsnigeria.com/2011/04/19/how-prepared-is-adejoke-orelope-adefulire-as-deputy-governor/|title=How Prepared Is Adejoke Orelope-Adefulire As Deputy Governor?|date=April 19, 2011|publisher=PM News|accessdate=July 17, 2016}}</ref> Tupu nke ahụ, ọ bụ Kọmishọna maka Women Affairs na Poverty Alleviation nke Lagos State site na 2003 ruo 2011.<ref>{{Cite web|author=Anyanwu|first=Samuel|date=2025-08-13|title=Princess Adejoke Orelope-Adefulire OFR Charges States, Stakeholders to Move From Commitment to Results-Oriented SDGs|url=https://fmino.gov.ng/princess-adejoke-orelope-adefulire-ofr-charges-states-stakeholders-to-move-from-commitment-to-results-oriented-sdgs/|accessdate=2025-12-12|work=Federal Ministry of Information and National Orientation|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|title=Princess Adejoke Orelope-Adefulire, OFR|url=https://sdgs.gov.ng/team-player/adejoke-orelope-adefulire-ofr/|accessdate=2025-12-12|work=Sustainable Development Goals|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news|title=A PRINCESS, HER PASSION AND IMPACT – THISDAYLIVE|url=https://www.thisdaylive.com/2024/10/05/a-princess-her-passion-and-impact/|accessdate=2025-12-12|language=en-US|work=[[This Day]]}}</ref> Na 7 Machị 2016, Femi Adesina, onye ndụmọdụ pụrụ iche nye onye isi ala, Media and Publicity mara ọkwa nhọpụta nke onye isi ala [[Muhammadu Buhari]] nke onye bụbu osote gọvanọ Lagos, Adejoke Orelope-Adefulire, dị ka onye isi enyemaka pụrụ iche na ebumnuche mmepe na-adịgide adịgide. <ref>{{Cite news|url=http://punchng.com/38934-2/|title=Buhari appoints former Lagos deputy governor as special assistant|work=[[The Punch]]|date=7 March 2016}}</ref><ref>{{Cite news|author=Oduah|first=Henry|date=2025-12-11|title=Just In: APC mourns as ex-Lagos deputy gov Orelope-Adefulire loses only son|url=https://www.vanguardngr.com/2025/12/just-in-apc-mourns-as-ex-lagos-deputy-gov-orelope-adefulire-loses-only-son/|accessdate=2025-12-12|work=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]|language=en-GB}}</ref> == Mmụta == Ọ gara Salvation Army Primary School, Agege, Lagos (1965-1971), ọ gụchara akwụkwọ sekọndrị ya na St Joseph's Secondary School, Mangoro, na Ikeja Local Government Area nke Lagos State . <ref>{{Cite news|author=Desmond|first=Utomwen|title=Orelope-Adefulire: A woman of grace @ 61|url=https://thenationonlineng.net/orelope-adefulire-a-woman-of-grace-61/|work=[[The Nation (Nigeria)|The Nation]]|date=29 September 2020|accessdate=29 September 2020}}</ref> Ọ bụ onye gụsịrị akwụkwọ na [[Mahadum nke Ȯra Lagos|Mahadum Lagos State]] (LASU) ma nye ya nzere nsọpụrụ site na mahadum ahụ.<ref>{{Cite web|author=Uchechkwumgemezu|first=Chidinma|title=Princess Orelope-Adefulire dedicates honorary doctorate degree to Nigerian youths, women|url=https://www.today.ng/news/nigeria/princess-orelope-adefulire-dedicates-honorary-doctorate-degree-nigerian-youths-women-333716|work=Todayng}}</ref> O nwere nzere bachelọ na Sociology na diplọma na ọrụ mmekọrịta mmadụ na ibe ya. == Ndụ onwe onye == Victoria Adejoke Orelope bụ Onye Kraịst, amụrụ n'ezinụlọ eze nke Prince Kareem-Laka nke Akeja Oniyanru na Amore Ruling House na Egbeda, Alimosho, Lagos State. Ọ bụ ada mbụ na nke atọ mụrụ n'ime ụmụ iri na atọ. A na-akpọkarị Orelope-Adefuire 'Iya Alanu' nke pụtara 'onye na-enye ọṅụ'. [1] Ọ rụrụ ọrụ dị ka onye isi ụlọ ọrụ ihu na PZ Industries, Nigeria PLC. [2] == Ihe ndị ọ rụzuru == O nwetara onyinye Daisey George n'afọ 2010. A nabatara ya maka mbọ ọ na-agba n'inye ike na ịkwado ikike ụmụ nwanyị na ụmụaka. <ref>{{Cite web|author=Uchechukwumgemezu|first=Chidinma|title=Princess Orelope-Adefulire dedicates honorary doctorate degree to Nigerian youths, women|url=https://www.today.ng/news/nigeria/princess-orelope-adefulire-dedicates-honorary-doctorate-degree-nigerian-youths-women-333716|work=todayng|accessdate=December 17, 2020}}</ref> == Ọrụ == She is an [[wiktionary:Administrator|administrator]], social worker, politician and princess from a royal family. By the start of her career in politics, she was elected into the [[Ụlọ omeiwu nke Lagos steeti|Lagos State House of Assembly]] to represent Alimosho Constituency I, where she was subsequently elected as the Chairman, House Service Committee. In the year 2002, she was appointed as the Electoral Commissioner at the Lagos State Independent Electoral Commissioner. Site na 2003-2007, a họpụtara ya ka ọ bụrụ Kọmishọna na-ahụ maka ụmụ nwanyị Lagos steeti ma mechaa ahọpụtakwa ya n'otu ọkwa ahụ n'etiti 2007 na 2011. N'afọ 2011, a họpụtara ya dị ka osote Gọvanọ Lagos State ma nọrọkwa n'ọkwa ahụ ruo n'ọgwụgwụ nchịkwa nke onye isi obodo, Babatunde Raji Fashola na 2015.[1] Onyeisiala Muhammadu Buhari họpụtara Adejoke Orelope-Adefulire ka ọ bụrụ onye enyemaka pụrụiche na ebumnuche mmepe Sustainable Development Goals. Onye isi ala Bola Ahmed Tinubu họpụtara ya ọzọ na 14 Septemba 2023 dị ka onye enyemaka pụrụ iche na ebumnuche mmepe Sustainable Development (SDGs). Dị ka onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị, ọ bụ Onye isi ndọrọ ndọrọ ọchịchị All Progressive Congress nke [[Alimosho]] Federal Constituency. Ọ bụkwa onye a ma ama na Kansụl ndụmọdụ nke Gọvanọ Lagos (GAC). GAC bụ profaịlụ kachasị elu nke òtù na-eme mkpebi ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke [[Gọọmenti nke Lagos Steeti|Gọọmentị Steeti Lagos]]. == Edensibia == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Orelope-Adefulire, Adejoke}} [[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]] 3f97xfjqezaghpnrk6aq7jy5no9xq6m Ebele Okobi 0 11599 729482 198032 2026-09-30T10:32:50Z Vivian Amalachukwu 17172 Added default sort and databox 729482 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Ebele Okobi''' bụ onye ọkaiwu Naijiria, onye na-akwado ikike rụrụ mmadụ na onye ntụzi iwu ọha maka Afrịka na Facebook . <ref>{{Cite web|date=2017-04-21|title=Ebele Okobi|url=https://www.biznisafrica.com/ebele-okobi/|accessdate=2021-02-18|work=BizNis Africa|language=en-US|archivedate=2022-02-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220223082950/https://www.biznisafrica.com/ebele-okobi/}}</ref> <ref>{{Cite web|author=TechHerNG|date=2015-12-09|title=Ebele Okobi: A determined woman is a force of nature|url=https://techherng.com/ebele-okobi/|accessdate=2021-02-18|work=TECHHER|language=en-US}}</ref> Ọ bụ onye isi iwu gbasara ikike rụrụ mmadụ na Yahoo na onye ọka iwu ụlọọrụ na Davis Polk &amp;amp; Wardwell dị na New York. Ebele bụ onye guzobere bọọdụ nke Global Network Initiative, Ọ bụ onye otu n'ime kansul na mba ọzọ mmekọahụ ma na-eje ozi na bọọdụ ndụmọdụ nke Women in Technology na Naijiria na TipHub.  O durula ihe omume ọha na eze ma mee mkpọsa n'irio gbasara ihe gbasara obi ọjọọ ndị uwe ojii na mba US nakwa UK, okwu dị ya nso n'obi ya ka ndị uwe ojii America gbuchara nwanne ya nke bu nwoke bụ Chinedu Okobi na Ọctoba n'afọ pụkụ abụọ na ịrị na asatọ. <ref>{{Cite web|title=Ebele Okobi|url=https://www.policymogul.com/women-in-public-affairs-2019/ebele-okobi/|accessdate=2021-02-20|work=PolicyMogul|language=en-GB}}</ref> == Agụmakwụkwọ == Okobi nwere BA na Psychology site na Mahadum Southern California na JD na iwu sitere na Columbia Law School na MBA Asambodo des Études sitere na [[HEC Paris]]. <ref>{{Cite web|title=Nigeria's Ebele Okobi among most influential black people in UK – The Nigerian Insider News|url=https://thenigerianinsidernews.com/nigerias-ebele-okobi-among-most-influential-black-people-in-uk/|accessdate=2021-02-18|work=thenigerianinsidernews.com|archivedate=2020-05-31|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200531075411/https://thenigerianinsidernews.com/nigerias-ebele-okobi-among-most-influential-black-people-in-uk/}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Ebele Okobi|url=https://100women.okayafrica.com/new-blog/2018/2/28/ebele-okobi|accessdate=2021-02-18|work=OKAYAFRICA's 100 WOMEN|language=en-US|archivedate=2021-05-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210520163646/https://100women.okayafrica.com/new-blog/2018/2/28/ebele-okobi}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Ebele Okobi|url=https://www.concordia.net/community/ebele-okobi/|accessdate=2021-02-20|work=Concordia|language=en-US}}</ref> == Edensibia == {{DEFAULTSORT:Okobi, Ebele}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] pfm29bo1xmjwxqct7txet50r0q0goi9 Loveth Ayila 0 11924 729481 124435 2026-09-30T10:30:26Z Vivian Amalachukwu 17172 Added default sort 729481 wikitext text/x-wiki {{Databox generic}}'''Yana son Ngusurun Ayila''' (haihuwa 6 Satumba 1994) ta kasance yar wasan kwallan kafa ce ta Nijeriya, kuma tana buga wasannin kasa da kasa, sun kuma taka rawan gani a egwuregwu umata na championships da kuma na Nigerian women's national football team. Ta kasance tana buga gaba. == Nchekwa klọb == Ayila gbara Bobruichanka Bobruisk egwu na Premier League nke Belarus tupu ọ gawa Rivers Angels nke nche ụmụ nwanyị Naijiria. <ref>{{Cite web|url=https://www.allnigeriasoccer.com/read_news.php?nid=11604|title=Rivers Angels Raid Osun Babes, Bobruichanka, Bayelsa Queens|date=8 February 2014|publisher=allnigeriasoccer.com|accessdate=1 September 2019}}</ref> == Nchedo bọọlụ == Aylia nọchitere anya otu ndị Naijirịa na-erubeghị afọ 17 na asọmpi iko mba ụwa nke FIFA U-17 nke afọ 2010 na otu ụmụ nwanyị U-20 na asọmpi iko mba ụwa nke U-20 nke afọ 2014. O mechara merie egwuregwu atọ maka ndị otu mba, ma kpọọ ya ka ọ kpọọ na 2015 FIFA Women's World Cup, <ref name="nff-worldcupcallup">{{Cite web|url=http://www.thenff.com/2015/05/falcons-fly-out-with-high-hopes/|title=Falcons fly out with high hopes|publisher=Nigerian Football Federation|date=19 May 2015|accessdate=12 June 2015|archivedate=21 May 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150521072643/http://www.thenff.com/2015/05/falcons-fly-out-with-high-hopes/}}</ref> n'agbanyeghị na ọ pụtaghị na asọmpi ahụ. Ọ sokwa na otu ndị meriri n'asọmpị ụmụnwaanyị Afrịka nke afọ 2010. == Ogo ọnụọgụgụ == === Gburugburu ụwa === ; Naijiria * Asọmpi ụmụnwaanyị Afrịka (1): 2010 == Manazarta == <references group=""></references> == Njikọ mpụga == * Loveth Ayila - ndekọ asọmpi FIFA * Loveth Ayila - ndekọ asọmpi UEFA * Loveth Ayila na Soccerway {{DEFAULTSORT:Ayila, Loveth}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] [[Òtù:Ugo Njoku]] kgnwuqcod6yp09xy5n2qnig8qy0uypz Ini-Abasi Umotong 0 11948 729480 687108 2026-09-30T10:29:15Z Vivian Amalachukwu 17172 Added default sort and databox 729480 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Ini-Abasi Anefiok Umotong''' (amụrụ na 15 Mee 1994) bụ onye Naijiria na-agba bọọlụ nke na-agba ọsọ dị ka onye na-aga n'ihu.<ref>{{Cite web|url=http://www.sporton.ng/index.php/global-soccer-extra/international/watch-out-the-falcons-fast-and-furious-8-part-2/2078-watch-out-the-falcons-fast-and-furious-8-part-2|title=WATCH OUT! The Falcons' Fast and Furious 8.... (Part 2) – SportON Nigeria|author=Chibuogwu Nnadiegbulam|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304034127/http://www.sporton.ng/index.php/global-soccer-extra/international/watch-out-the-falcons-fast-and-furious-8-part-2/2078-watch-out-the-falcons-fast-and-furious-8-part-2|archivedate=2016-03-04}}</ref> == Oge ọ malitere == A map ya na [[Calabar]], ụgbọ mmiri, Umotong na ekiri ya kwagara Birmingham, England mgbe ọ dị otu afọ. Ọ bụ nwa ikpeazụ n'ime isi isii Dr Ben Anefiok na Grace Umotong nke [[Ikono]] na Old Cross Osimiri Steeti King Edward VI Five Ways Grammar School. Ọta oku mbụ ya na Super Falcons na Febụwarị, 2015 mgbe onye nkuzi Edwin Okon egwuregwu ndị egwuregwu 36 ka ha gaa n'ogige iji ihu maka nche nke iri na otu nke All-Africa Games, 2016.<ref>{{Cite web|url=http://www.thenff.com/2015/02/okon-calls-36-camp/|title=Coach Edwin Okon Calls 36 to Camp|work=Nigeria Football Federation's (thenff) Official Website|accessdate=26 June 2015|archivedate=22 January 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220122073818/https://www.thenff.com/2015/02/okon-calls-36-camp/}}</ref> Onye na-agụ akwụkwọ na Economics and Actuarial Science na Mahadum Southampton ga-ahapụ izu abụọ mbụ nke ogige ahụ na [[Abuja]] n'ihi ọmụmụ ya.<ref>{{Cite web|url=http://www.sporton.ng/index.php/global-soccer-extra/international/excited-umotong-relishes-her-call-up-to-super-falcons-celebrates-with-a-brace/939-excited-umotong-relishes-her-call-up-to-super-falcons-celebrates-with-a-brace|title=Excited Umotong relishes her call up to Super Falcons, celebrates with a brace – SportON Nigeria|author=Chibuogwu Nnadiegbulam|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150630085408/http://www.sporton.ng/index.php/global-soccer-extra/international/excited-umotong-relishes-her-call-up-to-super-falcons-celebrates-with-a-brace/939-excited-umotong-relishes-her-call-up-to-super-falcons-celebrates-with-a-brace|archivedate=2015-06-30}}</ref> Mgbe ọ bịarutere izu abụọ ka e mesịrị, Umotong na-ekwe nkwa mere ka ọ pụta ìhè nke mbụ nke asọmpi ahụ ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ ozugbo dị ka onye nọchiri anya na 1-1 adọta megide ìgwè ndị ikom, na-egosi ezi ntinye aka na ọchịchọ ya ime otu maka Canada 2015. O sochiri ya na ihe mgbaru ọsọ mgbe ọ bịara maka nkeji iri abụọ na nkeji 20 n'ime egwuregwu ọzọ na-egwu egwu megide Nigeria Women's kama ọ ga-eme ka egwuregwu 3 na Nigeria zuru ezu. n'agba nke mbụ nke ntozu mba Africa ha na Mali na Bamako. N'ikpeazụ, a kpọrọ ya aha na ndị egwuregwu 23 maka asọmpi Iko Mbaụwa na Canada mana ọ pụtaghị n'asọmpi atọ nke Nigeria ka ndị mmeri Africa enweghị ike iru eru maka ọkwa kụtuo. Na Jenụwarị 2019 na asọmpi mba anọ na China, Umotong gbara bọọlụ mbụ ya maka Super Falcons. Ọ si n'oche bench nweta goolu ikpeazụ na ọkpụ 4-1 meriri Romania. "Otu n'ime isi ihe na ọrụ m," ka o kwuru. {| class="wikitable sortable" |+Ndepụta nke ihe mgbaru ọsọ mba ụwa nke Ini-Abasi Umotong gbara ! scope="col" |Mba. ! scope="col" |Ụbọchị ! scope="col" |Ebe a na-anọ ! scope="col" |Onye mmegide ! scope="col" |Ihe ruru ! scope="col" |Nsonaazụ ! scope="col" |Ịsọ mpi ! class="unsortable" scope="col" |Ref. |- ! scope="row" style="text-align: center" |1 |20 Jenụwarị 2019 |Wuhua Olympic Sports Center, China |{{Fbw|ROM}} | align="center" |4-1 | align="center" |4-1 |2019 Egwuregwu Mba Anọ |<ref>{{Cite web|title=England vs. Latvia - 30 November 2021 - Soccerway|url=https://int.soccerway.com/matches/2021/11/30/europe/womens-wc-qualifying-europe/england/latvia/3503171/|accessdate=2023-02-27|work=int.soccerway.com|archivedate=7 October 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231007102336/https://int.soccerway.com/matches/2021/11/30/europe/womens-wc-qualifying-europe/england/latvia/3503171/}}</ref> |} == Ọrụ klọb == Oge izizi Umotong dị ịtụnanya (2014–15) na Portsmouth meghere ụzọ maka ọrụ mba ụwa ya, ka ọ rụchara ihe mgbaru ọsọ ya duru ndị FA Women’s Premier League Southern Division gaa n’otu iko Hampshire County nke asaa na-esochi ha na asọmpi asọmpi, ebe ọ na-efunahụ nkwalite na FA Women's Super League 2, nwere ihe mgbaru ọsọ 25 na ngosipụta 25. [[Faịlụ:BHA_Women_0_Man_Utd_Women_2_WFAC_4th_rd_03_02_2019-674_(46072324225).jpg|thumb|Umotong (n'aka ekpe) na-egwuri egwu maka Brighton &amp;amp; Hove Albion megide Manchester United na Febụwarị 2019]] Na February 2016, Umotong hapụrụ Portsmouth maka FA WSL 2 klọb Oxford United. Onye njikwa Oxford Les Taylor nwere obi ụtọ na mbinye aka ahụ: "Ini bụ onye na-agba ọsọ ma na-agba ọsọ nke nwere nnukwu ọsọ na ike." O meriri ihe mgbaru ọsọ 25 maka Portsmouth na oge 2015-16. Na Oxford, Umotong gara n'ihu na-akara goolu mgbe niile, na-emecha dị ka FA WSL 2 kacha onye na-enweta ihe mgbaru ọsọ 13 na ngosi 19, tupu ọ gbakwụnye ihe mgbaru ọsọ anọ na ngosi asaa na FA WSL Spring Series. Mgbe ọ gafere na Brighton & Hove Albion na Julaị 2017, Umotong gbara goolu asatọ na league iji nyere Seagulls aka ịmecha nke abụọ na ọkwa nke abụọ (nke a maara ugbu a dị ka FA Women's Championship). Mgbe Brighton nwere ihe ịga nke ọma na-achọ ikike na ngalaba kachasị elu, Umotong bụ otu n'ime ndị egwuregwu dị ugbu a nke klọb ahụ ga-anọgide. Ọ toro mmetụta nke onye nkuzi Brighton bụ Hope Powell, na-eto onye bụbu onye njikwa England maka ọganihu dị egwu n'egwuregwu ya. <ref>{{Cite web|title=This is how Ini Umotong juggled World Cup football with her First Class honours degree|url=https://www.msn.com/en-us/sports/more-sports/this-is-how-ini-umotong-juggled-world-cup-football-with-her-first-class-honours-degree/vi-BBUxtYa|publisher=Copa90|accessdate=9 March 2019|date=8 March 2019}}</ref>Tupu ya na Brighton bụrụ onye egwuregwu bọọlụ oge niile, Umotong jikọtara ọrụ bọọlụ ya na agụmakwụkwọ ya wee nweta akara ugo mmụta mmụta akụ na ụba na Mahadum Southampton. O ji nkwanye ugwu gụchaa ya wee sị na onye egwuregwu bọọlụ Britain-Nigeria ibe ya bụ Eniola Aluko kpaliri ya '''Portsmouth F.C. Ụmụ nwanyị''' * FA Women's Premier League Southern Division (1): 2015<ref>{{Cite web|url=http://www.pitchero.com/clubs/portsmouthfcladies/teams/114774/match-centre/0-2764193|title=Pompey win the league after victory over West Ham}}</ref> * Hampshire County Cup (1): 2015<ref>{{Cite web|url=http://www.portsmouthfc.co.uk/news/article/portsmouth-ladies-4-southampton-1-in-hampshire-cup-final-2387349.aspx|title=Portsmouth Ladies 4 Southampton 1 in Hampshire Cup final|author=Neil Weld}}</ref> == Edensibia == {{Reflist|30em}} == Njikọ mpụga == * Ini-Abasi Umotong-FIFAndekọ asọmpi (echekwara) * [https://web.archive.org/web/20150630135550/http://www.pitchero.com/clubs/portsmouthfcladies/teams/114774/player/ini-umotong-1470209 Profaịlụ] na Portsmouth FC * Ini-Abasi Umotongn'okporo ụzọ bọọlụ {{DEFAULTSORT:Umotong, Iniabasi}} [[Otú:Ụmụ nwanyị Naijiria n'agba bọọlụ]] [[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]] 6dym4gjjzm05yvu9p5y6uv55mss54hu Edith Agoye 0 11976 729479 641875 2026-09-30T10:27:48Z Vivian Amalachukwu 17172 Added default sort and databox 729479 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Edith Olumide Alumeida Agoye''' (amụrụ na 19 Jenụwarị 1976) bụ onye Naijiria na-agba bọọlụ lara ezumike nká, nke gbara bọọlụ ikpeazụ maka Shooting Stars S.C. == Ọrụ == Agoye, ya na onye egwuregwu ibe ya bụ Wasiu Taiwo, kwagara Shooting Stars SC n'ụgọdọ 2008. Ọ ghọrọ onye enyemaka nkuzi maka 3 SC na 2013. Ọ hapụrụ ọrụ ya dị ka isi nkuzi na 2019 mgbe 3SC enweghị ike ịkwalite elu. == Edensibịa == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == * Edith Agoyena National-Football-Teams.com {{DEFAULTSORT:Agoye, Edith}} [[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]] 2758afq9b9iqf999u577hfvuu8368kh Francis Obikwelu 0 12044 729478 673631 2026-09-30T10:26:10Z Vivian Amalachukwu 17172 Added default sort and databox 729478 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Francis Obiorah Obikwelu''' {{Audio|LL-Q33578 (ibo)-Vivian Amalachukwu-Francis Obiorah Obikwelu.wav|Listen}}, <small>GOIH</small> (amụrụ ya na iri abou na abou Nọvemba 1978) bụ onye na-agba na-agba ịnyịnya na-agba bọọlụ na Naijiria, onye ọkachamara na mita 100 na mita 200. Ọ bụ onye nwetara ọlaọcha n'egwuregwu Olympic n'afọ naria iri abou na ano na mita 100. N'otu asọmpi ahụ, o setịpụrụ Ihe ndekọ Europe na ihe omume ahụ na 9.86 sekọnd, nke guzo ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ afọ iri otu na asaa. Na klọb, ọ bụ onye na-eme egwuregwu maka ewuregwu CP . <ref>{{Cite web|author=|first=|date=2008-08-16|title=Francis Obikwelu - o Perfil do homem mais rápido da Europa|url=https://www.rtp.pt/noticias/pequim-2008/francis-obikwelu-o-perfil-do-homem-mais-rapido-da-europa_d257483|accessdate=2024-03-06|work=Francis Obikwelu - o Perfil do homem mais rápido da Europa|language=pt}}</ref> A mụrụ ya Obikwelu na [[Onịchạ|Onisha]], Naijiria. Mgbe ọ dị afọ iri na anọ, otu n'ime ndị nkuzi bọọlụ Obikwelu hụrụ ya wee tụọrọ ya aro ka ọ nwalee egwuregwu. Mgbe afọ abụọ gasịrị, ọ nọchitere anya Naijiria na 1994 African Junior Championships wee merie ọlaọcha na mita 400.<ref>{{Cite web|url=http://thestar.com.my/news/story.asp?file=%2F2006%2F8%2F9%2Fapworld%2F20060809210003&sec=apworld|title=The Star|accessdate=20 December 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120224221937/http://thestar.com.my/news/story.asp?file=%2F2006%2F8%2F9%2Fapworld%2F20060809210003&sec=apworld|archivedate=24 February 2012}}</ref> Obikwelu kwagara Lisbon, Portugal mgbe ọ dị afọ iri na isii. Mgbe Sport Lisboa e Benfica na Sporting Clube de Portugal jụrụ ya, ọ rụrụ ọrụ dị ka onye na-ewu ụlọ na Algarve. O kpebiri ịmụ Portuguese, onye nkuzi ya kpọgakwara ya na klọb egwuregwu Belenenses, ebe ọ maliteghachiri na 1995 tupu ọ banye na Sporting Clube de Portugal na 1996.<ref>{{Cite web|date=2021-11-22|title=22 de Novembro: Aniversário de Francis Obikwelu/Ainda recordista europeu dos 100 metros|url=https://revistaatletismo.com/22-de-novembro-aniversario-de-francis-obikwelu-ainda-recordista-europeu-dos-100-metros-2/|accessdate=2023-11-01|work=Revista Atletismo|language=pt-PT}}</ref> Mgbe ọ bi na Portugal, Obikwelu bụ nwanyị ọ na-akpọ "nne ya" kuchiri ya a.<ref name=":0">{{Cite web|author=Bimpe|first=Pereira|date=2020-06-04|title=Inspiring Story Of Francis Obikwelu {{!}} Sports247 Nigeria|url=https://www.sports247.ng/inspiring-story-of-francis-obikwelu/|accessdate=2022-11-25|language=en-US}}</ref> N'ọnwa Julaị afọ naria abuo, onye Naijiria na-agba ọsọ na Lisbon bụ Mercy Nku kwuru na Obikwelu kpebiri ịsọ mpi maka [[Portugal]] n'ihi ileghara ndị isi egwuregwu Naijiria anya mgbe ọ merụrụ ahụ mgbe ọ na-anọchite anya Naijiria n' Sydney, Australia. "Ọ ghaghị ịga Canada ka a waa ya ahụ n'ikpere ya iji mebie ego nke ya. " Obikwelu ghọrọ nwa amaala Portugal n'ọnwa Ọktoba afọ naria abuo na otu. <ref name=":0">{{Cite web|author=Bimpe|first=Pereira|date=2020-06-04|title=Inspiring Story Of Francis Obikwelu {{!}} Sports247 Nigeria|url=https://www.sports247.ng/inspiring-story-of-francis-obikwelu/|accessdate=2022-11-25|language=en-US}}</ref> Ihe Obikwelu rụzuru n'egwuregwu, akụkọ ndụ ya na àgwà ya mere ka ọ bụrụ onye a ma ama na Portugal, ebe a na-akpọ ya ''Chico'', ụdị dị mkpirikpi nke Portuguese nke aha mbụ ya. <ref name=":0">{{Cite web|author=Bimpe|first=Pereira|date=2020-06-04|title=Inspiring Story Of Francis Obikwelu {{!}} Sports247 Nigeria|url=https://www.sports247.ng/inspiring-story-of-francis-obikwelu/|accessdate=2022-11-25|language=en-US}}</ref> N'afọ naria abuo na iri na itolouu, a kọrọ na Obikwelu rụrụ ọrụ dị ka onye na-enye ọzụzụ ọsọ, nwa oge, maka onye egwuregwu Portuguese ibe ya, onye na-agba bọọlụ Cristiano Ronaldo.<ref>{{Cite web|author=Oxborrow|first=Ian|date=2019-07-01|title=Cristiano Ronaldo trains with Portuguese Olympic sprinter Francis Obikwelu ahead of new season|url=https://www.thenationalnews.com/sport/football/cristiano-ronaldo-trains-with-portuguese-olympic-sprinter-francis-obikwelu-ahead-of-new-season-1.881245|accessdate=2024-07-02|work=The National|language=en}}</ref> Obikwelu mechara nke abụọ na 100m na naria iri abou na ano Summer Olympics na [[Atens]], Gris, ihe nrite mbụ na egwuregwu ọsọ ọsọ maka [[Portugal]]. Na qualifiers naria iri abou na ano Summer Olympics ọ gbara ọsọ ugboro abụọ n'okpuru sekọnd iri, na-esetịpụ ndekọ mba. Na ngwụcha, ọ gbakere site na ọnọdụ na-abụghị nke nrite na ọkara nke abụọ nke ọsọ ahụ iji merie ọlaọcha, naanị otu narị na iri nke abụọ n'azụ Justin Gatlin na otu narị na otu narị n'ihu Maurice Greene, na-eti ihe ndekọ Europe mbụ nke Linford Christie setịpụrụ na 1993.<ref name="Top100">{{Cite web|title=100&nbsp;Metres All Time|publisher=[[IAAF]]|date=2008-08-09|url=http://www.iaaf.org/statistics/toplists/inout=O/age=N/season=0/sex=M/all=y/legal=A/disc=100/detail.htmx|accessdate=2008-08-11}}</ref> Obikwelu bụ onye nke ise na 200m.&nbsp; O meriri 100m na 200m na naria iri abou na itolouu na European Championships in Athletics wee bụrụ nwoke mbụ meriri 100 m na 200m n'asọmpi European Championship.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;{{s-start}} {{s-ach|aw}} {{succession box|title=[[European Athlete of the Year Award|Men's European Athlete of the Year]]|before={{flagicon|LTU}} [[Virgilijus Alekna]]|after={{flagicon|FIN}} [[Tero Pitkämäki]]|years=2006}} {{succession box|||before=[[José Veras (parachuting)|José Veras]]|after=[[Nelson Évora]]|title=[[CDP Awards|Portuguese Sportsman of the Year]]|years=2006}} {{s-sports}} {{succession box|before={{flagicon|TRI}} [[Ato Boldon]]|title=[[200 metres#Men.27s Seasons Best|Men's 200 m Best Year Performance]]|years=1999|after={{flagicon|USA}} [[Michael Johnson (athlete)|Michael Johnson]]}} {{s-ach|rec}} {{succession box|before={{flagicon|GBR}} [[Linford Christie]]|title=[[European record progression 100 metres men|European Record Holder Men's 100 m]]|years=22 August 2004 – 1 August 2021<br><small>(shared with {{flagicon|FRA}} [[Jimmy Vicaut]] from 4 July 2015)</small>|after={{flagicon|ITA}} [[Marcell Jacobs]]}} {{s-end}} === Ihe kacha mma === {| class="wikitable" style="border-collapse: collapse; font-size: 95%;" !Ihe omume !Oge (nke abụọ) !Ebe a na-anọ !Ụbọchị |- |mita 50<nowiki><span typeof="mw:Entity" id="mwhw">&</nowiki>nbsp;<nowiki></span></nowiki> |5.79 |Liévin, France |28 Febụwarị 2004 |- |Mita 60<nowiki><span typeof="mw:Entity" id="mwjw">&</nowiki>nbsp;<nowiki></span></nowiki> |6.53 |Paris, France |5 Machị 2011 |- |100 mita<nowiki><span typeof="mw:Entity" id="mwlw">&</nowiki>nbsp;<nowiki></span></nowiki> |9.86 |[[Atens]], Gris |22 Ọgọst 2004 |- |mita 200<nowiki><span typeof="mw:Entity" id="mwnw">&</nowiki>nbsp;<nowiki></span></nowiki> | bgcolor="gold" |19.84 |Seville, Spain |25 Ọgọst 1999 |- |400 mita<nowiki><span typeof="mw:Entity" id="mwpw">&</nowiki>nbsp;<nowiki></span></nowiki> |46.29 |A maghị ya |3 June 1998 |} ==== Egwuregwu Olimpik ==== : 2nd 100 m, 2004 Athens, GRE 9.86 : 5th 200 m, 2004 Athens, GRE 20.14 : 2nd 4 × 100 m Relay 1997 Athens, GRE 38.07 : 3rd 200 m 1999 Seville, ESP 20.11 ==== Mmeri Europe n'ime ụlọ ==== : 3rd 200 m 1997 Paris, FRA 21.10 : 1st 60 m 2011 Paris, FRA 6.53 : 1st 100 m 2002 Munich, GER : 200m nke abụọ 2002 Munich, GER : 1st 100 m 2006 Goteborg, SWE 9.99 : 1st 200 m 2006 Goteborg, SWE 20.01 : 1st 100 m 2004 Saint-Denis, FRA 10.06 : 1st 200 m 2004 Saint-Denis, FRA 20.12 : 1st 100 m 2001 Berlin, GER 9.98 : 2nd 100 m 2002 Brussels, BEL 10.01 : 3rd 200 m 2004 Zurich, SUI 20.36 : 3rd 200 m 2004 Bergen, NOR 20.46 : 1st 100 m 2008 Madrid. ESP 10.04 : 3rd 200 m 2001 Melbourne, AUS 20.52 : 5th 100 m 2002 Saint-Denis, FRA 10.03 : 1st 200 m 2004 Madrid, ESP 20.29 : 2nd 100 m 2004 Lausanne, SUI 10.02 : 2nd 200 m 2003 Madrid, ESP 20.59 Ka ọ na-erule Septemba 2024, Obikwelu nwere ihe ndekọ egwu ndị a maka mita 100 na mita 200. {| class="wikitable" style="text-align: center" !Ebe !Oge !Ịgba ọsọ ifufe<br /> !Ụbọchị |- |Braga |9.98 | +2.0 |21/06/2000 |- |Castellón de la Plana |10.09 | +2.2 |30/05/2009 |- |Istanbul |10.02 | +4.0 |19/06/2004 |- |Lisbon |10.05 | +1.8 |05/06/2004 |- |Isii |10.06 | +3.0 |25/07/2009 |- |Zaragoza |9.84 | +5.4 |03/06/2006 |} {| class="wikitable" style="text-align: center" !Ebe !Oge !Ịgba ọsọ ifufe<br /> !Ụbọchị |- |Monachil |20.27 | +4.1 |09/07/1997 |- |Seville |19.84PB<br /> | +1.7 |25/08/1999 |} == Njikọ mpụga == {{DEFAULTSORT:Obikwelu, Francis}} [[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]] 9t080xj0oj4e1gl8cn868zzrwnebyb1 Rona Rupert 0 12162 729477 165478 2026-09-30T10:22:53Z Vivian Amalachukwu 17172 Added default sort and databox 729477 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[w:Rona Rupert|Rona Rupert]] née Davel (7 February 1934 ruo 25 August 1995) bụ onye odee akwụkwọ obodo [[w:South Africa|South_Africa]]. N'afọ 1976, ọ natara ihe onyinye [[w:C.P. Hoogenhout Award|C. P. Hoogenhout Award]].[1] ==Akụkọ Ndụ ya== A mụrụ ya na [[w:Calvinia, South Afrikaan|Calvinia, South Afrikaan]]. Nna ya bụ onye nkuzi nke Afrikaans na [[w:Dutch|Dutch]], tupu ezinụlọ ahụ akwaga Calvinia ma zụta ugbo Doega. Rona gụrụ Afrikaans na egwu na Mahadum Stellenbosch wee nweta nzere BA n'afọ iri na itoolu na iri ise ato, diplọma onye nkuzi nke sekọndrị n'afọ iri na itoolu na iri ise na ano na ikikere onye na-eme ihe nkiri (ihe oipi ubo). Ọ mụkwara egwu otu afọ na Amsterdam. Rona nyere egwu, ihe ndekọ na nkuzi piano ruo ọtụtụ afọ. Mgbe ha lụsịrị, Rona na Koos Rupert kwagara Stellenbosch, ebe ha biri na Thibault Street. Ha nwere nwa nwanyị, Marian. Rona na Koos bụ ndị guzobere Karoo Boekehuis na Calvinia, ebe ndị edemede nwere ike ịnọ ma rụọ ọrụ n'udo. ==Edensibia == {{DEFAULTSORT:Rupert, Rona}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] f9ahmn2mzqgcmfodmlliac7zag0dm1u Judy Croome 0 12169 729476 727898 2026-09-30T10:20:35Z Vivian Amalachukwu 17172 Added default sort and databox 729476 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Judy Croome''' (amuru Judy-Ann Heinemann na 16 Disemba 1958) bu onye ode akwukwo South Africa, onye edemede nkenke, na onye na- ede uri, onye amuru na Zvishavane, Southern Rhodesia (ugbu a [[Zimbabwe]] ). O nwetara nzere Master of Arts (English) na Mahadum South Africa . <ref>{{Cite journal|author=Croome|first=Judy-Ann|title=And The Sea Looked: A Novel in the Making|accessdate=2014-05-06|date=2009-08-25|url=http://uir.unisa.ac.za/bitstream/handle/10500/1585/dissertation.pdf.txt?sequence=2}}</ref> O bi ugbu a na Johannesburg . Croome lụrụ onye ọkà mmụta iwu ụtụ isi South Africa, Advocate of the High Court of South Africa na onye na-ede akwụkwọ ụtụ isi, onye nwụrụ anwụ Dr Beric John Croome, bụ onye nwụrụ na April 2019 mgbe ọ rịasịrị ọrịa ogologo oge. == Akụkọ ndụ == Ebipụtala akụkọ dị mkpirikpi na uri Croome na ''The Huffington Post'', <ref>{{Cite web|author=Croome|first=Judy|title=The Weight of a Feather|work=Huffington Post|date=2013-07-16|accessdate=2014-05-06|url=http://www.huffingtonpost.com/judy-croome/}}</ref> Mahadum Witwatersrand 's School of Literature, Language and Media's ''Itch Magazine'' <ref>{{Cite web|title=Judy Croome|work=ITCH, a Journal of Creative Expression|accessdate=2014-05-06|url=http://www.itch.co.za/blog/Judy-Croome|archivedate=2014-05-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140504205217/http://www.itch.co.za/blog/Judy-Croome}}</ref> na n'akwụkwọ akụkọ dị iche iche nke ndị nta akụkọ wepụtara na United States <ref>{{Cite web|author=Croome|first=Judy|title=The Last Sacrifice|work=Elephants Press Bookshelf|accessdate=2014-08-19|url=http://www.elephantsbookshelfpress.com/authors/}}</ref> <ref>{{Cite web|author=Croome|first=Judy|title=Giraffes|work=The Vine Leaves Literary Journal|accessdate=2014-08-19|url=http://www.vineleavesliteraryjournal.com/uploads/9/8/1/2/9812757/vine_leaves_april_2012_for_web.pdf|archivedate=2014-05-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140504222757/http://www.vineleavesliteraryjournal.com/uploads/9/8/1/2/9812757/vine_leaves_april_2012_for_web.pdf}}</ref> <ref>{{Cite web|author=Croome|first=Judy|title=The Gold Miner; Whispers of Love and Triptych of Poems|work=Variations on a Theme: Anthology; Notes from Underground Anthology|accessdate=2014-08-19|url=http://literarylab.blogspot.com/p/genre-wars.html}}</ref> na South Afirika <ref>{{Cite web|author=Croome|first=Judy|title=Winter|work=This Woman Is ... Poetry Potion #10 from Black Letter Media|accessdate=2016-12-08|url=http://shop.blackletterm.com/product/poetry-potion-10-this-woman-is/|archivedate=2016-12-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161220082240/http://shop.blackletterm.com/product/poetry-potion-10-this-woman-is/}}</ref> <ref>{{Cite web|author=Croome|first=Judy|title=The Beggar's Cry|work=Love & Compassion Poetry Potion #11 from Black Letter Media|accessdate=2017-07-27|url=http://www.poetrypotion.com/poetry-potion-print-quarterly-11-cover-reveal/}}</ref> <ref>{{Cite web|author=Croome|first=Judy|title=The Other Side of Love|work=the Others Poetry Potion #12 from Black Letter Media|accessdate=2017-12-13|url=http://www.poetrypotion.com/poetry-potion-print-quarterly-12-cover-reveal/}}</ref> Croome pụtakwara na ihie onyo nyo mba ndi South Afirika na South Africa Broadcasting Corporation 's Channel 2 ''Morning Live'' show <ref>{{Cite web|title=Judy Croome talks about her book "The Weight of a Feather"|work=Morning Live Show, Channel 2, [[South African Broadcasting Corporation|South African Broadcasting Corporation Digital News]]|accessdate=2014-05-06|url=https://www.youtube.com/watch?v=KIy4g3DGZM8}}</ref> na na ugegbe nti mba South Africa na ememme ''Sunday Literature'' SAFM. <ref>{{Cite web|title=Judy Croome talks about her book "The Weight of a Feather"|work=Sunday Literature Show, SAFM Radio, [[South African Broadcasting Corporation|South African Broadcasting Corporation channel on iono.fm]]|accessdate=2014-06-02|url=http://iono.fm/e/85981?autoplay=1}}</ref> Croome nwekwara akụkọ e bipụtara na South Africa, <ref>{{Cite web|author=Croome|first=Judy|title=Facing the Future|work=Litnet Big Book Chain Chat 82|accessdate=2014-08-19|url=http://litnetstage.gloo.co.za/Article/big-book-chain-chat-82-facing-the-future|archiveurl=https://archive.today/20140503041213/http://litnetstage.gloo.co.za/Article/big-book-chain-chat-82-facing-the-future|archivedate=2014-05-03}}</ref> <ref>{{Cite web|author=Croome|first=Judy|title=Following the Writing Drum|work=BodySensing|accessdate=2014-08-19|url=http://bodysensing.wordpress.com/2013/02/22/following-the-writing-drum-by-judy-croome/}}</ref> gụnyere na ''Sunday Times'' (South Africa) <ref>{{Cite web|author=Croome|first=Judy|title=Head among the Clouds in the Italian Alps|work=Sunday Times Travel Weekly|date=2015-10-11|url=http://www.timeslive.co.za/sundaytimes/travel/2015/10/11/Readers-World-Head-in-the-clouds-in-the-Italian-Alps}}</ref> na mba ụwa site na dị iche iche no na eterneti akwụkwọ akụkọ <ref>{{Cite web|author=Croome|first=Judy|title=Women Writers of Africa|work=For Books Sake (UK)|accessdate=2014-08-19|url=http://forbookssake.net/author/judycroome/|archivedate=2014-05-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140504204914/http://forbookssake.net/author/judycroome/}}</ref> na webụsaịtị. <ref>{{Cite web|author=Croome|first=Judy|title=The Benefits of a Goodreads Ad|work=The Helpful Writer|accessdate=2014-08-19|url=http://thehelpfulwriter.com/goodreads-ads-benefits/|archive-url=https://web.archive.org/web/20141023051228/http://thehelpfulwriter.com/goodreads-ads-benefits/|archive-date=2014-10-23|url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite web|author=Croome|first=Judy|title=Holding a Successful Goodreads Giveaway|work=The Helpful Writer|accessdate=2014-08-19|url=http://thehelpfulwriter.com/successful-goodreads-giveaway/|archive-url=https://web.archive.org/web/20141023051110/http://thehelpfulwriter.com/successful-goodreads-giveaway/|archive-date=2014-10-23|url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite web|author=Croome|first=Judy|title=12 Easy Steps to Making a Book Trailer|work=The Book Designer|accessdate=2014-08-19|url=http://www.thebookdesigner.com/2011/05/12-easy-steps-to-the-making-of-a-book-trailer/|archivedate=2014-10-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141020160536/http://www.thebookdesigner.com/2011/05/12-easy-steps-to-the-making-of-a-book-trailer/}}</ref> <ref>{{Cite web|title=8 Essential Tips for a Successful Book Reading Event|work=The Book Designer|accessdate=2014-06-02|url=http://www.thebookdesigner.com/2014/05/judy-croome/|archivedate=2014-06-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140602043422/http://www.thebookdesigner.com/2014/05/judy-croome/}}</ref> <ref>{{Cite web|author=Croome|first=Judy|title=A Wounded Name|work=The Literary Lab|accessdate=2014-08-19|url=http://literarylab.blogspot.com/2011/09/wounded-name-by-judy-croome.html}}</ref> <ref>{{Cite web|author=Croome|first=Judy|title=Twitter Love|work=Story Quest|accessdate=2014-08-25|url=http://storyquestbooks.com/twitter-love/|archivedate=2014-08-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140826120539/http://storyquestbooks.com/twitter-love/}}</ref> <ref>{{Cite web|author=Croome|first=Judy|title=Reflections on Being a Writer|work=The Beautiful Room|accessdate=2014-08-25|url=http://janeayres.blogspot.co.uk/2014/06/reflections-on-being-writer-judy-croome.html}}</ref> Croome nwekwara mmasị na ihe ndị esoteric ma na-agụ tarot nwere ọgụgụ isi. <ref>{{Cite web|author=Croome|first=Judy|title=What is Tarot?|work=Bryanston Wellness|accessdate=2022-01-15|url=http://www.https/|archivedate=2013-08-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130819141428/http://https/}}</ref> == Na-arụ ọrụ == * ''Uzuzu olile anya'' (abụ, Aztar Press, 2021) * ''Wepu site na Drop'' (abụ, Aztar Press, 2020) * ''Ndị na-atụ ụtụ isi n'okporo ámá: Ntuziaka bara uru maka ikike gị na South Africa'' (abụghị akụkọ ifo, Juta Law, 2017) ya na di ya bụ Dr Beric John Croome dere akwụkwọ <ref>{{Cite web|url=https://juta.co.za/products/street-smart-taxpayers/|title=Street Smart Taxpayers|publisher=Juta Law|date=2017|accessdate=16 September 2017}}</ref> * ''onye ọbịbịa na mba dị iche'' (abụ, Aztar Press, 2015) * ''Ibu nke nku na akụkọ ndị ọzọ'' (akụkọ dị mkpirikpi, Aztar Press, 2013) * ''oriọna n'ehihie'' (abụ, Aztar Press, 2012) * ''Ịgba egwu na onyinyo ịhụnanya'' (akụkọ ifo, Aztar Press, 2018, mbipụta nke atọ; 2012; 2011) == Ihe nrite na ihe ngosi == Na 2021, Croome nyere ogbako uri "Onyinye nke uri" nye ndi edemede 2000 (South Africa). <ref>{{Cite web|title=Judy Croome speaks poetry with Writers 2000|url=https://bedfordviewedenvalenews.co.za/480210/judy-croome-speaks-poetry-with-writers-2000/|accessdate=2021-10-31}}</ref> Na 2021 na 2016, Croome bụ onye ọka ikpe mpụga nke ngalaba uri na Writers2000 (South Africa) (1985) asọmpi ide kwa afọ. <ref>{{Cite web|title=Poetry judge impressed by the standard of writers 2000 poems|url=http://bedfordviewedenvalenews.co.za/294299/poetry-judge-impressed-by-the-standard-of-writers-2000-poems/|date=2016-08-23|accessdate=2016-08-24}}</ref> Na 2011, Croome's “Ebe Nduru” ka edepụtara aha maka ihe nrite ide akụkọ ifo Afrịka. <ref>{{Cite web|title=Results - Flash Fiction Competition, 2011|url=http://www.african-writing.com/eleven/flashfiction1.htm|work=African Writing Online; Many Literatures, One Voice|accessdate=2014-05-06|archivedate=2014-08-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140819230019/http://www.african-writing.com/eleven/flashfiction1.htm}}</ref> == Ntụaka == <references /> == Njikọ mpụga == * Official website * Official website * {{Cite web|author=van Eeden|first=Janet|title=Author of Dancing in the Shadows of Love, Judy Croome, in conversation with Janet van Eeden|work=LitNet|accessdate=2014-05-06|url=http://www.litnet.co.za/Article/author-of-idancing-in-the-shadows-of-lovei-james-kilgore-in-conversation-with-janet-van-ee}} {{DEFAULTSORT:Croome, Judy}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] odqmwxrc9cgdntgtiorjjrrkd23sdbt Jhilmar Lora 0 12295 729475 707405 2026-09-30T10:18:55Z Vivian Amalachukwu 17172 Added default sort 729475 wikitext text/x-wiki {{Databox generic}}'''Carlos Jhilmar Lora Saavedra''' (amụrụ na 24 Ọktoba 2000), nke a maara nke ọma dị ka '''Jhilmar Lora''', bụ onye egwuregwu bọọlụ ama ama Peruvian nke na-egwu egwu azụ nri maka Peruvian Primera División club Sporting Cristal na otu mba [[Peru]]. == Ndụ mbido == A mụrụ Lora na October 24, 2000 na Callao. N'ịbụ onye tolitere na ezinụlọ na-ahụ n'anya football, "Jhil" malitere inwe mmasị na egwuregwu ahụ site na nwata, na-egwu egwu mgbe niile na mpaghara Boterín. Mgbe ọ dị afọ anọ ọ sonyeere ụlọ ọgbakọ Alianza Lima dị na Liceo Naval Capitan de Navío Germán Astete, nke dị na mpaghara La Perla, nkeji iri site n'ụlọ ya, ebe Nill Gonzáles zụrụ ya. Mgbe e mesịrị, Bruno Ferreira zụrụ ya na 2013 Prọfesọ Hitzvan Tazayco nabatara ya.<ref>{{Cite web|title=¿Quién es Jhilmar Lora, joven defensa de Sporting Cristal?|url=https://www.futbolperuano.com/liga-1/noticias/quien-es-jhilmar-lora-juvenil-de-sporting-cristal-301035|work=Futbolperuano.com|date=2021-03-19|accessdate=2022-03-17|language=spanish|author=Axel Belapatiño}}</ref> Onye na-akwado ndụ Sporting Cristal, Lora sonyeere klọb Lima mgbe ọ dị afọ iri na otu.<ref>{{Cite web|title=Jhilmar Lora: «Llegué a Cristal a los once años»|url=https://www.extremoceleste.com/jhilmar-lora-llegue-a-cristal-a-los-once-anos/|work=ExtremoCeleste.com - Web Oficial de la Hinchada de Sporting Cristal|date=2021-07-26|accessdate=2022-03-17|language=es|author=admin|archivedate=2023-07-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230727101832/https://extremoceleste.com/jhilmar-lora-llegue-a-cristal-a-los-once-anos/}}</ref> N'ime afọ asatọ ọ na-egwuri egwu maka ndị obere, ọ meriri ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ asọmpi ọ bụla nke obere na ọ fọrọ nke nta ka ọ bụrụ nke a na-apụghị imeri na otu ndị ntorobịa. Ọtụtụ n'ime ndị egwuregwu ahụ bụ nnọọ ọrụ aka. Ọ nwere obi ụtọ banyere Jhilmar n'ihi ọnọdụ ndị ọ na-egosi, n'ihi na n'oge ahụ, ọ pụtaghị na mberede ma na mberede n'oge ahụ, onye na-aga n'ihu ma ọ bụ midfielder pụtara.<ref>{{Cite web|title=Jhilmar Lora: dónde se formó, la posición en la que jugó en menores y pasajes pocos conocidos de su vida {{!}} Selección peruana {{!}} Sporting Cristal {{!}} Eliminatorias Qatar 2022 {{!}} DEPORTES|url=https://trome.pe/deportes/jhilmar-lora-donde-se-formo-la-posicion-en-la-que-jugo-en-menores-y-pasajes-pocos-conocidos-de-su-vida-seleccion-peruana-sporting-cristal-eliminatorias-qatar-2022-noticia/|work=Trome|date=2021-05-22|accessdate=2022-03-17|language=es|author=NOTICIAS TROME}}</ref> N'akụkụ nke ya, Conrad Flores, onye duziri ya na mgbawa mgbawa na sub-20 nke Sporting Cristal kwusiri ike na Jhilmar Lora emeghị egwuregwu dị ka akara ziri ezi kama na ọnọdụ ọzọ. "Na mmalite ọ bụ onye azụ azụ na Benjamin Villalta bụ azụ azụ. Ya mere, n'ihi àgwà egwuregwu ha, ekpebiri m ịgbanwe ọnọdụ ha: Villalta dị ka azụ na Lora dị ka azụ azụ ".<ref>{{Cite web|title=Sporting Cristal: conoce a Jhilmar Lora, el joven defensa que tuvo una destacada actuación ante Sport Boys por la Liga 1 Betsson {{!}} revtli {{!}} RESPUESTAS|url=https://elcomercio.pe/respuestas/sporting-cristal-conoce-a-jhilmar-lora-el-joven-defensa-que-tuvo-una-destacada-actuacion-ante-sport-boys-por-la-liga-1-betsson-revtli-noticia/|work=El Comercio Perú|date=2021-03-22|accessdate=2022-03-17|language=es|author=NOTICIAS EL COMERCIO PERÚ}}</ref> Lora na-egwuri egwu na asọmpi niile, ọ ghọrọ enyi ya na ndị otu ya, n'etiti ha bụ Joao Grimaldo na Benjamin Villalta. Lora ghọrọ akụkụ dị mkpa nke otu ndị ntorobịa Sporting Cristal. N'ime oge izizi ya zuru oke (2016), ọ bụ onye mmeri nke asọmpi Reserve - Apertura y Clausura- na Copa Modelo Centenario. N'ime oge nke abụọ ya (2017), ọ bụ onye mmeri nke Reserve Tournament - Apertura- na Centennial Tournament Sub-17 Clausura, nke ikpeazụ nke otu ya nyere mmeri 3-2 na Alianza Lima, Lora meriri ihe mgbaru ọsọ mmeri mgbe ọ lọghachiri.<ref>{{Cite web|title=Sporting Cristal campeón: remontó ante Alianza Lima en la Sub 17 [FOTOS] {{!}} FUTBOL-PERUANO|url=https://depor.com/futbol-peruano/descentralizado/sporting-cristal-campeon-remonto-alianza-lima-sub-17-fotos-57184/|work=Depor|date=2017-12-16|accessdate=2022-03-17|language=es|author=NOTICIAS DEPOR|archivedate=2021-09-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210909000115/https://depor.com/futbol-peruano/descentralizado/sporting-cristal-campeon-remonto-alianza-lima-sub-17-fotos-57184/}}</ref> site na 0-2. Otu izu ka e mesịrị, ọ ga-atụfu aha obodo na Universitario. N'ime oge nke atọ ya (2018) ọ bụ onye mmeri nke asọmpi Reserve - Apertura-. Oge ikpeazụ ya (2019) bụ onye mmeri nke asọmpi Reserve - Apertura-, Lora n'etiti afọ ka ebuliri ya na otu nke mbụ, agbanyeghị, a ga-akpọ ya ka ọ gaa n'ihu na Copa Libertadores nke otu ya n'afọ na-esote ebe ọ nọ. furu efu na agba nke otu.<ref>{{Cite web|title=Cristal se despidió de la Libertadores Sub-20 con un triunfo|url=https://ovacion.pe/noticias/sporting-cristal/cristal-se-despidio-libertadores-sub-20-un-triunfo|work=Ovación Corporación Deportiva|accessdate=2022-03-17|language=es|archivedate=2021-10-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211008133507/https://ovacion.pe/noticias/sporting-cristal/cristal-se-despidio-libertadores-sub-20-un-triunfo}}</ref> == Ọrụ klọb == === Sporting Cristal === ==== 2011-2019: Ọrụ ntorobịa na mmezu ya ==== Lora bụ akụkụ nke obere egwuregwu Sporting Cristal n'etiti 2011 na 2019. Na klọb ọ meriri aha mba ise: U-17 Centennial Tournament, 2016 Centennial Model Cup na Torneo de Promoción y Reserva 2016, 2018 na 2019. Asọmpi 3 dị mkpirikpi na 2018: Oge okpomọkụ, mmeghe na mmechi. ==== 2019-ugbu a: Ịghọ onye ọkpụkpọ iri na otu na-amalite ==== N'ime oge 2019, Na August 7, 2019, ọ bịanyere aka na nkwekọrịta ọkachamara mbụ ya wee bufee ya na ndị otu mbụ.<ref>{{Cite web|title=Jhilmar Lora, una grata reaparición|url=https://www.extremoceleste.com/jhilmar-lora-una-grata-reaparicion/|work=ExtremoCeleste.com - Web Oficial de la Hinchada de Sporting Cristal|date=2020-09-03|accessdate=2022-03-17|language=es|author=admin}}</ref> Na 19 afọ na 16 ụbọchị, ọ mere mpụta mbụ ya maka ndị otu mbụ na asọmpi asọmpi megide Melgar, na-abịa dị ka onye nnọchi na nkeji 61st kama Renzo Revoredo.<ref>{{Cite web|title=Sporting Cristal {{!}} Manuel Barreto ‘bautizó’ a Jhilmar Lora tras su debut ante Melgar en Arequipa {{!}} FOTO {{!}} FUTBOL-PERUANO|url=https://elbocon.pe/futbol-peruano/descentralizado/sporting-cristal-manuel-barreto-bautizo-a-jhilmar-lora-tras-su-debut-ante-melgar-en-arequipa-foto-noticia/|work=El Bocón|date=2019-11-09|accessdate=2022-03-17|language=es|author=NOTICIAS EL BOCÓN}}</ref> Na oge 2020, ọ na-egwuri egwu 4 na mbido mmalite na asọmpi asọmpi na njedebe nke oge a ghọrọ onye mmeri nke Peru na klọb ahụ. Na Jenụwarị 31, 2021 Sporting Cristal kwadoro ịgbatị nkwekọrịta ya na Lora ruo na njedebe nke 2023. Na Machị 13, o nyere Christopher González aka mbụ ya na ọrụ ya na egwuregwu nke 1st agba nke oge ọhụrụ megide klọb ahụ. "Deportivo Binacional" (4: 0). Na Eprel 21, 2021, o mere mpụta mbụ ya na Copa Libertadores na egwuregwu megide Sao Paulo (0: 3), na-abịa dị ka onye nnọchi na nkeji 82nd. Na Julaị 14, 2021, o mere mpụta mbụ ya na Copa Sudamericana na agba nke 16 megide Arsenal de Sarandí (2: 1), dị ka onye mbido. Klọb ya gara na nkeji iri na ise ebe ha meriri Peñarol na egwuregwu abụọ ahụ (1: 3) na (0: 1). Na Septemba 17, 2021, o nyere Marcos Riquelme aka nke abụọ na ọrụ ya n'egwuregwu agba nke 11 nke oge ọhụrụ megide ọgbakọ Universidad Técnica de Cajamarca (6: 1). == Ọrụ mba ụwa == === Peru === ==== 2021: Senior na Copa America mpụta mbụ ==== Na Eprel 27, 2021, onye nchịkwa Ricardo Gareca nyefere ihe ịma aka onye ọkpụkpọ 50 mbụ maka Peru Copa América maka Copa América 2021, nke gụnyere Jhilmar Lora. Na Mee 21, a kpọrọ ya nke mbụ maka asọmpi iko mba ụwa nke 2022 megide Colombia na [[Ecuador]].<ref>{{Cite web|title=Selección Peruana: Néstor Bonillo habló sobre el presente de Jhilmar Lora en Sporting Cristal {{!}} FUTBOL-PERUANO|url=https://depor.com/futbol-peruano/seleccion-peruana/seleccion-peruana-nestor-bonillo-hablo-sobre-el-presente-de-jhilmar-lora-en-sporting-cristal-noticia/|work=Depor|date=2021-05-06|accessdate=2022-03-17|language=es|author=NOTICIAS DEPOR}}</ref> June 10 banyere ngwa ikpeazụ nke otu mba maka Copa America na Brazil.<ref>{{Cite web|title=Selección Peruana {{!}} Jhilmar Lora y Martín Távara: el plan de Ricardo Gareca con ambos de cara a la Copa América {{!}} FUTBOL-PERUANO|url=https://depor.com/futbol-peruano/seleccion-peruana/seleccion-peruana-jhilmar-lora-y-martin-tavara-el-plan-de-ricardo-gareca-con-ambos-de-cara-a-la-copa-america-noticia/|work=Depor|date=2021-06-08|accessdate=2022-03-17|language=es|author=NOTICIAS DEPOR}}</ref> N'ime egwuregwu nkeji iri na ise nke asọmpi megide Paraguay, Lora mere mpụta mbụ ya maka ndị otu mba, na-abanye n'ọhịa kama Aldo Corzo na 90 + 2 nkeji.<ref>{{Cite web|title=Selección peruana: "Feliz por el debut, pero más aún por lo que está logrando el grupo", dijo Jhilmar Lora|url=https://www.americatv.com.pe/deportes/seleccion/seleccion-peruana-feliz-debut-mas-aun-lo-que-esta-logrando-grupo-dijo-jhilmar-lora-n418910|work=americadeportes|accessdate=2022-03-17|language=es}}</ref> Egwuregwu ahụ kwụsịrị na 3: 3, na ndị otu mba Peru meriri na penariti, ọ ghọkwara onye ọkpụkpọ Peruvian mbụ a mụrụ na narị afọ nke 21 iji mee mpụta mbụ ya na Copa América.<ref>{{Cite web|title=Una Copa América juvenil: 22 futbolistas nacieron en el siglo XXI|url=https://www.dobleamarilla.com.ar/america/una-copa-america-juvenil--22-futbolistas-nacieron-en-el-siglo-xxi_a60ce24f42c03613601698e2b|work=Doble Amarilla|accessdate=2022-03-17|language=es|author=Doble Amarilla}}</ref> Na egwuregwu ndị sochirinụ, ọkara nke ikpeazụ megide Brazil (0: 1) na egwuregwu maka ebe 3 megide Colombia (2: 3), Lora banyere n'ọhịa kama Corzo ugboro abụọ ma were ọnọdụ nke anọ ya na ndị otu mba ya na njedebe. asọmpi ahụ. N'August 29, a kpọrọ ya oku ngwa ngwa maka iru eru maka iko mba ụwa nke 2022 megide Uruguay, [[Venezuela]] na Brazil.<ref>{{Cite web|title=Selección peruana: Jhilmar Lora fue llamado de urgencia y se unirá a la 'Blanquirroja' para jugar Eliminatorias Qatar 2022 {{!}} NCZD {{!}} DEPORTES|url=https://diariocorreo.pe/deportes/seleccion-peruana-jhilmar-lora-fue-llamado-de-urgencia-y-se-unira-a-la-blanquirroja-para-jugar-eliminatorias-qatar-2022-nczd-noticia/|work=Correo|date=2021-08-30|accessdate=2022-03-17|language=es|author=NOTICIAS CORREO}}</ref> Na Septemba 24, 2021, a kpọrọ ya ka ọ bịa asọmpi ụbọchị atọ megide Chile, Bolivia na Argentina. Na egwuregwu nke atọ nke ụbọchị atọ megide Argentina, Lora na ndị otu mba na-eme egwuregwu na FIFA World Cup iru eru, na-abanye n'ọhịa dị ka onye mbido. Egwuregwu ahụ kwụsịrị na 1: 0, na-akwado Argentina, ọ ghọkwara onye ọkpụkpọ Peruvian mbụ a mụrụ na narị afọ nke 21 iji malite na Conmebol Classification maka World Cup.<ref>{{Cite web|url=https://libero.pe/futbol-peruano/seleccion-peruana/2021/10/14/peru-vs-argentina-jhilmar-lora-primer-futbolista-categoria-2000-debutara-en-bicolor-eliminatorias-qatar-2022-fecha-12-noticia-23501|title=Jhilmar Lora, el primer futbolista de la 2000 que debutará con Perú por Eliminatorias|author=Líbero|date=es}}</ref> == Manazarta == <references responsive /> {{DEFAULTSORT:Lora, Jhilmar}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] c68rf36t5m283rxbiinw6m1vq8pognc Ayila Yussuf 0 12549 729474 632345 2026-09-30T10:17:00Z Vivian Amalachukwu 17172 Added default sort and databox 729474 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Atanda Ayila Yussuf''' (amụrụ n'ụbọchị nke anọ n'ọnwa Nọvemba n'afọ 1984) bụ onye Naijiria bụbu [[Footbọl|onye na-agba bọọlụ]] nke na-agba dịka onye na-echebe etiti ma ọ bụ onye na-eme ihe n'etiti. Onye bụbu onye na-eto eto Naijiria na-agba bọọlụ mba ụwa, ọ kwagara na Ukrainian Premier League Dynamo Kyiv site n'akụkụ Union Bank nke Naijiria n'afọ 2003. N'agbanyeghị mmerụ ahụ, Yussuf ghọrọ onye na-anọkarị na Dynamo Kyiv na [[Nigeria national football team|Ndị otu mba Naịjirịa]]. Ọ sonyeere Metalist Kharkiv na mgbazinye ego na 2014. == Ọrụ klọb == === Ọrụ mmalite === Mgbe ọ dị afọ iri na isii, Yussuf bịanyere aka na nkwekọrịta ọkachamara mbụ ya na [[Enyimba International F.C.|Enyimba International]] wee gaa n'ihu n'ọrụ ya na Union Bank nhọpụta ya na ndị otu ndị okenye dọtara uche ndị nkuzi ndị ntorobịa. === Dynamo Kyiv === Mgbe ọ na-adọta mmasị site na klọb dị ka PSV Eindhoven na VfB Stuttgart, Yussuf bịanyere aka na Dynamo Kyiv na July 2003. Na 5 August, o mere mpụta mbụ ya maka otu egwuregwu mbụ, Dynamo-2 Kyiv, megide Polissya Zhytomyr. Ihe na-erughị ọnwa abụọ ka e mesịrị, na 21 Septemba, Yussef mere mpụta mbụ ya megide Zirka Kirovohrad. Nnukwu mmerụ ahụ ikpere kwụsịrị oge 2003–04 ya. Na 16 Septemba 2004, o mere egwuregwu mbụ nke UEFA Champions League maka Dynamo Kyiv na egwuregwu megide Roma. Kemgbe ọkara nke abụọ nke Oge 2011-12, Yussuf agbalịwo ịnọgide na-enwe ọnọdụ na otu mbụ ma gbazinye ya na Süper Lig Orduspor na 31 Jenụwarị 2013.<ref>{{Cite web|url=http://www.fcdynamo.kiev.ua/en/news/ayila_yussuf_pereezzhaet_v_turtsiyu/|title=Ayila Yussuf moves to Turkey|publisher=FC Dynamo Kyiv|date=30 January 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140224145948/http://www.fcdynamo.kiev.ua/en/news/ayila_yussuf_pereezzhaet_v_turtsiyu/|archivedate=24 February 2014}}</ref> Mgbe ọ gbazitere ego na Turkey, ọ nwetaghị ebe mbụ ma kpọọ maka ndị otu Dynamo Kyiv, Dynamo-2 Kyiv. N'abalị iri na asatọ n'ọnwa Febụwarị n'afọ 2014, ọ sonyeere ndị na-asọmpi Metalist Kharkiv na nkwekọrịta mgbazinye ego ruo na ngwụcha afọ ahụ.<ref>{{Cite web|url=http://www.fcdynamo.kiev.ua/en/allnews/ayila_yussuf_otdan_v_arendu_metallistu/|title=Ayila Yussuf to play for FC Metalist Kharkiv on loan|publisher=FC Dynamo Kyiv|date=18 February 2014}}</ref> == Ndekọ ọnụ ọgụgụ ọrụ == {{updated|2 January 2014}} {| class="wikitable" style="text-align:center" |+Egwuregwu na ihe mgbaru ọsọ site na klọb, oge na asọmpi ! rowspan="2" |Klọb ! rowspan="2" |Oge ! colspan="3" |Njikọ ! colspan="2" |Iko ! colspan="2" |Kọntinent ! colspan="2" |Ngụkọta |- !Nkewa !Ngwaọrụ !Ihe mgbaru ọsọ !Ngwaọrụ !Ihe mgbaru ọsọ !Ngwaọrụ !Ihe mgbaru ọsọ !Ngwaọrụ !Ihe mgbaru ọsọ |- |Dynamo-2 Kyiv |2003–04 |Njikọ Mbụ nke Ukraine |10 |0 | colspan="2" | - |0 |0 |10 |0 |- | rowspan="11" |Dynamo Kyiv |2003–04 | rowspan="10" |Njikọ Premier nke Ukraine<nowiki><br id="mwXw"></nowiki> |1 |0 | colspan="2" | - |0 |0 |1 |0 |- |2004–05 |16 |3 |1 |0 |7 |1 |24 |4 |- |2005–06 |14 |3 |1 |0 |2 |0 |17 |3 |- |2006–07 |21 |2 |1 |0 |9 |1 |31 |3 |- |2007–08 |15 |1 |1 |0 |3 |0 |18 |1 |- |2008–09 |11 |0 |0 |0 |7 |0 |18 |0 |- |2009–10 |16 |1 |2 |0 |4 |1 |22 |2 |- |2010–11 |13 |0 |4 |1 |8 |1 |25 |2 |- |2011–12 |11 |0 |1 |0 |7 |0 |19 |0 |- |2012–13 |2 |0 |0 |0 |0 |0 |2 |0 |- ! colspan="2" |Ngụkọta !120 !10 !11 !1 !47 !4 !178 !15 |- |Orduspor (onye a gbazinyere) |2012–13 |Süper Lig |8 |1 | colspan="2" | - | colspan="2" | - |8 |1 |- |Dynamo-2 Kyiv |2013–14 |Njikọ Mbụ nke Ukraine |8 |2 | colspan="2" | - | colspan="2" | - |8 |2 |- ! colspan="3" |Ọrụ ya niile !146 !13 !11 !1 !47 !4 !204 !18 |} == Edensibia == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} == Njikọ mpụga == * [https://web.archive.org/web/20100114170824/http://www.fcdynamo.kiev.ua/en/dynamo/players/?player=52 Profaịlụ Dynamo Kyiv] * Ayila Yussufna National-Football-Teams.com * Ayila YussufnaUAF (n'asụsụ Ukrainian) {{DEFAULTSORT:Yussuf, Ayila}} [[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]] k7dc9nlluww8x6pk53r254afi8puimo Jim Iyke 0 12578 729335 721876 2026-09-29T23:36:47Z Vivian Amalachukwu 17172 Added default sort and databox 729335 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''James Ikechukwu Esomugha//''' a maara nke ọma dị ka '''Jim Iyke''' {{Audio|Ig-Jim Iyke.ogg|listen}} (amụrụ ya na 25 Septemba 1976), <ref>{{Cite web|first=Oge|author=Okonkwo|url=https://ynaija.com/aww-love-so-sweet-actress-nadia-buaris-tweets-at-jim-iyke-on-his-birthday-read/|title=Aww, love SO sweet: Actress, Nadia Buari's tweets at Jim Iyke on his birthday|date=2013-09-25|work=YNaija|language=en-GB|accessdate=2022-05-08}}</ref> bụ onye na-eme ihe nkiri n'ụlọ Nigeria, otu n’ime kpakpando fim a na-akpọ Last Flight to Abuja. == Ndụ nwata na mmụta == A mụrụ ya na Libreville, Gabon. Ndi nne na nna ya, ndị si Ogwugwu obodo dị Enugwu-Agidi n’Ọrụ Anambra Steeti, gbanwere aha ha site na Okolue gaa na Esomugha. Ọ bụ naanị nwa okorobịa n'ezinụlọ nwere ụmụ asatọ. Ọ gara sekọndrị skul na F. G. C. Kwali [[Abuja]] site na 1985 ruo 1991, <ref>{{Cite news|url=https://www.naij.com/tag/jim_iyke.html|title=Jim Iyke|work=Naij.com – Nigeria news.|accessdate=7 June 2017}}</ref> mgbe ahụ, o nwetara diploma na Banking na Finance na BSc na Philosophy site na Mahadum Jos, Steeti Plateau.. <ref>{{Cite news|url=http://www.pulse.ng/movies/jim-iyke-7-things-you-probably-dont-know-about-actor-id4202382.html|title=Jim Iyke: 7 things you probably don"t know about actor|author=Izuzu|first=Chidumga|work=Pulse.ng|accessdate=7 June 2017|archive-date=13 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201013153035/https://www.pulse.ng/movies/jim-iyke-7-things-you-probably-dont-know-about-actor-id4202382.html/|url-status=dead}}</ref> == Ọrụ == Jim Iyke malitere ịrụ ọrụ nka na 1998. Dịka ọnwa Ọktọba afọ 2013 si dị , ọ bụ otu n'ime ndị na-eme ihe nkiri kacha akwụ ụgwọ n'ime [[Nollywood]], <ref>{{Cite web|url=http://thenationonlineng.net/new/why-jim-iyke-went-to-synagogue/|title=Why Jim Iyke went to Synagogue|work=The Nation|date=October 1, 2013|accessdate=2 October 2013}}</ref> ọ pụtara na ihe karịrị ihe nkiri ọgụgụ iri ise (150). <ref name=":0">{{Cite web|url=https://punchng.com/nollywood-actor-jim-iyke-poses-with-son/|title=Nollywood actor Jim Iyke poses with son|work=Punch Newspapers|date=21 April 2019|accessdate=19 May 2019}}</ref> Ọ malitere ụlọ ọrụ mmepụta ihe nkiri, Untamed Productions na afọ 2007, o nwekwara egwu nke ya, Untaming Records . <ref>{{Cite web|url=http://www.jimiykesworld.com/untamed/|title=Untamed Productions|publisher=Jim Iyke's World: Official Website}}</ref> Abọm mbụ ya, aha ya bụ Who Am I? , Sochiri ụfọdụ n'ime ndị egwu kacha mara amara na Naijiria, dị ka TuFace Idibia na [[Sound Sultan]].<ref>{{Cite web|url=http://waptrick.com/download/Jim-Iyke-Ft-2face/Who-Am-I/?type=P&id=201853&lang=UD|title=Download link for 'Who am I' by Jim Iyke feat Tuface|publisher=Waptrick|accessdate=2 October 2013|archivedate=13 October 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201013153053/http://waptrick.com//}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://xclusive.ng/style-how-i-understand-it/|title=This is STYLE. This is how I understand it - Jim Iyke|date=2017-07-28|work=Xclusive Magazine|language=en-GB|accessdate=2020-03-20|archivedate=12 October 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171012181927/http://xclusive.ng/style-how-i-understand-it/}}</ref> == Esemokwu == Nke a mere na Septemba 2013, mgbe vidiyo gbasara Jim Iyke pụtara n'ịntanet, na-egosi ihe a kọwara dịka “nchịkọta mmụọ ọjọọ” n'ụka Synagogue Church of All Nations, nke Pastor [[T. B. Joshua|T.B. Joshua]] kpatara mkparịta ụka siri ike na mgbasa ozi mmekọrịta.<ref>{{Cite news|title=Much Ado About Jim Iyke's Deliverance at TB Joshua's Synagogue|url=http://dailyindependentnig.com/2013/10/much-ado-about-jim-iykes-deliverance-at-tb-joshuas-synagogue/|work=Daily Independent|date=October 1, 2013|accessdate=February 27, 2014}}</ref> A kọrọ na mmụọ ahụ kwetara na ọ bụ ya kpatara na Jim Iyke enwebeghị ike ịchọta nwunye.<ref>{{Cite news|first=Ernest Dela|author=Aglanu|title=Jim Iyke Delivered From 'Demonic' Possession at TB Joshua's Church|url=http://entertainment.myjoyonline.com/pages/news/201309/113908.php|work=My Joy Online|date=September 29, 2013|accessdate=February 27, 2014}}</ref> == Ndụ onwe ya == Na Epreel afọ 2019, o kwupụtara amụmụ nwa ya nwoke.<ref name=":0"/> == Nchịkọta ihe nkiri o sonyere na ha == [[Faịlụ:DJA_&_JIM_IYKE.jpg|thumb|DJ Abass na Jim Iyke]] {| class="wikitable" !Afọ !Aha ya !Ọrụ !Onye nduzi !Nkwupụta |- |2006 |''Ndị nọ n'ọkwá dị elu'' |Prince's Orderly |Afam Okereke | |- |2007 |''Ebe Ka Mma'' |Festus |Tchidi Chikere | |- |2008 |''Onye Ọzụzụ Atụrụ'' |Raymond |Nonso Ekene Okonkwo | |- |2009 |Ọrịa Eze |Ikoku |Nonso Ekene Okonkwo | |- |2010 |''N'etiti Ndị Eze na Ndị Eze Nwanyị'' |Nnanna |Ọṅụ Dickson |<ref>{{Cite web|date=2011-01-14|title=Between Kings and Queens|url=https://jimiykesworld.com/between-kings-and-queens/|accessdate=2024-11-01|work=Jim Iyke's World|language=en-US}}</ref> |- |2012 |''[[Ụgbọelu Ikpeazụ E Mere Abuja]]'' |Devid |[[Obi Emelonye]] |<ref>{{Cite web|url=https://rogersmovienation.com/2020/06/18/netflixable-nigerian-last-flight-to-abuja-covers-the-disaster-pic-checklist/|title=Netflixable? Nigerian "Last Flight to Abuja" covers the disaster pic checklist|first=Roger|author=Moore|date=June 18, 2020}}</ref> |- |2013 |''Mgbe ahụ, Ị nọ'' |Zuma |[[Leila Djansi]] |- |2014 |''Mgbe Ịhụnanya Na-abịa''|{{n/a}} |Afọ Olumowe |<ref>{{Cite web|accessdate=2014-12-19|publisher=Chidumga Izuzu|title='When Love Comes Around' Jim Iyke, Eku Edewor, others star in new movie|url=http://pulse.ng/movies/when-love-comes-around-jim-iyke-eku-edewor-others-star-in-new-movie-id3360504.html|work=Pulse Nigeria|archivedate=2015-01-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150110000450/http://pulse.ng/movies/when-love-comes-around-jim-iyke-eku-edewor-others-star-in-new-movie-id3360504.html}}</ref> |- | rowspan="2" |2016 |<nowiki><i id="mwrw">Onye na-ere ahịa</i></nowiki> |Michael |Moses Inwang |<ref>{{Cite web|accessdate=2020-11-17|date=2016-01-17|language=en-US|title=Stalker, Starring Jim Iyke, To Premiere Soon|url=https://guardian.ng/art/stalker-starring-jim-iyke-to-premiere-soon/|work=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News}}</ref><ref>{{Cite web|accessdate=2020-11-17|date=2015-12-07|language=en-US|title=Jim Iyke and Nse Ikpe-Etim’s ‘Stalker’ hit cinemas in February 2016|url=https://thenet.ng/jim-iyke-and-nse-ikpe-etims-stalker-hit-cinemas-in-february-2016/|work=Nigerian Entertainment Today}}</ref> |- |Otu kpakpando n'Eluigwe |Kayode |Afọ Olumowe |<ref>{{Cite web|accessdate=2023-07-27|language=en|title=A Star in Heaven - Rotten Tomatoes|url=https://www.rottentomatoes.com/m/a_star_in_heaven|work=www.rottentomatoes.com}}</ref> |- |2017 |''[[American Driver|Onye Ọkwọ ụgbọala America]]'' |Jim Iyke |Moses Inwang |<ref>{{Cite web|accessdate=2020-11-17|date=2016-12-08|language=en-US|title=Comedy movie featuring Jim Iyke, Nadia Buari, Emma Nyra gets release date|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/american-driver-comedy-movie-featuring-jim-iyke-nadia-buari-emma-nyra-gets-release/ntscs52|work=Pulse Nigeria}}</ref><ref>{{Cite web|accessdate=2020-11-17|date=2017-02-02|language=en-US|title='American Driver' starring Jim Iyke, AY Makun and Nse Ikpe-Etim set for Nigerian cinemas|url=https://thenet.ng/american-driver-starring-jim-iyke-ay-makun-and-nse-ikpe-etim-set-for-nigerian-cinemas/|work=Nigerian Entertainment Today}}</ref> |- |2018 |''[[Merry Men: The Real Yoruba Demons|Ndị Nwoke Na-enwe Obi Ụtọ: Ezigbo Ndị Yoruba]]'' |Naz |[[Toka McBaror]] |<ref>{{Cite web|accessdate=2020-11-17|title=Merry Men: The Real Yoruba Demons (2018) - IMDb|url=http://www.imdb.com/title/tt9837502/fullcredits}}</ref> |- | rowspan="3" |2019 |Ememe Ndị Nwụrụ Anwụ |N/A |Tope Alake |<ref>{{Cite web|accessdate=2020-11-17|language=en-GB|title=Jim Iyke - nlist {{!}} Nollywood, Nigerian Movies & Casting|url=https://nlist.ng//people/jim-iyke-385/|work=nlist.ng}}</ref> |- |[[The Set Up (2019 film)|Ntọala]] |Edem |[[Niyi Akinmolayan|Niyi Akinmolaya]] |<ref>{{Cite web|accessdate=2020-11-17|date=2019-06-22|language=en-US|author=editor|title=Jim Iyke, Adesua Etomi, Thrill in ‘The Set Up’|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2019/06/22/jim-iyke-adesua-etomi-thrill-in-the-set-up/|work=THISDAYLIVE}}</ref><ref>{{Cite web|accessdate=2020-11-17|date=2019-06-08|language=en-US|title=Adesua Etomi, Jim Iyke, others star in ‘The Set Up’|url=https://thenationonlineng.net/adesua-etomi-jim-iyke-others-star-in-the-set-up/|work=Latest Nigeria News, Nigerian Newspapers, Politics}}</ref><ref>{{Cite web|accessdate=2020-11-17|date=2019-06-06|language=en-US|title=Dakore Akande, Adesua Etomi-Wellington, Jim Iyke, others star in new film ‘The Set Up’|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/dakore-akande-adesua-etomi-wellington-jim-iyke-others-star-in-new-film-the-set-up/sx3eqxe|work=Pulse Nigeria|archivedate=2021-10-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211019045733/https://www.pulse.ng/entertainment/movies/dakore-akande-adesua-etomi-wellington-jim-iyke-others-star-in-new-film-the-set-up/sx3eqxe}}</ref> |- |Ndị Nwoke Obi Ụtọ 2: Ọrụ Ọzọ |Naz |Moses Inwang |<ref>{{Cite web|accessdate=2020-11-17|date=2019-12-04|language=en-US|title=Olamide gets a cameo appearance in ‘Merry Men’ sequel as AY releases official trailer|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/ay-releases-merry-men-2-official-trailer/y7c1kz4|work=Pulse Nigeria|archivedate=2020-12-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201218101453/https://www.pulse.ng/entertainment/movies/ay-releases-merry-men-2-official-trailer/y7c1kz4}}</ref><ref>{{Cite web|accessdate=2020-11-17|title=Merry Men 2 (2019) - IMDb|url=http://www.imdb.com/title/tt11417930/fullcredits}}</ref> |- |2020 |Ụkwụ oyi |Mayowa |Moses Inwang | |- | |Okwu Ọjọọ |Frank Orji |Moses Inwang | |- |2021 |Hustle |Tunde Lewis |Marc Adebesin | |- |2022 |Ntọala 2 |Edem |Chinaza Onuzo | |- | |Iwu mmechi |Devid |Robert Peters | |- | |Ụmụ nwoke Zongo | |Benjamin Sarpong | |- | |Paspọtụ |Oscar |Dimeji Ajibola | |- |2023 |Ọrịa strok dị iche iche |Alex Cole |Biodun Stephen | |- | |Ịkwụ Ụgwọ Ụlọ |Obi |Jim Iyke | |- |2024 |Enweghị Iwe | |Akay Mason | |- |} == Ụgwọ ọrụ na ịhọpụtara aha == {| class="wikitable" !Afọ !Ihe nrite !Ụdị !Nsonaazụ !Nkwupụta |- |2021 |[[Net Honours|Nsọpụrụ Net]] |Onye na-eme ihe nkiri a na-achọkarị|{{Won}} |<ref>{{Cite web|title=Net Honours - The Class of 2021|url=https://thenet.ng/net-honours-class-of-2021/|accessdate=2021-09-07|work=Nigerian Entertainment Today|language=en-US}}</ref> |} == Akwụkwọ ntụaka == {{Reflist|refs=31}} == Njikọ ndị ọzọ == *   * {{IMDb name|1651104}} * {{Cite web|url=http://www.jimiykefoundation.com/About%20Jim%20Iyke.html|title=Jim Iyke Foundation website|accessdate=2 October 2013|archivedate=12 October 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141012201756/http://jimiykefoundation.com/About%20Jim%20Iyke.html}} {{DEFAULTSORT:Iyke, Jim}} [[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]] pi3kghs946t8x2f1j6kxpf0i5nf9sav Laura Kelly 0 12589 729334 722186 2026-09-29T23:33:51Z Vivian Amalachukwu 17172 Added default sort and databox 729334 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Laura Jeanne Kelly''' (amuru Jenụwarị 24, 1950) <ref>{{Cite web|url=https://www.fec.gov/data/candidate/H0KS02113/|title=Kelly, Laura Jeanne|work=FEC.gov|accessdate=December 9, 2021}}</ref> bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị America na-eje ozi kemgbe 2019 dị ka gọvanọ nke iri anọ na asatọ nke Kansas . Onye otu Democratic Party, ọ nọchitere anya mpaghara nke iri na asatọ na Kansas Sineti site na 2005 ruo 2019. <ref>{{Cite web|url=https://www.usnews.com/news/politics/articles/2018-11-06/election-2018-laura-kelly-upsets-kris-kobach-in-kansas-governors-race|title=US News - Laura Kelly Upset Victory|accessdate=January 14, 2018}}</ref> Kelly zọrọ ọchịchị maka ọkwa gọvanọ na ntuli aka 2018 wee merie onye nnọchiteanya Republican, Kris Kobach . <ref>{{Cite web|url=https://www.laurakellyforkansas.com/about/|title=Meet Laura Kelly {{!}} Laura Kelly for Governor|work=www.laurakellyforkansas.com|accessdate=November 8, 2018}}</ref> == Nmalite ndụ na agụmakwụkwọ == A mụrụ Kelly na [[New York City]] site n'ezinụlọ ndị agha na-akwaga mgbe mgbe ma nọrọ na mba ofesi. Ọ gụrụ akwụkwọ na Mahadum Bradley, na-enweta nzere bachelọ sayensị na akparamaagwa, yana na Mahadum Indiana, na-enweta Master of Science na ntụrụndụ ọgwụgwọ . <ref>{{Cite web|url=http://www.freedomspeaks.com/official/39730/kansas-%28ks%29-state-senator-laura-kelly-%5Bks-senate%5Dhtml|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120219071917/http://www.freedomspeaks.com/official/39730/kansas-%28ks%29-state-senator-laura-kelly-%5Bks-senate%5Dhtml|title=Official Profile: Kansas (KS) State Senator Laura Kelly|archivedate=February 19, 2012|accessdate=January 24, 2019}}</ref> Kelly ruburu ọrụ dịka onye isi nchịkwa nke Kansas Recreation and Park Association. == Mmalite ọrụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị == A họpụtara Kelly na Kansas Sineti na Nọvemba 2004, e mesịa o jee ozi dị ka Minority Whip . <ref>{{Cite web|url=http://kslegislature.org/li_2014/b2013_14/members/sen_kelly_laura_1/|title=Senator Laura Kelly {{!}} Legislators {{!}} Kansas State Legislature|work=kslegislature.org|accessdate=January 17, 2019}}</ref> Na 2007, a gwara ya ka ọ jee ozi dị ka onye otu n'ime Ranking Minority nke otú Kansas Ways and Means Committee. Kelly nyere aka guzobe mmemme onyinye dị iche iche maka ọganihu nwata na steeti Kansas. <ref>{{Cite web|url=https://governor.kansas.gov/about-the-office/governor/|title=Governor Laura Kelly {{!}} governor.kansas.gov|accessdate=January 17, 2019|archivedate=May 25, 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180525193604/https://governor.kansas.gov/about-the-office/governor/}}</ref> N'ọgwụgwụ afọ 2009 Kelly tụlere obere oge maka ịgba ọsọ maka mpaghara ọgbakọ nke abụọ nke Kansas . <ref>{{Cite web|url=http://cjonline.com/news/state/2009-12-31/kelly_ending_us_house_bid|title="Kelly ending U.S House bid", Topeka Capital-Journal|accessdate=January 14, 2018}}</ref> N'oge nnọkọ omebe iwu 2011–2012, ọ rụrụ ọrụ dị ka onye nnyemaaka onye ndu ntakiri nke Sineti Kansas. <ref>{{Cite web|url=http://kslegislature.org/li_2012/b2011_12/members/sen_kelly_laura_1/|title=Senator Laura Kelly - Legislators - Kansas State Legislature|work=kslegislature.org|accessdate=January 14, 2018}}</ref> == Gọvanọ Kansas == === Ntuli aka === ==== 2018 ==== Na Disemba 15, 2017, Kelly kwupụtara ebumnuche ya ịzọ okwa gọvanọ nke Kansas. Na obere ntuli aka nke Democratic Patị, ọ zọrọ ọchịchị megide onye bụbu onye isi obodo Wichita Carl Brewer na onye bụbu odeakwụkwọ Kansas nke Agriculture Josh Svaty . <ref>{{Cite web|url=https://www.kansas.com/news/politics-government/article133816884.html|title=Brewer promises community activist campaign for governor|work=Kansas.com|accessdate=December 6, 2018}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.cjonline.com/news/state-government/local/2017-05-16/democrat-joshua-svaty-declares-candidacy-kansas-governor|title=Democrat Joshua Svaty declares candidacy for Kansas governor|author=Carpenter|first=Tim|work=[[The Topeka Capital-Journal]]|accessdate=December 6, 2018}}</ref> Na Mee 24, 2018, Kelly kwupụtara onye sinetọ Steeti Lynn Rogers dị ka onye ga-abu onye osote ya na ntuli aka ahu. <ref>{{Cite web|url=https://www.kansas.com/news/politics-government/election/article211806484.html|title=Kelly picks fellow state senator from Wichita as running mate|work=Kansas.com|accessdate=December 6, 2018}}</ref> Na August 7, ọ meriri Brewer na Svaty, na-enweta pasent iri ise na otu na ọkara nke votu atụrụ.<ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/interactive/2018/08/07/us/elections/results-kansas-primary-elections.html,%20https://www.nytimes.com/interactive/2018/08/07/us/elections/results-kansas-primary-elections.html|title=Kansas Primary Election Results|author=Almukhtar|first=Sarah|date=August 7, 2018|work=The New York Times|accessdate=December 6, 2018}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.kansas.com/news/politics-government/election/article216277325.html|title=Kansas primary election results 2018|work=Kansas.com|accessdate=December 6, 2018}}</ref> Onye bụbu Gọvanọ Kansas na onye ode akwụkwọ ahụike na ọrụ mmadụ na United Steeti bu Kathleen Sebelius kwadoro Kelly na ntuli aka ahu. <ref name="Former GOP">{{Cite news|url=https://www.kansascity.com/news/politics-government/article217788210.html|title=Former GOP governor of Kansas endorses Democrat Laura Kelly over Kris Kobach|publisher=[[Kansas City Star]]|first=Hunter|author=Woodall|date=September 4, 2018|accessdate=October 8, 2018}}</ref> Ndị ọrụ gọọmentị iri abụo na asatọ ugbu a ma ọ bụ ndị bụbu Republican kwadokwara ya, nke gụnyere Gọvanọ Kansas Bill Graves ; onye bụbu onye omebe iwu steeti, Lt. Gọvanọ na sinetọ mba United Steeti Sinetọ Sheila Frahm, Lt. Gov. Gary Sherrer, Commissioner nke mkpuchi ihe onwunweSandy Praeger, onye ịsị nke ụlọ omebe iwu sineti Dick Bond, onye ịsị nke ụlọ omebe iwu sineti Dave Kerr, osote onye ịsị nke ụlọ omebe iwu sineti John Vratil, Onye ịsị nke otu kachasị na sineti Tim Emert na Lana Oleen; ndị sinetọ Barbara Allen, David Wysong, Wint Winter, Jr., Pete Brungardt, Ruth Teichman, Barbara Bollier, Audrey Langworthy, Terrie Huntington, Bob VanCrum, na Alicia Salisbury; Ndị nnọchiteanya JoAnn Pottorff, Ginger Barr, Jim Yonally, Jim Lowther, Fred Lorentz, na onye nnọchiteanya na onyeịsị oche nke Republican Patị Rochelle Chronister; Onye nnọchi anya mba Republican Don Johnston; na ndị nnọchiteanya Joy Koesten na Charles Roth . <ref>{{Cite web|url=https://www.wibw.com/content/news/Laura-Kelly-touts-growing-list-of-Republican-support-493262361.html|title=Laura Kelly touts growing list of Republican support|work=[[WIBW-TV|WIBW]]|date=September 14, 2018|accessdate=October 18, 2018}}</ref> <ref>{{Cite news|url=http://www.cjonline.com/news/20180913/two-dozen-gop-lawmakers-endorse-democrat-kelly-for-governor|title=Two dozen GOP lawmakers endorse Democrat Kelly for governor|author=Carpenter|first=Tim|work=The Topeka Capital Journal|accessdate=September 21, 2018}}</ref> Graves kwuru, "Laura Kelly bụ naanị onye Democrat m kwadoro maka ọfịs ọha. Ihe mere m ji eme nke ahụ ugbu a bụ n'ihi na m kwenyere na ọtụtụ ihe dị na steeti Kansas. Amara m Laura kemgbe ihe karịrị afọ iri atọ. O nwere àgwà niile na ike niile anyị na-achọ iji duzie steeti ahụ n'oge ihe isi ike a na iweghachite steeti ahụ ka ọ dịbu. . . . Laura nwere iguzosi ike n'ezi ihe, amakwaara m na ọ ga-akpọkọta ndị Kansas n'agbanyeghị otu ọ bụla iji dozie nsogbu ndi na-eche anyị n'ihu." <ref name="Former GOP" /> Onye bụbu onye omebe iwu Republican steeti Tim Owens bụ onye na-echekwa ego mkpọsa maka onye ndọrọndọrọ onwe onye Kansas Greg Orman, mana ọ rituru n'ọkwa ahụ na October 30 wee kwado Kelly, na-ekwenye na ọ bụ naanị ya nwere ike imeri Kobach. <ref>{{Cite news|url=https://www.kansas.com/news/politics-government/article220853690.html|title=Orman treasurer resigns, endorses Kelly in Kansas governor race|publisher=[[Wichita Eagle]]|first=Jonathan|author=Shorman|date=October 31, 2018|accessdate=October 31, 2018}}</ref> Kelly kọwara ebumnobi nke ndọrọ ndọrọ ọchịchị ya dika nke ga-agbanwe mmefu ego, agụmakwụkwọ na "ọdachi" ndị ọzọ nke ọchịchị Sam Brownback . Ọ kọwapụtara onye mmegide ya, onye amatagoro maka enweghị ikike ya na ntuli aka na atụmatụ iwu megide ndị kwabatara, dị ka "Sam Brownback on steroids". <ref name="World">{{Cite news|url=http://www2.ljworld.com/news/state-government/2018/oct/07/laura-kelly-democrat-running-for-governor-in-a-red-state/|title=Democratic gubernatorial candidate Laura Kelly hopes to 'slam the door' on Brownback's policies|publisher=[[Lawrence Journal World]]|first=Peter|author=Hancock|date=October 7, 2018|accessdate=October 9, 2018}}</ref> Na November 6, Kelly meriri onye Patị Republican họpụtaraSecretary of State Kris Kobach, na-enweta ihe fọdụrụ ntakịrị ka ọ bụrụ pasent iri anọ na itoolu nke votu. <ref>{{Cite web|url=https://www.politico.com/election-results/2018/kansas|title=Kansas Election Results 2018: Live Midterm Map by County & Analysis|work=[[Politico]]|accessdate=December 6, 2018}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://ent.sos.ks.gov/kssos_ent.html#0040|title=Unofficial Kansas Election Results|work=Ent.Sos.ks.gov|accessdate=December 6, 2018|archivedate=October 9, 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191009080345/https://ent.sos.ks.gov/kssos_ent.html#0040}}</ref> ==== 2022 ==== Na Disemba 23, 2020, Kelly kwupụtara na ọ ga-aputa maka ntuli aka ọzọ na 2022 na mgbasa ozi pọdkastị o mere na Kansas Reflector . <ref>{{Cite web|date=2020-12-23|title=Gov. Kelly gears up for challenging re-election campaign in 2022: 'I'm not done yet'|url=https://kansasreflector.com/2020/12/23/gov-kelly-gears-up-for-kansas-challenging-re-election-campaign-in-2022-im-not-done-yet/|accessdate=2021-03-11|work=Kansas Reflector|language=en-US}}</ref> === Ụlọ ọrụ Kabinet === {| class="wikitable" !Ụlọ ọrụ ! Onye nọ n'ọchịchị |- | Lieutenant Gọvanọ | David Toland |- | Adjutant General | David Weishaar |- | Odeakwụkwọ nchịkwa | DeAngela Burns-Wallace |- | Odeakwụkwọ nke Agriculture | Mike Beam |- | Odeakwụkwọ nke azụmahịa | David Toland |- | Odeakwụkwọ mmezi | Jeff Zmuda |- | Odeakwụkwọ ahụike na gburugburu ebe obibi | Janet Stanek |- | Onye nlekọta ndị nche okporo ụzọ | Herman Jones |- | Odeakwụkwọ nke Ụmụaka na Ezinụlọ | Laura Howard |- | Odeakwụkwọ nke ọrụ | Amber Shultz |- | Onye ode akwụkwọ ego | Mark Burghardt |- | Secretary nke Ụgbọ njem | Julie Lorenz |- | Odeakwụkwọ nke anụ ọhịa na ogige | Brad Loveless |} === Ọnọdụ na ọkwa ndọrọ ndọrọ ọchịchị === A na-ewere Kelly dị ka onye Democrat na -agafeghị oke . <ref>{{Cite web|url=https://www.kansas.com/news/politics-government/article229430384.html|title='I've been there, done that': Laura Kelly navigates GOP skepticism to score early wins|accessdate=30 January 2021}}</ref> ==== Ihe gbasara mmefu ego na akụnụba ==== Kelly katọrọ nnwale Kansas, nwale mmefu ego nke Kansas, nke onye bu ya ụzọ Sam Brownback nke butere mbelata n'ụlọ akwụkwọ, okporo ụzọ na nchekwa ọha. Ọ ga-amasị ya ịgbanweghari mgbanwe ndị ahụ ma rụtụ aka na mgbe enwere nnukwu ụkọ mmefu ego, ọ gbaliri wee jikọta Patị abụọ ahụ iji wee hazie usoro mmefu ego nke ọma n'etinyeghi ego n'utu isi. <ref name=":0">{{Cite news|url=https://www.ksn.com/news/your-local-election-hq/election-guide-laura-kelly-d-kansas-governor-/1527988448|title=Election Guide: Laura Kelly (D-Kansas Governor)|date=October 25, 2018|work=KSNW|accessdate=October 25, 2018|archive-date=October 26, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181026071431/https://www.ksn.com/news/your-local-election-hq/election-guide-laura-kelly-d-kansas-governor-/1527988448|url-status=dead}}</ref> <ref name="GOPAnger">John Hanna, [https://apnews.com/ad172810a4b0dbabf6b2a56432d3dadf Rising Kansas revenues fuel GOP anger over lack of tax cuts], Associated Press (February 3, 2020).</ref> N'afọ 2019, Kelly jiri ikike ya wee kwusi nkwado iwu Republican abụọ ga-ebelata ụtụ isi ego steeti na Kansas. <ref name="GOPAnger"/> O kwuru na steeti ahụ enweghị ike ịnagide mbelata ahụ, <ref name="GOPAnger" /> nakwa na iwu Republican ahụ ga-ebelata ego ha nwetara rue nde dọla narị abụọ na ịrị anọ na ise n'ime afọ atọ, nke ga-ebute “nsogbu gbasara mmefu ego na-enweghị isi” wee mepụta mperi n'usoro mmefu ego. <ref>Dion Lefler, [https://www.kansas.com/news/politics-government/article230530174.html Gov. Kelly vetoes Republican tax bill, says it would bring 'senseless fiscal crisis'], ''Wichita Eagle'' (May 17, 2019).</ref> Mkpebi Kelly, yana ego steeti nwetara karia etu a na-atụ anya, mere ka steeti ahụ malite afọ mmefu ego nke afọ 2020 n'ego karịrị otu ijeri dọla na otu narị nde dọla. <ref name="GOPAnger" /> Ọ chọrọ iji ụfọdụ n'ime ego nchekwa ahụ wee kwụọ ụgwọ maka usoro ezumike nka steeti. <ref>[https://www.usnews.com/news/best-states/kansas/articles/2020-01-16/kansas-governor-seeks-to-use-cash-reserves-to-pay-off-debt Kansas Governor Seeks to Use Cash Reserves to Pay off Debt], Associated Press (January 16, 2020).</ref> ==== Nzaghachi COVID-19 ==== Na nzaghachi nke ọrịa COVID-19 na United States, Kelly, dị ka ndị gọvanọ ndị ọzọ, mere ihe iji kwụsị mgbasa nke nje SARS-CoV-2, nke na-akpata ọrịa coronavirus 2019 (COVID-19). O kwuputara ọnọdụ mberede na Machị 12 na-esote ọnwụ COVID-19 nke steeti mbụ, <ref>John Hanna & Heather Hollingsworth, [https://apnews.com/61c63fc718f716b9194fb3e3304ffccc Kansas reports COVID-19 death; governor declares emergency], Associated Press (March 12, 2020).</ref> wee wepụta mmachibido iwu ụbọchị iri isii ma machibido nnọkọ ọha mmadụ karịrị iri ise yana nkwụsịtụ na mmechi ụlọ ọrụ na Machị 16. <ref>John Hanna, [https://apnews.com/90881e25d6e359716cd09bf4206ef6e0 Kansas bans gatherings of 50; Kansas City area goes further], Associated Press (March 16, 2020).</ref> Na Machị 18, mgbe ọ na-ekwu maka nsogbu ahụ a na-enwetụbeghị ụdị ya, Kelly duziri njedebe akwụkwọ nye ndị niile nọ na klaasị K-12 maka afọ akwụkwọ fọdụrụnụ, na-eme Kansas steeti mbụ na-eme nke ahụ. <ref>Colin Dwyer, [https://www.npr.org/sections/Coronavirus%20Live%20Updates/2020/03/18/817886198/kansas-becomes-the-first-state-to-end-its-school-year Kansas Becomes The First State To End In-Person Classes For The Year], NPR (March 18, 2020).</ref> Na Machị 23, iji luso mgbasa nke nje a ọgụ, ọ machibidoro nnọkọ ọha mmadụ karịrị iri. <ref>Nicole Asbury, [https://www.kansascity.com/news/coronavirus/article241437841.html Kelly restricts public gatherings to no more than 10 to combat coronavirus spread], ''Kansas City Star'' (March 23, 2020).</ref> Na Machị 28, n'agbanyeghị ọnwụ na ọrịa na-abawanye, Kelly nyere iwu ka onye ọ bụla “nọrọ n'ụlọ” nke nyere ndị niile bi ebe ahụ iwu ka ha nọrọ n'ụlọ, ewezuga njem maka ọrụ dị mkpa, azụmahịa dị mkpa (dịka njem iji nweta nlekọta ahụike ma ọ bụ ihe oriri), na mmega ahụ n'èzí. <ref name="StayHome">[https://apnews.com/425a488fcf8f16dfb0d7e06a9293b1ff Kansas governor orders residents to stay home to curb virus], Associated Press (March 28, 2020).</ref> Ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ steeti iri abụọ na anọ enyelarị iwu yiri nke ahụ, ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ pasent iri asaa na ise nke ndị Kansas bu ndi iwu yiri nke a sitere na iwu mpaghara metụtalari, ebe ọ bụ na mpaghara iri abụọ na ise na Kansas, nke gụnyere ndị kachasị n'ọnụ ọgụgụ, enweelarị iwu ọnụnọ n'ụlọ. <ref name="StayHome" /> Kelly katọrọ mmeghachi omume nwayọ nke gọọmentị Trump nke oma na nsogbu ahụ yana ọdịda gọọmentị etiti inye Kansas na steeti ndị ọzọ akụrụngwa nchebe zuru oke nke onwe (dị ka ihe mkpuchi, uwe aka na uwe) na ngwa nnwale . <ref>John Hanna & Heather Hollingsworth, [https://apnews.com/aeaaea98338f18cc264ca23e694a4d6d Kansas governor calls US officials unprepared for COVID-19], Associated Press (April 2, 2020).</ref> ''Kansas City Star'' katọrọ mweghachi Kelly nke ọgwụ mgbochi COVID-19 na akwụkwọ akụkọ na-akwa ariri, na-ekwu na "O dị nnọọ ka Kansas a naghị arụ ọrụ nke ọma, okwu na-emegharị emeghari megide Kelly na nchịkwa ọ na-edu", na-ekwu maka ozi data nke CDC na-egosi nọ Kansas n'akụkụ ala nke ịgba ọgwụ mgbochi. <ref>{{Cite web|author=Editorial Board|date=January 8, 2021|title=Gov. Laura Kelly knew the COVID vaccine was coming. Why wasn't Kansas better prepared?|url=https://www.kansascity.com/opinion/editorials/article248363185.html|work=Kansas City Star}}</ref> Ndị otu ọgbakọ omebe iwu Kansas, gụnyere onye otu Democrat Sharice Davids, akpọkuola Kelly ka o meekwu ihe iji lebara nlọghachi azụ nke ndị na-azọrọ na Ngalaba Na-ahụ Maka Ọrụ na-achọ ịkwụ ụgwọ enweghị ọrụ site na mmemme gọọmentị etiti iji nyere ndị bi na ya aka ịrụ ọrụ n'ihi ọrịa ahụ. <ref>{{Cite web|author=Bahl|first=Andrew|title=Gov. Laura Kelly announces KDOL changes as sweeping modernization effort moves on|url=https://www.cjonline.com/story/news/state/2021/03/03/gov-laura-kelly-announces-changes-kansas-department-labor/6913590002/|accessdate=2021-03-11|work=The Topeka Capital-Journal|language=en-US}}</ref> Na Nọvemba 16, 2020, Kelly megharịrị oku ya maka ndị omebe iwu isonye na ya n'iwepụta iwu maka mkpuchi imi na ọnụ. <ref>[https://www.kansas.com/news/coronavirus/article246621418.html Kansas Governor Laura Kelly renews push for mask mandate], ''[[Wichita Eagle]]'', Laura Kelly, via Facebook, October 21, 2020.</ref> ==== Iwu nchịkwa na nnọkọ okpukpe ==== N'ihi na iwu Kelly na nnọkọ ọha na-emetụta ememe Ista Sunday na ụlọ ụka, Republican-majority Legislative Coordinating Council (LCC), otu ndị isi nke ụlọ omebe iwu Kansas, mere ntuli aka iji wee kagbuo iwu ya n'Eprel 9, 2020, na-ekwusi ike na iwu ahụ mebiri iwu okpukperechi n'efu . <ref name="church">[https://www.kansas.com/news/politics-government/article241861126.html War over Easter: Kansas lawmakers revoke Gov. Kelly’s order limiting church gatherings], ''[[Wichita Eagle]]'', Jonathan Shorman, Amy Renee Leiker and Michael Stavola, April 8, 2020. Retrieved April 9, 2020.</ref> <ref>Sherman Smith, [https://web.archive.org/web/20210415233800/https://www.leavenworthtimes.com/news/20200411/kansas-coronavirus-update-supreme-court-sides-with-gov-laura-kelly-in-fight-over-church-crowds Kansas coronavirus update: Supreme Court sides with Gov. Laura Kelly in fight over church crowds], ''Leavenworth Times'' (April 11, 2020).</ref> <ref name="GovBlasts">Conner Mitchell, [https://www2.ljworld.com/news/2020/apr/08/kelly-norman-blast-lawmakers-vote-to-rescind-order-limiting-in-person-religious-gatherings/ Governor blasts Kansas lawmakers' vote to rescind limits on in-person religious gatherings], ''Lawrence Journal-World'' (April 8, 2020).</ref> Onye isi ọka iwu otu Republican Derek Schmidt megidere iwu Kelly, na-enye akwụkwọ ikike ịkpọ ya mmegide nke iwu steeti Kansas, ma gbaa ndị mmanye iwu ume ka ha ghara ịmanye ya. <ref name="church" /> Kelly kpọrọ nke a "enweghị ọrụ na-awụ akpata oyi"; <ref name="church" /> n'oge ahụ, enweela ihe karịrị otu puku mmadụ ndị nwere oria COVID-19, yana ọtụtụ ọnwụ COVID-19 enwetara, na Kansas, <ref name="GovBlasts" /> na n'ime iri na otu achọpụtara ebe e si nweta ha, atọ sitere na nnọkọ okpukpe na nso nso a. . <ref>[https://www.kansas.com/news/coronavirus/article241810656.html Kansas has 3 church-related COVID-19 clusters, state says amid scramble for supplies], ''[[Wichita Eagle]]'', Jonathan Shorman, April 6, 2020. Retrieved April 9, 2020.</ref> Ọ mara mkpebi LCC aka na Ụlọikpe Kasị Elu Kansas . N'ịgbaso arụmụka ọnụ ngwa ngwa (nke emere na ịntanetị site na nnọkọ nke emere n'ekwenti Zoom ), Ụlọikpe Kasị Elu steeti ji otu olu weghachite iwu Kelly, na-ekwubi na iwu nchịkwa ya dị irè yana na LCC enweghị ikike ịkwatu ya. <ref>''[https://web.archive.org/web/20220401172749/https://www.kscourts.org/KSCourts/media/KsCourts/High%20Interest%20Cases/Kelly%20v%20LCC/122765Opinion.pdf Kelly v. Legislative Coordinating Counsel]'', Kansas Supreme Court (April 11, 2020).</ref> <ref>[https://www.kmbc.com/article/kansas-supreme-court-says-executive-order-banning-religious-service-of-more-than-10-people-stands-governor-laura-kelly-covid-19-coronavirus/32114710# Kansas Supreme Court says executive order banning religious service of more than 10 people stands], [[KMBC-TV|KMBC]], April 11, 2020. Retrieved April 12, 2020.</ref> <ref>Jason Breslow, [https://www.npr.org/sections/coronavirus-live-updates/2020/04/12/832644243/kansas-supreme-court-upholds-governors-order-limiting-the-size-of-easter-service Kansas Supreme Court Upholds Governor's Order Limiting The Size Of Easter Services], NPR (April 12, 2020).</ref> <ref>Conner Mitchell, [https://www2.ljworld.com/news/2020/apr/11/kansas-supreme-court-hears-arguments-in-governors-suit-against-lawmakers-decision-could-come-saturday/ Kansas Supreme Court says legislative panel didn't have authority to revoke governor's order], ''Lawrence Journal-World'' (April 11, 2020).</ref> Otu izu ka e mesịrị, na n'ikpe dị iche ekpere, Onye ọkà ikpe nke mpaghara Wichita na mba U.S. John W. Broomes nyere iwu mgbochi obere oge igbochi mmanye nke Kelly nye ụlọ ụka abụọ (otu na Junction City, nke ọzọ na Dodge City ). na-ekwu na mmachi ahụ mebiri nnwere onwe okpukperechi na ikike ikwu okwu. <ref>{{Cite web|date=2020-04-18|title=Judge doubts Kansas COVID-19 rule, blocks it for 2 churches|url=https://apnews.com/article/2dc708f8d69d2671af2301d086043ccc|accessdate=2021-02-13|work=AP NEWS}}</ref> <ref>{{Cite web|author=Shorman|first=Jonathan|date=April 26, 2020|title=Kansas governor to issue less restrictive coronavirus rules beginning May 4|url=https://www.kansascity.com/news/politics-government/article242300191.html|archiveurl=|archivedate=|accessdate=|work=}}</ref> Ikpe ahụ kwụsịrị mgbe Kelly nyechara iwu nchịkwa COVID-19 ọhụrụ nwere obere ihe mgbochi nke malitere ọrụ na Mee 4, 2020, n'okpuru nkwekọrịta nke nyere ndị ụka ohere ịnwe nnukwu ememe ụka ha ebe mmadụ buturu ibu ga-anọ mana ka nọsapụ anọsapụ. <ref name="StarkShorman">Carylynn Stark & Jonathan Shorman, [https://www.kansascity.com/news/politics-government/article242300191.html Kansas governor to issue less restrictive coronavirus rules beginning May 4], ''Kansas City Star'' (April 25, 2020).</ref> ==== Nlekọta ahụike ==== Dị ka gọvanọ, Kelly kpaliri ndị omebe iwu Kansas nke otu Republican na-achịkwa ịnakwere mgbasawanye Medicaid n'okpuru Iwu Nlekọta Ọnụ, <ref>Phil McCausland, [https://www.nbcnews.com/news/us-news/kansas-governor-top-republican-reach-deal-expand-medicaid-n1113071 Kansas governor, top Republican reach deal to expand Medicaid], NBC News (January 9, 2020).</ref> iji nye mkpuchi nlekọta ahụike nye mmadụ rụrụ otu narị na puku iri ise bu ndi Kansas. <ref name="HannaAP">John Hanna, [https://apnews.com/f5cf2666dc8dbd4b88e1f313e28a655d New Kansas proposal breaks impasse on expanding Medicaid], Associated Press (January 9, 2020).</ref> Atụmatụ mgbasawanye Medicaid agafeela Ụlọ omebe iwu Kansas na 2017, mana Brownback akwadoghi ya. <ref name="HannaAP" /> Na Jenụwarị 2020, mgbe ọtụtụ afọ nke mmegide Republican gasịrị, Kelly meriri nkwekọrịta nke pati abụọ ahụ ya na onye isi ndị ọtụ Sineti Republican Jim Denning nke mere Kansas steeti nke iri atọ na asatọ ịnakwere mgbasawanye Medicaid. <ref name="HannaAP" /> N'okpuru nkwekọrịta ahụ, na Jenụwarị 1, 2021, agbasawanye mkpuchi Medicaid nye ndị bi na Kansas na-enweta ihe ruru pasent otu narị na iri atọ na asatọ nke ọkwa ịda ogbenye gọọmenti etiti . <ref name="HannaAP" /> Na 2021, Kelly kpọrọ oku maka mgbasawanye Medicaid ọzọ, na-atụ aro iji ego enwetara site na nkwado nke wii wii ahụike. <ref>{{Cite news|date=2021|title=Missouri Republicans block funds for voter-approved Medicaid expansion|work=Kansas City Star|url=https://www.kansascity.com/news/politics-government/article250170945.html}}</ref> Kelly akwadowokwa imezi KanCare ka ọtụtụ ụmụ amaala nwee ike ịnweta mkpuchi ahụike. <ref name=":0" /> ==== Ọrụ mmadụ ==== Kelly jikọtara Ngalaba Ụmụaka na Ọrụ Ezinụlọ na Ngalaba Ịka nká na Ọrụ Nkwarụ wee mee ka ọ buruzie ngalaba nke ọrụ mmadụ. <ref>Laura Howard, [https://www.hutchnews.com/opinion/20200208/laura-howard-together-for-stronger-more-effective-human-services-agency Together for stronger, more effective human services agency], ''Hutchison News'', February 8, 2020. Retrieved February 11, 2020.</ref> Na Jenụwarị 2020, Kelly kpọrọ oku maka mgbanwe dị ukwuu na Ụlọọgwụ steeti Osawatomie, ụlọ ọgwụ steeti nwere nsogbu ogologo oge nke enyochaworo site n'aka ndị na-ahụ maka gọọmentị etiti gbasara nchekwa, nchekwa, na ọgwụgwọ. Ọ kwadoro atụmatụ maka ego steeti maka ụlọ ọrụ nsogbu ahụike uche na steeti ahụ. <ref>[https://apnews.com/5d86aa252dd3a641bfe9bddf25ef4ec3 Gov. Kelly: Kansas psychiatric hospital unit needs changes], Associated Press (January 3, 2020).</ref> ==== Ego nkwado maka ụlọ akwụkwọ ==== Kelly ekwuola na ya ga-achọ ịhụ na a na-akwado ụlọ akwụkwọ Kansas ma lekwasị anya n'ịkwalite arumọrụ nke ụmụ akwụkwọ Kansas ka ọ bụrụ asọmpi n'akụkụ ndị ọzọ nke mba ahụ. Dịka ọmụmaatụ, ọ ga-edozi ụkọ ndị nkuzi na steeti niile ma melite ụgwọ ọrụ maka ndị nkuzi. Ọ ga-amasịkwa ya ịgbasa mmemme agụmakwụkwọ ụmụ ntakịrị na ịbawanye nhọrọ maka ụmụ akwụkwọ na-agbaso agụmakwụkwọ ka elu. <ref name=":0" /> ==== Okwu gbasara ọha ==== Na ọrụ gọọmentị mbụ ya dị ka gọvanọ, Kelly bịanyere aka n'akwụkwọ iwu na-eweghachite nchebe ịkpa ókè ọrụ maka ndị ọrụ steeti ndị bu ndi otu LGBT nke Gọvanọ Sam Brownback kpochapụrụ na 2015. <ref>{{Cite news|url=https://www.kansas.com/news/politics-government/article224559230.html|title=Kelly reinstates protections for LGBT state workers in Kansas eliminated by Brownback|work=[[The Wichita Eagle]]|date=January 15, 2019|accessdate=May 16, 2019|author=Shorman, Jonathan}}</ref> Kelly megidere mmegharị mgbochi ite ime nke Republican na-atụpụta na Kansas Constitution na mbido 2020, na-ekwu na ọ ga-eweghachi Kansas na " oge ọchịchịrị ." N'ime arụmụka jọgburu onwe ya, ụlọ ọrụ steeti enwetaghi votu anọ fọdụrụ nke ga-eme ka okwu ahụ nweta ọnụọgụ abụọ n'ụzọ atọ achọrọ iji tinye ya na ntuli aka steeti. <ref>Jonathan Shorman, [https://www.kansas.com/news/politics-government/article240200447.html Kelly accused of pressuring 'her own Catholic people' on abortion vote as tempers flare], ''Wichita Eagle'' (February 11, 2020).</ref> Na Jenụarị 2021, ndị omebe iwu Kansas mere ntuli aka n'akụkụ otu pati iji tinye mmezigharị echere na iwu steeti na ntuli aka nke August 2022. <ref>{{Cite web|author=John Hanna|url=https://abcnews.go.com/Health/wireStory/kansas-debates-abortion-measure-stifle-economy-75547106|title=Kansas lawmakers put anti-abortion measure on 2022 ballot|date=January 28, 2021}}</ref> == Ndụ onwe ya == Kelly lụrụ Dọkịta Ted Daughety, ọkachamara n'ọrịa akpa ume na nsogbu ihi ụra, kemgbe 1979. Ha kwagara Topeka na 1986. Ha nwere ụmụ nwanyị abụọ toro eto, Kathleen na Molly Daughety. <ref name="World" /> Kelly bụ onye ụka Katọlik . <ref>{{Cite web|url=https://justfacts.votesmart.org/candidate/biography/34496/laura-kelly|title=The Voter's Self Defense System}}</ref> == Akụkọ ntuli aka == {{Election box begin|title=Kansas gubernatorial Democratic primary, 2018}} {{Election box winning candidate with party link|party=Democratic Party (US)|candidate=Laura Kelly|votes=78,746|percentage=51.5%|change=}} {{Election box candidate with party link|party=Democratic Party (United States)|candidate=[[Carl Brewer (politician)|Carl Brewer]]|votes=30,693|percentage=20.1%|change=}} {{Election box candidate with party link|party=Democratic Party (United States)|candidate=[[Josh Svaty]]|votes=26,722|percentage=17.5%|change=}} {{Election box candidate with party link|party=Democratic Party (United States)|candidate=Arden Andersen|votes=12,845|percentage=8.4%|change=}} {{Election box candidate with party link|party=Democratic Party (United States)|candidate=Jack Bergeson|votes=3,850|percentage=2.5%|change=}} {{Election box majority|votes=48,053|percentage=31.4%|change=}} {{Election box turnout|votes=152,856|percentage=|change=}} {{Election box end}} {{Election box begin|title=[[2018 Kansas gubernatorial election|Kansas Gubernatorial election, 2018]]}} {{Election box winning candidate with party link|party=Democratic Party (US)|candidate=Laura Kelly|votes=506,727|percentage=48.0%|change=}} {{Election box candidate with party link|party=Republican Party (US)|candidate=[[Kris Kobach]]|votes=453,645|percentage=43.0%|change=}} {{Election box candidate with party link|party=Independent politician|candidate=[[Greg Orman]]|votes=68,590|percentage=6.5%|change=}} {{Election box candidate with party link|party=Libertarian Party (United States)|candidate=Jeff Caldwell|votes=20,020|percentage=1.9%|change=}} {{Election box candidate with party link|party=Independent politician|candidate=Rick Kloos|votes=6,584|percentage=0.6%|change=}} {{Election box majority|votes=53,082|percentage=5.03%|change=}} {{Election box turnout|votes=1,055,566|percentage=|change=}}{{Election box gain|winner=Democratic Party (US)|loser=Republican Party (US)|swing=+2.2%}}{{Election box end}} {{Election box begin no change|title=[[Kansas Senate]] 18th district election, 2016<ref>{{cite web|url=https://www.sos.ks.gov/elections/16elec/2016_General_Election_Official_Results.pdf|title=Kansas Secretary of State 2016 General Election Official Vote Totals|website=kssos.org|access-date=March 27, 2019}}</ref>}} {{Election box winning candidate with party link no change|candidate=Laura Kelly (incumbent)|party=Democratic Party (United States)|votes=15,007|percentage=51.6}} {{Election box candidate with party link no change|candidate=Dave Jackson|party=Republican Party (United States)|votes=14,076|percentage=48.4}} {{Election box total no change|votes=29,083|percentage=100.0}} {{Election box hold with party link without swing||winner=Democratic Party (United States)}} {{Election box end}} {{Election box begin no change|title=[[Kansas Senate]] 18th district election, 2012<ref>{{cite web|url=https://www.sos.ks.gov/elections/12elec/2012_General_Election_Results.pdf|title=Kansas Secretary of State 2012 General Election Official Vote Totals|website=kssos.org|access-date=March 27, 2019}}</ref>}} {{Election box winning candidate with party link no change|candidate=Laura Kelly (incumbent)|party=Democratic Party (United States)|votes=14,813|percentage=51.7}} {{Election box candidate with party link no change|candidate=Dick Barta|party=Republican Party (United States)|votes=13,833|percentage=48.3}} {{Election box total no change|votes=28,646|percentage=100.0}} {{Election box hold with party link without swing||winner=Democratic Party (United States)}} {{Election box end}} {{Election box begin no change|title=[[Kansas Senate]] 18th district election, 2008<ref>{{cite web|url=https://www.sos.ks.gov/elections/08elec/2008_General_Official_Results.pdf|title=Kansas Secretary of State 2008 General Election Official Vote Totals|website=kssos.org|access-date=March 27, 2019}}</ref>}} {{Election box winning candidate with party link no change|candidate=Laura Kelly (incumbent)|party=Democratic Party (United States)|votes=18,009|percentage=58.1}} {{Election box candidate with party link no change|candidate=James Zeller|party=Republican Party (United States)|votes=12,959|percentage=41.8}} {{Election box total no change|votes=30,968|percentage=100.0}} {{Election box hold with party link without swing||winner=Democratic Party (United States)}} {{Election box end}} {{Election box open primary begin no change|title=[[Kansas Senate]] 18th district election, 2004<ref>{{cite web|url=http://www.kssos.org/elections/04elec/2004PrimaryOfficialResults.pdf|title=Kansas Secretary of State 2004 Primary Election Official Vote Totals|website=kssos.org|access-date=March 27, 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.kssos.org/elections/04elec/2004GeneralOfficialResults.pdf|title=Kansas Secretary of State 2004 General Election Official Vote Totals|website=kssos.org|access-date=March 27, 2019}}</ref>}} {{Election box winning candidate with party link no change|party=Democratic Party (United States)|candidate=Laura Kelly|votes=4,559|percentage=71.8}} {{Election box candidate with party link no change|party=Democratic Party (United States)|candidate=D. Kent Hurn|votes=1,793|percentage=28.2}} {{Election box total no change|votes=6,352|percentage=100.0}} {{Election box open primary general election no change}} {{Election box winning candidate with party link no change|party=Democratic Party (United States)|candidate=Laura Kelly|votes=15,388|percentage=50.1}} {{Election box candidate with party link no change|party=Republican Party (United States)|candidate=Dave Jackson (incumbent)|votes=15,290|percentage=49.9}} {{Election box total no change|votes=30,678|percentage=100.0}} {{Election box gain with party link without swing||winner=Democratic Party (United States)|loser=Republican Party (United States)}} {{Election box end}} == Hụkwa == * Ndepụta ụmụ nwanyị gọvanọ na United States == Ihe ndetu == {{Reflist|group=nb}} == Ebensidee == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Kelly, Laura}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] [[Òtù:Pages with unreviewed translations]] 7qv5fe6871lvhp78t7bhlel3qcs1394 Ashlee Simpson 0 12618 729332 727430 2026-09-29T23:31:12Z Vivian Amalachukwu 17172 Added default sort and databox 729332 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[Category:Articles with hCards]] '''Ashley Nicolle Ross''' <ref name="billboard-surname">{{Cite web|author=Stutz|first=Colin|title=Ashlee Simpson & Husband Evan Ross Changing Names to Honor Mother-In-Law Diana Ross|url=http://www.billboard.com/articles/columns/pop-shop/6422347/ashlee-simpson-evan-ross-changing-names-diana-ross|work=Billboard|accessdate=April 18, 2015|date=December 29, 2014}}</ref> (née '''Simpson''' ; amuru Ọktoba 3, 1984), <ref name="BMI Repertoire">{{Cite web|url=http://repertoire.bmi.com/writer.asp?blnWriter=True&blnPublisher=True&blnArtist=True&page=1&fromrow=1&torow=25&querytype=WriterID&keyid=885799&keyname=SIMPSON%20ASHLEE%20NICOLLE&CAE=446299817&Affiliation=ASCAP|title=Songwriter/Composer: SIMPSON ASHLEE NICOLLE|accessdate=October 23, 2009|publisher=BMI}}</ref> onye a mara dika '''Ashlee Simpson''', bu onye ọbụ abụ America. <ref>{{Cite news|author=Lauren M. Johnson|title=Singer Ashlee Simpson announces birth of her third child|url=https://edition.cnn.com/2020/11/01/entertainment/ashlee-simpson-gives-birth-to-baby-boy-trnd/index.html|accessdate=21 November 2021|work=CNN}}</ref> Nwanne nwanyị nke obere nke onye na-agụ egwú na onye na-eme ihe nkiri [[Jessica Simpson]], ọ malitere ọrụ ya dị ka onye na-agba egwu maka nwanne ya nwanyị wee pụta na mgbasa ozi telivishọn mgbe ọ dị afọ iri na ise. O mechara gbasoo ọrụ dị ka onye na-eme ihe nkiri ma na-arụ ọrụ ugboro ugboro na ihe nkiri ezinụlọ a kpọrọ ''7th Heaven .'' Ọ pụtara na ihe ngosi a kpọrọ ''Newlyweds: Nick and Jessica'', nke a na-agbasa na MTV n'etiti 2003 na 2005, nke lekwasịrị anya na nwanne Ashlee nke tọrọ ya bu Jessica na di Jessica mgbe ahụ [[Nick Lachey]] . Mgbe ọ na-arụ ọrụ maka usoro egwu mbụ ya, Simpson ghọrọ onye na-eme ihe nkiri nke usoro ihe nkiri na-atụgharị eziokwu, ''The Ashlee Simpson Show'', nke a na-agbasa na MTV n'etiti 2004 na 2005. Dịka nwanne ya nwanyị bu ya ụzọ, Simpson ghọrọ onye ndi mgbasa ozi na-elebara anya. Ihe itunanya na ọganihu ya bịara na mpụta nke egwu mbụ ya, nke ọ kpọrọ " Pieces of Me ," nke ewepụtara na 2004, ghọrọ nke so n'egwu ise kachasị elu na United States wee tochie <nowiki><i id="mwJA">chaatị Billboard</i></nowiki> Mainstream Top 40 dabere na redio. Ihe ịga nke ọma nke egwu ya ahụ na ihe ngosi ya nyeere aka ịkwalite usoro egwu nke mbụ ya, ''Autobiography ,'' nke ewepụtara na 2004, n'elu chaati nke <nowiki><i id="mwKA">Billboard</i></nowiki> 200 . Ọrụ a rere ihe karịrị nde ise n'ụwa niile, na-eme ka ọ bụrụ usoro egwu ya kacha aga nke ọma ruo taa. Simpson mechara buru onye ndu nke ndị na-eme ihe nkiri na fim ''Undiscovered'' (2005), nke ghọrọ ihe akatọrọ nke ukwuu na nke na-ereghi nke ọma n'ahịa. Ọdịda nke ihe nkiri ahụ, yana ọtụtụ ihe ngosi nke akatọrọ, butere nyocha na mgbasa ozi. N'agbanyeghị nke ahụ, usoro egwu nke abụọ nke Simpson, ''I Am Me'' (2005), weere ọnọdụ n'elu ''Billboard'' 200, ghọrọ usoro egwu ya nke abụọ ime ya. Ndekọ a gara n'ihu nata asambodo platinum sitere na Recording Industry Association of America (RIAA). N'ịgbaso ngosiputa ya dị ka Roxie Hart na mmepụta West End nke ''Chicago ,'' Simpson kwupụtara na ọ malitere ịrụ ọrụ maka usoro egwu nke atọ ya. Ndekọ a dị iche na ụda pop-rock nke mbọ ya gara aga, na-egosipụta ụda egwu nke egwu na ụda ndị afọ 1980s. E weputara ''World Bittersweet'' na 2008, o nwekwara nnabata nakwa nkatọ dị oke egwu, mana ọ hụrụ mbelata ahịa. Mgbalị a ruru nọmba 4 na ''Billboard'' 200. N'afọ na-esote, Simpson sonyeere ndị isi ihe nkiri nke ''Melrose Place'' revamp, bụ nke e nwetara n'ọmụma na nkatọ dị oke egwu. Mgbe afọ ahụ gasịrị, o mere mpụta mbụ, na-eweghachi ọrụ ya dị ka Roxie Hart na ''Chicago'' n'okporo ụzọ. Simpson kwupụtara usoro egwu ya nke anọ n'otu afọ ahụ. Ọ wepụtara otu egwu nke kwuru onwe ya nke ọ kpọrọ "Bat for a Heart" (2012), n'agbanyeghị na ọ nweghị ihe ịga nke ọma. Simpson mechara kpochapụ usoro egwu ya ahụ wee lekwasị anya na nwa ya. Simpson kwughachiri ọrụ ya dị ka Roxie Hart nke ugboro atọ na mmepụta pụrụ iche nke ụbọchị abụọ na Hollywood Bowl na July 2013 nke Brooke Shields duziri. N'October, Simpson na di ya Evan Ross wepụtara egwu ha agbatịkwuru agbatịkwu 'extended play' (EP) nke Ashlee + Evan site na Access Records, bụ nke a na-akwado site na njem nlegharị anya n'obodo ndị dị n'ofe North America, na ihe ngosi TV ha. <ref>{{Cite web|url=https://www.broadwayworld.com/bwwmusic/article/Ashlee-Simpson-and-Evan-Ross-Release-Debut-EP-and-Announce-Tour-Dates-20181012|title=Ashlee Simpson and Evan Ross Release Debut EP and Announce Tour Dates|first=TV News|author=Desk}}</ref> == Ndụ na ọrụ == === 1984–2002: Ndụ mmalite na mmalite ọrụ === A mụrụ Ashley Nicole Simpson na Waco, Texas, na Ọktoba 3, 1984. <ref name="TXBI">State of Texas. </ref> Ndị mụrụ ya bụ Tina Ann (née Drew) na Joseph Truett "Joe" Simpson, onye bụbu ọkà n'akparamàgwà mmadụ na onye ozi nke ndi ntorobịa n'ụlọ uka Baptist . O nwere otu nwanne nwanyị tọrọ ya, [[Jessica Simpson]] . Ma Ashlee na Jessica gara Prairie Creek Elementary na North Junior High, nke dị na Richardson, Texas, ebe a zụlitere ụmụ agbọghọ ahụ. <ref>[https://web.archive.org/web/20140906085510/http://www.foxnews.com/entertainment/2012/10/25/jessica-simpson-parents-divorcing-gay-rumors/ "Source: Jessica Simpson's parents had 'marriage of convenience' for some time"].</ref> <ref>[https://people.com/celebrity/joe-simpson-divorces-tina-simpson-amid-gay-rumors/ "Joe and Tina Simpson File for Divorce While Rumors Circulate"]. </ref> Mgbe Ashlee dị afọ atọ, ọ malitere ịmụ egwu [[ballet]] n'oge gboo. Ọ debanyere aha na School of American Ballet nke di [[New York City]] mgbe ọ dị afọ iri na otu, wee bụrụ onye nke ọdụdụ a nabatara na ụlọ akwụkwọ ahụ. <ref>[https://web.archive.org/web/20121011190520/http://music.yahoo.com/ashlee-simpson/biography/ "Ashlee Simpson Biography"] .</ref> <ref>[http://www.allmusic.com/artist/ashlee-simpson-p630593 "Ashlee Simpson | AllMusic"]. ''allmusic.com''</ref> Ọ bụ ezie na afọ a chọrọ maka ụlọ akwụkwọ ahụ bu afọ iri na abụọ wee gbagobe c, nna Simpson kwetara ịgha ụgha banyere afọ ndụ ya. <ref>Although the minimum age for admission was technically 12, Joe Simpson confessed that he had lied about his daughter's age to get her into the school in an October 2004 interview. </ref> N'ime oge a, Simpson nwere nsogbu iri nri nke a na-akpọghị aha ruo ihe dị ka ọnwa isii, na-emecha nweta ọgwụgwọ n'aka ndị mụrụ ya. <ref>[[Stephen M. Silverman]], [https://people.com/celebrity/ashlee-simpson-i-had-minor-eating-disorder/ "Ashlee Simpson: I Had 'Minor' Eating Disorder"], People.com, December 8, 2005.</ref> Ezinụlọ Simpson kwagara Los Angeles, [[California]], na 1999, ka Jessica gbasoro ọrụ ịbụ abụ. <ref name="move">Janelle Brown, "Ashlee Simpson," ''[[Seventeen (American magazine)|Seventeen]]'', November 2004, pages 86–89.</ref> Mgbe Jessica malitere ọrụ ya, Ashlee malitere ịpụta na mgbasa ozi telivishọn. <ref name="move" /> Nna ya, Joe, jere ozi dị ka onye nnọchi anya ya. <ref name="move" /> N'ịgbaso ọganihu azụmahịa nke usoro egwu mbụ nke Jessica bụ ''Sweet Kisses'' (1999), Ashlee ghọrọ otu n'ime ndị na-agba egwu na-akwado ya na njem. <ref name="people">{{Cite web|url=http://www.people.com/people/ashlee_simpson/biography/|title=Ashlee Simpson Biography - People.com|publisher=[[People (magazine)|People]]}}</ref> Na-atụ anya ịchụso ọrụ n'ime ihe nkiri, Simpson nwere obere ọnọdụ dika onye ọbịa na ihe omume nke ''Malcolm In The Middle'' . <ref name=":1">{{Cite web|url=http://www.hollywood.com/tv/people-you-forgot-were-on-malcolm-in-the-middle-57157585/|title=25 Actors You Forgot Were On 'Malcolm In The Middle'|date=January 28, 2015|publisher=Ana Luisa Suarez, Hollywood.com}}</ref> N'afọ sochirinụ, Simpson nwere obere ọrụ dị ka Monique na ihe nkiri ikpa ọchị Rob Schneider nke a kpọrọ ''The Hot Chick'' (2002). <ref name=":1" /> Ọ sonyeere oge nke asaa nke ihe nkiri ezinụlọ ''7th Heaven'' dị ka Cecilia Smith, ọrụ ọ gara n'ihu na-egosipụta na oge nke asatọ. Simpson pụtara na mkpokọta nkeji iri anọ dịka Cecilia. <ref name="people" /> N'otu afọ ahụ, Ashlee dekọtara egwu akpọrọ "Christmas Past, Present, and Future" maka akwụkwọ ezumike nke ''School's Out!'' ''Christmas;'' E mechara wepụtaghachi egwu a na ''Redio Disney Jingle Jams'' na-eso mmetụ egwu Simpson mere. <ref>{{Cite web|url=https://www.amazon.com/Schools-Out-Christmas-Various-Artists/dp/B00006L3KO|title=School's Out! Christmas by Various artists – Amazon|publisher=Amazon}}</ref> O mechara dekọọ egwu "Just Let Me Cry" maka ụda egwu nke fim ''Freaky Friday'' (2003). <ref name="people" /> Simpson mechara malite ide na ịdekọ ngosi, na-atụ anya ịchọta I bianye aka n'ụlọọrụ na-emeputa egwu. Ekwenyere ya otu ọnwa ka o weputachara ụda egwu ''Freaky Friday'' na Simpson bịanyere aka na Geffen Records iji wepụta usoro egwu mpụta mbụ ya. <ref name="people" /> === 2003–2004: Ọganihu, ''Akụkọ'' ndụ na ihe mere n'ihe ngosi ''Saturday Night Live'' === A mara ọkwa na Jessica Simpson na di ya [[Nick Lachey]] ga-esonye na usoro ihe ngosi nke ha na MTV a kpọrọ, ''Newlyweds: Nick and Jessica'' . <ref name="newlyweds">Levy, Ariel (2004). </ref> Usoro a, nke gosipụtara akụkọ ndụ Jessica na Nick dị ka di na nwunye, ghọrọ omenala pop ma nyere aka dọta uche nke ụmụnne nwanyị Simpson. <ref name="newlyweds" /> N'ịgbaso ihe ịga nke ọma nke usoro ahụ, a kwadoro na Ashlee ga-enweta usoro nkwụsịtụ, ''The Ashlee Simpson Show'' . <ref>Chaunce Hayden, "Ashlee Simpson Sings Her Way to Number One!"</ref> N'ịtụ anya ịkwụsị ntụnyere n'etiti ya na nwanne ya nwanyị, Ashlee chọrọ ka usoro a gbado anya na ndekọ nke usoro egwu mbụ ya. <ref>Janelle Brown, "Ashlee Simpson", ''[[Seventeen (American magazine)|Seventeen]]'', November 2004, pages 86 – 89.</ref> N'oge a, Simpson tinyekwara ntutu isi ya na-acha aja aja, mkpebi nke nwetara nlebara anya nke ndi mgbasa ozi. <ref name="people" /> Mgbe ọ na-esonye n'ihe nkiri ahụ, Simpson pụtara na vidiyo egwu nke onye egwu Ryan Cabrera na egwu ya ọ kpọrọ " On the Way Down " (2004), na-egosi onwe ya dị ka onye Cabrera nwere mmasị ịhụnanya n'ebe ọ nọ. <ref name="people" /> Di na nwunye ahụ mechara malite mmekọrịta ịhụnanya, na Cabrera nke kpaliri ọtụtụ egwu maka usoro egwu nke Simpson. <ref name="people" /> [[Usòrò:Ashlee_&_Jessica_Simpson.jpg|áká_ịkẹngạ|thumb| A na-amakarị ụmụnna nwanyị Ashlee (n’aka ekpe) na Jessica (n’aka nri) n’usoro mgbasa ozi.|322x322px]] Simpson chọrọ ka usoro egwu mbụ ya bụrụ egwu pop-rock, ebe ọ na-egeghị egwu pop. <ref>{{Cite web|url=http://www.tiscali.co.uk/music/reviews/040920_ashley_simpson_pieces_of_me.html|title=Tiscali.music "Pieces of Me" review|publisher=Tiscali.co.uk|accessdate=August 9, 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090628204934/http://www.tiscali.co.uk/music/reviews/040920_ashley_simpson_pieces_of_me.html|archivedate=June 28, 2009}}</ref> Ọrụ ahụ bụ John Shanks mepụtara ya, ebe Simpson dere abụ niile dị na usoro egwu ahụ. <ref>{{Cite web|url=http://www.vh1.com/shows/events/grammys/2005/nominees/awards.jhtml?nomCat=production|title=47th Annual Grammy Awards – Winners: Production|publisher=[[VH1]]|accessdate=August 10, 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110629123559/http://www.vh1.com/shows/events/grammys/2005/nominees/awards.jhtml?nomCat=production|archivedate=June 29, 2011}}</ref> Ya na onye na-ede abụ bụ Kara DioGuardi rụkwara ọrụ gbasara ide abụ ahụ, ebe DioGuardi na-anata kredit maka ide egwu n'ime usoro egwu ahụ. <ref name="Liner notes">''Autobiography'' liner notes.</ref> Otu n'ime egwu nọọrọ onwe ya n'usoro egwu ahụ, " Pieces Of Me ", ghọrọ nke nwetara ọganihu ozugbo e mepụtara ya na United States. Egwu ahụ soro n'egwu ise kacha ewu ewu na <nowiki><i id="mwqw">chaatị Billboard</i></nowiki> Hot 100 wee tinye ya na chaati Mainstream Top 40 dabere na ikuku redio pop. <ref>Margo Whitmire, [http://www.billboard.com/articles/news/66572/ciaras-goodies-still-good-at-no-1 "Ciara's 'Goodies' Still Good At No. 1"], September 9, 2004.</ref> "Pieces of Me" nwetara asambodo ọla edo site na Recording Industry Association of America (RIAA), na-enye mbipụta puku narị ise nke egwu ahụ nọọrọ onwe ya nke a na-ere. <ref>[https://www.riaa.com RIAA.com].</ref> E wepụtara usoro egwu mbụ ya, ''Autobiography'', na Julaị 20, 2004, na nnabata dị oke egwu agwakọtara ya na nkatọ n'ozuzu ya. Ndekọ a rụrụ n'elu chaatị ''Billboard'' 200 na United States, na-ere ihe dị ka puku narị iri atọ na ịrị itoolu na asatọ n'izu mbụ nke mwepụta ya. <ref>Margo Whitmire, [http://www.billboard.com/articles/news/67157/simpsons-autobiography-soars-to-no-1 "Simpson's 'Autobiography' Soars To No. 1"], Billboard.com, July 28, 2004.</ref> Ọ bụ ọba mpụta mbụ kacha ere nke otu nwanyị na-agu egwu n'afọ ahụ, na-aga n'ihu na-ere ihe karịrị nde abụọ na pụkụ narị ise na mba United States n'ọnwa Jenụwarị 2005. <ref>{{Cite web|url=http://www.foxnews.com/story/0,2933,143553,00.html|title=Album Sales Up After 4-Year Decline|publisher=Foxnews.com|date=January 6, 2005|accessdate=August 10, 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110206191834/http://www.foxnews.com/story/0,2933,143553,00.html|archivedate=February 6, 2011}}</ref> Ọganihu nke ọba egwu ahụ na otu egwu ya bụ n'ihi mkpughe sitere na usoro ihe onyonyo ya. <ref name="people" /> Album ahụ rere ihe karịrị nde ise n'ụwa niile. Na Ọktoba 23, 2004, Simpson pụtara dị ka onye ọbịa na-agu egwu na emume ''Saturday Night Live'' iji kwalite ọba egwu ahụ. O buru ụzọ mee otu "Pieces of Me", ma kwado ịgụ egwu "Autobiography" dịka egwu nke abụọ. Ka ọ na-akwado ịgụ egwu nke abụọ, a nụkwara olu na-agu "Pieces of Me" ọzọ, nke gosiri na Simpson ejirila egbugbere ọnụ mekọrịta egwu nke ikpeazụ ọ gụrụ. <ref>Jennifer Vineyard, [https://web.archive.org/web/20081222071948/http://www.mtv.com/news/articles/1493025/10262004/simpson_ashlee.jhtml "Ashlee Pokes Fun At Self, Lip-Synch Flap: 'It's So Silly'"], MTV News, October 26, 2004.</ref> Simpson malitere ime egwu ọzọ ozugbo ka ndị otu ya malitere ịkpọ "Pieces of Me" ọzọ. O wee pụọ na ogbo ahụ ka ndị egwu ya na-aga n'ihu na-akpọ egwu mgbe ọ na-anọchị ya ruo ọtụtụ tịnkọm tịnkọm, tupu ihe ngosi ahụ ebipụ na azụmahịa. N'oge mmechi nke ngosi ahụ, Simpson pụtara n'ebe onye nhazi, Jud Law, wee sị, "Ọ dị m njọ! Ndị otu m malitere ịkpọ egwu na-ezighi ezi, ma amaghị m ihe m ga-eme, ya mere echere m na m ga-eme mkpọtụ ." <ref>{{Cite news|title=USA Today: Did 'Saturday Night Live' expose Ashlee Simpson's extra help?|url=https://www.usatoday.com/life/music/news/2004-10-24-simpson-snl_x.htm|accessdate=January 8, 2009|date=October 24, 2004}}</ref> Arụmọrụ ahụ nwetara nlebara anya mgbasa ozi dị ukwuu ma nwetaghachi nkatọ. <ref name="60MinutesSimpson">{{Cite news|author=Leung|first=Rebecca|title=Michaels: Lip-Sync An 'SNL' No-No|url=http://www.cbsnews.com/news/michaels-lip-sync-an-snl-no-no/|accessdate=June 19, 2015|work=CBS News|date=October 28, 2004}}</ref> Ụbọchị ole na ole ka e mesịrị, Simpson kpọrọ ndị otu usoro vidiyo egwu ''Total Request Live'' ma kọwaa na a dụrụ ya ọdụ ka ọ ghara ịbụ abụ ndụ n'ihi ọrịa reflux acid . Simpson kwuru maka ihe merenụ, "Emere m onwe m onye nzuzu zuru oke." <ref>{{Cite news|author=Vineyard|first=Jennifer|title=Ashlee Blames Gastric Distress For 'SNL' Lip-Synch Snafu|date=October 25, 2004|publisher=MTV News|url=http://www.vh1.com/artists/news/1492993/10252004/simpson_ashlee.jhtml}}</ref> N'agbanyeghị mgbasa ozi na-adịghị mma gburugburu ihe merenụ, Simpson wepụtara " Shadow " dị ka egwu nke abụọ si na ''Autobiography'' na United States. Egwu ahụ enwetaghị mweputa na mpaghara Europe. O nweghị ihe ịga nke ọma dika egwu ndi nke bu ya ụzọ, n'agbanyeghị na ọ ruru n'elu nke iri abụọ na chaatị Mainstream Top 40, ghọrọ egwu nke abụọ nke Simpson na chaatị ahụ. <ref name="Chart peaks">[{{BillboardURLbyName|artist=ashlee simpson|chart=all}} Billboard chart history for Ashlee Simpson]</ref> Egwu ahụ kwuru n'ụzọ egwu maka echiche ya gbasara ọganiihu nwanne ya nwanyị tọrọ ya. Egwu ahụ nwetara nnabata dị oke egwu, ụfọdụ na-eto ya dị ka ihe pụtara ìhè maka ọba ahụ. E wepụtara " La La " dị ka album nke atọ na nke ikpeazụ na Jenụwarị 2005, ọzọkwa o nweghị kwa ike I nweta ọganiihu nke "Pieces of Me". N'agbanyeghị ọnụ ọgụgụ dị ala na chaati nke Hot 100, egwu ahụ nwetara asambodo ọla edo sitere na RIAA. Abụ a rụrụ dị ka egwu nọọrọ onwe ya nke abụọ na mpaghara Europe. <ref name="Chart peaks" /> Simpson na Cabrera kwụsịrị mmekọrịta ha, ọ bụ ezie na ha abụọ nọgidere bụrụ enyi. <ref>{{Cite web|url=https://people.com/celebrity/ashlee-simpson-engaged-to-evan-ross-ryan-cabrera/|title=Playing Catch-Up with Ashlee Simpson's First Love: Ryan Cabrera|work=People}}</ref> Na ''Teen Choice Awards'' na August 8, 2004, Simpson nwetara ihe nrite "Song of the Summer" Teen Choice Award maka "Pieces of Me", yana ihe nrite "Fresh Face". <ref>[[Stephen M. Silverman]], [https://web.archive.org/web/20120302063605/http://www.people.com/people/article/0,,678707,00.html "Lindsay Lohan Tops Teen Choice Awards"], People.com, August 9, 2004.</ref> O nwetakwara onyinye nturu ugo Billboard maka nwanyị ohuru na-agụ egwu na Disemba, <ref>Charlie Amter, [https://web.archive.org/web/20060110005559/http://www.eonline.com/News/Items/0%2C1%2C15489%2C00.html ""Billboard" Awards Usher in Victory"], ''E! Online News,'' December 9, 2004.</ref> na n'otu onwa ahu, ''Entertainment Weekly kporo'' ya otu n'ime Breakout Stars nke 2004. <ref>[https://web.archive.org/web/20090519032324/http://www.ew.com/ew/article/0,,927494,00.html "Breakouts 2004"], EW.com, December 7, 2004.</ref> === 2005–2007: ''I am Me,'' nyocha mgbasa ozi na okporoụzọ === Na Jenụwarị 2005, ụlọ ọrụ asịrị malitere ịkọ na Simpson na onye na-eme ihe nkiri Wilmer Valderrama nwere mmekọrịta ịhụnanya, na-eduga na asịrị nke "ịhụnanya" n'etiti di na nwunye Valderrama bụbu enyi nwanyị Lindsay Lohan . <ref name="people" /> N'agbanyeghị nke a, ndị nnọchiteanya nke Simpson kwuru na ha abụọ bụ enyi ruo ọtụtụ afọ, ọ dịghịkwa mmasị ịhụnanya ha nwere n'ebe ha onwe ha nọ. <ref name="people" /> Simpson pụtara dị ka onye ọbịa egwu n'oge ọkara na 2005 Orange Bowl na Miami, Florida . Ọrụ ya nke "La La" nwetara nnabata na-adịghị mma site na igwe mmadụ, na-eduga na okwu ikwa emo dị iche iche. Na February 2005, Simpson malitere njem nlegharị anya nke onwe ya na North America dum. <ref>{{Cite web|url=http://www.livedaily.com/news/7449.html|title=Ashlee Simpson firms 2005 tour plans|date=December 14, 2004|author=Rob Evans|work=liveDaily|accessdate=2015-12-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20050922092828/http://www.livedaily.com/news/7449.html|archivedate=September 22, 2005}}</ref> N'igosi ihe ngosi iri atọ na asaa, njem ahụ hụrụ Simpson ka ọ na-agu egwu dị iche iche sitere na usoro egwu mbụ ya, yana ngughari nke egwu ewepụtara na mbụ. <ref>{{Cite web|url=http://www.mtv.com/news/articles/1497210/ashlee-soldiers-on-through-tour-launch-snafus.jhtml|title=Ashlee Simpson Soldiers On, Like Always, Through Tour-Launch Snafus|author=Moss, Corey|date=February 17, 2005|work=[[MTV News]]|publisher=[[Viacom Media Networks|MTV Networks]]|accessdate=June 6, 2013|archiveurl=http://www.freezepage.com/1370566156KBCWJCPXID?url=http://www.mtv.com/news/articles/1497210/ashlee-soldiers-on-through-tour-launch-snafus.jhtml|archivedate=June 7, 2013}}</ref> Mgbe ọ na-eme njem, Simpson dere ihe maka ọba egwu nke abụọ ya. Simpson nwere ọrụ nkwado na fim ''Undiscovered ,'' na-egosi onye na-eme ihe nkiri na-achọsi ihe ike aha ya bụ Clea. Ma ihe nkiri ahụ bụ oké njọ na azụmahịa ọdịda, o wetara Simpson nhọpụta maka "nwanyi kasị njọ na-eme ihe nkiri" na 2005 Golden Raspberry Awards . <ref>{{Cite web|url=http://www.boxofficemojo.com/alltime/weekends/drops.htm|title=Biggest Second Weekend Drops at the Box Office|work=boxofficemojo.com}}</ref> Simpson wepụtara usoro egwu ya nke abụọ, ''I Am Me ,'' na Ọktoba 2005. Album ahụ gosipụtara isiokwu pop-rock yiri nke a hụrụ na mbọ mbụ ya, n'agbanyeghị na Simpson tụrụ anya itinye mmetụta nke egwu sitere na 1980s n'ime ụda ya. <ref name="MTVGoing80s">{{Cite news|author=Vineyard|first=Jennifer|title=Ashlee Simpson Going '80s, Getting Personal On Next Album|date=March 25, 2005|publisher=MTV|url=http://www.mtv.com/news/articles/1499052/20050325/simpson_ashlee.jhtml?headlines=true|archive-date=May 18, 2009|access-date=April 4, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20090518171528/http://www.mtv.com/news/articles/1499052/20050325/simpson_ashlee.jhtml?headlines=true|url-status=dead}}</ref> Dịka mweputa ya gara aga, Simpson dekọtara egwu niile na ọba ahụ. Ọ ghọrọ usoro egwu ya nke abụọ ka ọ malitere n'elu ''chaatị Billboard'' 200, na-ere ihe karịrị pụkụ narị abụọ na ịrị abụọ n'ahịa n'ime izu mbụ ya na United States. <ref>{{Cite web|title=It's All About Ashlee: Simpson Scores Another #1 With ''I Am Me''|url=http://www.mtv.com/news/articles/1512238/10262005/simpson_ashlee.jhtml?headlines=true|accessdate=October 26, 2005}}</ref> Ndekọ a enwetaghi ihe ịga nke ọma dika nke ''Autobiography,'' n'agbanyeghị na ọ gara n'ihu na-ere ihe karịrị nde atọ n'ụwa niile. <ref name="people" /> Edere otu egwu nọrọ onwe ya nke a kpọrọ, " Boyfriend," ma dee ya n'ihi ihe gbasara asịrị dị n'etiti Simpson na Valderama, ọ ghọkwara egwu nke abụọ ya soro n'egwu iri abụọ dara uda na United States. <ref name="Chart history">[{{BillboardURLbyName|artist=ashlee simpson|chart=all}} Artist chart history for Ashlee Simpson], Billboard.com.</ref> Maka mwepụta nke usoro egwu ahụ, Simpson laghachiri na ntutu isi ya. <ref name="people" /> Egwu nke abụọ na nke ikpeazụ n'usoro egwu a, " L.O.V.E.," batara n'ọkwa iri anọ na United States. <ref name="Chart history" /> Simpson pụtara nke ugboro abụọ dị ka onye na-agu egwu na ''Saturday Night Live,'' ọ gụrụ egwu "Catch Me When I Fall," nke sitere na ọdịdị mbụ ya na usoro ahụ, yana "Boyfriend." Na nke ugbu a, a na-eme egwu abụọ ahụ n'enweghị nsogbu ọ bụla. <ref name="people" /> N'etiti ọnwa Disemba, Simpson dara mgbe ọ rụchara ọrụ na Japan wee nọrọ n'ụlọ ọgwụ nwa oge, n'ihi ya a kagburu ihe ngosi ya na Redio Music Awards . Ihe kpatara ọdịda ahụ na ụlọ ọgwụ na-esote ya bụ ike ọgwụgwụ n'ihi usoro ọrụ ya siri ike. <ref>{{Cite news|url=http://www.mtv.com/news/articles/1518506/20051219/story.jhtml|title=Ashlee Simpson's Collapse Due To Exhaustion|first=Jennifer|author=Vineyard|publisher=MTV|date=December 19, 2005|accessdate=April 2, 2006|archive-date=April 16, 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060416150232/http://www.mtv.com/news/articles/1518506/20051219/story.jhtml|url-status=dead}}</ref> Simpson batara na njem m nke 'I Am Me' na ọnwa ikpeazụ nke 2005 wee malite ịyi onye na-akụ ịgba ya Braxton Olita. <ref name="people" /> Na March 2006, Simpson meriri asọmpi 'MTV celebrity surfing invitational competition', nke gosikwara ndị ama ama dịka Meagan Good, Jack Osbourne, Ashley Parker Angel, na Tony Hawk . N'April 12, 2006, ọ kwadoro ma rụọ ọrụ na MTV Australia Video Music Awards, ebe ọ meriri "Onye na-eme ihe nkiri kachasị mma" na "Best Pop Video" maka egwu nke "Boyfriend." <ref>[https://web.archive.org/web/20080217015720/http://www.mtvasia.com/News/200604/13013323.html "Ashlee Simpson, The Veronicas Among The Winners At MTV Australia Video Music Awards"], MTV News, April 13, 2006.</ref> Simpson nwere ọrụ imi n'April 2006. Na mbipụta nke May 2007 nke ''Harper's Bazaar ,'' o kwuru na ya enweghị nchebe banyere ọdịdị ya ma ọ bụ na ọ dịbu mbụ. O kwuru na ịwa ahụ rọba bụ “nhọrọ onwe onye” nke mmadụ kwesịrị ikpebi naanị imere onwe ya ọ bụghị maka ndị ọzọ. <ref>Jenny Hontz, ''Harper's Bazaar'', May 2007.</ref> N'ajụjụ ọnụ na September 2007, nna ya, Joe Simpson, kọwara maka ịwa ahụ Ashlee mere: "E nwere ezigbo nsogbu na iku ume ya, nke ahụ bu nke a gwọrọ." N'etiti afọ 2006, Simpson gbara ajụjụ ọnụ na magazin ''Marie Claire'', bụ nke o kwuru na ya "anabataghi echiche gbagọrọ agbagọ nke Hollywood banyere ịma mma nwanyị" e wee see foto ya na otu ìgwè ụmụ agbọghọ na-enweghị ihe ọ bụla si n'ụlọ akwụkwọ Los Angeles Green Dot Public School. <ref>Dennis Hensley, "Ashlee Simpson's Body Language", ''Marie Claire'', July 2006, pages 50–54.</ref> Ka ọ na-erule oge akwụkwọ akụkọ ahụ ruru n'ụlọ ahịa akụkọ, Simpson enweelarị ọrụ imi ya, ụfọdụ ndị na-agụ ''Marie Claire'' mekwara mkpesa na nke a bụ ihu abụọ. Magazin ahụ nwetara akwụkwọ mkpesa karịrị otu puku, onye mbipụta ọhụrụ nke magazin ahụ gbasakwara akụkụ akwụkwọ ozi nke mbipụta September nke magazin ahụ iji nye ndị na-agụ akwụkwọ ohere ikwupụta nkụda mmụọ ha. <ref>[https://web.archive.org/web/20061022234611/http://www.rollingstone.com/rockdaily/index.php/2006/07/31/marie-claire-goes-edgy-and-anti-simpson/ "Marie Claire Goes Edgy and Anti-Simpson"], Rollingstone.com, July 31, 2006.</ref> <ref>Jennifer Vineyard, [https://web.archive.org/web/20090519025029/http://www.mtv.com/news/articles/1537872/08032006/simpson_ashlee.jhtml "''Marie Claire'' Editor, Readers Lash Out At Ashlee Simpson"], MTV News, August 4, 2006.</ref> Simpson malitere njem nlegharị anya North America nke atọ ya, njem maka egwu ya ọ kpọrọ L.O.V.E iji kwalite ọba nke abụọ ya. A mara ọkwa na a ga-ewepụtakwa ''egwu 'I Am Me'<nowiki/>'' n'ime ọnwa ndị na-esote na-egosi egwu ọhụrụ " Invisible ," ngughari nke egwu Jaded Era . <ref>Carrie Borzillo-Vrenna, "Teen People's 25 Hottest Stars Under Twenty-Five: Hot Survivor", ''Teen People'', June/July 2006, page 143.</ref> E wepụtara otu egwu ahụ na June 2006 wee gaa n'ihu na ọnụ ọgụgụ iri abụo na otu na Hot 100. Ọ ghọrọ egwu ya nke abụọ ya ịbanye n'egwu iri kacha elu nke ndeputa Mainstream Top 40 dabere na ikuku redio pop. <ref>Fred Bronson, [http://www.billboard.com/bbcom/chart_beat/chat_display.jsp?vnu_content_id=1002950520 Chart Beat Chat – "Will Paris Match?"]</ref> N'ikpeazụ, a kwadoro na a kagbuola mwepụtaghachi nke ''<nowiki/>'I Am Me''' . Na 2006, Simpson mere ihe nkiri dị ka Roxie Hart na mmepụta egwu West End nke ''Chicago'' site na Septemba 25 ruo Ọktoba 28, 2006. Ọ nwetara nyocha kacha mma. <ref>[https://web.archive.org/web/20080610060632/http://www.broadway.com/gen/Buzz_Story.aspx?ci=536656 "Pop Singer Ashlee Simpson to Play Chicago's Roxie in London"], Broadway.com, September 14, 2006.</ref> A kọwara ọrụ ya na ihe nkiri ahụ dị ka nke "na-egbu maramara na nso enweghị ntụpọ." Mgbe ya na Olita kewara, a kwadoro na Simpson nọ na mmekọrịta ya na onye òtù Fall Out Boy nke aha ya bu Pete Wentz . <ref>[https://people.com/celebrity/ashlee-simpson-divorce-from-pete-wentz/ "Ashlee Simpson-Wentz Files for Divorce"]. </ref> === 2007–2011: ''<nowiki/>'Bittersweet World','' ịbụ nne, alụmdi na nwunye na ịlaghachi na okporoụzọ === [[Usòrò:Ashlee_Simpson_2008.jpg|thumb| Simpson na mmemme Grammy na 2008.|332x332px]] [[Usòrò:Ashlee_Simpson-Wentz_at_CW_Upfront_2009_2.jpg|thumb| Simpson na 2009]] N'ịgbaso ọdịdị ya dị ka Roxie Hart, Simpson kwadoro na ọ malitere ịrụ ọrụ na ọbá egwu nke atọ ya, nke echere na mbụ na a ga- wwepụta ya na njedebe 2007. <ref>James Montgomery, [http://www.mtv.com/news/articles/1576807/20071219/simpson_ashlee.jhtml "Ashlee Simpson shows Christmas Gifts For Fans (New Album Title) And Pete Wentz (Shh!]</ref> Onye isi oche Geffen Records Ron Fair kwuru na Disemba 2006 na ịrụ ọrụ na ọba egwu Simpson na-esote ga-abụ nke "dị aghụghọ" n'ihi nyocha nke ndị nta akụkọ na "ajọ mbunobi", mana na Geffen ga-eso ya rụkọọ ọrụ iji merie nke ahụ, n'ihi na o kwesịrị ka a nụ ya nakwa na o kwesịrị ka enye ya ohere" <ref>[http://www.mtv.com/news/articles/1547396/20061206/stefani_gwen.jhtml "For The Record: Quick News On Gwen, Good Charlotte, Christina, Katharine McPhee, Ashlee, Rihanna & More"], MTV News, December 6, 2006.</ref> N'ịtụ anya ịtụgharị gaa na ụda ọhụrụ, Simpson depụtara ndị na-emepụta egwu Timbaland na The Neptunes ka ha nye ụda égwu maka ọrụ ahụ. <ref>James Montgomery, [http://www.mtv.com/news/articles/1585681/20080416/simpson_ashlee.jhtml "Ashlee Simpson Ready To Unleash Pete Wentz-Free ''Bittersweet World''"], MTV News, April 17, 2008.</ref> Simpson weputara otu egwu dị n'ọbá egwu ya, " Outta My Head (Ay Ya Ya) ", na Disemba 2007. Egwu ahụ nwere ihe dị iche iche nke synthpop ma ihe nkiri nke 1980 nwere mmetụta dị ukwuu. <ref name="Chron">Joey Guerra, [http://www.chron.com/disp/story.mpl/headline/features/5718319.html ''Bittersweet World'' review], ''Houston Chronicle'', April 21, 2008.</ref> Otu ọ dị, egwu ahụ abataghi na chaati Hot 100 na United States, n'agbanyeghị na o nwere ihe ịga nke ọma n'oke na mpaghara mba ụwa. ''Bittersweet World'', usoro egwu Simpson nke atọ, ka ewepụtara na Eprel 19, 2008. Ndekọ ahụ hụrụ mbelata nke Simpson, na-arụ ọrụ na nọmba nke anọ na ''Billboard'' 200 na ahịa izu mbụ nke mbipụta puku iri anọ na asaa. <ref name="Mariah">Katie Hasty, [http://www.billboard.com/articles/news/1045704/mariah-carey-remains-atop-billboard-200 "Mariah Carey Remains Atop Billboard 200"], Billboard.com, April 30, 2008.</ref> Simpson weputara mkpokọta uwe elu na mmekorita ya na onye na-ere uwe Wet Seal na Eprel 22, 2008, n'otu ụbọchị ahụ ewepụtara ''Bittersweet World'' na mbs United States. <ref>[http://www.businesswire.com/portal/site/google/?ndmViewId=news_view&newsId=20080327005305&newsLang=en "Ashlee Simpson Designs for Wet Seal to Premiere April 22nd"], Wet Seal press release (Business Wire), March 27, 2008.</ref> Ọbá egwu ahụ gara n'ihu na-ere mbipụta puku otu narị na iri abụọ na isii n'ime afọ mbụ nke ewepụtara ya, na-eme ka ọ bụrụ ọba egwu ya a kacha ere ruo taa. <ref>{{Cite web|url=http://blogs.reuters.com/world-wrap/2009/04/08/jessica-simpsons-country-foray-is-over/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304111851/http://blogs.reuters.com/world-wrap/2009/04/08/jessica-simpsons-country-foray-is-over/|archivedate=2016-03-04|title=Jessica Simpson's country foray is over|work=Reuters}}</ref> Ntọhapụ a rụrụ dị ka ọba egwu ikpeazụ Simpson site na Geffen Records. Na February 2008, Simpson malitere iyi mgbanaka diamond. O mechara kọwaa na ọ bụ mgbanaka nkwa sitere n'aka Wentz. <ref>[https://people.com/celebrity/ashlee-simpson-not-engaged-yet/ Ashlee Simpson Not Engaged Yet!"]</ref> N'April 2008, Simpson na Wentz kwadoro njikọ aka ha, <ref name="Engaged">[https://web.archive.org/web/20080411102406/http://www.eonline.com/news/article/index.jsp?uuid=04c4a285-048f-484c-a07f-5f1f7e728746 "Ashlee and Pete Fall into Engagement"], E! Online, April 9, 2008.</ref> ha lụrụ na Mee 17, 2008, n'ebe obibi nne na nna Simpson na Encino, California, ebe ọ bụ nna ya na-elekọta ememe ahụ. <ref>{{Cite web|url=https://people.com/celebrity/ashlee-simpson-and-pete-wentz-get-married/|title=Ashlee Simpson and Pete Wentz Get Married!|accessdate=May 18, 2008|date=May 17, 2008|work=[[People (magazine)|People Magazine]]|first=Ulrica|author=Wihlborg|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080601040756/http://www.people.com/people/article/0%2C%2C20200954%2C00.html|archivedate=June 1, 2008}}</ref> Ọ gbanwere aha nna ya site na Simpson gaa Wentz, na n'oge alụmdi na nwunye a maara ya dị ka Ashlee Simpson-Wentz. <ref>{{Cite news|url=http://www.mtv.com/news/articles/1588218/20080528/simpson_ashlee.jhtml|author=James Montgomery|title=Ashlee Simpson Plans To Change Name To Ashlee Simpson-Wentz|date=May 28, 2008|publisher=MTV News|accessdate=June 30, 2009}}</ref> Ọ bụ n'oge a ka Simpson wepụtara abụ " Little Miss Obsessive " dịka nke abụọ sitere na ''Bittersweet World'' . <ref name="auto">[http://ashleesimpsonmusic.com/news/default.aspx/nid/12628 ""Little Miss Obsessive" Single Out Today!"] </ref> Egwu ahụ enwetaghị mwepụta na Europe, mana o rutere n'ọnụ ọgụgụ kasị elu nke irí itoolu na isii na chaatị Hot 100 na United States. <ref name="auto" /> Ọ malitekwara ịpụta na mgbasa ozi maka ndị na-ere ahịa Canada Zellers iji kwalite ahịrị uwe ha nwere onwe ha, ''nke a kpọrọ Request'', n'etiti 2008. Izu abụọ ka agbamakwụkwọ ya gasịrị, Simpson kwupụtara afọ ime ya, si otú a kwụsị nkwalite nke "Little Miss Obsessive" na ọbá egwu nne na nna. <ref name="people" /> Simpson mụrụ nwa nwoke aha ya bụ Bronx na November 20, 2008. <ref name="people.com">{{Cite web|url=https://people.com/parents/its-a-boy-for-ashlee-pete/|title=It's a Boy for Ashlee & Pete!|accessdate=February 13, 2019|first=Marisa|author=Laudadio|date=November 21, 2008|work=People|archiveurl=https://web.archive.org/web/20081202022408/http://www.people.com/people/article/0%2C%2C20238396%2C00.html|archivedate=December 2, 2008}}</ref> [[Usòrò:AshleeSimpsonMay10.jpg|áká_èkpè|thumb| Simpson na 2010]] Na 2009, Simpson laghachiri n'uju n'ime ihe nkiri telivishọn site n'ịrụ ọrụ nke Violet Foster na ''Melrose Place'', Mgbanwe nke CW nke usoro 1990 nke otu aha ahụ . <ref>{{Cite web|url=http://www.hollywoodreporter.com/hr/content_display/television/news/e3if926640132f1fcca22b5eb8af9113e87|title=Ashlee Simpson moves into 'Melrose Place'|publisher=Nielsen Business Media, Inc.|work=The Hollywood Reporter|accessdate=December 2, 2009|date=March 9, 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100108102127/http://www.hollywoodreporter.com/hr/content_display/television/news/e3if926640132f1fcca22b5eb8af9113e87|archivedate=January 8, 2010|first=Nellie|author=Andreeva}}</ref> Ebu ụzọ bịanye aka na ihe ngosi ahụ dị ka onye na-eme ihe mgbe niile, mana ndị na-emepụta ihe na ndị isi CW kpebiri ịkwụsị àgwà ya. Simpson hapụrụ ihe nkiri ahụ ka ihe omume iri na abụọ gachara wee kwuo na ya amatala kamgbe na agwa ya ga-ahapụ ihe nkiri ahụ ozugbo e kwubiri akụkọ ihe omimi igbu ọchụ. <ref>[http://www.mtv.com/news/articles/1624515/ashlee-simpson-off-melrose-place.jhtml "Ashlee Simpson Off Of 'Melrose Place'"]. </ref> <ref>[https://people.com/tv/ashlee-simpson-wentz-colin-egglesfield-moving-out-of-melrose-place/ "Ashlee Simpson-Wentz & Colin Egglesfield Moving Out of Melrose Place"]. </ref> N'agbanyeghị nke a, nwanne Ashlee ekwuwo okwu megide usoro a, na-ekwu na Simpson wetara ihe ngosi a n'efu. <ref name="people" /> Mgbe ọ hapụrụ ''Melrose Place'', Simpson kwughachiri ọrụ ya na mmepụta egwu Broadway ''Chicago'' . Ọ malitere nlọghachị Broadway ya na Nọvemba 30, 2009, wee mee ihe ngosi asatọ na New York otu izu ruo February 7, 2010. <ref>{{Cite news|url=http://www.nydailynews.com/entertainment/music/2009/11/16/2009-11-16_ashlee_simpsonwentz_headed_for_broadway_will_be_newest_roxie_hart_in_longrunning.html|title=Ashlee Simpson-Wentz headed for Broadway; will be newest Roxie Hart in long-running 'Chicago'|work=[[NY Daily News]]|accessdate=December 2, 2009|date=November 16, 2009|first=Robert|author=Dominguez}}</ref> Na February 9, 2011, Simpson gbara akwụkwọ maka ịgba alụkwaghịm na Wentz, na-ekwu maka esemokwu na-enweghị ike imezi, ma rịọ ka eweghachi aha nwa agbọghọ ya. <ref>{{Cite web|url=http://www.eonline.com/uberblog/b225117_whoamdashashlee_simpson-wentz_files.html|title=Whoa—Ashlee Simpson-Wentz Files for Divorce!|work=E! Online|date=February 9, 2011|accessdate=February 9, 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110304202209/http://www.eonline.com/uberblog/b225117_whoamdashashlee_simpson-wentz_files.html|archivedate=March 4, 2011}}</ref> Emechara ịgba alụkwaghịm na Nọvemba 22, 2011. <ref>[https://people.com/crime/ashlee-simpson-divorce-from-pete-wentz-is-finalized/ "Ashlee Simpson Divorce from Peter Wentz Finalized"]. </ref> <ref>[http://latimesblogs.latimes.com/gossip/2011/12/ashlee-simpson-and-pete-wentz-finalize-divorce.html "Ashlee Simpson and Peter Wentz finalize divorce"]. </ref> Di na nwunye mbụ ahụ wepụtara nkwupụta na-esote ọkwa ahụ, na-ekwupụta "Anyị ka bụ ndị enyi na ndị nne na nna nwere obi ike na ịhụnanya nye nwa anyị nwoke Bronx, onye obi ụtọ na ọdịmma ya ka bụ ihe mbụ anyị na-ebute ụzọ." <ref name="people" /> Simpson pụtara na ihe omume nke abụọ nke The CW's ''America's America's Next Top Model, Cycle 17'' dị ka onye ọka ikpe ọbịa. O mepụtara ahịrị ejiji maka ụmụ agbọghọ dị afọ asaa ruo iri na isii na mmekorita ya na akara nwanne ya nwanyị na-aga nke ọma. Simpson bụ onye na-ahụ maka ngalaba okike nke ahịrị, nke ewepụtara n'oge oyi nke 2011. <ref>{{Cite web|url=http://www.eonline.com/uberblog/b244876_jessica_ashlee_simpson_new_tween.html|title=Jessica & Ashlee Simpson New Tween Fashion Line: Is It Any Good?|author=Stewart|first=Ella|work=E! Online|date=June 1, 2011}}</ref> === 2012-ugbu a: Alụmdi na nwunye nke abụọ na ihe omume telivishọn === N'oge na-adịghị anya mgbe ya na Wentz kewapuru, a kwadoro na Simpson nọ na mmekọrịta ya na onye na-eme ihe nkiri Vincent Piazza, ọ bụ ezie na ha abụọ kwụsịrị mmekọrịta ha ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ otu afọ na ọkara mgbe ha malitere ịlụ. <ref>[http://www.huffingtonpost.com/2012/11/27/ashlee-simpson-vincent-piazza-split-couple-call-it-quits_n_2198217.html "Ashlee Simpson, Vincent Piazza Split: Couple Call It Quits After A Year And A Half Of Dating"]. </ref> Simpson kwadoro n'oge a gbara ajụjụ ọnụ na 2011 na ọ malitere ịrụ ọrụ maka usoro egwu nke anọ ya, nke ọ kọwara dị ka inwe "mmetụta ndị mmadụ." <ref>{{Cite web|url=http://x17online.com/celebrities/ashlee_simpson/ashlee_simpson_to_release_folky_album_fashion_line-09092010.php|title=Ashlee Simpson To Release "Folky" Album & Fashion Line}}</ref> <ref>[http://www.papermag.com/2010/09/ash_papermag_found_a_new.php "Ashlee Simpson On Her New Album, Her New Clothing Line and Shiny Airwalks"]. </ref> Na 2012, Simpson wepụtara otu egwu a kpọrọ "Bat for a Heart." Ọ bụ ezie na otu egwu ahụ nwere egwu ndị doro anya na vidiyo egwu na-adịghị mma, ọ nweghị ihe ịga nke ọma. <ref>{{Cite web|url=http://perezhilton.com/2013-01-18-bethenny-frankel-post-divorce-boyfriend-warren-lichenstein#.VgY0tstViko|title=Ashlee Simpson Bats For A Heart And Makes Us Uncomfortable In Her New Music Video!!|work=perezhilton.com}}</ref> Ọ bụ onye ama ama na-ede abụ bụ Linda Perry dere ma deekwa egwu a. <ref name="popdust">{{Cite web|url=http://popdust.com/2012/11/21/ashlee-simpson-bat-for-a-heart-new/|title=Ashlee Simpson Has a Super-Weird New Song Called 'Bat for a Heart' - Popdust|date=November 21, 2012|work=Popdust}}</ref> Egwu ahụ nwetara nnabata dị iche iche mgbe ewepụtara ya. <ref name="popdust" /> Simpson mechara kwuo na ọba ahụ na-etolite dịka ụda eletrọnịkị. <ref>{{Cite web|url=http://www.usmagazine.com/entertainment/news/ashlee-simpson-reveals-lingerie-curses-in-bat-for-a-heart-music-video-2012111|title=Ashlee Simpson Reveals Lingerie, Curses in "Bat for a Heart" Music Video|date=November 1, 2012|work=usmagazine.com}}</ref> Agbanyeghị, "Bat for a Heart" jere ozi dị ka mwepụta egwu ikpeazụ nke Simpson ruo ọtụtụ afọ mgbe nke ahụ gasịrị, na-enweghị atụmatụ egwu ọ bụla ekwuputara nakwa weebụsaịtị ya bu nke e mechiri emechi. <ref name="ashleesimpsonmusic.com">{{Cite web|url=http://ashleesimpsonmusic.com/|title=Archived copy|accessdate=2005-09-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20050908105235/http://www.ashleesimpsonmusic.com/|archivedate=September 8, 2005}}</ref> Na June 2012, a mara ọkwa na Simpson na-eme ihe nkiri ''Pawn Shop Chronicles'' na Baton Rouge, Louisiana, ihe nkiri na-atọ ọchị a kwadoro maka mwepụta na 2013. <ref name=":0">[https://web.archive.org/web/20140906204126/http://scenelouisiana.com/pawn-shop-chronicles-begins-shooting-in-baton-rouge/2012/06/ "‘Pawn Shop Chronicles’ begins shooting in Baton Rouge"]. </ref> Simpson gosipụtara omume Roxie Hart nke ugboro atọ na egwu ''Chicago,'' oge a na emepụta mmepụta nke Hollywood Bowl nke ihe nkiri ahụ. <ref>{{Cite web|url=http://www.playbill.com/news/article/ashlee-simpson-will-play-roxie-in-hollywood-bowl-staging-of-chicago-207322|title=Ashlee Simpson Will Play Roxie in Hollywood Bowl Staging of Chicago|work=Playbill}}</ref> Ọrụ Simpson nwetara ntụle dị iche iche, n'agbanyeghị na a kọwara ya dị ka "ọkacha amasị ndị na-ege ntị". <ref>{{Cite web|url=https://variety.com/2013/legit/reviews/review-chicago-hollywood-bowl-1200568904/|title=Review Chicago Hollywood Bowl - Variety|author=Bob Verini|work=Variety}}</ref> Na July 2013, a kọrọ na Simpson amalitela ịlụ onye na-eme ihe nkiri Evan Ross, nwa onye ọbụ abụ Diana Ross . <ref>{{Cite web|url=https://people.com/celebrity/ashlee-simpson-dating-evan-ross-couple-spotted-out-holding-hands/|title=Is Ashlee Simpson Dating Evan Ross?|accessdate=February 13, 2019|date=July 3, 2013|work=People|first=Andrea|author=Billups}}</ref> Simpson na Ross jikọrọ aka na Jenụwarị 2014, <ref>{{Cite web|url=https://people.com/celebrity/ashlee-simpson-engaged-to-evan-ross/|title=Ashlee Simpson Engaged to Evan Ross|accessdate=February 13, 2019|date=January 13, 2014|work=People|first=Sheila|author=Cosgrove Baylis}}</ref> wee lụọ na Ọgọst 30, 2014 n'ụlọDiana Ross na [[Kónétíkùt|Connecticut]] . <ref>{{Cite web|url=https://people.com/celebrity/ashlee-simpson-and-evan-ross-are-married/|title=Ashlee Simpson and Evan Ross Are Married|accessdate=September 1, 2014|date=August 31, 2014|work=People|first=Mia|author=McNiece}}</ref> Di na nwunye ahụ nabatara nwa nwanyị aha ya bụ Jagger Snow na Julaị 30, 2015. <ref>{{Cite news|author=Vulpo|first=Mike|title=Ashlee Simpson Ross Gives Birth! Singer and Evan Ross Welcome a Baby Girl!|url=http://www.eonline.com/news/675854/ashlee-simpson-ross-gives-birth-singer-and-evan-ross-welcome-a-baby-girl|accessdate=August 1, 2015|work=[[E! News]]|date=July 31, 2015}}</ref> N'otu ọnwa ahụ, Simpson na di ya gbara akwụkwọ ka ha gbanwee aha nna ha ka ọ bụrụ Ross-Næss. Næss bụ aha nna nna ya nke iwu kwadoro (nke sitere na nna ya, onye ọchụnta ego Arne Næss Jr. ), ebe Ross bụ aha nna nke nne ya. <ref name="billboard-surname" /> Na May 2016, Simpson kwuru na ya na-eche na ọ ga-ekwe omume ịlaghachi na-eme ihe iji lekwasị anya n'ịmepụta ọba ọhụrụ: "Mu na di m na-ede egwú na nke ahụ bụ ihe na-atọ ụtọ, anyị ka [na-agbalị ime] chọta ụda anyị, anyị edeela dị ka egwu irí mana anyị ga-edekwa ọtụtụ egwu ndi ọzọ." <ref name=":0" /> Mana na mbido 2005, webụsaịtị egwu ya gara na-anọghị n'ịntanetị—n'ihi na o nwere mperi—ruo ọnwa ndị na-esote ya, na mbido Septemba 2018, ọ nọgidere na-anọghị n'ịntanetị n'agbanyeghị na ọ na-ekwu na ọ ga-alaghachi n'egwu. <ref name="ashleesimpsonmusic.com" /> N'otu afọ ahụ, Simpson kwupụtara olu Strelka na ihe nkiri ''Space Dogs Adventure to the Moon ,'' n'akụkụ Alicia Silverstone . <ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt3600950/|title=Space Dogs: Adventure to the Moon|work=IMDB}}</ref> Simpson gosikwara ''anyị kwa izu'' na a ga-ewepụta egwu ọhụrụ na 2019, nke pụtara na-egosi na ọ na-arụ ọrụ na ọbá egwu ya nke anọ na-abịa mgbe afọ iri na otu gachara. <ref>{{Cite web|url=http://www.usmagazine.com/celebrity-news/news/ashlee-simpson-promises-new-music-in-2017-w455967|title=Ashlee Simpson Promises New Music in 2017|date=December 14, 2016|work=Us Weekly}}</ref> Na Septemba 9, 2018, e mere ya ka ọ laghachi na ụwa nke ihe ngosi TV na ''Ashlee + Evan ,'' na E! Entertainment Television . <ref>{{Cite web|url=https://www.eonline.com/shows/ashlee_and_evan/videos/273584/evan-ross-ashlee-simpson-talk-e-show|title=Evan Ross & Ashlee Simpson Talk E! Show on Ashlee and Evan|work=E! Online}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.nytimes.com/2018/07/10/style/ashlee-simpson-evan-ross-reality-show.html|title=Ashlee Simpson's New Reality|work=The New York Times}}</ref> Simpson na Ross wepụtara otu egwu ha gụkọrọ ọnụ nke mbụ ha, "I Do" na Septemba 7, 2018. <ref>{{Cite news|url=https://www.billboard.com/articles/columns/pop/8473410/ashlee-simpson-ross-i-do-evan-ross-new-single|title=Ashlee Simpson-Ross Announces New Single With Husband Evan Ross, 'I Do'|work=Billboard|accessdate=September 11, 2018}}</ref> A na-atụ anya na di na nwunye ahụ ga-eweputa usoro egwu zuru oke mgbe afọ ahụ gasịrị, <ref>{{Cite news|url=https://www.billboard.com/articles/columns/pop/8474056/ashlee-simpson-evan-ross-debut-single-i-do|title=Ashlee Simpson & Evan Ross Release Debut Joint Single, 'I Do': Listen|work=Billboard|accessdate=2018-09-11}}</ref> mana kama ha wepụtara ndekọ egwu agbatịri, <nowiki><i id="mwAe8">Ashlee + Evan</i></nowiki> . N'April 2020, Simpson kwupụtara na ya dị ime nwa nke atọ, nwa nwoke. <ref>{{Cite web|title=Baby on the Way for Evan Ross and Ashlee Simpson: 'They Always Wanted a Big Family,' Says Source|url=https://people.com/parents/ashlee-simpson-pregnant-expecting-third-child-evan-ross/|work=PEOPLE.com|language=EN|accessdate=2020-04-30}}</ref> Ọ mụrụ Ziggy Blu na Ọktoba 29, 2020. <ref>{{Cite web|author=Isaac|first=Paulina Jayne|date=2020-11-01|title=Ashlee Simpson Welcomes Son Ziggy Blu With Husband Evan Ross|url=https://www.cosmopolitan.com/entertainment/celebs/a34543898/ashlee-simpson-evan-ross-welcome-son-ziggy-blu/|accessdate=2020-11-04|work=Cosmopolitan|language=en-US}}</ref> == Oyiyi ọha == Simpson akwadola mkpuchi nke ọtụtụ akwụkwọ akụkọ ejiji nke mba ụwa, gke ụnyere US ''Health Women's Health'', ''Jane, CosmoGirl'', ''Shape'', ''Allure'', ''YM'', ''Marie Claire'', ''Redbook'' na ''Seventeen'' ; M''ermany'' ''<nowiki/>'s Glamour'' ''Blenda'' nke Japan na ''Elle'' ; n''Russia's Ele'' ''Girl''nke Russia . <ref>{{Cite web|url=https://www.famousfix.com/topic/ashlee-simpson/magazines|title=Ashlee Simpson Magazine Cover Photos - List of magazine covers featuring Ashlee Simpson - FamousFix|work=FamousFix.com|accessdate=2019-09-08}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.imdb.com/name/nm1249883/publicity/|title=Ashlee Simpson|work=IMDb|accessdate=2019-09-08}}</ref> Ọ pụtara na ọtụtụ mbipụta mba ụwa nke ''Cosmopolitan'', dị ka Georgia, Serbia, Russia, Italy, Greece, Ukraine, Slovenia, Netherlands, US na Australia. Ọ pụtawo na mgbasa ozi telivishọn maka Liquid Ice, HP, Zellers na [[Pizza Hut]] . Ọ pụtara na mgbasa ozi mbipụta maka Skechers na ThermaSilk . <ref>{{Cite web|url=https://www.businesswire.com/news/home/20060718005385/en/Ashlee-Simpson-SKECHERS-Team|title=Ashlee Simpson and SKECHERS Team Up|date=2006-07-19|work=www.businesswire.com|language=en|accessdate=2019-09-08}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.irishexaminer.com/breakingnews/entertainment/music:topstory/ashlee-simpson-the-face-of-skechers-282873.html|title=Ashlee Simpson the face of Skechers|date=2006-10-27|work=www.irishexaminer.com|language=en|accessdate=2019-09-08}}</ref> ''Forbes'' depụtara Simpson dị ka otu n'ime ndị na-eto eto bara ọgaranya, a na-akọ na ọ nwetara ihe karịrị nde dọla asatọ na 2005. ''Forbes'' debere Simpson na di ya mgbe ahụ Pete Wentz na nke iri abụọ na ndepụta ha nke "Top 20 Celebrity Cash Couples" na ego ha nwekọtara rụrụ nde dọla itoolu na pụkụ narị ise. <ref>{{Cite web|url=https://www.eonline.com/photos/480/forbes-top-20-celebrity-cash-couples/11976|title=Pete Wentz and Ashlee Simpson from Forbes Top 20 Celebrity Cash Couples|work=E! Online|language=en-US|accessdate=2019-09-08}}</ref> Site na mwepụta nke ''Autobiography'', Simpson bara n'ahịa ozugbo dị ka "onye na-agba Britney mgba", na-atụnyere ndị na-agu egeu dị ka Avril Lavigne na Fefe Dobson . <ref>{{Cite web|url=http://www.canada.com/saskatoonstarphoenix/story.html?id=7bd7d6e7-4de4-4635-b506-b8f6cdcd78ac|title=Avril Lavigne clones, beware. Pop princess still a street fighter|work=canada.com|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151108023540/http://www.canada.com/saskatoonstarphoenix/story.html?id=7bd7d6e7-4de4-4635-b506-b8f6cdcd78ac|archivedate=November 8, 2015}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.huffingtonpost.com/2014/07/17/ashlee-simpson-autobiography_n_5595686.html|title=Let's Get Angsty And Remember Ashlee Simpson's 'Autobiography'|work=The Huffington Post}}</ref> Mgbasa ozi gosipụtara onyonyo na ụdị ya dịka nke dị iche na nke nwanne ya nwanyị Jessica. <ref>{{Cite web|url=http://nymag.com/thecut/2011/06/ashlee_simpsons_style_evolutio.html|title=Ashlee Simpson's Style Evolution|author=Lauren Murrow|work=The Cut}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.thegloss.com/2013/07/31/fashion/jessica-simpson-clothing-line-ashlee-simpson/|title=Ashlee Simpson Models Jessica Simpson's Clothing Line|work=TheGloss|accessdate=September 26, 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150927190849/http://www.thegloss.com/2013/07/31/fashion/jessica-simpson-clothing-line-ashlee-simpson/|archivedate=September 27, 2015}}</ref> Site na ihe ịga nke ọma nke usoro telivishọn nke Jessica, ''Newlyweds'', ụmụnne nwanyị ghọrọ aha ezinụlọ na mgbasa ozi wee bụrụ ihe a na-elekwasị anya nke ukwuu. <ref>{{Cite web|url=http://www.etonline.com/tv/150008_nick_lachey_has_a_new_reality_show_but_now_we_really_miss_newlyweds/|title=Nick Lachey Has a New Reality Show But Now We Really Miss 'Newlyweds'|work=Entertainment Tonight}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://dvd.netflix.com/Movie/Newlyweds-Nick-Jessica/70180074|title=Newlyweds: Nick & Jessica|work=netflix.com}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.vh1.com/news/82509/groundbreaking-reality-tv-moments/|title=Reality TV's Most Groundbreaking Pop Culture Moments|work=VH1 News}}</ref> Ọ na-ekwu na ọ bụ mgbe ọ bụ nwata ka ọ malitere ịbụ abụ ma kweta na ọ rọrọ nrọ ịnọ na Broadway na ọ tụghị anya ịbanye na otu egwu pop. Ọ na-eji onye nchịkwa olu na-azụ ọzụzụ, ma mụọ Etta James na Aretha Franklin ọba maka mkpali olu. <ref>Thor Christensen, [https://web.archive.org/web/20080610100135/http://www.guidelive.com/sharedcontent/dws/ent/columnists/tchristensen/stories/DN-ashlee_0616gui.ART.State.Edition1.27d22a0.html "Ashlee Simpson finds a high note in every low point of her career"], ''The Dallas Morning News'' (GuideLive.com), June 16, 2006.</ref> O kwupụtala Guns N 'Roses, Gwen Stefani, Enweghị obi abụọ, Joan Jett, The Runaways, [[Madonna]], Pat Benatar, Green Day, Alanis Morissette, Fiona Apple, Chrissie Hynde, na Debbie Harry si Blondie dị ka mmetụta egwu ya. <ref>{{Cite web|url=http://www.contactmusic.com/info/ashlee_simpson|title=Ashlee Simpson &#124; Biography|work=Contactmusic|accessdate=May 25, 2014}}</ref> <ref>{{Cite web|author=Spence D.|url=http://www.ign.com/articles/2004/07/20/ashlee-simpson-11-questions|title=Ashlee Simpson: 11 Questions|work=IGN|date=July 20, 2004|accessdate=May 25, 2014}}</ref> == Ihe nkiri == === Ihe nkiri === {| class="wikitable sortable" !Afọ ! Aha ! Ọrụ ! class="unsortable" | Ihe ndetu |- | 2002 | ''The Hot Chick'' | Monique | |- | 2005 | ''Achọpụtabeghị'' | Dị ọcha | |- | 2006 | ''Akwụkwọ ịkpọ òkù Kelly Slater Celebrity Surf'' | Onwe ya | Ihe nkiri onyonyo |- | 2013 | ''Akụkọ ihe mere eme nke ụlọ ahịa Pawn'' | Theresa | |- | 2016 | ''Njem Nkịta Space na Ọnwa'' | Strelka | Olu |} === Igwe onyonyo === {| class="wikitable sortable" !Afọ ! Aha ! Ọrụ ! class="unsortable" | Ihe ndetu |- | 2001 | ''Malcolm na Middle'' | Nwanyị ụlọ akwụkwọ sekọndrị | Ihe omume: "Reese Cooks" |- | 2002-2004 | ''Eluigwe nke asaa'' | Cecilia Smith | nkeji 40 |- | 2003 | ''Ikwuru gịnị?'' ''Karaoke'' | Onwe ya / Onye ikpe | |- | 2003-2005 | ''Ndị lụrụ ọhụrụ: Nick na Jessica'' | rowspan="2" | Onwe ya | Ihe ngosi 5 |- | rowspan="2" | 2004-2005 | ''Ihe ngosi Ashlee Simpson'' | nkeji iri na asatọ |- | ''Abalị Satọde Live'' | Onwe ya / Onye ọbịa egwu | Iwu Jud / Ashlee Simpson<br /><br /><br /><br /><nowiki></br></nowiki> " Jon Heder / Ashlee Simpson" |- | 2005 | ''Punk'd'' | rowspan="2" | Onwe ya | Ihe omume: "Ashlee Simpson" |- | rowspan="2" | 2008 | ''Nkịta na-ekwu okwu'' | Ihe omume: "Cricket na Hemingway & Rigby" |- | ''Ụmụ nwanyị rụrụ arụ'' | Onwe ya / onye na-eme ihe | Ihe omume: "Mmemme #12.167" |- | 2009 | ''CSI: NY'' | Lila Wickfield | Ihe omume: " Ebe Ọ dịghị nloghachi " |- | 2009-2010 | ''Ebe Melrose'' | Violet Foster | nkeji iri na atọ |- | 2010 | ''Jessica Simpson: Ezi ekeresimesi'' | Onwe ya / Ọbịa pụrụiche | Ihe nkiri onyonyo |- | 2011 | ''Ihe nlere anya kacha nke America'' | Onwe ya / Onye ọka ikpe ọbịa | Ihe omume: "Ashlee Simpson" |- | 2018 | ''Ashlee + Evan'' | rowspan="2" | Onwe ya | 6 akụkụ; nakwa onye na-emepụta ihe |- | 2019 | ''Wepu Mic'' | Ihe omume: "Mike Colter vs. Ne-Yo na Christina Milian vs. Ashlee Simpson" |- | 2020 | ''The Bachelor Presents: Gee obi gị ntị'' | Onwe ya / Onye ikpe | Ihe omume: "izu nke ise -- Ọkara ikpeazụ" |} === Ụlọ ihe nkiri === {| class="wikitable sortable" !Afọ ! Aha ! Ọrụ ! class="unsortable" | Ihe ndetu |- | 2006 | rowspan="3" | ''Chicago'' | rowspan="3" | ''Roxie Hart'' | West End |- | 2009 | Broadway |- | 2013 | Hollywood Bowl |} == Ihe ngosi == * ''Autobiographye'' (2004) * ''I Am Me'' (2005) * ''Bittersweet World'' (2008) == Hụkwa == * Ndepụta onyinye na nhọpụta Ashlee Simpson nwetara * Ndepụta nke njem egwu nke Ashlee Simpson == Ebensidee == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == * Official website * Ashlee Simpson at Curlie * {{IMDb name|1249883|Ashlee Simpson}} {{DEFAULTSORT:Simpson, Ashlee}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] [[Òtù:Pages with unreviewed translations]] 8nl5g85zfjzu9dequ5ou8viv7jwr9qp Aisha Ayensu 0 12654 729328 709076 2026-09-29T23:28:01Z Vivian Amalachukwu 17172 Added default sort and databox 729328 wikitext text/x-wiki [[Category:Articles with hCards]] {{databox}} '''Aisha Ayensu''' bụ onye Ghana na-emepụta ejiji na-emeri ihe nrite, ọ bụ onye amara na ọ rụpụtara uwe na ejiji ogbo maka [[Beyoncé Knowles|Beyonce]], [[Genevieve Nnaji]], [[Jackie Appiah]] na [[Sandra "Alexandrina" Don-Arthur]] <ref>{{Cite web|url=https://privilegeamoah.com/top-5-most-influential-ghanaian-fashion-designers-of-all-time/|title=Top 5 most influential Ghanaian Fashion Designers of all time.|date=2018-04-01|work=privilegeamoah.com - Ghana entertainment news|language=en-US|accessdate=2019-10-12}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.glitzafrica.com/african-designers-nominated-for-2019-glitz-style-awards/|title=African Designers nominated for 2019 Glitz Style Awards – Glitz Africa Magazine|language=en-US|accessdate=2019-10-12|archivedate=2021-10-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211008111731/https://www.glitzafrica.com/african-designers-nominated-for-2019-glitz-style-awards/}}</ref> Ọ bụ onye tọrọ ntọala ma bụrụ onye isi ihe okike nke Christie Brown, ụlọ ejiji ndị Ghana. <ref>{{Cite web|url=https://foundersafrica.com/creative-africans-how-ghana-based-aisha-anyesu-is-infusing-modernism-into-traditional-african-fabrics/|title=Creative Africans: How Ghana-based Aisha Anyesu is Modernizing Traditional African Fabrics|date=2019-09-03|work=Founders Africa|language=en-US|accessdate=2019-10-19|archivedate=2021-10-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211008111733/https://foundersafrica.com/creative-africans-how-ghana-based-aisha-anyesu-is-infusing-modernism-into-traditional-african-fabrics/}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://daughtersofafrica.org/meet-aisha-ayensthe-woman-behind-christie-brown-label/|title=Meet Aisha Ayens,The Woman Behind Christie Brown label|date=2016-11-30|work=Daughters Of Africa|language=en-US|accessdate=2019-10-19|archivedate=2021-10-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211008111729/https://daughtersofafrica.org/meet-aisha-ayensthe-woman-behind-christie-brown-label/}}</ref> <ref>{{Cite web|author=Afrik|first=Debonair|date=2016-10-14|title=Lookbook:Christie Brown Fall Winter 2016 Collection|url=https://debonairafrik.com/christie-brown-fall-winter-2016-collection/|accessdate=2020-11-23|work=Debonair Afrik|language=en-GB}}</ref> [[Folu Storms]] gbara ya ajụjụ ọnụ yana maka mmemme redio nke BBC World Service wee depụta ya dị ka otu n'ime ndị ọchụnta ego Forbes kacha na 2016. <ref>{{Cite web|url=https://www.forbes.com/sites/mfonobongnsehe/2016/04/25/30-most-promising-young-entrepreneurs-in-africa-2016/|title=30 Most Promising Young Entrepreneurs In Africa 2016|author=Nsehe|first=Mfonobong|work=Forbes|language=en|accessdate=2019-10-12}}</ref> <ref name="bbc">{{Cite web|url=https://www.bbc.co.uk/programmes/w3csww6q|title=BBC World Service - In the Studio, African Luxury Fashion: Designer Aisha Ayensu|work=BBC|language=en-GB|accessdate=2019-10-12}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://alt-africa.com/2018/05/12/bbc-world-service-in-the-studio-with-fashion-designer-aisha-ayensu/|title=BBC World Service – 'In The Studio' with Fashion Designer Aisha Ayensu|author=altafrica10|date=2018-05-12|work=Bespoke Event Guide|language=en|accessdate=2019-10-12}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://yen.com.gh/105425-top-fashion-designers-ghana.html|title=Top Fashion Designers in Ghana|author=Gracia|first=Zindzy|date=2018-02-11|work=Yen.com.gh - Ghana news.|language=en|accessdate=2019-10-12}}</ref> == Agụmakwụkwọ == Ayensu nwere nzụlite na akparamaagwa na ejiji. Ọ gụrụ akwụkwọ sekọndrị na Achimota School o nwetara ọzụzụ ya na ejiji site na Joyce Ababio College of Creative Design. <ref>{{Cite web|url=http://www.jaccd.edu.gh/jaccd-orients-its-second-batch-of-degreediploma-students/|title=JACCD Orients {{sic|it|'s|nolink=y}} second batch of Degree/Diploma Students|date=2015-09-01|work=JACCD|language=en-GB|accessdate=2019-10-12|archivedate=2019-10-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191012092401/http://www.jaccd.edu.gh/jaccd-orients-its-second-batch-of-degreediploma-students/}}</ref> == Ọrụ == [[Usòrò:2014_Another_Christie_Brown_design_as_featured_on_NdaniTV.png|thumb| Nhazi nke Christie Brown sitere na 2014 (dị ka egosipụtara na NdaniTV)|233x233px]] Site na mkpali nke sitere n'aka nne nne ya, ọ tọrọ ntọala ụlọ ejiji Christie Brown na March 2008 na Ghana nke a na-amata ugbu a na mba ụwa. <ref>{{Cite web|url=https://mag.moon-look.com/mode-style/christie-brown/|title=Christie Brown SS 15|work=MoonMag {{!}} African Creatives & Lifestyle|date=26 February 2015|language=fr-FR|accessdate=2019-10-12|archivedate=2019-10-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191012092405/https://mag.moon-look.com/mode-style/christie-brown/}}</ref> Ọ gosipụtara dị ka "Platinum Standard" na NdaniTV na 2014 [[Folu Storms|Folu Storm]] gbakwara ya ajụjụ ọnụ mgbe ọ gara Accra na usoro New Africa na 2016. Ọ bụ onye nchoputa na onye isi ihe okike nke Christie Brown, ụlọ ejiji ndị Ghana. Afua Hirsch gbara ya ajụjụ ọnụ maka mmemme ha "In the Studio" maka mmemme redio nke BBC World Service na 2016. Nke a bụ ọnwa anọ tupu nchịkọta ya kwa afọ ebe ọ na-eche "ihe ịma aka nke ime ka omenala ya bụrụ ihe a na-anabata n'ụwa nile", nke a mere ememe afọ iri nke azumaahịa ya. <ref name="bbc" /> Edekwara ya dị ka otu n'ime ndị ọchụnta ego kacha enye olileanya nke Forbes na 2016. == Ihe nrite == O nwetala ọtụtụ ihe nrite nke gụnyere: * 2009 - Emerging Designer of the Year, Arise Africa fashion event in South Africa<ref>{{Cite news|url=https://www.ft.com/content/41802894-002a-11e7-96f8-3700c5664d30|title=Subscribe to read|website=Financial Times|date=3 March 2017|language=en-GB|access-date=2019-10-12|last1=Roux|first1=Caroline}}</ref><ref>{{Cite web|title=Meet The Ghanaian Woman Who Designed Tina Knowles Lawson's Trending Power Suit|url=https://www.essence.com/fashion/this-ghanaian-woman-designed-tina-knowles-lawsons-power-suit/|website=Essence|language=en-US|access-date=2020-05-29}}</ref> * 2010 - Only Ghanaian label chosen to showcase in the Arise L'Afrique-á-Porter, in Paris during Paris Fashion Week<ref name=":0" /> * 2018 - Best Fashion Designer, Africa Prestigious Awards<ref name=":0">{{Cite web|url=https://news.eadgoc.com/2018/05/21/aisha-ayensu-wins-best-fashion-designer-africa-at-the-african-prestigious-awards-2018/|title=Aisha Ayensu Wins Best Fashion Designer Africa at the African prestigious awards 2018|website=EAD news|language=en-US|access-date=2019-10-12|archive-date=2019-10-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20191012092403/https://news.eadgoc.com/2018/05/21/aisha-ayensu-wins-best-fashion-designer-africa-at-the-african-prestigious-awards-2018/|url-status=dead|accessdate=2022-04-07|archivedate=2019-10-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191012092403/https://news.eadgoc.com/2018/05/21/aisha-ayensu-wins-best-fashion-designer-africa-at-the-african-prestigious-awards-2018/}}</ref> *2018 - African Designer of the Year, [[Glitz Style Awards]]<ref>{{Cite web|url=https://www.pulse.com.gh/ece-frontpage/winners-list-zylofon-signees-juliet-ibrahim-victoria-micheals-and-more-win-at-glitz/7qblgrj|title=Zylofon signees, Juliet Ibrahim, Victoria Micheals & more win at Glitz Style Awards|date=2018-09-03|website=www.pulse.com.gh|language=en-US|access-date=2019-10-12}}</ref> * 2019 - African Designer of the Year, [[Glitz Style Awards]]<ref>{{Cite web|url=https://www.pulse.com.gh/lifestyle/fashion/check-out-the-full-list-of-winners-at-the-2019-glitz-style-awards/gmcnxzy|title=Check out the full list of winners at the 2019 Glitz Style Awards|date=2019-09-16|website=www.pulse.com.gh|language=en-US|access-date=2019-10-12}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ghanacelebrities.com/2019/09/15/2019-glitz-style-awards-full-list-of-winners/|title=2019 Glitz Style Awards: Full List Of Winners|date=2019-09-15|website=GhanaCelebrities.Com|language=en-US|access-date=2019-10-12|accessdate=2022-04-07|archivedate=2019-10-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191012092358/https://www.ghanacelebrities.com/2019/09/15/2019-glitz-style-awards-full-list-of-winners/}}</ref> == Ebensidee == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Ayensu, Aisha}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] poh609gsespbep8s8tkw3ct0v0wwuun Abena Osei-Poku 0 12670 729326 725045 2026-09-29T23:25:55Z Vivian Amalachukwu 17172 Added {{databox}} 729326 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[Category:Articles with hCards]] '''Abena Osei-Poku''', (née: '''Abena Osei''' ), bụ onye isi ụlọ ọrụ [[Ghana]] nke bụ onye isi njikwa na onye isi nchịkwa nke Absa Bank Ghana (nke bụbu ''Barclays Bank of Ghana'' ). Ọ rụrụ ọrụ n'ọkwa a kemgbe Septemba 2018. Tupu nke ahụ, ọ rụrụ ọrụ na Absa na South Africa, ebe ọ na-ahụ maka ọrụ nke itinye ego n'ụlọ akụ na East na West Africa, na ọkwa nke onye isi nchịkwa. <ref name="1R">{{Cite web|url=https://www.genderawards.com/judge-profile/abena-osei-poku/|title=Gender Mainstreaming Awards Africa: Judge Profile: Abena Osei-Poku|work=Genderawards.com|date=October 2021|author=Gender Mainstreaming Awards Africa|accessdate=26 October 2021|archivedate=26 October 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211026142111/https://www.genderawards.com/judge-profile/abena-osei-poku/}}</ref> <ref name="2R">{{Cite web|url=https://ghanaguardian.com/barclays-appoints-abena-osei-poku-as-new-md|title=Barclays appoints Abena Osei-Poku as new MD|work=Ghanaguardian.com|date=2018|author=Business & Financial Times Limited|accessdate=26 October 2021|format=Ghanaguardian.com Quoting Business & Financial Times Limited}}</ref> == Nzụlite na agụmakwụkwọ == A mụrụ Abena na Ghana n'ihe dịka afọ 1971. Ọ gara ụlọ akwụkwọ elementrị na ụlọ akwụkwọ sekọndrị Ghana. A nabatara ya na Mahadum Ghana, ọ gụsịrị akwụkwọ na 1994 ma nweta nzere bachelọ nke Arts na Economics na Statistics . Ka e mesịrị, ọ nwetara nzere Master of Business Administration na Mahadum Manchester dị na mba United Kingdom. <ref name="3R">{{Cite web|url=https://www.linkedin.com/in/abena-osei-poku-27a2bb52/?originalSubdomain=gh|title=Abena Osei-Poku: Managing Director at Absa Bank Ghana Limited|work=[[LinkedIn.com]]|date=October 2021|author=Abena Osei-Poku|accessdate=25 October 2021}}</ref> == Ọrụ == Abena malitere ọrụ ụlọ akụ ya na Standard Chartered Bank na 2002, na-arụ ọrụ ebe ahụ afọ asaa. Na 2009, ọ gafere na Barclays Bank . Ọ nọrọ ụfọdụ n'ime afọ itoolu sochirinụ na-eje ozi dị ka onye isi nchịkwa na Barclays Bank Ghana na oge ndị ọzọ na South Africa, na-eje ozi dị ka onye isi nke Barclays Africa Group, na-ahụ maka ọrụ na Africa, na mpụga [[South Africa]] . Na Septemba 2018, a họpụtara Abena ka ọ bụrụ onye isi njikwa nke Barclays Bank of Ghana, ka ọ nọchie Patience Akyianu, onye hapụrụ ụlọ akụ ahụ. <ref name="2R" /> <ref name="3R" /> Na February 2020, Abena lekọtara mgbanwe nke Barclays Bank Ghana ka ọ bụrụ Absa Bank Ghana. <ref name="4R">{{Cite web|url=https://www.ghanaiantimes.com.gh/absa-to-play-significant-role-in-banking-sector-md/|title=Absa to play significant role in banking sector - MD|date=11 February 2020|work=Ghana Times|accessdate=26 October 2021|author=Kingsley Asare}}</ref> == Echiche ndị ọzọ == Abena nọ n'oge gara aga na bọọdụ nke ọtụtụ ụlọ ọrụ, nke gụnyere (a) Airtel Mobile Money Limited (b) Barclays Africa Group (c) United Kingdom na Ghana Chamber of Commerce na (d) Country Kitchen Limited. <ref name="1R" /> N'ọnwa Ọktoba 2021, ọ bụ Onye isi oche nke bọọdụ na-enye ndụmọdụ na College of Health Sciences na Mahadum Ghana . Ọ na-ejekwa ozi dị ka osote onye isi oche nke bọọdụ nke Ghana Stock Exchange, ma bụrụ onye otu ndị isi kansụl nke Ghana Association of Bankers na National Banking College. Tụkwasị na nke ahụ, Abena bụ onye nkwanye ùgwù nke Chartered Institute of Marketing Ghana na onye otu nsọpụrụ nke Chartered Institute of Bankers. <ref name="1R" /> == Hụkwa == * Ndepụta ụlọ ọrụ ego na Ghana == Ebensidee == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == * [https://web.archive.org/web/20250221064246/https://www.theghanareport.com/it-was-necessary-barclays-bank-md-hails-banking-sector-cleanup/ 'Ọ dị mkpa' - Barclays Bank MD Hails Sector Cleanup] dị ka nke 22 Jenụwarị 2020. * [https://citinewsroom.com/2021/05/absa-bank-md-abena-osei-poku-named-one-of-africas-most-influential-female-leaders/ Absa Bank MD, Abena Osei-Poku kpọrọ otu n'ime ndị isi ụmụ nwanyị kacha nwee mmetụta] dịka nke 26 Mee 2021. [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] {{DEFAULTSORT:Osei-Poku, Abena}} rb1w0l8jdjwh73se1osvsba2iasv5pg Judy Dlamini 0 12743 729323 74996 2026-09-29T23:23:43Z Vivian Amalachukwu 17172 Added default sort and databox 729323 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Judy Dlamini''' (amụrụ 10 Julaị 1959) bụ nwanyị South Africa ọchụnta ego na onye ode akwụkwọ, onye bụ onye jị ọkwa Chancellor nke Mahadum Witwatersrand na onye isi oche ntọala Mbekani Group. Ọ rụrụ ọrụ dị ka onye isi oche nke bọọdụ Aspen Pharmacare Holdings site na Nọvemba 2007 ruo Disemba 2015 ebe ọ na-ejekwa ozi dị ka onye nchịkwa na-abụghị onye isi site na July 2005 ruo Disemba 2015. <ref>{{Cite web|url=https://www.bloomberg.com/research/stocks/private/person.asp?personId=11480028&privcapId=39218446|title=Company Overview of Imithi Investments (Pty) Ltd|author=|first=|date=22 December 2018|work=Bloomberg|archiveurl=|archivedate=|accessdate=22 December 2018}}</ref> Na 2020 akwụkwọ akụkọ Forbes kpọrọ ya otu n'ime ụmụ nwanyị iri ise kachasị ike n'Africa. <ref>{{Cite web|author=Africa|first=Forbes|date=2020-03-06|title=Africa's 50 Most Powerful Women|url=https://www.forbesafrica.com/cover-story/2020/03/06/africas-50-most-powerful-women/|accessdate=2021-01-30|work=Forbes Africa|language=en-US}}</ref> == Akwụkwọ ndị o dere nakwa mbiputa ndị ọzọ == * GROW TO BE GREAT: AWESOME AFRICAN ACHIEVERS<ref>{{Cite web|title=Amazon.com : Judy Dlamini|url=https://www.amazon.com/s?k=Judy+Dlamini&ref=nb_sb_noss|access-date=2021-05-20|website=www.amazon.com|language=en-us}}</ref> * Equal but Different: Women Leaders' Life Stories: Overcoming Race, Gender & Social Class<ref>{{Cite web|title=Amazon.com : Judy Dlamini|url=https://www.amazon.com/s?k=Judy+Dlamini&ref=nb_sb_noss|access-date=2021-05-20|website=www.amazon.com|language=en-us}}</ref> * THE OTHER STORY, A Fireside chat with African Achievers<ref>{{Cite web|title=Amazon.com : Judy Dlamini|url=https://www.amazon.com/s?k=Judy+Dlamini&ref=nb_sb_noss|access-date=2021-05-20|website=www.amazon.com|language=en-us}}</ref> * Equal But Different: Women Leader's Life Stories, Overcoming Race, Gender and Social Class<ref>{{Cite book|last=Dlamini|first=Judy|url=https://books.google.com/books?id=YiNpvQEACAAJ&q=Judy+Dlamini|title=Equal But Different: Women Leader's Life Stories, Overcoming Race, Gender and Social Class|date=2016|publisher=Sifiso Publishers|isbn=978-0-620-72587-3|language=en}}</ref> == Njikọ mpụga == * https://twitter.com/judydlamini?lang=en * https://www.linkedin.com/in/judy-dlamini-71b11912?originalSubdomain=za == Ebensidee == <references /> {{DEFAULTSORT:Dlamini, Judy}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 4g001p33fryov3ewd04r0gjkf98gby2 Grace Lolim 0 13303 729321 211096 2026-09-29T23:21:37Z Vivian Amalachukwu 17172 Added default sort 729321 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Grace Lolim|image=|caption=|othername=|birth_name=|birth_date=|birth_place=|death_date=|death_place=|burial_place=|nationality=Kenyan|alma_mater=|occupation=Human rights and peace activist|years_active=|known_for=Founded Isiolo Gender Watch}} [[Category:Articles with hCards]] '''Grace Lolim''' bụ onye Kenya na-ahụ maka ihe gbasara ikike mmadụ na udo, onye isi oche nke Isiolo Peace Committee, na onye guzobere na onye isi oche nke Isiolo Gender Watch.<ref name=":0">{{Cite web|title=Defying Culture in Pursuit of Peace « Defenders Coalition|url=https://defenderscoalition.org/defying-culture-in-pursuit-of-peace-2/|accessdate=2022-02-20|language=en-US|archivedate=2022-02-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220220204943/https://defenderscoalition.org/defying-culture-in-pursuit-of-peace-2/}}</ref> == Early life == Lolim si Isiolo, a zụlitere ya na obodo Turkana.<ref name=":0"/><ref name=":1">{{Cite web|title=Defying Culture in the Fight for Equality|url=https://www.forumciv.org/int/latest/defying-culture-fight-equality|accessdate=2022-02-20|work=ForumCiv|language=en}}</ref> == Ọrụ na ọrụ == Lolim bidoro ịkwado udo n'afọ 2000 ógè ndị [[Somalia]] na Boranas na-alụ ọgụ na Nakuru.<ref name=":0"/><ref name=":1"/> Ọ bụ ezie na ya na di ya na ụmụ ya agbapụla esemokwu ahụ, ọ laghachiri ebe ahụ iji nyere ndị mụrụ ya na ụmụnne ya ọ hapụrụ aka. Ọ chọpụtara na ndị ezinụlọ ya na ndị obodo ndị ọzọ zoro n'akụkụ osimiri, ndị agụ iyi wakporo.<ref name=":0" /> <blockquote>N'agbanyeghị nkwenye di ya, Lolim jụrụ ịhapụ ndị ikwu ya n'ahụhụ. Ọ bidoro njem mkparịta ụka iji kwụsị esemokwu ahụ site na isonyere kọmitii udo obodo. Ụmụ nwanyị ndị ọzọ họpụtara ya ka ọ kwuo okwu n'oge nzukọ ibelata esemokwu na ọkwa mpaghara, ọkwá nke mere ka ya na ndị otu kọmitii si n'ebo ndị ọzọ na-emekọrịta ihe.<ref name=":0"/></blockquote>Ọ bụ naanị nwanyị a họpụtara ikwu okwu n'ihe gbasara obodo ahụ.<ref name=":1"/> N'afọ 2002, United Nations Development Programme họpụtara Lolim ka ya na ụmụ nwanyị [[Rwanda]] sonye na mmemme mgbanwe iji mụta màkà mmetụta nke agha. Dị ka otu akụkọ si kwuo, ọ kwusara udo site n'iji ozizi ọ hụrụ na Bible na Koran, nke nyere aka n'ịgakwute ndị na-ege ya ntị dị iche iche ma bụrụ nnukwu ihe dị ịrịba ama banyere kọmitii udo.<ref name=":0"/> N'afọ 2013, Lolim hiwere Isiolo Gender Watch, otu nzukọ na-akwado ikike mmadụ na ịha nhata nwoke na nwanyị, ebe (ka ọ dị n'afọ 2022) ọ na-arụ ọrụ dị ka onye isi nchịkwa.<ref name=":1"/><ref name=":2">{{Cite web|title=Isiolo County, Kenya - Local Radio Stations Aid in Creating Awareness on COVID-19 and Gender-Based Violence {{!}} Climate & Development Knowledge Network|url=https://cdkn.org/story/isiolo-county-kenya-local-radio-stations-create-awareness-of-covid-19-gender-based-violence|accessdate=2022-02-20|work=cdkn.org}}</ref> Lolim bụ onye isi oche nke Isiolo Kọmitii udo<ref name=":0"/> N'oge ọrịa COVID-19, Lolim na-eduzi mgbalị iji kesaa ozi ahụike na obodo ya.<ref name=":2"/> N'afọ 2020, ọ kwadoro ka e tinyekwuo ụmụ nwanyị na mbọ udo.<ref>{{Cite web|author=Wairimu|first=Waweru|date=25 Sep 2020|title=Woo men to surrender firearms, Isiolo gender activist tells women {{!}} Kenya|url=https://nation.africa/kenya/news/gender/woo-men-to-surrender-firearms-isiolo-gender-activist-tells-women-2371916?view=htmlamp|accessdate=2022-02-20|work=nation.africa}}</ref> N'afọ 2022, o kwuru maka njupụta nke ime ihe ike banyere mmekọahụ na nwoke na nwanyị, na mkpa ọ dị ikpe ziri ezi na nzaghachi maka ogbugbu nke onye na-akwado udo Elizabeth Ibrahim.<ref>{{Cite web|author=Kamau|first=Winnie|date=2022-01-31|title=Isiolo County Grapples with Grim Statistics of Gender Based Violence|url=https://www.talkafrica.co.ke/stop-gender-based-violence-against-women/|accessdate=2022-02-20|work=Talk Africa|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|author=|date=5 Jan 2022|title=Women activists ask govt to ensure justice for Isiolo colleague killed in cold blood {{!}} The Press Point|url=https://thepresspoint.com/news-today/women-activists-ask-govt-to-ensure-justice-for-isiolo-colleague-killed-in-cold-blood/|accessdate=2022-02-20|language=en-US|archivedate=2022-02-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220220204944/https://thepresspoint.com/news-today/women-activists-ask-govt-to-ensure-justice-for-isiolo-colleague-killed-in-cold-blood/}}</ref> == Edensibia == <references /> == Njikọ mpụga == * [https://isiologenderwatch.org/ Isiolo Gender Watch, official website] {{DEFAULTSORT:Lolim, Grace}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 5kcjkaslbm4gi5kz93qcjkot4sb9x6f Nenny B 0 13542 729318 722828 2026-09-29T23:20:05Z Vivian Amalachukwu 17172 Added default sort and databox 729318 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[Category:Articles with hCards]] '''Nnenna Egwuekwe''' (amụrụ na Septemba 22, 1992), nke a maara dịka '''Nenny B''', bụ onye mgbasa ozi Naijiria.<ref>{{Cite news|author=Onuoha|first=Chris|title=Nenny B standing tall against odds|url=https://www.vanguardngr.com/2019/12/nenny-b-standing-tall-against-odds|work=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard Nigerian Newspaper]]|date=9 December 2019|accessdate=11 December 2019}}</ref> Ọ bụ VJ ugbu a maka MTV Base Africa.<ref>{{Cite news|title=Falz, Skibii, others thrill fun-seekers at MTV Base's anniversary party|url=https://www.premiumtimesng.com/entertainment/music/318227-falz-skibii-others-thrill-fun-seekers-at-mtv-bases-anniversary-party.html|work=[[Premium Times]]|date=7 March 2019|accessdate=11 December 2019}}</ref><ref>{{Cite news|author=Ogala|first=George|title=Nigeria: New Season of MTV Base 'Celeb Living' Debuts|url=https://allafrica.com/stories/201901240505.html|work=[[AllAfrica.com]]|date=24 January 2019|accessdate=11 December 2019}}</ref> == Mbido ndụ na agụmakwụkwọ == Nenny B si Imo Steeti ma amụọ ya na Lagos [[Ọ̀hà Ímò|Steeti]], Naịjirịa.<ref>{{Cite news|title=Nenny B – Biography|url=https://paragonpage.com.ng/nenny-b-biography|work=Paragon Page|date=16 January 2019|accessdate=11 December 2019|archive-date=30 August 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190830185546/https://paragonpage.com.ng/nenny-b-biography/|url-status=dead}}</ref> Ọ gara Aloysius Ụlọ akwụkwọ praịmarị, Abuja maka agụmakwụkwọ ụlọ akwụkwọ praịmarị ya ma nwee agụmakwụkwọ sekọndrị ya n'otu [[Abuja]]. Ọ gakwara [[Chukwuemeka Odumegwu Ojukwu University|Mahadum Chukwuemeka Odumegwu Ojukwu]] ebe ọ nwetara akara ugo mmụta na Bekee naNkwukọrịta Mass, tupu ọ gaa Mahadum Wollongong maka nzere masta ya.<ref name="Nen">{{Cite news|title=Biography of Nenny B, Award Winning TV Presenter|url=https://www.modernghana.com/nollywood/35625/biography-of-nenny-b-award-winning-tv-presenter.html|work=Modern Ghana|date=9 December 2019|accessdate=11 December 2019}}</ref> == Ọrụ == Nenny B malitere ọrụ ya na 2007 mgbe ọ malitere ịpụta n'ọkwa na 2007 Kora Awards, na-emeghe ihe nkiri maka 50 Cent. N'afọ 2009, ọ gara n'ihu na ụlọ ọrụ mgbasa ozi, dị ka onye na-arụ ọrụ maka [[Africa Independent Television]], AIT, na ihe ngosi "Ihe na-ebilite".<ref name="Nen"/> Ọ bịara n'ihu na 2012 wee gaa n'ihu n'afọ 2014 maka arụmọrụ ya na ihe ngosi Reality TV, ''X Factor West Africa'' na Star the Winner Is. Ọ sonyeere News Agency nke Nigeria, NAN dị ka onye nta akụkọ ma rụọ ọrụ na nkà nhazi ya, tupu o mesịa bụrụ onye nchịkọta akụkọ.<ref>{{Cite news|title=Jackson Okoro emerges the Episode 10 Champion as Star the Winner Is enters its Semi-Finals!|url=https://www.bellanaija.com/2014/09/jackson-okoro-emerges-the-episode-10-champion-as-star-the-winner-is-enters-its-semi-finals|work=[[BellaNaija]]|date=23 September 2014|accessdate=11 December 2019}}</ref> N'afọ 2014, ọ sonyeere Hot 98.3 FM dị ka onye na-elekọta Daily Drive Time Show na Battle Of The Sexes . N'afọ 2017, Radio ''Magazine'' debere ya n'ihu ya, na-egosi ya n'elu ndepụta ya "Top 20 Best Radio Presenters in Nigeria". Ọ kwadoro Agbamakwụkwọ m ukwu Naijiria, La Belle ''Africa'', Trace Afrobeat Show, ''Johnnie Walker'' Jazz & Whiskey Night, ''[[Africa Magic Viewers' Choice Awards|AMVCA]]'' After Party, ''Jamrock'', Celeb Living.<ref name="Nen" /> N'ọnwa Nọvemba 2017, ọ ghọrọ onye nnọchi anya ụlọ ọrụ Nkataa.<ref>{{Cite news|title=WOW!!! Abuja Popular OAP Nenny B Signs Mega Ambassadorial Contract With Nkataa Company (Photos)|url=https://www.naijaloaded.com.ng/entertainment/wow-abuja-popular-oap-nenny-b-signs-mega-ambassadorial-contract-nkataa-company-photos|work=Naijaloaded|date=20 November 2017|accessdate=11 December 2019|archive-date=15 November 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221115224635/https://www.naijaloaded.com.ng/entertainment/wow-abuja-popular-oap-nenny-b-signs-mega-ambassadorial-contract-nkataa-company-photos|url-status=dead}}</ref> Ọ na-arụ ọrụ ugbu a dị ka VJ maka MTV Base Africa, kemgbe 2018.<ref>{{Cite news|title=To be recognised is truly a blessing –Nenny B|url=https://thenationonlineng.net/to-be-recognised-is-truly-a-blessing-nenny-b|work=[[The Nation (Nigeria)|The Nation Nigerian Newspaper]]|date=11 May 2019|accessdate=11 December 2019}}</ref> == Onyinye na nhọpụta == {| class="wikitable" !Afọ !Ihe omume !Ihe nrite !Nsonaazụ !Ref |- | rowspan="2" |2019 |Onyinye Hype nke Nigeria |Onye TV nke Afọ |{{Won}} |<ref>{{Cite news|author=Abulude|first=Samuel|title=Nigeria Hypes Awards: Nenny B Bags ‘TV Personality Of The Year’ Award|url=https://leadership.ng/2019/05/12/nigeria-hypes-awards-nenny-b-bags-tv-personality-of-the-year-award|work=[[Leadership (newspaper)|Leadership Nigerian Newspaper]]|date=12 May 2019|accessdate=11 December 2019}}</ref> |- |Scream All Youth Awards |Onye TV na-eto ngwa ngwa |{{Nom}} |<ref name="Nen"/> |- |2017 |Onyinye Merit nke ndị na-agbasa ozi na Naijiria |Ihe ngosi Redio Kasị Mma |{{Nom}} |<ref name="Nen" /> |- |2016 |Nwanyị mara mma nke Afọ |Omume Nwanyị Na-efe N'elu |{{Nom}} |<ref>{{Cite news|title=The 2016 Exquisite Lady of the Year (ELOY) Awards – Seyi Shay, Tiwa Savage, Omoni Oboli, Adesua Etomi & Many More Outstanding Women Nominated|url=https://www.bellanaija.com/2016/10/the-2016-exquisite-lady-of-the-year-eloy-awards-seyi-shay-tiwa-savage-omoni-oboli-adesua-etomi-many-more-outstanding-women-nominated|work=[[BellaNaija]]|date=4 October 2016|accessdate=11 December 2019}}</ref> |- | rowspan="2" |2015 |Ihe nrite Peace Achievers |Omume Nwanyị Na-efe N'elu |{{Won}} |<ref name="Nen" /> |- |Onyinye Merit nke ndị na-agbasa ozi na Naijiria |Onye Nwanyị Na-adọrọ Adọrọ Adọrọ Mmasị n'Iwe |{{Nom}} |<ref>{{Cite news|author=Popoola|first=Kazeem|title=Finally! Here Is Authentic List Of Nominees For NBMA 2015|url=https://thenigerianvoice.com/news/204198/finally-here-is-authentic-list-of-nominees-for-nbma-2015.html|work=The Nigerian Voice|date=25 January 2016|accessdate=11 December 2019}}</ref> |} == Ihe odide == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Nenny B}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] b6zavfcxe0bhp5t9iudq498vjw3qkdh Stella Nyanzi 0 13602 729313 698951 2026-09-29T23:17:12Z Vivian Amalachukwu 17172 Added default sort and databox 729313 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Stella Nyanzi''' (amụrụ na 16 June 1974) <ref>{{Cite web|title=Stella Nyanzi {{!}} South African History Online|url=https://www.sahistory.org.za/people/stella-nyanzi|accessdate=2020-08-20|work=www.sahistory.org.za}}</ref> bụ [[Human rights defender|Onye na-akwado ihe ndị ruuru mmadụ]] na [[Uganda|Ugandan]], onye na-ede uri, onye na'ahụ maka ahụike, onye na - onye na-ahụ maka ihe ndị ruoro mmadụ, na onye ọkà mmụta nke mmekọahụ, Atụmatụ ezinụlọ, na ahụike ọha. N'afọ 2017, e jidere ya maka ịkparị onye isi ala Uganda, Yoweri Museveni. N'afọ 2021, a kpọrọ Nyanzi aha n'etiti ndị ndọrọ ndọrọ ọchịchị 100 kacha nwee mmetụta na iwu gbasara nwoke na nwanyị tinyere [[Priscilla Ikos Usiobaifo]] na [[Fatima Denton]]. <ref>{{Cite web|url=https://apolitical.co/list/en/gender-equality-100|title=Apolitical's 100 Most Influential People in Gender Policy|work=Apolitical|accessdate=20 February 2026}}</ref> Ọzọkwa, na Jenụwarị 2022, a nabatara ya ibi na [[Jémanị|Germany]] na mmemme ndị edemede na-agba ọsọ ndụ nke PEN Germany na-eduzi, ya na ụmụ ya atọ.<ref name=":2">{{Cite web|date=2022-01-27|title='I'm free at last': Uganda's rudest poet on prison, protest and finding a new voice in Germany|url=https://www.theguardian.com/global-development/2022/jan/27/im-free-at-last-ugandas-rudest-poet-stella-nyanzi-on-prison-protest-and-finding-new-voice-in-germany|accessdate=2022-01-29|work=the Guardian|language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.theguardian.com/global-development/2022/jan/27/im-free-at-last-ugandas-rudest-poet-stella-nyanzi-on-prison-protest-and-finding-new-voice-in-germany "'I'm free at last': Uganda's rudest poet on prison, protest and finding a new voice in Germany"]. </cite></ref><ref>{{Cite web|date=2022-01-20|title=Who is after Dr Stella Nyanzi? Political activist flees to Germany citing political persecution.. again|url=http://nilepost.co.ug/2022/01/20/who-is-after-dr-stella-nyanzi-political-activist-flees-to-germany-citing-political-persecution-again/|accessdate=2022-01-29|work=Nile Post|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2022-01-27|title='I am free at last' – Ugandan activist Stella Nyanzi talks moving to Germany and escaping a dictator|url=https://afronews.de/africans-in-germany/ugandan-activist-stella-nyanzi-moves-germany-finds-freedom/|accessdate=2022-01-29|work=Afronews Germany|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web|title=Stella Nyanzi abandons Kakwenza protest for German asylum|url=https://ekyooto.co.uk/2022/01/20/stella-nyanzi-abandons-kakwenza-protest-for-german-asylum/|date=20 January 2022|first=Emmanuel|author=Busingye|accessdate=2022-01-29|work=Ekyooto Uganda|language=en-US|archivedate=2024-12-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241225235855/https://ekyooto.co.uk/2022/01/20/stella-nyanzi-abandons-kakwenza-protest-for-german-asylum/}}</ref> == Mmụta == Nyanzi received her Bachelor of Arts in Mass Communication and Literature at Makerere University where she studied from 1993 to 1996.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.researchgate.net/profile/Stella_Nyanzi2|title=Stella Nyanzi {{!}} PhD {{!}} Makerere University, Kampala {{!}} Makerere Institute of Social Research (MISR)|author=PhD|first=Stella NyanziMakerere University · Makerere Institute of Social Research23 09 ·|work=ResearchGate|language=en|accessdate=2019-01-07}}</ref> She received her Master of Science in Medical Anthropology at University College London, where she studied from 1999 to 2000.<ref name=":1" /> She received her PhD in anthropology at the London School of Hygiene and Tropical Medicine, where she studied social anthropology, sexuality, and youth and health policy from 2003 to 2008.<ref name=":1" /> Nyanzi emeela nnyocha banyere mmekọahụ ndị ntorobịa na [[Uganda]], nakwa na [[The Gambia|Gambia]] na 2005. <ref>{{Cite web|title=Who is Stella Nyanzi? Biography, CV, background, marriage, career and war against Museveni|url=http://blizz.co.ug/stella-nyanzi-biography-cv-background-marriage-career-war-museveni/|work=Blizz Uganda|accessdate=19 March 2018|archivedate=7 May 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190507015646/https://blizz.co.ug/stella-nyanzi-biography-cv-background-marriage-career-war-museveni/}}</ref> == Ọrụ == Nyanzi malitere ọrụ ya na 1997 dị ka onye ọrụ ọrụ mmadụ na Mmemme Nnyocha Ahụike Ahụike (UK) na Uganda, ebe ọ rụrụ ọrụ ruo Septemba 2002.[1] Ọ rụrụ ọrụ dịka onye ọrụ ọrụ mmadụ na National Institute of Health, Gambia, otu afọ. Ọ kwagara London iji nweta PhD ya.[1] N'afọ 2009, Nyanzi pụtara na Mahadum Makerere dị ka onye mgbaàmà na Law, Gender & Sexuality Research Project, dị ka onye otu Faculty of Law, ebe ọ ọrụ ruo n'afọ 2013 afọ 2013. Ọ bụ ọrụ dị ka onye na Makerere Institute of Social Research ruo n'afọ 2016. [1] Mgbe ọ nọ n'ebe ahụ, a HD ya bụ Project Ma ngwaọrụ, a HD ya bụ Project. mana ọ rọ. E mechiri fì ya ma, n'ihe atụ nke omume àgwà ụmụ nke West Africa nke ihe eji ahọrọ Naminata Diabate Mgbe e jidere ya na 2017, a kwụsịtụrụ Nyanzi na Mahadum Makerere. Ọ rịọrọ mkpebi ahụ na ụlọ ikpe mkpegharị ikpe nke Mahadum Makerere, nke nyere iwu ka e weghachite ya, bulie ya n'ọkwa onye nyocha na-arụ ọrụ ozugbo, ma kwụọ ụgwọ azụ.<ref name="monitor.co.ug">{{Cite web|url=https://www.monitor.co.ug/News/National/Stella-Nyanzi-says-suffered-miscarriage-in-jail/688334-4927622-3oxu3oz/index.html|title=Stella Nyanzi says she suffered a miscarriage in jail|work=Daily Monitor|language=en|accessdate=2019-01-09}}</ref> Mahadum ahụ jụrụ irube isi na mkpebi ụlọ ikpe ya. Ya mere, o tinyere akwụkwọ megide mahadum ahụ na-arịọ ka e weghachite ya na ụgwọ ọnwa.<ref>{{Cite web|url=https://www.nation.co.ke/news/africa/Makerere-lifts-Stella-Nyanzi-suspension/1066-4789122-hy36pk/index.html|title=Big win for Stella Nyanzi against Makerere|work=Daily Nation|language=en|accessdate=2019-01-07}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.nation.co.ke/news/africa/Court-sets-date-for-Nyanzi--case-against-Makerere--/1066-4916964-7b2hbxz/index.html|title=Court sets date for Nyanzi case against Makerere|work=Daily Nation|language=en|date=1 January 2019|accessdate=2019-01-07}}</ref> Na nzaghachi, na Disemba 2018, mahadum ahụ chụpụrụ ya, ya na ndị ọkà mmụta 45 ndị ọzọ, na-ekwu na nkwekọrịta ya agwụla.<ref>{{Cite web|url=https://www.nation.co.ke/news/africa/Makerere-University-sacks-Stella-Nyanzi/1066-4906744-uwkb5i/index.html|title=Makerere University sacks Stella Nyanzi|work=Daily Nation|language=en|accessdate=2019-01-07}}</ref> Nyanzi arụwokwa ọrụ ndụmọdụ maka òtù nyocha mmekọrịta dị iche iche na mpụga Uganda na Gambia.<ref name=":1"/> == Nnyocha == Nyanzi bụ onye ọkà mmụta a kpọtụrụ aha nke ọma n'ọhịa ya, ya na isiokwu 61 na 2,049 ka ọ na-erule Mee 2022. <ref>{{Cite web|url=https://scholar.google.com/scholar?hl=en&as_sdt=0,31&q=Stella+Nyanzi&btnG=|title=Google Scholar|work=scholar.google.com|accessdate=2019-01-07}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://scholar.google.com/citations?user=Ge66gEUAAAAJ&hl=en|title=Stella Nyanzi - Google Scholar Citations|work=scholar.google.com|accessdate=2019-01-07}}</ref><ref>{{Cite web|title=Stella Nyanzi|url=https://scholar.google.com/citations?user=Ge66gEUAAAAJ&hl=en|accessdate=2022-05-22|work=scholar.google.com}}</ref> Otu n'ime edemede ya ndị a na-ekwukarị bụ ndị na-ekwu maka mkparịta ụka ndị ntorobịa Uganda banyere mmekọrịta mmekọahụ, àgwà maka nyocha HIV n'etiti ụmụ nwanyị Uganda dị ime, nchịkwa ụmụ nwanyị Uganda na mmekọahụ, àgwà ụmụ nwoke Uganda maka iji igbochi afọ ime, <ref>{{Cite journal|doi=10.1080/09540120020018206|pmid=11177467|title=The negotiation of sexual relationships among school pupils in south-western Uganda|url=https://archive.org/details/sim_aids-care_2001-02_13_1/page/83|journal=AIDS Care|volume=13|issue=1|pages=83–98|year=2001|author=Nyanzi|first=S.}}</ref> na omume mmekọahụ nke ọtụtụ ìgwè.<ref>{{Cite journal|doi=10.1080/09540120120063232|pmid=11571007|title=Attitudes to voluntary counselling and testing for HIV among pregnant women in rural south-west Uganda|url=https://archive.org/details/sim_aids-care_2001-10_13_5/page/605|journal=AIDS Care|volume=13|issue=5|pages=605–615|year=2001|author=Pool|first=R.}}</ref><ref>{{Cite journal|date=2001-02-01|title=Female control of sexuality: illusion or reality? Use of vaginal products in south west Uganda|url=https://archive.org/details/sim_social-science-medicine_2001-02_52_4/page/585|journal=Social Science & Medicine|language=en|volume=52|issue=4|pages=585–598|doi=10.1016/S0277-9536(00)00162-3|pmid=11206655|issn=0277-9536|author=Green|first=Gill}}</ref><ref>{{Cite journal|doi=10.1080/136910500300804|pmid=12295882|title=Men's attitudes to condoms and female controlled means of protection against HIV and STDs in south-western Uganda|journal=Culture, Health & Sexuality|volume=2|issue=2|pages=197–211|year=2000|author=Pool|first=Robert}}</ref><ref>{{Cite journal|doi=10.1080/13691050310001658208|pmid=21972876|title=Mobility, sexual networks and exchange amongbodabodamenin southwest Uganda|journal=Culture, Health & Sexuality|volume=6|issue=3|pages=239–254|year=2004|author=Nyanzi|first=Stella}}</ref><ref>{{Cite journal|doi=10.1080/13691050410001731099|pmid=16864185|title=Money, men and markets: Economic and sexual empowerment of market women in southwestern Uganda|journal=Culture, Health & Sexuality|volume=7|pages=13–26|year=2005|author=Nyanzi|first=Barbara|issue=1}}</ref><ref>{{Cite journal|doi=10.1080/13691050500245687|pmid=16864222|title=Bumsters, big black organs and old white gold: Embodied racial myths in sexual relationships of Gambian beach boys|journal=Culture, Health & Sexuality|volume=7|issue=6|pages=557–569|year=2005|author=Nyanzi|first=Stella}}</ref> Ọ bụkwa otu n'ime ndị ọkà mmụta mbụ bipụtara nyocha gbasara ndina ụdị onwe n'Afrịka.<ref>{{Cite journal|author=Nyanzi|first=Stella|date=2013-07-19|title=Politicizing the 'Sin of Sodom and Gomorrah': Examining the Christian Rightists' War Against Homosexuality in Uganda|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=enchBQAAQBAJ&q=info:sA8mBBju8RgJ:scholar.google.com&pg=PA61|title="Queering Queer Africa," in Reclaiming Afrikan: Queer Perspectives on Sexual and Gender Indentities by Zethu Matabeni|author=Nyanzi|first=Stella|date=2014-10-25|publisher=Modjaji Books|isbn=9781920590499|language=en}}</ref><ref>{{Cite journal|doi=10.1080/13691058.2013.798684|pmid=23767462|title=Dismantling reified African culture through localised homosexualities in Uganda|journal=Culture, Health & Sexuality|volume=15|issue=8|pages=952–967|year=2013|author=Nyanzi|first=Stella}}</ref> == Mgbalị == Nyanzi na-eme ihe ndị ọkà mmụta kpọrọ "oké obi ọjọọ," nke bụ usoro ọdịnala Ugandan nke ịkpọ ndị dị ike ka ha kọwaa ya site na mkparị ọha.<ref name="ifex.org">{{Cite web|url=https://www.ifex.org/uganda/2018/12/05/stella-nyanzi-profile/|title=Stella Nyanzi: Challenging power through "radical rudeness"|work=IFEX|language=en|accessdate=2019-01-07}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.ifex.org/uganda/2018/12/05/stella-nyanzi-profile/ "Stella Nyanzi: Challenging power through "radical rudeness""]. </cite></ref><ref name="Thomas">{{Cite web|url=https://mg.co.za/article/2018-11-15-stella-nyanzi-the-formidable-feminist-foe-museveni-has-failed-to-silence/|title=Stella Nyanzi: The formidable feminist foe Museveni has failed to silence|author=Thomas|first=Kylie|work=The M&G Online|date=15 November 2018|language=en|accessdate=2019-01-07}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFThomas2018">Thomas, Kylie (15 November 2018). </cite></ref> E mepụtara ya n'oge ọchịchị ndị ọchịchị na-achị, dị ka "atụmatụ mkparị, nke a na-eme n'ihu ọha, mkparị ihe ihere, nkwụsịtụ, na ọgba aghara nke mebiri nkwekọrịta nke ọbụbụenyi, mmekọrịta, na uru ibe ya". Nyanzi emeela mkpọsa maka ikike ụmụ nwanyị [[Uganda|Ugandan]], ndị ntorobịa, na ndị LGBTQIA+ +.<ref>{{Cite web|url=http://theconversation.com/stella-nyanzi-the-formidable-feminist-foe-museveni-has-failed-to-silence-107017|title=Stella Nyanzi: the formidable feminist foe Museveni has failed to silence|author=Thomas|first=Kylie|work=The Conversation|date=15 November 2018|language=en|accessdate=2019-01-07}}</ref> Na 6 Machị 2017, Nyanzi malitere Pads4girlsUg Project, n'ihi nchegbu ya banyere ụmụ agbọghọ na-agaghị akwụkwọ n'ihi na ha enweghị ike ịzụta ngwaahịa ịhụ nsọ. Ọ chịkọtara ọtụtụ puku pads a na-eji eme ihe ọzọ ma kesaa ha nye ụmụ agbọghọ nọ n'ụlọ akwụkwọ ma nyekwa ụmụaka nọ n'akwụkwọ okwu gbasara ahụike ịhụ nsọ.<ref>{{Cite web|title=Fury over arrest of academic who called Uganda's president a pair of buttocks|url=https://www.theguardian.com/global-development/2017/apr/13/stella-nyanzi-fury-arrest-uganda-president-a-pair-of-buttocks-yoweri-museveni-cyber-harassment|work=The Guardian|date=13 April 2017}}</ref> == Njide == Na Julaị 7, 2017, ndị uwe ojii nwụchiri Nyanzi ma kpọchie ya n'ọdụ ndị uwe ojii Kiira maka ebubo iyi egwu na nlelị mpụ.[1] N'October 2017, e mechara tọhapụ ya, bo ya ebubo iji kọmpụta maka ebumnuche na-abụghị nledo, cyberbullying, na ịwakpo onye ọrụ ọha n'okpuru ngalaba 24 na 25 nke Kọmputa Mmejọ Iwu nke 2011.[2] A kpọgara ya n'ụlọ mkpọrọ Luzira. Na Julaị 11, 2017, e nyere ndị a na-enyo enyo na Butabika iwu ka onye na-ahụ maka mgbaka na-enyocha ahụike uche, dịka onye ọka iwu siri kwuo. Agbanyeghị, Na 10 Mee 2017, a tọhapụrụ Nyanzi na [[Ugandan shilling|USh&nbsp;]] 10,000,000/= (US $ 2904) na-abụghị ego mgbapụta. <ref>{{Cite web|title=Uganda: Dr Stella Nyanzi Released on Bail|url=http://allafrica.com/stories/201705100617.html|work=All Africa|first=Betty|author=Ndagire|date=10 May 2017|accessdate=10 May 2017}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Dr Stella Nyanzi released on bail|url=http://www.monitor.co.ug/News/National/Nyanzi-returns-court-today/688334-3920712-3em3w8/index.html|work=Daily Monitor|date=15 January 2021}}</ref><ref>{{Cite web|title=Activist who called Ugandan president a 'pair of buttocks ' gets bail|url=http://www.news24.com/Africa/News/activist-who-called-president-museveni-pair-of-buttocks-gets-bail-20170510|work=News24|accessdate=10 May 2017}}</ref> N'ọnwa Ọktoba afọ 2018, a kpọgara ya n'ụlọ mkpọrọ.<ref>{{Cite web|url=https://observer.ug/news/headlines/59504-i-feel-safer-in-prison-stella-nyanzi|title=I feel safer in prison – Stella Nyanzi|author=BATTE|first=BAKER|work=The Observer - Uganda|date=19 December 2018|language=en-gb|accessdate=2019-01-07}}</ref> Ọ rịọghị mgbapụta n'ihi na o kwenyere na ọ dị nchebe n'ụlọ mkpọrọ nakwa n'ihi n'ihi ya na ụmụ nwanyị nọ n'ụlọ akwụkwọ chọrọ ịga n'ihu n'ọrụ agụmakwụkwọ ya.<ref>{{Cite web|url=https://observer.ug/news/headlines/59147-nyanzi-rejects-bail-sent-back-to-luzira|title=Nyanzi rejects bail, sent back to Luzira|author=URN|work=The Observer - Uganda|date=9 November 2018|language=en-gb|accessdate=2019-01-07}}</ref><ref name=":0">{{Cite web|url=https://76crimes.com/2018/12/24/christmas-in-prison-for-outspoken-ugandan-gay-ally/|title=Christmas in prison for outspoken Ugandan gay ally|author=admin76crimes|date=2018-12-24|work=Erasing 76 Crimes|language=en-US|accessdate=2019-01-07}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFadmin76crimes2018">admin76crimes (24 December 2018). </cite></ref> N'ọnwa Disemba afọ 2018, onye ọka iwu ya wakporo ebubo ahụ dị ka iwu na-akwadoghị.<ref>{{Cite web|url=https://www.monitor.co.ug/News/National/Dr-Stella-Nyanzi-spend-Christmas-Luzira-prison/688334-4902486-1per72z/index.html|title=Dr Stella Nyanzi to spend Christmas in Luzira prison|work=Daily Monitor|language=en|accessdate=2019-01-07}}</ref> === Ikpe iyi egwu cyber nke 2020 na ntọhapụ === N'afọ 2020, e boro Nyanzi ebubo na ọ na-eyi Onye isi ala Yoweri Museveni egwu. A maara Nyanzi maka nkwuwa okwu ya na-akatọ ndị Uganda na iji mgbasa ozi ọha na eze na-agbagha ọchịchị iwu na mmetụta site na satire na ndọrọ ndọrọ ọchịchị ziri ezi.[1][2] Mgbe ọ dị afọ 16 na Septemba 2018, Nyanzi biputere uri na Facebook na-akwa Onye isi ala Museveni na nne ya nwụrụ anwụ, na-eduga na ebubo cyberbullying na nkwutọ n'okpuru Iwu Kọmputa Uganda, 2011. [2] [3] N'August 2019, ụlọikpe magistrate mara Nyanzi ikpe nke cyberbullying ma tụọ ya mkpọrọ afọ 18. E jidere ya na Nọvemba 2018. [1][2][4] Nyanzi rịọrọ ka a mara ya ikpe n'ihi na ụlọ ikpe dị ala mere ihe n'enweghị ikike ma gbochie ya ikpe ziri ezi.<ref name="Independent">{{Cite web|author=Independent|first=The|date=2020-02-20|title=Dr Stella Nyanzi wins appeal|url=https://www.independent.co.ug/dr-stella-nyanzi-wins-appeal/|accessdate=2025-09-20|work=The Independent Uganda|language=en-US}}</ref><ref name="Writer">{{Cite web|author=Writer|first=Guest|date=2020-02-24|title=Nyanzi's release a victory for free expression|url=https://acme-ug.org/2020/02/24/nyanzis-release-tests-the-effectiveness-of-ugandas-computer-misuse-law/|accessdate=2025-09-20|work=African Centre for Media Excellence}}</ref> Ụlọikpe Kasị Elu, nke Justice Henry Peter Adonyo na-eduzi, kagburu ikpe ya, na-ekwu maka njehie usoro, enweghị ike inye oge zuru oke ịkpọ ndị akaebe, na ihe akaebe na-ezughị ezu iji gosipụta iyi egwu cyber, gụnyere ejighị n'aka ma o jiri kọmputa ma ọ bụ na ọ nọ na Uganda mgbe o biputere uri ahụ . <ref name="Independent" /> <ref name="Writer" /><ref name="france24.com">{{Cite web|date=2020-02-20|title=Ugandan activist freed as court quashes charge of 'harassing' president|url=https://www.france24.com/en/20200220-ugandan-activist-freed-as-court-quashes-charge-of-harassing-president|accessdate=2025-09-20|work=France 24|language=en}}</ref> A tọhapụrụ ya n'ụlọ mkpọrọ na 20 Febụwarị 2020 site na ọgba aghara n'èzí ụlọ ikpe, gụnyere esemokwu n'etiti ndị na-akwado ya na ndị ọrụ ụlọ mkpọrọ, na égbè a gbara n'ikuku, ọ bụ ezie na ọ nweghị mmerụ ahụ a kọrọ.<ref name="france24.com"/><ref name="Independent"/> Ndị isi ụlọ mkpọrọ kwuru na, n'ụzọ iwu kwadoro, Nyanzi ga-alaghachi n'ụlọ mkpọrọ n'oge na-adịghị anya iji mezue usoro iwu tupu a tọhapụ ya kpamkpam. == Aha ọma na nnabata == [[Faịlụ:PMLive_-_STELLA_NYANZI_REMANDED_TO_LUZIRA_FOR_INSULTING_PRESIDENT_MUSEVENIS_MOTHER_480p.webm|thumb|300x300px|Akụkọ akụkọ na-ekwu maka a tụrụ Nyanzi mkpọrọ na Luzira maka ịkparị nne Onye isi ala Museveni.]] Ndị nta akụkọ mba ụwa akpọwo ya "otu n'ime ndị na-ahụ maka ihe ndị ruuru nwoke na nwanyị n'Afrịka," <ref name="ifex.org"/> "onye ọkà mmụta na-eduga n'ọhịa na-apụta n'ọmụmụ ihe ndị na-eme ka nwoke na nwanyị bụrụ nwanyị," <ref name="Thomas"/> na onye ndú n'ọgụ megide "iwu ndị na-emegide eze" na "nnwere onwe ikwu okwu. "Nchọpụta banyere mmetụta nke nna ochie, misogyny na homophobia na Uganda, Gambia, na [[Tanzania]]" <ref name=":0"/> Ụfọdụ na-ewere njide njide ya dị ka ihe ndị ọzọ metụtara ọnọdụ ya dị ka onye mmekọ nwoke na nwoke na nwoke. Mkpesa mba ụwa sochiri njide Stella Nyanzi, na ndị otu na-ahụ maka ihe ndị ruuru mmadụ na-akatọ omume ahụ dị ka mmebi nke nnwere onwe agụmakwụkwọ na nnwere onwe ikwu okwu. Amnesty International kpọrọ oku ka Uganda wepụ "ebubo nzuzu" megide ya.<ref>{{Cite web|url=https://www.amnesty.org/en/latest/news/2018/12/uganda-drop-absurd-charges-against-academic-stella-nyanzi/|title=Uganda contravenes constitution in Stella Nyanzi case|work=www.amnesty.org|date=19 December 2018|language=en|accessdate=2019-01-07}}</ref> Pen International, nzukọ onye edemede ahụ, katọkwara njide ya.<ref>{{Cite web|url=https://pensouthafrica.co.za/pen-sa-condemns-re-arrest-in-uganda-of-dr-stella-nyanzi/|title=PEN SA Condemns Re-Arrest in Uganda of Dr Stella Nyanzi {{!}} PEN South Africa|author=Mulgrew|first=Nick|language=en-US|accessdate=2019-01-07}}</ref> Human Rights Watch katọrọ njide ya dị ka "ihe na-egosi na ndị na-ekwupụta echiche nkatọ banyere gọọmentị Uganda, ọkachasị ezinụlọ mbụ, nwere ike ịnagide iwe ya".<ref name="aljazeera.com">{{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2017/04/academic-stella-nyanzi-charged-cyber-harassment-170410183134831.html|title=Academic Stella Nyanzi charged with 'cyber harassment' {{!}} Uganda News {{!}} Al Jazeera|work=www.aljazeera.com|accessdate=2019-01-07}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.aljazeera.com/news/2017/04/academic-stella-nyanzi-charged-cyber-harassment-170410183134831.html "Academic Stella Nyanzi charged with 'cyber harassment' | Uganda News | Al Jazeera"]. </cite></ref> Ụlọ ọrụ mgbasa ozi mba ụwa akọwo ihe mere e ji jide ya dị ka nke ndọrọ ndọrọ ọchịchị. NPR kọrọ na njide ya bụ maka inye olileanya "na ndị na-enweghị ike nwere ike imeri ndị dị ike". <ref>{{Cite news|url=https://www.npr.org/sections/goatsandsoda/2018/05/08/609390039/she-strips-she-swears-she-goes-to-jail-for-the-good-of-her-country|title=She Strips, She Swears, She Goes To Jail ... For The Good Of Her Country|work=NPR.org|language=en|accessdate=2019-01-07}}</ref> The Washington Post kọrọ na njegbu ya bụ maka ịbụ "onye na-emegide Museveni". ''Al Jazeera English'' kọrọ na njirimara ya bụ n'ihi atụmatụ Museveni ịchị maka ndụ ya na enweghị nnagide ya na ndị nkatọ.<ref name="aljazeera.com"/> The Canadian ''Globe na Mail'' kọrọ na njide ya bụ "n'etiti ya niile [banyere] ojiji ọ na-eji asụsụ eme ihe na nnupụisi ya siri ike maka oke ụmụ nwanyị Uganda. " ''The Guardian'' kọrọ na " mwakpo ya na gọọmentị ya jụrụ ịkwụ ụgwọ maka uwe ọcha maka ụmụ agbọghọ dugara na mkpọsa ego na-aga nke ọma, na ụlọ mkpọrọ. "<ref name="theglobeandmail.com">{{Cite news|url=https://www.theglobeandmail.com/news/world/ugandan-scholar-stella-nyanzi-the-woman-who-tickled-the-leopard/article35159152/|title=Stella Nyanzi: The woman who used Facebook to take on Uganda's president|first=Geoffrey|author=York|work=The Globe and Mail|date=30 May 2017|accessdate=2019-01-07}}</ref><ref name="theglobeandmail.com" /> Na Uganda, o nwere ọnụ ọgụgụ buru ibu nke ndị na-akwado ya, yana nnukwu mgbasa ozi mmekọrịta na-esote ndị Uganda ọ bụla.<ref>{{Cite web|url=https://observer.ug/viewpoint/59557-how-stella-nyanzi-challenges-our-public-use-of-reason|title=How Stella Nyanzi challenges our public use of reason|author=Serunkuma|first=Yusuf|work=The Observer - Uganda|language=en-gb|date=2 January 2019|accessdate=2019-01-07}}</ref> Ọtụtụ ndị na-anakọta nri maka ya n'ụlọ mkpọrọ.<ref>{{Cite web|url=http://www.ntv.co.ug/news/national/Stella-Nyanzi-fans-demand-for-her-release-/4522324-4899102-14dxfhbz/index.html|title=Stella Nyanzi fans collect foodstuffs, want activist freed on|author=nationmedia 2017|work=NTV|language=en|accessdate=2019-01-07|archivedate=2019-01-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190108050039/http://www.ntv.co.ug/news/national/Stella-Nyanzi-fans-demand-for-her-release-/4522324-4899102-14dxfhbz/index.html}}</ref> Ndị ọkà mmụta Uganda etoola ya dị ka onye na-eguzo megide "ndị na-emekpa anyị ahụ". Ọkàiwu ya bụ Isaac Kimaze Semakadde ka ụlọ ọrụ iwu Uganda kpọrọ "onye ọka iwu kachasị mma maka ọdịmma ọha na eze na Uganda", n'akụkụ ụfọdụ maka ọrụ ya na ikpe a. <ref>{{Cite web|author=BEST SHOOTS|title=Dr Besigye speaks out on Stella Nyanzi Museveni wants to End her Life|work=[[YouTube]]|url=https://www.youtube.com/watch?v=OrWT77YeptA|accessdate=2019-01-08}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.independent.co.ug/isaac-semakadde-legal-rebel-anti-clockwise-thinker/|title=Isaac Semakadde; Legal rebel Anti-clockwise thinker|work=The Independent|date=16 May 2018|accessdate=14 February 2019}}</ref> Na Uganda, "ihe omuma omenala siri ike megide ikwu okwu n'ihu ọha na n'ụzọ doro anya banyere mmekọahụ na mmekọahụ" dị na "ịhụnanya nwoke na nwanyị bụ iwu na-akwadoghị ma machibido agụmakwụkwọ mmekọahụ iwu n'ụlọ akwụkwọ". Otú ọ dị, Nyanzi na-ekwu "n'ihu ọha - na n'enweghị isi - banyere mmekọahụ, akụkụ ahụ nwanyị na ndọrọ ndọrọ ọchịchị. N'ihi nke a, ọtụtụ n'ime ụmụ amaala ibe ya na-asọpụrụ ya ma ụfọdụ ndị na-achọghị mgbanwe na Uganda na-ele ya anya".<ref name="ifex.org"/> == Ịgba ọsọ ndụ == Na 30 Jenụwarị 2021, Nyanzi rutere [[Kenya]]" id="mwAcg" rel="mw:WikiLink" title="Nairobi, Kenya">Nairobi, Kenya site na bọs, ma site na ọkàiwu ya, Prọfesọ George Luchiri Wajackoyah, chọọ Ebe mgbaba na Kenya, n'ihi mkpagbu ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke gọọmentị Museveni na-eduzi na Uganda.<ref name="ExileR">{{Cite web|url=https://www.theeastafrican.co.ke/tea/news/east-africa/ugandan-activist-stella-nyanzi-flees-to-kenya-3278594|title=Ugandan activist Stella Nyanzi flees to Kenya|date=3 February 2021|author=Washington Gikunju|accessdate=4 February 2021}}</ref> Na Jenụwarị 2022, a nabatara ya ibi na [[Jémanị|Germany]] na mmemme ndị edemede na-agba ọsọ ndụ nke PEN Germany na-eduzi, ya na ụmụ ya atọ. Ọ bụ ezie na ọ nwere ekele maka nnwere onwe na nchebe megide egwu na mkpagbu na Uganda, ọ chọrọ ịlaghachi otu ụbọchị, iji nye aka n'ịmepụta Uganda n'ọdịnihu mgbe oge Museveni gasịrị.<ref name=":2"/> == Hụkwa == * Agụmakwụkwọ na Uganda * Ikike LGBT na Uganda * Ógbè Lwengo * Mahmood Mamdani * Sarah Ssali == Edensibia == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Nyanzi, Stella}} [[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]] [[Otú:Pages with unreviewed translations]] fwpa9ptbu4kf4cpa9b8sg0x9tnewscm Judy Ditchfield 0 13612 729305 704679 2026-09-29T23:14:48Z Vivian Amalachukwu 17172 Added default sort 729305 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Judy Ditchfield|other_names=|image=|image_size=|alt=|caption=|birth_date={{Birth date and age|1963|7|23|df=yes}}|birth_name=Judith Angela Broderick|birth_place=[[Pretoria]], South Africa|death_date=|death_place=|resting_place=|resting_place_coordinates=<!-- {{coord|LAT|LONG|display=inline,title}} -->|nationality=South African|alma_mater=[[University of Natal]]|education=|height=1. 63 m|years_active=1989–present|awards=|signature=|website=|footnotes=|occupation=Actress, singer, writer, producer}} [[Category:Articles with hCards]] '''Judith Angela Broderick''' (amụrụ na ubochi iri abuo na abuo n' onwa Julaị afo 1963), nke a maara dịka '''Judy Ditchfield''', bụ onye mba South Africa na-eme ihe nkiri na onye na-agụ egwu. A maara ya nke ọma maka ọnodu o weere na ihe nkiri a ma ama The Story of an African Farm, ''Cape Town'' na Hoodlum & Son .<ref name="tvsa">{{Cite web|date=25 November 2020|title=Judy Ditchfield career|url=https://www.tvsa.co.za/actors/viewactor.aspx?actorid=3097|archivedate=25 November 2020|accessdate=25 November 2020|work=tvsa}}</ref> Ọ bụkwa onye ọchụnta ego na-aga nke ọma yana onye mba UK zụrụ dị ka BRP na onye nhazi.<ref>{{Cite web|date=25 November 2020|title=Judy Ditchfield|url=https://femaleentrepreneursa.co.za/success-stories/judy-ditchfield/|archivedate=25 November 2020|accessdate=25 November 2020|work=Female Entrepreneur SA}}</ref><ref name="roleplay">{{Cite web|date=25 November 2020|title=JUDY DITCHFIELD|url=https://roleplay.co.za/judy-ditchfield/|archivedate=15 January 2021|accessdate=25 November 2020|work=roleplay|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210115143202/https://roleplay.co.za/judy-ditchfield/}}</ref> == Ndụ nke onwe onye == A mụrụ ya na abali iri abuo n' abuo n' onwa Julaị 1963 na Pretoria, South Africa ma mesịa tolite na Irene. Mgbe ọ dị afọ isii, ya na nne na nna ya kwagara Kimberley. Mgbe ọ dị afọ iri na atọ, ezinụlọ ya kwagara Pietermaritzburg ọzọ. Site na 1984 ruo 1987, ọ nọrọ na Durban wee kwaga Johannesburg. Ọ gara ọtụtụ ụlọ akwụkwọ: Belgravia Junior School na Herlear Primary na Kimberley maka agụmakwụkwọ praịmarị. , ọ garakwara ụlọ akwụkwọ praịmarị Pelham maka Standard 5. Mgbe ahụ, ọ gụsịrị ule matric na Pietermaritzburg Girls High School, Pietermaritzburg .<ref name="tvsa"/> O gakwara n' ihu nweta nzere BA na Psychology na Drama na Mahadum Natal, Pietermaritzburg .<ref name="ESAT">{{Cite web|date=25 November 2020|title=Judy Ditchfield bio|url=https://esat.sun.ac.za/index.php/Judy_Ditchfield|archivedate=25 November 2020|accessdate=25 November 2020|work=ESAT}}</ref> Site na 1984 ruo 1987 mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ, ọ rụrụ ọrụ na Natal Performing Arts Council (NAPAC).<ref name="tvsa"/> Ọ lụrụ onye na-eme ihe nkiri na ogu egwu Paul Ditchfield . Di na nwunye a nwere ụmụ nwoke abụọ: Keaton na Tom.<ref name="ESAT"/> A mụrụ Keaton na 1991, o bukwa onye na-eme ihe nkiri. A mụrụ Tom na 1996 o na- agu B.Com Law na Mahadum Wits .<ref name="tvsa"/> == Onodu oru == Ọ malitere ọrụ ime ihe nkiri na Loft Theatre Company, ngalaba nke NAPAC. N'oge a, ọ rụrụ na egwuregwu ''Boo To The Moon'' nke Paul Slabolepszy mepụtara, Tales From The Pleasure Palace nke Janice Honeyman, ''Kwamanzi'', Every Good Boy Deserves Favour, ''Hambe Kahle'', Maid In South Africa, Mistakes Of An African Night To Conquer, ''En Dit'' Was More, In The War na Kitchen Tea .<ref name="roleplay"/> o garanihu, gosiputa na egwuregwu ''Macbeth'' na State Theatre na Pretoria yana ihe egwuregwu The Things We Do For Love na Comrades Arms nke Anthony Ackerman mepụtara. N'afọ 2001, ọ nwetara nhọpụta Kwazulu-Natal Vita maka onye nwanyi kachasi mma n' ihe omume mkpa ochi.<ref name="tvsa"/> E wezụga ime ihe nkiri, ọ bụkwa onye na-agụ egwu ma mee ọtụtụ egwu na ngosiputa egwu: Christian; Neill Solomon Rock Concert; Bursting Out; Soundcraft; The Last Great Drive-In Movie Picture Show; It's All Fright By Me; It's Still Rock And Roll To Me; Tarts; A Touch Of Tonic; the smash hit Richard Loring production A Touch Of Webber, A Taste Of Rice; Snow White And The Seven Dwarves; Buddy: The Buddy Holly Story; Fiela's Child: The Musical; The Night They Invented Champagne; na Queen: The Concert at the Sandton Convention Centre.<ref name="tvsa"/> Site na Ọktọba 2006 ruo Machị 2007, ọ gosiputara onwe ya na Menopause: The Musical for Showtime Management nke e mere na Montecasino Theatre na Johannesburg. N'oge a, ọ natara nhọpụta Naledi Theatre Award nke afọ 2006 maka maka onye kacha mma i gosipota ihe mkpa ochi (nwanyi) maka egwuregwu a.<ref name="ESAT"/> Ka ọ dịgodị, ọ pụtara na ọtụtụ ihe ngosi telivishọn gụnyere The Game II, ''Sonnekring'' II, ''Suburban Bliss'' na ''Streaks I na II''. Ọ rụkwara ọrụ ''ndị'' isi na usoro ihe nkiri; Angels, ''Hoof Of Africa'', Zero Tolerance na ''Yizo Yizo'' . N'afọ 2012, ọ pụtara na sitcom telivishọn ''Ses'Top La'' ma rụọ ọrụ nke 'Mrs. Rabinowitz'.<ref name="tvsa"/> N'afọ 2019, ọ gosiputara agwa 'Stella Fouche' na soapie ''[[Isidingo]]''. Ọ pụtakwara na ihe nkiri, Faith's Corner, Glory Glory, ''Cape Of Good Hope'' na ''Stander'' .<ref name="tvsa"/><ref name="roleplay"/> == Ihe nkiri == {| class="wikitable" !Afọ !Ihe nkiri !Ọrụ !Ụdị !Ref. |- |1989 |''Bonne espérance'' | |Usoro TV | |- |1997 |''u'Bejani'' |Olu ụmụ anụmanụ |Ihe nkiri | |- |2002 |''Ndị mmụọ ozi Hooded'' |akwuna ochie |Ihe nkiri | |- |2003 |''Stander'' |Oriakụ. Jennings |Ihe nkiri | |- |2004 |''Cape of Good Hope'' |Nwanyị Agwọ |Ihe nkiri | |- |2005 |''Nkuku Okwukwe'' |Onye ọkwọ ụgbọala |Ihe nkiri | |- |2006 |''Ọgba aghara na-agba ọsọ'' |Beatrice Koekemoer |Ihe nkiri | |- |2014 |''Ses' Top La'' |Oriakụ. Rabinowitz |Usoro TV | |- |2019 |''[[Isidingo]]'' |Stella Fouche |Usoro TV | |} == Edemsibia == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Ditchfield, Judy}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] pjpmt0brio52izru6jdd1pqg705pbq9 Marisa Drummond 0 13659 729304 689680 2026-09-29T23:12:51Z Vivian Amalachukwu 17172 Added default sort 729304 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Marisa Drummond|other_names=|image=|image_size=|alt=|caption=|birth_date={{Birth date and age|1980|5|3|mf=yes}}|birth_name=Marisa Bosman|birth_place=[[Bloemfontein]], [[South Africa]]|death_date=|death_place=|resting_place=|resting_place_coordinates=<!-- {{coord|LAT|LONG|display=inline,title}} -->|nationality=[[South Africa]]n|alma_mater=[[University of the Free State]]|education=|height=|years_active=2010–present|partner=|spouse=Christopher Drummond|children=|awards=|father=|mother=|relatives=|signature=|website=|footnotes=|occupation=Actress, director}} [[Category:Articles with hCards]] '''Marisa Bosman''' (amụrụ na abali ato onwa Mee 1980), nke onye obula maara dịka '''Marisa Drummond''', bụ [[Actor|onye]] mba South Africa na-eme ihe nkiri na onye nduzi. A maara ya nke ọma maka ngosiputa ya na ihe nkiri ''Elke Skewe Pot'', ''Stom'' na ''[[Isidingo]]'' . == Ndụ nke onwe onye == A mụrụ ya na abali ato n' onwa Mee afo 1980 na Bloemfontein, South Africa . Ọ nwetara nzere BA na Drama na Theatre Arts na Mahadum nke Free State . Ebe o mechara kwaga Johannesburg ịchụso ọrụ ihe nkiri ya.<ref name="tvsa" /> Ọ lụrụ Christopher Drummond.<ref>{{Cite web|date=2020-11-24|title=‘You’re stronger than this. Fix this thing.’|url=https://www.mediclinicinfohub.co.za/youre-stronger-fix-thing/|archivedate=2025-12-10|accessdate=2020-11-24|work=mediclinicinfohub|archiveurl=https://web.archive.org/web/20251210114743/https://www.mediclinicinfohub.co.za/youre-stronger-fix-thing/}}</ref> Mgbe o mụsịrị nwa ya Annabel, ọ dara mbà n'obi bu onodu na-eso omumu nwal(PND).<ref>{{Cite web|date=2020-11-24|title=Marisa Drummond on postnatal depression|url=https://www.mediclinicinfohub.co.za/marisa-drummond-postnatal-depression/|archivedate=2024-03-08|accessdate=2020-11-24|work=mediclinicinfohub|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240308091411/https://www.mediclinicinfohub.co.za/marisa-drummond-postnatal-depression/}}</ref> N'ime afọ atọ ikpeazụ ya, ọ malitere nwenwe obi mmafu, mgbako mmiri na nsogbu nke akuru . Mgbe ahụ, ọ malitere ịmụ nwa izu atọ tupu oge eruo ma nwee ịwa ahụ na mberede.<ref>{{Cite web|date=2020-11-24|title=Lost & found|url=https://www.mediclinicinfohub.co.za/lost-found/|archivedate=2020-11-24|accessdate=2020-11-24|work=mediclinicinfohub}}</ref> == Ọnodu oru == Ọrụ mbụ ya dị mkpa na ihe onyonyo sitere na kykNET sitcom Hester & Ester Bester . N'ime usoro ihe nkiri ahụ, ọ gosiputara agwa 'Ester', onye nkuzi ịgba egwu na ụlọ akwụkwọ ịgba egwu Marthur Curry. Usoro a ghọrọ ihe a ma ama ma mesịa puta n' ngalaba ihe omume iri ise na abụọ na 2010. Mgbe ahụ, ọ pụtara na ọtụtụ usoro telivishọn dịka kykNET soapie ''Villa Rosa'' na usoro ihe nkiri SABC2 ''Geraamtes'' . E mere ya ka ọ pụta dịka onye ọbịa na ihe omume nke usoro njem SABC2 ''Mooiloop''! inn 2013. Mgbe ahụ, ọ pụtara na ihe ngosi telivishọn dị ka Begeertes, Dof en Dilly Poppie na Sterlopers .<ref name="tvsa" /> Ewezuga i puta n' onyonyo,o gosiputala onwe ya n' otutu ihe emume ejije di iche iche dika :Uda egwu, Nwanyi ocha nkem, ''Fiddler on the Roof'' nakwa ''Ons vir Jou''. O gosiputakwara onwe na Broadway Theater production ''Thoroughly Modern Millie''.<ref>{{Cite web|date=2020-11-24|title=MARISA DRUMMOND: FILM/THEATRE/TV/VOICE|url=https://static1.squarespace.com/static/5429657be4b0a449ee2cb996/t/5e4cfd801d246337d000c44b/1582103938241/Marisa+Drummond+CV.pdf|archivedate=2020-11-24|accessdate=2020-11-24|work=Stella Talent}}</ref> N' afo 2016, o meputara aka oru nke aka ya na short ''Spoor(loos)''. N' otu afo ahu, o sonyere n' emume onyonyo tv n' ewu ewu bu ''Fluiters''. O biakwa gosiputa onwe ya n' ngala emume onyonyo soapie bu ''[[Isidingo|Isidingo ebe o gosiputara agwa]]'' 'Kimberly Lewis-Haines'. O gosiputakwara agwa 'Alexa' n' ime kykNET soap opera ''Binnelanders'', na 2013. N' agwa o mechara nwee ihe nrite inaugural Royalty Soapie maka onye nwanyi putara ihe n' ikpa ike na 2014.<ref name="tvsa">{{Cite web|date=2020-11-24|title=Marisa Drummond career|url=https://www.tvsa.co.za/actors/viewactor.aspx?actorid=17506|archivedate=2020-11-24|accessdate=2020-11-24|work=tvsa}}</ref> == Ihe nkiri == === Dị ka onye nwanyi na-eme ihe nkiri === {| class="wikitable" !Afọ !Ihe nkiri !Ọrụ !Ụdị !Ref. |- |2007 |''Hester & Ester Bester'' |Ester |Usoro TV | |- |2012 |''Uit die kaskenades ... 'n skewe uitkyk'' |Rina Moffet |Ihe nkiri | |- |2014 |''Sterlopers'' |Lienka Greeff |Usoro TV | |- |2014 |''Stom'' |Nwunye |Obere ihe nkiri | |- |2015 |''Ndị a gbahapụrụ agbahapụ'' |Jacqui Olwage |Ihe nkiri | |- |2016 |''Fluiters'' |Sandra 'Sandy' Roos |Usoro TV | |- |2016 |''Spoor(loos)'' |Oriakụ de Jager |Obere ihe nkiri | |- |2016 |''Eintlik Nogal Baie'' |Ally Swartz |ihe onyonyo dị mkpirikpi | |- |2016 |''N'ezie ọtụtụ ihe'' |Ally Schwartz |Ihe nkiri | |- |2017 |''Nul is nie niks nie'' |Barbara Ferreira |Ihe nkiri | |- |2017 |''Elke Skewe Pot'' |Wilma de Bruin |Usoro TV | |- |2017 |''O Vet!'' | |Ihe nkiri | |- |2022 |''Resident Evil'' |Nche DV Tape |Usoro TV |} === Dị ka onye nduzi === {| class="wikitable" !Afọ !Ihe nkiri !Ụdị !Ref. |- |2016 |''Spoor(loos)'' |Obere ihe nkiri | |- |2019 |''Bottervisse in die jêm'' |Ihe nkiri TV | |- |2019 |''Playboyz'' |Ihe nkiri TV | |- |2019 |''Soek jy 'n lift'' |Ihe nkiri TV | |} == Edemsibia == {{DEFAULTSORT:Drummond, Marisa}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 35uksupm1t7yu2zuekoqfwkfmcclbfq Charles Novia 0 14142 729067 588903 2026-09-29T17:08:31Z Sayvhior 13464 Added Databox 729067 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[Category:Articles with hCards]] '''Charles Osa Igbinovia''' (a mụrụ ya n'ụbọchị 20 Nọvemba 1971), nke a maara dịka '''Charles Novia''', bụ onye nduzi ihe nkiri Naijiria, onye na-emepụta ihe, onye na-ede ihe nkiri, onye na-eme ihe nkiri, onye na-akọwa mmekọrịta mmadụ na ibe ya na onye edemede.<ref>{{Cite book|author=Novia|first=Charles|date=11 July 2012|title=Nollywood Till November: Memoirs of a Nollywood Insider|location=Nigeria|publisher=Author House, 2012|isbn=1477224971}}</ref> A mụrụ ya ma zụlite ya na Benin City, isi [[Benin City|obodo]] [[Ȯra Edo|Edo Steeti]], a maara Novia maka ihe nkiri dịka Missing Angel (2004), Caught in The Middle na ''Alan Poza'' (2013).<ref>{{Cite web|url=http://allafrica.com/stories/201408221318.html|title=Nigeria: Charles Novia Berates 'Second Class' Genevieve, Don Jazzy, P-Square, Others|publisher=allafrica.com|accessdate=23 August 2014}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.punchng.com/entertainment/e-punch/omotola-genevieve-missing-from-charles-novias-best-actress-list/|title=Omotola, Genevieve, missing from Novia’s best actress list|publisher=punchng.com|accessdate=23 August 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140826114601/http://www.punchng.com/entertainment/e-punch/omotola-genevieve-missing-from-charles-novias-best-actress-list/|archivedate=26 August 2014}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.bellanaija.com/2014/07/27/charles-novia-lists-reasons-wrong-with-dorobucci-music-video/|title=Charles Novia Lists Reasons Wrong with "Dorobucci" Music Video|publisher=bellanaija.com|accessdate=23 August 2014}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.vanguardngr.com/2013/12/rita-dominic-charles-novia-war/|title=Rita Dominic, Charles Novia at war|publisher=vanguardngr.com|accessdate=23 August 2014}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.bellanaija.com/2014/03/10/read-charles-novias-review-of-the-2014-africa-magic-viewers-choice-awards/|title=Read Charles Novia’s Review of the 2014 Africa Magic Viewers’ Choice Awards|publisher=bellanaija.com|accessdate=23 August 2014}}</ref> N'afọ 2014, a họpụtara ya dị ka akụkụ nke ndị otu Naịjirịa iji gosipụta ihe nkiri [[Nollywood]] maka ụdị asụsụ mba ọzọ kachasị mma nke Academy Awards site na Academy of Motion Picture Arts and Sciences .<ref>{{Cite web|url=http://www.vanguardngr.com/2014/05/ramsey-nouah-charles-novia-others-get-oscars-job/|title=Ramsey Nouah, Charles Novia, others get OSCARS job|publisher=vanguardngr.com|accessdate=23 August 2014}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.vanguardngr.com/2012/12/charles-novias-auto-biography-nollywood-till-november/|title=Charles Novia’s auto-biography, ‘Nollywood till November’|publisher=vanguardngr.com|accessdate=23 August 2014}}</ref> == Ihe nkiri == * ''Alan Poza'' * ''Mmụọ Ozi Na-efu'' * ''E jidere ya n'etiti'' * ''Ụkọchukwu na nwanyị akwụna'' * ''Nwanyị Nwanyị Nwanyị'' == Leekwa == * Ndepụta nke ndị na-emepụta ihe nkiri Naịjirịa == Ebensidee == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == * [https://web.archive.org/web/20211116071602/http://www.charlesnoviadaily.com/ Official Website] * {{IMDb name|2104903}} {{DEFAULTSORT:Novia, Charles}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] hip118lqe7vpa765n3bhkxel40qv36c Dorothy Amenuke 0 14148 729072 166622 2026-09-29T17:14:40Z Sayvhior 13464 Added DEFAULTSORT and Databox 729072 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Dorothy Akpene Amenuke''' (amụrụ n'afọ 1968), bụ onye Ghana na-ese ihe, onye na-ese eriri, na onye nkuzi. Ọ bụ onye nkuzi ugbu a na ngalaba nke eserese na ihe ọkpụkpụ na Faculty of Fine Art, Kwame Nkrumah University of Science and Technology (KNUST). <ref>{{Cite web|title=Dorothy Amenuke shows her art at Nubuke|url=https://www.graphic.com.gh/lifestyle/fashion/dorothy-amenuke-shows-her-art-at-nubuke.html|accessdate=2022-04-30|work=Graphic Online|language=en-gb}}</ref> == Oge ọ malitere == Amuru Amenuke na 1968 wee si Adzokoe-Peki, na mpaghara Volta nke Ghana. Ọ gụrụ akwụkwọ ịsa ọkpụkpụ na Mahadum Sayensị na Nkà na Ụzụ nke Ghana Kwame Nkrumah (KNUST) dị ka onye na-agụsị akwụkwọ. Ọ gara n'ihu na KNUST maka nzere MA ya n'agụmakwụkwọ nka, nzere MFA na ọkpụkpụ ọkpụkpụ, na PhD na ọkpụkpụ ọkpụkpụ.. == Ọrụ == Ọ rụrụ ọrụ dịka onye nkuzi nka na ụlọ akwụkwọ elementrị na nke sekọndrị site na 1987 ruo 2004. <ref>{{Cite web|author=admin|date=2017-09-06|title=Dorothy Amenuke|url=https://africanah.org/dorothy-amenuke/|accessdate=2022-04-30|work=AFRICANAH.ORG|language=en-US}}</ref> Ọrụ Amenuke dị na nchịkọta nke Stedelijk Museum Amsterdam . <ref>{{Cite web|author=Grrr.nl|title=How Far How Near - Dorothy Akpene Amenuke|url=https://www.stedelijk.nl/en/collection/94962-dorothy-akpene-amenuke-how-far-how-near|accessdate=2022-05-09|work=www.stedelijk.nl|language=en}}</ref> == Ebem si dee == {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Amenuke, Dorothy}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] mp6zp0c8hgf8nz8sxqw22f4kwvbewao Katung Aduwak 0 14171 729075 179162 2026-09-29T17:16:41Z Sayvhior 13464 Added DEFAULTSORT and Databox 729075 wikitext text/x-wiki {{Databox}} {{Infobox person|name=Katung Aduwak|image=|caption=|birth_date={{Birth date and age|1980|03|21|df=y}}|birth_place=[[Zonkwa]], [[Nigeria]]|occupation=Film producer; Film director; Scriptwriter|years_active=2006 - present|alma_mater=[[Digital Film Academy]], [[New York (state)|New York]]|spouse=Raven Taylor-Aduwak|children=1|known_for=Winner of the ''[[Big Brother Nigeria]]'' premier edition|website=}} [[Category:Articles with hCards]] '''Katung Aduwak''' (amụrụ na Maachị 21, 1980) bụ onye mmeri nke mbipụta mbụ nke ''Big Brother Nigeria'' reality TV show nke e gosipụtara n'etiti Maachị 5 na Jụn 4, 2006.<ref>{{Cite web|author=Okonofua|first=Odion|date=2021-08-25|title=BBNaija's Katung celebrates 8th wedding anniversary with wife|url=https://www.pulse.ng/entertainment/celebrities/bbnaijas-katung-celebrates-8th-wedding-anniversary-with-wife/se3ypk9|accessdate=2022-03-17|work=Pulse Nigeria|language=en}}</ref><ref name="BB1">{{Cite web|url=https://www.premiumtimesng.com/entertainment/naija-fashion/264953-bbnaija-where-are-the-2006-housemates.html|title=#BBNaija: Where are the 2006 housemates?|first=Jayne|author=Augoye|date=April 14, 2018|work=Premium Times|accessdate=October 5, 2020}}</ref><ref name="BB2">{{Cite web|url=https://m.guardian.ng/life/life-features/bbnaija-2020-past-winners-and-where-they-are-now/|title=BBNaija 2020: Past Winners And Where They Are Now|author=Akinyoade|first=Akinwale|date=July 19, 2020|work=The Guardian|accessdate=October 6, 2020|archivedate=October 9, 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201009083527/https://m.guardian.ng/life/life-features/bbnaija-2020-past-winners-and-where-they-are-now/}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.thecable.ng/as-laycon-wins-bbn-lockdown-will-he-do-better-than-efe|title=As Laycon wins BBN lockdown, will he do better than Efe?|date=September 30, 2020|author=Nwabuikwu|first=Onoshe|publisher=The Cable|accessdate=October 6, 2020}}</ref> Ọ si Zonkwa, [[Ȯra Kaduna|Kaduna Steeti]], [[Naijiria|Naịjirịa]] ma bụrụ onye edemede, onye na-emepụta ihe na onye nduzi yana onye gụsịrị akwụkwọ na Political Science.<ref name="BB2" /><ref>{{Cite web|url=https://ab-tc.com/bbnaija-four-winners-and-ten-most-popular-housemates-in-14-years/|title=BBNaija: Four winners and ten most popular housemates in 14 years|author=Christian|first=Eastwood|date=August 1, 2020|publisher=AB-TC news|accessdate=October 6, 2020|archivedate=January 19, 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210119062258/https://ab-tc.com/bbnaija-four-winners-and-ten-most-popular-housemates-in-14-years/}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://worldofbigbrother.com/BB/Nig/1/Katung.shtml|title=Big Brother 1 Nigeria: Katung|publisher=World of Big Brother|accessdate=October 6, 2020|archivedate=February 16, 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200216100448/http://worldofbigbrother.com/BB/Nig/1/Katung.shtml}}</ref> Ọ bụbu onye mgbasa ozi na Harvard Africa Business School Forum ma jee ozi ruo ọtụtụ afọ dị ka Senior Channel Manager na MTV Base, Senior Creative Director na VIACOM International na Executive Director na Chocolate City. Ọ bụ onye isi oche nke One O Eight Media na African Partner maka Campfire Media ugbu a.<ref name="HH">{{Cite web|url=https://m.guardian.ng/saturday-magazine/katung-aduwak-debut-movie-heavens-hell-in-the-cinemas/|title=Katung Aduwak debut movie, Heaven's Hell in the cinemas|author=Anazia|first=Daniel|date=May 11, 2019|work=The Guardian|accessdate=October 6, 2020|archivedate=October 9, 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201009040032/https://m.guardian.ng/saturday-magazine/katung-aduwak-debut-movie-heavens-hell-in-the-cinemas/}}</ref> == Ọrụ == === ''Big Brother Nigeria'' === A kpọrọ Aduwak dị afọ iri abụọ na isii onye mmeri nke ihe omume ahụ nke [[Michelle Dede]] na Olisa Adibua kwadoro, oge mbụ na Jụn 4, 2006 na ihe nrite nke $ 100,000. Afọ iri na otu ka e mesịrị, o kpughere na isi ihe ịga nke ọma na ihe ngosi ahụ bụ ya, na ịbụ onwe ya ma bụrụkwa onye atụmatụ.<ref name="BB2"/><ref>{{Cite web|url=https://sundiatapost.com/why-big-brother-naija-was-created-katung-aduwak/|title=Why Big Brother Naija Was Created – Katung Aduwak|work=Sundiata Post|date=March 26, 2017|accessdate=October 6, 2020}}</ref> === Ime ihe nkiri === Ihe ga-abụ ihe nkiri izizi nke Aduwak bụ Heaven's Hell .<ref name="HH"/><ref>{{Cite web|url=http://www.dstv.com/News/Interview-Katung-on-himself-Heaven-s-Hell/51564|title=Interview: Katung on himself & Heaven's Hell|publisher=[[DStv]]|date=May 9, 2013|accessdate=October 6, 2020|author=Udoh|first=Esther|archiveurl=https://archive.today/20141230224154/http://www.dstv.com/News/Interview-Katung-on-himself-Heaven-s-Hell/51564|archivedate=December 30, 2014}}</ref> E debere ụbọchị ntọhapụ n'ezie maka Jenụwarị 23, 2015.<ref name="The Sun Newspaper">{{Cite web|url=http://sunnewsonline.com/new/?p=97450|title=FilmOne to open 2015 with Heavens Hell, Gone Too Far, The Department|publisher=The Sun Newspaper|date=December 28, 2014|accessdate=October 6, 2020}}</ref> Otú ọ dị, ewepụtaghị ihe nkiri ahụ ruo na Mee 10, 2019. One O Eight Media gbara ihe nkiri a n'afọ 2012, ya na BGL na Hashtag Media House na-arụkọ ọrụ ma gosipụta ndị na-eme ihe nkiri [[Nollywood]] na ndị na-eme ihe nkiri na onye na-agụ egwu Naịjirịa bụ Waje.<ref name="HH" /> N'afọ 2020, Aduwak obere ihe nkiri na-ekpughe esemokwu dị n'etiti ndị Afrịka Amerịka na ndị mba ofesi, nke akpọrọ Not Supposed to be Here .<ref name="Sup">{{Cite web|url=https://filmdaily.co/craft/katung-aduwak/|title=Not Supposed to be Here|author=Stein|first=Frankie|work=Film Daily|date=July 13, 2020|accessdate=October 6, 2020|archivedate=November 30, 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211130045504/https://filmdaily.co/craft/katung-aduwak/}}</ref> == Ndụ onwe onye == Aduwak lụrụ Raven Taylor-Aduwak ma nwee nwa nwoke.<ref>{{Cite web|url=http://nigerianpilot.com/katung-aduwak-the-winner-of-first-big-brother-naija-show-welcomes-son/|title=Katung Aduwak The Winner of the first Big Brother Naija Show welcomes son|date=April 16, 2018|publisher=Nigerian Pilot News|accessdate=October 6, 2020|archivedate=January 28, 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200128131848/http://nigerianpilot.com/katung-aduwak-the-winner-of-first-big-brother-naija-show-welcomes-son/}}</ref> == Ihe nkiri == === Ihe nkiri === * ''Onye ọbịa a na-achọghị'' (2011) * ''PUNEET!TV'' (2012) * ''Mgbe Ịhụnanya Na-eme'' (2014)<ref>{{Cite web|url=https://flixanda.com/cast_crew/1071/katung-aduwak|title=Katung Aduwak|publisher=Flixander|accessdate=October 7, 2020|archivedate=June 7, 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220607065135/https://flixanda.com/cast_crew/1071/katung-aduwak}}</ref> * ''Hel nke Eluigwe'' (2019) * Ekwesighi ịnọ ebe a (2020) === Egwú === * "Superstar" - nke Ice Prince (2011) dere == Edensibia == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Aduwak, Katung [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] djle24ih7myi9l0yj9i683w5rq5il3j Bracket (music group) 0 14387 729080 720537 2026-09-29T17:24:55Z Sayvhior 13464 Added DEFAULTSORT and Databox 729080 wikitext text/x-wiki {{Databox}} {| class="infobox vcard plainlist" ! colspan="2" class="infobox-above" style="background-color: #b0c4de; font-size: 125%;" |<div class="">Bracket</div> |- ! class="infobox-label" scope="row" |<span class="nowrap">Birth name</span> | class="infobox-data nickname" |Nwachukwu Ozioko <br /><br /><br /><br /> Obumneme Ali |- ! class="infobox-label" scope="row" |<span class="nowrap">Also known as</span> | class="infobox-data nickname" |Vast & Smash |- ! class="infobox-label" scope="row" |Genres | class="infobox-data" |[[Contemporary R&B|R&B]], [[Afro pop music|Afropop]] |- ! class="infobox-label" scope="row" |Instruments | class="infobox-data note" |[[Vocals]] |- ! class="infobox-label" scope="row" |<span class="nowrap">Years active</span> | class="infobox-data" |2004&#x2013;present |- ! class="infobox-label" scope="row" |Labels | class="infobox-data" |Ape Planet |} <div class="shortdescription nomobile noexcerpt noprint searchaux" style="display:none">Musical artist</div> [[Category:Articles with short description]] [[Category:Short description is different from Wikidata]] [[Category:Articles with hCards]] [[Category:Pages using infobox musical artist with associated acts]] '''Bracket''' bụ ndị egwu afropop na R&B nke '''Obumneme Ali''' a.k.a. "Smash" na '''Nwachukwu Ozioko''' a.k.a. "Vast".<ref>{{Cite news|url=http://www.news.nigeriang.com/?p=1800|title=ASUU Strike Saved Us – Bracket|work=News Nigeria|author=Babatunde Ologe|date=27 August 2010|accessdate=29 July 2015|archive-date=20 April 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160420170402/http://www.news.nigeriang.com/?p=1800|url-status=dead}}</ref> Bracket malitere dị ka otu egwu mmadụ atọ tupu otu onye otu a na-akpọ Bistop ahapụ. Ha abụọ bịanyere aka na Ape Planet ugbu a ma bụrụ ndị a maara nke ọma maka iwepụta egwu egwu dịka "Happy Day", "Yori-Yori" na "Ada Owerri" nke natara ọtụtụ nyocha dị mma na ikuku.<ref>{{Cite news|url=https://9jahob.com/bracket-the-yori-yori-duo|title=Bracket: The Yori Yori duo|work=9jaHob.com|date=6 June 2009|accessdate=29 July 2015}}</ref> == Ndabere == Vast na Smash tolitere na [[Nsukka]], [[Ȯra Enugu|Enugu Steeti]], ebe ha na-aga ihe ngosi campus mgbe ha na-etolite.<ref>{{Cite news|url=http://www.vanguardngr.com/2012/11/our-pain-our-gains-our-story-bracket/|title=Our pain, our gains, our story – Bracket|work=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]|author=Mukosolu Nzom|date=3 November 2012|accessdate=29 July 2015}}</ref> Vast nwere diplọma na nzere na Mass Communication site na Institute of Management Technology, Enugu na University of Nigeria n'otu n'otu ebe Smash nwere diplọma na Social Works na nzere na Psychology mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ na University of Nigeria, Nsukka.<ref>{{Cite web|url=http://www.gistmania.com/talk/topic,65764.0.html|title=Yori Yori Attracted Many Attentions – Bracket, Nigerian music Duo|publisher=GistMania|accessdate=29 July 2015}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.nigeriafilms.com/news/5833/3/we-didnt-know-yori-yori-would-get-so-big-bracket.html|title=WE DIDN’T KNOW YORI YORI WOULD GET SO BIG – BRACKET|publisher=Nigeria Films|accessdate=29 July 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151223141311/http://www.nigeriafilms.com/news/5833/3/we-didnt-know-yori-yori-would-get-so-big-bracket.html|archivedate=23 December 2015}}</ref> A gwakọtara akụkọ ihe mere eme banyere otú otu ahụ si malite n'ọtụtụ akụkọ na ebubo. Bistop, onye bụbu onye otu ahụ na-azọrọ na ọ bụ onye ọsụ ụzọ nke otu ahụ mgbe ọ zutere Vast n'ụlọ nkwari akụ na 1999. Ha mere ma gaa ọtụtụ ihe ngosi n'aha a na-akpọ "Furious BV". N'akwụkwọ mgbasa ozi, o kwuru na ọ hapụrụ otu ahụ n'ihi mbọ mmekorita nke onye na-emekọ ihe na Vast na Smash. Ọ gakwara n'ihu kwuo na Smash abụghị onye otu ahụ ruo n'afọ 2003 mgbe ọ zutere Smash site n'aka enyi ya.<ref>{{Cite web|url=http://www.jaguda.com/2010/04/02/the-real-story-behind-the-group-bracket/|title=The Real Story Behind The Group Bracket|publisher=Jaguda.com|author=Jaguda|date=2 April 2010|accessdate=29 July 2015|archivedate=4 February 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150204072527/http://jaguda.com/2010/04/02/the-real-story-behind-the-group-bracket/}}</ref> == Discography == === Albọm Studio === * ''Ụbọchị Obi Ụtọ'' (2006) * Least Expected (2009) * Cupid Stories (2011) * Alive (2015)<ref>{{Cite news|url=http://www.thenet.ng/2015/07/bracket-unveils-art-track-list-for-new-album/|title=Bracket unveils art, track list for new album|work=The Net|author=Olumide Adesida|date=14 July 2015|accessdate=29 July 2015|archive-date=10 August 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150810182315/http://thenet.ng/2015/07/bracket-unveils-art-track-list-for-new-album/|url-status=dead}}</ref> == Ihe nrite na nhọpụta == N'afọ 2012, Bracket natara onyinye nkwanye ugwu site n'obodo Philadelphia na African American Museum na Philadelphia.<ref>{{Cite web|url=http://www.nigeriamusicnetwork.com/articles/read-nigerias-fast-rising-duo-bracket-to-receive-honorary-award-in-the-us_103.html|title=Nigeria's fast rising duo Bracket to receive honorary award in the U.S|publisher=Nigeria Music Network|date=9 May 2012|accessdate=29 July 2015|archivedate=3 March 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180303105638/http://www.nigeriamusicnetwork.com/articles/read-nigerias-fast-rising-duo-bracket-to-receive-honorary-award-in-the-us_103.html}}</ref> Ụfọdụ n'ime onyinye ha gụnyere: {| class="wikitable sortable" !Afọ !Emume onyinye !Nkọwa onyinye !Nsonaazụ |- |2012 |Isi |Artiste nke Afọ|| {{Won}}<ref>{{cite web | url=http://www.thenet.ng/2010/04/exclusive-full-list-of-nominees-for-hiphopworld-awards-2010/ | title=Wande Coal, Bracket, Darey Lead HHWA 2010 Nominations | work=The Net | author=Biodun Ogundairo | date=23 April 2012 | accessdate=29 July 2015 | archive-url=https://web.archive.org/web/20150731025811/http://thenet.ng/2010/04/exclusive-full-list-of-nominees-for-hiphopworld-awards-2010/# | archive-date=2015-07-31 | url-status=dead | archivedate=31 July 2015 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20150731025811/http://thenet.ng/2010/04/exclusive-full-list-of-nominees-for-hiphopworld-awards-2010/ }}</ref> |- |2013 |2012 Nigeria Entertainment Awards |Best Indigenous Artist/Group|| {{Nom}} |- |2013 |2012 Nigeria Entertainment Awards |Mmekọrịta kacha mma nke afọ|| {{Nom}} |} == Ndetu == <references /> {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Bracket}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] tt9zino1kfa7c2x65mxw0t9hrca6fup Adasa Cookey 0 14407 729082 692919 2026-09-29T17:28:47Z Sayvhior 13464 Added DEFAULTSORT and Databox 729082 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[Category:Articles with short description]] [[Category:Short description is different from Wikidata]] [[Category:Articles with hCards]] {{Infobox person | name = Adasa Cookey | image =AdasaCookey.jpg | background = non_performing_personnel | birth_name = Adasa Rawlinson Cookeygam | birth_date = {{birth date and age|1981|10|21|df=y}} | birth_place = [[Port Harcourt]], [[Rivers State]], [[Nigeria]] | occupations = [[Cinematographer]], editor, colourist, [[music video director]], [[commercial director]], [[filmmaker]] | years_active = 2010 - present | website = www.adasacookey.com | module = {{Infobox person | embed = yes | education = [[Rivers State University of Science and Technology]] }}|caption=Adasa Cookey}} '''Adasa Cookey''' (amụrụ '''Adasa Rawlinson Cookeygam''' ) bụ onye nduzi vidio egwu amụrụ na Naijiria, onye na-ese ihe nkiri, onye nduzi azụmahịa, onye na-ahụ maka agba, na onye na-eme ihe nkiri.<ref>{{Cite web|url=https://www.newtelegraphng.com/adasa-cookey-10-year-journey-of-a-self-taught-music-video-director/|title=Adasa Cookey: 10-Year Journey Of A Self-Taught Music Video Director|date=August 9, 2020|accessdate=September 8, 2021}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://punchng.com/nigerian-music-videos-best-in-africa-adasa-cookey/|title=Nigerian music videos best in Africa –Adasa Cookey|date=December 1, 2019|accessdate=September 8, 2021}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.legit.ng/1235496-movie-director-adasa-cookey-saves-job-a-teller-paid-n43m-n432k.html|title=Movie director Adasa Cookey saves the job of a teller who paid him N4.3m instead of N432k|date=April 26, 2019|accessdate=September 8, 2021}}</ref> Ọ na-arụ ọrụ ma na-eduzi ụlọọrụ Squareball Media Productions Limited ebe ọ bụkwa onye isi nke ụlọ ọrụ ahụ.<ref>{{Cite web|url=https://mybiohub.com/2016/08/adasa-cookey-biography.html/|title=Adasa Cookey Biography|date=May 1, 2020|accessdate=September 8, 2021}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.maff.tv/credit/adasa-cookey|title=ADASA COOKEY|date=July 3, 2020|accessdate=September 8, 2021|archivedate=September 8, 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210908160217/https://www.maff.tv/credit/adasa-cookey}}</ref> == Mmalite ndụ == A mụrụ Adasa na October 21, 1981 na [[Ugwu Ọcha|Port Harcourt]], [[Ȯra Rivers|Rivers]] State, Nigeria. O biri dika nwata na Port Harcourt, ebe ọ gara ụlọ akwụkwọ sekọndrị na Bereton College na Federal Government College. Mgbe nke ahụ gasịrị, ọ gara n'ihu na-agụ akwụkwọ na Rivers State University of Science and Technology wee nweta nzere bachelọ nke Teknụzụ na Architecture.<ref>{{Cite web|url=https://www.musicinafrica.net/directory/adasa-cookey|title=Adasa Cookey|date=September 23, 2015|accessdate=September 8, 2021|archivedate=September 8, 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210908160215/https://www.musicinafrica.net/directory/adasa-cookey}}</ref> == Ọrụ == Adasa hapụrụ ọrụ onye nnọchi anya nlekọta ndị ahịa ya na 2010 iji gbanwee mmasị ya na nhazi vidiyo na kpọmkwem. Ọ duziri vidiyo egwu nke ndị egwu egwu dịka Davido, [[Burna Boy]], [[Simi (singer)|Simi]], [[Adekunle Gold]], D'Prince, na Don Jazzy.<ref>{{Cite web|url=https://infobusstop.com/top-10-video-directors-in-nigeria-2021/|title=Top 10 Video Directors In Nigeria (2021)|date=May 12, 2021|accessdate=September 8, 2021|archivedate=September 8, 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210908160216/https://infobusstop.com/top-10-video-directors-in-nigeria-2021/}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://imvdb.com/n/adasa-cookey/videography-by-position/dir|title=Adasa Cookey|date=June 1, 2020|accessdate=September 8, 2021|archivedate=September 8, 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210908160216/https://imvdb.com/n/adasa-cookey/videography-by-position/dir}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://tooxclusive.com/video-simi-duduke-dir-by-adasa-cookey/|title=[Video] SIMI – "Duduke" (Dir. By Adasa Cookey|date=April 19, 2020|accessdate=September 8, 2021}}</ref> == Vidio ndị a họọrọ == * [[Burna Boy]] - Like To Party (2013)<ref>{{Cite web|url=https://www.pulse.ng/lifestyle/events/new-video-like-to-party-by-burna-boy/pt7dqw9|title=New Video- Like To Party By Burna Boy {{!}} Pulse Nigeria}}</ref> * D'Prince - Goody Bag (2013) * Ketchup- Show Me Yuh Rozay (2013) * Mavins All Stars - Adaobi (2014)<ref>{{Cite web|url=https://www.bellanaija.com/2014/10/trending-video-catch-the-visuals-for-adaobi-by-the-mavins-crew/|title=Trending Video: Catch the Visuals for Adaobi by the Mavins Crew {{!}} BellaNaija}}</ref> * DJ Xclusive ft Davido - Wo Le (2015) * [[Adekunle Gold]] - Sade (2015)<ref>{{Cite web|url=https://newsghana.com.gh/adekunlegold-releases-video-for-his-single-sade/|title=AdekunleGold Releases video for his single, Sade {{!}} News Ghana}}</ref> * [[Adekunle Gold]] - Njikere (2016) * Ric Hassani -Only You (2017) * Orezi-Cooking Pot (2017)<ref>{{Cite web|url=https://www.naijaloaded.com.ng/video/video-orezi-cooking-pot-dir-adasa-cookey|title=[Video] Orezi – Cooking Pot (Dir. By Adasa Cookey) » Naijaloaded|accessdate=2022-06-08|archivedate=2022-06-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220608233032/https://www.naijaloaded.com.ng/video/video-orezi-cooking-pot-dir-adasa-cookey}}</ref> * Idahams-Toast (2017) * [[Simi (singer)|Simi]] - Selense (2019)<ref>{{Cite web|url=https://www.okayafrica.com/simi-selense-video-watch-nigerian-music/|title=Watch Simi's Beautiful Music Video For 'Selense' - OkayAfrica}}</ref> * [[Simi (singer)|Simi]] - Ayo (2019) * [[Simi (singer)|Simi]] - Duduke (2020)<ref>{{Cite web|url=https://trendybeatz.com/download-video/8676/simi-duduke-official-video|title=Simi - Duduke Official Video {{!}} Download Video MP4 » TrendyBeatz}}</ref> * [[Simi (singer)|Simi]] ft [[Patoranking]] - Jeriko (2019)<ref>{{Cite web|url=https://natirovibe.com/video-mp4/simi-patoranking-jericho/|title=Download Video: Simi ft. Patoranking - Jericho|accessdate=2022-06-08|archivedate=2021-09-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210908160223/https://natirovibe.com/video-mp4/simi-patoranking-jericho/}}</ref> * Bebe Cool ft Rudeboy - Feeling (2020) * [[Runtown]] ft. Bella Shmurda, Darkovibes - Body Riddim (Video) (2020)<ref>{{Cite web|url=https://www.bellanaija.com/2020/02/runtown-darkovibes-body-riddim/|title=New Video: Runtown feat. Darkovibes & Bella Shmurda – Body Riddim {{!}} BellaNaija}}</ref> * [[Simi (singer)|Simi]] ft. [[Adekunle Gold]] - Site n'aka gị (2019) * [[Praiz]] - Madu (2020) * [[Niniola]] - Addicted (2020) * [[Wande Coal]] ft. [[Wale (rapper)|Wale]] - Ọzọ (Remix) (2020) * [[Wande Coal]] - Ọzọ (2020) * Idahams-Billion Dollar (2019) * Idahams-Ada (2020) * Idahams-Enter My Eye (2020) * [[Stonebwoy]] ft. [[Zlatan (musician)|Zlatan-]] Critical (2021)<ref>{{Cite web|url=https://grungecake.com/stonebwoy-critical-zlatan/articles/77850|title=Watch Stonebwoy’s new video for ‘Critical’ featuring Nigerian artist Zlatan – GRUNGECAKE|accessdate=2022-06-08|archivedate=2024-11-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241127115353/https://grungecake.com/stonebwoy-critical-zlatan/articles/77850}}</ref> == Ihe nrite na nhọpụta == {| class="wikitable" !Afọ !Project !Emume !Category !Nsonaazụ |- | rowspan="1" |2016 | rowspan="1" |"onwe ya" | rowspan="1" |Ntụrụndụ Ndị Obodo |''Onye nduzi vidio egwu kacha mma nke afọ''<ref>{{Cite web|url=https://jaguda.com/music-news/wizkid-tiwa-savage-olamide-lead-the-2016-city-people-entertainment-award-nominees/|title=Wizkid, Tiwa Savage & Olamide Lead The 2016 City People Entertainment Award Nominees|date=July 6, 2016|accessdate=September 8, 2021|archivedate=September 25, 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210925085402/https://jaguda.com/music-news/wizkid-tiwa-savage-olamide-lead-the-2016-city-people-entertainment-award-nominees/}}</ref> | {{Nom}} |- | rowspan="1" |2020 | rowspan="1" |[[Simi (singer)|Simi]] ft [[Patoranking]] "Jeriko" | rowspan="1" |Soundcity MVP Awards Festival |''Vidio nke Afọ''<ref>{{Cite web|url=https://www.musicinafrica.net/magazine/soundcity-mvp-awards-2020-all-winners|title=Soundcity MVP Awards 2020: All the winners|date=January 13, 2020|accessdate=September 8, 2021}}</ref> | {{Nom}} |- | rowspan="1" |2020 | rowspan="1" |"N'onwe ya" | rowspan="1" |GALAXY AWARDS |''Onye isi vidiyo nke afọ'' | {{Won}} |- | rowspan="1" |2019 | rowspan="1" |[[Simi (singer)|Simi]] ft [[Patoranking]] "Jeriko" | rowspan="1" |Onyinye AFRIMA |''Vidio kacha mma nke Afrịka''<ref>{{Cite web|url=https://newscentral.africa/2019/11/25/full-list-winners-2019-afrima-awards/|title=Burna Boy, 2Baba, Nadia win big at 2019 AFRIMA. See full list of winners|date=November 25, 2019|accessdate=September 8, 2021|archivedate=October 22, 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211022233913/https://newscentral.africa/2019/11/25/full-list-winners-2019-afrima-awards/}}</ref> | {{Nom}} |- | rowspan="1" |2017 | rowspan="1" |Orezi, "Iwe esi nri" | rowspan="1" |Onyinye AFRIMA |''Vidio kacha mma nke Afrịka nke afọ''<ref>{{Cite web|url=https://silverbirdtv.com/entertainment/38535/afrima-2017-full-list-of-winners/|title=AFRIMA 2017: Full List Of Winners|date=November 14, 2017|accessdate=September 8, 2021|archivedate=September 8, 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210908042408/https://silverbirdtv.com/entertainment/38535/afrima-2017-full-list-of-winners/}}</ref> | {{Won}} |- | rowspan="1" |2016 | rowspan="1" |[[Adekunle Gold]], "Pick Up the Call" | rowspan="1" |Nigeria Music Video Awards |''Ihe nkiri kacha mma''<ref>{{Cite web|url=https://jaguda.com/music-news/2016-nigeria-music-video-awards-see-list-winners/|title=2016 Nigeria Music Video Awards: See the list of winners|date=December 16, 2016|accessdate=September 8, 2021|archivedate=September 8, 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210908160216/https://jaguda.com/music-news/2016-nigeria-music-video-awards-see-list-winners/}}</ref> | {{Won}} |- | rowspan="1" |2016 | rowspan="1" |Ranti ,"Iwe Ki Ko" | rowspan="1" |Nigeria Music Video Awards |''Onye nchịkọta akụkọ kacha mma''<ref>{{Cite web|url=https://acceleratetv.com/wip/?p=22764|title=NMVA 2016 Nominees List|date=November 17, 2016|accessdate=September 8, 2021|archivedate=September 8, 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210908160217/https://acceleratetv.com/wip/?p=22764}}</ref> | {{Nom}} |- | rowspan="1" |2016 | rowspan="1" |Ranti ,"Iwe Ki Ko" | rowspan="1" |Nigeria Music Video Awards |''Onye nduzi kacha mma''<ref>{{Cite web|url=https://thenet.ng/full-list-winners-2016/|title=2016 Nigeria Music Video Awards: See the list of winners|date=November 16, 2016|accessdate=September 8, 2021}}</ref> | {{Nom}} |} == Ebensidee == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == * Official website {{DEFAULTSORT:Cookey, Adasa}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] itikigo1xh10gfx4f4cu4lbtfsylna2 Bella Shmurda 0 14415 729083 725104 2026-09-29T17:30:28Z Sayvhior 13464 Added Databox 729083 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Abiola Ahmed Akinbiyi''' (a mụrụ ya na 27 Jenụwarị afọ 1996), a maara ya n’ọrụ ọkachamara '''Bella Shmurda''', <ref>{{Cite web|author=|first=|date=14 March 2022|title=PAUSE MEETS: Bella Shmurda|url=https://pausemag.co.uk/2022/03/pause-meets-bella-shmurda/|work=PAUSE Online {{!}} Men's Fashion, Street Style, Fashion News & Streetwear}}</ref> <ref>{{Cite web|title=BELLA SHMURDA- THE BUILDUP TO HIGH TENSION|url=https://guardian.ng/life/bella-shmurda-the-buildup-to-high-tension/|accessdate=17 November 2021|work=Guardian|date=11 July 2021|language=en}}</ref> <ref>{{Cite web|author=Sare|first=Watimagbo|date=2022-10-02|title=Bella Shmurda's Mom Says A Prayer For Him On His 25th Birthday|url=https://m.youtube.com/watch?v=wnxOBFu8-dQ&t=311s|accessdate=2022-10-02|work=YouTube.com}}</ref> bụ onye Naịjịrịa na-abụ na na-ede abụ. <ref>{{Cite web|title=I was enrolled into Tailoring - Bella Shmurda|url=https://www.vanguardngr.com/2021/07/i-was-enrolled-into-a-tailoring-school-but-ran-away-bella-shmurda/|accessdate=7 October 2021|work=Vanguard|date=28 July 2021|language=en}}</ref> <ref>{{Cite web|date=9 July 2021|title=Bella Shmurda serves new sophomore EP, 'High tension2.0'|url=https://dailytrust.com/bella-shmurda-serves-new-sophomore-ep-dubbed-high-tension2-0|accessdate=25 September 2021|work=Daily Trust|language=en|archivedate=25 September 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210925212919/https://dailytrust.com/bella-shmurda-serves-new-sophomore-ep-dubbed-high-tension2-0}}</ref> O juru aha ya n'ọrụ n'afọ 2019 site n’ịpụpụta abụ ‘Vision 2020’, yana mmelite (remix) nke sochiri ya, nke nwere [[Olamide]]. <ref>{{Cite web|author=Olowolagba|first=Fikayo|title=I don't regret dumping LASU for music - Bella Shmurda|url=https://dailypost.ng/2022/01/26/i-dont-regret-dumping-lasu-for-music-bella-shmurda/|work=Daily Post Nigeria|date=26 January 2022}}</ref><ref>{{Cite web|author=Mudasiru|first=Wisdom|title=9 Times An Olamide Assist Propelled A Rising Star|url=https://culturecustodian.com/9-times-an-olamide-assist-propelled-a-rising-star/|work=The Culture Custodian (Est. 2014.)|date=16 January 2023}}</ref> Ọ bụkwa onye isi Dangbana Republik; otu ndị okike nọ na Lagos na-enyere obodo aka ma na-eme ọrụ mmụta na mmemme mmadụ. <ref>{{Cite web|title=Bella Shmurda explores humanitarian side with Dagbana Republik|url=https://thenationonlineng.net/bella-shmurda-explores-humanitarian-side-with-dagbana-republik/|work=The Nation|accessdate=12 April 2023}}</ref> == Ndụ mbu na ọrụ ya == Bella Shmurda si n’ezinụlọ mgbagwoju anya di nwanyị karịa otu ebe [[Ikorodu]], [[Ȯra Lagos|Lagos Steeti]] ọ bụkwa nwa ikpeazụ n’ezinụlọ nwere ụmụ iri. Ụzọ ya n’ihe okike malitere n’ụbọchị nwata ya, site n’ịbụ otu n’egwuregwu egwu ụlọ akwụkwọ praịmarị ya na otu egwu omenala. Ọ toro na [[Ikorodu]], O gara n'ihu wee mụakwụkwọ sekọndrị ya na [[Badagry]], o nwetara akara mmụta bachelọs na Akụkọ ihe mere eme na Mmekọrịta mba ụwa si [[Mahadum nke Ȯra Lagos|Mahadum Lagos State]] . <ref>{{Cite web|author=|first=|date=14 March 2022|title=PAUSE MEETS: Bella Shmurda|url=https://pausemag.co.uk/2022/03/pause-meets-bella-shmurda/|work=PAUSE Online {{!}} Men's Fashion, Street Style, Fashion News & Streetwear}}</ref> Ọ jidere uche mmadụ nile mgbe abụ mbụ ya ‘Vision 2020’ dọrọ nwa egwu rap Naịjirịa mmasị [[Olamide]] nke mere mmelite (Mmelite abụ) sochiri abụ a.<ref>{{Cite web|author=Alake|first=Olumide|title="Anything good takes time": Bella Shmurda on how he started making music at 13|url=https://www.legit.ng/entertainment/celebrities/1513084-i-started-making-music-13-bella-shmurda-speaks-rise-fame-olamides-influence-video-trends/|work=Legit.ng - Nigeria news.|language=en|date=8 January 2023}}</ref> Poco Lee, onye na-eme ịgba egwu na enyi ya dị nso na Bella Shmurda, mere vidio jiri abụ ahụ mee ka ọ bụrụ ewu ewu ma dọta mmasị [[Olamide]], nke kpọrọ onye ahụ ka ọ bịa n’ụlọ ọrụ ya maka ime mmelite. Nkwado Bella Shmurda natara kpalitere ya ịhapụ EP mbụ ya 'High Tension' na Jenụwarị 2020.<ref>{{Cite web|title=Bella Shmurda's Rise to Fame Is What Dreams Are Made Of - OkayAfrica|url=https://www.okayafrica.com/bella-shmurda-nigeria-interview/|work=www.okayafrica.com|language=en}}</ref> Ọ hapụrụ ọtụtụ abụ ndị ọzọ na 2020, otu n’ime ha bụ nke nwa egwu rap [[Zlatan (musician)|Zlatan]], sochiri na ya, nke a kpọrọ 'Cash App'."<ref>{{Cite web|author=Okundia|first=Jennifer|date=18 December 2020|title=Watch "Cash App" visual by Bella Shmurda featuring Zlatan, Lincoln|url=https://www.pmnewsnigeria.com/2020/12/18/watch-cash-app-visual-by-bella-shmurda-featuring-zlatan-lincoln/|accessdate=26 March 2021|work=P.M. News|language=en-US}}</ref> N’afọ 2020, a họpụtara ya maka onyinye Next Rated na The Headies 2020. <ref>{{Cite web|author=Alake|first=Motolani|title=Fireboy, Burna Boy, Wizkid, Tiwa Savage, Davido lead 2020 Headies nominations [Pulse Exclusive]|url=https://www.pulse.ng/entertainment/music/here-is-the-full-list-of-nominations-for-the-2020-headies/9nnld5x|work=Pulse Nigeria|language=en|date=4 December 2020}}</ref> "Ọ meriri onyinye 'Next Rated Male' na 'Street Music of the Year' na City People Entertainment Awards, a họkwa ya maka onyinye 'Revelation of the Year' na 2020".<ref>{{Cite web|title=WINNERS EMERGE AT 2020 CITY PEOPLE MUSIC AWARDS [FULL LIST]|date=7 December 2020|url=http://www.citypeopleonline.com/winners-emerge-at-2020-city-people-music-awards-full-list/}}</ref> N’afọ 2021, na Global Music Awards Africa nke mere n’ịntanetị na [[Ghana]], Ọ meriri n’ọgbọ abụọ nke onyinye, Global Collaboration of the Year na Global Most Popular Song of the Year.<ref>{{Cite web|title=Global Music Awards Africa 2021: All the winners|url=https://www.musicinafrica.net/magazine/global-music-awards-africa-2021-all-winners|work=Music In Africa|language=en|date=23 March 2021}}</ref> Nakwa n’afọ 2021, ọ bụ naanị onye Naịjirịa n’ime ndị iri abụọ na asaa sitere n’obodo iri na anọ a họpụtara ka ha sonyere na mmemme YouTube Foundry, nke YouTube Music na-eme kwa afọ, iji nye ha ohere ịnweta ma jiri ihe oru ọrụ nyere aka n’ịkwalite mmepe ndị na-eme egwu, iweta abụ ha n’ihu ụwa, mepụta nnukwu mmetụta, ma kwalite omenala dị iche iche site n’egwu. Mgbe ọ pụtara ìhè n’ụlọ ọrụ egwu Afrobeat n’afọ 2021, a gụnyere Bella Shmurda na otu isi nke usoro ajụjụ ọnụ banyere egwu Afrịka a na-akpọ "Nke a bụ Africa" nke BBC.<ref>{{Cite web|title=BBC World Service - This Is Africa, SKORP and Bella Shmurda|url=https://www.bbc.co.uk/programmes/w3ct1pfn|work=BBC}}</ref> Nakwa n’afọ 2021, a họpụtara Bella Shmurda maka onyinye ‘Next Rated’ na Headies Awards. <ref>{{Cite web|title=Headies 2021: All the winners|date=22 February 2021|url=https://www.musicinafrica.net/magazine/headies-2021-all-winners}}</ref> N’ọnwa Juun 2021, abụ ya 'Cash App' nke Zlatan na Lincoln sochiri na ya, a họpụtara ya maka onyinye 'Most Played Song – Street Pop' na NET Honours.<ref>{{Cite web|title=NET Honours Class of 2021|url=https://thenet.ng/net-honours-class-of-2021/}}</ref> Bella Shmurda mere ngosi ya mbụ n’O2 Arena dị na United Kingdom, dịka onye ngosi ọbịa na [[Wizkid]]'s Made in Lagos Concert na Nọvemba 2021. <ref>{{Cite web|date=30 November 2021|title=Bella Shmurda performs at 02 Arena for the first time, thanks Wizkid|url=https://punchng.com/video-bella-shmurda-performs-at-02-arena-for-first-time-thanks-wizkid/|accessdate=4 February 2022|work=PunchNG|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|title=Bella Shmurda, Blaqbonez headline day 2 of wizkid's O2 Arena concert|url=https://lifestyle.thecable.ng/watch-bella-shmurda-blaqbonez-headline-day-2-of-wizkids-o2-arena-concert/|work=TheCable Lifestyle|date=30 November 2021}}</ref> N’ọnwa Maach 2023, ọ hapụrụ abụ mbụ ya nke afọ ahụ, "Ara (Gen Gen Tin) " Mgbe o mechara wepụta ọrụ albom ya. <ref>{{Cite web|author=Quayyim|first=Adedimeji|title=Bella Shmurda Elicits Hope and Good Living In New Single, "Ara (Gen Gen Tin)"|url=https://culturecustodian.com/bella-shmurda-elicits-hope-and-good-living-in-new-single-ara-gen-gen-tin/|work=The Culture Custodian (Est. 2014.)|date=14 March 2023}}</ref> Abụ ya ''"Philo"'' nke [[Omah Lay]] Sochiri na ya wepụtara ya site n’album mbụ ya ‘Hypertension’ n’ọnwa Ọktoba 2022, ma o nwetara mmasị zuru ụwa ọnụ, nke kpatara ka nwa egwu rap si South Africa, Nasty C, mee mmelite abụ ahụ nke wepụtara n’ọnwa Maach 2023 .<ref>{{Cite web|title=Bella Shmurda taps South Africa's Nasty C to re-jig Philo|url=https://guardian.ng/saturday-magazine/bella-shmurda-taps-south-africas-nasty-c-to-re-jig-philo/|work=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News|date=18 March 2023}}</ref> Maka abụ ya nke atọ nke afọ a, ọ rụkọrọ ọrụ ọnụ na [[Tiwa Savage]] na abụ a na-akpọ ‘NSV’ nke wepụtara n’ọnwa Mee 2023, onye rụrụ ya bụ Krizbeatz <ref>{{Cite web|title=Listen: Bella Shmurda & Tiwa Savage Want You to Have a "Non-Stop Vibe" This Weekend - OkayAfrica|url=https://www.okayafrica.com/bella-shmurda-tiwa-savage-non-stop-vibe/|work=www.okayafrica.com|language=en}}</ref> == Ịnye aka n’ime obodo site na Dangbana Republik == N’ọnwa Ọktoba 2021, Bella Shmurda zara vidio gara ebe niile nke nwa akwụkwọ praịmarị na-eme abụ nke [[Olamide]] ya na onwe ya, nke akpọrọ "Triumphant" na ''"Carpe Diem"'' Album nke [[Olamide]], site n’ịkpebi ịkwado nwa ahụ site n’inyefe ya akwụkwọ ọmụmụ praịmarị. A malitere akwụkwọ a n’ọnwa Novemba 2021.<ref>{{Cite web|date=26 October 2021|title=Singer Bella Shmurda gives boy who performed song scholarship|url=https://thenationonlineng.net/singer-bella-shmurda-gives-boy-who-performed-song-scholarship/|accessdate=17 November 2021|work=The Nation|language=en-US}}</ref> Nkwaa, n’ụbọchị ọmụmụ ya n’ọnwa Jenụwarị 2022, o kwupụtara na site n’otu ya, ọ ga-amalite mmemme iri kpụrọ mmadụ puku otu n’obodo Ojo ebe ọ tolitere, kwa afọ n’ụbọchị ọmụmụ ya.<ref>{{Cite web|date=27 January 2022|title=Singer Bella Shmurda recounts birth experience on birthday|url=https://punchng.com/singer-bella-shmurda-recounts-birth-experience-on-birthday/|accessdate=4 February 2022|work=PunchNG|language=en-US}}</ref> == Nchịkọta Abụ == === EPs na Albom === {| class="wikitable" |+ !Afọ !Aha ya !Ụzọ ndị a na-akpọ |- |2020 |Nnukwu nrụgide (EP) <ref>{{Cite web|title=Bella Shmurda drops High Tension EP - P.M. News|url=https://pmnewsnigeria.com/2020/01/27/bella-shmurda-drops-high-tension-ep/}}</ref><ref>{{Cite web|author=Alake|first=Motolani|title=Bella Shmurda uses 'High Tension' to find positivity in '2020' [EP Review]|url=https://www.pulse.ng/entertainment/music/bella-shmurda-high-tension-ep-review/gehz0rf|work=Pulse Nigeria|language=en|date=6 February 2020}}</ref> | # ''Ginger Me (Intro) '' # ''Onye Pụrụ Ime Ihe Niile'' # ''Mmanya na-aba n'anya'' # ''Sho mo mi'' # ''Amope'' # ''Ọhụụ 2020'' # ''Imelite'' |- |2021 |High Tension 2.0 (EP) <ref>{{Cite web|title=Bella Shmurda drops sophomore EP 'High Tension 2.0' - P.M. News|url=https://pmnewsnigeria.com/2021/07/09/bella-shmurda-drops-sophomore-ep-high-tension-2-0/}}</ref><ref>{{Cite web|title=Listen: Bella Shmurda Releases His Sophomore EP 'High Tension 2.0'|url=https://guardian.ng/life/listen-bella-shmurda-releases-his-sophomore-ep-high-tension-2-0/|work=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News|date=9 July 2021}}</ref><ref>{{Cite web|author=Onabanjo|first=Adedamola|title=It's A New Dawn For Bella Shmurda with 'High Tension 2.0' EP|url=https://culturecustodian.com/bella-shmurda-high-tension-2-0/|work=The Culture Custodian (Est. 2014.)|date=9 July 2021}}</ref> | # ''N'ebe ahụ'' # ''Ụwa'' # ''Onye agha Go'' # ''N'ebe dị anya'' # ''Lako'' # ''Rush'' # ''Nzukọ n'ọnụ ụzọ ọzọ'' # ''Onye mmeri'' |- |2022 |Ọrịa ọbara mgbali elu (Album) <ref>{{Cite web|author=Adebiyi|first=Adeayo|title=Bella Shmurda drops debut album 'Hypertension'|url=https://www.pulse.ng/entertainment/music/bella-shmurda-drops-debut-album-hypertension/46f5y5c|work=Pulse Nigeria|language=en|date=26 October 2022}}</ref><ref>{{Cite web|title=Bella Shmurda Releases 'Hypertension' Album - OkayAfrica|url=https://www.okayafrica.com/bella-shmurda-album-hypertension/|work=www.okayafrica.com|language=en}}</ref> | # ''Fela A mụrụ Ọhụrụ'' # ''Ase'' # ''Ihe omuma iwu na-akwadoghị'' # ''Mfuola ya ft. [[Simi (singer)|Simi]]'' # ''Oh Oh Oh'' # ''Nkwado ft. [[Phyno]]'' # ''Ọkụ'' # ''Obodo Lagos'' # ''Ịga n'ihu'' # ''Philo ft [[Omah Lay]]'' # ''Nakupenda ft BackRoad Gee, Not3s, L.A.X'' # ''Enweghị Onye Ọzọ ft. Victony[[Victony|Mgbalị Victony]]'' # ''Nwoke nke Afọ'' # ''Ọṅụbigara mmanya ókè'' # ''So Cold ft. Popcaan'' |- |2023 |''DND'' (EP) <ref>{{Cite web|author=Omotoso|first=Idris|date=2023-07-26|title=Bella Shmurda Doesn’t Want To Be Disturbed On Glorious New Ep ‘DND’ —|url=https://soundcity.tv/bella-shmurda-doesnt-want-to-be-disturbed-on-glorious-new-ep-dnd/|accessdate=2024-06-17|work=Soundcity|language=en-US}}</ref> | |- |2024 |''R2 Septemba 12'' (EP) <ref>{{Cite web|author=BellaNaija.com|date=2024-04-26|title=Bella Shmurda Honours Mohbad’s Memory with New EP "R2 Sept 12"|url=https://www.bellanaija.com/2024/04/bella-shmurda-ep-r2-sept-12/|accessdate=2024-06-17|work=BellaNaija|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|author=Adebiyi|first=Adeayo|date=2024-05-02|title=Bella Shmurda explores the pain of loss on 'R2 Sept 12' EP [Review]|url=https://www.pulse.ng/entertainment/music/a-review-of-bella-shmurdas-ep-r2-sept-12/t28ver4|accessdate=2024-06-17|work=Pulse Nigeria|language=en}}</ref> | |} === Abụ Dị N’Otu === {| class="wikitable" |+ !Afọ !Isiokwu abụ !Onye na-emepụta ya !Album |- | rowspan="3" |2019 |''Ọhụụ 2020'' |ID Cabasa | |- |''Imelite'' | | |- |''Naanị Gị'' |BYLinx | |- | rowspan="4" |2020 |''Onye Pụrụ Ime Ihe Niile'' |Ebe Nsọ Khor |''Nnukwu nrụgide EP'' |- |''Sho Mo Mi'' | |''Nnukwu nrụgide EP'' |- |''Dangbana Orisa''<ref>{{Cite web|title=Bella Shmurda comes through with 'Dangbana Orisa' - P.M. News|url=https://pmnewsnigeria.com/2020/09/04/bella-shmurda-comes-through-with-dangbana-orisa/}}</ref> |[[Rexxie]] | |- |''Ngwa ego'' |Dopestiks | |- | rowspan="5" |2021 |''Rush'' |LarryLanes |''High Tension 2.0 EP'' |- |''Ụwa'' |SB Onye Mmepụta |''High Tension 2.0 EP'' |- |So Cold ''ft.'' Popcaan<ref>{{Cite web|author=Onabanjo|first=Adedamola|title=Bella Shmurda And Popcaan Are An Unlikely But Agreeable Tag Team On 'So Cold'|url=https://culturecustodian.com/bella-shmurda-featuring-popcaan-so-cold/|work=The Culture Custodian (Est. 2014.)|date=27 August 2021}}</ref> |Linton White |''Ịdị elu ọbara mgbali elu (Album) '' |- |Enweghị Caution ''ft.'' Seyi Vibez |LarryLanes | |- |''Nzukọ n'ọnụ ụzọ ọzọ'' |Vibez Ace | |- | rowspan="5" |2022 |''Enyi m'' |Niphkeys | |- |''Ọtụtụ Ihe'' |Egwuregwu Fancybeats | |- |''Fvck Off'' |Niphkeys & LarryLanes | |- |''Fela A mụrụ Ọhụrụ'' |Egwuregwu Fancybeats |''Ịdị elu ọbara mgbali elu (Album) '' |- |''Philo ft. [[Omah Lay]]''<ref>{{Cite web|title=WATCH: Bella Shmurda, Omah Lay combine for 'Philo' visuals|url=https://lifestyle.thecable.ng/watch-bella-shmurda-omah-lay-combine-for-philo-visuals/|work=TheCable Lifestyle|date=29 September 2022}}</ref> |Krizbeatz |''Ịdị elu ọbara mgbali elu (Album) '' |- | rowspan="2" |2023 |''Philo Remix ft. Nasty C[[Nasty C|Ihe ọjọọ C]]''<ref>{{Cite web|author=Adebiyi|first=Adeayo|title=Bella Shmurda heats things with the 'Philo' remix featuring Nasty C|url=https://www.pulse.ng/entertainment/music/bella-shmurda-heats-things-up-with-the-philo-remix-featuring-nasty-c/mm2chl6|work=Pulse Nigeria|language=en|date=17 March 2023|accessdate=23 September 2025|archivedate=28 April 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230428025819/https://www.pulse.ng/entertainment/music/bella-shmurda-heats-things-up-with-the-philo-remix-featuring-nasty-c/mm2chl6}}</ref> |Krizbeatz | |- |''NSV ft. [[Tiwa Savage]]<ref>{{Cite web|title=Bella Shmurda ft Tiwa Savage drops new song 'NSV' - P.M. News|url=https://pmnewsnigeria.com/2023/05/12/bella-shmurda-ft-tiwa-savage-drop-new-song-nsv/}}</ref>'' |Krizbeatz | |- | rowspan="4" |2024 |''Onye O nweghị Ihe Ọdịda Anyanwụ''<ref>{{Cite web|author=Oyeleke|first=Damilola|date=2024-03-15|title=Bella Shmurda’s "Loner" Is An Exploration Of Grief {{!}} The Culture Custodian|url=https://culturecustodian.com/bella-shmurdas-loner-is-an-exploration-of-grief/|accessdate=2024-06-17|work=The Culture Custodian (Est. 2014.)|language=en-GB}}</ref> | | |- |''Ihe akaebe/Onye Nsọ''<ref>{{Cite web|author=|first=|date=2024-04-13|title=1da Banton, Bella Shmurda unite for evidence, Holy Man|url=https://guardian.ng/1da-banton-bella-shmurda-unite-for-evidence-holy-man/|accessdate=2024-06-17|work=Guardian Nigeria News|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web|author=BellaNaija.com|date=2024-04-05|title=1da Banton and Bella Shmurda Serve Double Dose of Music with "Holy Man" & "Evidence"|url=https://www.bellanaija.com/2024/04/1da-banton-bella-shmurda-holy-man-evidence/|accessdate=2024-06-17|work=BellaNaija|language=en-US}}</ref> | | |- |''1999 ft Bloody CivilianOnye Ọbara Ọbara''<ref>{{Cite web|author=Saltzberg|first=Jacob|date=2024-06-16|title=Bella Shmurda shares invigorating single "1999" (feat. Bloody Civilian)|url=https://earmilk.com/2024/06/15/bella-shmurda-shares-invigorating-single-1999-feat-bloody-civilian/|accessdate=2024-06-17|work=EARMILK|language=en-US}}</ref> |BYLINX & PBeatz |''R2 Septemba 12 (EP) '' |- |''Mentali ft Boj''<ref>{{Cite web|author=Taiwo|first=Olufunke|date=2024-10-12|title=Mentali Lyrics by Krizbeatz, Bella Shmurda & BOJ|url=https://notjustok.com/lyrics/mentali-lyrics-by-krizbeatz-bella-shmurda-boj/|accessdate=2025-02-17|work=NotjustOk|language=en-US}}</ref> |Krizbeatz | |} === Sochiri Na === {| class="wikitable" !Afọ !Aha ya !Onye na-emepụta ya !Album |- | rowspan="2" |2020 |"Triumphant" <small> (nke [[Olamide]] gosipụtara) </small> <ref>{{Cite web|date=2 November 2020|title=Olamide releases new video for 'Triumphant' with Bella Shmurda|url=https://www.pulse.ng/entertainment/music/olamide-featuring-bella-shmurda-triumphant-video/sem8tfw|accessdate=26 March 2021|work=Pulse Nigeria|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://guardian.ng/life/watch-olamide-and-bella-shmurda-in-sombre-music-video-for-triumphant/|accessdate=26 March 2021|work=guardian.ng|title=Watch: Olamide Features Bella Shmurda in "Triumphant" Music Video|date=2 November 2020}}</ref> | |''Carpe Diem'' |- |"Fade Away" <small> (nke [[Davido]] gosipụtara) </small> | |''Oge Ka Mma'' |- | rowspan="2" |2021 |"Jackpot" (nke Crayon gosipụtara) <ref>{{Cite web|author=Onabanjo|first=Adedamola|date=19 March 2021|title=Crayon Fuses The Streets on the Bella Shmurda assisted 'Jackpot'|url=https://culturecustodian.com/crayon-featuring-bella-shmurda-jackpot/|accessdate=16 June 2021|work=The Culture Custodian (Est. 2014)|language=en-US}}</ref> | |''Iri na Abụọ A.M.'' |- |"Back 2 Back" <small> (nke [[Rexxie]] gosipụtara) </small> <ref>{{Cite web|date=8 April 2021|title=Rexxie And Bella Shmurda Joins Forces On "Back2Back"|url=https://www.urbangist.com.ng/rexxie-back2back-ft-bella-shmurda/|accessdate=10 July 2021|work=UrbanGist Media|archivedate=10 July 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210710032720/https://www.urbangist.com.ng/rexxie-back2back-ft-bella-shmurda/}}</ref> | | |- |2023 |"DOG EAT DOG II" <small> ([[Odumodublvck]] gosipụtara Cruel Santino, na Bella Shmurda) </small> ||{{TBA}} |- | rowspan="2" |2024 |"50-50" (VASA gosipụtara Bella Shmurda) <ref>{{Cite web|url=https://radrafrica.com/bella-shmurda-vasa-unite-to-spread-cheer-in-50-50-remix/|title=Bella Shmurda & Vasa unite to spread cheer in “50/50” Remix|date=16 February 2024|work=Radafrica|publisher=Editorial|accessdate=1 January 2025}}</ref> |T.U.C.|{{TBA}} |- |"Bring It (Naija Remix) " (nke Bella Shmurda gosipụtara) <ref>{{Cite web|title=Sean Paul and Bella Shmurda Unite for “Bring It (Naija Remix)”|url=https://www.turntablecharts.com/news/1457|accessdate=2025-02-17|work=www.turntablecharts.com}}</ref> | | |- |2025 |"Delilah" <small> (Bahd Man Niko na-egosi Bella Shmurda) </small> <ref>{{Cite web|author=Music|first=Voxtrendy|date=2025-05-03|title=Bahd Man Niko – Delilah Ft. Bella Shmurda (Mp3 Download)|url=https://voxtrendy.com/bahd-man-niko-delilah-ft-bella-shmurda/|accessdate=2025-05-03|work=Voxnaija (formerly Voxlyrics)|language=en|archivedate=2025-03-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250325123432/https://voxtrendy.com/bahd-man-niko-delilah-ft-bella-shmurda/}}</ref><ref>{{Cite web|date=2025-05-03|title=Download Bahd Man Niko Latest 2025 Songs Mp3 Download, New Music Videos, Albums, Biography|url=https://www.tunesloaded.com.ng/tag/bahd-man-niko/|accessdate=2025-05-03|language=en-US}}</ref> |Onye Ogbu Mmadụ | |} == Nrite na Nhọpụta == {| class="wikitable" |+ !Afọ !Ihe omume !Ụdị !Nhọpụta !Nsonaazụ !Nkwupụta |- | rowspan="4" |2020 | rowspan="3" |Ihe nrite ntụrụndụ City People |Mkpughe nke Afọ |"N'onwe ya"|{{Nom}} |<ref name="City">{{Cite web|url=http://www.citypeopleonline.com/winners-emerge-at-2020-city-people-music-awards-full-list/|title=Winners emerge at 2020 City People music awards|work=Citypeopleonline.com|date=7 December 2020}}</ref> |- |Onye ọzọ a ga-ahụta (Nwoke) |"N'onwe ya"| {{Won}} |<ref name="City" /> |- |Egwú Okporo ámá nke Afọ |"Cash App" nke gosipụtara Zlatan na Lincolnfeaturing Zlatan and Lincoln| {{Won}} |<ref name="City" /> |- |Ndị isi |Nkọwa ọzọ |"N'onwe ya"| {{Nom}} |<ref>{{Cite web|url=https://www.urbangist.com.ng/14th-headies-awards-2021-winners-full-list/|title=Here is the full list of nominations for the 2020 Headies|work=UrbanGist Media|date=4 December 2020|accessdate=15 February 2021|archivedate=9 June 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220609052408/https://www.urbangist.com.ng/14th-headies-awards-2021-winners-full-list/}}</ref> |- | rowspan="4" |2021 |[[Nigeria Entertainment Today|Nsọpụrụ Net]] |Abụ Street Hop a na-akpọkarị |"Cash App" nke gosipụtara Zlatan na Lincolnfeaturing Zlatan and Lincoln|{{Nom}} |<ref>{{Cite web|author=Mofijesusewa|first=Samuel|date=20 June 2021|title=NET Honours 2021: "Damages" by Tems Named Most Played Alternative Song|url=https://thenet.ng/net-honours-2021-damages-by-tems-named-most-played-alternative-song/|accessdate=21 July 2021|work=Nigerian Entertainment Today|language=en-US|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210621172630/https://thenet.ng/net-honours-2021-damages-by-tems-named-most-played-alternative-song/|archivedate=21 June 2021}}</ref> |- |AFRIMMA |Njikọ Kasị Mma |"Cash App" nke gosipụtara Zlatan na Lincolnfeaturing Zlatan and Lincoln| {{Nom}} |<ref>{{Cite web|url=https://www.afrimma.com/afrimmaa-nominees/|title=AFRIMMA Nominees 2021|work=AFRIMMA|date=7 October 2021|accessdate=8 October 2021}}</ref> |- |Ihe nrite egwu Gbedu |Onye na-ese ihe nke Afọ |"N'onwe ya"| {{Won}} |<ref>{{Cite web|url=https://amebo9ja.com/bella-shmurda-gbedu-awards-2021-performance-stream-download/|title=Bella Shmurda - Gbedu Awards 2021 Performance|work=amebo9ja|date=7 March 2021|accessdate=17 November 2021}}</ref> |- |Ndị isi |Nkọwa ọzọ |"N'onwe ya"|{{Nom}} |<ref>{{Cite web|author=Silas|first=Don|title=14th Headies award: All you need to know about Davido, Fireboy, Burna Boy, other nominations|url=https://dailypost.ng/2021/02/21/14th-headies-award-all-you-need-to-know-about-davido-fireboy-burna-boy-other-nominations/|work=Daily Post Nigeria|date=21 February 2021}}</ref> |- |2022 |Ndị isi |Onye na-eme ihe nkiri Street Hop kacha mma |"N'onwe ya"|{{Nom}} |<ref>{{Cite web|author=Acho|first=Affa|title=2022 Headies Awards: Wizkid, Tems, Others Lead Nominees List|url=https://leadership.ng/2022-headies-awards-wizkidtemsothers-lead-nominees-list/|date=29 July 2022}}</ref> |} == Lee kwa == * [[Ndepụta nke ndị egwu Naijiria]] == Ntụle == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Shmurda, Bella}} [[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]] [[Otú:Pages with unreviewed translations]] 0z3o637tj9gq2ofh9yg83kew7s1aw6n Kenneth Okolie 0 14419 729084 725105 2026-09-29T17:33:05Z Sayvhior 13464 Added DEFAULTSORT and Databox 729084 wikitext text/x-wiki {{Databox}} {{Infobox person|name=Kenneth Okolie|image=|caption=|birth_name=Kenneth Obinna Okolie|nationality=[[Nigerian]]|birth_date={{birth date and age|df=yes|1984|2|21}}|birth_place=[[Nigeria]]|alma_mater=[[Valley View University]]<ref>{{Cite web|url=https://www.newtelegraphng.com/2018/12/kenneth-okolie-good-looking-dude-2/|title=Kenneth Okolie: Good-looking dude|last=Okwara|first=Vanessa|date=2018-12-09|website=Newtelegraph|language=en-US|access-date=2019-12-16|accessdate=2022-06-09|archivedate=2019-12-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191216113640/https://www.newtelegraphng.com/2018/12/kenneth-okolie-good-looking-dude-2/}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://ibakatv.com/kenneth-okolie|title=Kenneth Okolie - iBAKATV {{!}} Home for Nollywood Movies|website=ibakatv.com|language=en|access-date=2019-12-16|accessdate=2022-06-09|archivedate=2019-12-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191216113756/https://ibakatv.com/kenneth-okolie}}</ref>|occupation={{hlist|Actor|Model}}|years_active=2006-Present|spouse=Nwaka Jessica (m. 2017)|children=1|height={{height|ft=6|in=2}}<ref>{{Cite web|url=http://246hits.com/former-mr-nigeria-and-actor-kenneth-okolie-all-you-need-to-know-about-him/|title=Former Mr. Nigeria And Actor Kenneth Okolie; All You Need To Know About Him|date=2019-04-20|website=246hits.com|language=en-US|access-date=2019-12-15|accessdate=2022-06-09|archivedate=2019-12-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191215235921/http://246hits.com/former-mr-nigeria-and-actor-kenneth-okolie-all-you-need-to-know-about-him/}}</ref>|website=}} [[Category:Articles with hCards]] '''Kenneth Obinna Okolie''' (a mụrụ na Febụwarị 21, 1984) bụ onye na-eme ihe nkiri na onye nlereanya nke Naijiria bụ onye e chiri Mr Nigeria n'afọ 2010 nakwa n'afọ 2015 meriri City People Movie Award for Best Supporting Actor of the Year (English) na ''City People Entertainment Awards'' .<ref>{{Cite web|url=https://allure.vanguardngr.com/2017/02/former-mr-nigeria-kenneth-okoli-breaks-hearts-shows-off-girlfriend-first-time/|title=Former Mr Nigeria, Kenneth Okoli breaks hearts as he shows off his girlfriend for the first time|date=2017-02-09|work=Vanguard Allure|language=en-US|accessdate=2019-12-15}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://guardian.ng/saturday-magazine/finalists-square-up-for-mr-nigeria-2018/|title=Finalists square up for Mr Nigeria 2018|work=guardian.ng|language=en-US|accessdate=2019-12-15|archivedate=2019-12-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191215205913/https://guardian.ng/saturday-magazine/finalists-square-up-for-mr-nigeria-2018/}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://punchng.com/marriage-cannot-change-my-hot-body-former-mr-nigeria-kenneth-okolie/|title=Marriage cannot change my hot body – Former Mr. Nigeria, Kenneth Okolie|work=Punch Newspapers|language=en-US|accessdate=2019-12-15}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.vibe.ng/7-things-you-didnt-know-about-former-mr-nigeria-and-actor-kenneth-okolie/|title=7 Things You Didn’t Know About Former Mr. Nigeria And Actor Kenneth Okolie|author=Famakin|first=Opeyemi|date=2018-02-23|work=vibe.ng|language=en-GB|accessdate=2019-12-15}}</ref> == Mmalite ndụ na agụmakwụkwọ == Okolie bụ nwa afọ [[Ihiala]] na [[Ọ̀hà Ọmambala|Anambra steeti]] bụ mpaghara ndịda ọwụwa anyanwụ nke Naịjirịa nke [[Ndị Ìgbò|ndị igbo]] nke Naịjirịa bi na ya. Okolie bụ nwa mbụ nne na nna ya mụrụ ma nwee ụmụnne atọ. Ọ gụsịrị akwụkwọ na B.Sc. na Mahadum Valley View nke mba [[Ghana]].<ref>{{Cite web|url=https://www.informationng.com/2018/02/everything-need-know-former-mr-nigeria-actor-kenneth-okolie.html|title=Everything You Need To Know About Former Mr. Nigeria And Actor Kenneth Okolie|author=Olayinka|date=2018-02-23|work=Information Nigeria|language=en-US|accessdate=2019-12-15}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.vibe.ng/7-things-you-didnt-know-about-former-mr-nigeria-and-actor-kenneth-okolie/|title=7 Things You Didn’t Know About Former Mr. Nigeria And Actor Kenneth Okolie|author=Famakin|first=Opeyemi|date=2018-02-23|work=vibe.ng|language=en-GB|accessdate=2019-12-15}}</ref> == Ọrụ nlereanya na ime ihe nkiri == Okolie tupu ọ banye na ụlọ ọrụ ihe nkiri Naịjirịa malitere dịka onye nlereanya n'afọ 2006, nke ọ kọwara dịka ihe ndabara ka ọ na-akpọrọ enyi ya gaa nyocha maka ndị nlereanya ma ọ dịghị mgbe o bu n'obi isonye na usoro nyocha ahụ mana ndị na-eduzi nyocha ahụ manyere ya inyocha nke a, ọ nabatara arịrịọ ha ma nyochaa.<ref>{{Cite web|url=https://www.mrnigeriasilverbird.com/winners/kenneth-okolie/|title=Kenneth Okolie – Silverbird Mr Nigeria|work=www.mrnigeriasilverbird.com|accessdate=2019-12-15|archivedate=2019-12-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191215205853/https://www.mrnigeriasilverbird.com/winners/kenneth-okolie/}}</ref> O nwere ihe ịga nke ọma na nyocha ahụ ma họrọ ya wee malite ọrụ ya dịka onye nlereanya. N'afọ 2010, afọ anọ ka ọ malitesịrị ọrụ ngosi uwe ya, Okolie sonyere na asọmpi nwoke Mr Nigeria wee merie.<ref>{{Cite web|url=https://www.eelive.ng/reality-shows/|title=Nollywood Celebrities Who Rose To Fame From Reality Shows|author=Adeniran|first=Raphel|date=2019-03-23|work=Eelive|language=en-US|accessdate=2019-12-16}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://punchng.com/its-not-true-i-shun-low-budget-movies-kenneth-okolie/|title=It’s not true I shun low-budget movies – Kenneth Okolie|work=Punch Newspapers|language=en-US|accessdate=2019-12-15}}</ref> Okolie mgbe o meriri asọmpi ahụ, ọ gara n'ihu na asọmpi Mister World wee pụta dịka onye nke abụọ. Okolie malitere na ụlọ ọrụ ihe nkiri Naịjirịa n'afọ 2011. Okolie kọwara ọrụ ya n'ime ụlọ ọrụ ihe nkiri Naịjirịa dịka ihe ndabara yana ọ dịghị mgbe o bu n'obi ịbụ onye na-eme ihe nkiri.<ref>{{Cite web|url=https://www.vanguardngr.com/2015/03/i-still-have-a-crush-on-ufuoma-ejenobor-kenneth-okolie/|title=I still have a crush on Ufuoma Ejenobor – Kenneth Okolie|date=2015-03-14|work=Vanguard News|language=en-US|accessdate=2019-12-15}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.premiumtimesng.com/entertainment/170151-dating-actresses-bad-for-business-kenneth-okolie.html|title=Dating actresses bad for business– Kenneth Okolie - Premium Times Nigeria|author=Ugonna|first=Chinenye|date=2014-10-26|language=en-GB|accessdate=2019-12-16}}</ref> == Ihe nrite == Okolie meriri na City People Movie Award for Best Supporting Actor of the Year (English) na ''City People Entertainment Awards''.<ref>{{Cite web|url=https://www.concise.ng/2017/10/09/winners-city-people-movie-awards/|title=List Of Winners At The 2017 City People Movie Awards|author=Ochuwa|first=Akashat|date=2017-10-09|work=Concise News|language=en-US|accessdate=2019-12-16|archivedate=2019-12-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191216114029/https://www.concise.ng/2017/10/09/winners-city-people-movie-awards/}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://nollywoodalive.com/nollywood-alive-actor-of-the-week-kenneth-okolie/|title=Nollywood Alive Actor Of The Week - Kenneth Okolie|author=Aghahowa|first=Isoken|date=2019-10-31|work=Nollywood Alive|language=en-US|accessdate=2019-12-15|archivedate=2020-11-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201108063013/https://nollywoodalive.com/nollywood-alive-actor-of-the-week-kenneth-okolie/}}</ref> == Ndụ onwe == Okolie lụrụ Nwaka Jessica n'afọ 2017 ma n'afọ 2019 ha mụrụ nwa mbụ ha.<ref>{{Cite web|url=https://www.legit.ng/1259651-actor-kenneth-okolie-wife-jessica-child.html|title=Joy as Nollywood actor Kenneth Okolie and wife, Jessica welcome their 1st child|author=Omotayo|first=Joseph|date=2019-09-15|work=Legit.ng - Nigeria news.|language=en|accessdate=2019-12-15}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.legit.ng/1099704-former-mr-nigeria-kenneth-okolie-weds-us-based-girlfriend-jessica-nwakah-pho.html|title=Ladies! THIS former Mr Nigeria is off the market (photos)|author=Bodunrin|first=Sola|date=2017-04-16|work=www.legit.ng|language=en|accessdate=2019-12-15}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://allure.vanguardngr.com/2017/01/former-mr-nigeria-kenneth-okolie-gets-engaged-second-time-photos/|title=Former Mr Nigeria, Kenneth Okolie gets engaged for the second time (Photos)|author=allure1|date=2017-01-11|work=Vanguard Allure|language=en-US|accessdate=2019-12-15}}</ref> == Ikpe ntọ nke afọ 2012 == N'afọ 2012, Okolie gara [[Òwèrè|Owerri]] nke bụ isi obodo [[Ọ̀hà Ímò|Imo steeti]] maka ebumnuche nke ịgba ihe nkiri ya na onye ọrụ ibe Nollywood; [[Nkiru Sylvanus]]. A kọrọ na n'abalị iri na ise n'ọnwa Disemba, a tọọrọ Okolie na [[Nkiru Sylvanus]] na ihe mgbapụta nke ~ 100,000,000 (Otu narị nde naira) nke bụ kwa ọnụego mgbanwe n'afọ 2012 ruru $ 640,000 (Narị isii na puku iri anọ US dollar) ka ndị jidere ha chọrọ iji tọhapụ ha.<ref>{{Cite web|url=https://dailypost.ng/2012/12/18/revealed-former-mr-nigeria-kenneth-okolie-kidnapped-nkiru-sylvanus/|title=Revealed: Former Mr. Nigeria, Kenneth Okolie was kidnapped with Nkiru Sylvanus|author=Inyang|first=Ifreke|date=2012-12-18|work=Daily Post Nigeria|language=en-US|accessdate=2019-12-15}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://thenet.ng/kidnappers-release-nkiru-sylvanus-and-kenneth-okolie/|title=Kidnappers release Nkiru Sylvanus and Kenneth Okolie|author=says|first=Lilian|date=2012-12-21|work=Nigerian Entertainment Today|language=en-GB|accessdate=2019-12-15}}</ref> Na Disemba 21, 2012 na 10:30pm n'ụbọchị nke isii kemgbe ha tọọrọ Okolie na onye na-eme ihe nkiri Nkiru Sylvanus ka a tọhapụrụ ma nwetaghachi nnwere onwe. Ọ dịghị mgbe ndị mgbasa ozi Naịjirịa kọrọ ego a kwụrụ maka ntọhapụ ha.<ref>{{Cite web|url=https://www.herald.ng/nkiru-sylvanus-and-kenneth-okolie-released-by-kidnappers/|title=Nkiru Sylvanus and Kenneth Okolie Released By Kidnappers ⋆|work=www.herald.ng|accessdate=2019-12-15|archivedate=2019-12-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191215194111/https://www.herald.ng/nkiru-sylvanus-and-kenneth-okolie-released-by-kidnappers/amp/}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://allafrica.com/stories/201212210127.html|title=Kenneth Okolie and Nkiru Sylvanus Regain Freedom|author=|first=|date=|work=|archiveurl=|archivedate=|accessdate=}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.thenigerianvoice.com/movie/103965/news-flash-nkiru-sylvanus-kenneth-okolie-regain-freedom.html|title=News Flash: Nkiru Sylvanus, Kenneth Okolie Regain Freedom|work=www.thenigerianvoice.com|accessdate=2019-12-15}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.vanguardngr.com/2012/12/nkiru-sylvanus-and-kenneth-okolie-released/|title=Nkiru Sylvanus, Kenneth Okolie released!|date=2012-12-21|work=Vanguard News|language=en-US|accessdate=2019-12-15}}</ref> == Ihe nkiri a họọrọ == {| class="wikitable" |+Ihe nkiri !Afọ !Aha ihe nkiri !Àgwà |- |2011 |''Aina'' |''Bako'' |- |2013 |''Idebe nwoke m'' | |- |2015 |''Di ụlọ'' |''Chude'' |- |(2015)<ref>{{Cite web|title='Gbomo Gbomo Express' Movie featuring Ramsey Nouah, Gideon Okeke, Osas Ighodaro gets release date|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/gbomo-gbomo-express-movie-featuring-ramsey-nouah-gideon-okeke-osas-ighodaro-gets/tvejdgh.amp|accessdate=2019-12-16|work=www.pulse.ng|archivedate=2019-12-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191216130426/https://www.pulse.ng/entertainment/movies/gbomo-gbomo-express-movie-featuring-ramsey-nouah-gideon-okeke-osas-ighodaro-gets/tvejdgh.amp}}</ref> |''Gbomo Gbomo Express'' | |- | rowspan="4" |2016 |''25th Birthday'' |''Melvin'' |- |''Aha m bụ Kadi'' | |- |''Nsogbu Na-abịa n'obodo'' |Benny |- |''A Girl's Note'' |''Ken'' |- | rowspan="6" |2017 |''Evol'' |''Kamari'' |- |''Ndị ọbịa'' |Reginald |- |''Ihe omimi'' |''Teddy'' |- |''Obi Oké Ifufe'' | |- |''Ọnụ Ụzọ Ọzọ'' | |- |''Royal Hibiscus Hotel'' |''Deji''<ref>{{Cite web|date=2018-02-04|title="The Royal Hibiscus Hotel" Stars Zainab Balogun And Kenneth Okolie Cover Guardian Life Today|url=https://m.guardian.ng/life/whatsnew/the-royal-hibiscus-hotel-stars-zainab-balogun-and-kenneth-okolie-cover-guardian-life-today/|accessdate=2019-12-15|work=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News|language=en-US|archivedate=2019-12-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191215210918/https://m.guardian.ng/life/whatsnew/the-royal-hibiscus-hotel-stars-zainab-balogun-and-kenneth-okolie-cover-guardian-life-today/}}</ref><ref>{{Cite web|date=2017-08-19|title=Zainab Balogun, Kenneth Okolie star in ‘Royal Hibiscus Hotel’ movie » Entertainment » Tribune Online|url=https://tribuneonlineng.com/zainab-balogun-kenneth-okolie-star-royal-hibiscus-hotel-movie/|accessdate=2019-12-15|work=Tribune Online|language=en-US}}</ref> |- |2019 |''Ụwa Dị Iche Iche'' |''Ike'' |- | |''Molly's Love Story'' |''Tony'' |- | |''Kọfị ojii'' |''Francis Adu'' |- |2019 |''Mmeghachi omume'' |''Desmond'' |- |2019 |''Snap'' |''Jerry'' |- | |''Mr & Mrs ABAKOBA'' |Ifeanyi |- | |''Drifted (Mgbe onye agha hụrụ n'anya)'' |Ola |- | |''Naanị ọchịchọ'' |Dave |- | |''Ọkụ Enyi'' |Daniel |- | |''Royal Tussle'' | |- | |''Nke a abụghị akụkọ ịhụnanya'' |Kolawolé |- | |''Obi A Bụziri'' | |- | |''Ezigbo Ijeoma'' |Nicolas |- | |''Hit na Run'' | |- | |''A toast to a heart break'' |Michael |- | |''Tripod'' | |- | |''Ogologo ije n'enweghị ihe ọ bụla'' | |- | |''3 ụfọdụ'' | |- | |''Nkwekọrịta'' | |- | |''Ịgbachi nkịtị m'' | |- | |''Ọbịa karịa mgbe ọ bụla'' | |- | |''Ọ dịghị eriri jikọtara'' | |- | |''Alụmdi na nwunye'' | |- | |''Nwunye na égbè'' | |- | |''Lunch Times Heroes'' | |- | |''Ndị nledo'' | |- | |''Kazbar'' | |- | |''Ụbọchị abalị'' | |- | |''Alụmdi na Nwunye Na-adịghị Mma'' | |- | |''Oghere ọnyá'' | |- | |''Ruth'' | |- | |''Otu Ntị'' | |- | |''The Sassy One'' |Scott |- | |''Nkwa bụ ruo mgbe ebighị ebi'' |Dan |- | |''Ndị aghụghọ'' | |- | |''Ịhụnanya ezughị'' | |- |2020 |''Ndị Na-ehicha'' | |- |2020 |''Stroke ok luck'' | |- | |''Ụlọ tii'' | |- | |''Obere akara'' | |- | |''Olive'' | |- | |''Izunna'' | |- | |''Na-ebili n'elu'' | |- | |''Owu nke ịgbachi nkịtị'' | |- | |''Obi Ripper'' | |- | |''Ịhụnanya na onyinyo'' | |- | |''Ike nke ịhụnanya'' | |- | |''Ezughị m okè'' | |- | |''Kuki na-akụrisị'' | |- | |''Ihe Na-adọrọ adọrọ'' | |- | |''Ụdị ihe ọjọọ ziri ezi'' | |- |2019 |''Jumbled'' |Damilola |- | |''Ndị nne na ụmụ nwanyị n'iwu'' | |- | |''Don't get mad Get Even'' | |- | |''Mr Black'' | |- | |''RIFT'' | |- | |''Ndị hụrụ n'anya ma ọ bụ ndị na-apụ apụ (LOL)'' | |- | |''Ịnye ọkụ'' | |- | |''Ohere'' | |- | |''Ufuoma'' | |- | |''Ezi nkwa'' | |- | |''Ngalaba ahụ'' | |- | |''Rubbles nke ịhụnanya'' | |- | |''Naanị 2 hoours'' | |- | |''Ihe ndekọ nke nwa agbọghọ'' | |- | |''Diary nke Alera'' | |- | |''PayBack'' | |- |2020 |[[Nneka the Pretty Serpent (2020 film)|''Nneka The Pretty Serpent'']] | |} == Usoro TV == {| class="wikitable" |+TV-Series !Afọ !TV Series Title !Àgwà !Oge |- |2013 |''Ụmụ agbọghọ ụlọ na-enweghị olileanya'' | |1-2 |- |2015 |''Ndị di nke Lagos'' |Akinlolu |1-2-3 |- |2018 |''Ojukwu'' |Odili |1-2 |- | |''Ivy na-egbu egbu'' | | |- | |''The Suncity'' |Chris |1 |- | |''Ụmụ nwanyị na-alụbeghị di'' | | |- | |''Tupu 30'' | | |- |2016 |''[[Skinny Girl in Transit]]'' |Femi | |} == Ihe nrite na nhọpụta == {| class="wikitable" !Afọ !Ihe nrite !Category !Nsonaazụ !Ref |- |2019 |[[2019 Best of Nollywood Awards|Best of Nollywood Awards]] |Best Kiss na ihe nkiri |{{Nom}} |<ref>{{Cite web|author=Bada|first=Gbenga|date=2019-12-15|title=BON Awards 2019: 'Gold Statue', Gabriel Afolayan win big at 11th edition|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/bon-awards-2019-gold-statue-gabriel-afolayan-win-big-at-11th-edition/4d0w2n4|accessdate=2021-10-10|work=Pulse Nigeria|language=en}}</ref> |} == Edemsibịa == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == * {{IMDb name|4201086}} {{DEFAULTSORT:Okolie, Kenneth}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] my7ncs5p8jfoeh2thl3ljbm1vcjx0y4 Adetunwase Adenle 0 14527 729085 475268 2026-09-29T17:36:33Z Sayvhior 13464 Added DEFAULTSORT and Databox 729085 wikitext text/x-wiki {{Databox}} {| class="infobox biography vcard" ! colspan="2" class="infobox-above" style="font-size:125%;" |<div class="fn" style="display:inline">Adetunwase Adenle</div> |- class="infobox-data" ! class="infobox-label" scope="row" | Amụrụ | class="infobox-data" |<div class="nickname" style="display:inline"> Adetunwase Akanni Adenle</div> |- ! class="infobox-label" scope="row" | Obodo | class="infobox-data category" | Naijiria |- ! class="infobox-label" scope="row" | Agụmakwụkwọ | class="infobox-data" | [[Federal College of Education (Technical), Akoka]] |- class="infobox-label" scope="row" ! class="infobox-label" scope="row" | Ọrụ | class="infobox-data role" | Onye nkuzi nka |- ! class="infobox-label" scope="row" | Mara&nbsp;maka | class="infobox-data" | Guinness World Records |- class="infobox-data" ! class="infobox-label" scope="row" | Weebụsaịtị | class="infobox-data" | https://web.archive.org/web/20230330100739/http://adetunwase.com/ |} [[Category:Articles with hCards]] </link> '''Adetunwase Adenle bụ [[Onye nkuzi nka|onye nkuzi nka nka]] Naijiria, [[omenkà|nka]] na onye jibu [[Guinness World Records]] . Ọ bụ onye nchoputa nke Slum Art Foundation, yana nke Ecole de Dessin School of Art.''' <ref>{{Cite web|date=2020-07-18|title=Slum Art Foundation marks world skills day with art exhibition|url=https://m.guardian.ng/saturday-magazine/slum-art-foundation-marks-world-skills-day-with-art-exhibition/|accessdate=2022-05-18|work=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News|language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web|date=2019-07-15|title=Slum Art Foundation starts construction of school using pet bottles|url=https://businessday.ng/life-arts/article/slum-art-foundation-starts-construction-of-school-using-pet-bottles/|accessdate=2022-05-18|work=Businessday NG|language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web|author=Alawode|first=Abisola|date=2020-06-10|title=Meet Adetunwase Adenle, the Nigerian teacher with 4 Guinness World Records|url=https://www.legit.ng/1153963-nigerian-teacher-adetunwase-adenle-4-guinness-world-records.html|accessdate=2022-05-18|work=Legit.ng - Nigeria news.|language=en}}</ref> == Agụmakwụkwọ == Adetunwase gụrụ Fine na Applied Art na Federal College of Education (Technical) Akoka, Lagos. <ref name=":0">{{Cite web|author=|date=2018-03-10|title=Meet the Nigerian teacher who has 4 Guinness World Records|url=https://www.pulse.ng/news/local/adetunwase-adenle-meet-the-nigerian-teacher-who-has-4-guinness-world-records/vbv78x2|accessdate=2022-05-18|work=Pulse Nigeria|language=en|archivedate=2022-05-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220518204945/https://www.pulse.ng/news/local/adetunwase-adenle-meet-the-nigerian-teacher-who-has-4-guinness-world-records/vbv78x2}}</ref> == Mmezu == Adetunwase nwere oge ndekọ maka ọtụtụ ụmụaka na-agụpụta ihe n'olu dara ụda n'otu ebe. Ndekọ ahụ bụ Adetunwase Adenle, [[Adejoke Orelope-Adefulire]] na Ecole De Dessin tinyere ụmụaka 4,222 na Oregun, [[Ikeja]], Lagos, Nigeria na 8 Septemba 2011 na ncheta nke [[Ụbọchị ọgụgụ akwụkwọ mba ụwa|International Literacy Day]] . Ebumnobi maka ọrụ a bụ ịgba ume ịgụ ihe n'etiti ụmụaka. <ref>{{Cite web|date=2014-08-08|title=Most children reading with an adult (single location)|url=https://world-records.org/most-children-reading-with-an-adult-single-location/|accessdate=2022-05-18|work=World Records|language=en-GB}}</ref> <ref>{{Cite web|date=2020-12-17|title=Orelope-Adefulire: A fitting honour for a trailblazer|url=https://www.thecable.ng/orelope-adefulire-a-fitting-honour-for-a-trailblazer|accessdate=2022-05-18|work=TheCable|language=en-US}}</ref> Ihe ndekọ a karịrị mgbe ụmụaka 4,695 ha na Aamer Naeem na Salma Patel gụrụ n'olu dara ụda na ama egwuregwu Bhimber, [[Azad Kashmir]], [[Pakistan]] na 28 Eprel 2013 <ref>{{Cite web|title=Most children reading with an adult in 24 hours (single venue)|url=https://www.guinnessworldrecords.es/world-records/most-children-reading-with-an-adult-(single-location)|accessdate=2022-05-18|work=Guinness World Records|language=es-ES|archivedate=2023-11-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231112002110/https://www.guinnessworldrecords.es/world-records/most-children-reading-with-an-adult-(single-location)}}</ref> Okay Adetunwase nwekwara oge ndekọ bụ maka stampụ pụrụiche kachasị n'ụwa, nke ruru 2.448 m <sup>2</sup> (26).&nbsp;ft <sup>2</sup> 50 na <sup>2</sup> ). Adenle na ụlọ akwụkwọ nka ya kere stampụ n'ụlọ akwụkwọ Top Laurel dị na Lagos na 17 Nọvemba 2016. Arụmọrụ a bụ iji mee emume ncheta afọ iri ise ka emere steeti Legọs. <ref name=":02">{{Cite web|author=|date=2018-03-10|title=Meet the Nigerian teacher who has 4 Guinness World Records|url=https://www.pulse.ng/news/local/adetunwase-adenle-meet-the-nigerian-teacher-who-has-4-guinness-world-records/vbv78x2|accessdate=2022-05-18|work=Pulse Nigeria|language=en|archivedate=2022-05-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220518204945/https://www.pulse.ng/news/local/adetunwase-adenle-meet-the-nigerian-teacher-who-has-4-guinness-world-records/vbv78x2}}</ref> <ref>{{Cite web|title=BusinessDay 16 Mar 2019 by BusinessDay - Issuu|url=https://issuu.com/businessdayresearch/docs/businessday_17_mar_2019|accessdate=2022-05-18|work=issuu.com|language=en}}</ref> [[Ụlọ ọrụ Walt Disney Italy|The Walt Disney Company Italy]] meriri ndekọ ahụ na [[Lucca]], Italy na 30 Ọktoba 2019 nke sere nnukwu stampụ pụrụ iche nke ruru 4.11 m <sup>2</sup> (44).&nbsp;ft <sup>2</sup> 34 na <sup>2</sup> ) iji mee mmemme ncheta afọ 85 nke ọmụmụ [[Donald Duck]] . Onye na-ejide ndekọ ugbu a bụ [[Saudi Post]] nwere stampụ pụrụ iche nke tụrụ 5.95 m <sup>2</sup> (64)&nbsp;ft² 7 na²). Emere ndekọ ahụ na [[Riyadh]], [[Saudi Arabia|Alaeze Saudi Arabia]] na 14 February 2022. <ref>{{Cite web|title=Largest special stamp|url=https://www.guinnessworldrecords.com/world-records/largest-stamp-special|accessdate=2022-05-18|work=Guinness World Records|language=en-gb}}</ref> Ecole De Dessin nke Adetunwase mere ka ọ dị mfe ma ka na-ejidekwa akwụkwọ ndekọ aha Guinness World Record maka ọnụ ọgụgụ kasị elu nke ndị mmadụ na-asa aka ha n'otu oge.  Ụmụ akwụkwọ 37,809 kpọkọtara ọnụ iji tọọ ndekọ ahụ na mmemme nke Unilever Nigeria Lifebuoy Team na Federal Government of Nigeria haziri na Tafawa Balewa Square, Onikan na Lagos, Nigeria na 14 October 2011. Ebumnuche bụ ịkụziri ụmụaka ịdị ọcha aka dị ka  ụzọ imeri afọ ọsịsa . <ref>{{Cite web|title=Most people washing their hands|url=https://www.guinnessworldrecords.com/world-records/most-people-washing-their-hands|accessdate=2022-05-18|work=Guinness World Records|language=en-gb}}</ref> <ref>{{Cite web|date=2018-02-20|title="I be di only Nigerian wey get four Guinness world record"|url=https://www.bbc.com/pidgin/media-43124301|accessdate=2022-05-18|work=BBC News Pidgin}}</ref> Ecole De Dessin nke Adetunwase nwekwara oge ndekọ maka eserese kacha ukwuu nke ndị mmadụ kacha see. Eserese ahụ, nke tụrụ 3,130.55 m <sup>2</sup> (mita 63.5 x 49.3, ma ọ bụ 33,696).&nbsp;ft <sup>2</sup> 138.2 na <sup>2</sup> ) emechara na 10 October 2020, site na Ecole de Dessin na [[Ȯra Lagos|Lagos State]] dị ka akụkụ nke Nigeria na 50 ememe. <ref>{{Cite web|author=Nigeria|first=Information|date=2018-03-04|title=Meet Nigerian Man Who Is A 4 Guinness World Records Holder (Photos)|url=https://www.informationng.com/2018/03/meet-nigerian-man-who-is-a-4-guinness-world-records-holder-photos.html|accessdate=2022-05-18|work=Information Nigeria|language=en-US}}</ref> Ndị ọrụ afọ ofufo 350 mere eserese ahụ. O gosiri, tinyere ndị ọzọ, a na-ese [[Ọkọlọtọ nke Nigeria|ọkọlọtọ Naijiria]] gburugburu maapụ obodo ahụ. Ecole de Dessin weputara ya na mmekorita ya na [[Gọọmenti nke Lagos Steeti|gọọmentị Lagos State]] na 17 Nọvemba 2010 n'ememme Guinness World Records Day 2010. Emere ihe osise a iji mee emume ncheta afọ iri ise nke Naijiria [[Naijiria|nwere nnwere onwe]] . E bu n'obi mee ya ka ọ mata ihe gbasara [[Okpomọkụ gburugburu ụwa|mgbanwe ihu igwe]] na Naijiria, ebe a na-akụziri ụmụaka ndị na-enweghị ohere ka e si ese na eserese. <ref>{{Cite web|author=daniel|date=2012-10-04|title=Largest Painting By Numbers In The World On Display In Lagos|url=https://www.informationng.com/2012/10/largest-painting-by-numbers-in-the-world-on-display-in-lagos.html|accessdate=2022-05-18|work=Information Nigeria|language=en-US}}</ref> Kagbuo ndekọ ahụ kemgbe ahụ na [[Ememme Ntorobịa Punjab]] na [[Lahore]], [[Punjab]], Pakistan na 14 Maachị 2013 mgbe ndị sonyere 1,557 nyere aka na eserese ruru 3,717 m <sup>2</sup> (40,009.29).&nbsp;ft <sup>2</sup> ) karịa awa 6. <ref>{{Cite web|title=Largest painting by numbers|url=https://www.guinnessworldrecords.com/world-records/largest-painting-by-numbers|accessdate=2022-05-18|work=Guinness World Records|language=en-gb}}</ref> == Edensibia == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Adenle, Adetunwase}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] [[Òtù:Pages with unreviewed translations]] 300t3g4of05x7yunwt7rake333mphuq Koko Komégné 0 14583 729086 179231 2026-09-29T17:39:50Z Sayvhior 13464 Added DEFAULTSORT and Databox 729086 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[Usòrò:Ars&Urbis international workshop photos by Christian Hanussek 97.JPG|thumb|Ars&Urbis international workshop photos by Christian Hanussek 97.]] '''Koko Komégné''' bụ onye na-ese ihe nkiri nke bi na Douala na onye na-akwalite ihe nkiri nka nke oge a na [[Kameroon|Cameroon]]. == Ndụ na ọrụ == [[Usòrò:Koko_Komégné,_Njé_Mo_Yé_01.jpg|áká_ịkẹngạ|thumb|''[[Njé Mo Yé]]'', Douala, 2007]] A mụrụ Koko Komégne na 1950 na Batoufam. Na 1956 ọ kwagara Yaoundé ebe ọ na-aga akwụkwọ wee malite ịse na ige ụdị egwu niile. Na 1960–62 ọ rụpụtara ihe ọkpụkpụ mbụ ya bụ Le Boxeur na na 1965, ka ọtụtụ mgbago na mgbada gachara, ọ kwagara Douala ebe ọ zutere Jean Sabatier, onye na-ese ihe na-amu amu nke ga-adọta ya ka ọ na-ese. Na 1966 Komégné meghere atelier mbụ ya: dị ka ọzụzụ, ọ na-amalite imepụtagharị ọrụ nka site n'aka ndị isi ihe osise (Van Gogh, Picasso, wdg) na maka ndụ ọ na-eme bọọdụ mgbasa ozi. Na 1968 ọ meriri asọmpi ịse Biscuits Berlin ma rụọ ọrụ otu afọ n'obere ụgbọ mmiri nke na-aga n'ụsọ oké osimiri nke Central Africa. Na 1971 ọ sonye na ihe ngosi otu mbụ ya nke Association Française pour la Formation des Cadres haziri na Douala. N'afọ 1972, ọ mepere ụlọ mmanya dị n'akụkụ ụlọ ya ebe ọ na-akpọ ndị na-egwu egwu na ebe ọ na-egwu egwu dị ka onye na-agba egwú na onye na-agụ egwú; na obere oge ọ na-aghọ onye na-agụ egwú nke music otu "Black Power". Na 1986 o kpebiri itinye uche na eserese: ọ kwagara n'ógbè dị jụụ wee lụọ di. N'afọ 1990, ọ lụrụ di na nwunye nke ugboro abụọ ma nwee nwa nwanyị nke o mechara nye ihe ngosi "Evanescence" na 2008 na Espace Doual'art. Mgbe ọ gbasịrị alụkwaghịm ọzọ, ọ lụrụ nke ugboro atọ ma mụọ ụmụ anọ. N'afọ 1997, ihe mberede mere ya, ọ nọrọkwa n'ụlọọgwụ ọnwa anọ. Na 2000 ọ ga-ahapụ ụlọ ọrụ ya na mpaghara Bonadibong na Douala wee kwaga CCC mpaghara.. Mgbe ọ bịanyere aka na ihe osise ya "Komégné Gaston", "Koko Décor", "Gaston Komé", ọ họọrọ ịbịanye aka na ihe nkiri ya na aha Koko Komégné, njikọta nke aha nna ya (Kouamo) na aha ya (Komégné). N'ọrụ nke onwe ya, ọ na-elekwasị anya na egwu, ịgba egwu, ndị akwụna, ịda ogbenye, ndụ abalị na ihe nkpuchi. N'afọ 1974, o mepụtara ihe osise nke ihe nkiri Pousse Pousse nke Daniel Kamga, ihe nkiri Cameroon mbụ ma n'afọ 1976 o nwere ihe ngosi nke mbụ ya na Quartier Latin, klọb ụlọ oriri na ọṅụṅụ dị na Douala. N'afọ 1979, ọ sonyere na asọmpi mbụ maka ndị na-eto eto na Cameroon. Na 2005 DUTA, mbipụta mbụ nke Biennale nke Douala, na-enye onyinye maka Koko Komégné na 2006 Doual'art na-ahazi nnukwu ụlọ ahịa solo Koko Komégne: 40 ans de peinture nke [[Didier Schaub]] haziri. N'afọ 1985, ọ na-achọ klọb Black et White na Limbe na Hotel Arcade na Douala mma; n'afọ 1986, ọ na-eme Cabaret le Vieux Négre na Douala na n'afọ 1987 ọ na-arụ ụlọ nkwari akụ Mountain Hotel na Buéa na Mahadum Center na Dschang; n'ọnwa 1989 ọ na-eji lithographs site n'aka Koko Komégné chọọ ụlọ ya mma; n"afọ 1993 ọ na-edozi Phaco Club International na Restaurant Parfait Garden na Douala; n'ụbọchị 1994 ọ ga-eme ka ọ bụrụ Central Hotel dị na Yaoundé; n'ụlọ nkwari akụ na-adọpụ uche ya. N'afọ 2002 ọ na-eme ihe osise maka ụlọ ọhụrụ nke ụlọ ọrụ ịnshọransị La Citoyenne na Douala na 2003 Hotel Sofitel Mont Fébé na Yaoundé na-achọ ụlọ 90 ya mma na lithographs nke Komégné. N'afọ 1992, ọ sonyere na Art Venture, ogbako nke ụlọ ọrụ ọdịnala Doual'art haziri nke na-emepụta ihe osise: triptych 4.5m ogologo na 1.5m elu na plexiglas arụnyere na Dakar Square na Douala. N'afọ 1993, ọ bụ onye nduzi nka nke '''Doual'art Pop '93''', ụlọ ọrụ mmega ahụ nke Doual 'art haziri na agbata obi Madagascar na Douala ebe ndị omenkà iri abụọ na ise mepụtara frescos na ogige ụlọ; n'otu afọ ahụ, ọ na-ekere òkè na Cadavres exquis na Mbappé Leppé Stadium na Douala ma bụrụ onye otu kọmitii nke Festival National des Arts et de la Culture. N'afọ 1997, ọ sonyere na Le Kwatt, ogbako nke Doual'art haziri na agbata obi Makepe Petit-Pays na Douala na 1998 na Entr'Artistes nke Mariela Borello haziri na Doual' art. Na Machị 2007 ọ sonyere na Ars et Urbis International Workshop na Disemba na SUD-Salon Urbain de Douala. N'afọ 1994, o gosipụtara na ''Kwanza Holiday Black Expo'' na New York; na 1995 na Ottakringer Museum na Austria. N'afọ 1997, ọ sonyere na ụlọ ọrụ '''Daro Daro''' na Abidjan, [[Côte d'Ivoire|Ivory Coast]] na 2003 na otu ngosi Cameroon Connexion, nke [[Yann Quennec]] haziri na gallery Pravda na Paris. Koko Komégné na-akwalite nka na ndị na-ese ihe na Cameroon: ọ na-ekere òkè na ihe karịrị mmemme redio 500, mmemme TV 100 na ajụjụ ọnụ 500 na akwụkwọ akụkọ na magazin. N'afọ 1979, ya na ndị na-ese ihe [[Viking Kanganyam]], [[Jean-Guy Atakoua]] na [[Samuel Abélé]] mepụtara njikọ mbụ nke ndị na-eme ihe nkiri nke Cameroon Cercle Maduta ("meduta" pụtara "ihe oyiyi" n'asụsụ Douala). Cercle Maduta mechiri na 1983 mgbe Koko Komégné na ndị omenkà ndị ọzọ guzobere '''CAPLIT - Cercle des Artistes Plasticiens du Littoral'''. N'afọ 1980, o gosipụtara ihe ngosi na Menuiserie ETD MUCAM Meubles, ụlọ ahịa ngwá ụlọ; n'afọ 1981, o gosipụtara nke mbụ ya (1976-1982) na American Cultural Centre na n'afọ 1982 na French Cultural Centre na Yaoundé.Ọ bụ onye guzobere na 1994 nke njikọ ọdịbendị '''Kheops Club''' nke na-ejikọta ndị na-ese ihe iri na Cemroonian na ebumnuche nke ịkwalite nka anya na Cameroon. N'afọ 1995 ọ bụ onye nduzi nka nke ụlọ ọrụ UPEMBA. N'afọ 1995, o gosipụtara ndị na-eto eto na-ese ihe [[Joël Mpah Dooh]], Blaise Bang, [[Salifou Lindou]], [[Hervé Youmbi]] na [[Hervé Yamguen]] n'ime ihe ngosi "Tele Miso" na MAM Gallery na Douala. N'afọ 2001 ọ bụ onye nlekọta nke otu ngosi ''Yann & Co'' na Atelier Viking na nke Squatt'art, otu izu na-arụ ọrụ na ihe ngosi na ndị omenkà 22 na-emeghe ikuku na agbata obi Bali na Douala. N'afọ 2002 ọ sonyere na Squatt'art II na agbata obi Deïdo na Douala. Ọ bụkwa otu n'ime ndị guzobere ebe nka Art Wash. == Akwụkwọ == * "Revue Noire" - Mbipụta pụrụ iche na Cameroon, n. 13, 1994 * ''KOKO KOMEGNE: Afọ 40 nke ise ihe'' * Koko Komégné na-ekwu maka mmetụta ya banyere obodo Douala https://www.youtube.com/watch?v=-dVempw0XIM * [http://www.africultures.com/index.asp?menu=affiche_article&no=4547 Ajụjụ ọnụ Koko Komégné site na Yvonne Monkam na Africultures, 2006] * Film Loobhy, nke G. Fontana, [[Simon Njami]] na P.M. Tayou, 1997 kesara na TV channel "Arte" na 1998. * Artevents. Koko Komegne: Ngosipụta sweet logik, 1966 - 2016. http://arteventscm.over-blog.com/2016/02/koko-komegne-exposition-sweet-logik-1966-2016.html * [Ihe e dere n'ala ala peeji] Ụda ịgbachi nkịtị. ihe nkiri, mmepụta CCF Douala * Mayagw, M.N. (2009): Vernissage: Koko Komégné na-aga n'ihu. Igwe foto. http://www.camerfeeling.fr.fo/dossiers/dossier.php?val=3479_{{Dead link|date=May 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [Ihe e dere n'ala ala peeji] Koko Komégné nwere afọ iri anọ nke nka. Ndị Afrịka. Enwere ya na: http://www.africultures.com/php/?nav=article&no=4547 * [Ihe e dere n'ala ala peeji] Ihe osise ọha na eze n'Africa. Ihe osise na mgbanwe obodo na Douala /// Art and Urban Transformations na Douala. Geneva: Metis Presses.   == Njikọ mpụga == {{DEFAULTSORT:Komégné, Koko}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 5xiyyudqrlp6gyt3fcal8rnsn8pm65u Judy Juanita 0 14603 729087 191192 2026-09-29T17:42:47Z Sayvhior 13464 Added DEFAULTSORT and Databox 729087 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Judy Juanita''' bụ onye America na-ede abụ, onye na-ede akwụkwọ na onye na-ede egwuregwu. Ọ bụ onye nkuzi edemede na Laney College. N'afọ 1968, mgbe ọ na-aga San Francisco Steeti, Juanita jere ozi dị ka onye nchịkọta akụkọ nke The Black Panther, akwụkwọ akụkọ nke ''Black Panther'' Party.<ref name="LA Times">{{Cite news|author=Tobar|first=Hector|title=Judy Juanita and her 'Virgin Soul'|url=http://articles.latimes.com/2013/apr/19/entertainment/la-ca-jc-judy-juanita-20130421|work=Los Angeles Times|date=April 19, 2013}}</ref> N'akwụkwọ akụkọ ya, Virgin Soul, (Viking, 2013), onye ojii nọ n'afọ iri na ụma na-amalite kọleji obodo na Oakland, na-agbasi mbọ ike ịbanye na matriculate wee sonye na Black Panther Party (BPP). Akụkọ banyere nwanyị onye agha ụkwụ na mmegharị ike ojii, Virgin Soul na-ekpughe ụmụ nwanyị a na-akpọghị aha na-arụ ọrụ n'azụ ihe nkiri na BPP na mmegharị ụmụ akwụkwọ ojii. A na-edebe ihe odide Juanita na Mahadum Duke na John Hope Franklin Ụlọ nyocha maka akụkọ ihe mere eme na omenala ndị Amerika na Afrika, n'akụkụ ebe nchekwa nke ụmụ akwụkwọ na-eme ihe ike si SNCC. E debere egwuregwu iri na otu n'ime egwuregwu ya na Jerome Lawrence & Robert E. Lee Ụlọ nyocha ihe nkiri dị na, [[Ohio]] State University (OSU), ebe egwuregwu ya zuru oke, "Theodicy," meriri nnukwu ihe nrite na Eileen Heckart Asọmpi egwuregwu ndị okenye nke afọ 2008. == Akụkọ ndụ == A mụrụ Juanita Judith Hart na Berkeley, California, ma tolite na Oakland.<ref name="sfgate1">{{Cite news|author=Guthrie|first=Julian|title=The girls' story of the Black Panthers|url=http://www.sfgate.com/books/article/The-girls-story-of-the-Black-Panthers-4640645.php|work=San Francisco Chronicle|date=July 1, 2013}}</ref> Mgbe ọ dị afọ iri na isii, ọ malitere ịga Oakland City College, na-agafe na San Francisco State University dị ka onye na-eto eto. Ọ bụ onye otu Black Student Union. Mgbe Huey P. Newton na Bobby Seale gụsịrị akwụkwọ na mahadum, ọ sonyeere BPP n'afọ 1967 wee biri n'otu n'ime ụlọ nchekwa ha na Potrero Hill. mgbe ọ na-edezi The ''Black Panther'', akwụkwọ akụkọ Party, ma rụọ ọrụ na mmemme BPP's Free Breakfast for Children .<ref>{{Cite news|title=Judy Juanita: A Long Time to Change|url=https://www.guernicamag.com/a-long-time-to-change/|work=Guernica|date=June 17, 2013}}</ref><ref name="LA Times"/> O nwetara BA ya na akparamaagwa na MFA na edemede okike site na Steeti San Francisco. . Juanita kụziri na Mahadum San Francisco Steeti dị ka onye nkuzi Black Psychology na Akwụkwọ akụkọ ojii na mmemme Ọmụmụ ojii nke mbụ na United States.<ref name="CL">{{Cite news|author=Solomon|first=Akiba|title=Women of the Black Panther Party Reflect on Today's Struggle, Staying Engaged and Why Trump's Win Might be a Good Thing|url=https://www.colorlines.com/articles/women-black-panther-party-reflect-todays-struggle-staying-engaged-and-why-trumps-win-might|work=Colorlines|date=December 31, 2016|language=en}}</ref> Juanita gara Community of Writers na Squaw Valley n'afọ 1992. Site na afọ 1992 rụọ 2007, San Francisco Mime Troupe, ụlọ ihe nkiri ndọrọ ndọrọ ọchịchị na ogige ntụrụndụ, gara "Knocked Up" nke ya na Tina Tree Murch dere. Egwuregwu ahụ, egwu, bụ commedia dell'arte: mgbe nwa okorobịa obodo ahụ dị ime ma jụ ọgwụ ụtụtụ, comet dị omimi na-eme ka ụmụ nwoke niile nọ n'obodo ahụ dị ime. Site na njedebe egwuregwu, ha abịawo ịkwado RU486, dị ka a na-akpọ ụtụtụ mgbe a kpọchara ọgwụ. N'afọ 2012, ọ gara nzukọ ndị edemede Vermont Studio Center na Breadloaf. N'afọ 2013, a họpụtara uri Juanita "Bling" maka Pushcart Prize. N'afọ 2015, a họpụtakwara edemede ya "The Gun as Ultimate Performance Poem" maka Pushcart Prize. O deela egwuregwu iri na asaa nke emere na Bay Area, L.A., NYC, Winston-Salem, na Minneapolis. Onye ikpeazụ a ma ama na OSU's Non / Ihe nrite mkpokọta akụkọ ifo nke afọ 2016, nchịkọta edemede ya bụ akụkọ nke onye agha ụkwụ nwanyị. DeFacto Feminism: Essays Straight Outta Oakland (EquiDistance Press, 2016) bụ nhọrọ Book-of-the-Month na Machị, 2017, na Kirkus Reviews (ebe ọ nwetakwara nyocha dị mma), na African Americans on the Move Book Club (AAMBC) na Disemba, 2016.<ref>[https://www.kirkusreviews.com/book-reviews/judy-juanita/defacto-feminism/ Kirkus reviews]</ref> Ogologo nyocha dị egwu nke nchịkọta nke onye na-ede uri-egwu egwu na onye na-eme ihe ike Chris Stroffolino pụtara na magazin Ishmael Reed KONCH na Disemba, 2016.<ref>{{Cite web |url=http://ishmaelreedpub.com/a-few-things-judy-juanitas-de-facto |title=A Few Things Judy Juanita’s De Facto Feminism Got Me Thinking About |accessdate=2022-06-10 |archivedate=2017-11-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171110091941/http://ishmaelreedpub.com/a-few-things-judy-juanitas-de-facto }}</ref> N'afọ 2014 na 2015, nchịkọta akụkọ mkpirikpi nke Juanita The High Cost of Freeways bụ onye ikpeazụ na Donna Tartt First Fiction Contest . Akụkọ ya dị mkpirikpi "Cabbie" pụtara na Akashic Press' noir series, ''Oakland Noir'', nke e bipụtara n'afọ 2017. Juanita bụ onye Buddha kemgbe afọ 1980, na-eme Nichiren Buddha na Soka Gakkai International.<ref name="CL"/> uri Judy Juanita na nso nso a pụtara na New Verse News, blọọgụ uri ndọrọ ndọrọ ọchịchị n'ịntanetị. Ọ pụtakwara na ihe nkiri Netflix nke afọ 2020, Last Chance U: Season 5, LANEY College . == Edensibia == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Juanita, Judy}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 51oes0txhpd1rhue5jkl7shthslnn7s Judith Sephuma 0 15186 729027 213836 2026-09-29T15:48:02Z Sayvhior 13464 Added DEFAULTSORT and Databox 729027 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[Usòrò:Judith Sephuma.jpg|thumb|Judith Sephuma.]] [[w:Judith Sephuma|Judith Sephuma]] (ka amụrụ n'abalị iri abụọ na iteolu,ọnwa Junu afọ 1974)[1] bụ onye obodo [[w:South African|South Africa]] na-agụ egwu jazz nakwa Afro-pop. ==Mbido Ndụ ya== A mụrụ ya na Seshego, <ref>Dudu Mvimbi Leshabane, [https://www.pressreader.com/south-africa/true-love/20170601/282080571758385 "Cover story – the evolution of Judith Sephuma"], ''True Love'', 2017-06-01. Via PressReader.</ref> a zụlitere ya na Polokwane, Limpopo, wee kwaga [[Cape Town]] n'afo Iri na itoolu na iri itoolu na ano iji mụọ dị ka onye na-agụ egwú jazz. <ref>[https://web.archive.org/web/20240803030609/http://music.org.za/artist.asp?id=60 "Sephuma, Judith (South Africa)"], music.org.za.</ref> N'afọ iri na itoolu na iri itoolu na asa, ọ gụsịrị akwụkwọ na Mahadum nke Cape Town na Diploma nke Performer na Jazz wee gaa n'ihu na-amụ ihe. N'afọ iri na itoolu na iri itoolu na itoolu, ọ meriri "Best Jazz Vocalist" na asọmpi Old Mutual Jazz Into The Future wee bịanye aka na ngalaba Africa nke BMG. Ndekọ mpụta mbụ ya ''bụ na agwa, na imuamu, na egwu'' (afo nariabuo na ato ) bụ onye toro nke ọma wee soro ya na ''mmalite ọhụrụ'' na n'afọ nari abuo na ise. Ndekọ ya ndị ọzọ gụnyere ''mgbanwe no neba''(n'afo nari abuo na asato), ''Abụ m akaebe dị ndụ'' (n'afọ nari abuo na iri na otu), ''A Legacy Live in Concert'' ( n'afọ nari abuo na iri na abuo; CD na DVD), na album ozi ọma ya nke afọ nari abuo na iri na ato nke akpọrọ ''The Experience LIVE in Concert'' na ụfọdụ egwu mepụtara. Wilson Joel (CD na DVD). Na n'afọ nari abuo na iri na ise o wepụtara album ya ''Otu Okwu'', nke ọ kọwara dị ka Afro-Funk Jazz. Ndekọ ya na-esote, ''Ofufe M - Live'', ka ewepụtara n'afọ nari abuo na iri na asaa N'afọ nari abuo na iri na asaa, mgbe afọ abụọ nke nchọpụta gasịrị, ọ wepụtara abọm ya kachasị ọhụrụ, nke akpọrọ 'Power of Dreams', nke ọ kọwara dị ka "Na-esote njem afọ abụọ nke ịchọpụta onwe ya, mgbe a tọhapụrụ abọm asatọ ya n'afo nari abuo na iri na asaa, The Queen of Afro Jazz, Judith Sephuma, alọghachila iji kpalie echiche na mmetụta ọhụrụ site na egwu ya Afro Jazz nke akpọrọ Power of Dreams". <ref>{{Cite web|title=Information on 'Power of Dreams' via her official website|url=https://www.judithsephumamusic.com/latest-album|accessdate=2024-04-06|archivedate=2024-02-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240223035455/https://www.judithsephumamusic.com/latest-album}}</ref> ụfọdụ n'ime abọm ahụ bụ "ike nke nrọ", "ọ ọ dịghị nke anyị", na "Ntshwarele". ==Edensibia == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Sephuma, Judith}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 8w7htkdrnqjh4y9ajior9aoddkaui0f 729028 729027 2026-09-29T15:48:31Z Sayvhior 13464 729028 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[w:Judith Sephuma|Judith Sephuma]] (ka amụrụ n'abalị iri abụọ na iteolu,ọnwa Junu afọ 1974)[1] bụ onye obodo [[w:South African|South Africa]] na-agụ egwu jazz nakwa Afro-pop. ==Mbido Ndụ ya== A mụrụ ya na Seshego, <ref>Dudu Mvimbi Leshabane, [https://www.pressreader.com/south-africa/true-love/20170601/282080571758385 "Cover story – the evolution of Judith Sephuma"], ''True Love'', 2017-06-01. Via PressReader.</ref> a zụlitere ya na Polokwane, Limpopo, wee kwaga [[Cape Town]] n'afo Iri na itoolu na iri itoolu na ano iji mụọ dị ka onye na-agụ egwú jazz. <ref>[https://web.archive.org/web/20240803030609/http://music.org.za/artist.asp?id=60 "Sephuma, Judith (South Africa)"], music.org.za.</ref> N'afọ iri na itoolu na iri itoolu na asa, ọ gụsịrị akwụkwọ na Mahadum nke Cape Town na Diploma nke Performer na Jazz wee gaa n'ihu na-amụ ihe. N'afọ iri na itoolu na iri itoolu na itoolu, ọ meriri "Best Jazz Vocalist" na asọmpi Old Mutual Jazz Into The Future wee bịanye aka na ngalaba Africa nke BMG. Ndekọ mpụta mbụ ya ''bụ na agwa, na imuamu, na egwu'' (afo nariabuo na ato ) bụ onye toro nke ọma wee soro ya na ''mmalite ọhụrụ'' na n'afọ nari abuo na ise. Ndekọ ya ndị ọzọ gụnyere ''mgbanwe no neba''(n'afo nari abuo na asato), ''Abụ m akaebe dị ndụ'' (n'afọ nari abuo na iri na otu), ''A Legacy Live in Concert'' ( n'afọ nari abuo na iri na abuo; CD na DVD), na album ozi ọma ya nke afọ nari abuo na iri na ato nke akpọrọ ''The Experience LIVE in Concert'' na ụfọdụ egwu mepụtara. Wilson Joel (CD na DVD). Na n'afọ nari abuo na iri na ise o wepụtara album ya ''Otu Okwu'', nke ọ kọwara dị ka Afro-Funk Jazz. Ndekọ ya na-esote, ''Ofufe M - Live'', ka ewepụtara n'afọ nari abuo na iri na asaa N'afọ nari abuo na iri na asaa, mgbe afọ abụọ nke nchọpụta gasịrị, ọ wepụtara abọm ya kachasị ọhụrụ, nke akpọrọ 'Power of Dreams', nke ọ kọwara dị ka "Na-esote njem afọ abụọ nke ịchọpụta onwe ya, mgbe a tọhapụrụ abọm asatọ ya n'afo nari abuo na iri na asaa, The Queen of Afro Jazz, Judith Sephuma, alọghachila iji kpalie echiche na mmetụta ọhụrụ site na egwu ya Afro Jazz nke akpọrọ Power of Dreams". <ref>{{Cite web|title=Information on 'Power of Dreams' via her official website|url=https://www.judithsephumamusic.com/latest-album|accessdate=2024-04-06|archivedate=2024-02-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240223035455/https://www.judithsephumamusic.com/latest-album}}</ref> ụfọdụ n'ime abọm ahụ bụ "ike nke nrọ", "ọ ọ dịghị nke anyị", na "Ntshwarele". ==Edensibia == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Sephuma, Judith}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 7j6gnywgex6opfcrvgmematiqc03snc Michelle Mosalakae 0 15250 729025 166553 2026-09-29T15:46:29Z Sayvhior 13464 Added DEFAULTSORT and Databox 729025 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Michelle Mosalakae''' (amụrụ na ubochi iri na anọ n'onwa Septemba na afo otu puku narị itoolu ịrị itoolu na anọ), bụ onye na-eme ihe nkiri na Ndida Afrika, onye edemede na onye nduzi ihe nkiri.<ref>{{Cite web|url=http://incwajana.com/wiki/Michelle_Mosalakae|title=Biography: Michelle Mosalakae|date=14 June 2013|work=incwajana.co.za|accessdate=6 November 2016|archivedate=4 June 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190604225829/http://incwajana.com/wiki/Michelle_Mosalakae}}</ref> == Mbido ndụ na agụmakwụkwọ == A mụrụ Michelle Mosalakae na Mabopane, n'ebe ugwu Pretoria na nne na nna Tswana.<ref>{{Cite journal|url=https://www.pressreader.com/south-africa/pretoria-news-weekend/20170422/281651074988709|title=Young star lights up the screen|journal=Pretoria News|first=Liam|author=Karabo Joyce|date=22 April 2017|accessdate=19 October 2021}}</ref> Ọ zụlitere ịhụnanya ya maka ime ihe nkiri mgbe ọ dị obere. Dị ka nwa agbọghọ, ọ ga-eme ihe maka ezinụlọ ya na ndị enyi ya. Ọ gara ụlọ akwụkwọ St. Mary's Diocesan, Pretoria, ebe n'oge a ọ malitere ime ihe nkiri n'ụlọ akwụkwọ mgbe niile. Mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ, ọ gara Mahadum Rhodes, Grahamstown ebe ọ gụsịrị aha cum laude, na nzere na Bekee, na-enweta nsọpụrụ na ime ihe nkiri, iduzi na ihe nkiri. <ref>{{Cite web|url=https://briefly.co.za/29196-michelle-mosalakae-biography-age-baby-sister-mother-parents-pictures.html|title=Michelle Mosalakae Biography: Age, Baby, Sister, Mother, Parents and Pictures|work=briefly.co.za|date=14 June 2013|accessdate=10 June 2019}}</ref> == Ọrụ == N'afọ puku abuo na iri na asaa, ọ nwetara ọrụ Zakithi onye na-agwọ ọrịa ọdịnala na ihe nkiri TV nke abrakatabra Mzansi Isibaya . Ọrụ ahụ ga-abụ ọrụ ọganihu ya, na-eweta ya nkwanye ùgwù sara mbara ma mee ka ọ bụrụ aha ezinụlọ ozugbo. N'ihi arụmọrụ ya na Isibaya, a họpụtara ya maka mbilite kpakpando na 2017 DStv Mzansi Viewers' Choice Awards. Na Machị afọ puku abụọ na iri na asatọ, n'akụkụ onye na-eme ihe ngosi MTV Base Kim Jayde, ndị mgbasa ozi Bontle Modiselle na Loot Love, a mara ọkwa Michelle dị ka onye nnọchi anya Revlon, na-eme ka ọ bụrụ onye mbụ nwere albinism ka e mee ya onye nnọchianya maka [[Bontle Modiselle|Nnukwu ihe]] ntecha mba ụwa.Ka ọ na-aga n'ihu n'ọrụ ya na ihe nkiri dị ka onye na-eme ihe nkiri na onye nduzi, ọ gara n'ihu na-arụ ọrụ dị ka onye Congolese, Kamina na Mzansi Magic, The Queen (usoro TV nke Ndida Afrika). Na Machị 2019, a họpụtara ya maka onyinyeEbe nkiri Naledi maka arụmọrụ kachasị mma na egwuregwu maka ọrụ ya na Shoes & Coups, nke Palesa Mazamisa duziri ma dee. N'ọnwa Eprel afọ puku abụọ iri abụo na abụo, Mosalakae mere ihe nkiri mbụ ya na ihe nkiri Netflix na-akpali akpali Silverton Siege <ref>{{Cite web|url=https://m.imdb.com/name/nm13472256/|title=IMdb page|work=[[IMDb]]}}</ref> ebe ọ na-eme ihe nkiri Rachel Paige . Mosalakae bụ Onye Kraịst. Ya na ndị ezinụlọ ya na ndị enyi ya na-akwado ya mgbe niile dị n'ezigbo mma. Ọ nwere [[Albinism n'ime ụmụ mmadụ|albinism]], mgbanwe mkpụrụ ndụ ihe nketa nke na-egbochi mmepụta melanin. Mosalakae anọwo na-akpa nganga mgbe niile maka onye ọ bụ. Ọ bụ nne ya Sarah na-elekọta ya, onye ya na ya dị n'ezigbo mma. == Ebe m si dee == {{Reflist}}Nchịkọta ikike {{DEFAULTSORT:Mosalakae, Michelle}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] lxleufs526zye4f0i0x8wc6myxtdu61 Patrick Mofokeng 0 15256 729023 147776 2026-09-29T15:44:51Z Sayvhior 13464 Added DEFAULTSORT and Databox 729023 wikitext text/x-wiki {{Databox}} {{Infobox person|image=|caption=}} [[Category:Articles with hCards]] '''Patrick Mofokeng''' (a mụrụ na 15 June 1969) bụ [[Actor|onye na-eme ihe nkiri]] na South Africa.<ref>{{Cite web|url=http://www.filmstarts.de/personen/119533/filmo/|title=Patrick Mofokeng films|publisher=filmstarts|accessdate=15 November 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www2.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2bc3e94861|title=Patrick Mofokeng films|publisher=British Film Institute|accessdate=15 November 2020|archivedate=15 May 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210515033236/https://www2.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2bc3e94861}}</ref> A maara ya nke ọma maka ọrụ ya na ihe nkiri ''Invictus'', Who Am I? na Master Harold...and the Boys .<ref>{{Cite web|url=https://en.unifrance.org/directories/person/334371/patrick-mofokeng|title=Patrick Mofokeng: Actor|publisher=unifrance|accessdate=15 November 2020}}</ref> == Ndụ onwe == A mụrụ ya na 15 June 1969 na Cape Town, South Africa. O mechara kwaga Johannesburg. Mana mgbe afọ ole na ole gasịrị, ọ laghachiri na Cape Town. Ọ gụsịrị diplọma na Drama na Speech na CAP Arts School na Cape Town.<ref name="briefly">{{Cite web|url=https://briefly.co.za/78109-patrick-mofokeng-bio-age-wife-family-wedding-tv-shows-movies-profile.html|title=Patrick Mofokeng|publisher=briefly|accessdate=15 November 2020}}</ref> == Ọrụ == N'afọ 1997, o mere ihe nkiri mbụ ya na ihe nkiri TV Pride of Africa . N'afọ 1998, ọ pụtara na ihe nkiri Jackie Chan bụ Who Am I ebe ọ rụrụ obere ọrụ dịka 'Village Hunter'. N'afọ 2008, o mere ''ihe'' nkiri Surprise ma rụọ ọrụ 'Gerald Judge'. Ka ọ dịgodị, ọ meriri Golden Horn Award maka ''onye na-eme ihe'' nkiri kacha mma na TV Drama maka ọrụ ya na The Provider n'afọ 2007. O nwetakwara ihe nrite maka ihe nkiri TV kacha mma maka usoro ihe nkiri When we were black .<ref name="briefly"/> N'afọ 2005, ọ rụrụ ọrụ 'King Sibiya' na ihe nkiri telivishọn Zone 14. Ọrụ ahụ ghọrọ ihe a ma ama. Ewezuga nke ahụ, ''[[Isidingo|ọ]]'' pụtara na ndị ọbịa na usoro telivishọn Backstage na Yizo Yizo, Scandal!, na Isidingo. N'ihe nkiri Scandal! a ma ama, ọ rụrụ ọrụ 'Mlungisi Ngema'. O mekwara ihe nkiri nke abụọ The Good Provider n'afọ 2006, ebe ọ rụrụ ọrụ dịka 'Solomon Sithole'. N'afọ 2011, ọ rụrụ ọrụ nkwado nke 'Jimmy' na oge nke iri na otu nke usoro ihe nkiri SABC1 AIDS Soul City .<ref name="briefly"/> N'afọ 2020, ọ pụtara na usoro ihe nkiri Netflix nke South Africa Blood & Water .<ref>{{Cite web|author=Morkel|first=Graye|title=PHOTOS {{!}} Blood & Water season 2 underway in Cape Town|url=https://www.news24.com/channel/the-juice/news/photos-blood-water-season-2-underway-in-cape-town-20201013-2|accessdate=2020-10-15|work=Channel|language=en}}</ref> == Ihe nkiri == {| class="wikitable" !Afọ !Ihe nkiri !Ọrụ !Ụdị ![Ihe e dere n'ala ala peeji] |- |1997 |''Mpako nke Africa'' |Somabele |Ihe nkiri TV | |- |1998 |''Ònye ka m bụ?'' |Onye Na-achụ nta Obodo |Ihe nkiri | |- |2001 |''Dr Lucille: Akụkọ Lucille Teasdale'' | |Ihe nkiri TV | |- |2005 |''Nwoke Na Nwoke'' |Zachary |Ihe nkiri | |- |2005 |''Obi Dị Ọbara'' |Napoleon Dzombe |Ihe nkiri dị mkpirikpi | |- |2005 |''Mpaghara 14'' |Eze Sibiya |Ihe nkiri TV | |- |200607 |''Mgbe Anyị bụ Onye ojii'' |Rev. Serot |Ihe nkiri TV | |- |2008 |''Paradaịs ndị omempụ: Jerusalem'' |Vusi |Ihe nkiri | |- |2008 |''Ihe ijuanya!'' |Gerald Judge |Vidio Ụlọ | |- |2008 ugbu a |''Ihe ihere!'' |Mlungisi Ngema |Ihe nkiri TV | |- |2008 |''Onye Akaebe Na-adịghị Egwu Egwu Okwu'' |Chingola Doktor |Ihe nkiri TV | |- |2009 |''Obi Na-egbu Egwu'' |Captain Lekota |Ihe nkiri TV | |- |2009 |''Invictus'' |Linga Moonsamy |Ihe nkiri | |- |2010 |''Themba'' |Ịchụ ụta |Ihe nkiri | |- |2010 |''Nna Ukwu Harold... na ụmụ nwoke'' |Willie |Ihe nkiri | |- |2010 |''Africa United'' |Sargeant ndị uwe ojii Sam |Ihe nkiri | |- |2011 |''Otu Nde Agba'' |Albert |Ihe nkiri | |- |2019 |''Ịla n'iyi'' |Onye isi ọdụ ụgbọ mmiri |Ihe nkiri | |- |2020 |''Ọbara na Mmiri'' |Brian Bhele |Ihe nkiri TV | |} == Edemsibịa == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == * {{IMDb name|nm0595680}} {{DEFAULTSORT:Mofokeng, Patrick}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 59iu8738x0qj3i114ffmmwlfbxxgx1g Kate Normington 0 15309 729020 124223 2026-09-29T15:42:55Z Sayvhior 13464 Added DEFAULTSORT and Databox 729020 wikitext text/x-wiki {{Databox}} {{Infobox person|name=Kate Normington|image=Kate Normington - Into the Woods (2019).png|caption=Normington as "The Witch" in Pieter Toerien's Production of Into the Woods at the Pieter Toerien Theatre in 2019|birth_name=Kate Normington|birth_place=Johannesburg, South Africa|alma_mater=University of Witwatersrand|occupation=Actress, singer, songwriter|years_active=1987-present}} [[Category:Articles with hCards]] '''Kate Normington''' bụ onye na-eme ihe nkiri, onye na-agụ egwu, na onye na-ede egwu na South Africa. Normington bu ụzọ bụrụ onye ama ama na mba na-egwu Sister Mary Amnesia na mmepụta Alhambra Theatre nke Nunsense n'afọ 1987, ma gosipụta na West End na South Africa, yana na ihe nkiri na telivishọn nke obodo na nke mba ụwa. == Mmalite ndụ == Normington tolitere na Johannesburg, South Africa ma gaa Pretoria Girls' High School na Marist Brothers Observatory (Sacred Heart College). Ọ gụrụ Speech na Drama na Mahadum nke Witwatersrand, gụsịrị akwụkwọ n'afọ 1987.<ref>{{Cite web|title=Kate Normington - ESAT|url=https://esat.sun.ac.za/index.php/Kate_Normington|accessdate=2020-07-30|work=esat.sun.ac.za}}</ref> == Ọrụ == === Ihe nkiri === ==== Mmalite ọrụ ==== Mgbe ọ rụchara ọrụ dịka onye na-agụ egwú cabaret na Piaf na Johannesburg (n'akụkụ Didi Kriel), ọrụ ọkachamara mbụ Normington rụrụ bụ na ''Tarts'', nke Kevin Feather, na La Parisienne Theatre na Johannesburg.<ref>{{Cite web|author=sosuterbill|date=2020-05-20|title=Kate Normington talks showbiz|url=https://sosuterbill.com/2020/05/20/kate-normington-talks-showbiz/|accessdate=2020-07-31|work=.....SoSuterBill.....|language=en}}</ref> Nke a sochiri ọrụ ọganihu ya na-arụ na Sister Mary Amnesia na mmepụta Tobie Cronje nke Nunsense na Alhambra Theatre n'afọ 1987, nke nwetara Normington Fleur du Cap Award mbụ ya maka Best Actress in a Musical.<ref>{{Cite web|title=Nunsense - ESAT|url=https://esat.sun.ac.za/index.php/Nunsense|accessdate=2020-07-30|work=esat.sun.ac.za}}</ref> Ọ sochiri ihe ịga nke ọma a na Trilogy nke '87 na Durban Playhouse, ebe ọ rụrụ ''ọrụ'' atọ dịka Joanna na ''Sweeney Todd'', Niki na Sweet Charity, ma gosikwa na Candide, na okirikiri nke a na-eme ihe atọ ahụ n'otu ụbọchị, otu n'otu. N'afọ 1989, a họpụtara Normington dịka Guinevere na mmepụta nke State Theatre nke ''Camelot'', nke Gaynor Young na-amụchaghị.<ref>{{Cite web|title=Camelot - ESAT|url=https://esat.sun.ac.za/index.php/Camelot|accessdate=2020-07-30|work=esat.sun.ac.za}}</ref> Mmepụta ahụ ghọrọ ihe a ma ama mgbe, na-anọchi Normington na Disemba, Young dara n'elu oghere na-enweghị nchebe mgbe ọ nọ n'elu nkwago, na-ada n'elu okpukpu ise n'okpuru ma na-abanye n'ọnọdụ coma ruo izu ise.<ref>{{Cite web|author=Grobler|first=Riaan|title='I've been this Gaynor longer than I was the old Gaynor': Actress who fell 5 storeys during 1989 performance reflects on her life today|url=https://www.news24.com/news24/southafrica/news/ive-been-this-gaynor-longer-than-i-was-the-old-gaynor-actress-who-fell-5-storeys-during-1989-performance-reflects-on-her-life-today-20181214|accessdate=2020-07-30|work=News24|language=en}}</ref> N'ime ngwụcha '80s na mmalite '90s, Normington nọ n'ọtụtụ ''ihe'' ngosi na-aga nke ọma na nke dị elu na South Africa, gụnyere igwu Josephine na ''Romance Romance'', Eliza na My Fair Lady n'afọ 1990, na Janet na The Rocky Horror Show n'afọ 1993; na-apụta na A Touch of Webber .<ref>{{Cite web|title=My Fair Lady - ESAT|url=https://esat.sun.ac.za/index.php/My_Fair_Lady|accessdate=2020-07-30|work=esat.sun.ac.za}}</ref>''.. Nri Osikapa'', ihe ngosi mbụ nke Richard Loring, n'afọ 1991; na igwu Sheila na mmepụta nke Janice Honeyman nke Hair, otu n'ime ndị mbụ na South Africa mgbe a tọhapụrụ ya, na Civic Theatre n'afọ 1994. ==== West End na UK ==== N'afọ 1993, Normington gara England iji chụsoo ọrụ ya na mba ụwa. Ọrụ mbụ ya na London bụ na mmepụta West End nke ''Sunset Boulevard'' na mbido mbụ ya n'afọ 1993, nke gosipụtara Patti LuPone dịka Norma Desmond, nke Normington na-amụ ọrụ Betty Schaefer. Mgbe o zutere nsogbu paspọtụ, a manyere ya ịlaghachi n'ụlọ South Africa, na-apụta na Tell Me On A Sunday n'afọ 1994, tupu ya enwee ike ịlaghachi England. Mgbe ọ laghachiri, Normington laghachiri na ndị na-eme ihe nkiri nke ''Sunset Boulevard'' na Adelphi Theatre, na-amụ Betty Buckley, Elaine Paige, na Petula Clark maka ọrụ Norma Desmond, na-apụta na ọrụ ahụ n'otu oge.<ref>{{Cite web|author=Call|first=Curtain|title=Sunset Boulevard {{!}} Adelphi Theatre {{!}} Curtain Call|url=https://www.curtaincallonline.com/show/sunset-boulevard/710|accessdate=2020-07-31|work=www.curtaincallonline.com}}</ref> Mgbe ọ hapụsịrị ''Sunset Boulevard'', Normington pụtara na mmepụta mpaghara nke Aspects of Love na Hampshire n'afọ 1996, na-egwu Rose Vibert, wee kpọọ Baker's Wife na Into the Woods na Leicester n'afọ 1997.<ref>{{Cite web|title=Into the Woods (Leicester Haymarket Production, 1997)|url=https://ovrtur.com/production/2897940|accessdate=2020-07-31|work=Ovrtur|language=en}}</ref> N'afọ 1998, Normington laghachiri West End dịka Grace Farrell na mweghachi nke ''Annie'' na Victoria Palace, na-aga n'ihu na-arụ ọrụ ahụ mgbe ihe ngosi ahụ gara njem na Febụwarị 1999. Ọ gara njem na ihe ngosi ahụ ruo ihe karịrị otu afọ ruo mgbe ọ kwụsịrị na Oxford n'afọ 2000, mgbe nke ahụ gasịrị ọ laghachiri South Africa. === Ihe nkiri na telivishọn === Normington apụtala n'ọtụtụ ihe nkiri n'oge ọrụ ya, malite na 1991's The Sheltering Desert, ebe ọ pụtara ya na Gavin Hood na Rupert Graves, nke Brendan Pollecutt's ''Hey Boy'' sochiri n'afọ 2003. Ọ pụtakwara na mkpirikpi sitere na NFVN, nke akpọrọ The Last Doorman, yana ime ihe nkiri na Angus Buchan's Ordinary People n'afọ 2006. N'oge na-adịbeghị anya, Normington pụtara na ihe nkiri Netflix The Last Days of American Crime, nke Edgar Ramirez gosipụtara. Normington enwekwara ọrụ telivishọn dị ogologo ma dịgasị iche iche, na-apụta n'ọtụtụ mmemme South Africa a ma ama, dịka Scandal, ''Shado's'', Hard Copy, 7de ''Laan'', The Lab, Backstage, na The ''Res''. Ọ natara nhọpụta SAFTA maka ọrụ ya na Tim Greene's Those Who Can't n'afọ 2017, ma kpọọ Pam Henshaw na SABC 3's High Rollers .<ref>{{Cite web|title=SAFTAs 11|url=https://www.nfvf.co.za/home/index.php?ipkContentID=228|accessdate=2020-07-31|work=www.nfvf.co.za}}</ref> N'afọ 2017, ọ nwetara otuto dị egwu maka mpụta ya na Julia Anastosopoulos's Tali's Wedding Diary, dịka Michelle, nne onye isi.<ref>{{Cite web|author=Rutter|first=Karen|date=2017-12-20|title=Review: Tali's Wedding Diary|url=https://weekendspecial.co.za/review-talis-wedding-diary/|accessdate=2020-07-31|work=WeekendSpecial|language=en-ZA}}</ref> Normington pụtakwara na ihe omume atọ nke MNet's Still Breathing n'akụkụ Siv Ngesi, Michael Richard, na Dorothy Ann Gould. === Egwú === Normington ewepụtakwala abọm abụọ, Mother's Daughter - nke o dere egwu isii - na ndekọ nke Tell Me On a Sunday, ihe mbụ nke Andrew Lloyd Webber's Song and Dance. == Ihe nkiri == {| class="wikitable" |+ !Afọ !Mmepụta !Ọrụ !Ebe a na-anọ !Ihe edeturu |- |1986 |''Tarts'' | |Onye Paris | |- |1987 |''Nọnzọn'' |Nwanne nwanyị Mary Amnesia |Ụlọ Egwuregwu Alhambra / Ụlọ Egwuregwu na Bay |Ihe nrite Cape Fleur |- |1987 |''Sweeney Todd: Onye Ekwensu na-akpụ isi nke Fleet Street'' |Joanna |Ụlọ Egwuregwu Durban | |- |1987 |''Ọrụ ebere dị ụtọ'' |Niki |Ụlọ Egwuregwu Durban | |- |1987 |''Eziokwu'' |Ha abụọ |Ogige Egwuregwu Durban | |- |1989 |''Camelot'' |Guinevere |Ụlọ Egwuregwu Steeti | |- |1990 |''Nwanyị m mara mma'' |Eliza |Ụlọ Egwuregwu Steeti |Ihe nrite Vita |- |1991 |''Mmetụta nke Webber... Nri Osikapa'' | | | |- |1992 |''Romance Romance'' |Josephine |Ụlọ Egwuregwu Natal | |- |1993 |''Ihe Egwu Rocky'' |Janet |Ebe Egwuregwu Mmeri | |- |1993 |''Mmanụ'' |Sandy |Ụlọ Egwuregwu Baxter | |- |1993 |''Sunset Boulevard'' |Njikọ / Betty Schaefer Understudy |Ụlọ Egwuregwu Adelphi |West End |- |1994 |''Ntutu isi'' |Sheila |Ụlọ Egwuregwu Obodo | |- |1995 |''Crazy For You'' |Irene |Ụlọ Egwuregwu Steeti | |- |1995 |''Gwa M N'Otu Sọnde'' |Emma |Ọkwa Ụda | |- |1995 |''Sunset Boulevard'' |Company/Norma Desmond Understudy |Ụlọ Egwuregwu Adelphi |West End |- |1996 |''Akụkụ nke Ịhụnanya'' |Rose Vibert |Ụlọ Egwuregwu Haymarket - Hampshire | |- |1996 |''N'ime Ọhịa'' |Nwunye Baker |Ụlọ Egwuregwu Haymarket - Leicester | |- |1999 |''Annie'' |Grace Farrell |Ụlọ Egwuregwu Victoria Palace |West End |- |2002 |''Aha a ma ama'' |Miss Bell |Ụlọ Egwuregwu Obodo<ref>{{Cite web|title=Fame Network|url=http://www.famenetwork.com/pastbuzz/fameinjoburg.php|accessdate=2020-08-05|work=www.famenetwork.com}}</ref> | |- |2004 |''Mmụọ dị Blithe'' |Oriakụ Bradman | | |- |2004 |''Oge Ịhụnanya Egwú'' |Nkume ncha |Ihe nkiri na Bay | |- |2004 |''Eze Lear'' |Goneril |Ụlọ Egwuregwu Tesson<ref>{{Cite web|title=Artslink.co.za - King Lear|url=http://www.artlink.co.za/news_article.htm?contentID=21562|accessdate=2020-08-05|work=Artslink|language=en|archivedate=2020-10-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201018003342/https://artlink.co.za/news_article.htm?contentID=21562}}</ref><ref>{{Cite web|title=Johannesburg Civic Theatre - ESAT|url=https://esat.sun.ac.za/index.php/Johannesburg_Civic_Theatre#The_Tesson_Theatre|accessdate=2020-08-05|work=esat.sun.ac.za}}</ref> | |- |2004 |''Ihe gbasara Shadrack'' |Barbara |Ụlọ Egwuregwu Baxter<ref>{{Cite web|title=LitNet Argief|url=https://argief.litnet.co.za/article.php?news_id=92411|accessdate=2020-08-05|work=argief.litnet.co.za}}</ref> | |- |2006 |''Mgbọ bọmbụ'' | | |Ihe nrite Naledi |- |2007 |''Ntutu isi'' |Velma von Tussel |Ihe nkiri Lyric |Ihe nrite Naledi |- |2008 |''Egwú ụlọ akwụkwọ sekọndrị n'elu ikpo okwu'' |Nwaanyị Darbus |Ụlọ Egwuregwu Montecasino | |- |2010 |''Nne Mia!'' |Tanya |Artscape Theatre Centre/Montecasino Teatro<ref>{{Cite web|title=Star-studded SA cast for Mamma Mia!|url=https://www.bizcommunity.com/Article/196/477/41288.html|accessdate=2020-08-05|work=www.bizcommunity.com|language=en}}</ref> |Ihe nrite Naledi |- |2011 |''Ịhụnanya, Mfu, na Ihe M Na-efe'' | |Ihe nkiri na Bay<ref>{{Cite web|title=What is on - Love, Loss and What I Wore {{!}} Presenter|url=http://www.expressoshow.com/articles/What-is-on---Love,-Loss-and-What-I-Wore-?articleID=1375|accessdate=2020-08-05|work=www.expressoshow.com|archivedate=2020-10-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201017214540/http://www.expressoshow.com/articles/What-is-on---Love,-Loss-and-What-I-Wore-?articleID=1375}}</ref> | |- |2011 |''Ester'' |Eze Nwanyị Vashti |Ụlọ Egwuregwu Steeti<ref>{{Cite web|title=Pta boardwalk - September 20, 2011|url=https://www.iol.co.za/entertainment/whats-on/joburg/pta-boardwalk-september-20-2011-1140950|accessdate=2020-08-05|work=www.iol.co.za|language=en}}</ref> | |- |2012 |''Cabaret'' |Fraulein Kost |Ụlọ Egwuregwu Pieter Toerien / Ụlọ Egwuregwu na Bay |Cape Flower Nomination |- |2013 |''Egwú Na-adịghị Nri'' |Marjorie Houseman |Ụlọ Egwuregwu Artscape | |- |2014 |''Abụọ n'ime Bush'' | |Auto & General Theatre na Square |E mepụtara ma dee<ref>{{Cite web|title=THEATRE REVIEW: Two in the Bush|url=https://www.iol.co.za/entertainment/whats-on/joburg/theatre-review-two-in-the-bush-1712361|accessdate=2020-08-05|work=www.iol.co.za|language=en}}</ref> |- |2015 |''Ọrụ Nwanne Nwanyị'' |Nne Ukwu |Ụlọ Egwuregwu Joburg |Ntinye aha Naledi Award |- |2015 |''Ihe odide Isii Na-achọ Onye edemede'' |Onye na-eme ihe nkiri |Ụlọ Egwuregwu Ahịa | |- |2016 |''Robin Hood na ụmụ ọhụrụ nọ n'osisi'' |Sylviana bụ onye nzuzu |Ụlọ Egwuregwu Joburg |Ntinye aha Naledi Award |- |2017 |''Nwa agbọghọ na-atọ ọchị'' |Oriakụ Brice |Ihe nkiri Fugard |Cape Flower Nomination |- |2018 |''Ihe Na-adọrọ Adọrọ Adọrọ nke Nkịta N'Oge N'abalị'' |Oriakụ Shears |Ụlọ Egwuregwu Pieter Toerien / Ụlọ Egwuregwu na Bay | |- |2019 |''N'ime Ọhịa'' |Onye amoosu ahụ |Ụlọ Egwuregwu Pieter Toerien / Ụlọ Egwuregwu na Bay |Ntinye aha Fleur du Cap na Naledi Award |- |2020 |''Ihe Egwu Rocky'' |Onye Na-akọ Akụkọ |Ụlọ Egwuregwu Montecasino | |} == Ihe nkiri == === Ihe nkiri === {| class="wikitable" |+ !Afọ !Aha ya !Ọrụ !Ihe edeturu |- |1991 |''Ọzara Ebe Obibi'' |Brigitte Muller | |- |1991 |''Ịchụ Ọkụ'' |Samantha Jubost | |- |2003 |''Hey Boy'' |Leslie | |- |2008 |''Coronation Street: Site n'Africa'' |Pamela Teal | |- |2009 |''Diamonds'' |Denmont Lawyer |Ihe nkiri TV |- |2012 |''Ndị nkịtị nke Angus Buchan'' |Eileen Cloete | |- |2014 |''Onye Nche Ikpeazụ'' |Marlene Krause |NFVF dị mkpirikpi |- |2018 |''Ụzọ Atọ Na-ejikọta'' |Fran Fran | |- |2020 |''Ụbọchị Ikpeazụ nke Mpụ America'' |Akụkọ Akụkọ | |} === Telivishọn === {| class="wikitable" |+ !Afọ !Aha ya !Ọrụ !Ihe edeturu |- |2005 |''Nchịkọta siri ike'' |Julia | |- |2006 |''Shado bụ'' |Savannah | |- |2006 |''Ụlọ nyocha ahụ'' |Christa | |- |2007 |''Obe Jekọb'' |Ms Klausen | |- |2008 |''N'elu ihe ndina'' |Lizzie | |- |2009 |''Ọha'' |Ọha | |- |2012-2015 |''Ndị Na-enweghị Ike'' |Desiree Young | |- |2013 |''Ịnagharị Na Jozi'' |Onye ọbịa | |- |2016 |''Ndị na-agba ọsọ dị elu'' |Pam | |- |2016 |''Onye Enyi Dị Mma'' |Nne Tina | |- |2017 |''Taryn na Sharon'' |Leanne Maddox | |- |2017 |''Akwụkwọ Alụmdi na Nwunye Tali'' |Michelle | |- |2020 |''Ka Na-eku ume'' |Liza | |- | |''Ihe ihere'' | | |- | |''Res ahụ'' |Shirl | |- | |''Ihe nkiri n'azụ ikpo okwu'' |Nne Bobby | |- | |''Laan nke asaa'' | |<ref>{{Cite web|title=Kate Normington {{!}} TVSA|url=https://www.tvsa.co.za/actors/viewactor.aspx?actorid=9530|accessdate=2020-07-30|work=www.tvsa.co.za}}</ref> |} == Ndekọ Egwu == * ''Nwa nwanyị nne'' (2001) * ''Gwa M'' N'ụbọchị Sọnde (1994) == Onyinye na nhọpụta == === Ihe nkiri === {| class="wikitable" |+ !Afọ !Ihe nrite !Ụdị !Ọrụ A họpụtara !Nsonaazụ |- | rowspan="2" |1988 |Ihe nrite Cape Fleur |Onye na-eme ihe nkiri kachasị mma na egwu | rowspan="2" |''Nọnzọn'' |Ihe mmeri |- |Ndụ |Ihe nrite maka Comedy |Ihe mmeri |- |1992 |Ndụ |Onye na-eme ihe nkiri kacha mma |''Nwanyị m mara mma'' |Ndị a họpụtara |- |2006 | rowspan="3" |Ihe nrite Naledi Theatre |Onye na-eme ihe nkiri kacha mma |''Mgbọ bọmbụ'' |Ihe mmeri |- |2007 |Onye na-eme ihe nkiri kachasị mma na egwu |''Ntutu isi'' |Ihe mmeri |- |2010 |Onye na-eme ihe nkiri kachasị mma na egwu |''Nne Mia!'' |Ihe mmeri |- |2012 |Ihe nrite Cape Fleur |Onye na-eme ihe nkiri kachasị mma na egwu |''Cabaret'' |Ndị a họpụtara |- |2015 | rowspan="2" |Ihe nrite Naledi Theatre |Onye na-eme ihe nkiri kachasị mma na egwu |''Ọrụ Nwanne Nwanyị'' |Ndị a họpụtara |- |2016 |Onye na-eme ihe nkiri kachasị mma na egwu |''Robin Hood na ụmụ ọhụrụ nọ n'osisi'' |Ndị a họpụtara |- |2017 |Ihe nrite Cape Fleur |Onye na-eme ihe nkiri kachasị mma na egwu |''Nwa agbọghọ na-atọ ọchị'' |Ndị a họpụtara |- | rowspan="3" |2020 |Ihe nrite Naledi Theatre |Onye na-eme ihe nkiri kacha mma n'egwú | rowspan="2" |''N'ime Ọhịa'' |Ihe na-echere |- | rowspan="2" |Ihe nrite Cape Fleur |Onye na-eme ihe nkiri kacha mma n'egwú |Ihe na-echere<ref>{{Cite web|title=2020 Naledi Nominations for Productions Staged in 2019|url=https://naleditheatreawards.com/naledi-nominations-for-productions-staged-in-2019/|accessdate=2020-07-30|work=Naledi Theatre Awards|language=en-US}}</ref> |- |Onye na-eme ihe nkiri kachasị mma na egwu |''Ihe Egwu Rocky'' |Ihe na-echere |} === Telivishọn === {| class="wikitable" |+ !Afọ !Ihe nrite !Ụdị !Ọrụ A họpụtara !Nsonaazụ |- |2017 |SAFTA |Onye na-eme ihe nkiri kachasị mma: Comedy |''Ndị Na-enweghị Ike'' |Ndị a họpụtara |} == Edemsibịa == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Normington, Kate}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] [[Òtù:Pages with unreviewed translations]] ayiehe536d1lj5xgkyawf4l64im1wo3 Lydia Ourahmane 0 15403 729017 406859 2026-09-29T15:40:18Z Sayvhior 13464 Added DEFAULTSORT and Databox 729017 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[File:Lydia Ourahmane at Art Basel 2025 in Basel.jpg|thumb|Lydia Ourahmane, onye na-ese ihe, na Art Basel na Basel, Switzerland na June 2025]] '''Lydia Ourahmane''' (amuru ya 1992, Saïda, Algeria) bu onye esere ede nka di iche iche nọ Algiers na kwa Barcelona.<ref>{{Cite web|url=http://theartnewspaper.com/preview/lydia-ourahmane-sound-system|title=Lydia Ourahmane on why she made a work about her grandfather pulling all his teeth|work=theartnewspaper.com|date=February 2018|accessdate=2019-05-30}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://bombmagazine.org/articles/lydia-ourahmane/|title=Lydia Ourahmane by Ben Blackmore|work=bombmagazine.org|accessdate=2019-05-30}}</ref> == Ọrụ == E gosipụtara ọrụ Ourahmane na mba ụwa kemgbe ọ gụsịrị akwụkwọ na Mahadum ndị na akpu ọlaedo nke London na 2014. Omume nchọpụta nke Ourahmane na-agụnye ime mmụọ, <ref>{{Cite web|url=https://www.e-flux.com/criticism/432316/spacemaking-and-soul-delay|title="Spacemaking and Soul Delay" - Criticism - e-flux}}</ref> ndọrọ ndọrọ ọchịchị ala nke oge a, <ref>{{Cite journal|url=https://www.frieze.com/article/one-take-lydia-ourahmanes-two-gold-teeth|title=One Take: Lydia Ourahmane's Two Gold Teeth|journal=Frieze|date=31 October 2018|issue=199|author=Wilson-Goldie|first=Kaelen}}</ref> ịkwaga, na akụkọ ihe mere eme dị mgbagwoju anya nke ọchịchị. <ref>{{Cite web|url=https://www.artforum.com/print/202206/negar-azimi-on-the-art-of-lydia-ourahmane-88616|title=Negar Azimi on the art of Lydia Ourahmane}}</ref> Ọ na-etinye vidiyo, ụda, arụmọrụ, ihe ọkpụkpụ, na ntinye na nnukwu ma ọ bụ nnukwu ihe nke na-enwe mmetụta karịa mgbidi nke ihe ngosi ya. N'ịdabere na akụkọ na ahụmịhe onwe onye na nke otu, Ourahmane na-agbagha usoro ụlọ ọrụ sara mbara dịka nlekota, nhazi na usoro bureaukratik, yana ụzọ ndị a na-edebanye aha. Ngosi puta nka ọhụrụ onwe Ourahmane's sonyere; ''Tassili'', SculptureCenter, NY, Fondation Louis Vuitton, Paris na Mercer Union, Toronto (2022-2023), ịdị ndụ ma emesia ndu, Portikus, Frankfurt and De Appel, Amsterdam (2021); ''Barzakh'',<ref>{{Cite journal|url=https://www.frieze.com/article/lydia-ourahmane-triangle-asterides-2021-review|title=Lydia Ourahmane Invites Us into Her Apartment|journal=Frieze|date=30 June 2021|issue=221|author=Durand|first=Oriane}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.neroeditions.com/a-story-of-displacement/|title=A Story of Displacement &#124; NERO|date=30 April 2021}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://vimeo.com/527204516|title=Lydia Ourahmane – Art Taaalkssss|date=22 March 2021}}</ref> Kunsthalle Basel, Triangle – Astérides, Marseille, S.M.A.K. Ghent (2021-2022); ''صرخة شمسیة akwa anyanwụ'', Wattis Institute for Contemporary Arts,<ref>{{Cite web|url=https://www.e-flux.com/criticism/325169/lydia-ourahmane-s-solar-cry|title=Lydia Ourahmane's "صرخة شمسية Solar Cry" - Criticism - e-flux}}</ref> San Francisco (2020); nakwa ịgwa nọ n'ime anyi,<ref>{{Cite web|url=https://elephant.art/lydia-ourahmane-on-war-violence-and-collective-trauma/|title=Lydia Ourahmane on War, Trauma and Love|date=2 February 2018}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.theartnewspaper.com/2018/02/01/lydia-ourahmane-on-why-she-made-a-work-about-her-grandfather-pulling-all-his-teeth-out|title=Lydia Ourahmane on why she made a work about her grandfather pulling all his teeth|date=February 2018}}</ref> Chisenhale Gallery, London (2018), n'ime ndị ozo. E tinyere ọrụ ya na 15th Istanbul Biennial (2017), 34th Bienal de São Paulo (2021), New Museum Triennial na Manifesta 12, Palermo (2018). N'afọ 2018 Ourahmane gosipụtara Music for Two Seas ọrụ ụda n'okpuru mmiri n'ụsọ oké osimiri Stromboli na onye na-arụkọ ọrụ Nicolas Jaar. Ya na onye na-arụkọ ọrụ Alex Ayed, gosipụtara Laws of Confusion na Renaissance Society, Chicago (2021) ma tinye ya na Risquons-Tout, WIELS Contemporary Art Center, Brussels (2020). N'abalị mbụ n'ọnwa Ọktoba n'afọ 2022 ọ gosipụtara sync <ref>{{Cite web|url=https://www.kw-berlin.de/en/pause-lydia-ourahmane/|title=Pause: Lydia Ourahmane|date=3 August 2022}}</ref> ihe ngosi awa iri abụọ na anọ na KW Institute for Contemporary Art, Berlin na mmekorita ya na onye na-ese ihe Daniel Blumberg. == Ihe omume ndị ọzọ == N'afọ 2023, Ourahmane bịanyere aka n'akwụkwọ ozi na-emeghe iji kwado nhọpụta nke onye nlekọta Mohamed Almusibli dị ka onye nduzi nke Kunsthalle Basel . <ref>Alex Greenberger (16 November 2023), [https://www.artnews.com/art-news/news/kunsthalle-basel-mohamed-almusibli-israel-gaza-ceasefire-letters-1234687215/ Kunsthalle Basel Names New Director, Then Faces Pushback Because He Signed Gaza Ceasefire Letter] ''[[ARTnews]]''.</ref> == Ebe mụ si dee == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Ourahmane, Lydia}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 9fwu0lxqdo14z4i0md71jf83h5z2d6r 729018 729017 2026-09-29T15:40:45Z Sayvhior 13464 729018 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Lydia Ourahmane''' (amuru ya 1992, Saïda, Algeria) bu onye esere ede nka di iche iche nọ Algiers na kwa Barcelona.<ref>{{Cite web|url=http://theartnewspaper.com/preview/lydia-ourahmane-sound-system|title=Lydia Ourahmane on why she made a work about her grandfather pulling all his teeth|work=theartnewspaper.com|date=February 2018|accessdate=2019-05-30}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://bombmagazine.org/articles/lydia-ourahmane/|title=Lydia Ourahmane by Ben Blackmore|work=bombmagazine.org|accessdate=2019-05-30}}</ref> == Ọrụ == E gosipụtara ọrụ Ourahmane na mba ụwa kemgbe ọ gụsịrị akwụkwọ na Mahadum ndị na akpu ọlaedo nke London na 2014. Omume nchọpụta nke Ourahmane na-agụnye ime mmụọ, <ref>{{Cite web|url=https://www.e-flux.com/criticism/432316/spacemaking-and-soul-delay|title="Spacemaking and Soul Delay" - Criticism - e-flux}}</ref> ndọrọ ndọrọ ọchịchị ala nke oge a, <ref>{{Cite journal|url=https://www.frieze.com/article/one-take-lydia-ourahmanes-two-gold-teeth|title=One Take: Lydia Ourahmane's Two Gold Teeth|journal=Frieze|date=31 October 2018|issue=199|author=Wilson-Goldie|first=Kaelen}}</ref> ịkwaga, na akụkọ ihe mere eme dị mgbagwoju anya nke ọchịchị. <ref>{{Cite web|url=https://www.artforum.com/print/202206/negar-azimi-on-the-art-of-lydia-ourahmane-88616|title=Negar Azimi on the art of Lydia Ourahmane}}</ref> Ọ na-etinye vidiyo, ụda, arụmọrụ, ihe ọkpụkpụ, na ntinye na nnukwu ma ọ bụ nnukwu ihe nke na-enwe mmetụta karịa mgbidi nke ihe ngosi ya. N'ịdabere na akụkọ na ahụmịhe onwe onye na nke otu, Ourahmane na-agbagha usoro ụlọ ọrụ sara mbara dịka nlekota, nhazi na usoro bureaukratik, yana ụzọ ndị a na-edebanye aha. Ngosi puta nka ọhụrụ onwe Ourahmane's sonyere; ''Tassili'', SculptureCenter, NY, Fondation Louis Vuitton, Paris na Mercer Union, Toronto (2022-2023), ịdị ndụ ma emesia ndu, Portikus, Frankfurt and De Appel, Amsterdam (2021); ''Barzakh'',<ref>{{Cite journal|url=https://www.frieze.com/article/lydia-ourahmane-triangle-asterides-2021-review|title=Lydia Ourahmane Invites Us into Her Apartment|journal=Frieze|date=30 June 2021|issue=221|author=Durand|first=Oriane}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.neroeditions.com/a-story-of-displacement/|title=A Story of Displacement &#124; NERO|date=30 April 2021}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://vimeo.com/527204516|title=Lydia Ourahmane – Art Taaalkssss|date=22 March 2021}}</ref> Kunsthalle Basel, Triangle – Astérides, Marseille, S.M.A.K. Ghent (2021-2022); ''صرخة شمسیة akwa anyanwụ'', Wattis Institute for Contemporary Arts,<ref>{{Cite web|url=https://www.e-flux.com/criticism/325169/lydia-ourahmane-s-solar-cry|title=Lydia Ourahmane's "صرخة شمسية Solar Cry" - Criticism - e-flux}}</ref> San Francisco (2020); nakwa ịgwa nọ n'ime anyi,<ref>{{Cite web|url=https://elephant.art/lydia-ourahmane-on-war-violence-and-collective-trauma/|title=Lydia Ourahmane on War, Trauma and Love|date=2 February 2018}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.theartnewspaper.com/2018/02/01/lydia-ourahmane-on-why-she-made-a-work-about-her-grandfather-pulling-all-his-teeth-out|title=Lydia Ourahmane on why she made a work about her grandfather pulling all his teeth|date=February 2018}}</ref> Chisenhale Gallery, London (2018), n'ime ndị ozo. E tinyere ọrụ ya na 15th Istanbul Biennial (2017), 34th Bienal de São Paulo (2021), New Museum Triennial na Manifesta 12, Palermo (2018). N'afọ 2018 Ourahmane gosipụtara Music for Two Seas ọrụ ụda n'okpuru mmiri n'ụsọ oké osimiri Stromboli na onye na-arụkọ ọrụ Nicolas Jaar. Ya na onye na-arụkọ ọrụ Alex Ayed, gosipụtara Laws of Confusion na Renaissance Society, Chicago (2021) ma tinye ya na Risquons-Tout, WIELS Contemporary Art Center, Brussels (2020). N'abalị mbụ n'ọnwa Ọktoba n'afọ 2022 ọ gosipụtara sync <ref>{{Cite web|url=https://www.kw-berlin.de/en/pause-lydia-ourahmane/|title=Pause: Lydia Ourahmane|date=3 August 2022}}</ref> ihe ngosi awa iri abụọ na anọ na KW Institute for Contemporary Art, Berlin na mmekorita ya na onye na-ese ihe Daniel Blumberg. == Ihe omume ndị ọzọ == N'afọ 2023, Ourahmane bịanyere aka n'akwụkwọ ozi na-emeghe iji kwado nhọpụta nke onye nlekọta Mohamed Almusibli dị ka onye nduzi nke Kunsthalle Basel . <ref>Alex Greenberger (16 November 2023), [https://www.artnews.com/art-news/news/kunsthalle-basel-mohamed-almusibli-israel-gaza-ceasefire-letters-1234687215/ Kunsthalle Basel Names New Director, Then Faces Pushback Because He Signed Gaza Ceasefire Letter] ''[[ARTnews]]''.</ref> == Ebe mụ si dee == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Ourahmane, Lydia}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 8j9vsql2gtxpbbu591a3jj5qw1u6kdh Nadia Benbouta 0 15405 729013 725975 2026-09-29T15:38:11Z Sayvhior 13464 Added Databox and DEFAULTSORT 729013 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Nadia Benbouta''' (amụrụ na ọnwa 21 Jenụwarị n'afọ 1970) bụ onye obodo Algeria n'ese ihe nke bi ma n'arụ ọrụ na obodo Paris . <ref name="pallade">{{Cite web|url=http://www.pallade.net/wp-content/uploads/2013/08/Dossier-de-presse-Nadia-Benbouta.pdf|title=Nadia Benbouta|publisher=anne-marie et roland pallade art contemporain|language=fr|access-date=2022-06-17|archive-date=2017-05-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20170510085828/http://www.pallade.net/wp-content/uploads/2013/08/Dossier-de-presse-Nadia-Benbouta.pdf|url-status=dead}}</ref> A mụrụ ya na Algiers, ọ gụrụ akwụkwọ na École supérieure des beaux-arts d'Alger na École nationale supérieure des Beaux-Arts . <ref>{{Cite book|title=Art of the Middle East|author=Eigner|first=Saeb|year=2010|isbn=978-1-8589-4500-2}}</ref> Ihe osise ya jikọtara ihe ndị yiri ihe ndị n'enweghị njikọ: ihe oyiyi sitere na mgbasa ozi, ihe nkiri ụmụaka na isi mmalite ndị ọzọ, ihe osise n'atọ ọchị, ọkọlọtọ, ngwá agha na ihe ịchọ mma.<ref name="pallade" /> E gosipụtara ọrụ ya na ihe ngosi onwe ya na ọbọdọ [[France]], Germany na [[Yukrain|Ukraine]]. O sonyere n'ihe ngosi otu na Paris, Lyon, Marseilles, Toulouse, Germany, Norway, [[Greece]], Algeria na obodo New York .<ref name="pallade" /> Benbouta natara Prix Albéric Rocheron n'afọ 1998 na Prix Fenêtre des Arts Européens nke Sprengel Museum nyere na Hanover n'afọ 1999. <ref name="pallade" /> A n'edebe ọrụ ya na nchịkọta nke Bibliothèque nationale de France, École nationale supérieure des Beaux-Arts, Musée de Serignan na obodo Bobigny.<ref name="pallade" /><cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="true"> <span class="cs1-format">(PDF)</span> (in French). anne-marie et roland pallade art contemporain.</cite> ==Edensibia== {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Benbouta, Nadia}} [[Category:CS1 French-language sources (fr)]]</ref>{{Reflist}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] nlrsli7r5tqiy3ak2nioi91cqh0vn7t 729015 729013 2026-09-29T15:38:55Z Sayvhior 13464 729015 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Nadia Benbouta''' (amụrụ na ọnwa 21 Jenụwarị n'afọ 1970) bụ onye obodo Algeria n'ese ihe nke bi ma n'arụ ọrụ na obodo Paris . <ref name="pallade">{{Cite web|url=http://www.pallade.net/wp-content/uploads/2013/08/Dossier-de-presse-Nadia-Benbouta.pdf|title=Nadia Benbouta|publisher=anne-marie et roland pallade art contemporain|language=fr|access-date=2022-06-17|archive-date=2017-05-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20170510085828/http://www.pallade.net/wp-content/uploads/2013/08/Dossier-de-presse-Nadia-Benbouta.pdf|url-status=dead}}</ref> A mụrụ ya na Algiers, ọ gụrụ akwụkwọ na École supérieure des beaux-arts d'Alger na École nationale supérieure des Beaux-Arts . <ref>{{Cite book|title=Art of the Middle East|author=Eigner|first=Saeb|year=2010|isbn=978-1-8589-4500-2}}</ref> Ihe osise ya jikọtara ihe ndị yiri ihe ndị n'enweghị njikọ: ihe oyiyi sitere na mgbasa ozi, ihe nkiri ụmụaka na isi mmalite ndị ọzọ, ihe osise n'atọ ọchị, ọkọlọtọ, ngwá agha na ihe ịchọ mma.<ref name="pallade" /> E gosipụtara ọrụ ya na ihe ngosi onwe ya na ọbọdọ [[France]], Germany na [[Yukrain|Ukraine]]. O sonyere n'ihe ngosi otu na Paris, Lyon, Marseilles, Toulouse, Germany, Norway, [[Greece]], Algeria na obodo New York .<ref name="pallade" /> Benbouta natara Prix Albéric Rocheron n'afọ 1998 na Prix Fenêtre des Arts Européens nke Sprengel Museum nyere na Hanover n'afọ 1999. <ref name="pallade" /> A n'edebe ọrụ ya na nchịkọta nke Bibliothèque nationale de France, École nationale supérieure des Beaux-Arts, Musée de Serignan na obodo Bobigny.<ref name="pallade" /><cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="true"> <span class="cs1-format">(PDF)</span> (in French). anne-marie et roland pallade art contemporain.</cite> ==Edensibia== {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Benbouta, Nadia}} [[Category:CS1 French-language sources (fr)]] [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] gcrjhyaseb94ksr4hk0yr0jge9rup1m Zohra Bensemra 0 15406 729010 166449 2026-09-29T15:35:18Z Sayvhior 13464 Added DEFAULTSORT and Databox 729010 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Zohra Bensemra''' (amụrụ n'ọnwa Ọktoba n'afọ 1968) bụ onye Algeria n'ese foto nke n'arụ ọrụ na Middle East, [[Afrịka]] na [[Asia|Eshia]]. Ọ bi n'Afrika ugbu a. == Akụkọ ndụ == A mụrụ Zohra Bensemra na mba Algiers, [[Algeria]], n'ọnwa Ọktoba n'afọ 1968. Ọ tolitere ịhụ nwanne ya nwoke nke okenye ka ọ n'ese foto. N'ihe dị ka afọ isii, ọ malitere iṅomi ya ma were igwe foto ya mgbe ọ na-anọghị n'ụlọ. Otu ụbọchị nwanne ya nwoke chọpụtara ihe ọ n'eme ma tie ya mkpu, mana o mechara nye ya obere igwe foto maka onwe ya wee malite site na ise foto nke ụmụ klas ya.<ref name=":0">{{Cite web|title=Zohra Bensemra|work=Reuters|url=https://widerimage.reuters.com/photographer/zohra-bensemra|accessdate=26 June 2016}}</ref> Bensemra arụwo ọrụ dị ka onye nta akụkọ foto kemgbe afọ 1990. O kwuru na profaịlụ Reuters ya na mbụ ọ dị ya ka onye n'ese foto n'afọ 1995: oge mbụ ọ hụrụ ozu na ndụ ya. E nwere bọmbụ ụgbọ ala n'etiti isi obodo Algeria, nso ụlọ ọrụ ndị uwe ojii na ebe ọrụ ya. Ihe mbụ ọ hụrụ bụ ozu nwanyị gbara ọkụ n'ala. N'echi ya, ọ tetara ma nwee mmetụta nke ịbụ ezigbo onye n'ese foto. O kwenyesiri ike na iji nwee ihe ịga nke ọma, ọkachasị n'ọrụ dịka foto akụkọ, mmadụ ga-amụta ịnabata ihe ịma aka ndị n'abịa na ya.<ref name=":0">{{Cite web|title=Zohra Bensemra|work=Reuters|url=https://widerimage.reuters.com/photographer/zohra-bensemra|accessdate=26 June 2016}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://widerimage.reuters.com/photographer/zohra-bensemra "Zohra Bensemra"]. ''Reuters''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">26 June</span> 2016</span>.</cite></ref> O bu ụzọ rụọ ọrụ na Reuters dị ka onye n'arụ ọrụ n'oge Agha Obodo Algeria n'afọ 1997. N'afọ 2000, ọ kọrọ banyere esemokwu dị n'etiti ndị obodo Albania na ndị Serbia na [[Macedonia|Masedonia]]. E zigara ya Iraq n'afọ 2003. Mgbe ọ na-arụ ọrụ na Najaf, ọ ghọrọ onye n'ese foto maka Reuters. Ọ kọrọ banyere ntuli aka nke ndida Sudan, n'afo 2011, mgbanwe mba Tunisia, 2011 Agha Obodo Libya, na agha Mosul n'afọ 2017. <ref>[https://web.archive.org/web/20120210150112/http://blogs.reuters.com/fullfocus/2012/02/06/photographer-notebook-zohra-bensemra/#a=1 "Photographer notebook: Zohra Bensemra"], Reuters Full Focus. Retrieved 9 April 2013.</ref> Ọ dabeere dị ka onye isi foto Reuters na obodo Pakistan (2012-2015) ma n'ebi ugbu a na Kontịnent Afrika dị ka onye n'ese foto n'odida anyanwu Afrika. ==Edensibia== {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Bensemra, Zohra}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] bo6gtekncy4qvd5kuju3wb0e7izd85e 729012 729010 2026-09-29T15:36:16Z Sayvhior 13464 729012 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Zohra Bensemra''' (amụrụ n'ọnwa Ọktoba n'afọ 1968) bụ onye Algeria n'ese foto nke n'arụ ọrụ na Middle East, [[Afrịka]] na [[Asia|Eshia]]. Ọ bi n'Afrika ugbu a. == Akụkọ ndụ == A mụrụ Zohra Bensemra na mba Algiers, [[Algeria]], n'ọnwa Ọktoba n'afọ 1968. Ọ tolitere ịhụ nwanne ya nwoke nke okenye ka ọ n'ese foto. N'ihe dị ka afọ isii, ọ malitere iṅomi ya ma were igwe foto ya mgbe ọ na-anọghị n'ụlọ. Otu ụbọchị nwanne ya nwoke chọpụtara ihe ọ n'eme ma tie ya mkpu, mana o mechara nye ya obere igwe foto maka onwe ya wee malite site na ise foto nke ụmụ klas ya.<ref name=":0">{{Cite web|title=Zohra Bensemra|work=Reuters|url=https://widerimage.reuters.com/photographer/zohra-bensemra|accessdate=26 June 2016}}</ref> Bensemra arụwo ọrụ dị ka onye nta akụkọ foto kemgbe afọ 1990. O kwuru na profaịlụ Reuters ya na mbụ ọ dị ya ka onye n'ese foto n'afọ 1995: oge mbụ ọ hụrụ ozu na ndụ ya. E nwere bọmbụ ụgbọ ala n'etiti isi obodo Algeria, nso ụlọ ọrụ ndị uwe ojii na ebe ọrụ ya. Ihe mbụ ọ hụrụ bụ ozu nwanyị gbara ọkụ n'ala. N'echi ya, ọ tetara ma nwee mmetụta nke ịbụ ezigbo onye n'ese foto. O kwenyesiri ike na iji nwee ihe ịga nke ọma, ọkachasị n'ọrụ dịka foto akụkọ, mmadụ ga-amụta ịnabata ihe ịma aka ndị n'abịa na ya.<ref name=":0" /> O bu ụzọ rụọ ọrụ na Reuters dị ka onye n'arụ ọrụ n'oge Agha Obodo Algeria n'afọ 1997. N'afọ 2000, ọ kọrọ banyere esemokwu dị n'etiti ndị obodo Albania na ndị Serbia na [[Macedonia|Masedonia]]. E zigara ya Iraq n'afọ 2003. Mgbe ọ na-arụ ọrụ na Najaf, ọ ghọrọ onye n'ese foto maka Reuters. Ọ kọrọ banyere ntuli aka nke ndida Sudan, n'afo 2011, mgbanwe mba Tunisia, 2011 Agha Obodo Libya, na agha Mosul n'afọ 2017. <ref>[https://web.archive.org/web/20120210150112/http://blogs.reuters.com/fullfocus/2012/02/06/photographer-notebook-zohra-bensemra/#a=1 "Photographer notebook: Zohra Bensemra"], Reuters Full Focus. Retrieved 9 April 2013.</ref> Ọ dabeere dị ka onye isi foto Reuters na obodo Pakistan (2012-2015) ma n'ebi ugbu a na Kontịnent Afrika dị ka onye n'ese foto n'odida anyanwu Afrika. ==Edensibia== {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Bensemra, Zohra}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] hi7802u1d0nfn0znzqlr4d77on85kth Samta Benyahia 0 15407 729008 687807 2026-09-29T15:33:05Z Sayvhior 13464 Added DEFAULTSORT and Databox 729008 wikitext text/x-wiki {{Databox}} {| class="infobox biography vcard" ! colspan="2" class="infobox-above" |<div class="fn">Samta Benyahia</div> |- ! class="infobox-label" scope="row" |A mụrụ ya | class="infobox-data" |1950<br /><div class="birthplace" style="display:inline">[[Algeria]]</div> |- ! class="infobox-label" scope="row" |A maara ya maka&nbsp; | class="infobox-data" |[[Plastic arts|Nkà plastik]] |- ! class="infobox-label" scope="row" |Ebe nrụọrụ weebụ | class="infobox-data" |<span class="url">[https://web.archive.org/web/20240514123835/https://samtabenyahia.com/ samtabenyahia.com]</span> |} '''Samta Benyahia''' ({{lang-ar|صامته بن يحيى}}) a mụrụ na Constantine, Algeria, n'afo1950, bu onye eserese Algerian,<ref name="Moore2008">{{Cite book|author=Moore|first=Lindsey|title=Arab, Muslim, woman: voice and vision in postcolonial literature and film|url=https://books.google.com/books?id=IbVjzIgLNowC&pg=PR11|accessdate=18 June 2011|date=24 June 2008|publisher=Psychology Press|isbn=978-0-415-40416-7|pages=11–}}</ref> a mara maka Arab Berber Andalusian geometrical patterns and rosaceae ya, a na akpọ ''fatima''. Benyahia gụrụ akwụkwọ na École Nationale Supérieure des Arts Décoratifs, Paris site na 1974 ruo 1980, ma mesịa kụzie na École supérieure des Beaux-Arts fr: École des beaux-arts d'Alger na Algiers site na 1980 ruo 1988. Ọ kwagara France na 1988 wee nata Master of Advanced Studies nka plastik arts na Mahadum Paris nke asatọ. Ọ na-arụ ọrụ ma na-ebi na Paris ugbu a. N'ime afọ iri abụọ gara aga, Benyahia esonyewo n'ọtụtụ Ihe ngosi nka nke otu na nke onwe ya n'ebe dị iche iche n'ụwa niile, gụnyere Dak"Art Biennale nke Dakar, [[Senegal]] (2004), '''Venice Biennial''' (2003), Nka Ọhụrụ Oxford, England (2003), na '''Kulturhuset''', [[Stockholm]], [[Sweden]] (2004), Galari Spacex, Exeter, UK (2001-2002), obibi na ngosi pụta nka na General, New York City (1996), yana n'ọtụtụ ụlọ ngosi Europe na ụwa. Samta bụ nwanne nwanyị nke onye na-ese ihe na onye na-akpụ ihe Ahmed Benyahia, nwa akwụkwọ nke Caesar Baldaccini na l'École des Beaux-Arts na Paris, ma mesịa bụrụ onye na-emepụta Ihe nrite Caesar, Ihe nkiri French nke yiri nke Amerika [[Academy Awards|Oscar]]. Ọ bụ nwanne nne nke onye Algeria na-ese ihe nkiri na onye na-ese foto [[Racim Benyahia]]. == Ọrụ == Na Architecture of the Veil, a kọwara ọrụ Benyahia dị ka inweta isiokwu ya:<blockquote>site na '''Mashrabiya''', ihe ngosi oghere eji eme ihe na owuwu alakuba Mediterranean iji kpuchie windo na balkoni, na-enye ndị nọ n'ime - ọkachasị ụmụ nwanyị - ohere ile ụwa dị n'èzí n'enweghị ịhụ ha. Ntinye ahụ na-enye nyocha mara mma na nke siri ike nke okike yana dialectic n'etiti ime na mpụga, ìhè na onyinyo, izochi na mkpughe, na nzuzo na oghere ọha.Otú ọ dị, ihe siri ike ịkọwa n'okwu bụ otú ọrụ ya si mara mma ma na-adọrọ mmasị. N'ịbụ onye agba na ụkpụrụ dọtara mmasị ya, a na-akpọ onye na-ekiri ya ka ọ kwurịta ókèala ndị e chepụtara echepụta n'ime oghere nke oge a nke ihe ngosi nka ebe ojiji ọ na-eji atụmatụ ọdịnala nke North Africa na-enyocha echiche nke enweghị njedebe. Site n'iji ugboro ugboro, ndị na-emepụta ihe na-akụzi ihe si n'Arebia oge ochie yana ndị na-ese ihe n'oge a dị ka Benyahia na-eji usoro dị mgbagwoju anya ma bụrụ nke a maara nke ọma iji nye echiche nke enweghị njedebe, nke a na-ejikọkarị na echiche Alakụba banyere Chineke. Na-egbuke egbuke dị ka ngosipụta nke oké osimiri, ihe osise ya bụ ọkpụkpọ òkù dị egwu maka "ịla n'iyi" n'ime ihe ịchọ mma n'ozuzu ya.<ref>{{Cite web|url=http://www.enjoybraintreedistrict.co.uk/Town-Hall-Centre.aspx|title=Capturing Paradise, Braintree Town Hall Museum and Art Gallery, Siobhan Suleyman, September 14 to October 31, 2007|accessdate=1 March 2010|archivedate=9 July 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080709040704/http://www.enjoybraintreedistrict.co.uk/Town-Hall-Centre.aspx}}</ref></blockquote> == Ebe mụ si dee == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == * [https://web.archive.org/web/20241203213551/https://samtabenyahia.com/ Ebe nrụọrụ weebụ Samta Benyahia] * [https://web.archive.org/web/20100707042015/http://www.fowler.ucla.edu/incEngine/?content=cm&cm=past_news&article_id=1052158432&art=&did=31 Ebe Ngosi Ihe Mgbe Ochie Fowler na UCLA] * [https://web.archive.org/web/20160303194806/http://universes-in-universe.org/eng/nafas/articles/2007/samta_benyahia Nafas Art Magazine] * [http://www.enjoybraintreedistrict.co.uk/GetFile.aspx?aliaspath=%2FPDFs%2FCapturing-Paradise-catalogue-w Ebe Ngosi Ihe Mgbe Ochie nke Braintree Town Hall] {{DEFAULTSORT:Benyahia, Samta}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] ji07kw9xh837e2jo9hssxshh03bqs1p Marius Weyers 0 15421 729006 135680 2026-09-29T15:31:17Z Sayvhior 13464 Added DEFAULTSORT and Databox 729006 wikitext text/x-wiki {{databox}} {{Infobox person|name=Marius Weyers|image=Marius-weyers 1.jpg|caption=|birth_name=|birth_date={{Birth date and age|df=yes|1945|02|3}}|birth_place=[[Johannesburg]], [[Union of South Africa]]|occupation=[[Actor]]|years_active=}} [[Category:Articles with hCards]] '''Marius Weyers''' (a mụrụ na 3 Febụwarị 1945, na Johannesburg) bụ onye na-eme ihe nkiri na South Africa.<ref>{{Cite web|url=http://www.filmreference.com/film/56/Marius-Weyers.html|title=Marius Weyers Biography (1945-)|publisher=Filmreference.com|date=1945-02-03|accessdate=2013-08-22}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.tvsa.co.za/actorprofile.asp?actorID=8352|title=Marius Weyers|publisher=Tvsa.co.za|date=1945-02-03|accessdate=2013-08-22}}</ref> Ya na nwunye ya Yvette, onye na-ese ihe n'onwe ya, bi na Rooi-Els na Western Cape. Ọ natara nlebara anya mba ụwa na-eme Andrew Steyn, onye ọkà mmụta sayensị na-eme ihe nkiri The Gods Must Be Crazy (1980).<ref>{{Cite web|url=http://people.theiapolis.com/actor-1CMD/marius-weyers/|title=Marius Weyers - South African actor -Theiapolis|publisher=People.theiapolis.com|accessdate=2013-08-22|archivedate=2012-07-03|archiveurl=https://archive.is/20120703041501/http://people.theiapolis.com/actor-1CMD/marius-weyers/}}</ref> Ọ pụtara na Blood ''Diamond'' (2006). == Ihe nkiri ndị a họọrọ == * 1967 Love Nights in the Taiga dị ka Markjoff * 1974 No Gold for a Dead Diver dị ka Rene Chagrin * 1977 Ebumnuche nke ''Onye Ogbu Mmadụ'' dị ka Colonel Pahler * 1980 ''Chi'' ga-abụ onye ara dị ka Andrew Steyn * 1982 ''Gandhi'' dị ka onye na-anya ụgbọ okporo ígwè * 1988 ''Ndị'' ohi nke Fortune Dị ka A Na-amaghị * 1989 ''DeepStar Isii'' dị ka Dr. John Van Gelder * 1989 Farewell to the King dị ka Sergeant Conklin * 1989 ''Obi ụtọ'' Dị ka Denny Dollenbacher * 1989 Jewel of the Gods dị ka Snowy Grinder * 1992 ''Ike nke Otu'' dị ka Prọfesọ Daniel Marais * 1993 Bopha! dị ka Van Tonder * 1997 ''Paljas'' dị ka Hendrik MacDonald * 2003 Stander dị ka General Francois Jacobus Stander, Nna Andre Stander * 2005 The ''Triangle'' dị ka Karl Sheedy * 2006 Blood ''Diamond'' dị ka Rudolf Van de Kaap * ''Woestynblom'' (usoro ihe nkiri TV) dị ka Jerry F. * 2013 ''Ọ dịghị ihe'' ọ bụla maka Mahala dị ka Hendrik Botha * 2018 The Seagull (Die Seemeeu) dị ka Piet * 2018 The Recce dị ka General Piet Visagie * 2019 ''Akụkọ Racheltjie De Beer'' dị ka George == Edemsibịa == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == * Marius Weyers at IMDb * [http://www.fandango.com/mariusweyers/filmography/p75729 Ihe nkiri zuru ezu] {{DEFAULTSORT:Weyers, Marius}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] ne2xaf0puni6tkq8hpc4ge5rc1ouqcb Enah Johnscott 0 15450 729005 656783 2026-09-29T15:29:36Z Sayvhior 13464 Added Databox 729005 wikitext text/x-wiki {{Databox}} {{Caja de datos}} [[Categoría:Artículos con hCards]] '''Enah Johnscott''' (en nombre de '''Enah John Scott''', 24 de marzo de 1982) se encuentra en Camerún.<ref>{{Cite web|url=https://modemaisonpr.com/tag/enah-johnscott/|title=VIRI – CONOCE AL REPARTO Y EL EQUIPO|publisher=MODEMAISON PR|work=modemaisonpr.com|date=22 de diciembre de 2013|accessdate=24 de julio de 2017|archivedate=14 de septiembre 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170914124857/https://modemaisonpr.com/tag/enah-johnscott/}}</ref> Ihe nkiri ''ndị'' Johnscott mere gụnyere ''Triangle'' of tears (2011), Decoded (2012), Whispers (2013), The African Guest (2013) na The Fisherman's Diary (2020). Ọ duziri usoro telivishọn ''Samba'' (2016) na ''Apple'' For Two (2017).<ref>{{Cite web|title=2020 Official competition – Paris Art and Movie Awards|url=http://parisartandmovieawards.com/2020-official-competition-5902/|accessdate=2021-02-10|language=en-US|archivedate=2021-09-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210911184952/https://parisartandmovieawards.com/2020-official-competition-5902/}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.tiptopstars.com/mtdv/entertainment/13-star-corner/619-dama-2012-nominations-out.html|title=DAMA 2012: ¡Nominaciones anunciadas!|publisher=tiptopstars.com|work=tiptopstars.com|date=11 de noviembre de 2012|accessdate=24 de julio de 2017|archivedate=2022-01-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220126114744/https://www.tiptopstars.com/mtdv/entertainment/13-star-corner/619-dama-2012-nominations-out.html}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://cam-movies.blogspot.com/2012/11/breaking-news-dama-award-nominees.html|title=CAM MOVIES: Noticias de última hora: NOMINADOS A LOS PREMIOS DAMA FINALMENTE PUBLICADOS|date=7 de noviembre de 2012}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.thegazellenews.com/2016/05/02/omega1-entertainment-raises-the-bar-with-samba/|title=Omega1 Entertainment eleva el nivel con 'Samba'|first=TGN Media|author=Network|date=2 de mayo de 2016|accessdate=17 de junio de 2022|archivedate=14 de septiembre de 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170914124931/http://www.thegazellenews.com/2016/05/02/omega1-entertainment-raises-the-bar-with-samba/}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://cinecamer.info/index.php/es/ca-tourne/144-samba-el-ritmo-de-un-nuevo-amanecer|title=Samba : el ritmo de un nuevo amanecer|work=cinecamer.info|accessdate=2022-06-17|archivedate=2017-09-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170914081718/http://cinecamer.info/index.php/es/ca-tourne/144-samba-el-ritmo-de-un-nuevo-amanecer}}</ref> Johnscot nwetara ndị na-ege ntị mba ụwa dịka onye nduzi maka ihe nkiri ya nke afọ 2013 My Gallery nke gosipụtara [[Ghana|onye]] na-eme ihe nkiri a mụrụ na Ghana bụ [[John Dumelo]]<ref>{{Cite web|url=http://www.pulse.ng/movies/spotted-john-dumelo-in-cameroon-to-shoot-a-new-film-id2520684.html|title=Spotted! John Dumelo rodará en Camerún una nueva película|publisher=pulse.ng|work=joan ngomba|date=2 de diciembre de 2013|accessdate=24 de julio de 2017}}</ref> na Decoded nke gosipụtara Ghanain [[Van Vicker]]. El diario del pescador en Camerún se convirtió en Mejor Largometraje Internacional en la 93ª edición de los Premios de la Academia.<ref>{{Cite web|date=2020-11-12|title=El diario del pescador: A Reseña|url=https://panafricanvisions.com/2020/11/the-fishermans-diary-a-review/|accessdate=2021-02-10|work=PAN AFRICAN VISIONS|language=en}}</ref> == Ọrụ == Ihe nkiri mbụ Johnscot simple bụ ''Triangle'' of Tears n'afọ 2011. FESPACO n'afọ 2017 họpụtara otu n'ime ọrụ ya na ndepụta nke asọmpi ihe nkiri na [[Burkina Faso]] maka usoro TV Samba .<ref>{{Cite web|url=http://weloveafricanfilms.blogs.courrierinternational.com/|title=Archived copy|accessdate=8 August 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140402163752/http://weloveafricanfilms.blogs.courrierinternational.com/|archivedate=2 April 2014}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://fr.allafrica.com/stories/201702240474.html|title=Archived copy|work=fr.allafrica.com|accessdate=15 January 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170301132251/http://fr.allafrica.com/stories/201702240474.html|archivedate=1 de marzo de 2017}}</ref><ref>{{Citar web|url=http://www.infos15.com/fespaco-2017-la-liste-des-films-en-competition.html|title=Fespaco 2017: la lista de películas en competición|work=Fespaco 2017: la lista de películas en competición}}</ref> N'afọ 2015, ọ meriri onye nduzi kachasị mma maka ihe nkiri ''Rose'' on the Grave sitio en Eleganzza Entertainment Awards na [[Kameroon|Camerún]].<ref>{{Cite web|url=http://kinnakasblog.com/2015/12/full-lists-of-cameroon-eleganzza/|title=Lista completa de los ganadores de los Cameroon Eleganzza Entertainment Awards (CAMEEA) 2015|first=Bandy|author=Kiki|date=28 de diciembre de 2015}}</ref> A họpụtara ọrụ ya maka mbipụta nke 8 nke Ecrans Noirs n'afọ 2014 na ihe nkiri dịka My Gallery na Viri .<ref>{{Cite web|url=http://www.africine.org/?menu=evt&no=35026|title=Africiné|work=www.africine.org}}</ref> == Hụkwa == * Ndepụta nke ndị na-eme ihe nkiri Camerún * Ihe nkiri nke Camerún == Edemsibịa == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == * {{nombre IMDb|6332285}} {{DEFAULTSORT:Johnscott, Enah}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] eskcmih7pbjkrprt5brujw0u59s3svh Sam Fan Thomas 0 15475 728998 166703 2026-09-29T15:03:20Z Sayvhior 13464 Added DEFAULTSORT and Databox 728998 wikitext text/x-wiki {{Databox}} <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>Sam Fan Thomas (amụrụ Samuel Thomas Ndonfeng, Eprel 1952, Bafoussam, Cameroon) bụ onye egwu Cameroon nke jikọtara ya na Makossa. Ọ malitere na ngwụcha afọ 1960 wee jiri "Rikiatou" mee ihe mbụ ya. "Mkpokọta ụdị Africa" ​​ya bụ ihe egwu zuru ụwa ọnụ na 1984 ma eleghị anya ọ bụ ọrụ ya kacha mara amara. Thomas malitere ọrụ ya na mmalite 1970 dị ka onye na-agụ egwu na ndị otu Cameroon Tigres Noires. Ọ nọrọ na ndị otu ahụ ruo 1976, mgbe ọ malitere ọrụ naanị ya.<ref>{{Cite web|url=https://www.allmusic.com/artist/sam-fan-thomas-mn0000831459/biography|title=Sam Fan Thomas Biography, Songs, & Albums|work=[[AllMusic]]|accessdate=14 October 2021}}</ref> == Ọrụ == Ọ malitere ọrụ egwu ya na 1968 mgbe ọ sonyere The Black Tigers, nke onye egwu kpuru ìsì Andre Marie Tala duziri. Ọ nọrọ na Tala afọ asatọ, na-edekọ ọtụtụ ndị otu. Ndị otu ahụ dekọkwara na Paris wee gaa Senegal na mba Africa ndị ọzọ. N'ime oge a Tala mepụtara tchamassi rhythm nke ya, ụdị egwu ọgbara ọhụrụ dabere na akụkọ ọdịnala Bamileke.. N'afọ 1976, LP mbụ ya bụ Funky New Bell, <ref name="LarkinGE">{{Cite book|title=[[Encyclopedia of Popular Music|The Guinness Encyclopedia of Popular Music]]|editor=[[Colin Larkin (writer)|Colin Larkin]]|publisher=[[Guinness Publishing]]|date=1992|edition=First|isbn=0-85112-939-0}}</ref> nke edere na [[Benin]] na akara Satel. LP nke abụọ, n'otu akara ahụ, sochiri na 1977. N'ime abọm ahụ, ndị Black Santiagos si Benin kwadoro ya.[1] A tọhapụrụ ya nke atọ na 1982 na Naijiria, na egwu egwu "Rikiatou", nke mere ka aha ya bụrụ onye a ma ama na Cameroon. N'afọ 1983, Thomas gara Paris idekọ ''Makassi''.[1] Makassi bụ aha ụdị egwu nke Thomas, ụdị makossa uptempo jikọtara ya na mmetụta nke tchamassi nke Andre Marie Tala na mmetụta ndị ọzọ. Abọm ahụ nwere egwu egwu, "African Typic Collection".[1] Egwú a wuru gburugburu abụ [[Franco Luambo|Franco]], "Boma l'heure", wee ghọọ egwu egwu mba ụwa, [1] na ahịa gafee Africa, France na West Indies, ebe a tọhapụrụ ya dị ka otu 12 inch. Makassi wetara Thomas diski ọla edo na 1984 ma soro ya na abọm nke ise, Neng ''Makassi'' na 1985. [1] Abọm ahụ nọgidere na-emepụta ihe dị mgbagwoju anya nke Makassi, na-enweghị ihe jikọrọ ya na ya kacha''Makassi'' N'afọ 1986, o wepụtara abọm abụọ, ''Funk Makassi'' na ''Makassi Plus''. Tinyere "African Typic Collection", a tọhapụrụ egwu abụọ site na Makassi Plus na 1987 na album ''Makassi Plus'' British Earthworks record label. Makassi Plus sochiri na 1988 site na Makassi Again, nke Celluloid ndekọ ndekọ kesara na mba ụwa. Thomas sokwa ndị otu ya bụ MBC (Makassi Band Corporation) gaa njem na West na East Africa, Europe na Amerịka. Site na mbido afọ 1990, Thomas gbanwere uche ya site na idekọ ihe nke ya, gaa na nkwalite na iduzi ndị egwu na ndị egwu Cameroon ọhụrụ nwere nkà. Ọ kpọkọtara ndị egwu nwere nkà, gụnyere onye nwụrụ anwụ Kotto Bass, Ebelle Jeannot, K. Godefroy, Fabo Claude, Guy Bilong na Tala Jeannot. O weputara otutu ihe ndekọ sitere n'aka ndi omenkà di iche iche n'ime afọ 1990. Thomas wepụtara ihe ọhụrụ na 1993's Emotion na 1999's No Satisfaction. Ọ dịghị nke ọ bụla n'ime CD ndị a wetara ya ihe ịga nke ọma nke ọrụ mbụ ya. O mere ihe ngosi na-aga nke ọma na Nairobi (2007), US (2009) na Abidjan (2010). == Nkọwapụta == === Abọm ndị a họọrọ === * ''Makassi'' (1984) * ''Makassi Ọzọ'' (1988) * Si tcha (1994) * Best nke Sam Fan Thomas (1995) * ''Enweghị afọ ojuju'' (1999) * ''Douala'' (2000) == Ebem si dee == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Thomas, Sam Fan}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] gn4igih9z6wgjknyr0ne47k3oowhv8w Joseph Kossivi Ahiator 0 15549 728997 166619 2026-09-29T15:02:04Z Sayvhior 13464 Added DEFAULTSORT and Databox 728997 wikitext text/x-wiki {{Databox}} Joseph Kossivi Ahiator (amụrụ 1956) bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị Africa na onye na-ese ihe na Ghana mara maka eserese ihe osise ụlọ nsọ ya na Bénin, Ghana, na Togo. Ọ bụ onye otu National Democratic Congress (NDC) na onye bụbu onye omeiwu na mpaghara Ketu South na mpaghara Volta nke Ghana..   <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;''[[wikipedia:Tinye edensibịa|<span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2023)">citation needed</span>]]''&#x5D;</sup> == Akụkọ ndụ == A mụrụ Joseph Kossivi Ahiator na 1956 na Aflao, Ghana. Ihe kachasị elekwasị anya na echiche nke ihe osise ya bụ oke osimiri, yana mmụọ Mami Wata, mmụọ ndị India, na chi ndị ọzọ nke Vodu sitere na jikọtara ya na oke osimiri. O kwenyere na mmasị ya n'oké osimiri na-enweta site na nleta ọ na-aga India ugboro ugboro na eziokwu ahụ bụ na a mụrụ ya na mmụọ ndị India sitere na Mami Wata pantheon. N'ihi nke a, ọtụtụ n'ime ihe osise ụlọ nsọ ya nwere ike inwe otu ihe oyiyi ma ọ bụ ihe oyiyi na-egosi njikọ dị n'etiti India, Africa, na oké osimiri. Dan Aida Wedo, agwọ egwurugwu Vodu bụ otu mmụọ na-emegharị ugboro ugboro.[1]<ref name=":1">{{Citation}}</ref> == Ọrụ == Joseph Kossivi Ahiator bụ onye otu National Democratic Congress (NDC ugbu a). Ọ bụbu onye nzuko omeiwu nke Ketu South Constituency na mpaghara Volta nke Ghana site na 2009-2017. Na mgbakwunye, ọ bụ Minista steeti na-ahụ maka agụmakwụkwọ mahadum site na 2009-2013..   <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;''[[wikipedia:Tinye edensibịa|<span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2023)">citation needed</span>]]''&#x5D;</sup> === Ihe osise === Enwere ike ịhụ ihe oyiyi na ọdịnaya Vodun nke Ahiator dị ka ngosipụta nke ijikọ ụwa ọnụ ka ọ na-egosi njikọ dị n'etiti India na Africa. Ọ bụ ezie na onye na-ese ihe na-eche njikọ ime mmụọ n'etiti ha abụọ, nka ya bụ ihe nnọchianya nke njikọ dị n'etiti ọdịbendị site na ihe ndị a na-ahụ anya dị ka iri ákwà, na netwọk azụmaahịa nke ndị ahịa ndịda Eshia nke nyere ohere maka njikọ nkịtị, ya mere nke ime mmụọ.<ref>{{Cite web|title=Africa Research - 2011 Writer Of The Year|url=https://www.africaresearch.org/2011.htm|accessdate=2023-12-10|work=www.africaresearch.org}}</ref> == Ihe osise == Ihe osise mgbidi a nke e mere na-ezo aka na chromolithographs Hindu na-egosi Dan Aida Wedo, agwọ rainbow vodó, na-agbagharị n'elu ya niile iji kpuchie ihe oyiyi sitere n'ike mmụọ nsọ nke India yana mmụọ Mami Wata iji gosipụta ịdị n'otu ma ọ bụ njikọta. Àgwà nke rainbow serpent vodó nke ọ họọrọ igosipụta nke a nwere ihe ọ pụtara n'ihi na Dan Aida Wedo bụ onye na-eme ka ọ dị ọhụrụ ma jupụta na ndụ. '''"Eze nke Mami Wata" 2005'''<ref>{{Cite web|title=X2005.5.1 Indian King of Mami Wata|url=http://www.fowler.ucla.edu/collections/objects/x2005-5-1|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150626143441/http://www.fowler.ucla.edu/collections/objects/x2005-5-1|archivedate=26 June 2015|accessdate=24 June 2015|publisher=Fowler Museum}}</ref> Ihe osise a sitere na nrọ yana mbipụta nke Ahiator hụrụ n'oge gara aga. Ọ rọrọ nrọ na ọ na-egwu mmiri na mmụọ eze India nke nwere isi iri na itoolu na eze nwanyị ya nke nwere isi itoolu. Ọ kpọrọ Eze ahụ na nrọ ya Eze nke Mami Wata na eze nwanyị ọ kpọrọ NaKrishna. Ọ hụkwara mbipụta India nke nwere mmụọ iri na itoolu na 1977 nke jere ozi dị ka ihe mkpali maka ọrụ ya. Akụkụ a bụ ọrụ maka Dana Rush ma see ya na akwa.<ref>{{Cite journal|author=Dana|first=Rush|title=In Remembrance of Slavery: Tchamba Vodun|url=https://scholarworks.umass.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1497&context=adan|journal=African Diaspora Archaeology Newsletter|volume=14}}</ref> '''"Maman Tchamba na Mural nke Ụlọ Nsọ Tchamba" 1970'''<ref name="BellagambaGreene2013">{{Cite book|author=Bellagamba|first=Alice|url=https://books.google.com/books?id=XKIaBQAAQBAJ&pg=PA170|title=African Voices on Slavery and the Slave Trade: Volume 1, The Sources|date=13 May 2013|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-19470-9}}</ref> Ibé a e debere na nso Lomé, Togo bụ nke mbụ Ahiator n'ime ọtụtụ mgbidi ụlọ nsọ Tchamba na Benin, Ghana, na Togo. Nke a nwere ihe onyonyo nke Maman Tchamba na Tchamba; nne ji nnukwu efere kola na-enye nwa ya nwoke. A na-amakarị mkpụrụ osisi ndị a na-ebelata agụụ, akpịrị ịkpọ nkụ, na ike ọgwụgwụ ma bụrụ ihe nnọchianya nke ndị Alakụba ugwu..<ref>{{Cite web|author=Rush|first=Dana|title=The idea of "India" in west African Vodun art and thought|url=https://scholarworks.umass.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1497&context=adan|work=University of Illinois at Urbana-Champaign}}</ref> == Ihe ngosi == Ọrụ Joseph Kossivi Ahiator bụ nke kachasị eserese ụlọ nsọ, yabụ enwere ike were ọtụtụ ọrụ ya dị ka ihe ngosi ọha; Otú ọ dị, onye na-ese ihe enweghị ndekọ nke ngosi ngosi ọha. == Nchịkọta == Ọrụ Ahiator, "Indian King of Mami Wata", dị ugbu a na Fowler Museum na UCLA Ọtụtụ ọmarịcha mgbidi ụlọ nsọ Tchamba ka na-eguzo ka a na-ahụ ihe osise gbasasịrị na Benin, Togo, na Ghana == Ebem si dee == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Ahiator, Joseph}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] bqnv0t2angsa03cb6h4jofg8f5fhfvu Omar Fetmouche 0 15556 728995 640461 2026-09-29T15:00:16Z Sayvhior 13464 Added DEFAULTSORT and Databox 728995 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Omar Fetmouche''' ({{lang-ar|عمر فطموش}})(amụrụ na Bordj Menaïel na 27 Eprel 1955) bụ onye omenkà, onye na-eme ihe nkiri na onye na-ede egwuregwu. == Oge ọ malitere == A mụrụ Fetmouche na 1955 n'obodo Bordj Menaïel na ala Kabylia, mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ na obodo ya.<ref name="auto4">{{Cite web|url=https://www.djazairess.com/fr/lemidi/1407150802|title=Tamkadbout rend hommage à Omar Fetmouche|work=Djazairess|accessdate=2022-06-17|archivedate=2021-06-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210606121129/https://www.djazairess.com/fr/lemidi/1407150802}}</ref> Ọ gara Mahadum Algiers ebe ọ nwetara ikikere na French tupu ya edebanye aha maka nzere Magister na akwụkwọ French.<ref>{{Cite web|url=https://www.djazairess.com/fr/lnr/310451|title=Bordj-Menaïel a enfanté de grands personnages|work=Djazairess|accessdate=2022-06-17|archivedate=2021-06-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210606105242/https://www.djazairess.com/fr/lnr/310451}}</ref> == Ọrụ == Fetmouche malitere ọrụ nka ya site n'ịmepụta na afọ1976 na Bordj Menaïel nke ihe nkiri Menaïli n'ime usoro ihe nkiri amateur. <ref>{{Cite web|url=https://www.djazairess.com/fr/latribune/71057|title=Monologue, monodrame et one-man-show, trois genres à différencier|work=Djazairess|accessdate=2022-06-17|archivedate=2021-06-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210606144751/https://www.djazairess.com/fr/latribune/71057}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.djazairess.com/fr/apsfr/510668|title=L'évolution du théâtre amazigh de la pratique populaire à la scène professionnelle|work=Djazairess|accessdate=2022-06-17|archivedate=2021-06-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210607031004/https://www.djazairess.com/fr/apsfr/510668}}</ref> N'ịbụ onye na-eche ihe ịga nke ọma nke ndị na-eme ihe nkiri ya ihu, o mepụtara na 1982 ụlọ akwụkwọ ihe nkiri a ma ama na Bordj Menaïel iji mee ka ndị na-eto eto nwee ịnụ ọkụ n'obi maka ihe nkiri.<ref>{{Cite web|url=https://www.djazairess.com/fr/lnr/308993|title=Bordj Menaïel : une ville de culture, de cinéma, de théâtre et de football|work=Djazairess|accessdate=2022-06-17|archivedate=2021-06-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210606102902/https://www.djazairess.com/fr/lnr/308993}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.reporters.dz/omar-fetmouche-dramaturge-et-metteur-en-scene-la-fordja-c-est-tout-ce-qui-releve-du-patrimonial-de-sa-beaute-et-de-sa-profondeur/|title=Omar Fetmouche, dramaturge et metteur en scène : "La Fordja, c'est tout ce qui relève du patrimonial, de sa beauté et de sa profondeur"|date=30 December 2017|accessdate=17 June 2022|archivedate=7 June 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210607031241/https://www.reporters.dz/omar-fetmouche-dramaturge-et-metteur-en-scene-la-fordja-c-est-tout-ce-qui-releve-du-patrimonial-de-sa-beaute-et-de-sa-profondeur/}}</ref> E kpuchiri apotheosis nke ọrụ nka ya n'afọ 1990 mgbe o mepụtara ụlọ ọrụ nka "Sindjab" n'obodo ya.<ref name="auto1">{{Cite web|url=https://www.24hdz.com/cooperatives-theatre-omar-fetmouche/|title=Coopératives de théâtre: Omar Fetmouche évoque l'initiative de Sinjab à Bordj Menaiel|first=Merouane|author=Mokdad|date=25 March 2021|accessdate=17 June 2022|archivedate=25 March 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210325164224/https://www.24hdz.com/cooperatives-theatre-omar-fetmouche/}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.djazairess.com/fr/letemps/168743|title=Coopérative théâtrale Sindjab de Bordj-Ménail: Des électrons libres|work=Djazairess|accessdate=2022-06-17|archivedate=2021-06-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210606123915/https://www.djazairess.com/fr/letemps/168743}}</ref> Ihe ịga nke ọma ya n'ihe osise mere ka a họpụta ya na 1998 dị ka odeakwụkwọ ukwu nke netwọk [[Algeria]] nke International Institute of Mediterranean Theater . <ref>{{Cite web|url=https://www.elwatan.com/edition/culture/bejaia-lodyssee-du-danube-26-08-2007|title=Béjaïa. L'odyssée du danube &#124; El Watan|work=www.elwatan.com|accessdate=2022-06-17|archivedate=2021-06-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210606120309/https://www.elwatan.com/edition/culture/bejaia-lodyssee-du-danube-26-08-2007}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.algerie360.com/8e-edition-du-festival-international-du-theatre-de-bejaia-omar-fetmouche-faire-sortir-le-4e-art-de-ses-espaces-conventionnels/|title=8e édition du Festival international du Théâtre de Béjaïa : Omar Fetmouche : "Faire sortir le 4e art de ses espaces conventionnels" – Algerie360|date=30 October 2016|work=www.algerie360.com}}</ref> In front of the proven professionalism of Fetmouche, he was appointed in August 2004<ref name="auto">{{Cite web|url=https://www.m-culture.gov.dz/index.php/fr/arts-vivants-et-spectacles/etablissements-sous-tutelletablissements-sous-tutelle/theatres-regionaux/157-th%C3%A9%C3%A2tres-r%C3%A9gionaux/508-th%C3%A9%C3%A2tre-de-bejaia|title=Theatre info|work=www.m-culture.gov.dz|accessdate=31 March 2021}}</ref> as head of the regional theater of Béjaïa at the level of the Anna Lindh Euro-Mediterranean Foundation for the Dialogue Between Cultures.<ref>{{Cite web|url=https://www.djazairess.com/fr/elwatan/75020|title=Béjaïa. L'odyssée du danube|work=Djazairess|accessdate=2022-06-17|archivedate=2021-06-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210607033529/https://www.djazairess.com/fr/elwatan/75020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.annalindhfoundation.org/ar/node/3793|title=Theatre Regional de Bejaia &#124; Anna Lindh Foundation|accessdate=29 March 2021|archivedate=6 June 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210606144845/https://www.annalindhfoundation.org/ar/node/3793}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.djazairess.com/fr/liberte/442601|title=Réflexion pour la réforme du 4e art|work=Djazairess|accessdate=2022-06-17|archivedate=2021-06-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210607031040/https://www.djazairess.com/fr/liberte/442601}}</ref> Fetmouche bụ onye otu ndị ọka ikpe maka mbipụta nke 42 nke National Amateur Theater Festival nke Mostaganem nke emere na'ọnwa June, n'afọ puku abụọ na itolu 2009. <ref>{{Cite web|url=https://www.liberte-algerie.com/culture/4-prix-et-une-table-ronde-autour-de-la-mise-en-scene-64579|title=4 prix et une table ronde autour de la mise en scène: Toute l'actualité sur liberte-algerie.com|work=www.liberte-algerie.com/|accessdate=2022-06-17|archivedate=2021-06-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210606113550/https://www.liberte-algerie.com/culture/4-prix-et-une-table-ronde-autour-de-la-mise-en-scene-64579}}</ref> Ọ bụ otu n'ime ndị ọrụ nka a na-akpọ "Network-Passerelles" nke ndị ọkà mmụta na ndị nkatọ nke nka na-eme ihe nkiri guzobere, ma duzie arụmụka n'oge 47th National Amateur Theater Festival of Mostaganem haziri na Mee 2014.<ref>{{Cite web|url=http://www.dknews-dz.com/article/10160-47e-festival-national-du-theatre-amateur-de-mostaganem-du-spectacle-et-des-initiatives-pour-vulgariser-le-fait-theatral.html|title=Culture : 47e Festival national du théâtre amateur de Mostaganem: Du spectacle et des initiatives pour vulgariser le fait théâtral|work=www.dknews-dz.com/}}</ref> Ọ bụ otu n'ime ndị otu na-ahazi 9th Arab Theater Festival nke mere na Jenụwarị 2017 na Oran na Mostaganem . <ref>{{Cite web|url=https://www.elwatan.com/edition/culture/oran-et-mostaganem-capitales-du-theatre-arabe-30-12-2016|title=Oran et Mostaganem capitales du théâtre arabe &#124; El Watan|work=www.elwatan.com|accessdate=2022-06-17|archivedate=2021-06-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210606121751/https://www.elwatan.com/edition/culture/oran-et-mostaganem-capitales-du-theatre-arabe-30-12-2016}}</ref> Fetmouche sonyeere ndị Sinjab na 14th National Professional Theater Festival (FNTP) nke a haziri na Machị 2021 na Algeria National Theater [[Mahieddine Bachtarzi]] (TNA) na Algiers.<ref name="auto1"/> == Egwuregwu ihe nkiri == N'oge ọrụ nka ya, Fetmouche dere ọtụtụ ihe nkiri, gụnyere: <ref>{{Cite web|url=https://www.if-algerie.com/alger/agenda-culturel/le-contraire-de-lamour|title=Institut Français d'Alger "Le contraire de l'amour" Journal de Mouloud Feraoun — Alger|work=www.if-algerie.com}}</ref>   == Onyinye == E nyela Fetmouche onyinye maka mmepụta nka ya n'ọtụtụ ememme: * Ihe nrite mbụ nke emume ihe nkiri nke Mostaganem na 1982. <ref name="auto2">{{Cite web|url=http://africultures.com/murmures/?no=9449|title=Murmures &#124; Africultures : Omar Fetmouche, un engagement au service du théâtre algérien}}</ref> * Ihe nrite maka ederede kachasị mma maka egwuregwu Wouhouche.com na 2005. <ref name="auto"/> == Hụkwa == * Ndepụta nke ndị Algeria * [[Ndepụta nke ndị na-ese ihe na Algeria]] * Ndepụta nke ndị edemede Algeria == Ebem si dee == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Fetmouche, Omar}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] [[Òtù:Pages with unreviewed translations]] sn8vjf6g5oah10viznpcusj258fn7k2 Tracey Rose 0 15586 728992 638533 2026-09-29T14:58:01Z Sayvhior 13464 Added DEFAULTSORT and Databox 728992 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[Usòrò:Boris nzebo peinture 3536 moy.jpg|thumb|Boris nzebo peinture 3536 moy.]] '''Tracey Rose''' bụ onye na-ese ihe na South Africa nke bi ma na-arụ ọrụ na Johannesburg. A maara Rose nke ọma maka arụmọrụ ya, ntinye vidiyo, na foto. == Akụkọ ndụ == A mụrụ Rose na 1974 na Durban, South Africa. Ọ gara Mahadum nke Witwatersrand na Johannesburg na Fine Arts ebe ọ nwetara B.A. ya na 1996. Ọ kụziri na Vaal Triangle Technikon, Vanderbijl Park, South Africa na Mahadum nke Witwatersrand. Na Febụwarị na Machị 2001 ọ bụ onye na-ese ihe na Cape Town na South African National Gallery ebe ọ mepụtara ọrụ ya maka Venice Biennale 2001 nke Harald Szeemann haziri. Tracey Rose nọchitere anya na US site na Christian Haye nke The Project . <ref>[http://www.artfacts.net/en/artist/tracey-rose-10439/profile.html The artist profile on Artfacts].</ref> == Ọrụ == [[Usòrò:Roberto_Paci_Dalò_-_SUD_Salon_Urbain_de_Douala_2010_(276).jpg|thumb|300x300px|Tracey Rose, SUD-Salon Urbain de Douala 2010. Foto Roberto Paci Dalò]] Ọrụ Rose na-anabata adịghị ike nke ozizi na emezighị emezi na nkwurịta okwu omenala ụlọ ọrụ. Omume ya, nke a maara maka ịgbado anya na arụmọrụ, gụnyekwara foto, vidiyo, na ntinye. Na-apụta ìhè mgbe niile n'ọrụ ya bụ nkwusi ike onye nka na-eche ihu na ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke njirimara, gụnyere mmekọahụ, agbụrụ, na isiokwu dabere na okike. Dị ka Jan Avgikos si kwuo, "akụkụ nke mkpesa Rose bụ nkọwa mmiri ya nke '60s na' 70s performance art."'. * The Thinker, hụrụ ihe na ederede, 1996. mmepụta nke ihe a tụrụ atụ The Thinker nke Auguste Rodin.<ref name="artthrob.co.za">Sue Williamson, ''[http://www.artthrob.co.za/01mar/artbio.html A feature on an artist in the public eye: Tracey Rose]'' in "[[Artthrob]]", n. 43 March 2001.</ref> * Span I na Span II, 1997. E gosipụtara ọrụ ahụ na nke abụọ Johannesburg Biennale na ihe ngosi Graft nke Colin Richards haziri, 1997. E gosipụtakwara ọrụ ahụ na Dakar Biennale n'afọ 2000. * ''Ongetiteld (Enweghị aha) ''. Vidio e ji igwefoto nledo mee ebe ọ na-akpụ ntutu isi ya niile. E gosipụtara ọrụ ahụ na Democracy's Images, Bildmuseet na Umeå na Sweden, 1998. * [Ihe e dere n'ala ala peeji] * ''Ciao Bella'', 2001. E mepụtara ọrụ ahụ maka Venice Biennale 2001. * ''Lolita'', 2001, foto lambda, 120 x 120 cm.&nbsp; * The Kiss, 2001, foto lambda. * ''Venus Baartman'', 2001, foto lambda, 120 x 120 cm.&nbsp; * ''Ọkara A'', 2003, mbipụta dijitalụ, 55 x 37.5 cm.&nbsp; * Lucie's Fur Version 1:1:1 - La Messie, 2003, lambda foto, 148 x 102 cm.<ref>Tracy Murinik, ''[https://web.archive.org/web/20240911033317/http://www.artsouthafrica.com/?article=556 The Gospel of Tracey Rose]'' in "[[Art South Africa]]", v2.4 June 2004. The [https://web.archive.org/web/20101121053224/http://www.artsouthafrica.com/?issue=53 cover image of the magazine] is a work by Tracy Rose.</ref>&nbsp; * The Prelude The Gardenpath, 2006, DVD. == Ihe ngosi == Dị ka Sue Williamson si kwuo, "Tracey Rose abụghị onye na-eme ihe na-awụlikwa elu na ohere ọ bụla curatorial nyere ya, a mara ya na ọ ga-ewepụ ihe ngosi ihe karịrị otu ma ọ bụrụ na ọnọdụ ahụ adịghị ka ọ dị mma." E gosila ọrụ Rose nke ọma na Africa, Europe na United States. Ihe ngosi solo na nso nso a gụnyere "The Cockpit" na MC, Los Angeles, CA, "Plantation Lullabies" na Goodman Gallery, Johannesburg, South Africa, ha abụọ na 2008.. Ihe ngosi ndị otu na-adịbeghị anya gụnyere "El mirall sud-africà" na Centre De Cultura Contemporània De Barcelona, Spain, "Mouth Open, Teeth Showing: Major Works from the True Collection" na Henry Art Gallery na [[Seattle]], "Memories of Modernity" na Malmo, Sweden, "Check List: Luanda Pop" na African Pavilion na 52nd Venice Biennale, Ịtali, "Heterotopias" na Thessaloniki Biennale New York, na Bestist bụ Mary "A". Caryatid & BinneKant Die Wit Does na Imperfect Performance: A tale in Two States so n'ime ihe ngosi ya kachasị ọhụrụ, nke a hụrụ na Düsseldorf Art Fair na Germany, na Moderna Museet na Stockholm, Sweden, n'otu n'otu. N'afọ 2001, a gụnyekwara Rose na "Plateau de l'humanite" na 49th Venice Biennale nke Harald Szeemann haziri. === Ihe ngosi onwe onye === * The Project, New York, 1999 * Ụlọ ngosi Goodman, Johannesburg, 2000 * The Project, New York, 2000 * ''Ciao Bella'', The Goodman Gallery, Johannesburg, 2002 * The Project, New York, 2002<ref>Holland Cotter, ''[https://www.nytimes.com/2002/05/31/arts/art-in-review-tracey-rose.html Art in review: Tracey Rose]'' in "[[The New York Times]]", 31 May 2002.</ref> * The Project, New York City, 2004 * The Thieveing Fuck na Intagalactic Lay, The Goodman Gallery, Johannesburg, 2004 * The Project, New York City, NY, 2007 * Plantation Lullabies, The Goodman Gallery, Johannesburg, 2008 * The Cockpit, MC Kunst, Los Angeles, 2008 * Ihe mere ị ga-eji nọrọ, Espace doual'art, Douala, 2009 * ''[https://web.archive.org/web/20250114150457/https://zeitzmocaa.museum/exhibition/exhibitions/shooting-down-babylon/ Ịgburu Babilọn],'' ZEITZ MOCAA, 2021 === Ihe ngosi ìgwè === * Scramble, Civic Theatre Gallery, Johannesburg, South Africa, 1996 * ''Onye na-agba ịnyịnya'', Generator Art Space, Johannesburg, South Africa, 1996 * Graft-Trade Routes History and Geography, (katalogue) 2nd Johannesburg Biennale, South African National Gallery, Cape Town, South Africa, 1997 * 50 Stories (onye nlekọta), "Top of Africa" Carlton Centre, Johannesburg, South Africa, 1997 * Cross/ings, (katalogue) Museum of Contemporary Art, Tampa, USA, 1997 * FNB Vita Awards, (katalogue) Sandton Art Gallery, Johannesburg, 1997 * Purity and Danger, Gertrude Posel Gallery, Johannesburg, South Africa, 1997 * 7th Triennale der Klienplastik, (katalogue) Europe Africa, SudwestLB Forum, Stuttgart, Germany, 1998 * ''Guagrene Arte 98'', Fondazione Sandretto Rebaudengo per l'arte, Turino, Italy, 1998 * Foto nke ọchịchị onye kwuo uche ya, (katalogue) Foto na ihe osise mgbe ịkpa ókè agbụrụ gasịrị, Bildmuseet, Umea, Sweden, 1998 * Dark Continent, Klein Karoo Nasionale Kunstefees, Oudtshoorn, South Africa, 1998 * Art of the World 1998, (katalogue) Passage de Retz, Paris, [[France]], 1998 * Vidio ọdịbendị / ZKM, Museum fur Neue Kunst, Karlsruhe, Germany, 1999 * ''Channel, South African National Gallery'', Cape Town, South Africa, 1999 * Nkwurịta okwu: Vice Verses, (katalogue) Europe Africa, SudwestLB Forum, Stuttgart, Germany, 1999 * 2000 ArtPace, San Antonio (ebe obibi) * documenta 14 ngosi, Athens, [[Greece]] na Kassel, Germany, 2017<ref>{{Cite web|url=http://www.documenta14.de/en/artists/13556/tracey-rose|title=Tracey Rose|work=www.documenta14.de|language=en|accessdate=2019-03-23}}</ref> * "''Ka Ị dịrị ndụ n'oge na-adọrọ mmasị''", 58th Venice Biennale, Italy, 2019.<ref>{{Cite web|author=Desk|first=Frieze News|date=2019-03-08|title=Curator Ralph Rugoff Reveals Plans for 2019 Venice Biennale; Artist List Announced|url=https://www.frieze.com/article/curator-ralph-rugoff-reveals-plans-2019-venice-biennale-artist-list-announced|accessdate=2022-09-20|work=Frieze|language=en}}</ref> == Ajụjụ ọnụ na mgbasa ozi == * Nkgopoleng Moloi 2018. Site n'asụsụ nke arụmọrụ Tracey Rose na-emepụta nka nke na-ajụ idozi. Bubblegum Club.<ref>{{Cite web|author=Moloi|first=Nkgopoleng|date=2018|title=Through the language of performance, Tracey Rose creates art that refuses to settle.|url=https://bubblegumclub.co.za/art-and-culture/through-the-language-of-performance-tracey-rose-creates-art-that-refuses-to-settle/|work=Bubblegum Club|accessdate=2024-05-18|archivedate=2025-04-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250426115615/https://bubblegumclub.co.za/art-and-culture/through-the-language-of-performance-tracey-rose-creates-art-that-refuses-to-settle/}}</ref> * Zaza Hlalethwa 2019. ''Ihe karịrị otu ọkwa na nka na ndụ Tracey Rose''. Mail na Guardian. <ref>{{Cite web|date=2019-03-29|title=More than one layer to the art and life of Tracey Rose|url=https://mg.co.za/article/2019-03-29-00-more-than-one-layer-to-the-art-and-life-of-tracey-rose/|accessdate=2022-09-20|work=The Mail & Guardian|language=en-ZA}}</ref> * Carli Collison 2022. ''Ọkpụkpọ nke Tracey Rose.'' Mail na Guardian.<ref>{{Cite news|author=Collison|first=Carl|date=28 March 2022|title=The calling of Tracey Rose|work=[[Mail and Guardian]]|url=https://mg.co.za/friday/2022-03-28-the-calling-of-tracey-rose/}}</ref> * Sindi-Leigh McBride 2022. ''Obi ike na catharsis nke Tracey Rose''. Akụkọ 24.<ref>{{Cite news|author=McBride|first=Sindi - Leigh|date=21 April 2022|title=The courage and catharsis of Tracey Rose.|pages=Online|work=News24|url=https://www.news24.com/channel/arts/the-courage-and-catharsis-of-tracey-rose-20220421}}</ref> == Mmetụta ndị ọkà mmụta == * [Ihe e dere n'ala ala peeji] ''Omume Mmebi iwu.'' WITS Press: Johannesburg<ref>{{Cite book|author=Boulle & Pather|first=Catherine & Jay|title=Acts of Transgression: Contemporary live art in South Africa|publisher=WITS Press|year=2019|isbn=978-1-77614-279-8|location=Johannesburg}}</ref> == Ebem si dee == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Rose, Tracey}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 6kzldh5b7381uchyfwqhu4iydbxabcg 728994 728992 2026-09-29T14:58:29Z Sayvhior 13464 728994 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Tracey Rose''' bụ onye na-ese ihe na South Africa nke bi ma na-arụ ọrụ na Johannesburg. A maara Rose nke ọma maka arụmọrụ ya, ntinye vidiyo, na foto. == Akụkọ ndụ == A mụrụ Rose na 1974 na Durban, South Africa. Ọ gara Mahadum nke Witwatersrand na Johannesburg na Fine Arts ebe ọ nwetara B.A. ya na 1996. Ọ kụziri na Vaal Triangle Technikon, Vanderbijl Park, South Africa na Mahadum nke Witwatersrand. Na Febụwarị na Machị 2001 ọ bụ onye na-ese ihe na Cape Town na South African National Gallery ebe ọ mepụtara ọrụ ya maka Venice Biennale 2001 nke Harald Szeemann haziri. Tracey Rose nọchitere anya na US site na Christian Haye nke The Project . <ref>[http://www.artfacts.net/en/artist/tracey-rose-10439/profile.html The artist profile on Artfacts].</ref> == Ọrụ == [[Usòrò:Roberto_Paci_Dalò_-_SUD_Salon_Urbain_de_Douala_2010_(276).jpg|thumb|300x300px|Tracey Rose, SUD-Salon Urbain de Douala 2010. Foto Roberto Paci Dalò]] Ọrụ Rose na-anabata adịghị ike nke ozizi na emezighị emezi na nkwurịta okwu omenala ụlọ ọrụ. Omume ya, nke a maara maka ịgbado anya na arụmọrụ, gụnyekwara foto, vidiyo, na ntinye. Na-apụta ìhè mgbe niile n'ọrụ ya bụ nkwusi ike onye nka na-eche ihu na ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke njirimara, gụnyere mmekọahụ, agbụrụ, na isiokwu dabere na okike. Dị ka Jan Avgikos si kwuo, "akụkụ nke mkpesa Rose bụ nkọwa mmiri ya nke '60s na' 70s performance art."'. * The Thinker, hụrụ ihe na ederede, 1996. mmepụta nke ihe a tụrụ atụ The Thinker nke Auguste Rodin.<ref name="artthrob.co.za">Sue Williamson, ''[http://www.artthrob.co.za/01mar/artbio.html A feature on an artist in the public eye: Tracey Rose]'' in "[[Artthrob]]", n. 43 March 2001.</ref> * Span I na Span II, 1997. E gosipụtara ọrụ ahụ na nke abụọ Johannesburg Biennale na ihe ngosi Graft nke Colin Richards haziri, 1997. E gosipụtakwara ọrụ ahụ na Dakar Biennale n'afọ 2000. * ''Ongetiteld (Enweghị aha) ''. Vidio e ji igwefoto nledo mee ebe ọ na-akpụ ntutu isi ya niile. E gosipụtara ọrụ ahụ na Democracy's Images, Bildmuseet na Umeå na Sweden, 1998. * [Ihe e dere n'ala ala peeji] * ''Ciao Bella'', 2001. E mepụtara ọrụ ahụ maka Venice Biennale 2001. * ''Lolita'', 2001, foto lambda, 120 x 120 cm.&nbsp; * The Kiss, 2001, foto lambda. * ''Venus Baartman'', 2001, foto lambda, 120 x 120 cm.&nbsp; * ''Ọkara A'', 2003, mbipụta dijitalụ, 55 x 37.5 cm.&nbsp; * Lucie's Fur Version 1:1:1 - La Messie, 2003, lambda foto, 148 x 102 cm.<ref>Tracy Murinik, ''[https://web.archive.org/web/20240911033317/http://www.artsouthafrica.com/?article=556 The Gospel of Tracey Rose]'' in "[[Art South Africa]]", v2.4 June 2004. The [https://web.archive.org/web/20101121053224/http://www.artsouthafrica.com/?issue=53 cover image of the magazine] is a work by Tracy Rose.</ref>&nbsp; * The Prelude The Gardenpath, 2006, DVD. == Ihe ngosi == Dị ka Sue Williamson si kwuo, "Tracey Rose abụghị onye na-eme ihe na-awụlikwa elu na ohere ọ bụla curatorial nyere ya, a mara ya na ọ ga-ewepụ ihe ngosi ihe karịrị otu ma ọ bụrụ na ọnọdụ ahụ adịghị ka ọ dị mma." E gosila ọrụ Rose nke ọma na Africa, Europe na United States. Ihe ngosi solo na nso nso a gụnyere "The Cockpit" na MC, Los Angeles, CA, "Plantation Lullabies" na Goodman Gallery, Johannesburg, South Africa, ha abụọ na 2008.. Ihe ngosi ndị otu na-adịbeghị anya gụnyere "El mirall sud-africà" na Centre De Cultura Contemporània De Barcelona, Spain, "Mouth Open, Teeth Showing: Major Works from the True Collection" na Henry Art Gallery na [[Seattle]], "Memories of Modernity" na Malmo, Sweden, "Check List: Luanda Pop" na African Pavilion na 52nd Venice Biennale, Ịtali, "Heterotopias" na Thessaloniki Biennale New York, na Bestist bụ Mary "A". Caryatid & BinneKant Die Wit Does na Imperfect Performance: A tale in Two States so n'ime ihe ngosi ya kachasị ọhụrụ, nke a hụrụ na Düsseldorf Art Fair na Germany, na Moderna Museet na Stockholm, Sweden, n'otu n'otu. N'afọ 2001, a gụnyekwara Rose na "Plateau de l'humanite" na 49th Venice Biennale nke Harald Szeemann haziri. === Ihe ngosi onwe onye === * The Project, New York, 1999 * Ụlọ ngosi Goodman, Johannesburg, 2000 * The Project, New York, 2000 * ''Ciao Bella'', The Goodman Gallery, Johannesburg, 2002 * The Project, New York, 2002<ref>Holland Cotter, ''[https://www.nytimes.com/2002/05/31/arts/art-in-review-tracey-rose.html Art in review: Tracey Rose]'' in "[[The New York Times]]", 31 May 2002.</ref> * The Project, New York City, 2004 * The Thieveing Fuck na Intagalactic Lay, The Goodman Gallery, Johannesburg, 2004 * The Project, New York City, NY, 2007 * Plantation Lullabies, The Goodman Gallery, Johannesburg, 2008 * The Cockpit, MC Kunst, Los Angeles, 2008 * Ihe mere ị ga-eji nọrọ, Espace doual'art, Douala, 2009 * ''[https://web.archive.org/web/20250114150457/https://zeitzmocaa.museum/exhibition/exhibitions/shooting-down-babylon/ Ịgburu Babilọn],'' ZEITZ MOCAA, 2021 === Ihe ngosi ìgwè === * Scramble, Civic Theatre Gallery, Johannesburg, South Africa, 1996 * ''Onye na-agba ịnyịnya'', Generator Art Space, Johannesburg, South Africa, 1996 * Graft-Trade Routes History and Geography, (katalogue) 2nd Johannesburg Biennale, South African National Gallery, Cape Town, South Africa, 1997 * 50 Stories (onye nlekọta), "Top of Africa" Carlton Centre, Johannesburg, South Africa, 1997 * Cross/ings, (katalogue) Museum of Contemporary Art, Tampa, USA, 1997 * FNB Vita Awards, (katalogue) Sandton Art Gallery, Johannesburg, 1997 * Purity and Danger, Gertrude Posel Gallery, Johannesburg, South Africa, 1997 * 7th Triennale der Klienplastik, (katalogue) Europe Africa, SudwestLB Forum, Stuttgart, Germany, 1998 * ''Guagrene Arte 98'', Fondazione Sandretto Rebaudengo per l'arte, Turino, Italy, 1998 * Foto nke ọchịchị onye kwuo uche ya, (katalogue) Foto na ihe osise mgbe ịkpa ókè agbụrụ gasịrị, Bildmuseet, Umea, Sweden, 1998 * Dark Continent, Klein Karoo Nasionale Kunstefees, Oudtshoorn, South Africa, 1998 * Art of the World 1998, (katalogue) Passage de Retz, Paris, [[France]], 1998 * Vidio ọdịbendị / ZKM, Museum fur Neue Kunst, Karlsruhe, Germany, 1999 * ''Channel, South African National Gallery'', Cape Town, South Africa, 1999 * Nkwurịta okwu: Vice Verses, (katalogue) Europe Africa, SudwestLB Forum, Stuttgart, Germany, 1999 * 2000 ArtPace, San Antonio (ebe obibi) * documenta 14 ngosi, Athens, [[Greece]] na Kassel, Germany, 2017<ref>{{Cite web|url=http://www.documenta14.de/en/artists/13556/tracey-rose|title=Tracey Rose|work=www.documenta14.de|language=en|accessdate=2019-03-23}}</ref> * "''Ka Ị dịrị ndụ n'oge na-adọrọ mmasị''", 58th Venice Biennale, Italy, 2019.<ref>{{Cite web|author=Desk|first=Frieze News|date=2019-03-08|title=Curator Ralph Rugoff Reveals Plans for 2019 Venice Biennale; Artist List Announced|url=https://www.frieze.com/article/curator-ralph-rugoff-reveals-plans-2019-venice-biennale-artist-list-announced|accessdate=2022-09-20|work=Frieze|language=en}}</ref> == Ajụjụ ọnụ na mgbasa ozi == * Nkgopoleng Moloi 2018. Site n'asụsụ nke arụmọrụ Tracey Rose na-emepụta nka nke na-ajụ idozi. Bubblegum Club.<ref>{{Cite web|author=Moloi|first=Nkgopoleng|date=2018|title=Through the language of performance, Tracey Rose creates art that refuses to settle.|url=https://bubblegumclub.co.za/art-and-culture/through-the-language-of-performance-tracey-rose-creates-art-that-refuses-to-settle/|work=Bubblegum Club|accessdate=2024-05-18|archivedate=2025-04-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250426115615/https://bubblegumclub.co.za/art-and-culture/through-the-language-of-performance-tracey-rose-creates-art-that-refuses-to-settle/}}</ref> * Zaza Hlalethwa 2019. ''Ihe karịrị otu ọkwa na nka na ndụ Tracey Rose''. Mail na Guardian. <ref>{{Cite web|date=2019-03-29|title=More than one layer to the art and life of Tracey Rose|url=https://mg.co.za/article/2019-03-29-00-more-than-one-layer-to-the-art-and-life-of-tracey-rose/|accessdate=2022-09-20|work=The Mail & Guardian|language=en-ZA}}</ref> * Carli Collison 2022. ''Ọkpụkpọ nke Tracey Rose.'' Mail na Guardian.<ref>{{Cite news|author=Collison|first=Carl|date=28 March 2022|title=The calling of Tracey Rose|work=[[Mail and Guardian]]|url=https://mg.co.za/friday/2022-03-28-the-calling-of-tracey-rose/}}</ref> * Sindi-Leigh McBride 2022. ''Obi ike na catharsis nke Tracey Rose''. Akụkọ 24.<ref>{{Cite news|author=McBride|first=Sindi - Leigh|date=21 April 2022|title=The courage and catharsis of Tracey Rose.|pages=Online|work=News24|url=https://www.news24.com/channel/arts/the-courage-and-catharsis-of-tracey-rose-20220421}}</ref> == Mmetụta ndị ọkà mmụta == * [Ihe e dere n'ala ala peeji] ''Omume Mmebi iwu.'' WITS Press: Johannesburg<ref>{{Cite book|author=Boulle & Pather|first=Catherine & Jay|title=Acts of Transgression: Contemporary live art in South Africa|publisher=WITS Press|year=2019|isbn=978-1-77614-279-8|location=Johannesburg}}</ref> == Ebem si dee == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Rose, Tracey}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] inhswprjo2k68auniaixa8kry07932x Meriem Ben Mami 0 15853 728985 145077 2026-09-29T14:37:32Z Sayvhior 13464 Added Databox and DEFAULTSORT 728985 wikitext text/x-wiki {{Databox}} {{Infobox person|name=Meriem Ben Mami|caption=Ben Mami on the cover of [[Tunivisions]], in April 2010.|native_name=مريم بن مامي|occupation=Actress|birth_place=|nationality=[[Tunisia]]n|birth_date=|death_place=|death_date=|image=Couv-Tunivisions avril2010.jpg|years_active=}} [[Category:Articles with hCards]] '''Meriem Ben Mami''' (Arabic) bụ [[Tunisia|onye obodo Tunisia]] na-eme ihe nkiri.<ref>{{Cite web|url=https://www.tuniscope.com/article/157523/culture/stars/pour-meriem-ben-mami-naoufel-ouertani-est-devenu-un-ennemi-133017|title=Pour Meriem Ben Mami, Naoufel Ouertani est devenu un Ennemi |work=[[Tuniscope]]|accessdate=4 May 2022|language=fr-FR}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mosaiquefm.net/amp/fr/actualite-mosaique-fm-tunisie/148539/meriem-ben-mami-zaza-et-hatem-ben-amara-dans-romdhane-show|title=Meriem Ben Mami, Zaza et Hatem Ben Amara dans Romdhane Show |work=[[Mosaïque FM]]|accessdate=4 May 2022|language=fr-FR}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.realites.com.tn/2017/06/mariem-ben-mami-part-au-clash/amp/?2017/06/mariem-ben-mami-part-au-clash/|title=Mariem Ben Mami part au clash |work=www.realites.com.tn|accessdate=4 May 2022|language=fr-FR}}</ref> == Ihe nkiri == === Cinema === * 2013 : Les Épines du jasmin nke Rachid Ferchiou dere === Telivishọn === ==== usoro ==== * 2008 - 2014 : ''Maktoub'' nke Sami Fehri dere : Chahinez Maaouia * 2013 - 2014 : Caméra Café nke Ibrahim Letaïef : Douja * 2013 : Happy Ness (season 1) nke Majdi Smiri : Mimi * 2015 : ''Akụkọ'' Tunisiennes nke Nada Mezni Hafaiedh dere : Inès * 2017 : ''Dawama'' nke Naim Ben Rhouma : Kamilia * 2018 : Familia Lol nke Nejib Mnasria dere : Farah El Ayech * 2018 : ''Tej El Hadhra'' nke Sami Fehri dere : Lalla Douja ==== Mgbasa ozi ==== * 2012 : ''Agụ iyi'' (ihe omume 5) na Ettounsiya TV : ọbịa * 2013 : Le Braquage (ihe omume 10) na Nessma : ọbịa * 2015 - 2016 : ''Dari Déco'' na Ettounsiya TV : animator * 2016 : ''Tahadi'' El Chef (ihe omume 21) na M Tunisia : ọbịa * 2016 - 2017 : ''Omour Jedia'' na Ettounsiya TV : onye na-ede akụkọ * 2017 : ''Aroussa w Aris'' na El Hiwar El Tounsi : animator === Vidio === * 2011 : Ahụrụ m Tunisia n'anya, ebe Mohamed Ali Nahdi na Majdi Smiri ga-abụ ugbu a * 2015 : ebe mgbasa ozi maka Shampoo Sensea == Edemsibịa == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == * {{IMDb name|nm9920635}} {{DEFAULTSORT:Ben Mami, Meriem}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 2qet8nr665mepn9bh1nawks4th7bp1l Dalila Meftahi 0 15860 728982 149604 2026-09-29T14:34:29Z Sayvhior 13464 Added DEFAULTSORT and Databox 728982 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[Category:Articles with hCards]] '''Dalila Meftahi''' ({{lang-ar|دليلة مفتاحي}}) bụ onye [[Tunisia|Tunisian]] na-eme ihe nkiri.<ref>{{Cite web|url=https://www.shemsfm.net/fr/print/181212/actualites_tunisie-news_news-nationales?title=dalila-meftahi-dement-les-rumeurs-sur-sa-propre-mort/|title=Dalila Meftahi dément les rumeurs sur sa propre mort|work=www.shemsfm.net|accessdate=20 April 2022|language=fr}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mosaiquefm.net/amp/fr/actualite-culturel-tunisie/150404/dalila-meftahi-rumeur-sur-ma-mort-erreur-impardonnable|title=Dalila Meftahi: je porterai plainte contre le diffuseur de la rumeur|work=[[Mosaïque FM]]|accessdate=20 April 2022|language=fr-FR}}</ref> == Ihe nkiri == === Cinema === ==== Ihe nkiri ndị a ma ama ==== * 1997 : ''Redeyef 54'' nke Ali Labidi * 1997 : Vivre au paradis nke Bourlem Guerdjou dere  * 2002 : ''Khorma'' nke Jilani Saadi * 2008 : ''Abụ agbamakwụkwọ'' nke Karin Albou * 2010 : ''Ọgwụgwụ Disemba'' site na Moez Kamoun * 2010 : Les Palmiers merụrụ ahụ site n'aka Abdellatif Ben Ammar * 2011 : Black Gold nke Jean-Jacques Annaud * 2021 : L'Albatros nke Fredj Trabelsi ==== Ihe nkiri dị mkpirikpi ==== * 2000 : En face nke Mehdi Ben Attia na Zina Modiano<ref>Prize for the best short film from the South at the [[Festival International du Film Francophone de Namur]] en [[2000]].</ref> * 2010 : ''Tabou'' nke Meriem Riveill * 2011 : Le Fond du puits nke Moez Ben Hassen === Telivishọn === * 1992 : ** ''El Douar'' nke Abdelkader Jerbi dere : Monia ** ''Liyam Kif Errih'' nke Slaheddine Essid dere : Latifa * 1993 : ''El Assifa'' nke Abdelkader Jerbi * 1995 : ''El Hassad'' nke Abdelkader Jerbi * 1997 : El ''Khottab Al Bab'' (onye ọbịa nsọpụrụ na nkeji nke asaa nke oge 2) nke Slaheddine Essid, Ali Louati na Moncef Baldi: Fadhila. * 1999 : ''Anbar Ellil'' nke Habib Mselmani dere : Hallouma * 2000 : ** ''Ya Zahra Fi Khayali'' nke Abdelkader Jerbi ** ''Mnamet Aroussia'' nke Slaheddine Essid dere : Radhia * 2001 : ''Ryhana'' nke Hamadi Arafa * 2003 : ''Ikhwa wa Zaman'' nke Hamadi Arafa * 2004 : ** ''Jari Ya Hammouda'' nke Abdeljabar Bhouri ** ''Hissabat w Aqabat'' nke Habib Mselmani * 2005 : ''Mal Wa Amal'' nke Abdelkader Jerbi * 2006 : ** ụlọ [[ntu]] nke Belgacem Briki na Moncef El Kateb : Zina ** ''Hayet Wa Amani'' nke Mohamed Ghodhbane ** ''Nwassi w Ateb'' nke Abdelkader Jerbi * 2007 : ''Kamanjet Sallema'' nke Hamadi Arafa dere : Donia * 2008 : ** ''Bin Ethneya'' nke Habib Mselmani dere ** ''Sayd Errim'' nke Ali Mansour dere : Mongiya * 2009 : ''Maktoub'' (season 2) nke Sami Fehri dere : nne Ibtissem * 2010 : ** Garage Lekrik nke Ridha Béhi ** ''Donia'' nke Naïm Ben Rhouma dere * 2011 - 2013 : ''Njoum Ellil'' (oge 3-4) nke Mehdi Nasra * 2012 : Pour les beaux yeux de Catherine site na Hamadi Arafa : Afifa * 2013 : ''Layem'' nke Khaled Barsaoui * 2014 - 2015 : ''Naouret El Hawa'' nke Madih Belaïd : Mongia * 2015 : ''Dar Elozzab'' nke Lassaad Oueslati * 2016 : ** Warda w Kteb nke Ahmed Rjeb : Fatma, nne Mohamed Ali ** ''Dima Ashab'' nke Abdelkader Jerbi dere : Souad * 2016 - 2017 : Flashback nke Mourad Ben Cheikh * 2017 : ** ''Dawama'' nke Naim Ben Rhouma dere : Halima ** ''Awled Moufida'' (oge 3) nke Sami Fehri * 2018 : ''Ali Chouerreb'' nke Madih Belaïd na Rabii Tekali dere : Fatma * 2019 : Onye ''isi oche'' nke Muhammet Gök * 2020 : ** ''Galb El Dhib'' nke Bassem Hamraoui dere : Akri ** Des Juges de notre histoire nke Anouar Ayachi dere : nne nwa eze site n'oge onye ọka ikpe Ibn Abi Mehrez * 2021 : ** Millionaire site na Muhammet Gök : Karima ** ''Ibn khaldoun'' nke Sami Faour dere : Nne Assia *2023: Djebel Lahmar nke Rabii Tekali (onye ọbịa nsọpụrụ maka emume 1, 9, 11, 17 na 19-20): Rebh ==== Ihe nkiri TV ==== * 1987 : Un bambino di nome Gesù [it] nke Franco Rossi * 1993 : Des héros ordinaires (episode Identity check) nke Peter Kassovitz * 2005 : Le Voyage de Louisa nke Patrick Volson dere ==== Mgbasa ozi ==== * 2013 : ''Taxi'' (ihe omume 1) na Ettounsiya TV == Ekwuǹkà == * 2003 : ''Ennar Tkhallef Erremad'', nke Dalila Meftahi duziri * 2005 : Antria obi ike, nke Dalila Meftahi duziri * 2004 : Dar Hajer, nke Dalila Meftahi mere * 2007 : ''Harr adhalam'' ederede site na Samir Ayadi na nhazi site na Mounira Zakraoui * 2010 : ''Attamarine'', nke Dalila Meftahi duziri == Ihe ịchọ mma == * Onye isi nke Order of the Republic ([[Tunisia]], 13 August 2020)[[File:Order_of_the_Republic_(Tunisia)_-_ribbon_bar.gif|40x40px]]<ref>{{Cite web|url=http://www.kapitalis.com/anbaa-tounes/2020/08/13/%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%8A%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%B7%D9%86%D9%8A-%D9%84%D9%84%D9%85%D8%B1%D8%A3%D8%A9-2020-%D9%82%D8%A7%D8%A6%D9%85%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%83%D8%B1%D9%85%D8%A7%D8%AA-%D9%85/|title=العيد الوطني للمرأة 2020: قائمة المكرمات من الرئيس قيس سعيد|work=www.kapitalis.com|accessdate=20 April 2022|language=ar}}</ref> == Edemsibịa == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == * {{IMDb name|nm0624331}} {{DEFAULTSORT:Meftahi, Dalila}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] p3iy6iizkav7ddmchq78b2f9rom4cev Cephas Yao Agbemenu 0 16193 728978 725134 2026-09-29T14:31:47Z Sayvhior 13464 Added Databox 728978 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[Usòrò:Cephas Yao Agbemenu Teaching at MCCC 2010.JPG|thumb|Cephas Yao Agbemenu Teaching at MCCC 2010.JPG]] Cephas Yao Agbemenu (amuru 29 Mee 1951) bu onye Ghana nka, na onye nkuzi. Ọ bụ prọfesọ nka na-akụzi na Mahadum Kenyatta dị na Nairobi, Kenya. Ọ bụ onye na-ese ihe na onye na-ese osisi ọdịnala n'Africa, bụ onye na-ahụ n'etiti ihe osise ya na ndụ ya.. == Akụkọ ndụ == A mụrụ Cephas Yao Agbemenu na 29 Mee 1951 na Leklebi-Kame, na mpaghara Volta nke [[Ghana]], West Africa. [[Usòrò:Agbemenu_Family_Photo_January_1978.jpg|áká_èkpè|thumb|Foto ezinụlọ e sere tupu Cephas Yao Agbemenu agaa US na 1978, ọ bụ onye nke atọ site n'aka nri, guzo ọtọ, na-eyi uwe ojii.]] O tolitere na Ghana, na-aga ụlọ akwụkwọ ebe nkuzi nka na nka bụ akụkụ nke usoro ọmụmụ. Ọ mụtakwara ọrụ ugbo, ọrụ ubi n'azụ ụlọ, ịkụ azụ̀, ọnyà na ịchụ nta. Ihe niile na-achọ ezigbo nhazi na ikike anya iji rụchaa ọrụ ndị ahụ.. Agbemenu gakwara n'ụlọ akwụkwọ sekọndrị na Evangelical Presbyterian Secondary School dị na Hohoe, Volta Region, bụ ebe ọ nara asambodo ụlọ akwụkwọ nke Ordinary-Level in Art, English Language, Ewe Language, Maths, General Science, Principles of Accounts, Geography.. Ọ gara ụlọ akwụkwọ sekọndrị Kpandu, mpaghara Volta. Ọ gụsịrị mmemme a na Advanced-Level School Certificate, isi ihe ọmụmụ ya bụ Art, Economics, Geography, General Studies n'afọ 1972. na June 1976 ọ gụsịrị nzere bachelọ na Fine Art na First Class Honours na Kwame Nkrumah University of Science and Technology, Kumasi, Ghana, na-agụ akwụkwọ na Sculpture, Painting, Art History, English Literature, Art Appreciation na African Studies. Agbemenu wee nweta nzere Master of Fine Arts na Mahadum steeti nke New York na Buffalo (February 1980). <ref>{{Cite web|url=http://www.buffalo.edu/|title=Welcome to the University at Buffalo – University at Buffalo|work=buffalo.edu|language=en|accessdate=2018-04-19}}</ref> Isi okwu ya bụ Sculpture, gụnyere Wood Carving, P.O.P, Concrete na Bronze casting, na Painting, Drawing na Art History dị ka ndị na-eto eto ya. [[Usòrò:Freedom_of_Speech_1980.jpg|áká_ịkẹngạ|thumb|Ihe osise Cephas "Nnwere Onwe Okwu" 1980. Rịba ama mkpọchi dị n'elu egbugbere ọnụ. E si Elmwood kpụọ ihe a tụrụ atụ.]] == Nkụzi na ọrụ == Agbemenu malitere ịkụzi na Mahadum Sayensị na Teknụzụ Kwame Nkrumah na 1977 na Art, Sculpture na Drawing. Ọ kụziri African Art, Sculpture, Black History n'echiche zuru ụwa ọnụ n'ọtụtụ mba dị iche iche, tinyere Ceramics, African History, Culture European Art History na African Carvings. N'afọ 1987 ọ malitere dị ka onye nkuzi dị elu na Ngalaba Fine Art, Mahadum Kenyatta, Nairobi, Kenya.Nkwurịta okwu: Nkà Africa nke oge a; Ihe a tụrụ atụ na ọdịnala ọdịnala nke osisi Africa. == Onye ọkà mmụta Fulbright == E nyere Agbemenu nnukwu Fulbright Scholarship, nke mere ka ọ gaa United States iji kụzie na kọleji abụọ dị na Pennsylvania. Nke mbụ bụ Reading Area Community College na obodo Reading, ebe ọ kụziri ihe gbasara ịkpụ osisi n'Afrịka ma sonye na mkparịta ụka "The Spiritual Dimension in Art" na Prọfesọ Art Tullio DeSantis na 2 Machị 2010.Agbemenu kwuru, sị: "Ọ dịghị mkpa ịchụso nka, mana echere m na ọ dị mkpa ịchụsoo echiche nka; echiche na enwere ihe ngwọta ọzọ. " Agbemenu wee gaa Montgomery County Community College, Social Sciences Division, Blue Bell, Pennsylvania, c/o Dr. Aaron Shatzman site na Jenụwarị 2010 ruo June 2010 (Scholar-in-Residence Program). Agbemenu kụziri nka na ọdịbendị Africa nke oge a, na mgbakwunye na iduzi klas studio na Traditional African Wood Carving. Ngwá ọrụ ndị bụ isi e ji mee ihe maka klas ya nke ịkpụ osisi bụ gouges kwụ ọtọ na spoon gouges, chisel, mma ịkpụ, veiner.E hotara ya ka ọ na-ekwu, sị: "A na-ahụ America dị ka obodo nke ihe ọmụma na ike. Ọ bụ ya mere ọtụtụ n'ime anyị ji họrọ ịbịa na United States maka ọmụmụ gụsịrị akwụkwọ. A ga-atụle ọnụnọ m na Montgomery County Community College na ma n'echiche ma n'omume, n'ihe gbasara nghọta ọdịbendị n'oge a nke ijikọ ụwa ọnụ. " [[Usòrò:Noble_Burdens_Front_View.JPG|áká_ịkẹngạ|thumb|Ihe osise Cephas "Noble Burdens Front View" 1980 Nne na Nwatakịrị]] == Ilu ndị Afrịka == Agbemenu bụ onye otu na onye nyere aka na African Proverbs, Stories and Sayings Committee nke Nna Joseph Healey bụ onye isi oche ya guzobere na Nairobi, Kenya. Na June 2008 Prọfesọ Agbemenu nyere onyinye iji chịkọta akwụkwọ nta nke 100 EWE Ghana Proverbs na African Symbols dị ka ihe osise nke ilu, sụgharịrị n'asụsụ Bekee. E bipụtara ọrụ ahụ na ebe nrụọrụ weebụ www.afriprov.org. Isiokwu nke "Nkwekọrịta na Udo". E bipụtara A Collection of EWE Proverbs na ihe osise na nsụgharị nke Cephas Yao Agbemenu na 1 Nọvemba 2010. <ref>[http://afriprov.org/images/afriprov/books/ewe100proverbs.pdf ''A Collection Of Ewe Proverbs''], Cephas Yao Agbemenu. Retrieved 8 November 2010.</ref> == Ebem si dee == {{DEFAULTSORT:Agbemenu, Cephas Yao}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] [[Òtù:Pages with unreviewed translations]] su49q80i5clvnvs2hjxzx7t0xgnpm8k 728979 728978 2026-09-29T14:32:19Z Sayvhior 13464 728979 wikitext text/x-wiki {{Databox}} Cephas Yao Agbemenu (amuru 29 Mee 1951) bu onye Ghana nka, na onye nkuzi. Ọ bụ prọfesọ nka na-akụzi na Mahadum Kenyatta dị na Nairobi, Kenya. Ọ bụ onye na-ese ihe na onye na-ese osisi ọdịnala n'Africa, bụ onye na-ahụ n'etiti ihe osise ya na ndụ ya.. == Akụkọ ndụ == A mụrụ Cephas Yao Agbemenu na 29 Mee 1951 na Leklebi-Kame, na mpaghara Volta nke [[Ghana]], West Africa. [[Usòrò:Agbemenu_Family_Photo_January_1978.jpg|áká_èkpè|thumb|Foto ezinụlọ e sere tupu Cephas Yao Agbemenu agaa US na 1978, ọ bụ onye nke atọ site n'aka nri, guzo ọtọ, na-eyi uwe ojii.]] O tolitere na Ghana, na-aga ụlọ akwụkwọ ebe nkuzi nka na nka bụ akụkụ nke usoro ọmụmụ. Ọ mụtakwara ọrụ ugbo, ọrụ ubi n'azụ ụlọ, ịkụ azụ̀, ọnyà na ịchụ nta. Ihe niile na-achọ ezigbo nhazi na ikike anya iji rụchaa ọrụ ndị ahụ.. Agbemenu gakwara n'ụlọ akwụkwọ sekọndrị na Evangelical Presbyterian Secondary School dị na Hohoe, Volta Region, bụ ebe ọ nara asambodo ụlọ akwụkwọ nke Ordinary-Level in Art, English Language, Ewe Language, Maths, General Science, Principles of Accounts, Geography.. Ọ gara ụlọ akwụkwọ sekọndrị Kpandu, mpaghara Volta. Ọ gụsịrị mmemme a na Advanced-Level School Certificate, isi ihe ọmụmụ ya bụ Art, Economics, Geography, General Studies n'afọ 1972. na June 1976 ọ gụsịrị nzere bachelọ na Fine Art na First Class Honours na Kwame Nkrumah University of Science and Technology, Kumasi, Ghana, na-agụ akwụkwọ na Sculpture, Painting, Art History, English Literature, Art Appreciation na African Studies. Agbemenu wee nweta nzere Master of Fine Arts na Mahadum steeti nke New York na Buffalo (February 1980). <ref>{{Cite web|url=http://www.buffalo.edu/|title=Welcome to the University at Buffalo – University at Buffalo|work=buffalo.edu|language=en|accessdate=2018-04-19}}</ref> Isi okwu ya bụ Sculpture, gụnyere Wood Carving, P.O.P, Concrete na Bronze casting, na Painting, Drawing na Art History dị ka ndị na-eto eto ya. [[Usòrò:Freedom_of_Speech_1980.jpg|áká_ịkẹngạ|thumb|Ihe osise Cephas "Nnwere Onwe Okwu" 1980. Rịba ama mkpọchi dị n'elu egbugbere ọnụ. E si Elmwood kpụọ ihe a tụrụ atụ.]] == Nkụzi na ọrụ == Agbemenu malitere ịkụzi na Mahadum Sayensị na Teknụzụ Kwame Nkrumah na 1977 na Art, Sculpture na Drawing. Ọ kụziri African Art, Sculpture, Black History n'echiche zuru ụwa ọnụ n'ọtụtụ mba dị iche iche, tinyere Ceramics, African History, Culture European Art History na African Carvings. N'afọ 1987 ọ malitere dị ka onye nkuzi dị elu na Ngalaba Fine Art, Mahadum Kenyatta, Nairobi, Kenya.Nkwurịta okwu: Nkà Africa nke oge a; Ihe a tụrụ atụ na ọdịnala ọdịnala nke osisi Africa. == Onye ọkà mmụta Fulbright == E nyere Agbemenu nnukwu Fulbright Scholarship, nke mere ka ọ gaa United States iji kụzie na kọleji abụọ dị na Pennsylvania. Nke mbụ bụ Reading Area Community College na obodo Reading, ebe ọ kụziri ihe gbasara ịkpụ osisi n'Afrịka ma sonye na mkparịta ụka "The Spiritual Dimension in Art" na Prọfesọ Art Tullio DeSantis na 2 Machị 2010.Agbemenu kwuru, sị: "Ọ dịghị mkpa ịchụso nka, mana echere m na ọ dị mkpa ịchụsoo echiche nka; echiche na enwere ihe ngwọta ọzọ. " Agbemenu wee gaa Montgomery County Community College, Social Sciences Division, Blue Bell, Pennsylvania, c/o Dr. Aaron Shatzman site na Jenụwarị 2010 ruo June 2010 (Scholar-in-Residence Program). Agbemenu kụziri nka na ọdịbendị Africa nke oge a, na mgbakwunye na iduzi klas studio na Traditional African Wood Carving. Ngwá ọrụ ndị bụ isi e ji mee ihe maka klas ya nke ịkpụ osisi bụ gouges kwụ ọtọ na spoon gouges, chisel, mma ịkpụ, veiner.E hotara ya ka ọ na-ekwu, sị: "A na-ahụ America dị ka obodo nke ihe ọmụma na ike. Ọ bụ ya mere ọtụtụ n'ime anyị ji họrọ ịbịa na United States maka ọmụmụ gụsịrị akwụkwọ. A ga-atụle ọnụnọ m na Montgomery County Community College na ma n'echiche ma n'omume, n'ihe gbasara nghọta ọdịbendị n'oge a nke ijikọ ụwa ọnụ. " [[Usòrò:Noble_Burdens_Front_View.JPG|áká_ịkẹngạ|thumb|Ihe osise Cephas "Noble Burdens Front View" 1980 Nne na Nwatakịrị]] == Ilu ndị Afrịka == Agbemenu bụ onye otu na onye nyere aka na African Proverbs, Stories and Sayings Committee nke Nna Joseph Healey bụ onye isi oche ya guzobere na Nairobi, Kenya. Na June 2008 Prọfesọ Agbemenu nyere onyinye iji chịkọta akwụkwọ nta nke 100 EWE Ghana Proverbs na African Symbols dị ka ihe osise nke ilu, sụgharịrị n'asụsụ Bekee. E bipụtara ọrụ ahụ na ebe nrụọrụ weebụ www.afriprov.org. Isiokwu nke "Nkwekọrịta na Udo". E bipụtara A Collection of EWE Proverbs na ihe osise na nsụgharị nke Cephas Yao Agbemenu na 1 Nọvemba 2010. <ref>[http://afriprov.org/images/afriprov/books/ewe100proverbs.pdf ''A Collection Of Ewe Proverbs''], Cephas Yao Agbemenu. Retrieved 8 November 2010.</ref> == Ebem si dee == {{DEFAULTSORT:Agbemenu, Cephas Yao}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] [[Òtù:Pages with unreviewed translations]] 7rea7alv7tlaq02nlpu79pixrrvchl9 Bela Duarte 0 16243 728975 539387 2026-09-29T14:29:23Z Sayvhior 13464 Added Databox 728975 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[Usòrò:Tapices de Bela Duarte en el CNAD (1).jpg|thumb|Tapices de Bela Duarte en el CNAD]] {| class="infobox biography vcard" ! colspan="2" class="infobox-above" style="font-size:125%;" |<div class="fn" style="display:inline">Bela Duarte</div> |- ! class="infobox-label" scope="row" |Born | class="infobox-data" |<div class="nickname" style="display:inline">Isabel Duarte</div><br /><br /><br /><br /><div class="birthplace" style="display:inline">São Vicente</div> |- ! class="infobox-label" scope="row" |Nationality | class="infobox-data category" |Cape Verde |- ! class="infobox-label" scope="row" |Other&nbsp;names | class="infobox-data nickname" |Bela |- ! class="infobox-label" scope="row" |Occupation | class="infobox-data role" |Artist |- ! class="infobox-label" scope="row" |Known&nbsp;for | class="infobox-data" |Cooperativa da Resistência |- ! class="infobox-label" scope="row" |<div style="white-space:nowrap;">Notable work</div> | class="infobox-data" |Fonte Lima Prize |} [[Category:Articles with hCards]] '''Bela Duarte''' bụ onye na-ese ihe si [[Cape Verde]], A mụrụ ya n'àgwàetiti São Vicente o wee mụọ maka nka ịchọ mma na Lisbon, [[Portugal]]. N'oge Portuguese Carnation Revolution na 1974, ọ laghachiri Cape Verde na Mindelo, ya na Manuel Figueira na Luísa Queirós, o mere ''Cooperativa da Resistência'' (The Resistance Cooperative). Ọ hụrụ nyocha n'elu nka na ọrụ aka na ọrụ sitere na Cape Verde Islands, na-eme ka ọ bụrụ taa onye kachasị ukwuu na agwaetiti ahụ. Bela Duarte mere ọrụ ya ma see ya na mmanụ na acrylic, onye na-eme batik, webbing na otu ndị ọzọ. N'afọ 1992, ya na Luisa Queiros mepụtara na gallery dị na Mindelo "azul + azul = verde" maka batik, nka na onye na-ese ihe.<ref name="Fontes2006">{{Cite book|author=Fontes|first=Francisco|title=Tchuba na desert: antologia do conto inédito caboverdiano|url=https://books.google.com/books?id=dLy9eLSfdsMC&pg=PA202|accessdate=1 September 2010|year=2006|publisher=Saúde em Português|language=Spanish|isbn=978-989-20-0406-8}}</ref> N'afọ ndị 1970, Bela Duarte nwere ihe ịga nke ọma n'ọtụtụ ihe ngosi nka na Cape Verde, Brussels, Portugal, Paris na USA. Maka ọrụ batik ya na 1995, ụlọ ọrụ ọdịnala mba ahụ natara ya Fonte Lima Prize. == Ebensidee == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == * [http://www.mindelo.info/forum/album_pic.php?pic_id=2328&sid=3d91cdbc5f58e54c66c70f0a4c983f10 Foto Bela Duarte na Mindelo Infos] {{DEFAULTSORT:Duarte, Bela}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 2yi0nzc4j83ec0xkz2mc49pgvjama3i Mohamed Temam 0 16246 729378 90594 2026-09-30T04:43:10Z InternetArchiveBot 11600 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 729378 wikitext text/x-wiki {{databox}} Mohamed Temam ma ọ bụ '''Mohamed Temmam''' (23 Febụwarị 1915 Algiers - 15 Julaị 1988 Algiers) bụ onye Algeria na-ese obere ihe na onye na-eme ihe na-enwu ọkụ.<ref>{{Cite book|author=Marion Vidal-Bué|title=L'Algérie des peintres: 1830–1960|language=fr|publisher=Éd. Paris-Méditerranée|year=2002|isbn=9782842721435|url=https://books.google.com/books?id=QsrqAAAAMAAJ&q=Mohamed+Temmam+peintre|pages=57, 312}}</ref><ref>{{Cite web|title=Le XX° siècle dans l'art algérien; Introduction par Ramón Tio Bellido, commissaire|language=fr|publisher=Universes in Universe|date=August 2004|url=http://www.universes-in-universe.de/islam/fra/2003/03/art-algerien/index.html}}</ref><ref>{{Cite book|title=Algérie, arts plastiques: dictionnaire biographique, 1900–2010|language=fr|author=Mansour Abrous|publisher=L'Harmattan|year=2011|isbn=9782296139442|url=https://books.google.com/books?id=xRt9ZQhmOxsC&dq=Mohamed+Temmam+peintre&pg=PA595}}</ref> E gosipụtara obere ihe osise ya nke Kaaba na Mecca na stampụ ncheta nke Algeria wepụtara n'afọ 1978. == Akwụkwọ == * ''Ndị'' na-ese ihe Algeria, ederede nke Edmond Michelet na Mourad Bourboune, Musée des Arts décoratifs de Paris, Paris, 1964 * * Musées d'Algérie, l'Art Populaire et Contemporain, Collection Art et Culture, Ministry of Information et Culture, SNED, Alger, 1973 * * Dalila Mahhamed-Orfali, Chefs d'œuvre du Musée national des beaux-arts d'Algiers, Algiers, 1999 (reproduction : L'homme en bleu, n° 79). * Mansour Abrous, Les artistes algériens, Dictionnaire biographique, 1917 1910 - 1999, Alger, Casbah éditions, 2002 (p. 212 214) -in French) * {{Cite book|title=Le XXe siècle dans l'art algérien|author=Ramon Tio Bellido|publisher=Château Borély|location=Marsailles & Paris|year=2003|isbn=2950676812|pages=34–37, 201–202}} == Ebensidee ==  {{Reflist}} == Njikọ mpụga == * [https://web.archive.org/web/20241215230237/http://familleducruy.com/indexT.html#Artiste Mohamed Temam] si Famille Decruy (n'asụsụ French) {{Authority control}} irpbnci25nfs6r9so3hhci9fb2sk2vj Karim Abdel Aziz 0 16482 728973 722008 2026-09-29T14:27:53Z Sayvhior 13464 728973 wikitext text/x-wiki {{Databox}} {{Infobox person|native_name_lang=ara|birthname=Karim Abdel Aziz|birth_date={{birth date and age|1975|08|17}}|birth_place=[[Agouza]], [[Giza]], [[Egypt]]|occupation=[[actor]]|image=كريم_عبد_العزيز.png|spouse={{marriage|Heidy Sorour|2005}}|children=[[Malak Abdel Aziz]], [[Ali Abdel Aziz]]|yearsactive=1978–present}} '''Karim Abdel Aziz''' (Arabic: ) (a mụrụ na Cairo, [[Egypt]], August 17, 1975) bụ onye Egypt na-eme ihe nkiri. Ọ bụ nwa onye nkuzi Mohammad Abdul Aziz na nwa nwanne onye nduzi ihe nkiri [[Omar Abdul Aziz|Omar Abdel Aziz]]<ref>{{Cite web|url=http://www.elcinema.com/en/person/1001574/|title=Karim Abdelaziz - Actor - Filmography، photos، Video|work=elCinema.com|accessdate=2016-10-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/name/nm1243922/|title=Karim Abdel Aziz|work=IMDb|accessdate=2016-10-21}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.filfan.com/news/details/55593|title=كريم عبد العزيز: مسلم ومسيحي دم واحد|accessdate=2016-10-21}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.albawaba.com/entertainment/nelly-karim-karim-abdel-aziz-win-big-egypt%E2%80%99s-national-film-festival-756082|title=Nelly Karim, Karim Abdel-Aziz win big at Egypt’s National Film Festival|date=2015-10-18|work=Al Bawaba|accessdate=2016-10-21}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.albawaba.com/entertainment/karim-abdel-aziz-549406|title=Karim Abdel Aziz is almost done with|date=2014-01-25|work=Al Bawaba|accessdate=2016-10-21}}</ref> == Akụkọ ndụ == A mụrụ Karim Abdel Aziz n'abalị 17 nke ọnwa August, afọ 1975, na Agouza, Giza. Abdel Aziz bụ onye nduzi nwere nnukwu ihe nketa na ihe nkiri Egypt zụlitere, ebe ọ bụ nwa nnukwu onye nduzi Mohamed Abd El Aziz. Nke a bụ ịzụlite nka mere ka ọ họrọ ọrụ ime ihe nkiri ya ebe ọ maara ọdịdị nke azụmahịa ahụ. Abdel Aziz gụrụ akwụkwọ na French School Collège De La Salle na Cairo ma gụsịrị akwụkwọ na ya. Abdel Aziz sonyeere ụlọ akwụkwọ dị elu nke ihe nkiri n'afọ 1994, iji malite ndụ dị iche kemgbe ahụ. Ọ gụsịrị akwụkwọ na ngalaba nduzi n'afọ 1997 ma rụọ ọrụ dịka osote onye nduzi maka obere oge ebe mmetụta nke ịnọ n'ihu igwefoto kama ịnọ n'azụ ya nwara ya. Nke a bụ mgbe o kpebiri ịgbanwe ime ihe nkiri kama iduzi, ruo mgbe ọ nwetara ohere ya na onye nduzi [[Sherif Arafa]] na-eme ihe nkiri nke mbụ ya. Mgbe ahụ mgbe Samira Ahmed họọrọ Abdel Aziz maka ọrụ ya na ihe nkiri TV "Emraa mn zaman el hob" ọ bụ ezigbo mmalite ya dị ka ezigbo onye na-ese ihe nwere ezigbo nkà na nnukwu ọchị na ọ na-enweta ọtụtụ onyinye ruo mgbe ọ nwetara ọrụ ya n'ihu [[Mona Zaki]] na Hala Shiha na [[Ahmed Helmy]] na "''Leeh khalletny ahebbak''"<ref>{{Cite news|url=https://www.rapidtvnews.com/2017052447344/osn-unveils-ramadan-programming-bundle.html|title=OSN unveils Ramadan programming bundle|author=Hawkes|first=Rebecca|work=Rapid TV News|accessdate=2017-09-19|language=en-gb|archive-date=2017-11-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20171115014753/https://www.rapidtvnews.com/2017052447344/osn-unveils-ramadan-programming-bundle.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.albawaba.com/entertainment/karim-abdelaziz-hajj-524039|title=A Holy pilgrimage: Karim Abdel Aziz prepares to perform Hajj|date=2013-10-01|work=Al Bawaba|accessdate=2017-09-19|language=en}}</ref> == Ihe nkiri == {| class="wikitable" !Mba. !Afọ !Ihe nkiri - usoro ihe nkiri TV !Ọrụ |- |1 |1978 |''Intabeho Ayoha alsada'' | Nwatakịrị |- |2 |1978 |''Albaad Yadhab llmazon Maratain'' | Nwatakịrị |- |3 |1981 |''Al Mashboh'' | Ali |- |4 |1998 |''Edhak ilsora tetla helwa'' |Tarek |- |5 |1999 |''Aboud alal Elhodod'' |Mansour |- |6 |2000 |''Gnon Elhayat'' |Magdy |- |7 |2000 |''Leh khaltny ahebak'' |Hisham |- |8 |2002 |''Haramiyya Fi KG2'' |Hassan |- |9 |2003 |''Haramiyya Fi Thailand'' |Ibrahim |- |10 |2004 |''El Pasha Telmiz'' |Basioni |- |11 |2005 |''Abu Ali'' |Hassan Abu Ali |- |12 |2006 |''Wahed Mn El nas'' |Mahmoud |- |13 |2006 |''Fi Mahatet Misr'' |Reda |- |14 |2008 |''Khareg Ala ilkanon'' |Omar Elwakil |- |15 |2010 |''Awlad Elam'' |Mostafa |- |16 |2011 |''Fasel Wa Na'od'' |Arabịa |- |17 |2014 |''Elephant Blue'' |Yehia Rashed |- |18 |2015 |Wesh Tani - usoro ihe nkiri TV | |- |19 |2017 |EL Zebaq - usoro ihe nkiri TV<ref>{{Cite news|url=http://www.vetogate.com/2729589|title=بالأرقام.. نسب مشاهدة الحلقات الأولى من مسلسلات رمضان ٢٠١٧|work=بوابة فيتو|accessdate=2017-09-19|language=ar-AR}}</ref> |- |20 |2019 |''Elephant Blue 2'' الفيل الأزرق ٢ |Yehia Rashed Nady onye na-enye onyinye 2019 |- |21 |2021 |Al Ikhtiyar 2: Regal Al Zel - usoro ihe nkiri TV | |- |21 |2022 |El Ghazala El Ray2a |Ọdịnihu |} == Edemsibịa == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == {{DEFAULTSORT:Aziz, Karim Abdel}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] [[Òtù:Articles with hCards]] 3eemjxiserfby29lp0o9wv02kqsrioc Hussein Fahmy 0 16521 728971 204209 2026-09-29T14:26:04Z Sayvhior 13464 Added DEFAULTSORT and Databox 728971 wikitext text/x-wiki {{Databox}} Hussein Qasim Al-Muhammadi (actor) [[Category:Articles with hCards]] == مراجع == Hussein Fahmy emeela ihe nkiri 112 n'oge niile ọ na-arụ ọrụ, site na mbido ya n'afọ 1963 ruo ugbu a. {| class="wikitable sortable" !Afọ !Aha ya !Aha Arabic |- |1963 |''Alley nke Ọrịa ahụ'' | |- |1970 |''Ọkụ nke Ọchịchọ'' |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Nar El'Shoaq'') |- |1970 |''Dalaal onye Ijipt'' |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Dalaal El'Masreyya'') |- |1971 |''Eze Nwanyị nke abalị'' |(nke ''a'' na-akpọkwa [Ihe e dere n'ala ala peeji] |- |1971 |''Onye Nkụzi M mara Mma'' |(nke ''a'' na-akpọkwa Modarressati Al'Hasnaa) |- |1971 |''Nwanyị nke Black Moons'' |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Sayyedat Al'Aqmaar Al'Sawdaa'') |- |1972 |''Kpachara anya maka Zouzou'' |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Khalli Ballak Men Zuzu'') |- |1972 |''Ịhụnanya na mpako'' |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Hobb Wa Kebriyya'') |- |1972 |''Nwa nwanyị Badeea'' |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Bent Badeea'') |- |1973 |''Ndị Ọtụrụla'' |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Ghorabaa'') |- |1973 |''Onye Mkpụrụ Obi hụrụ n'anya'' |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Aashiq Al-Roah'') |- |1973 |''Roses Ọhịa'' |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Zohoor Bariyya'') |- |1973 |''Ọbara m, Anya mmiri m, na Ịmụmụmụ ọnụ ọchị m'' |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Dammi Wa Domooie Wa Ebtessamati'') |- |1974 |''Nwaanyị Ịhụnanya'' |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Emraa Aashiqa'') |- |1974 |''Onye Gbalaga'' |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Al'Haareb'') |- |1974 |''Mgbọ ahụ ka dị n'akpa m'' |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Al'Rossassa La Tazaal Fi Gaybi'') |- |1974 |''Ụmụnne Ndị Iche'' |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Al'Okhwa Al'Aadaa'') |- |1974 |''Ameera, Ịhụnanya M'' |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Ameera Hobbi Ana'') |- |1974 |''Ụbọchị Kasị Mma nke Ndụ M'' |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Agmal Ayyam Hayati'') |- |1975 |''Gbaghaara M, Chineke'' |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Ya Rabb Tobah'') |- |1975 |''Ihe A Na-ata Ya'' |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Al'Mozneboon'') |- |1975 |''Abụ Dị n'Ụdị M'' |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Nagham Fi Hayati'') |- |1975 |''Ònye Nwere Ike Ịkụ Azeeza'' |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Meen Yeqdar Ala Azeeza'') |- |1976 |''Ụmụ nwanyị na-ebipụta akwụkwọ'' |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Nessaa Taht El-Tabbe'') |- |1976 |''Ịhụnanya Mgbe Mgbe Ọzọ'' |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Ma Baad Al'Hobb'') |- |1976 |''Viva Zalata (As Billy The Kid)'' | |- |1976 |''Enweghị Oge Anya Anya Anya mmiri'' |(nke ''a'' na-akpọkwa La ''Waqt Lel'Domoo'') |- |1976 |''Ihe Ndị Na-eme n'Otu'' |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Gharamiyyat Aazeb'') |- |1976 |''Ọchịchọ'' |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Ihe'' mgbagwoju anya) |- |1976 |''Ọdịnihu Amamihe'' |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Hekmetak Ya Rabb'') |- |1976 |Ndị mara mma na Ndị Ogbenye |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Al'Fattena Wal'Sollook'') |- |1976 |Anya mmiri na-ekpo ọkụ |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Al'Domoo Al'Sakhina'') |- |1976 |Ebili mmiri na-enweghị ụsọ mmiri |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Amwaag Bela Shatea'') |- |1977 |Ụmụ nwanyị nọ n'obodo |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Nessaa Fil'Madeena'') |- |1977 |Ọchịchị na Ọchịchọ |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Layl Wa Raghba'') |- |1977 |Ụwa Ịhụnanya Dị Nri |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Helwa Ya Donya El'Hobb'') |- |1977 |Onye na-enweghị ụkwụ n'elu àkwà mmiri Golden Bridge |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Hafeya Ala Gesr Al'Zahab'') |- |1977 |Ịhụnanya Mania |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Gonoon Al'Hobb'') |- |1977 |Lelee Ihe Sokkar Na-eme |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Onye isi ụlọ ahịa Sokkar Bettemel Eih'') |- |1977 |Ekwensu |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Al'Shayateen'') |- |1977 |Ịhụnanya Na-adịghị Agwụ Agwụ |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Al'Hobb Fi Tareeq Masdood'') |- |1977 |Ọtụtụ puku isusu ọnụ na isusu ọnụ |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Alf Bossah Anyị Bossah'') |- |1978 |Ịhụnanya Pụrụ Ịchụ Ahụ |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Wa Menn Al'Hobb Ma Qatal'') |- |1978 |Ịkpọ oku n'etiti abalị |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Mokallamat Baad Montassaf Al'Layl'') |- |1978 |N'abalị Yasmeen |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Layali Yasmeen'') |- |1978 |Lovers Avenue |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Sekket El'Ashqeen'') |- |1978 |Ịhụnanya n'elu Ugwu Ugwu |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Hobb Fawq Al'Borkaan'') |- |1978 |Nwaanyị bụ Nwaanyị |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Al'Maraa Heya Al'Maraan'') |- |1978 |Ndị Nna Ukwu na Ndị Ohu |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Asyaad Wa Abeed'') |- |1978 |Ụbọchị Kasị Mma nke Ndụ |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Ahla Ayyam Al'Omr'') |- |1979 |Akụkọ West District |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Qessat Al'Hayy Al'Gharbi'') |- |1979 |Ndị Nwoke Na-amaghị Ịhụnanya |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Ihe onwunwe La Yarifoon Al'Hobb'') |- |1979 |Ka m megwara |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Da'ooni Antaqqem'' ) |- |1979 |Mmehie nke Mmụọ Ozi |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Khatee'at Malaak'') |- |1979 |Nwanyị ghọgburu ya |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Khadaatni Emraa'') |- |1979 |Zọpụta Ezinụlọ A |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Anqizu Hazihi Al'Aaela'' ) |- |1980 |N'abalị Ọnwa tiri Ụtọ |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Layla Baka Fiha Al'Qamar'') |- |1980 |Anya mmiri Na-enweghị Mmehie |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Domooa Bela Khataya'') |- |1980 |Ihe ịma aka nke ndị siri ike |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Tahaddi Al'Aqweyaa'') |- |1980 |Nwanyị Na-enweghị Mmekọrịta |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Emraa Bela Qayd'') |- |1980 |Kpachara anya, ụmụ nwoke |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Entabbeho Ayyoha Al'Sadah'') |- |1981 |Ịhụnanya nke ọma |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Wadaan Lel'Azaab'') |- |1981 |Ònye Na-ahụ Ònye? |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Meen Yegannen Meen'') |- |1981 |''Ụbọchị E Si Nri Nri'' |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Mawed Ala Al'Ashaa'') |- |1981 |''Oge Ike Ike Ike'' |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Lahzet Daaf'') |- |1981 |Agha nke Ndị Na-ahụ N'anya |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Seraa Al'Oshaaq'') |- |1981 |Njem Egwu |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Rehlat Al'Roab'') |- |1981 |Shark |(nke ''a'' na-akpọkwa ''El'Ersh'') |- |1982 |Ịhụnanya M Funahụrụ N'ebe ahụ |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Wa Daa Hobbi Honaak'') |- |1982 |N'abalị |(nke ''a'' na-akpọkwa [Ihe e dere n'ala ala peeji] |- |1982 |Ìhè Anya Gị |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Bareeq Aynaykee'') |- |1982 |Okwu Ikpeazụ |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Al'Kallema Al'Akheera'') |- |1982 |Ihe ihere |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Al'Aar'') |- |1982 |Nkwada |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Enheyaar'') |- |1983 |Ịta Nkịta |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Addet Kalb'') |- |1983 |Alaeze nke Nrọ efu |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Mamlaket Al-Halwassa'') |- |1983 |Ịta Nkịta |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Addet Kalb'') |- |1983 |Ndị dike Babelshereyya |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Gedaan Babelshereyya'') |- |1983 |Chineke Na-ele Anya |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Enna Rabbaka Labell-Mersad'') |- |1983 |Ebe A Na-akpụ akpụkpọ anụ |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Aswar El'Madabegh'') |- |1984 |Nkịta |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Kelab Al'Herassa'') |- |1984 |Oké Osimiri nke Nrọ |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Bahr Al'Awham'') |- |1984 |Ndị Aghụghọ |(nke ''a'' na-akpọkwa ''El'Nassabeen'') |- |1984 |Mmeri Iwu |(nke ''a'' na-akpọkwa ''El'Halal Yeksab'') |- |1984 |Nwa Eze ahụ |(nke ''a'' na-akpọkwa ''El'Berrins'') |- |1985 |Mmekọrịta Ya Na Nwanyị |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Safqa Maa Emraa'') |- |1985 |Ekwensu nke Mmanụ Mmanụ Mị |(nke ''a'' na-akpọkwa Shaytan Men Assal) |- |1985 |Mmanụ aṅụ nke Eze Nwanyị |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Shahd El'Malleka'') |- |1985 |Ịzọpụta Ndị A Na-azọpụta |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Enqaz Ma Yomken Enqazoh'') |- |1986 |Tupu E Kelee |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Qabl Al'Wadaa'') |- |1986 |Ọchịchọ, Ịkpọasị, na Ịbọ Ọbọ |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Raghba wa Heqd wa Entiqam'') |- |1986 |Nwanyị Na-enupụisi |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Imraa Motamarreda'') |- |1986 |Ndị Nketa |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Al'Waratha'') |- |1986 |Nwanyị ahụ |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Al'Ontha'') |- |1986 |Oh Obodo m |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Ah Ya Balad'') |- |1987 |Egwuregwu Big Guys |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Lebet El'Kobar'') |- |1987 |Ịgba ọsọ Anụmanụ |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Garii El'Wohoosh'') |- |1987 |Ndị na-egwu egwuregwu |(nke ''a'' na-akpọkwa ''El'Laeeba'') |- |1988 |A Pụghị Ịlụ Agha A |(nke ''a'' na-akpọkwa ''El'Gawaza Di Mesh Lazim Tettem'') |- |1989 |Ogbugbu nke Onye Nkụzi Ụlọ Akwụkwọ Sekọndrị |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Entehaar Modarres Sanawi'') |- |1990 |Alexandria Ugboro Ugboro Ọzọ |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Eskendereyya Kaman anyị Kaman'') |- |1991 |Egwuregwu Dị Iche Iche |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Al'Leab Maa Al'Kobar'') |- |1992 |Nwunye m na anụ ọhịa wolf |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Zawgati wal'Zeab'') |- |1992 |Nzukọ Ọbara |(nke a na-akpọkwa''Al'Leqaa Al'Dami'') |- |1992 |Onye Mkpọrọ 67 |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Al'Sagueena 67'') |- |1992 |Nkume Na-agbagharị agbagharị |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Al'Hagar Al'Dayer'') |- |1993 |Ikpe Mpụ 85 |(a.k.a. ''85 Genayat'') |- |1994 |Ahịa Ụmụ nwanyị |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Sooq Al'Nesaa'') |- |1994 |Hekmat Fahmy | |- |1995 |Akpụkpọ anụ |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Qeshr Al'Bondoq'') |- |1998 |Mfu nke Gaafar Al'Masry |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Ekhtefaa Gaafar Al'Masry'') |- |2000 |Anbar na Agba |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Anbar wal'Alwan'') |- |2000 |Ụmụ Ekwensu |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Abnaa Al'Shaytan'') |- |2001 |Akwụkwọ Mpịakọta Ndị Na-ahụ N'anya |(nke ''a'' na-akpọkwa ''Qasaqees Al'Oshaq'') |- |} {{DEFAULTSORT:Fahmy, Hussein}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] m5lac6j8vooyl18xlxvomcl7rhvbzo8 May Calamawy 0 16733 729466 728706 2026-09-30T09:48:19Z Sylvaline39 15355 Added Databox 729466 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''May El Calamawy''' (mkpọpụta [māɑjj (el) ʔælæmæːwiː]; amụrụ n'October 28, 1986) bụ onye Egypt-Palestinian na-eme ihe nkiri nke na-arụ ọrụ ma biri na [[Njikọ̀taọ̀hà|United States]] kemgbe 2015.<ref>{{Cite web|title=مي القلماوي تنضم لـ محمد دياب في مسلسله العالمي|url=https://www.darelhilal.com/News/760291.aspx|work=darelhilal.com|date=14 January 2021|accessdate=April 4, 2022|archivedate=April 4, 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220404000602/https://www.darelhilal.com/News/760291.aspx}}</ref><ref name="glamour">{{Cite web|author=Calamawy|first=May|date=June 11, 2020|title=Sharing My Alopecia Helped Me Set New Expectations for Myself|url=https://www.glamour.com/story/may-calamawy-sharing-my-alopecia-helped-me-set-new-expectations-for-myself|accessdate=June 5, 2021|work=[[Glamour (magazine)|Glamour]]|archivedate=June 5, 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210605204913/https://www.glamour.com/story/may-calamawy-sharing-my-alopecia-helped-me-set-new-expectations-for-myself}}</ref><ref name="dubai">{{Cite web|url=https://www.thenationalnews.com/arts-culture/television/2022/03/29/dubai-resident-to-marvel-star-its-moon-knight-actress-may-calamawys-time-to-shine/|title=Dubai resident to Marvel star: It's 'Moon Knight' actress May Calamawy's time to shine|work=The National|accessdate=April 6, 2022|archivedate=April 3, 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220403044024/https://www.thenationalnews.com/arts-culture/television/2022/03/29/dubai-resident-to-marvel-star-its-moon-knight-actress-may-calamawys-time-to-shine/}}</ref> A maara ya maka ọrụ ya na usoro telivishọn America ''Ramy'' dị ka Dena Hassan, na Moon Knight dị ka Layla El-Faouly .<ref name="thrmoonknight">{{Cite web|author=Kit|first=Borys|date=January 13, 2021|title=Marvel's 'Moon Knight': May Calamawy Joins Oscar Isaac in Disney+ Series (Exclusive)|url=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/marvels-moon-knight-may-calamawy-joins-oscar-isaac-in-disney-series-exclusive-4115951/|accessdate=June 5, 2021|work=[[The Hollywood Reporter]]|archivedate=January 19, 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220119120844/https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/marvels-moon-knight-may-calamawy-joins-oscar-isaac-in-disney-series-exclusive-4115951/}}</ref><ref name="variety">{{Cite web|author=Vary|first=Adam B.|date=March 30, 2022|title=How 'Moon Knight' Sends Marvel Studios Into the Unknown: 'We're Creating a Whole New Thing'|url=https://variety.com/2022/tv/news/moon-knight-oscar-isaac-marvel-egypt-dissociative-identity-disorder-1235219568/|work=[[Variety (magazine)|Variety]]|accessdate=April 6, 2022|archivedate=April 3, 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220403093752/https://variety.com/2022/tv/news/moon-knight-oscar-isaac-marvel-egypt-dissociative-identity-disorder-1235219568/}}</ref> [[Category:Articles with hCards]] == Oge ọ malitere == A mụrụ Calamawy na October 28, 1986, na Bahrain n'aka nna onye Ijipt nke na-arụ ọrụ dị ka onye na-echekwa ego, na nne Palestine-Jordan.<ref name="harpersinterview">{{Cite web|author=Phillips|first=Olivia|date=November 5, 2020|title=May Calamawy On Dena Hassan, Double-Standards and Her Dedication To Sharing Real Female Arab Stories|url=https://www.harpersbazaararabia.com/culture/May-calamawy-interview-actress-ramy-golden-globes|accessdate=June 5, 2021|work=[[Harper's Bazaar Arabia]]|archivedate=October 1, 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211001204831/https://www.harpersbazaararabia.com/culture/May-calamawy-interview-actress-ramy-golden-globes}}</ref> O nwere nwanne nwoke tọrọ ya. A zụlitere ya na Bahrain, ọ nọrọ afọ isii na Doha, Qatar, na Houston, Texas, tupu ya eruo afọ iri na abụọ.Calamawy na-asụ Bekee na Arabic. A kpaliri ya ịghọ onye na-eme ihe nkiri mgbe ọ kiriri ihe nkiri 1992 Death Becomes Her mgbe ọ ka bụ nwatakịrị.<ref name="harpersinterview" /><ref>{{Cite web|date=May 26, 2020|title=May Calamawy on Auditioning for 'Ramy', Meeting Penguins in Dubai {{!}} The First Time|url=https://www.youtube.com/watch?v=3-Tk8PDiaZY|work=[[YouTube]]|accessdate=April 6, 2022|archivedate=April 3, 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220403051221/https://www.youtube.com/watch?app=desktop&v=3-Tk8PDiaZY}}</ref> Calamawy gụsịrị akwụkwọ sekọndrị na Bahrain, mgbe ọ dị afọ iri na asaa, ọ kwagara Boston, Massachusetts, iji mụọ gbasara mmepụta ụlọ ọrụ, n'ihi na nna ya chọrọ ka ọ mee nke ahụ.<ref>{{Cite web|author=Ruland|first=Colter|date=June 24, 2020|title=May Calamawy|url=http://www.contentmode.com/may-calamawy/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200627070448/http://www.contentmode.com:80/may-calamawy/|archivedate=June 27, 2020|accessdate=4 May 2022|work=ContentMode}}</ref> Ọ biri na Dubai ruo afọ ise tupu ọ laghachi na [[Njikọ̀taọ̀hà|United States]] iji chụsoo ọrụ ime ihe nkiri.<ref name="dubai" /> O tinyere akwụkwọ na Emerson College wee gwa ndị mụrụ ya, "Ọ bụrụ na m banye, m ga-aga". A nabatara ya o wee nweta B.A. na ọmụmụ ihe nkiri. Calamawy agụọla akwụkwọ na William Esper Studio na New York City. == Ọrụ == Calamawy malitere ọrụ ya na-eme ihe nkiri dị mkpirikpi ma na-eji aha ya zuru ezu, May El Calamawy. O mechara gbanwee ya ka ọ bụrụ May Calamawy .<ref name="ramy">{{Cite web|author=Petski|first=Denise|date=October 19, 2018|title='Ramy': May Calamawy Cast As Series Regular In Ramy Youssef Hulu Comedy|url=https://deadline.com/2018/10/ramy-may-calamawy-cast-series-regular-ramy-youssef-hulu-comedy-1202485785/|accessdate=June 6, 2021|work=[[Deadline Hollywood|Deadline]]|archivedate=June 6, 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210606223245/https://deadline.com/2018/10/ramy-may-calamawy-cast-series-regular-ramy-youssef-hulu-comedy-1202485785/}}</ref> Mgbe ọ gachara kọleji, o sonyere na New York Arab American Comedy Festival. Site na 2009 ruo 2014, ọ na-eke oge ya n'etiti Dubai na Abu Dhabi, na-eme ihe nkiri dị mkpirikpi na onye na-anya ụgbọelu TV. Ọrụ ihe nkiri mbụ ya bụ na ihe nkiri Tobe Hooper nke afọ 2013 bụ ''Djinn'', ihe nkiri egwu mbụ a ga-emepụta na United Arab Emirates. N'afọ 2017, ọ nwere ọrụ ugboro ugboro na obere usoro ihe nkiri National Geographic The Long Road Home na ọrụ ''ndị'' ọbịa na The Brave na ''Madam'' Secretary .<ref name="ramy" />N'afọ sochirinụ, ọ bụ onye ọbịa na-eme ihe nkiri na telivishọn mpụ nke CBS ''FBI''. N'ọnwa Ọktoba afọ 2018, a mara ọkwa na ọ ga-arụ ọrụ ugboro ugboro na usoro ihe nkiri Hulu Ramy, dịka nwanne ''Ramy'', Dena Hassan. N'afọ 2020, o nwere ọrụ olu dị ka Ellie Malik na egwuregwu vidio ''NBA 2K21''.<ref>{{Cite web|author=Carolipio|first=Redmond|date=October 12, 2020|title=PS4 Review - 'NBA 2K21'|url=https://worthplaying.com/article/2020/10/12/reviews/122288-ps4-review-nba-2k21/|accessdate=June 7, 2021|work=WorthPlaying|archivedate=June 7, 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210607235927/https://worthplaying.com/article/2020/10/12/reviews/122288-ps4-review-nba-2k21/}}</ref> N'afọ 2021, ọ pụtara na ihe nkiri Together Together, ya na Ed Helms na Patti Harrison. Na Jenụwarị nke otu afọ ahụ, a mara ọkwa na ọ ga-apụta na usoro ihe nkiri Disney+ a kpọrọ Moon Knight, nke gosipụtara na Machị 30, 2022, ebe Calamawy gosipụtara Layla El-Faouly, ''onye'' Egypt na-amụ banyere ihe ochie na nwunye nke Marc Spector (nke Oscar Isaac gosipụtara).<ref>{{Cite web|author=Vary|first=Adam B.|date=December 30, 2021|title=Every Marvel Studios Movie and Disney Plus Project in 2022 and Beyond|url=https://variety.com/lists/marvel-studios-release-schedule/|accessdate=May 4, 2022|work=[[Variety (magazine)|Variety]]|archivedate=March 21, 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220321150401/https://variety.com/lists/marvel-studios-release-schedule/}}</ref><ref>{{Cite news|author=Brookins|first=Erin|date=April 20, 2022|title=Who is May Calamawy? Everything to Know About 'Moon Knight's Breakout Star|work=[[Collider (website)|Collider]]|url=https://collider.com/who-is-may-calamawy-moon-knight/}}</ref> Layla bụ onye Arab mbụ na dike na Marvel Cinematic Universe.<ref>{{Cite web|title=‘Moon Knight’: May Calamawy is The MCU’s First Egyptian Super Hero Scarlet Scarab|url=https://www.marvel.com/articles/tv-shows/moon-knight-may-calamawy-scarlet-scarab|accessdate=2022-05-20|work=Marvel Entertainment|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|author=Dixit|first=Marni|date=April 4, 2022|title=Moon Knight's May Calamawy on making history in the MCU: 'Surreal'|url=https://au.lifestyle.yahoo.com/moon-knights-may-calamawy-on-making-history-in-the-mcu-surreal-231557652.html|work=[[Yahoo! Lifestyle]]}}</ref> == Ndụ onwe == Ọ nwere alopecia areata, a chọpụtakwara ya na mbụ mgbe ọ dị afọ iri abụọ na abụọ.E tinyere alopecia ya n'ime akụkọ nke onye ya bụ Dena Hassan na ''Ramy'' n'oge oge nke abụọ nke ihe ngosi ahụ. Kemgbe afọ 2015, Calamawy ebiela na [[Njikọ̀taọ̀hà|United States]]. == Ihe nkiri == === Fim === {| class="wikitable sortable" !Afọ !Aha ya !Ọrụ ! class="unsortable" |Ihe edeturu |- |2006 |''Thursday'' |Kelly Spencer | |- |2007 |''Ịnọgidesi ike'' |Leila |N'ụzọ dị mkpirikpi |- |2008 |''Santa Claus na Baghdad'' |Hala |N'ụzọ dị mkpirikpi |- | rowspan="2" |2011 |''Hassad Al Möta'' |Okpuru ala Zombie |N'ụzọ dị mkpirikpi |- |''Paradaịs Falls'' |Jenny |N'ụzọ dị mkpirikpi |- |2012 |''Onye Ọkachamara A Na-akpọ Gin'' |Lucy |N'ụzọ dị mkpirikpi |- | rowspan="2" |2013 |''Djinn'' |Aisha | |- |''Mụ onwe m hụkwara gị n'anya'' | |N'ụzọ dị mkpirikpi |- | rowspan="4" |2019 |''Àkwà'' |Nwaanyị |N'ụzọ dị mkpirikpi |- |''Ebe a na-agafe agafe'' |Saba |N'ụzọ dị mkpirikpi |- |''1 N'ime 30'' |Fatimah |N'ụzọ dị mkpirikpi |- |''Saeed'' |Sue |N'ụzọ dị mkpirikpi |- | rowspan="2" |2021 |''Ha Jikọrọ Aka'' |Carly | |- |''Ịhụ Ndị Nri'' |Nwa agbọghọ |N'ụzọ dị mkpirikpi |- |} === Telivishọn === {| class="wikitable sortable" !Afọ !Aha ya !Ọrụ ! class="unsortable" |Ihe edeturu |- |2011 |''Ịchọta'' |Raaya |Ihe omume: "Sneak Peek" |- | rowspan="4" |2017 |''Madam odeakwụkwọ'' |Mona Alsnany |Ihe omume: "Off The Record" |- |''Ndị Nwere Obi Ike'' |Mina Bayoud |Ihe omume: "Ọ bụ nke onwe" |- |''Ogologo Ụzọ Ebe Obibi'' |Ụzọ e si aga |Miniserie National Geographic |- |''BKPI'' |Ameena |Ihe omume: "Mister Flasher" |- |2018 |<nowiki><i id="mwAU8">FBI</i></nowiki> |Nita Kayali |Ihe omume: "Green Birds" |- |2019 ugbu a |''Ramy'' |Dena Hassan |Ọrụ bụ isi |- |2022 |''Onye na-agba ịnyịnya ọnwa'' |Layla El-Faouly |Ọrụ bụ isi |} === Egwuregwu vidio === {| class="wikitable" !Afọ !Aha ya !Ọrụ !Ihe edeturu |- |2020 |''NBA 2K21'' |Ellie Malik |Ọrụ olu |} == Ebenside == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == {{DEFAULTSORT:Calamawy, May}} * {{IMDb name|2790595}} * May Calamawy at TV Guide * May Calamawy at Rotten Tomatoes * May Calamawy on Twitter [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] [[Òtù:Pages with unreviewed translations]] nkf436cf6v4pk9gyvn90fogf9m6rjnm Fadhy Mtanga 0 16956 729064 211052 2026-09-29T16:53:21Z Sylvaline39 15355 Added {{DEFAULTSORT}} and Databox 729064 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Fadhili Frank Mtanga''' (amụrụ na ubochi iri na anọ na onwa Nọvemba na afo otu puku narị itoolu iri asatọ na otu) nke a maara nke ọma site na aha edemede ya bụ '''Fadhy Mtanga<ref>{{Cite web|author=Mtanga|first=Fadhy|title=Fadhy Mtanga|date=22 October 2020|url=https://www.thecitizen.co.tz/magazine/success/-How-an-author-was-inspired-by-his-mother/1843788-5581574-view-asAMP-157p656/index.html?__twitter_impression=true|accessdate=9 February 2021}}</ref>''' [1] bụ Onye edemede Tanzania, <ref>{{Cite web|url=https://dokumen.tips/documents/fadhy-mtanga-poems-.html|title=Fadhy Mtanga – poems -|work=dokumen.tips|accessdate=20 December 2018|archivedate=20 December 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181220230554/https://dokumen.tips/documents/fadhy-mtanga-poems-.html}}</ref> Onye ntụgharị, Onye na-ede blọgụ, onye na'ese foto, onye na -ese ihe osise na onye ọrụ mmekọrịta mmadụ na ibe ya.   <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;''[[wikipedia:Tinye edensibịa|<span title="This claim needs references to reliable sources. (July 2021)">citation needed</span>]]''&#x5D;</sup> O bipụtara akwụkwọ akụkọ [[Swahili language|Swahili]] mbụ ya'','' ''Kizungumkuti'' na 2011, nke ''[[Huba (novel)|Huba]]'' <ref>{{Cite web|author=Huba|title=Huba|work=mwalimuwakiswahili.com|url=http://www.mwalimuwakiswahili.com/2018/01/orodha-ya-waandishi-wa-hadithi-za.html|accessdate=2022-06-22|archivedate=2018-02-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180219210759/http://www.mwalimuwakiswahili.com/2018/01/orodha-ya-waandishi-wa-hadithi-za.html}}</ref> sochiri na 2014 na ''Fungate'' <ref>{{Cite news|url=https://www.pressreader.com/tanzania/mtanzania/20170526/281900183158249|title=Press Reader|author=Fungate|date=26 May 2017|accessdate=20 December 2018}}</ref> na 2017. N'afọ puku abụọ na iri abụọ, o bipụtara akwụkwọ akụkọ ya nke anọ bụ ''Rafu'' . N'ọnwa Ọgọstụ afọ puku abụọ na iri abuo, Fadhy malitere ihe ọ kpọrọ #TuzoChallenge na mgbidi Facebuku ya. Ọ mara ndị edemede Swahili ndị ọzọ aka ka ha gaa n'ihu na akụkọ ọhụrụ ya nke ọ kpọrọ ''Tuzo''. Dị ka ihe mbụ e mere n'ụwa nke akwụkwọ, ihe ịma aka ahụ dugara na mbipụta nke akwụkwọ akụkọ mbụ nke ụdị ya na-aga n'otu aha ahụ. Ndị edemede ise (Fadhy Mtanga, [[Lilian Mbaga]], [[Maundu Mwingizi]], [[Laura Pettie]] na [[Hussein Tuwa]]) gosipụtara ya, Tuzo nke a malitere na Disemba 2020.<ref>{{Cite news|url=https://www.thecitizen.co.tz/tanzania/magazines/success/-tanzanian-writers-fighting-sextortion-through-a-novel-3292910|title=Tanzanian writers fighting sextortion through a novel|work=The Citizen|first=Esther Karin|author=Mngodo|date=16 February 2021|accessdate=5 July 2021}}</ref> O biputara akwukwo uri Swahili mbụ ya ''Hisia'' <ref>{{Cite web|url=https://medium.com/@fadhymtanga/ninawaleteeni-kitabu-cha-hisia-8d0626fa7907|title=Ninawaleteeni kitabu cha HISIA|author=Mtanga|first=Fadhy|date=30 May 2018|work=Fadhy Mtanga|accessdate=20 December 2018}}</ref> n'afọ puku abụọ na iri n asatọ. O dere ọtụtụ akụkọ mkpirikpi a na-anakọtaghị nke ọ na-ekerịta mgbe niile site na blọọgụ ya na akaụntụ netwọk mmekọrịta. A sụgharịrị ụfọdụ n'ime akụkọ mkpirikpi ya n'asụsụ Bekee ma gosipụta na nchịkọta akwụkwọ ntule ùgwù ọdịda anyanwụ na Amerika na Oregon. A sụgharịrị ''Haiba'' n'asụsụ Bekee dị ka Attitudes ma gosipụta nchịkọta akụkọ dị mkpirikpi nke owuwa anyanwu Afrika, No Edges, nke ụlọ obibi akwụkwọ Amerika, bipụtara. Akụkọ ya, nke na-egosi ndị mmadụ si n'ụdị ndụ dị iche iche na klas mmekọrịta mmadụ na ibe ya, na-atụgharị uche ma na-ejikọta okwu mmekọrịta, okwu ezinụlọ, na ihe ndị metụtara ọrụ, ike, na ikike. Site n'iji ahịrịokwu staccato, iwebata okwu ọhụrụ, na itinye okwu na ahịrịokwu Bekee n'ụzọ aghụghọ, ihe odide Fadhy Mtanga enyewo aka dị ukwuu na mmepe nke Swahili nke oge a.<ref>{{Cite web|url=https://www.catranslation.org/shop/book/no-edges/|publisher=Two Lines Press|accessdate=25 April 2024|title=No Edges &#124; Center for the Art of Translation &#124; Two Lines Press}}</ref> Ewezuga ide ihe, Fadhy na-arụ ọrụ dị ka onye isi nchịkwa nke otu NGO nke Tanzania, Health & Insurance Management Services Organization (HIMSO) nke dị na Mbeya.<ref>{{Cite web|url=https://www.himso.or.tz/team/mr-fadhili-mtanga|work=HIMSO|accessdate=25 April 2024|title=Mr. Fadhili Mtanga &#124; HIMSO - Health Information Management Services Organization}}</ref> == Ọrụ == * ''Kizungumkuti'' (2011) * ''[[Huba (novel)|Huba]]''<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=iKinswEACAAJ|title=Huba|author=Mtanga|first=Fadhy|date=2014|publisher=Jukwaa Huru Media|language=sw}}</ref>''<ref>{{Cite web|url=https://pulsearch.princeton.edu/catalog/10434629|title=Princeton University Library|work=Princeton University Library|accessdate=20 December 2018}}</ref>'' (2014) * ''[[Fungate]]'' (2017) <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=93vGswEACAAJ|title=Fungate|author=Mtanga|first=Fadhy|date=2017|publisher=UWARIDI|isbn=9789987950843|language=sw}}</ref> * ''Hisia'' (2018) * ''Rafu'' (2020) * ''Tuzo'' (2020) na ndị edemede Swahili anọ ndị ọzọ == Ebe mụ si dee == {{Reflist}} Nchịkọta ikike {{DEFAULTSORT:Mtanga, Fadhy}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 9qatro0i8p2rqsaho7fgts9agajn4r3 Arlete Bombe 0 17092 729068 630877 2026-09-29T17:10:44Z Sylvaline39 15355 Added DEFAULTSORT and Databox 729068 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[Category:Articles with hCards]] '''Arlete Guilhermina "Guillermina" Vincente Bombe''' (a mụrụ n'afọ 1983) bụ [[Actor|onye]] Mozambican na-eme ihe nkiri si Maputo, [[Mozambique]].<ref>{{Cite web|url=http://en.ilteatrofabene.it/arlete-guilhermina-vicente-bombe/|title=<ARLETE GUILHERMINA VICENTE BOMBE> THE PROTAGONISTS|publisher=Il Teatro Fa Bene|accessdate=November 11, 2020|archivedate=January 18, 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190118052815/http://en.ilteatrofabene.it/arlete-guilhermina-vicente-bombe/}}</ref> == Ọrụ == N'afọ 2017, e gosipụtara ya na ihe ngosi Iacopo Patierno nke akpọrọ, ''Wiwanana'', n'akụkụ Safina Ansumane Ali, Agostino Maico Chipula na ndị ọzọ.<ref>{{Cite web|url=https://m.imdb.com/title/tt8184604/|title=Wiwanana (2017)|publisher=[[IMDb]]|accessdate=November 11, 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.filmitalia.org/p.aspx?t=film&l=en&did=107283|title=Wiwanana|publisher=Instituto Luce|accessdate=November 11, 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://en.ilteatrofabene.it/|title=The Film {{!}} Wiwanana|publisher=Il Teatro Fa Bene|accessdate=November 11, 2020|archivedate=November 12, 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201112194239/http://en.ilteatrofabene.it/}}</ref> E gosipụtakwara ya na ihe nkiri Mickey Fonseca nke afọ 2019 nke nwetara ihe nrite, Redemption ("Resgate" na Portuguese). Ihe nkiri ahụ gosipụtakwara Gil Alexandre, Laquino Fonseca, Tomas Bie, Rachide Abul, Candido Quembo na ndị ọzọ.<ref>{{Cite web|url=https://www.netflix.com/ng/title/81273165?preventIntent=true|title=Redemption|publisher=[[Netflix]]|accessdate=November 11, 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://m.imdb.com/title/tt8870574/?ref_=m_nm_knf_i1|title=Redemption (2019)|publisher=[[IMDb]]|accessdate=November 11, 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.nyfa.edu/film-school-blog/new-york-film-academy-alum-mickey-fonsecas-sells-award-winning-film-resgate-to-netflix/|title=New York Film Academy Alum Mickey Fonseca’s Sells Award-Winning Film ‘Resgate’ to Netflix|publisher=New York Film Academy|accessdate=November 11, 2020}}</ref> A họpụtara ya na ''AMAA 2019 Award'' For Best Actress in a Supporting Role category na 15th Africa Movie Academy Awards (AMAA), maka ọrụ ya na ihe nkiri, Redemption .<ref>{{Cite web|url=http://africine.org/analyse/amaa-2019-the-nominees/14762|title=AMAA 2019, the nominees {{!}} The ceremony is scheduled on the 27th of October 2019 in Lagos, Nigeria|author=Dia|first=Thierno Ibrahima|date=September 19, 2019|publisher=Africine|accessdate=November 11, 2020|archivedate=November 14, 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201114080908/http://africine.org/analyse/amaa-2019-the-nominees/14762}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ghgossip.com/african-movie-academy-awards-amaa-releases-full-nominees-ghana-gets-11-nominations/|title=African Movie Academy Awards (AMAA) Releases Full Nominees- Ghana Gets 11 Nominations|author=GABS|date=December 15, 2019|publisher=GhGossips|accessdate=November 11, 2020|archivedate=November 6, 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211106063857/https://www.ghgossip.com/african-movie-academy-awards-amaa-releases-full-nominees-ghana-gets-11-nominations/}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.theculturenewspaper.com/amaa-returns-to-lagos-for-15th-annual-academy-awards/|title=AMAA returns to Lagos for 15th Annual Academy Awards|author=Akanbi|first=Yinka|date=October 25, 2019|publisher=TCN|accessdate=November 11, 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://theportcitynews.com/2019/10/28/see-the-full-list-of-amaa-2019-winners/|title=See The Full List Of AMAA 2019 Winners|date=October 28, 2019|publisher=TPCN|accessdate=November 11, 2020|archivedate=November 20, 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201120050130/https://theportcitynews.com/2019/10/28/see-the-full-list-of-amaa-2019-winners/}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://tellerafrica.com/amaa-africa-movie-academy-awards-2019/|title=AMAA: Africa Movie Academy Awards 2019|date=October 24, 2019|publisher=Teller Africa|accessdate=November 11, 2020|archivedate=November 19, 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201119052519/https://tellerafrica.com/amaa-africa-movie-academy-awards-2019/}}</ref> {| class="wikitable" ! style="background:#B0C4DE;" |Afọ ! style="background:#B0C4DE;" |Ihe nkiri ! style="background:#B0C4DE;" |Ọrụ ! style="background:#B0C4DE;" |Ihe edeturu ! style="background:#B0C4DE;" |[Ihe e dere n'ala ala peeji] |- |2019 |''Mgbapụta (Resgate)'' |Onye na-eme ihe nkiri (''Mia'') |Ihe nkiri | |- |2017 |''Wiwanana'' |Onye na-eme ihe nkiri (N'onwe ya) |Ihe nkiri | |} {| class="wikitable" !Afọ !Ihe omume !Ihe nrite !Onye Nwetara ya !Nsonaazụ |- |2019 |AMAA |''Onyinye maka onye na-eme ihe nkiri kacha mma na ọrụ nkwado'' |Ya onwe ya | {{Nom}} |} == Edemsibịa == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Bombe, Arlete}} == Njikọ mpụga == * Arlete Guillermina Bombe na [[IMDb]] * Arlete [https://web.archive.org/web/20201118061920/https://flixable.com/actor/?name=Arlete+Bombe Bombe] na Flixable * Arlete Guillermina Bombe na Mubi [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] fkhoculb7ydy1sostyfzh2ph66wiw5t Lily Banda 0 17175 729214 124390 2026-09-29T21:30:46Z InternetArchiveBot 11600 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 729214 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[Category:Articles with hCards]] '''Lily Banda''' (a mụrụ na 16 Ọgọst 1990) bụ onye na-eme ihe nkiri, onye na-agụ egwu, onye na'ede egwu, onye na-agba egwu na onye na-ede uri nke amụrụ na Malawi. == Akụkọ ndụ == Lily zụlitere ịhụnanya maka egwu mgbe ọ bụ nwatakịrị, na-eme ihe n'ụlọ akwụkwọ. Ọ malitere ọrụ ọkachamara ya n'onwe ya n'afọ 2010, na-arụ ọrụ dịka onye na-elekọta redio, telivishọn na ihe omume.<ref>{{Cite web|title=Malawian Influencers – Lily Banda|url=http://visitmalawi.co/malawian-influencers-lily-banda|work=Visit Malawi|accessdate=13 October 2020|archivedate=14 October 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201014034238/http://visitmalawi.co/malawian-influencers-lily-banda}}</ref> Ọ malitere ịrụ ọrụ n'okpuru aha Alex dịka onye na-agụ egwu na onye na-ede uri.<ref>{{Cite web|title=TEDxLilongwe|url=https://www.ted.com/tedx/events/12383|work=TEDx|accessdate=13 October 2020}}</ref> E wepụtara abọm izizi ya, "Black Kiss" n'ọnwa Jenụwarị afọ 2014. N'afọ 2015 ọ gara n'ihu na EP Odd Hours .<ref name="mbc">{{Cite news|title=From Alex to Lily: Singer explains name change|url=https://www.mbc.mw/news/entertainment/item/325-from-alex-to-lily-singer-explains-name-change|accessdate=13 October 2020|work=MBC|date=20 May 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20210814130711/https://mbc.mw/news/entertainment/item/325-from-alex-to-lily-singer-explains-name-change|archive-date=14 August 2021|url-status=dead}}</ref> African Union nyere ya ihe nrite dike ndị ntorobịa n'afọ 2015. N'afọ 2018 ọ wepụtara abọm abụọ 'Just Go' na 'Original thought' nke Afrima họpụtara ya ugboro abụọ na Best Female Artist Southern Africa na Most Promising Artist in Africa. N'afọ 2020, ọ pụtara na ndepụta Africa 35:35 nke ndị ntorobịa Africa 35 kachasị nwee mmetụta.<ref>{{Cite web|title=Lily B|url=https://www.musicinafrica.net/directory/lily-b|work=Music in Africa|accessdate=13 October 2020}}</ref> N'afọ 2019, Banda pụtara na The Boy Who Harnessed the Wind, dabere na akụkọ ihe mere eme nke [[William Kamkwamba]]. Ọ na-eme Annie Kamkwamba. Ọ rụkwara ọrụ dịka Aicha Konate na oge nke abụọ nke usoro TV Deep State na 2019. Omume ya bụ onye ntụgharị Mali nke a wakporo ma chee na e gburu ya. == Ihe nkiri == * 2019: ''Nwa nwoke ahụ ji ifufe mee ihe'' * 2019: Deep State (usoro ihe nkiri TV) == Edemsibịa == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == * [[imdbname:9357187|Lily Banda]] na Internet Movie Database [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] mtpr39h7spfnsmbqbv7pi5mc4j7ikeb Clint Brink 0 17205 729074 497624 2026-09-29T17:16:07Z Sylvaline39 15355 Added DEFAULTSORT 729074 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Clint Brink|other_names=|image=|image_size=|alt=|caption=|birth_date={{Birth date and age|1980|9|29|mf=yes}}|birth_name=|birth_place=[[Paarl]], [[South Africa]]|death_date=|death_place=|resting_place=|resting_place_coordinates=<!-- {{coord|LAT|LONG|display=inline,title}} -->|nationality=[[South Africa]]n|alma_mater=[[CityVarsity]]|height=1.73 m|years_active=2005–present|partner=Marubini Mogale (2000–2002) (deceased)|spouse=[[Steffi Van Wyk]]|children=|awards=|father=|mother=|relatives=|signature=|website=|footnotes=|occupation=Actor}} [[Category:Articles with hCards]] '''Clint Brink''' (amụrụ na 29 Septemba 1980) bụ onye na-eme ihe nkiri na South Africa.<ref name="figjamagency">{{Cite web|url=http://www.figjamagency.co.za/artists/clint%20brink/clint%20brink.pdf|title=Clint Brink career|publisher=figjamagency|accessdate=18 November 2020|archivedate=24 June 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220624073436/http://www.figjamagency.co.za/artists/clint%20brink/clint%20brink.pdf}}</ref> A maara ya nke ọma maka ọrụ ya na ihe nkiri King Dog, Ellen: Die storie van Ellen Pakkies na ''Lockdown Heights'' yana ihe nkiri ncha Binnelanders . == Mmalite ndụ == A mụrụ Brink na Paarl, Western Cape. Ọ gara ụlọ akwụkwọ sekọndrị na New Orleans High School. Ọ gara n'ihu gụsịa akwụkwọ ma nweta nzere Bachelor of Arts na Film na Television na CityVarsity School of Media and Creative Arts na 1999.<ref name="briefly">{{Cite web|url=https://briefly.co.za/38625-clint-brink-biography-age-child-wife-parents-tv-shows-movies-nominations-instagram.html|title=Clint Brink career|publisher=tvsa|accessdate=18 November 2020}}</ref> == Ọrụ == N'oge ọ na-agụ akwụkwọ, Brink rụrụ ọrụ na ọtụtụ ihe nkiri dị mkpirikpi. Mgbe ọ dị afọ iri na itoolu mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ, ọ gara nnyocha maka ihe nkiri Gangsters and dancers. N'ụzọ dị mwute, a kagburu ihe nkiri ahụ tupu mmepụta ya. Otú ọ dị, ọ nwetara ọrụ Shaun Jacobs na usoro telivishọn Backstage .<ref name="figjamagency" /> Ọ pụtara na ihe nkiri soap opera Generations dị ka 'Bradley Paulse'. O mekwara ọtụtụ ihe nkiri South Africa dịka ''Dollars'' and White Pipes, Swop! na ''Mega Python vs''. ''Gatoroid''<ref name="briefly" /> N'afọ 2006, a họpụtara ya maka onyinye South African Film and Television Award (SAFTA) maka onye na-eme ihe nkiri kacha mma na ihe nkiri maka ọrụ ya na ihe nkiri blockbuster ''Dollars + White Pipes'' . N'afọ 2007 ọ pụtara dị ka Valentino "Tino" Martens na usoro Scandal!. Maka arụmọrụ ya, ọ nwetara SAFTAs maka onye na-eme ihe nkiri kacha mma na onye na-akwado ihe nkiri kacha ike na TV Soap.<ref name="briefly" /> == Ndụ onwe ya == N'afọ 2000, Brink na onye na-eme ihe nkiri Marubini Mogale malitere iyi ọyị. N'afọ 2002, Brink, Mogale, na nwanne nwanyị Mogale bụ Lerato nọ n'ụgbọala. Onye ọkwọ ụgbọala ahụ enweghị ike ịchịkwa ya ma ụgbọ ala ahụ tụgharịrị; Marubini nwụrụ ebe Brink na Lerato nwere obere mmerụ ahụ.<ref name="briefly" /> Brink lụrụ Steffi Van Wyk, onye Namibia na-eme ihe nlereanya na onye mmeri nke asọmpi ịma mma, n'afọ 2016.<ref>{{Cite web|url=https://www.news24.com/channel/the-juice/news/clint-and-steffi-brink-are-couple-goals-the-dynamic-duo-tells-us-all-in-new-interview-20200922|title=Clint and Steffi Brink are couple goals - The dynamic duo tells us all in new interview|publisher=news24|accessdate=18 November 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ecr.co.za/shows/stacey-norman/actor-clint-brink-shares-touching-tribute-to-his-wife/|title=Actor Clint Brink shares touching tribute to his wife|publisher=ecr|accessdate=18 November 2020}}</ref> == Ihe nkiri == {| class="wikitable" !Afọ !Ihe nkiri !Ọrụ !Ụdị ![Ihe e dere n'ala ala peeji] |- |2005 |''Ndị Binnelanders'' |Dr. Steve Abrahams |Ihe nkiri TV | |- |2005 |''Dollars na White Pipes'' |Bernie Baaitjies |Ihe nkiri | |- |2007 |''Ihe ihere!'' |Valentino "Tino" Martens |Ihe nkiri | |- |2008 |''Gbanwee!'' |Bevan Adonis |Ihe nkiri | |- |2013 |''Obi Ụtọ'' |Onye Okpukpe |Ihe nkiri | |- |2014 |''Rockville'' |Trevor |Ihe nkiri TV | |- |2018 |''Ellen: Akụkọ Ellen Pakkies'' |Adrian Samuels |Ihe nkiri | |- |2020 |''Lockdown Heights'' |Damien |Ihe nkiri TV | |- |TBD |''Nkịta Eze'' |Kong |Ihe nkiri | |} == Ihe odide == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Brink, Clint}} == Njikọ mpụga == * {{IMDb name|nm9582948}} * [https://thrucolouredlenses.wordpress.com/tag/clint-brink/ Clint on the Brink!] * [https://web.archive.org/web/20200815072843/https://www.youthvillage.co.za/2016/11/clint-brink-reveals-left-entertainment-industry/ Clint Brink kpughere ihe mere o ji hapụ ụlọ ọrụ ntụrụndụ] * [https://www.herald.co.zw/brink-is-more-than-just-a-pretty-face/ Brink abụghị naanị ihu mara mma] * [https://www.news24.com/drum/celebs/news/its-only-been-gods-grace-actor-clint-brink-on-turning-40-20201009 Ọ bụ naanị amara Chineke - onye na-eme ihe nkiri Clint Brink na-agba afọ 40] [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] dma71fduz5l3wdyn7kmaugx6zmmxn17 Peter Fatomilola 0 18151 729078 723266 2026-09-29T17:18:47Z Sylvaline39 15355 Added DEFAULTSORT and Databox 729078 wikitext text/x-wiki {{Databox}}   Chief Peter FatomilolaListeni (amụrụ na 16 Jenụwarị 1946) bụ onye Naijiria na-eme ihe nkiri, onye na-eme fim, onye na'ede uri, onye ụkọchukwu ifa na onye na-ede egwuregwu.<ref>{{Cite news|url=http://www.punchng.com/entertainment/arts-life/fatomilolas-first-film-is-ready-but/|title=Fatomilola's first film is ready, but…|accessdate=20 January 2015|work=[[The Punch]]|archive-date=20 January 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150120040604/http://www.punchng.com/entertainment/arts-life/fatomilolas-first-film-is-ready-but/|url-status=dead}}</ref> == Oge ọ malitere == A mụrụ Fatomilola na 16 Jenụwarị 1946 na Ifisin-Ekiti, Ido-Osi Local Government Area nke Ekiti State, Nigeria, nye Chief Abraham Ojo Fatomilole na Oriakụ Elizabeth Fatomiloli. Ọ bụ nwa onye isi Ifa Priest, nke a maara dị ka Oluwo (Olu-awo, nke pụtara Lord of the Oracle), nke a kwenyere na ọ metụtara ọrụ ya na sinima Naijiria. Nne ya si Isare-Opin, EKITI LGA, Kwara State. N'afọ 1967, ọ sonyeere ụlọ ọrụ ihe nkiri Olokun n'okpuru nduzi nke Prọfesọ Ola Rotimi, onye ama ama na ụlọ ihe nkiri na onye ntụzi ihe nkiri na Mahadum Ife, ugbu a Mahadum Obafemi Awolowo. Ọ bụkwa onye ọrụ agụmakwụkwọ na mahadum Obafemi Awolowo, ebe ọ nwetara nzere bachelọ nke Arts na Theater Arts na 1978. Ọ bụbu onye ntụzi ihe nkiri ihe nkiri na-atọ ọchị Papa Ajasco, nke Wale Adenuga mebere. Ọ pụtala n'ọtụtụ ihe nkiri Naijiria ama ama dịka Sango, ihe nkiri Afrịka nke Obafemi Lasode mebere nke Wale Ogunyemi dere na 1997.[5] Ọ rụrụ ọrụ onye ụkọchukwu n'ọtụtụ ihe nkiri Yoruba. == Ihe nkiri == * ''[[Papa Ajasco]]'' * ''Orisa Aiye (2024) dị ka Oluwo'' * ''Keji (2023) dị ka Baba Falola'' * ''Igbale (2023) dị ka Baba Amoye'' * ''Ndị bịara abịa (2022) dị ka Nna'' * ''Love Castle (2021) dị ka Eleemo'' * ''Rise of the Saints (2020) dị ka Orula'' * ''Kakanfo (2020) dị ka Ologbonsanwo'' * ''Ihe oyiyi ọla edo (2019) dị ka Grandpa Esho'' * ''Eze Invincible (2017) dị ka Adeyer'' * ''Ebute (2010) dị ka Awogbemi'' * ''Apaadi (2009) '' * ''Iripada (2006) dị ka onye na-akọ ọdịnihu'' * ''Afonja (2002) dị ka Afonja'' * ''[[Saworoide]] (1999) '' * ''Brass Bells (1999) dị ka Amawomaro'' * ''Sango (1997) dị ka Babalawo Oyo'' * ''Koseegbe (1995) dị ka onyeisi ndị uwe ojii'' * ''May 29 (ihe nkiri) (2020) dị ka Baba Ifa'' Ọ lụrụ ọtụtụ ndị nwunye, gụnyere otu onye na-ere ihe ọṅụṅụ na ahịhịa (Iya Fat) n'ahịa na Mahadum Obafemi Awolowo. O nwere ụmụ iri na otu. Na mgbakwunye, o nwere ọtụtụ utu aha ndị isi gburugburu Yorubaland, gụnyere Oluwo (Chief Ifa Priest) n'obodo ya nke Ifisin-Ekiti na Amuludun na Ile-Ife. == Edensibia == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Fatomilola, Peter}} [[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]] 0wkfwxqnejz5dl7w6fqxhhi04yxzzq6 LU KALA 0 18441 729135 214742 2026-09-29T19:49:49Z InternetArchiveBot 11600 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 729135 wikitext text/x-wiki {{databox}}   [[Category:Articles with short description]] [[Category:Short description is different from Wikidata]] [[Category:Articles with hCards]] '''Lusamba Vanessa Kalala''', nke a maara nke ọma dị ka '''LU KALA''', bụ onye na-agụ egwu na onye na-ede egwu na Congolese-Canada.<ref>{{Cite web|author=|first=|date=2019-09-01|title=Lu Kala: Professional R&B songwriter takes the stage|url=https://www.socanmagazine.ca/features/lu-kala-professional-rb-songwriter-takes-the-stage/|archiveurl=|archivedate=|accessdate=2020-08-13|work=SOCAN Words and Music|language=en-US}}</ref> == Ọrụ == LU KALA rụrụ ọrụ na Canadian Music Week na AFỌ 2019 ebe ọ rụrụ egwu izizi ya, "DMCO (Don't Count Me Out)<ref>{{Cite web|author=Canadian Music|first=Week|date=2019-08-08|title=LU KALA 'Don't Count Me Out'|url=https://www.youtube.com/watch?v=V3hM-st3gXA|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200813174956/https://www.youtube.com/watch?v=V3hM-st3gXA|archivedate=2020-08-13|accessdate=2020-08-13|work=YouTube}}</ref><ref name=":6">{{Cite web|author=|first=|date=2019-09-01|title=LU KALA Is On The Rise, Watch Her Debut "DCMO (Don't Count Me Out)"|url=https://thedarcc.com/2019/09/18/lu-kala-is-on-the-rise-watch-her-debut-dcmo-dont-count-me-out/|archiveurl=|archivedate=|accessdate=2020-08-13|work=D'ARCC|language=en-US}}</ref> O nwetakwara nnukwu ''ihe'' nrite na RBC's Emerging Musician Program, na-enweta $ 10,000 nke oge studio n'etiti ihe nrite ndị ọzọ.<ref>{{Cite web|author=|first=|date=|title=Canada's Walk of Fame|url=https://www.canadaswalkoffame.com/|archiveurl=|archivedate=|accessdate=2020-08-13|work=Canada's Walk of Fame|language=en-CA}}</ref><ref>{{Cite web|author=Ruta|first=Mike|date=2018-10-01|title=Ajax singer LU connects with 'Don't Count Me Out'|url=https://www.durhamregion.com/whatson-story/9028594-ajax-singer-lu-connects-with-don-t-count-me-out-/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220716205714/https://www.durhamregion.com/whatson-story/9028594-ajax-singer-lu-connects-with-don-t-count-me-out-/|archivedate=2022-07-16|accessdate=2020-08-13|work=DurhamRegion.com|language=en-CA|url-status=dead}}</ref> "DMCO (a gupu kwala m)" ka Complex kọwara dị ka "ike".<ref>{{Cite web|author=Cruz|first=Josephine|date=6 September 2018|title=LU Just Released Her Powerful Debut Single "DCMO"|url=https://www.complex.com/music/2018/09/lu-dcmo-debut-single|archiveurl=|archivedate=|accessdate=2020-12-24|work=Complex|language=en}}</ref> Otu egwu nke abụọ nke LU KALA, "Body Knew", bụ nke Unheardgems na ''Sidedoor'' toro.<ref>{{Cite web|author=Team|first=Unheard Gems|date=2020-03-04|title="Body Knew" – LU KALA {{!}} Review|url=https://www.unheardgems.com/post/body-knew-lu-kala-review|archiveurl=|archivedate=|accessdate=2020-08-13|work=Unheard Gems|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|author=|first=|date=|title=LU KALA – Body Knew|url=https://sidedoormag.com/blog/2020/2/27/lu-kala-body-knew|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200325190838/https://sidedoormag.com/blog/2020/2/27/lu-kala-body-knew|archivedate=2020-03-25|accessdate=2020-08-13|work=Sidedoor Magazine|language=en-US}}</ref> Otu egwu ya nke atọ, "Want You" nwetakwara ezigbo nyocha site n'aka ndị nkatọ.<ref name=":0">{{Cite web|author=|first=|date=|title=LU KALA speaks on self sabatge and self love in new single, "Want You" – Reignland|url=https://www.reignland.co/lu-kala-want-you/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220716205714/https://www.reignland.co/lu-kala-want-you/|archivedate=2022-07-16|accessdate=2020-08-13|work=|language=en-US}}</ref><ref name=":1">{{Cite web|author=|first=|date=|title=Listen: Want You – Lu Kala — BlackPlastic.co.uk|url=https://www.blackplastic.co.uk/alternative-electronic-music-b/2020/4/30/listen-want-you-lu-kala|archiveurl=|archivedate=|accessdate=2020-08-13|work=Bla ck Plas tic .co .uk|language=en-GB}}</ref> ''Sidedoor'' kọwara egwu ya nke afọ 2020 "No Smoke" dị ka "ihe na-adọrọ mmasị, na-adọta, ma na-enye ike".<ref>{{Cite web|title=Lu Kala Drops Another Pop Anthem, "No Smoke".|url=https://sidedoormag.com/blog/2020/7/16/lu-kala-drops-another-pop-anthem-no-smoke|accessdate=2020-09-13|work=Sidedoor Magazine|language=en-US|archivedate=2020-10-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201001132013/https://sidedoormag.com/blog/2020/7/16/lu-kala-drops-another-pop-anthem-no-smoke}}</ref> == Ebensidee == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == * [https://web.archive.org/web/20220331041010/https://www.igobylu.com/ Ebe nrụọrụ weebụ gọọmentị] * {{IMDb name|11464299|LU KALA}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 4hpapirxs0irul72rpyam8ojbmgnbbh Agathe N'Nindjem-Yolemp 0 18538 729079 83728 2026-09-29T17:21:01Z Sylvaline39 15355 Added DEFAULTSORT 729079 wikitext text/x-wiki {| class="infobox vcard" style="width:26em" |+ class="infobox-title fn summary" id="4" |Agathe N'Nindjem-Yolemp ! colspan="2" class="infobox-header" style="background-color: #DCDCDC; color: #000000; border: 2.5px solid #DCDCDC;" |Personal information |- ! class="infobox-label" scope="row" |Born | class="infobox-data" |<span style="display:none"> (<span class="bday">1980-08-04</span>) </span>August 4, 1980<span class="noprint ForceAgeToShow"> (age&nbsp;41)</span><br /><br /><br /><br />[[Yaoundé]], [[Cameroon]] |- ! class="infobox-label" scope="row" |Nationality | class="infobox-data" |Cameroonian |- ! class="infobox-label" scope="row" |Listed height | class="infobox-data" |1.90&nbsp;m (6&nbsp;ft 3&nbsp;in) |- ! class="infobox-label" scope="row" |Position | class="infobox-data" |[[Center (basketball)|Center]] |- ! colspan="2" class="infobox-header" style="background-color: #DCDCDC; color: #000000; border: 2.5px solid #DCDCDC;" |Career history |- ! class="infobox-label" scope="row" style="font-weight: normal;" |2000-2002 | class="infobox-data" style="line-height: 1.2em;text-align: left;" |[[Dexia Namur]] |- ! class="infobox-label" scope="row" style="font-weight: normal;" |2003 | class="infobox-data" style="line-height: 1.2em;text-align: left;" |[[ESB Villeneuve-d'Ascq]] |- ! class="infobox-label" scope="row" style="font-weight: normal;" |(2003-2004) | class="infobox-data" style="line-height: 1.2em;text-align: left;" |[[Toulouse Launaguet Basket]] |- ! class="infobox-label" scope="row" style="font-weight: normal;" |2004-2005 | class="infobox-data" style="line-height: 1.2em;text-align: left;" |[[CB Ciudad de Burgos|CB Obodo Burgos]] |- ! class="infobox-label" scope="row" style="font-weight: normal;" |2006 | class="infobox-data" style="line-height: 1.2em;text-align: left;" |[[Mourenx Basket Club]] |- ! class="infobox-label" scope="row" style="font-weight: normal;" |2007 | class="infobox-data" style="line-height: 1.2em;text-align: left;" |[[CB Avenida]] |- ! class="infobox-label" scope="row" style="font-weight: normal;" |2009-2010 | class="infobox-data" style="line-height: 1.2em;text-align: left;" |[[Toulouse Métropole Basket|Toulouse Obodo Ukwu Basket]] |- ! class="infobox-label" scope="row" style="font-weight: normal;" |2011-2012 | class="infobox-data" style="line-height: 1.2em;text-align: left;" |[[Basket Catalan Perpignan Méditerranée|Basket Catalan Perpignan Mediterenian]] |- style="display:none" ! colspan="2" | |- | colspan="2" class="infobox-full-data" | |} '''Agathe N'Nindjem-Yolemp''' (amụrụ n'August 4, 1980) bụ nwaanyị [[Kameroon|Cameroon]] na-egwu basketball. == Njikọ mpụga == * [http://basketball.eurobasket.com/player/Agathe_Nnindjem/France/Perpignan_Basket/79956?Women=1 Profaịlụ] na eurobasket.com {{DEFAULTSORT:N'Nindjem-Yolemp, Agathe}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] oj56p89cpjizql6j5m7wer7qafctbak Isabel Jeans 0 18559 728938 727824 2026-09-29T12:15:19Z InternetArchiveBot 11600 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 728938 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[Category:Articles with hCards]] '''Isabel Jeans''' (16 Septemba 1891 -4 Septemba 1985) bụ onye England na-eme ihe nkiri a maara maka ọrụ ya n'ọtụtụ ihe nkiri Alfred Hitchcock na ngosipụta ya nke Aunt Alicia na ihe nkiri egwu nke 1958 ''Gigi'' .<ref name="bfi">{{Cite web|url=http://www.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2b9f3ddc5a|title=Isabel Jeans|access-date=2022-07-18|archive-date=2017-10-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20171004204538/http://www.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2b9f3ddc5a|url-status=dead}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">.</cite></ref><ref>{{Cite web|url=https://www.allmovie.com/artist/isabel-jeans-p35362|title=Isabel Jeans - Biography, Movie Highlights and Photos - AllMovie|work=AllMovie}}</ref> == Mbido ndụ na ọrụ == A mụrụ na London, Jeans bụ nwa nwaanyị nke onye na-enyocha nka.<ref name="Harrison">Harrison, Paul. [https://news.google.com/newspapers?nid=1876&dat=19370829&id=OUosAAAAIBAJ&sjid=yMoEAAAAIBAJ&pg=5818,5115916 "Charming British Girl Arrives in Hollywood"], ''The Sunday Spartanburg Herald-Journal'' (South Carolina), 29 August 1937, front page of Sec. 2</ref> O mere atụmatụ ịghọ onye na-agụ egwu mana ọ malitere ọrụ ya na London na 1908 mgbe ọ dị afọ iri na ise, na oku nke Herbert Beerbohm Tree.<ref name="Harrison"/> Ọ pụtara na mbụ na Broadway na The Man Who Married a Dumb Wife na Jenụwarị 1915 na dị ka Titania na A Midsummer Night's Dream na Febụwarị 1915.<ref name="IBDB">[http://www.ibdb.com/person.php?id=46892 Isabel Jeans] at the IBDB database</ref> O mere Lady Mercia Merivale na egwu nke London Kissing Time (1919).<ref>Findon, B.H., "Kissing Time", ''[[The Play Pictorial]]'', May 1919, p. 82.</ref> Ọ pụtara na mmepụta nke James Elroy Flecker's ''Hassan'' na His Majesty's Theatre na London na 1923. Egwú mberede maka egwuregwu ahụ bụ nke Frederick Delius, Fokine mepụtara ballet na House-of-the-Moving Walls. N'afọ 1924, ọ pụtara na ihe egwuregwu Ivor Novello The Rat na Prince of Wales's Theatre na London. N'afọ sochirinụ, ọ nọ na egwuregwu Richard Brinsley Sheridan The Rivals na Lyric Theatre, Hammersmith, ya na di mbụ ya Claude Rains, nwunye mbụ ya Marie Hemingway, na nwunye ya ugbu a Beatrix Thomson. Ọ pụtara na nnukwu ọrụ na ihe nkiri abụọ Alfred Hitchcock, Downhill (1927) na Easy Virtue (1928) na ihe nkiri ndị ọzọ nke ndi Britain, wee mee ọtụtụ nnukwu nwanyị na ihe nkiri Hollywood, dị ka Suspicion (1941), ''Banana Ridge'' (1942), <nowiki><i id="mwRg">Gigi</i></nowiki> (1958) na A Breath of Scandal (1960).<ref name="bfi"/><ref>{{Cite web|url=https://www.allmovie.com/artist/isabel-jeans-p35362/filmography|title=Isabel Jeans – Movies and Filmography - AllMovie|work=AllMovie}}</ref> Ọrụ ndị ọzọ e mere n'elu ihe nkiri gụnyere The Beggar's Opera na Comedy Theatre, London na 1935, mweghachi nke The Happy Hypocrite na 1936.<ref>[http://www.officiallondontheatre.co.uk/stats-and-facts/london-theatre/view/item98441/08-April-1936:-Novello-is-The-Happy-Hypocrite/ ''The Happy Hypocrite''] on Official London Theatre Guide, accessed 19 September 2011</ref> Ọrụ Broadway mechara bụrụ Crystal Wetherby na The Man in Possession na 1930 na Mrs. Emmeline Lucas na Make Way for Lucia na 1948.<ref name="IBDB"/> Ihe nkiri Bekee gụnyere ihe nkiri Anton Chekhov bụ The Seagull (1949 na Lyric Theatre, London na St. James's Theatre), ihe nkiri Jean Anouilh, "Ardele" (1951 na Vaudeville Theatre), ihe egwuregwu Noël Coward, The ''Vortex'' (1952 na Lyric Theater na Hammersmith), ihe nkiri T. S. Eliot bụ The Confidential Clerk (1953 na Lyric Drama), ihe nkiri William Congreve bụ The Double Dealer (1959 na Old Vic Theatre, ma na-eme n'ebe ahụ n'oge ahụ. Ọ rụkwara ọrụ na West End nke Oscar Wilde, gụnyere Lady Windermere's Fan (1945 na Haymarket Theatre, nke John Gielgud duziri na 1966 na Phoenix Theatre (London)), A Woman of No Importance (1953 na Savoy Theatre) na dị ka Lady Bracknell na The Importance of Being Earnest (1968 na Haymarket Theater).<ref>[https://web.archive.org/web/20150402093029/http://www.phyllis.demon.co.uk/theatricalia/07class/class5059.htm Classic Plays – 1950s], Rob Wilton Theatricalia, accessed 19 September 2011</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20150402105653/http://www.phyllis.demon.co.uk/theatricalia/07class/class6069.htm Classic Plays – 1960s], Rob Wilton Theatricalia, accessed 19 September 2011</ref> Nwanne nwoke Jeans bụ Desmond bụ onye na-eme ihe nkiri na onye na-akụ ọkpọ, nwanne ya nwaanyị bụ Ursula bikes Onye na- eme ihe onyonyo a na - akwanyere ugwu.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=FOHgDAAAQBAJ&dq=ursula+jeans+roger+livesey+memorial+plaque&pg=PA375|title=Resting Places: The Burial Sites of More Than 14,000 Famous Persons, 3d ed.|first=Scott|author=Wilson|date=16 September 2016|publisher=McFarland|isbn=9781476625997}}</ref> Ọ lụrụ di ugboro abụọ: nke mbụ ya na onye na-eme ihe nkiri bụ Claude Rains, site na 1913 ruo 1915, emechaa o luo onye ọka iwu na odee bu Gilbert Edward "Gilley" Wakefield site na 1920 ruo mgbe ọ nwụrụ na 1963.<ref name="Harrison"/>   == Selected stage credits == == Edensibia == {{Reflist}} 8pxrjnvmfll756trt7t40b0yrsdmze0 Meskerem Assefa 0 18607 729374 671026 2026-09-30T02:33:18Z InternetArchiveBot 11600 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 729374 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Meskerem Assefa Legesse Wondimagegn''' (amụrụ na 20 Septemba na afọ1985 na Robe, Arsi) bụ onye Ethiopia na-agba ọsọ n'etiti na ogologo oge.<ref name=":0">[https://web.archive.org/web/20200418091834/https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/as/meskerem-assefa-1.html Meskerem Assefa]. Sports Reference. Retrieved on 2013-02-18.</ref> Ọ nochitere anya Etiopia na 2008 na 2012 London Olympics.<ref name=":0" /> O nwere ihe kachasị mma nke onwe ya gụnyere 4:02.12 nkeji maka mita 1,500, 8:46.37 nkeji maka mita 3000 na 2:25:11 awa maka marathon. Meskerem na-asọ mpi karịsịa na 1500 m. Ọ bụ onye sonyere nke ugboro abụọ na World Championships in Athletics ma bụrụ onye nwetara ọlaọcha na 2008 African Championships in Atletics. Meskerem malitere ịgba ọsọ n'etiti n'afọ 2001 ma mgbe ọ nọ na [[Oregon]] n'afọ 2003 ọ gbara ọsọ 800 mita kacha mma nke 2:01.11 nkeji na 1500 mita kacha mma ya nke 4:03.96. Ọ bi na United States ruo n'afọ 2007.<ref name="IAAFBio"/> Mmeri o meriri na All-Ethiopian Games na [[Addis Ababa]] na onye nke abụọ na Ethiopian Athletics Championships wetara ya ọnọdụ dị mma na 2007 All-Africa Games, ebe ọ nọ na ọnọdụ nke anọ na ọsọ nke 4:09.83 nkeji.<ref>Negash, Elshadai (2007-03-13). [http://www.iaaf.org/news/news/daba-and-mergia-take-5000m-victories-in-all-e Daba and Mergia take 5000m victories in All-Ethiopian Games]. IAAF. Retrieved on 2013-02-19.</ref><ref>Negash, Elshadai (2007-05-07). [http://www.iaaf.org/news/news/burka-romps-to-1500m-victory-ethiopian-cham Burka romps to 1500m victory – Ethiopian Champs, Final Day]. IAAF. Retrieved on 2013-02-19.</ref> N'afọ na eso nke gara gara o wetara ihe nrite mbụ ya dị elu bụ ya bụ onye nwetara ọlaọcha n'azụ [[Gelete Burka]] na 1500 m na 2008 African Championships in Athletics .<ref>[https://web.archive.org/web/20160305021713/http://amharic.voanews.com/content/a-53-2008-05-02-voa1-93030749/1459930.html African Athletics Championships DAY 3: Ethiopia Dominates 1,500 Meters]. VoaNews (2008-05-02). Retrieved on 2013-02-19.</ref><ref>Powell, David (2008-05-02).[http://www.iaaf.org/news/news/montsho-takes-4983-400m-victory-in-addis-abab Montsho takes 49.83 400m victory in Addis Ababa – African Championships day 3]. IAAF. Retrieved on 2013-02-19.</ref> N'okporo ụzọ egwuregwu Brazil, o nwere mmeri atọ na-aga n'ihu gụnyere nkeji 2:02.12 kacha mma na 800m na [[Rio de Janeiro]].<ref>[https://archive.today/20130407134158/http://www.iaaf.biz/gp08/results/eventCode=4148/sex=W/discCode=800/result.html 2008 Gold Meeting Rio de Atletismo]. IAAF. Retrieved on 2013-02-19.</ref> Ọsọ kachasị mma ya na 1500m n'oge ahụ bụ 4:05.67 nkeji, nke bịara na nzukọ na Jerez de la Frontera.<ref name="IAAFBio"/> A họpụtara ya ka ọ nọchite anya Etiopia na 2008 Summer Olympics, mana e wepụrụ ya na agba nke mbụ nke okpomọkụ. Onye nke abụọ na asọmupi mba ahụ mere ka o keta nnukwu ọnọdụ na 2009 World Championships in Athletics. Ọ gafere agba nke mbụ, mana ọ malitereghị na ọkara ikpeazụ. 1500m kacha mma ya n'afọ ahụ (4:05.99) bụ na Prefontaine Classic na Eugene, Oregon, ọ setịpụkwara 3000m kacha mma nke nkeji 8:46.37 na Meeting Lille Metropole.<ref name="IAAFBio">[http://www.iaaf.org/athletes/ethiopia/meskerem-assefa#progression Meskerem Assefa]. [[IAAF]]. Retrieved on 2013-02-19.</ref><ref>Ouma, Mark (2009-07-01). [http://www.africanathletics.org/?p=225 Anim, Kikaya, Assefa triumph in Lille]. African Athletics. Retrieved on 2013-02-19.</ref> Nnukwu asọmupi ya nke afọ 2010 bụ African Championships, ebe ọ bụ onye nke ise n'elu 1500 m.<ref name="IAAFBio" /> N'ime ọkara mbụ nke afọ ahụ, ọ malitere ịpụ site n'etiti etiti gaa n'ịgba ọsọ dị anya: ọ bụ onye nke abụọ na Le Mans Cross Country, setịpụrụ oge mita 5000 nke nkeji 15:03.49 maka nke atọ na GE Galan, merie Cooper River Bridge Run na ọsọ nke nkeji 32:31 maka 10K, ma nwee njedebe nke atọ na Carlsbad 5000 na Crescent City Classic 5K road races.<ref>[http://www.tilastopaja.org/db/atw.php?ID=44051&Season=2010&Odd=0 Meskerem Assefa]. Tilastopaja. Retrieved on 2013-02-19.</ref> N'agbanyeghị ihe ịga nke ọma na agbụrụ dị ogologo, Meskerem lekwasịrị anya na 1500 m na afọ 2011 wee nweta oru nsonaazụ kachasị mma ya. Ọ gbara ọsọ kachasị mma nke 4:03.63 nkeji maka nke abụọ na Colorful Daegu Championships Meeting, wee meziwanye nke a ruo 4:02.12 nkeji dị ka onye nke abụọ na nzukọ Golden Gala IAAF Diamond League.<ref>[https://web.archive.org/web/20110514202145/http://www.world-challenge.org/news/322-four-world-leads-wins-for-oliver-harper-felix-dix- Four world leads, wins for Oliver, Harper, Felix, Dix in Daegu]. [[IAAF]]. Retrieved on 2013-02-19.</ref><ref>Ouma, Mark (2011-05-27). [http://www.africanathletics.org/?p=817 Adamu set world junior record]. African Athletics. Retrieved on 2013-02-19.</ref> Ọ gbara ọsọ 4:06.32 maka ọnọdụ nke abụọ ọzọ na nzukọ Brazzaville wee bụrụ nke asaa na ọsọ nke 4:04.48 nkeji na ọkwa kachasị elu Herculis zutere. Ọ bụ onye nke abụọ na Kalkidan Gezahegne n'etiti ndị na-agba ọsọ Ethiopia n'afọ ahụ.<ref>[http://www.iaaf.org/records/toplists/middlelong/1500-metres/outdoor/women/senior/2011 1500 Metres – women – senior – outdoor – 2011]. IAAF. Retrieved on 2013-02-19.</ref> A họpụtara ya ọzọ ka ọ nọchite anya Etiopia n'ọkwa ụwa, mana e wepụrụ ya na okpomọkụ nke 2011 World Championships in Athletics.<ref name="IAAFBio"/> Ọ nọkwa n'ọnọdụ nke anọ na 1500 m na 2011 All-Africa Games, na-agwụcha n'elu ikpo okwu. Na mbido afọ 2012 ọ gbara ọsọ kachasị mma n'ime ụlọ nke 4:07.65 nkeji maka 1500 m na 8:53.18 nkeji maka 3000 m.<ref name="IAAFBio"/> N'èzí, oge kachasị mma ya bịara na Daegu, ebe ọ kwughachiri ọnọdụ ya nke afọ gara aga, na-abịa nke abụọ na 4:06.52 nkeji.<ref>[https://web.archive.org/web/20120727022010/http://www.thehindu.com/sport/athletics/article3429948.ece Justin Gatlin fires United States to a sprint sweep]. ''The Hindu'' (2012-08-18). Retrieved on 2013-02-19.</ref> Egwuregwu Olympic nke abụọ Meskerem sochiri na 2012 London Games, mana ọzọ ọ nweghị ọganihu gafere okpomọkụ nke 1500 m.<ref>{{Cite web|url=http://www.london2012.com/athlete/assefa-meskerem-1095402/|title=Meskerem Assefa|work=[[2012 Summer Olympics]]|accessdate=8 September 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120722215914/http://www.london2012.com/athlete/assefa-meskerem-1095402/|archivedate=22 July 2012}}</ref> Mgbe egwuregwu Olimpik gaferer, ọ bụ onye nke abụọ na asọmupi DécaNation. [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] [[Òtù:Pages with unreviewed translations]] nz1g9xfqb5fgagn2wms4o6r0dlxuze5 Jayda Hylton-Pelaia 0 18617 728962 165108 2026-09-29T14:10:26Z InternetArchiveBot 11600 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 728962 wikitext text/x-wiki {{Databox}}   '''Jayda Cheyni Hylton-Pelaia''' (amụrụ na 30 Mee 1998) bụ onye na-agba bọọlụ nke na-agba dị ka onye azụ maka otu egwuregwu League1 Ontario a kpọrọ Woodbridge Strikers na ndị otu egwuregwu ụmụ nwanyị Jamaica. A mụrụ ya na Canada, ọ na-anọchite anya Jamaica na mba ụwa. == Mmalite ndụ == A mụrụ Hylton-Pelaia na Brampton, Ontario, Canada. A mụrụ nna ya, Gary Hylton, na Jamaica ma o biri ebe ahụ ruo mgbe ọ dị afọ iri na ụma. Nne ya, Tracy Pelaia, bụ onye Ịtali.<ref name="BackPurple">{{Cite news|author=Woodward|first=Ronnie|url=https://www.reflector.com/sports/college/back-in-purple-and-gold-after-jamaican-summer/article_7177abda-aea8-5574-ae9c-68c161b70525.html|title=Back in purple and gold after Jamaican summer|work=[[The Daily Reflector]]|publisher=Adams Publishing Group|accessdate=16 July 2022|date=16 August 2019}}</ref> Ọ malitere ịgba bọọlụ mgbe ọ dị afọ asatọ na Brams United SC wee sonye n'òtù ndị ntorobịa nke Woodbridge Strikers mgbe ọ nọ n'ụlọ akwụkwọ sekọndrị.<ref>{{Cite news|url=https://www.mississauga.com/community-story/3086177-jaguars-claw-way-to-title-in-cincinnati/|title=Jaguars claw way to title in Cincinnati|work=[[The Mississauga News]]|publisher=[[Metroland Media Group]]|accessdate=16 July 2022|date=10 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220921115724/https://www.mississauga.com/community-story/3086177-jaguars-claw-way-to-title-in-cincinnati/|archive-date=21 September 2022|url-status=dead}}</ref> Hylton-Pelaia gara St. Augustine Catholic Secondary School na Brampton, ebe ọ bụ onyeisi ndị otu na onye egwuregwu kachasị baa uru ugboro abụọ n'ime afọ anọ ya na Falcons.<ref>{{Cite web|url=https://thesundevils.com/sports/womens-soccer/roster/jayda-hylton-pelaia/12432|title=Jayda Hylton-Pelaia – Arizona State profile|work=[[Arizona State Sun Devils]]|publisher=[[Arizona State University]]|accessdate=16 July 2022}}</ref> == Kọleji == Hylton-Pelaia gara Mahadum East Carolina na Greenville, North Carolina, United States.<ref name="ECUprofile">{{Cite web|url=https://ecupirates.com/sports/womens-soccer/roster/jayda-hylton-pelaia/10416|title=Jayda Hylton-Pelaia – East Carolina profile|work=[[East Carolina Pirates]]|publisher=[[East Carolina University]]|accessdate=28 July 2019}}</ref> == Ọrụ mba ụwa == Ọ bụ ezie na a mụrụ ya na Canada, Hylton-Pelaia nwekwara ike ịnọchite anya Jamaica, site n'aka nna ya, na Ịtali, site n'aka nne ya.<ref name="BackPurple"/> Ọ bụ Jamaica kpọrọ ya na mbụ na ọkwa dị n'okpuru afọ iri abụọ, aha ya na ndị otu maka 2018 CONCACAF Women's U-20 Championship.<ref>{{Cite news|url=https://www.concacaf.com/under-20s-women/article/jamaica-raises-intensity-as-u-20-women-s-championship-nears/|title=Jamaica raises intensity as U-20 Women’s Championship nears|work=[[CONCACAF]]|accessdate=15 July 2022|date=9 February 2018}}</ref> Hylton-Pelaia mere mpụta nke mbụ ya na nke na-eduga na asọmpi ahụ, na-amalite egwuregwu enyi na enyi megide Costa Rica na Jenụwarị. N'asọmpi ahụ, ọ malitere asọmpi ikpeazụ nke otu B wee gbaa bọọlụ niile megide Nicaragua.<ref>{{Cite news|author=Cowan|first=Sherdon|url=https://www.jamaicaobserver.com/sports/girlz-hunt-win/|title=Girlz hunt win|work=[[Jamaica Observer]]|accessdate=18 July 2022|date=23 January 2018}}</ref> === Ọrụ ndị okenye, afọ 2019 wee ruo ugbu a === Na ọkwa dị elu, a kpọrọ Hylton-Pelaia na nke mbụ ya na 2019 Pan American Games.<ref>{{Cite news|url=https://jamaica-gleaner.com/article/sports/20190712/jff-announces-reggae-girlz-pan-am-squad|title=JFF announces Reggae Girlz Pan Am squad|work=[[The Gleaner]]|publisher=[[Gleaner Company]]|accessdate=18 July 2022|date=12 July 2019}}</ref> O nwetara akara mbụ ya na Group A na-emeghe megide Mexico wee gaa n'ihu na-egwu na nkeji ọ bụla nke asọmpi ahụ ka Jamaica mechara na nke asaa.<ref>{{Cite web|url=https://wrsd.lima2019.pe/panam/en/results/football/athlete-profile-n1134863-pelaia-hylton-jayda-cheyni.htm|title=Athletes at the 2019 Pan American Games: Pelaia-Hylton, Jayda Cheyni|work=[[2019 Pan American Games]]|publisher=[[Panam Sports]]|accessdate=28 July 2019|archivedate=21 September 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220921115727/https://wrsd.lima2019.pe/panam/en/results/football/athlete-profile-n1134863-pelaia-hylton-jayda-cheyni.htm}}</ref> Mgbe egwuregwu ahụ gasịrị, onye isi nchịkwa Hue Menzies kwuru na Hylton-Pelaia "mere nke ọma" nakwa na ọ ga-atụle maka ịkpọ oku n'ọdịnihu n'oge usoro iru eru nke 2020 Summer Olympics.<ref>{{Cite news|author=Scott|first=Livingston|url=https://jamaica-gleaner.com/article/sports/20190807/mission-accomplished-girlz-menzies-young-boyz-look-second-pan-am-win-against|title=Mission accomplished for Girlz – Menzies - Young Boyz look for second Pan Am win against Panama|work=[[The Gleaner]]|publisher=[[Gleaner Company]]|accessdate=18 July 2022|date=7 August 2019|quote="Jayda Hylton-Pelaia and Madiya Harriott did well, and both will be in the contingent for the Olympic qualifier selection process," he noted.}}</ref> Agbanyeghị nke a, n'ihi mmerụ ahụ na mmetụta nke ọrịa COVID-19, Hylton-Pelaia apụtaghị na Jamaica ruo afọ atọ. Ọkpụkpọ ọzọ a kpọrọ ya bụ maka 2022 CONCACAF W Championship.<ref>{{Cite news|url=http://radiojamaicanewsonline.com/sports/reggae-girlz-squad-named-for-concacaf-championship|title=Reggae Girlz squad named for CONCACAF Championship|work=[[RJR 94 FM]]|accessdate=18 July 2022|date=28 June 2022}}</ref> == Ndekọ ọnụ ọgụgụ ọrụ == === Klọb === {{updated|14 July 2022|<ref>{{Soccerway|jayda-pelaia-hylton/533104|access-date=15 July 2022}}</ref>}} {| class="wikitable" style="text-align: center;" |+Egwuregwu na goolu site na klọb, oge na asọmpi ! rowspan="2" |Klọb ! rowspan="2" |Oge ! colspan="3" |Njikọ ! colspan="2" |Iko [nke ala-alpha 1] ! colspan="2" |Ndị ọzọ ! colspan="2" |Ngụkọta |- !Nkewa !Ngwa !Ihe mgbaru ọsọ !Ngwa !Ihe mgbaru ọsọ !Ngwa !Ihe mgbaru ọsọ !Ngwa !Ihe mgbaru ọsọ |- | rowspan="6" |Ndị na-eme ngagharị iwe na Woodbridge |2015 | rowspan="5" |Njikọ1 Ontario |0 |0 |0 |0 | colspan="2" |Ọdịdị |0 |0 |- |2016<ref>{{Cite web|url=https://www.league1ontario.com/roster_players/12373621|title=Jayda Hylton-Pelaia 2016 statistics at L1O|work=[[League1 Ontario (women)|League1 Ontario]]|accessdate=15 July 2022|archivedate=21 September 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220921115724/https://www.league1ontario.com/roster_players/12373621}}</ref> |11 |1 |3 |0 | colspan="2" |Ọdịdị |14 |1 |- |2017<ref>{{Cite web|url=https://www.league1ontario.com/roster_players/18108901|title=Jayda Hylton-Pelaia 2017 statistics at L1O|work=[[League1 Ontario (women)|League1 Ontario]]|accessdate=15 July 2022|archivedate=15 July 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220715175500/https://www.league1ontario.com/roster_players/18108901}}</ref> |6 |0 |1 |0 | colspan="2" |Ọdịdị |7 |0 |- |2018<ref>{{Cite web|url=https://www.league1ontario.com/roster_players/23648917|title=Jayda Hylton-Pelaia 2018 statistics at L1O|work=[[League1 Ontario (women)|League1 Ontario]]|accessdate=15 July 2022|archivedate=15 July 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220715175453/https://www.league1ontario.com/roster_players/23648917}}</ref> |6 |0 |3 |1 |0 |0 |9 |1 |- |2019<ref>{{Cite web|url=https://www.league1ontario.com/roster_players/32461911|title=Jayda Hylton-Pelaia 2019 statistics at L1O|work=[[League1 Ontario (women)|League1 Ontario]]|accessdate=15 July 2022|archivedate=15 July 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220715175459/https://www.league1ontario.com/roster_players/32461911}}</ref> |8 |1 | colspan="2" |Ọdịdị |0 |0 |8 |1 |- ! colspan="2" |Ngụkọta !31+ !2+ !7+ !1+ !0 !0 !38+ !3+ |- |Ndị na-eme ngagharị iwe na Woodbridge |2022<ref>{{Cite web|url=https://www.league1ontario.com/roster_players/55785539?subseason=809616|title=Jayda Hylton-Pelaia 2022 statistics at L1O|work=[[League1 Ontario (women)|League1 Ontario]]|accessdate=15 July 2022|archivedate=15 July 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220715175501/https://www.league1ontario.com/roster_players/55785539?subseason=809616}}</ref> |Njikọ1 Ontario |3 |0 | colspan="2" |Ọdịdị |0 |0 |3 |0 |- ! colspan="3" |Ọrụ zuru ezu !34+ !2+ !7+ !1+ !0 !0 !41+ !3+ |} {{notelist}} === Mba ụwa === {{updated|14 July 2022|<ref>{{GSA player|jayda-pelaia-hylton/277057|access-date=14 July 2022}}</ref>}} {| class="wikitable" style="text-align:center" |+Egwuregwu na goolu site na otu mba na afọ !Ndị otu mba !Afọ !Ngwa !Ihe mgbaru ọsọ |- | rowspan="4" |Jamaica |2019 |4 |0 |- |2020 |0 |0 |- |2021 |0 |0 |- |2022 |2 |0 |- ! colspan="2" |Ngụkọta !6 !0 |} == Ebensidee == {{Reflist}} == Njikọ mpụga ==   * [https://ecupirates.com/sports/womens-soccer/roster/jayda-hylton-pelaia/10416 Profaịlụ East Carolina] * [https://thesundevils.com/sports/womens-soccer/roster/jayda-hylton-pelaia/12432 Profaịlụ steeti Arizona] * [https://fbref.com/en/players/4f5d1047/Jayda-Pelaia-Hylton Jayda Hylton-Pelaia] na FBRef.com * Jayda Hylton-Pelaia at WorldFootball.net [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 2if9lykfkaxb5sz3u608525i5yiitxp Nri Gonimbrasia belina 0 18982 729495 91932 2026-09-30T10:56:20Z InternetArchiveBot 11600 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 729495 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[Usòrò:Adult Emperor Moth.jpg|thumb|áká_ịkẹngạ]] '''''Gonimbrasia belina''''' bụ ụdị ụkpara eze ukwu nke sitere n'akụkụ ebe n' ekpo ọkụ nke ndịda Afrịka. Nnukwu caterpillar ya a na-eri eri, nke a maara dị ka '''ikpuru mopane''', '''madora''', '''amacimbi''' ma ọ bụ '''masontja''', na-eri nri ma ọ bụghị naanị na akwụkwọ osisi mopane. Igurube Mopane bụ isi iyi protein dị mkpa maka ọtụto ndị bi na mpaghara ahụ. Ọ bụ John O. Westwood kọwara nke ahụ na afo otu puku, narị asatọ na iri ano na itoolu(1849). == Aha obodo ọdịbendị == A na-akpọ ikpuru mopane n'asụsụ Bekee n'ihi na a na-ahụkarị ya na osisi mopane, Colophospermum mopane. Aha ndị ọzọ a na-akpọ caterpillars gụnyere: * [[Botswana]] ** Kalanga: ''mahonja'' ** Tswana: phane * [[South Africa|Saụt Afrịka]] ** Northern Sotho: mašotša (colloq)<ref name="Toms2005">[https://web.archive.org/web/20060514081107/http://www.scienceinafrica.co.za/2005/january/mopane.htm On the trail of missing Mopane Worms]. Retrieved 28 March 2006</ref> ** Venda: mashonzha ** Tsonga: matamani or masonja ** Southern Ndebele: iinnondo * [[Zambia]] ** ''muyaya'' (kwere na ọ bụ ikpuru mopane)<ref name="Silow">Silow, C.A. 1976. Edible and Other Insects of Mid-western Zambia. Studies in Ethno-entomology II. Occ. Pap. V. Inst.Allm. Jamforand. Etnogr., Uppsala, Sweden: Almqvist & Wiksell, pp.&nbsp;64–69. (Quoted ch.17 DeFoliart 2003)</ref> ** ''finkubala''<ref>{{Cite web|url=http://www.fao.org/docrep/007/j3463f/j3463f08.htm|title=Insect and host plant species of Central Africa: scientific names|publisher=Fao.org|accessdate=2011-10-18}}</ref> ** ''ifishimu'' (aha ziri ezi n'asụsụ Bemba)<ref>{{Cite web|url=https://medium.com/the-best-of-zambia/the-mopane-worm-a-popular-african-delicacy-2aa2c20ec630|title=The Mopane worm – A popular African delicacy|publisher=Medium|accessdate=2020-11-24}}</ref> * [[Zimbabwe]] ** Northern Ndebele: macimbi ** Shona: madora, masodya or ''mashonja'' ** Kalanga: ''mahonja'' * [[Namibia]] ** Ovambo: ''omagungu'' ** Oshikwanyama:oshuungu * [[Democratic Republic of the Congo]] ** Kongo: mingolo == Ịmata == Ụgbala buru ibu na nku nke otu narị na iri abụọ nke milimita (120) mm. A na-acha nku na-acha odo odo site na ụcha akwụkwọ ndụ akwụkwọ ndụ na nchara na ọbara ọbara, na eriri ojii na ọcha abụọ na-ekewapụ anya. A na-ahụ anya oroma na nku azụ ọ bụla. Ụmụ ahụhụ ndị nwoke nwere antennae nwere nku, nke a na-eji achọta onye ibe. Igurube na-eji oji, na-acha odo odo na-acha ọcha na-acha akwụkwọ ndụ akwụkwọ ndụ na odo odo, ma na-eji obere oghere ojii ma ọ bụ na-acha ọbara ọbara kpuchie ntutu ọcha. [[Usòrò:Mophane_Worm_eggs.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cc/Mophane_Worm_eggs.jpg/220px-Mophane_Worm_eggs.jpg|thumb|Ìgwè àkwá nke ikpuru Mopane]] == Biology == Igurube na-eri ọtụtụ ahịhịa gụnyere mopane, ''Carissa grandiflora'', ''Diospyros'', ''Ficus'', ''Rhus'', ''Sclerocarya caffra'', ''Terminalia'' na ''Trema''. Ntiwapụ nke ikpuru Mopane na-eme ka osisi ndị na-emebi akwụkwọ osisi, na-emepe ka egwuregwu ghara ịchọ mma. == Ebe obibi == A na-ahụkarị ya. A na-ahụkarị ya na ọkara ọzara, ọhịa na ala ahịhịa. == Afọ ole emebere ya ==   Dị ka ọtụtụ igurube, usoro ndụ nke ikpuru mopane na-amalite mgbe ọ na-apụta n'oge ọkọchị, mgbe nke ahụ gasịrị ọ na-aga n'ihu na-eri akwụkwọ osisi dị nso na ya. Ka igurube ahụ na-etolite, ọ na-egbuke egbuke ugboro anọ n'ime ọkwa ise ya, mgbe nke ahụ gasịrị, a na-ewere igurube mopane dị ka ihe kachasị mma maka owuwe ihe ubi. Ọ bụrụhaala na ewepụghị igurube ahụ mgbe ọ nwụsịrị nke anọ, ọ na-egwu ala n'okpuru ala iji pupate, oge ọ na-agbanwe kpamkpam iji ghọọ ụgbala toro eto. Nke a na-eme n'oge oyi, maka oge 6 ruo 7 ọnwa, mgbe nke ahụ gasịrị ọ na-apụta na mbido oge okpomọkụ (November ma ọ bụ December). Ụgbala ndị toro eto na-adị naanị ụbọchị atọ ruo anọ, n'oge ahụ ha na-enwe mmekọahụ ma na-eyi àkwá ha. == Anụ ndị na-eri ibe ha == Dị ka ọtụtụ ụmụ anụmanụ na-agbadata na eriri nri, ikpuru mopane na àkwá ha na-abụkarị anụ oriri nke anụ ndị na-eri ibe ha dị iche iche yana ọrịa. Ọtụtụ mgbe, ihe karịrị pasenti iri anọ (40%) nke àkwá nke ikpuru mopane ga-abụ nke nje dị iche iche ga-awakpo, na caterpillars n'onwe ha nwere ike ibute ọrịa site na nje virus nke nwere ọnụ ọgụgụ dị elu nke ọnwụ. Ndị isi na-eri ikpuru bụ nnụnụ na ụmụ mmadụ dị iche iche, nke na-adabere na caterpillars maka ihe oriri. == Ihe oriri == Ọ bụ ezie na ikpuru mopane na-eri nri n'osisi mopane, ọ bụghị naanị na nri a, ọ pụkwara iri nri n'ọtụtụ osisi ndị ọzọ sitere n'otu mpaghara ahụ, gụnyere akwụkwọ osisi mango. N'ụzọ dị otú a, ikpuru mopane na-agbasasị n'ebe buru ibu. Dị ka oghere nke ikpuru mopane dị mkpụmkpụ, n'adịghị ka ikpuru ndị ọzọ na-agagharị agagharị, osisi ahụ na-adị mfe ịlanarị nnukwu mmebi nke akwụkwọ osisi, n'oge iji mezue ya maka ọgbọ na-esote nke ikpuru Mopane. Dị ka ọtụtụ igurube, ikpuru mopane bụ onye na-eri nri nke ukwuu, ọ ga-anọgidekwa na-eri - ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ na ọ kwụsịghị - ruo mgbe ọ ruru ọkwa ọzọ nke ndụ ya, mgbe ọ na-egwu ala iji nwee metamorphosis. == Dị ka nri == A na-eji aka na-egbute ikpuru Mopane n'ọhịa, mgbe mgbe site n'aka ụmụ nwanyị na ụmụaka. N'ime ọhịa, a naghị ele caterpillars anya dị ka nke onye nwe ala (ma ọ bụrụ na ọ dị), mana gburugburu ụlọ, a ga-achọ ikike n'aka onye bi na ya. Chavanduka na-akọwa ụmụ nwanyị nọ na [[Zimbabwe]] na-eke otu ụgbụgbọ osisi na osisi ụfọdụ iji guzobe onye nwe ya, ma ọ bụ na-ebugharị ụmụ igurube gaa n'osisi ndị dị nso n'ụlọ.<ref>Chavunduka, D.M. 1975. Insects as a source of protein to the African. ''Rhodesia Science News 9'': 217–220. (Quoted in ch.13 DeF 2003)</ref> Mgbe e wepụrụ caterpillar, a na-etinye ya na njedebe ọdụ iji mebie ime. Onye na-ahọrọ ya na-agbanye ya dị ka tube nke ọgwụ ezé ma ọ bụ ogologo dị ka concertina, ma na-eti ya ihe iji chụpụ ihe na-acha akwụkwọ ndụ akwụkwọ ndụ nke eriri afọ. === Ịchekwa === Ụzọ ọdịnala nke ichekwa ikpuru mopane bụ isi ha n'agbakwunyeghị mmiri ọ bụla ọzọ mgbe ị sachara ma gbakwunye nnu dị ukwuu. A na-emezi ka ha kpọọ nkụ n'anwụ ma ọ bụ na-ese ha, nke mere na ha na-enweta ụtọ ọzọ. Usoro ụlọ ọrụ mmepụta ihe bụ iji caterpillars (na-emekarị na brine). Enwere ike ịchọta ụyọkọ ikpuru mopane na nnukwu ụlọ ahịa na ahịa dị n'ime ime obodo gburugburu ndịda Afrịka.<ref>{{Cite web|title=Incredible Creatures: Just Eat It – Insects as Food|url=https://www.strathroyagedispatch.com/news/local-news/incredible-creatures-just-eat-it-insects-as-food/wcm/94100f5c-3a1f-4d46-893c-74035a5438a4|author=February 8|first=John Gavloski More from John Gavloski Published on|date=2019-02-08|work=Strathroy Age Dispatch|language=en-US|accessdate=2020-05-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20211018044554/https://www.strathroyagedispatch.com/news/local-news/incredible-creatures-just-eat-it-insects-as-food/wcm/94100f5c-3a1f-4d46-893c-74035a5438a4|archive-date=2021-10-18|url-status=dead}}</ref> === Iri nri ===   Enwere ike iri ikpuru mopane kpọrọ nkụ dị ka ihe oriri dị nro; Otú ọ dị, na [[Botswana]] ndị mmadụ anaghị eri isi. N'aka nke ọzọ, enwere ike ịsa ikpuru mopane ka ọ bụrụ mmiri ọzọ, tupu a sie ya ruo mgbe ha ga-esi, ma ọ bụ jiri yabasị, tomato na ihe na-esi ísì ụtọ sie ya wee jiri [[Ugali|akamu]] ma ọ bụ [[Ugali|sadza]] sie ya.<ref>[https://web.archive.org/web/20060424081134/http://www.mapasa.com/cookbook/sikunu.htm Sikunu cookbook]. Retrieved 28 March 2006.</ref> Anụ ahụ na-acha odo odo, eriri afọ ka nwere ike ịnwe iberibe akwụkwọ kpọrọ nkụ, nke na-adịghị emerụ mmadụ ahụ. Nri nke akwụkwọ kpọrọ nkụ, ma ọ bụrụ na ewepụghị ya, na-echetara akwụkwọ tii. A na-ejikarị nkụkọta ma ọ bụ nkụkọta tomato ma ọ bụ chili iji mee ka ụtọ ya dịkwuo mma. N'ọnwa Nọvemba nke afọ puku abụọ na iri na ise (2015) , otu ndị ọkà mmụta sayensị nri nke Cornell nọ n'ọnọdụ nke atọ na Brisbane, Australia, na 2015 Global Business Challenge, site n'igosi uru akụ na ụba na nri na-edozi ahụ nke ịgbanwe protein site na ikpuru mopane gaa na nri.<ref>{{Cite web|url=http://ezramagazine.cornell.edu/Update/Dec15/EU.Cfu.Foods.html|title=An idea with legs: Company that turns bugs into food a top finisher in competition|publisher=ezramagazine.cornell.edu|date=2015-11-01|accessdate=2015-12-23}}</ref> == Ọrụ ugbo na akụ na ụba == Nchịkọta na ire ikpuru mopane bụ ụlọ ọrụ ọtụtụ nde rand na ndịda Afrịka.<ref name="Toms2003">[https://web.archive.org/web/20051217131536/http://www.scienceinafrica.co.za/2003/june/mopane.htm The Mopane Worm]. Retrieved 28 March 2006.</ref> Ndị isi na-emepụta bụ [[Botswana]], [[Namibia]], South Africa (Limpopo Province na Mpumalanga) na [[Zimbabwe]]. Dị ka ọ na-adịkarị, a naghị azụlite caterpillars, kama a na-ahọrọ ha ebe ọ bụla ha pụtara n'ụzọ okike. Ọ bụ otu n'ime ụmụ ahụhụ kachasị mkpa na akụ na ụba na mpaghara ahụ. N'afọ ndị 1990, a na-ebupụ ọtụtụ narị tọn site na Botswana na South Africa kwa afọ.<ref>[https://web.archive.org/web/20150423113342/http://www.food-insects.com/Insects%20as%20Human%20Food.htm A Concise Summary of the General Nutritional Value of Insects]</ref> A na-eme atụmatụ na South Africa naanị na-azụ ahịa nde kilogram 1.6 nke ikpuru mopane kwa afọ, nakwa na itinye aka Botswana na ụlọ ọrụ a na-eme ka ọ bụrụ ihe dịka nde $ 8 kwa afọ.<ref name="Toms2005"/><ref name="Spore Brief Iss. 108">[https://web.archive.org/web/20040329133222/http://spore.cta.int/spore108/spore108_brief.html Worming your way to a sustainable harvest] ''Spore Brief Iss. 108''</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20051028142348/http://aob.oxfordjournals.org/cgi/content/full/90/1/127 Effects of Elevated Ultraviolet-B Radiation on Native and Cultivated Plants of Southern Africa]</ref> A na-ewere ikpuru Mopane dị ka ihe ubi bara uru, ebe ọ bụ na naanị kilogram atọ nke nri (akwụkwọ opane) ga-ewepụta otu kilogram nke ikpuru mopane: n'ụzọ dị iche, ịkpa ehi chọrọ kilogram iri nke nri iji mepụta otu kilogram anụ ehi; ya mere ikpuru bụ ihe dị ọnụ ala, nlekọta dị ala, isi nri protein dị elu.<ref name="Toms2005"/><ref name="Spore Brief Iss. 108"/> === Owuwe ihe ubi === Dị ka omenala si dị, a na-ewepụta ikpuru mopane maka ihe oriri. N'ihi ọdịdị oge nke ihe ndị a na-eri eri, ha abụghị ihe oriri n'afọ niile. Otú ọ dị, owuwe ihe ubi nke ọdịnala mopane worm na-agbanwe ka ọ bụrụ nke azụmahịa. Kemgbe afọ otú puku, narị itoolu na iri ise (1950) , a na-etinye usoro ọrụ ugbo azụmahịa na owuwe ihe ubi nke mopane worm, ọkachasị na South Africa. Ndị na-anakọta ihe nwere ike ịhazi ìgwè nke ọtụtụ narị mmadụ iji aka wepụ caterpillars n'osisi, mgbe nke ahụ gasịrị, a na-etinye ha n'ụba, tụọ ha, ma zipụ ha ka a rụzie ha. Ndị nwe ala ebe a na-ahụ ikpuru mopane nwere ike ịkwụ ndị na-ewe ihe ubi nnukwu ụgwọ iji banye. Ọ bụ ezie na mmekọrịta a na-erite uru ma onye na-ewe ihe ubi na onye ọrụ ugbo, ọ na-abụkarị ihe na-emebi obodo ndị dị n'ógbè ahụ bụ ndị caterpillars nwere ike ịbụ isi ihe oriri na ego oge. === Nkwado === Dị ka ikpuru mopane na-anọchite anya ngalaba dị mkpa na akụ na ụba ime obodo, ha na-adọta ọnụ ọgụgụ buru ibu nke ndị na-achọ ego site na ire ụmụ ahụhụ dị ka nri. Ọnọdụ a na-eduga n'ịkụbiga ihe ókè, na obere ikpuru mopane n'afọ na-esote. N'ebe ụfọdụ, ndị ọrụ ugbo na obodo emeela ihe iji nweta nguzozi, ka afọ ọ bụla wee nwee ike ị nweta ego kachasị elu n'emeghị ka owuwe ihe ubi nke afọ na-esote ghara ịdị. ==== Egwu nke dị n' asọmpi ==== Ihe ịrịba ama doro anya nke ọnụnọ nke ikpuru mopane bụ defoliation nke osisi mopane - mgbe ụfọdụ ihe dị ka pasent iri itoolu nke akwụkwọ.<ref name="Toms2005"/><ref name="Spore Brief Iss. 108"/> Anụmanụ ndị na-achọgharị nwere ike ịdabere na mopane, na osisi ndị ọzọ caterpillars na-ahọrọ, dị ka akụkụ dị mkpa nke nri ha. Ya mere, ụfọdụ ndị ọrụ ugbo na-ele ikpuru mopane anya dị ka asọmpi maka anụ ụlọ ha, ma na-anwa iji ọgwụ ahụhụ na ihe ndị yiri ya kpochapụ "ihe otiti". Otú ọ dị, oge caterpillar dị mkpụmkpụ, osisi na-etolite akwụkwọ ọhụrụ, nke dị nro nke ndị na-eme nchọgharị na-ahọrọ, yabụ enwere ike ijikwa nsogbu a n'ụzọ ndị ọzọ, dịka ọmụmaatụ, site na ịrụ ọrụ maka uru onwe onye na ndị na-ewe caterpillars nke ga-achịkwa ikpuru site na iwepụta ha.<ref name="Toms2003"/> ==== Ndọrọhari ==== Ebe ụfọdụ bara ọgaranya na ikpuru mopane ugbu a bụ ndị na-enweghị ihe ubi n'ihi oke owuwe ihe ubi na enweghị ụzọ kwesịrị ekwesị na-adịgide adịgide maka ọrụ ugbo ikpuru mopine. Ezigbo ikpe dị na Mpaghara Nkayi, Zimbabwe, ebe ọtụtụ mpaghara osisi mopane mepụtara ọnụ ọgụgụ dị elu nke ikpuru ndị a; mana owuwe ihe ubi belatara nke ukwuu. Ntuziaka banyere otu esi weghachite ikpuru n'ebe ndị a gụnyere re-colonization. Dị ka nla toro eto na-adị naanị ụbọchị atọ ruo anọ, n'oge ọ ga-enwe mmekọahụ ma kụọ àkwá, enwere naanị obere ohere ịkwaga ha. Ọ bụrụ na a ga-emecha nke ọma nke a, a ga-achọ imekọ ihe ọnụ na ndị ọrụ ugbo na obodo iji hụ na a naghị ewepụta caterpillars ruo ọtụtụ afọ. A ga-eme ka o doo anya na a ga-enwetaghachi ndị mmadụ n'ógbè ahụ n'ụzọ zuru ezu, nke mere na a ga na-emepụta ihe ubi na-adịgide adịgide maka ọdịnihu. ==== Ịzụ ọzuzu nke ulo ==== Ndị nọ n'azụmahịa ahụ atụlewo ime ka ikpuru mopane dị n'ụlọ n'ụzọ yiri nke ime ka ikpere silkworms dị n'ala. N'ihi ya, ụlọ ọrụ ahụ ga-abụ nke na-adịchaghị emetụta ọnyà ndị metụtara ya, dị ka mgbanwe ihu igwe, ụkọ mmiri ozuzo na ihe ndị ọzọ nwere ike imebi owuwe ihe ubi. Maka ụlọ ọrụ a na-azụ n'ụlọ iji nwee ihe ịga nke ọma na obere ma nwee ike ịnweta ndị ogbenye kachasị daa ogbenye, ọnụahịa mmepụta ga-adị ka ọnụahịa nke ikpuru ọhịa ma ọ bụ ikpuru kpọrọ nkụ n'ahịa. ==== Usoro nmepụta ==== Ewuru ụlọ ọrụ Mopani Processing na Dzumeri, ihe dị ka kilomita 34 site na Giyani. Ọ bụ Council of Scientific and Industrial Research (CSIR) kwadoro ụlọ ọrụ ahụ. Na-arụ ọrụ zuru oke, Ụlọ ọrụ ahụ kwesịrị inwe ike ịmepụta nnukwu ihe oriri mopani dịgasị iche iche na mopani polony. == Ihe odide == <references group="" responsive="1"></references> == Ịgụ ihe ọzọ == * Ebe nrụọrụ weebụ [https://web.archive.org/web/20060326054339/http://www.food-insects.com/index.html Ụmụ ahụhụ Nri] gụnyere ''Akwụkwọ akụkọ'' Ụmụ ahụhụ Nwụ nri * [Ihe e dere n'ala ala peeji] ''Ojiji mmadụ'' na-eji ụmụ ahụhụ eme ihe dị ka ihe oriri: Akụkọ Bibliographic na-aga n'ihu. * Hannaway, Francis. (2017) Basankusu: Tasty Caterpillars na-akwụsị Egwuregwu Agụụ * [https://web.archive.org/web/20020308133301/http://www.nfi.org.za/Ethnobiology/mopane_worm_life_cycle_and_metam.htm Okirikiri ndụ nke ikpuru na Metamorphosis] * [https://web.archive.org/web/20050219143453/http://www.ies.ac.zw/projects/mopane.htm Ugwu Mopane na Ogwu Mopane] == Njikọ mpụga ==   * [https://web.archive.org/web/20071212224558/http://www.larsen-twins.dk/58mopan1b.html Homepage nke Arne Larsen] Foto nke ntiwapụ nke ikpuru mopane {{Insects in culture}}{{Taxonbar|from=Q311788}}{{Authority control}} [[Òtù:Pages with unreviewed translations]] jb0t4p99pzgktxm08dvq7pa3ns50ya9 Conor Leslie 0 19167 729088 115833 2026-09-29T17:43:55Z Sylvaline39 15355 Added DEFAULTSORT and Databox 729088 wikitext text/x-wiki {{Databox}}   [[Category:Articles with hCards]] '''Conor Marie Leslie''' (amụrụ na April 10, na afọ 1991) bụ onye America na-eme ihe nkiri.<ref name="KellyBirthday">{{Cite web|author=Peris|first=Sebastian|title='Titans' Star Minka Kelly Wishes Wonder Girl Actress Conor Leslie A Happy Birthday|url=https://heroichollywood.com/titans-minka-kelly-wonder-girl-conor-leslie/|work=Heroic Hollywood|accessdate=March 28, 2022|date=April 10, 2019}}</ref><ref name="auto">{{Cite web|url=http://www.northjersey.com/arts-and-entertainment/scorsese-visits-college-campus-to-direct-movie-1.386509?page=all|title=Scorsese visits college campus to direct movie|first=Lindsey|author=Kelleher|work=northjersey.com|accessdate=March 25, 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160410115603/http://www.northjersey.com/arts-and-entertainment/scorsese-visits-college-campus-to-direct-movie-1.386509?page=all|archivedate=April 10, 2016}}</ref> Malite ọrụ ya na ngwụcha afọ 2000, ọrụ mbụ ya bụ na ihe nkiri Chained (nke afọ 2012). Ọ na-arụ ọrụ ugboro ugboro na telivishọn, gụnyere dị ka usoro na-aga n'ihu na akụkọ ihe mere eme nke Discovery Channel Western ''Klondike'' (2014), Yahoo! Ihe nkiri akụkọ sayensị na-atọ ọchị Other Space (2015), na ihe nkiri mpụ Fox Shots Fired (2017). Site na 2015 ruo 2018, ọ pụtakwara na oge atọ mbụ ''nke'' Amazon Prime Video ọzọ akụkọ ihe mere eme The Man in the High Castle . Leslie nwetakwara ọganihu maka igosipụta Donna Troy / Wonder Girl na DC Universe / HBO Max superhero series Titans (2018[[present), nke ọ bụ akụkụ nke ''ndị'' isi na-eme ihe nkiri kemgbe oge nke abụọ. A mụrụ Leslie na Livingston, New Jersey ma biri na Millburn.<ref name="auto" /> Tinyere ime ihe nkiri, Leslie zụlitere mmasị na ese foto.<ref name="about">{{Cite web|url=http://www.conorlesliephotography.com/about|title=ABOUT – Conor Leslie|work=Conor Leslie Photography|accessdate=June 30, 2019}}</ref> Ọ gara Millburn High School, gụsịrị akwụkwọ dị ka onye na-eto eto na 2008, ma mesịa kwaga New York City.<ref name="auto" /><ref name="cast">{{Cite web|url=http://www.dirtybeautifulmovie.com/cast--crew.html|title=Cast & Crew - DIRTY BEAUTIFUL MOVIE|work=Dirty Beautiful Movie|accessdate=June 29, 2019}}</ref> {{DEFAULTSORT:Leslie, Conor}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] tuh8kek0t6oon54lxdqy1dj4yghnsz0 Mohamed Banka 0 19185 729089 444469 2026-09-29T17:46:32Z Sylvaline39 15355 Added DEFAULTSORT and Databox 729089 wikitext text/x-wiki {{Databox}} {| class="infobox infobox-table vcard" style="line-height: 1.2em; max-width: 420px !important;" |+ class="infobox-title fn" id="4" style="line-height: 1.2em; font-size: 125%" |Mohamed Banka ! colspan="4" class="infobox-header" style="color: #202122;background-color: #b0c4de; line-height: 1.5em" |Ihe ọmụma nkeonwe |- ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; vertical-align: baseline; text-align: left" |Aha zuru ezu | colspan="3" class="infobox-data nickname" style="white-space: nowrap; vertical-align: baseline;;white-space: normal;" |Mohamed Simba Banka |- ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; vertical-align: baseline; text-align: left" |Ụbọchị a mụrụ ya | colspan="3" class="infobox-data" style="white-space: nowrap; vertical-align: baseline;;white-space: normal;" | <span style="display:none">(<span class="bday">1996-11-09</span>)</span> 9 Nọvemba 1996 <span class="noprint ForceAgeToShow"> (afọ 28) &nbsp;</span> |- ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; vertical-align: baseline; text-align: left" |Ebe a mụrụ ya | colspan="3" class="infobox-data birthplace" style="white-space: nowrap; vertical-align: baseline;;white-space: normal;" |[[Dar-es-Salam]], Tanzania |- ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; vertical-align: baseline; text-align: left" |Ogologo | colspan="3" class="infobox-data" style="white-space: nowrap; vertical-align: baseline;;white-space: normal;" |1.76 m (5 ft 9 in) &nbsp;&nbsp;&nbsp; |- ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; vertical-align: baseline; text-align: left" |Ọnọdụ (s) | colspan="3" class="infobox-data role" style="white-space: nowrap; vertical-align: baseline;;white-space: normal;" |[[Midfielder (association football)|onye na-agba bọọlụ n'etiti]] |- ! colspan="4" class="infobox-header" style="color: #202122;background-color: #b0c4de; line-height: 1.5em" |Ọrụ ndị okenye* |- ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; vertical-align: baseline; text-align: left" |Afọ | class="infobox-data infobox-data-a" style="white-space: nowrap; vertical-align: baseline;" |'''Ìgwè''' | class="infobox-data infobox-data-b" style="white-space: nowrap; vertical-align: baseline; text-align: right" |'''<abbr title="<nowiki&gt;League appearances</nowiki&gt;">Apps</abbr>''' | class="infobox-data infobox-data-c" style="white-space: nowrap; vertical-align: baseline; text-align: right" | '''(<abbr title="<nowiki&gt;League goals</nowiki&gt;">Gls</abbr>)''' |- ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; vertical-align: baseline; text-align: left" | | class="infobox-data infobox-data-a" style="white-space: nowrap; vertical-align: baseline;" |[[Moro United F.C.|Moro United]] |- ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; vertical-align: baseline; text-align: left" | | class="infobox-data infobox-data-a" style="white-space: nowrap; vertical-align: baseline;" |[[Young Africans S.C.|Ndị Ntorobịa Africa]] |- ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; vertical-align: baseline; text-align: left" | | class="infobox-data infobox-data-a" style="white-space: nowrap; vertical-align: baseline;" |[[Simba S.C.|Simba]] |- ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; vertical-align: baseline; text-align: left" |<span style="font-weight:normal">–2013</span> | class="infobox-data infobox-data-a" style="white-space: nowrap; vertical-align: baseline;" |[[Bandari F.C. (Tanzania)|Bandari]] |- ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; vertical-align: baseline; text-align: left" |<span style="font-weight:normal">2013–2014</span> | class="infobox-data infobox-data-a" style="white-space: nowrap; vertical-align: baseline;" |[[Coastal Union F.C.|Njikọ nke Ụsọ Oké Osimiri]] |- ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; vertical-align: baseline; text-align: left" |<span style="font-weight:normal">2014–2015</span> | class="infobox-data infobox-data-a" style="white-space: nowrap; vertical-align: baseline;" |[[Mwadui United F.C.|Mwadui United]] |- ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; vertical-align: baseline; text-align: left" |<span style="font-weight:normal">2015–2017</span> | class="infobox-data infobox-data-a" style="white-space: nowrap; vertical-align: baseline;" |[[Friends Rangers F.C.|Ndị Enyi Rangers]] |- ! colspan="4" class="infobox-header" style="color: #202122;background-color: #b0c4de; line-height: 1.5em" |Ọrụ mba ụwa<sup>‡</sup> |- ! class="infobox-label" scope="row" style="white-space: nowrap; vertical-align: baseline; text-align: left" |<span style="font-weight:normal">2005–2011</span> | class="infobox-data infobox-data-a" style="white-space: nowrap; vertical-align: baseline;" |[[Tanzania national football team|Tanzania]] | class="infobox-data infobox-data-b" style="white-space: nowrap; vertical-align: baseline; text-align: right" | 11 | class="infobox-data infobox-data-c" style="white-space: nowrap; vertical-align: baseline; text-align: right" | (0) |- | colspan="4" class="infobox-below" style="color:darkslategray; font-size:95%" |* Egwuregwu na ihe mgbaru ọsọ nke klọb dị ka nke 1 Ọgọstụ 2020‡ Ihe mgbaru ọsọ na ihe mgbara nke otu mba dị ka nke 2 Ọgọustụ 2020&nbsp;<br /> |} '''Mohamed Banka''' (amụrụ n'ụbọchị iri abuo na anọ Septemba 1984) bụ onye egwuregwu bọọlụ [[Tanzania|ndị Tanzania]] lara ezumike nká. == Edemsibia == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Banka, Mohamed}} [[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]] oc5h2w5udl0jjzw39ftgsef2v7j4nah 729090 729089 2026-09-29T17:48:41Z Sylvaline39 15355 Updated page 729090 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Mohamed Banka''' (amụrụ n'ụbọchị iri abuo na anọ Septemba 1984) bụ onye egwuregwu bọọlụ [[Tanzania|ndị Tanzania]] lara ezumike nká. == Edemsibia == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Banka, Mohamed}} [[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]] 2r866liauitmkg8dxz4d9i62nuuyu95 John Baraza 0 19186 729091 444477 2026-09-29T17:52:45Z Sylvaline39 15355 Added DEFAULTSORT and Databox 729091 wikitext text/x-wiki {{Databox}} ¡   '''John Baraza''' (amụrụ n'ụbọchị atọ Juun 1974) bụ onye Kenya bụbu [[Footbọl|onye na-agba bọọlụ]] nke na-agba dịka onye na-aga n'ihu.<ref name="RSS">{{Cite web|url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/kenya-baraza-intlg.html|title=John Baraza&nbsp;– Goals in International Matches|work=[[RSSSF]]|publisher=Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation|first=Roberto|author=Mamrud|date=28 January 2021|accessdate=3 May 2021}}</ref> Ọ nọchitere anya Kenya na 2004 Africa Cup of Nations . <ref>{{Cite web|url=https://www.goal.com/en/news/it-is-not-going-to-be-easy-kenyan-legend-john-baraza-warns/1cvqo9g0fna5n19s4hb8cg3qkq|title=It is not going to be easy, Kenyan legend John Baraza warns Harambee Stars|date=13 April 2019|accessdate=3 May 2021|first=Kiplagat|author=Sang|work=Goal}}</ref> : ''Sịkọ na rịzọtụ depụtara goolu Kenya na mbụ, kọlụm sịkọ na-egosi sịkọ mgbe goolu ndụ Baraza ọ bụla gasịrị.'' {| class="wikitable sortable" |+Ndepụta goolu mba ụwa nke John Baraza nyere ! scope="col" |Mba. ! scope="col" |Ụbọchị ! scope="col" |Ebe a na-anọ ! scope="col" |Onye mmegide ! scope="col" |Ihe ruru ! scope="col" |Nsonaazụ ! scope="col" |Ịsọ mpi ! class="unsortable" scope="col" |Ref. |- | style="text-align:center" |1 |11 May 2002 |Ebe Egwuregwu Mba Nile nke Moi, Nairobi, Kenya | Tanzania | style="text-align:center" |1-0 | style="text-align:center" |1-0 |Ndị nwere omume enyi |<ref>{{Cite web|title=Kenya vs. Tanzania|url=https://www.national-football-teams.com/matches/report/20031/Kenya_Tanzania.html|accessdate=17 April 2024}}</ref> |- | style="text-align:center" |2 | rowspan="2" |18 May 2002 | rowspan="2" |Sheikh Amri Abeid Memorial Stadium, Arusha, Tanzania | rowspan="2" | Tanzania | style="text-align:center" |1-0 | rowspan="2" style="text-align:center" |5-0 | rowspan="2" |Ndị nwere omume enyi | rowspan="2" |<ref>{{Cite web|title=Tanzania vs. Kenya|url=https://www.national-football-teams.com/matches/report/20032/Tanzania_Kenya.html|accessdate=17 April 2024}}</ref> |- | style="text-align:center" |3 | style="text-align:center" |3-0 |- | style="text-align:center" |4 |7 September 2002 |Ebe Egwuregwu Mba Nile nke Moi, Nairobi, Kenya | Togo | style="text-align:center" |1-0 | style="text-align:center" |3-0 |2004 African Cup of Nations iru eru |<ref>{{Cite web|title=Kenya vs. Togo|url=https://www.national-football-teams.com/matches/report/20033/Kenya_Togo.html|accessdate=17 April 2024}}</ref> |- | style="text-align:center" |5 |12 October 2002 |Estádio da Várzea, Praia, Cape Verde | Cape Verde | style="text-align:center" |1-0 | style="text-align:center" |1-0 |2004 African Cup of Nations iru eru |<ref>{{Cite web|title=Cape Verde vs. Kenya|url=https://www.national-football-teams.com/matches/report/20034/Cape_Verde_Kenya.html|accessdate=17 April 2024}}</ref> |- | style="text-align:center" |6 |26 October 2002 |Uhuru Stadium, Dar es Salaam, Tanzania | Uganda | style="text-align:center" |1-1 | style="text-align:center" |1-1 |Ndị nwere omume enyi |<ref>{{Cite web|title=Kenya vs. Uganda|url=https://www.national-football-teams.com/matches/report/20035/Kenya_Uganda.html|accessdate=17 April 2024}}</ref> |- | style="text-align:center" |7 | rowspan="2" |6 December 2002 | rowspan="2" |Uhuru Stadium, Dar es Salaam, Tanzania | rowspan="2" | Eritrea | style="text-align:center" |1-0 | rowspan="2" style="text-align:center" |4-1 | rowspan="2" |2002 CECAFA Cup | rowspan="2" |<ref>{{Cite web|title=Eritrea vs. Kenya|url=https://www.national-football-teams.com/matches/report/20038/Eritrea_Kenya.html|accessdate=17 April 2024}}</ref> |- | style="text-align:center" |8 | style="text-align:center" |4-1 |- | style="text-align:center" |9 |14 December 2002 |Uhuru Stadium, Dar es Salaam, Tanzania | Tanzania | style="text-align:center" |2-2 | style="text-align:center" |3-2 |2002 CECAFA Cup |<ref>{{Cite web|title=Tanzania vs. Kenya|url=https://www.national-football-teams.com/matches/report/20041/Tanzania_Kenya.html|accessdate=17 April 2024}}</ref> |- | style="text-align:center" |10 |2 February 2004 |Stade 15 Ọktoba, Bizerte, Tunisia | Burkina Faso | style="text-align:center" |3-0 | style="text-align:center" |3-0 |Iko Mba Afrịka nke 2004 |<ref>{{Cite web|title=Burkina Faso vs. Kenya|url=https://www.national-football-teams.com/matches/report/16543/Burkina_Faso_Kenya.html|accessdate=17 April 2024}}</ref> |- | style="text-align:center" |11 |7 August 2004 |Nakivubo Stadium, Kampala, Uganda | Uganda | style="text-align:center" |1-1 | style="text-align:center" |1-1 |Ndị nwere omume enyi |<ref>{{Cite web|title=Uganda vs. Kenya|url=https://www.national-football-teams.com/matches/report/5522/Uganda_Kenya.html|accessdate=17 April 2024}}</ref> |- | style="text-align:center" |12 | rowspan="2" |18 August 2004 | rowspan="2" |Nairobi City Stadium, Nairobi, Kenya | rowspan="2" | Uganda | style="text-align:center" |1-0 | rowspan="2" style="text-align:center" |4-1 | rowspan="2" |Ndị nwere omume enyi | rowspan="2" |<ref>{{Cite web|title=Kenya vs. Uganda|url=https://www.national-football-teams.com/matches/report/18283/Kenya_Uganda.html|accessdate=17 April 2024}}</ref> |- | style="text-align:center" |13 | style="text-align:center" |2-0 |- | style="text-align:center" |14 | rowspan="2" |4 September 2004 | rowspan="2" |Ebe Egwuregwu Mba Nile nke Moi, Nairobi, Kenya | rowspan="2" | Malawi | style="text-align:center" |1-0 | rowspan="2" style="text-align:center" |3-2 | rowspan="2" |2006 FIFA World Cup iru eru | rowspan="2" |<ref>{{Cite web|title=Kenya vs. Malawi|url=https://www.national-football-teams.com/matches/report/369/Kenya_Malawi.html|accessdate=17 April 2024}}</ref> |- | style="text-align:center" |15 | style="text-align:center" |3-0 |- | style="text-align:center" |16 |12 December 2004 |[[Addis Ababa]] Stadium, Addis Ababa, Ethiopia | Sudan | style="text-align:center" |2-1 | style="text-align:center" |2-2 |2004 CECAFA Cup |<ref>{{Cite web|title=Kenya vs. Sudan|url=https://www.national-football-teams.com/matches/report/18566/Kenya_Sudan.html|accessdate=17 April 2024}}</ref> |- | style="text-align:center" |17 |14 December 2004 |Addis Ababa Stadium, Addis Ababa, Ethiopia | Somalia | style="text-align:center" |1-0 | style="text-align:center" |1-0 |2004 CECAFA Cup |<ref>{{Cite web|title=Kenya vs. Somalia|url=https://www.national-football-teams.com/matches/report/18567/Kenya_Somalia.html|accessdate=17 April 2024}}</ref> |- | style="text-align:center" |18 |25 December 2004 |Addis Ababa Stadium, Addis Ababa, Ethiopia | Sudan | style="text-align:center" |1-2 | style="text-align:center" |1-2 |2004 CECAFA Cup |<ref>{{Cite web|title=Sudan vs. Kenya|url=https://www.national-football-teams.com/matches/report/18569/Sudan_Kenya.html|accessdate=17 April 2024}}</ref> |- | style="text-align:center" |19 |23 March 2005 |Ebe Egwuregwu Mba Nile nke Moi, Nairobi, Kenya | Ghana | style="text-align:center" |1-1 | style="text-align:center" |2-2 |Ndị nwere omume enyi |<ref>{{Cite web|title=Kenya vs. Ghana|url=https://www.national-football-teams.com/matches/report/17490/Kenya_Ghana.html|accessdate=17 April 2024}}</ref> |- | style="text-align:center" |20 |5 December 2009 |Nyayo National Stadium, Nairobi, Kenya | Ethiopia | style="text-align:center" |1-0 | style="text-align:center" |2-0 |2009 CECAFA Cup |<ref>{{Cite web|title=Kenya vs. Ethiopia|url=https://www.national-football-teams.com/matches/report/11809/Kenya_Ethiopia.html|accessdate=17 April 2024}}</ref> |- | style="text-align:center" |21 |29 November 2010 |Benjamin Mkapa Stadium, Dar es Salaam, Tanzania | Malawi | style="text-align:center" |1-2 | style="text-align:center" |2-3 |2010 CECAFA Cup |<ref>{{Cite web|title=Malawi vs. Kenya|url=https://www.national-football-teams.com/matches/report/10801/Malawi_Kenya.html|accessdate=17 April 2024}}</ref> |} == Edemsibia == {{Reflist}}{{Kenya squad 2004 Africa Cup of Nations}} {{DEFAULTSORT:Baraza, John}} [[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]] r1huijw6xbynd536541hxgsn6ahyjyz AKA (rapper) 0 19187 729092 696874 2026-09-29T18:00:59Z Sylvaline39 15355 Added DEFAULTSORT 729092 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=AKA|image=Aka.jpg|caption=AKA in 2018|birth_name=Kiernan Jarryd Forbes|birth_date={{birth date and age|1988|1|28|df=y}}|birth_place=[[Cape Town]], [[Western Cape]], South Africa|alias={{Plainlist| * AKA * SupaMega * Bhovamania }}|education=[[St John's College, Johannesburg]]|occupation={{hlist| Rapper|songwriter }}|awards=[[AKA (rapper)#Awards and nominations|Full list]]|children=Kairo Owethu Forbes|partner={{hlist|[[Bonang Matheba]] (2015{{endash}}2017)<ref>{{Cite web|date=1 June 2018|title=AKA and Bonang – why it's never a good look to trash your exes and the lesson we can learn from it|url=https://www.news24.com/amp/w24/selfcare/love/dating/aka-and-bonang-why-its-never-a-good-look-to-trash-your-exes-and-the-lesson-we-can-learn-from-it-20180601|url-status=live|access-date=20 October 2021|website=[[News24 (website)|News24]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20211020032734/https://www.news24.com/amp/w24/selfcare/love/dating/aka-and-bonang-why-its-never-a-good-look-to-trash-your-exes-and-the-lesson-we-can-learn-from-it-20180601 |archive-date=20 October 2021 }}</ref>|[[DJ Zinhle]] (2014{{endash}}2015; 2018{{endash}}2020)|{{marriage|Anele Tembe|3=2021|end=died}}}} Nadia Nakai(Current)|module={{infobox musical artist | embed = yes | genre = [[Hip hop music|Hip hop]] | instrument = Vocals | years_active = 2002{{ndash}}2023 | label = {{flatlist| * Vth Season * Beam Group (former)<ref>{{cite web |last1=KEKANA |first1=CHRIZELDA |title=AKA's Beam Group is shutting down! |url=https://www.timeslive.co.za/tshisa-live/tshisa-live/2018-10-01-akas-beam-group-is-shutting-down/ |website=TimesLIVE |publisher=TSHISALIVE |access-date=4 October 2018}}</ref>|[[Sony Music]] Africa}} [[List of Sony Music labels#Other Sony Music national companies|Sony Music Africa]] | associated_acts = {{hlist|[[DJ Tira]]|[[JR (rapper)|JR]]|[[Emtee]]|[[Da L.E.S]]|[[Anatii]]|[[K.O]]|[[Riky Rick]]|[[Tweezy]]|[[Yanga Chief]]|[[Kiddominant]]}} | website = <!-- {{URL|example.com}} or {{Official URL}} --> }}}} [[Category:Articles with hCards]] '''Kiernan Jarryd Forbes''' ( bu onye amụrụ n'abalị 28 Jenụwarị 1988 - 10 Febụwarị 2023), nke a maara dịka '''AKA''', bụ onye na-eti egwu na South Africa.<ref>{{Cite web|title=AKA Biography – The Rapper's Age, Real Name and Life Story|url=https://buzzsouthafrica.com/aka/|work=Buzz South Africa|date=24 September 2020|first=Eddy|author=Valerii}}</ref> A mụrụ ya ma zụlite ya na Cape Town, Forbes nwetara ihe dị mkpa mgbe ọ wepụtara egwu ya "Victory Lap" nke e wepụtara site na abọm studio mbụ ya, Altar Ego (2011). Forbes gara n'ihu na ihe ịga nke ọma ya site n'ịtọhapụ abọm studio nke gụnyere Levels (2014), Touch My Blood (2018), Bhovamania (2020) na abọm mmekorita, Be Careful What You Wish For n'akụkụ Anatii (2017). N'ọnwa nke anọ n' afọ 2020, Forbes na vodka ''Cruz'' wepụtara ihe ọṅụṅụ na-atọ ụtọ mmiri na mbido ya na karama.<ref>{{Cite web|url=https://guce.huffingtonpost.co.uk/consent?brandType=EU&lang=en-gb&done=https%3A%2F%2Fwww%2Ehuffingtonpost%2Eco%2Euk%2F2018%2F04%2F06%2Faka%2Dlaunches%2Dsignature%2Dcruz%2Dvodka%5Fa%5F23404474%2F&gcrumb=jcsPuvw=|title=AKA Launches Signature Cruz Vodka|work=HuffPost}}</ref> N'otu ọnwa ahụ, e gosipụtara Forbes dịka onye ọbịa pụrụ iche na ihe omume WWE Live nke emere na Johannesburg na Cape Town.<ref>{{Cite web|url=https://www.enca.com/life/watch-aka-takes-bars-into-wrestling-ring|title=WATCH: AKA takes bars into wrestling ring|work=eNCA|accessdate=2022-08-26|archivedate=2023-02-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230211194632/https://www.enca.com/life/watch-aka-takes-bars-into-wrestling-ring}}</ref> N'afọ 2019, ọ bụ onye na-eme ihe nkiri maka Comedy Central Roast pụrụ iche. == Ndụ na ọrụ == === 1988 ruo 2013: Mbido ndụ, mmalite na Alter Ego === N'afọ 2002, Forbes na ndị enyi ya abụọ Vice Versa na Greyhound, guzobere otu hip hop a na-akpọ Entity.<ref>{{Cite web|url=https://www.iol.co.za/entertainment/whats-on/joburg/hip-hop-entity-making-waves-933921|title=Hip-hop Entity making waves|work=IOL}}</ref> Ndị otu ahụ nwetara onye a họpụtara na KORA Awards maka ụdị Hip Hop kacha mma nke Africa. Ụlọ ọrụ ahụ gbasara na 2006, na-eduga Forbes ịga gụọ injinia ụda.<ref>{{Cite web|url=https://www.news24.com/MoveMag/Archive/flashbackfriday-entity-aka-20170728|title=#FlashBackFriday: Entity (AKA)|work=News24}}</ref> N'afọ 2006, Forbes guzobere otu mmepụta The I.V League n'akụkụ ndị otu abụọ ndị ọzọ.<ref>{{Cite web|url=https://www.okayafrica.com/pro-aka-iv-league-south-african-hip-hop/|title=The Story of How Pro Gave AKA & IV League Their Biggest Break|work=OkayAfrica|date=17 August 2018}}</ref> Njikọ I.V mere mmepụta maka ndị na-ese ihe gụnyere Khuli Chana, ProKid na JR. N'afọ 2009, o wepụtara egwu atọ, nke gụnyere "In My Walk", "I Do" na "Mistakes". N'abalị iri abụọ na asatọ n'ọnwa Julaị n'afọ 2010, Forbes wepụtara egwu akpọrọ "I Want It All", nke bụ egwu mbụ ya, Altar Ego.<ref>{{Cite web|url=https://livemag.co.za/a-k-a-alter-ego/|title=A.K.A – Alter Ego|work=Livemag}}</ref> Abọm ahụ weputara egwu abụọ nke bụ "All I Know" na "Victory Lap". "Victory Lap" bụ ihe ịga nke ọma ka ọ nọ n'elu chaatị redio mpaghara South Africa.<ref>{{Cite web|url=https://www.news24.com/MoveMag/Archive/akas-victory-lap-20170728|title=AKA's "Victory Lap"|work=News24}}</ref> A tọhapụrụ Alter Ego na 23 Ọgọst 2011. RiSA nyere abọm ahụ akara ọla edo maka ihe ịga nke ọma azụmahịa ya. Abọm ahụ meriri ọtụtụ otuto-karịsịa maka 2011 Metro FM Awards na-emeri maka Best Hip Hop Album, na 2012 South African Music Awards maka Best Male Artist of the Year.<ref>{{Cite web|url=https://www.timeslive.co.za/tshisa-live/tshisa-live/2011-11-27-newcomers-dominate-at-metro-awards/|title=Newcomers dominate at Metro awards|work=TimesLIVE}}</ref> === 2014-2017: Levels na Be Careful What You Wish For === Forbes wepụtara abọm nke abụọ ya, Levels na 30 June 2014.<ref>{{Cite web|url=https://livemag.co.za/aka-levels-albums-review/|title=AKA – Levels album review|work=Livemag}}</ref> Abọm ahụ nwere nkwado anọ: "Jealousy", "Kontrol" (nke Da L.E.S gosipụtara), "Congratulate" na "Run Jozi (Godly)" nke gosipụtara KO na Yanga. A kwadoro platinum nke abọm ahụ maka afọ 2014, na platinum abụọ maka afọ 2018 site na RiSA.<ref>{{Cite web|url=https://www.peoplemagazine.co.za/celebrity-news/akas-levels-album-goes-platinum/|title=AKA's LEVELS album goes Platinum|work=People|accessdate=2022-08-26|archivedate=2018-07-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180713172909/https://www.peoplemagazine.co.za/celebrity-news/akas-levels-album-goes-platinum/}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ecr.co.za/coca-cola-top-40/akas-levels-reaches-double-platinum-status/|title=AKA celebrates reaching the top position on SA radio charts|work=East Coast Radio}}</ref> N'ụbọchị nke abụọ n'ọnwa Disemba n'afọ 2016, Forbes wepụtara egwu "The World is Yours" site na abọm nke atọ ya n'ọdịnihu.<ref>{{Cite web|author=Mphuthi|first=Pearl|title=AKA's The World Is Yours|url=https://www.peoplemagazine.co.za/celebrity-news/akas-the-world-is-yours/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170501003835/http://www.peoplemagazine.co.za/celebrity-news/akas-the-world-is-yours|archivedate=1 May 2017|work=People|accessdate=16 June 2018}}</ref> Site na igbu oge maka ntọhapụ ya, Forbes sonyeere onye na-arụkọ ọrụ Anatii n'ịdepụta abọm mmekorita, Be Careful What You Wish For. A tọhapụrụ Be Careful What You Wish For na 28 Julaị 2017, na nzaghachi dị mma site n'aka ndị nkatọ.<ref>{{Cite web|url=https://www.ecr.co.za/coca-cola-top-40/aka-and-anatii-drop-be-careful-what-you-wish-album/|title=AKA and Anatii drop 'Be Careful What You Wish For' album|work=East Coast Radio}}</ref> Ọ kwadoro site na egwu atọ: "10 Fingers", "Don't Forget To Pray" na "Holy Mountain". === 2018 ruo 2019: ''Touch My Blood'' === Site na ntọhapụ nke "The World is Yours" na 2016, Forbes weputara egwu gụnyere "Caiphus Song", "Star Signs" (nke gosipụtara Stogie T) na "Sweet Fire" na ịkwado ntọhapụ nke abọm ya nke atọ, Touch My Blood . Banyere ihu ihu nke abọm ahụ, Forbes gara Twitter na-ekwupụta esemokwu maka ndị na-ese ihe osise na-emepụta ihe osise maka abọm ya, na-eji onyinyo ihu ya doro anya.<ref>{{Cite web|url=https://www.politicalanalysis.co.za/aka-announces-winner-of-touch-my-blood-challenge-reveals-album-covers/|title=AKA announces winner of Touch My Blood challenge, reveals album covers|work=Political Analysis|date=9 May 2018|accessdate=26 August 2022|archivedate=23 April 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230423100301/https://www.politicalanalysis.co.za/aka-announces-winner-of-touch-my-blood-challenge-reveals-album-covers/}}</ref> Ka e zigara ọtụtụ ntinye, Forbes họọrọ onye mmeri aha ya bụ Taonga, onye natara ọzụzụ na Beam Group. Tupu ụbọchị iri na ise a tọhapụrụ ya, ọ wepụtara egwu "Beyonce" nke na-ese okwu nke bụ abụ na-eleda anya nke a raara nye onye mmekọ ya n'oge gara aga bụ [[Bonang Matheba]].<ref>{{Cite web|url=https://www.timeslive.co.za/tshisa-live/tshisa-live/2018-06-01-aka-drops-major-files-on-beyonce--the-internet-is-a-mess/|title=AKA drops major files on #Beyonce & the internet is a mess|work=TimesLIVE}}</ref> A tọhapụrụ Touch My Blood na 15 June 2018 ka a ga-ewepụta ya na 25 May 2018 mana ọ na-egbu oge maka iwepụta oge n'ịmepụta nkwalite ya.<ref>{{Cite web|title=AKA postpones Touch My Blood album release to 15 June 2018|url=https://www.politicalanalysis.co.za/aka-postpones-touch-my-blood-album-release-to-15-june-2018/|work=Political Analysis South Africa|date=10 May 2018|accessdate=16 June 2018|archivedate=21 April 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230421195302/https://www.politicalanalysis.co.za/aka-postpones-touch-my-blood-album-release-to-15-june-2018/}}</ref> A kwadoro abọm ahụ platinum ma mesịa bụrụ platinum abụọ site na RiSA ka ọ dị na 2019.<ref>{{Cite web|url=https://www.dailysun.co.za/News/Entertainment/akas-album-goes-double-platinum-20190515|title=AKA'S ALBUM GOES DOUBLE PLATINUM|work=Daily Sun}}</ref> Touch My Blood nke isii "Fela in Versace" nke gosipụtara Kiddominant nwetara [[KDDO|ihe]] ịga nke ọma azụmahịa dị elu ma e jiri ya tụnyere ndị ọzọ. Abọm ahụ gosipụtara ndị ọbịa si n'aka ndị na-ese ihe na South Africa gụnyere L-Tido, JR, Yanga Chief, Stogie T, Kwesta & Okmalumkoolkat, yana naanị onye na-ese egwu na onye na-emepụta ihe na Naijiria Kiddominant.<ref>{{Cite web|url=https://www.politicalanalysis.co.za/aka-celebrates-reaching-the-top-position-on-sa-radio-charts/|title=AKA celebrates reaching the top position on SA radio charts|work=Political Analysis|date=7 August 2018|accessdate=26 August 2022|archivedate=22 April 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230422185822/https://www.politicalanalysis.co.za/aka-celebrates-reaching-the-top-position-on-sa-radio-charts/}}</ref> N'abalị asatọ n'ọnwa Eprel afọ 2019, e gosipụtara Forbes na ihe omume WWE na Cape Town na Johannesburg, South Africa.<ref>{{Cite web|url=https://www.timeslive.co.za/tshisa-live/tshisa-live/2018-04-23-watch--aka-owns-the-wwe-ring-with-his-spicy-raps/|title=WATCH {{!}} AKA owns the WWE ring with his spicy raps|work=TimesLIVE}}</ref> N'ọnwa Febụwarị 2019, ọ bụ onye a na-eme ihe nkiri na Comedy Central ''SA'' kwa afọ.<ref>{{Cite web|url=https://www.joburg.co.za/comedy-central-roast-aka/|title=The 2018 Comedy Central Roast of AKA|work=Joburg|date=8 January 2019|accessdate=26 August 2022|archivedate=26 August 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220826155222/https://joburg.co.za/comedy-central-roast-aka/}}</ref> === 2020 ruo ugbu a: ''Bhovamania'' === N'abalị nke 6 Nọvemba 2021, a tọhapụrụ AKA's Extended Play ''Bhovamania''.<ref>{{Cite web|title=Listen to AKA's New EP 'Bhovamania' Featuring Sho Madjozi, Flvme, K.O, Grandmaster Ready D and More – OkayAfrica|url=https://www.okayafrica.com/listen-to-akas-new-ep-bhovamania-featuring-sho-madjozi-flvme-ko-grandmaster-ready-d-and-more/295860|accessdate=6 November 2020|work=OkayAfrica}}</ref> EP ahụ nwetara nkwado anọ: "Energy", "Python", "Monuments" na "Cross My Heart". Na emume 10 nke South African Hip Hop Awards, ọ natara nhọpụta maka Artist of the Decade.<ref>{{Cite web|title=Full list of 2021 SA Hip Hop Awards nominees {{!}} Fakaza News|url=https://fakazanews.com/2021/11/02/full-list-of-2021-sa-hip-hop-awards-nominees/|author=Bukola|date=2 November 2021|publisher=Fakaza News|accessdate=2 November 2021}}</ref> == Ndụ Ya == Forbes malitere ịkpa onye na-emepụta DJ Zinhle na ngwụcha afọ 2014. Mgbe ọ natara ọtụtụ onyinye Hip Hop Awards nke South Africa, Zinhle gosipụtara mmekọrịta ha site na tweet "Ekele nye onye mmeri m".<ref>{{Cite web|url=https://okmzansi.co.za/rapper-aka-and-dj-zinhle-finally-make-their-relationship-official/|title=Rapper AKA and Dj Zinhle Finally Make Their Relationship Official|work=OkMzansi|date=18 December 2014}}</ref> Di na nwunye ahụ nwere nwa nwanyị aha ya bụ Kairo Olwethu Forbes, amụrụ na 8 Julaị 2015.<ref>{{Cite web|url=https://www.news24.com/You/Archive/8-times-birthday-girl-kairo-was-the-most-adorable-celeb-tot-ever-20170728|title=8 times birthday girl Kairo was the most adorable celeb tot ever|work=News24}}</ref> N'ọnwa Ọgọstụ n'afọ 2015, Forbes na Zinhle kewara mgbe ekpughere na Forbes kwuru na ya na onye na-eme ihe nkiri telivishọn bụ [[Bonang Matheba]] ghọgburu Zinhle.<ref>{{Cite web|url=https://www.channel24.co.za/The-Juice/the-year-that-was-for-aka-zinhle-and-bonang-20151228|title=The year that was for AKA, Zinhle and Bonang|work=Channel24}}</ref> Ka Forbes na Matheba gọnahụrụ ebubo ahụ, ha kwupụtara ka ha kpughere mmekọrịta ha na 2016. Forbes na Matheba kewara na Disemba 2017.<ref>{{Cite web|url=https://citizen.co.za/lifestyle/your-life-entertainment-your-life/entertainment-celebrities/1802687/aka-finally-speaks-out-on-bonang-split/|title=AKA finally speaks out on Bonang split|work=The Citizen|date=February 2018}}</ref> Otú ọ dị, Forbes na Zinhle laghachiri na ngwụcha afọ 2018, ọ bụ ezie na ka e mesịrị na 2019 ha kewara ọzọ.<ref>{{Cite web|url=https://www.dailysun.co.za/News/Entertainment/aka-and-dj-zinhle-back-together-20190506|title=AKA AND DJ ZINHLE BACK TOGETHER|work=Daily Sun}}</ref> N'ụbọchị 21 Febụwarị 2021, Forbes biputere foto na Instagram na-ekwupụta nkwa ọlụlụ ya na enyi ya nwanyị Nelli Tembe.<ref>{{Cite web|url=https://www.bellanaija.com/2021/02/aka-is-engaged/|title=AKA Is Engaged 💍|work=Bellanaija.com|date=22 February 2021|accessdate=20 December 2021}}</ref> N'abalị iri na otu n'ọnwa Eprel 2021, Tembe nwụrụ mgbe o si na họtel dị na Cape Town daa.<ref>{{Cite web|url=https://www.news24.com/news24/southafrica/news/nelli-tembe-fiance-of-rapper-aka-falls-to-her-death-in-cape-town-20210411|title=AKA 'inconsolable', Anele Tembe's family confirms her 'untimely passing'|work=News24.com|accessdate=11 April 2021}}</ref> Mgbe ọnwụ nke onye ọ chọrọ ịlụ Nellie Thembe, akụkọ pụtara na Forbes na-aṅụ ọgwụ ọjọọ. Forbes weputara nkwupụta ihu ọha na nzaghachi na-ekwu na ọ gaghị adọta ya n'ikpughe nsogbu ha dị ka di na nwunye iji chebe onwe ha megide "echiche otu akụkụ".<ref>{{Cite web|title=AKA responds to reports of 'violence and drugs' in his relationship with Nelli Tembe|url=https://www.sowetanlive.co.za/news/south-africa/2021-05-09-aka-responds-to-reports-of-violence-and-drugs-in-his-relationship-with-nelli-tembe/|accessdate=10 June 2021|work=SowetanLIVE|language=en-ZA}}</ref> Nkwupụta onye na-eti egwu ahụ bịara n'ihi akụkọ News24, nke kwuru na ọ hụrụ foto ebe a pụrụ ịhụ Forbes ka ọ na-eji aka ya emebi ọnụ ụzọ osisi iji banye n'ime ụlọ ihi ụra ha na Bryanston, Johannesburg, ebe Tembe zoro. A na-ekwu na ihe omume ahụ mere na 13 Machị 2021, ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ otu ọnwa tupu ọnwụ ya.<ref>{{Cite web|author=Bhengu|first=Lwandile|title=PICS {{!}} Rapper AKA broke down a door to get to Anele Tembe – a month before her death|url=https://www.news24.com/news24/SouthAfrica/News/pics-rapper-aka-broke-down-a-door-to-get-to-anele-tembe-a-month-before-her-death-20210509|accessdate=10 June 2021|work=News24|language=en-US}}</ref> Na mbido afọ 2022, onye na-eti egwu ibe ya bụ [[Nadia Nakai]] na Forbes pụtara dị ka di na nwunye ma kemgbe ahụ, ha anọwo na-akọwa mmekọrịta ha na ezumike, post na nkwupụta ọha na eze banyere mmekọrịta ha. Ndị mmadụ nwere ike ikwu ebe ọ bụ na Nakai bụ onye iro ya ogologo oge Cassper Nyovest bịanyere aka na ndekọ ya Family Tree Records. Mana mgbe Nyovest chọpụtara, ọ wepụrụ Nji na akara ahụ. == Nkọwapụta == '''Abọm studio''' * ''Altar Ego''(2011) * Levels (2014) * Touch My Blood (2018) * * * (2018) '''Abọm ndị na-arụkọ ọrụ ọnụ''' * ''Be Careful What You Wish For''(na Anatii) (2017) '''Egwuregwu Ndị Mgbatị''' * ''Bhovamania'' (2020) == Onyinye na nhọpụta == {| class="wikitable" !Year !Award Ceremony !Prize !Recipient/Nominated work !Result !Notes |- |2012 |18th South African Music Awards |Best Male Artist |''Altar Ego'' |{{Won}} | |- |2013 |Channel O Africa Music Video Awards |Most Gifted Hip Hop | rowspan="5" |Himself |{{Nom}} | |- | rowspan="4" |2014 | rowspan="2" |African Muzik Magazine Awards |Best Male, Southern Africa<ref name="Bellanaija1">{{Cite web|url=http://www.bellanaija.com/2014/06/09/see-the-nominees-for-the-african-muzik-magazine-awards-afrimma-2014/|title=See Nominees for the African Muzik Magazine Awards (AFRIMMA) 2014|date=9 June 2014|publisher=Bellanaija|accessdate=28 July 2014}}</ref> |{{Nom}} | |- |Best Rap Act<ref name="Bellanaija1" /> |{{Nom}} | |- |MTV Africa Music Awards |Best Hip Hop |{{Nom}} | |- |Channel O Africa Music Video Awards |Most Gifted Hip Hop |{{Nom}} | |- | rowspan="18" |2015 | rowspan="2" |African Muzik Magazine Awards |Best Male Southern Africa | |{{Won}} | |- |Best Collaboration | |{{Won}} | |- |MTV Africa Music Awards |Best Collaboration | |{{Won}} | |- |21st South African Music Awards |Best Male Artist<ref>{{Cite web|url=http://samusicawards.co.za/|title=Home – Samasama|publisher=Samusicawards.co.za|accessdate=19 September 2015}}</ref> |''Levels'' |{{Won}} | |- |Kora Awards |Best African Hip Hop | |{{Nom}} | |- |BET Awards |Best International Act (Africa) | |{{Nom}} | |- |MTV Europe Music Awards |Best African Act | | {{Nom}} | |- |M.O.B.O. Awards |Best International Act (Africa) | | | |- | rowspan="10" |4th South African Hip Hop Awards | rowspan="2" |Best Collaboration |AKA – Baddest (featuring Burna Boy, Khuli Chana and Yanga) |{{Nom}} | |- |Anatii – The Saga (featuring AKA) |{{Won}} | |- |Most Valuable Artist | * ''Levels'' (Gold album) * Congratulate (Gold single) * All Eyes on Me (Gold single) * Run Jozi (Godly) (Gold single) |{{Won}} | |- |Most Digital Sales | |{{Won}} | |- | rowspan="2" |Song of the Year |Anatii – The Saga (featuring AKA) |{{Won}} | |- |AKA – Baddest |{{Won}} | |- | rowspan="4" |Video of the Year |AKA – All Eyes on Me |{{Nom}} | |- |Anatii – The Saga (featuring AKA) |{{Won}} | |- |Da L.E.S – P.A.I.D (featuring AKA and [[Burna Boy]]) |{{Nom}} | |- |AKA – Sim Dope |{{Nom}} | |- | rowspan="6" |2016 | rowspan="3" |15th Metro FM Music Awards |Best Collaboration | rowspan="2" |AKA – Baddest (featuring [[Burna Boy]], Khuli Chana and Yanga) |{{Won}} | |- |Best Hit Single |{{Won}} | |- |Best Remix |AKA – Baddest Remix (featuring [[Fifi Cooper]], [[Rouge (rapper)|Rouge]], Moozlie and Gigi Lamayne) |{{Nom}} | |- | rowspan="2" |22nd South African Music Awards |Best Collaboration |AKA – All Eyes on Me (featuring Redsan, [[Burna Boy]] and [[Stonebwoy]]) |{{Nom}} | |- |Best Remix. |AKA – Baddest (featuring [[Fifi Cooper]], [[Rouge (rapper)|Rouge]], Moozlie and Gigi Lamayne) |{{Nom}} | |- |BET Awards 2016 |Best International Act<ref>{{Cite web|url=http://www.theedgesearch.com/2016/05/aka-cassper-nyovest-dj-black-coffee.html|title=AKA, Cassper Nyovest, DJ Black Coffee NOMINATED for 2016 BET Awards and more African artists|publisher=theedgesearch.com|accessdate=20 May 2016}}</ref> | |{{Nom}} | |- |2017 |BET Awards 2017 |Best International Act |Himself |{{Nom}} | |- | rowspan="3" |2019 |2019 Kids' Choice Awards |Favourite South African Star |Himself |{{Won}} | |- |BET Awards 2019 | |Himself |{{Nom}} | |- |Namibia Annual Music Awards 2019 |Pan African Artist of the Year | |{{Won}} | |- |2020 |26th South African Music Awards |Music Video of the Year |AKA – Jika ft YangaChief |{{Won}} | |- |2021 |MTV Africa Music Awards 2021 |Best Lockdown Performance |Himself |{{pending}} |<ref>{{Cite web|title=MTV Africa Music Awards 2021: All the nominees|url=https://www.musicinafrica.net/magazine/mtv-africa-music-awards-2021-all-nominees|work=Music In Africa|accessdate=1 July 2021|language=en|date=27 January 2021}}</ref> |} == Edensibia == {{DEFAULTSORT:Forbes, Kiernan Jarryd}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] [[Òtù:Pages with unreviewed translations]] oll60nhcpb0jo8av53ot5mnitjhvjh7 Amanda Black 0 19188 729093 595122 2026-09-29T18:05:19Z Sylvaline39 15355 Added DEFAULTSORT and Databox 729093 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Amanda Benedicta Antony''' ( ka amụrụ n'ụbọchị 24 [[July|Julaị]] [[1993]]), nke a maara dịka '''Amanda Black''', bụ onye na-agụ egwu na onye na-ede egwu na [[South Africa]].<ref>{{Cite web|url=http://citizen.co.za/your-life/your-life-entertainment-your-life/entertainment-celebrities/1373781/i-always-knew-id-be-famous-amanda-black/|title=I always knew I'd be famous – Amanda Black|first=Fundiswa|author=Nkwanyana|work=The Citizen|date=13 December 2016|accessdate=21 May 2017}}</ref> A mụrụ ya ma zụlite ya na Gcuwa ọrụ ya malitere na [[1999]] mgbe ọ dị afọ 6 na-abụ abụ na ndị ukwe chọọchị. Amanda bụ onye asọmpi na Idols South Africa oge 11.<ref>{{Cite web|url=https://zalebs.com/top-of-the/top-5-idols-sa-contestants-successful-music-careers|title=Top 5 Idols SA contestants with successful music careers|accessdate=2022-08-26|archivedate=2022-05-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220519050508/https://zalebs.com/top-of-the/top-5-idols-sa-contestants-successful-music-careers}}</ref> Black kwagara Johannesburg na 2016 iji chụsoo ọrụ ya na egwu. Ọ bịanyere aka na nkwekọrịta ndekọ na Ambitiouz Entertainment na 2016 wee nweta nkwado n'otu afọ ahụ mgbe a tọhapụrụ egwu egwu ya "Amazulu", nke a họpụtara maka ọtụtụ onyinye egwu.<ref>{{Cite web|url=http://www.sabc.co.za/news/a/1a3ed1804e9dbc5fb082ff0b936d5f88/Songstress-Amanda-Black-releases-new-single-Amazulu--20161016|title=Songstress Amanda Black releases new single Amazulu|work=South African Broadcasting Corporation|date=16 October 2016|accessdate=21 May 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171010040901/http://www.sabc.co.za/news/a/1a3ed1804e9dbc5fb082ff0b936d5f88/Songstress-Amanda-Black-releases-new-single-Amazulu--20161016|archivedate=10 October 2017}}</ref> Abọm studio mbụ ya ''Amazulu'' (2016), nwere ihe ịga nke ọma n'ahịa ma bụrụ nke meriri "Album of the Year", "Best Newcomer of the Year," "Best Female Artist of the Year" na "Best R&B Soul/Reggae Album".<ref>{{Cite web|url=http://www.sowetanlive.co.za/entertainment/2016/12/15/amanda-black-proves-her-star-power|title=Amanda Black proves her star power|first=Patience|author=Bambalele|work=Sowetan LIVE|accessdate=28 May 2017|archivedate=22 September 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170922002533/http://www.sowetanlive.co.za/entertainment/2016/12/15/amanda-black-proves-her-star-power}}</ref> N'afọ 2019, a kpọrọ ya onye na-ese ihe kachasị na Apple Music.<ref>{{Cite web|title=In Conversation with Amanda Black: 'I've grown incredibly from the girl who wrote 'Amazulu' - OkayAfrica|url=https://www.okayafrica.com/in-conversation-with-amanda-black-ive-grown-incredibly-from-the-girl-who-wrote-amazulu/248664|work=OkayAfrica|first=Rufaro|author=Samanga|date=16 August 2019}}</ref> [[Category:Articles with short description]] [[Category:Short description is different from Wikidata]] [[Category:Articles with hCards]] [[Category:Pages using infobox musical artist with associated acts]] Ebipụtara abọm studio nke atọ nke Amanda, ''Mnyama'' na 2021. E bu ụzọ nwee egwu abụọ; "Kutheni Na" na "Let It Go". == Mbido ndụ na agụmakwụkwọ == Amanda Benedicta Antony bụ onye Xhosa.<ref>{{Cite web|url=http://www.timeslive.co.za/entertainment/2017/03/01/Amanda-Black-I-once-believed-that-being-black-wasnt-cool|title=Amanda Black: I once believed that being black wasn't cool|author=TshisaLIVE|work=Times LIVE|accessdate=28 May 2017}}</ref> A mụrụ ya na 24 Julaị 1993 na Mthatha, Eastern Cape, South Africa, ma too na Butterworth, Eastern Cape. O mechara kwaga Port Elizabeth, ebe ọ gụsịrị akwụkwọ sekọndrị ya na Kabega Christian School, Port Elizabeth, tupu ọ gaa n'ihu na agụmakwụkwọ ya na Mahadum Nelson Mandela Metropolitan, ebe ọ mụrụ Music Education.<ref>{{Cite web|url=http://www.sowetanlive.co.za/entertainment/2016/12/15/amanda-black-proves-her-star-power|title=Amanda Black proves her star power|first=Patience|author=Bambalele|work=Sowetan LIVE|accessdate=21 May 2017|archivedate=22 September 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170922002533/http://www.sowetanlive.co.za/entertainment/2016/12/15/amanda-black-proves-her-star-power}}</ref> == Ọrụ == Ọ malitere ịgụ egwu mgbe ọ dị obere n'ụlọ ụka na n'ụlọ akwụkwọ ruo mgbe ọ gbara afọ iri na abụọ, mgbe ọ malitere ịsọ mpi na ịchụ akara aka ya bụ nke kpughere ya maka ime ihe nkiri. === 2015-2018: Mmalite ọrụ na ''Amazulu'' ===   O sonyere na mbipụta atọ nke Idols South Africa mana ọ ghọrọ ọkacha mmasị ndị na-akwado ya na Oge 11 nke ngosi nkà nke o mere ka ọ banye n'elu 7.<ref>{{Cite web|url=http://www.timeslive.co.za/entertainment/2017/03/24/Amanda-Black-compares-her-musical-journey-to-Jennifer-Hudsons|title=Amanda Black compares her musical journey to Jennifer Hudson's|author=TshisaLIVE|work=Times LIVE|accessdate=21 May 2017}}</ref> N'ihi ịchụso ọrụ egwu ya, ọ kwagara Johannesburg na Jenụwarị 2016, ebe Ambitiouz Entertainment bịakwutere ya, bụ ndị nyere ya nkwekọrịta ndekọ. N'ụbọchị mbụ n'ọnwa Julaị n'afọ 2016, ọ wepụtara egwu mbụ ya, "Amazulu" bụ egwu sitere na abọm studio mbụ ya, Amazulu .<ref>{{Cite web|url=http://www.mytvnews.co.za/amanda-black-drops-debut-single-amazulu/|title=Amanda Black drops debut single 'Amazulu' – My TV News|author=Mytvnews|work=mytvnews.co.za|accessdate=21 May 2017|archivedate=1 June 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170601015313/http://www.mytvnews.co.za/amanda-black-drops-debut-single-amazulu/}}</ref> Egwú ahụ nwetara ihe karịrị nde mmadụ anọ lelere ya na YouTube. N'abalị iri na otu n'ọnwa Nọvemba n'afọ 2016, ọ wepụtara abọm izizi ya a na-atụ anya ya ''Amazulu'' site na Ambitiouz Entertainment ka ọ bụrụ ihe ịga nke ọma na nyocha dị mma. N'okpuru otu ọnwa mgbe a tọhapụrụ ya, abọm ahụ rere ihe karịrị 31,000 nke mere ka ụlọ ọrụ ndekọ nke South Africa kwado ya platinum.<ref>{{Cite news|url=https://www.msn.com/en-za/entertainment/topnews/congratulations-amanda-blacks-album-goes-platinum-after-3-weeks/ar-AAlsEl9|title=Congratulations! Amanda Black's album goes platinum after 3 weeks|work=[[MSN Music|MSN Entertainment]]|date=12 December 2016|accessdate=21 May 2017}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.mtvbase.com/news/amanda-black-is-already-a-star-goes-platinum-after-3-weeks/ay4q0h|title=amanda black is already a star; goes platinum after 3 weeks!|work=[[MTV Base]]|date=13 December 2016|accessdate=21 May 2017}}</ref> O nwetakwara nhọpụta ya n'ụdị ise ma na mbipụta nke iri na isii nke Metro FM Music Awards, na 2017 South African Music Awards nke ọ bụla.<ref>{{Cite web|url=http://www.timeslive.co.za/entertainment/2017/01/18/Amanda-Black-leads-2017-Metro-FM-Music-Awards-nominations1|title=Amanda Black leads 2017 Metro FM Music Awards nominations|author=TshisaLIVE|work=Times LIVE|accessdate=21 May 2017}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.channel24.co.za/The-Juice/News/nasty-c-prepares-to-take-the-samas-20170422|title=Nasty C prepares to take the SAMAs|work=channel24.co.za|accessdate=21 May 2017}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.drum.co.za/celebs/nasty-c-and-amanda-black-own-sama23-nominations-night/|title=Nasty C and Amanda Black own #SAMA23 nominations night. – DRUM|date=21 April 2017|work=drum.co.za|accessdate=21 May 2017}}</ref> A họpụtakwara ya maka Viewers Choice: Best International Act na mbipụta 2017 nke BET Awards . N'abalị nke 20 ọnwa Julaị 2018, ọ wepụtara "Kahle", nke nwetara ihe karịrị otu nde nlele na YouTube.<ref>{{Cite web|url=https://briefly.co.za/21832-list-amanda-black-songs-ranked.html&grqid=OOBNMiyG&s=1&hl=en-ZA|title=List of all Amanda Black songs ranked|publisher=briefly.co.za|date=29 May 2019|accessdate=20 May 2020}}</ref> === 2019 ruo 2020: Uto na ''Ike'' === Anthony Hamilton mara ọkwa na Disemba 2018 na ya na Amanda Black na-arụkọ ọrụ ọnụ na egwu.<ref>{{Cite web|url=https://www.instagram.com/p/Bria_XFlA7m/|title=Anthony Hamilton on Instagram: "@amandablacksa and I. Planning something special!!!! What a talent."|work=Instagram|language=en|accessdate=31 January 2019}}</ref> Na 30 Jenụwarị 2019 Amanda kwupụtara na ya na Sony Music Entertainment bịanyere aka na ya.<ref>{{Cite web|url=https://www.enca.com/life/amanda-black-announces-new-record-label|title=Amanda Black announces new record label|work=eNCA|language=en|accessdate=31 January 2019|archivedate=1 February 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190201065509/https://www.enca.com/life/amanda-black-announces-new-record-label}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.iol.co.za/entertainment/music/local/amanda-black-partners-with-sony-drops-new-sound-19059479|title=Amanda Black partners with Sony, drops new sound {{!}} IOL Entertainment|work=www.iol.co.za|language=en|accessdate=31 January 2019}}</ref> O mechara wepụta egwu ya "Thandwa Ndim", nke bụ nke mbụ ya wepụtara n'ime afọ abụọ. Egwú ahụ malitere na Metro FM's Fresh Breakfast Show na DJ Fresh na Somizi Mhlongo wee ruo n'ókè nke 1 na chaatị iTunes dị n'ógbè ahụ n'ụbọchị a tọhapụrụ ya. N'afọ 2020, ya na Berita rụkọkwara ọrụ na egwu, "Siyathandana" site na album Songs in the Key of Love .<ref>{{Cite web|url=https://www.news24.com/channel/music/news/watch-berita-and-amanda-black-celebrate-black-love-with-siyathandana-video-20200923|title=Berita and Amanda Black celebrate black love with Siyathandana video|work=News24|accessdate=29 March 2021}}</ref> Abọm ya bụ Power meriri Best Album of the year na South African Afro Music Awards (Saafma). === 2021 ruo 2023: ''Mnyama'' === Na 4 June 2021, ọ wepụtara egwu "Kutheni Na" nke gosipụtara Kwesta dị ka egwu nke abụọ site na abọm ya. Na 2 Julaị 2021, a tọhapụrụ egwu nke atọ ya "Let It Go".<ref>{{Cite web|title=Amanda Black releases Let It Go new single|url=https://www.theedgesearch.com/2021/07/amanda-black-releases-let-it-go-new.html?m=1|work=The Edge Search|date=2 July 2021}}</ref> A tọhapụrụ ụlọ ọrụ ya nke atọ bụ ''Mnyama'' na 6 Ọgọst 2021.<ref>{{Cite web|first=Nobantu|author=Shabangu|date=4 June 2021|title=Amanda Black's New, Introspective Single 'Kutheni Na' Is Here - OkayAfrica|work=OkayAfrica|url=https://www.okayafrica.com/amp/amanda-black-shares-kutheni-na-featuring-kwesta-2653235555}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.glamour.co.za/celebrity-news/amanda-black-releases-her-new-album-mnyama-97bc5da8-e681-47bb-8f6c-5f87d0da7659|work=Glamour|title=Amanda Black releases her new album Mnyama|first=Kedibone|author=Modise|date=15 June 2021}}</ref><ref>{{Cite web|title=Amanda Black releases third studio album, Mnyama {{!}} JustNje|url=https://justnje.com/amanda-black-releases-third-studio-album-mnyama/|work=JustNje|accessdate=6 August 2021|archivedate=6 August 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210806162616/https://justnje.com/amanda-black-releases-third-studio-album-mnyama/}}</ref><ref>{{Cite web|first=Steven|author=Mike|date=4 August 2021|title=Amanda Black Mnyama Album|work=[[iminathi]]|url=https://iminathi.net/amanda-black-mnyama-album/}}</ref> == Ihe osise == === Ụdị egwu === [[Usòrò:Amanda_Black_on_idols.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/79/Amanda_Black_on_idols.jpg/260px-Amanda_Black_on_idols.jpg|thumb|Amanda Black na Idols South Africa 2016]] Amanda Black malitere ịbụ abụ mgbe ọ dị obere na chọọchị ma mesịa gaa n'ihu na-abụ abụ maka ndị omenkà kachasị amasị ya, gụnyere [[Beyoncé Knowles|Beyoncé]], Whitney Houston, [[Brandy|Brandy Norwood]], na Brenda Fassie. Ọ na-abụ abụ na Xhosa na Bekee. N'ajụjụ ọnụ ya na Patience Bambalele nke The Sowetan, ọ kọwara ụdị egwu ya dị ka Afro-soul na njikọta nke hip-hop na obere mkpụrụ obi na R&B. Na 29 Mee 2017 onye na-agụ egwu ahụ pụtara n'ajụjụjụ ọnụ na SuperSport TV show Homeground Xia nke [[Minnie Dlamini]] na Lungile Radu Xiajust kwadoro ọnwa ole na ole mgbe a tọhapụrụ album ya ''Amazulu''.<ref>{{Cite web|url=https://zuluhype.com/amanda-black-egoli|title=Amanda Black – Egoli|author=Bambalele|first=Patience|date=15 December 2016|work=[[The Sowetan]]|accessdate=21 May 2017}}</ref> N'akụkụ ya bụ onye na-emepụta egwu ya bụ Christer Kobedi, onye kwuru na e mepụtara abọm ahụ ma mechaa ya n'ihe karịrị otu ọnwa. Onye na-agụ egwú ahụ kwukwara na abụ aha abọm "Amazulu" bụ, n'ezie, abụ mbụ o dere n'asụsụ obodo ya, Xhosa. === Ihe osise ihu === Amanda Black na-ejikarị Stipples nke Xhosa na-acha ihu chọọ ihu ya mma dị ka ngosipụta nke etu o si nwee obi ụtọ maka mgbọrọgwụ ya.<ref>{{Cite web|url=http://www.drum.co.za/celebs/five-interesting-facts-about-amanda-black/|title=Five interesting facts about Amanda Black|author=Solanga|first=Misha|date=21 July 2017|work=DRUM|accessdate=24 July 2017}}</ref> "A na-eji ihe osise ihu nke Xhosa eme ihe iji nọchite anya ndị Xhosa. E nwere ụdị dị iche iche nke ụkpụrụ, nke ụmụ nwanyị na-emepụta. Mgbe m na-etolite, a na-emekarị ha n'oge pụrụ iche mana n'ime ime obodo ụfọdụ nke Eastern Cape, dịka ọmụmaatụ, umchokozo bụ omume kwa ụbọchị. Ihe osise ihu Xhosa m na-eyi n'ihu m aghọwo akụkụ nke akara m dị ka Amanda Black. Mana ọ malitere dị ka ụzọ isi gosipụta onwe m na ịnakwere onye m bụ. Nye m, ọ na-eweghachi ọdịbendị m dị ka nwanyị Xhosa ma na-enwe mmetụta mara mma mgbe m na-eme ya. Ọ na-ekwu maka m ibi ndụ dị ka m si ghọta ọdịbendị m. Ọ bụ ụzọ isi gosipụta mgbọrọgwụ m na ebe m si. " Ka ọ na-etolite, Amanda enweghị mmasị n'eziokwu ahụ bụ na o nwere akpụkpọ ojii, ọ na-ekwu n'ihi na TV na-eme emume akpụkpọ ahụ na-acha ọcha ma ọ dị ya ka ọ dịghị mma n'ihi ya nwere akpụkpọ anụ ojii.<ref>{{Cite news|url=https://www.dailysun.co.za/News/Entertainment/seven-things-you-didnt-know-about-amanda-black-20170614|title=SEVEN THINGS YOU DIDN'T KNOW ABOUT AMANDA BLACK|work=DailySun|accessdate=26 February 2018|language=en}}</ref> Ọ malitere ịmụ banyere mgbọrọgwụ ya dị ka nwanyị Xhosa, akụkọ ihe mere eme ya na mmalite ya. Ime nke a nyeere ya aka ịghọta onye ọ bụ ma nyere ya aka ịhụ onwe ya n'anya dị ka nwanyị Afrịka. Nke a mekwara ka o kpebie ịmalite ise ihu ya na nka agbụrụ, ụzọ o si ede, egwu ọ na-eme na akụkọ ọ na-akọ n'ụzọ ụda. Amanda malitere ịmakụ onye ọ bụ mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ Steve Bikoz Black Consciousness.<ref>{{Cite news|url=http://www.youthvillage.co.za/2017/03/amanda-black-reveals-how-she-struggled-to-accept-her-skin-colour/|title=Amanda Black Reveals How She Struggled To Accept Her Skin Colour|date=7 March 2017|work=Youth Village|accessdate=26 February 2018|language=en-US}}</ref> == Nnakwere na otuto == == Nkọwapụta == * ''Amazulu'' (2016) * ''Power'' (2019) * ''Mnyama'' (2021) * TBA (2024) == Edensibia == {{DEFAULTSORT:Black, Amanda}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] [[Òtù:Pages with unreviewed translations]] kbqsopqwnrjiiyho60ygnjuo6lx20q0 729129 729093 2026-09-29T19:46:28Z KiranBOT 25138 removed AMP tracking from URLs ([[:m:User:KiranBOT/AMP|details]]) ([[User talk:Usernamekiran|report error]]) v3.1.1s 729129 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Amanda Benedicta Antony''' ( ka amụrụ n'ụbọchị 24 [[July|Julaị]] [[1993]]), nke a maara dịka '''Amanda Black''', bụ onye na-agụ egwu na onye na-ede egwu na [[South Africa]].<ref>{{Cite web|url=http://citizen.co.za/your-life/your-life-entertainment-your-life/entertainment-celebrities/1373781/i-always-knew-id-be-famous-amanda-black/|title=I always knew I'd be famous – Amanda Black|first=Fundiswa|author=Nkwanyana|work=The Citizen|date=13 December 2016|accessdate=21 May 2017}}</ref> A mụrụ ya ma zụlite ya na Gcuwa ọrụ ya malitere na [[1999]] mgbe ọ dị afọ 6 na-abụ abụ na ndị ukwe chọọchị. Amanda bụ onye asọmpi na Idols South Africa oge 11.<ref>{{Cite web|url=https://zalebs.com/top-of-the/top-5-idols-sa-contestants-successful-music-careers|title=Top 5 Idols SA contestants with successful music careers|accessdate=2022-08-26|archivedate=2022-05-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220519050508/https://zalebs.com/top-of-the/top-5-idols-sa-contestants-successful-music-careers}}</ref> Black kwagara Johannesburg na 2016 iji chụsoo ọrụ ya na egwu. Ọ bịanyere aka na nkwekọrịta ndekọ na Ambitiouz Entertainment na 2016 wee nweta nkwado n'otu afọ ahụ mgbe a tọhapụrụ egwu egwu ya "Amazulu", nke a họpụtara maka ọtụtụ onyinye egwu.<ref>{{Cite web|url=http://www.sabc.co.za/news/a/1a3ed1804e9dbc5fb082ff0b936d5f88/Songstress-Amanda-Black-releases-new-single-Amazulu--20161016|title=Songstress Amanda Black releases new single Amazulu|work=South African Broadcasting Corporation|date=16 October 2016|accessdate=21 May 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171010040901/http://www.sabc.co.za/news/a/1a3ed1804e9dbc5fb082ff0b936d5f88/Songstress-Amanda-Black-releases-new-single-Amazulu--20161016|archivedate=10 October 2017}}</ref> Abọm studio mbụ ya ''Amazulu'' (2016), nwere ihe ịga nke ọma n'ahịa ma bụrụ nke meriri "Album of the Year", "Best Newcomer of the Year," "Best Female Artist of the Year" na "Best R&B Soul/Reggae Album".<ref>{{Cite web|url=http://www.sowetanlive.co.za/entertainment/2016/12/15/amanda-black-proves-her-star-power|title=Amanda Black proves her star power|first=Patience|author=Bambalele|work=Sowetan LIVE|accessdate=28 May 2017|archivedate=22 September 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170922002533/http://www.sowetanlive.co.za/entertainment/2016/12/15/amanda-black-proves-her-star-power}}</ref> N'afọ 2019, a kpọrọ ya onye na-ese ihe kachasị na Apple Music.<ref>{{Cite web|title=In Conversation with Amanda Black: 'I've grown incredibly from the girl who wrote 'Amazulu' - OkayAfrica|url=https://www.okayafrica.com/in-conversation-with-amanda-black-ive-grown-incredibly-from-the-girl-who-wrote-amazulu/248664|work=OkayAfrica|first=Rufaro|author=Samanga|date=16 August 2019}}</ref> [[Category:Articles with short description]] [[Category:Short description is different from Wikidata]] [[Category:Articles with hCards]] [[Category:Pages using infobox musical artist with associated acts]] Ebipụtara abọm studio nke atọ nke Amanda, ''Mnyama'' na 2021. E bu ụzọ nwee egwu abụọ; "Kutheni Na" na "Let It Go". == Mbido ndụ na agụmakwụkwọ == Amanda Benedicta Antony bụ onye Xhosa.<ref>{{Cite web|url=http://www.timeslive.co.za/entertainment/2017/03/01/Amanda-Black-I-once-believed-that-being-black-wasnt-cool|title=Amanda Black: I once believed that being black wasn't cool|author=TshisaLIVE|work=Times LIVE|accessdate=28 May 2017}}</ref> A mụrụ ya na 24 Julaị 1993 na Mthatha, Eastern Cape, South Africa, ma too na Butterworth, Eastern Cape. O mechara kwaga Port Elizabeth, ebe ọ gụsịrị akwụkwọ sekọndrị ya na Kabega Christian School, Port Elizabeth, tupu ọ gaa n'ihu na agụmakwụkwọ ya na Mahadum Nelson Mandela Metropolitan, ebe ọ mụrụ Music Education.<ref>{{Cite web|url=http://www.sowetanlive.co.za/entertainment/2016/12/15/amanda-black-proves-her-star-power|title=Amanda Black proves her star power|first=Patience|author=Bambalele|work=Sowetan LIVE|accessdate=21 May 2017|archivedate=22 September 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170922002533/http://www.sowetanlive.co.za/entertainment/2016/12/15/amanda-black-proves-her-star-power}}</ref> == Ọrụ == Ọ malitere ịgụ egwu mgbe ọ dị obere n'ụlọ ụka na n'ụlọ akwụkwọ ruo mgbe ọ gbara afọ iri na abụọ, mgbe ọ malitere ịsọ mpi na ịchụ akara aka ya bụ nke kpughere ya maka ime ihe nkiri. === 2015-2018: Mmalite ọrụ na ''Amazulu'' ===   O sonyere na mbipụta atọ nke Idols South Africa mana ọ ghọrọ ọkacha mmasị ndị na-akwado ya na Oge 11 nke ngosi nkà nke o mere ka ọ banye n'elu 7.<ref>{{Cite web|url=http://www.timeslive.co.za/entertainment/2017/03/24/Amanda-Black-compares-her-musical-journey-to-Jennifer-Hudsons|title=Amanda Black compares her musical journey to Jennifer Hudson's|author=TshisaLIVE|work=Times LIVE|accessdate=21 May 2017}}</ref> N'ihi ịchụso ọrụ egwu ya, ọ kwagara Johannesburg na Jenụwarị 2016, ebe Ambitiouz Entertainment bịakwutere ya, bụ ndị nyere ya nkwekọrịta ndekọ. N'ụbọchị mbụ n'ọnwa Julaị n'afọ 2016, ọ wepụtara egwu mbụ ya, "Amazulu" bụ egwu sitere na abọm studio mbụ ya, Amazulu .<ref>{{Cite web|url=http://www.mytvnews.co.za/amanda-black-drops-debut-single-amazulu/|title=Amanda Black drops debut single 'Amazulu' – My TV News|author=Mytvnews|work=mytvnews.co.za|accessdate=21 May 2017|archivedate=1 June 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170601015313/http://www.mytvnews.co.za/amanda-black-drops-debut-single-amazulu/}}</ref> Egwú ahụ nwetara ihe karịrị nde mmadụ anọ lelere ya na YouTube. N'abalị iri na otu n'ọnwa Nọvemba n'afọ 2016, ọ wepụtara abọm izizi ya a na-atụ anya ya ''Amazulu'' site na Ambitiouz Entertainment ka ọ bụrụ ihe ịga nke ọma na nyocha dị mma. N'okpuru otu ọnwa mgbe a tọhapụrụ ya, abọm ahụ rere ihe karịrị 31,000 nke mere ka ụlọ ọrụ ndekọ nke South Africa kwado ya platinum.<ref>{{Cite news|url=https://www.msn.com/en-za/entertainment/topnews/congratulations-amanda-blacks-album-goes-platinum-after-3-weeks/ar-AAlsEl9|title=Congratulations! Amanda Black's album goes platinum after 3 weeks|work=[[MSN Music|MSN Entertainment]]|date=12 December 2016|accessdate=21 May 2017}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.mtvbase.com/news/amanda-black-is-already-a-star-goes-platinum-after-3-weeks/ay4q0h|title=amanda black is already a star; goes platinum after 3 weeks!|work=[[MTV Base]]|date=13 December 2016|accessdate=21 May 2017}}</ref> O nwetakwara nhọpụta ya n'ụdị ise ma na mbipụta nke iri na isii nke Metro FM Music Awards, na 2017 South African Music Awards nke ọ bụla.<ref>{{Cite web|url=http://www.timeslive.co.za/entertainment/2017/01/18/Amanda-Black-leads-2017-Metro-FM-Music-Awards-nominations1|title=Amanda Black leads 2017 Metro FM Music Awards nominations|author=TshisaLIVE|work=Times LIVE|accessdate=21 May 2017}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.channel24.co.za/The-Juice/News/nasty-c-prepares-to-take-the-samas-20170422|title=Nasty C prepares to take the SAMAs|work=channel24.co.za|accessdate=21 May 2017}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.drum.co.za/celebs/nasty-c-and-amanda-black-own-sama23-nominations-night/|title=Nasty C and Amanda Black own #SAMA23 nominations night. – DRUM|date=21 April 2017|work=drum.co.za|accessdate=21 May 2017}}</ref> A họpụtakwara ya maka Viewers Choice: Best International Act na mbipụta 2017 nke BET Awards . N'abalị nke 20 ọnwa Julaị 2018, ọ wepụtara "Kahle", nke nwetara ihe karịrị otu nde nlele na YouTube.<ref>{{Cite web|url=https://briefly.co.za/21832-list-amanda-black-songs-ranked.html&grqid=OOBNMiyG&s=1&hl=en-ZA|title=List of all Amanda Black songs ranked|publisher=briefly.co.za|date=29 May 2019|accessdate=20 May 2020}}</ref> === 2019 ruo 2020: Uto na ''Ike'' === Anthony Hamilton mara ọkwa na Disemba 2018 na ya na Amanda Black na-arụkọ ọrụ ọnụ na egwu.<ref>{{Cite web|url=https://www.instagram.com/p/Bria_XFlA7m/|title=Anthony Hamilton on Instagram: "@amandablacksa and I. Planning something special!!!! What a talent."|work=Instagram|language=en|accessdate=31 January 2019}}</ref> Na 30 Jenụwarị 2019 Amanda kwupụtara na ya na Sony Music Entertainment bịanyere aka na ya.<ref>{{Cite web|url=https://www.enca.com/life/amanda-black-announces-new-record-label|title=Amanda Black announces new record label|work=eNCA|language=en|accessdate=31 January 2019|archivedate=1 February 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190201065509/https://www.enca.com/life/amanda-black-announces-new-record-label}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.iol.co.za/entertainment/music/local/amanda-black-partners-with-sony-drops-new-sound-19059479|title=Amanda Black partners with Sony, drops new sound {{!}} IOL Entertainment|work=www.iol.co.za|language=en|accessdate=31 January 2019}}</ref> O mechara wepụta egwu ya "Thandwa Ndim", nke bụ nke mbụ ya wepụtara n'ime afọ abụọ. Egwú ahụ malitere na Metro FM's Fresh Breakfast Show na DJ Fresh na Somizi Mhlongo wee ruo n'ókè nke 1 na chaatị iTunes dị n'ógbè ahụ n'ụbọchị a tọhapụrụ ya. N'afọ 2020, ya na Berita rụkọkwara ọrụ na egwu, "Siyathandana" site na album Songs in the Key of Love .<ref>{{Cite web|url=https://www.news24.com/channel/music/news/watch-berita-and-amanda-black-celebrate-black-love-with-siyathandana-video-20200923|title=Berita and Amanda Black celebrate black love with Siyathandana video|work=News24|accessdate=29 March 2021}}</ref> Abọm ya bụ Power meriri Best Album of the year na South African Afro Music Awards (Saafma). === 2021 ruo 2023: ''Mnyama'' === Na 4 June 2021, ọ wepụtara egwu "Kutheni Na" nke gosipụtara Kwesta dị ka egwu nke abụọ site na abọm ya. Na 2 Julaị 2021, a tọhapụrụ egwu nke atọ ya "Let It Go".<ref>{{Cite web|title=Amanda Black releases Let It Go new single|url=https://www.theedgesearch.com/2021/07/amanda-black-releases-let-it-go-new.html?m=1|work=The Edge Search|date=2 July 2021}}</ref> A tọhapụrụ ụlọ ọrụ ya nke atọ bụ ''Mnyama'' na 6 Ọgọst 2021.<ref>{{Cite web|first=Nobantu|author=Shabangu|date=4 June 2021|title=Amanda Black's New, Introspective Single 'Kutheni Na' Is Here - OkayAfrica|work=OkayAfrica|url=https://www.okayafrica.com/amanda-blacks-new-introspective-single-kutheni-na-is-here/266798}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.glamour.co.za/celebrity-news/amanda-black-releases-her-new-album-mnyama-97bc5da8-e681-47bb-8f6c-5f87d0da7659|work=Glamour|title=Amanda Black releases her new album Mnyama|first=Kedibone|author=Modise|date=15 June 2021}}</ref><ref>{{Cite web|title=Amanda Black releases third studio album, Mnyama {{!}} JustNje|url=https://justnje.com/amanda-black-releases-third-studio-album-mnyama/|work=JustNje|accessdate=6 August 2021|archivedate=6 August 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210806162616/https://justnje.com/amanda-black-releases-third-studio-album-mnyama/}}</ref><ref>{{Cite web|first=Steven|author=Mike|date=4 August 2021|title=Amanda Black Mnyama Album|work=[[iminathi]]|url=https://iminathi.net/amanda-black-mnyama-album/}}</ref> == Ihe osise == === Ụdị egwu === [[Usòrò:Amanda_Black_on_idols.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/79/Amanda_Black_on_idols.jpg/260px-Amanda_Black_on_idols.jpg|thumb|Amanda Black na Idols South Africa 2016]] Amanda Black malitere ịbụ abụ mgbe ọ dị obere na chọọchị ma mesịa gaa n'ihu na-abụ abụ maka ndị omenkà kachasị amasị ya, gụnyere [[Beyoncé Knowles|Beyoncé]], Whitney Houston, [[Brandy|Brandy Norwood]], na Brenda Fassie. Ọ na-abụ abụ na Xhosa na Bekee. N'ajụjụ ọnụ ya na Patience Bambalele nke The Sowetan, ọ kọwara ụdị egwu ya dị ka Afro-soul na njikọta nke hip-hop na obere mkpụrụ obi na R&B. Na 29 Mee 2017 onye na-agụ egwu ahụ pụtara n'ajụjụjụ ọnụ na SuperSport TV show Homeground Xia nke [[Minnie Dlamini]] na Lungile Radu Xiajust kwadoro ọnwa ole na ole mgbe a tọhapụrụ album ya ''Amazulu''.<ref>{{Cite web|url=https://zuluhype.com/amanda-black-egoli|title=Amanda Black – Egoli|author=Bambalele|first=Patience|date=15 December 2016|work=[[The Sowetan]]|accessdate=21 May 2017}}</ref> N'akụkụ ya bụ onye na-emepụta egwu ya bụ Christer Kobedi, onye kwuru na e mepụtara abọm ahụ ma mechaa ya n'ihe karịrị otu ọnwa. Onye na-agụ egwú ahụ kwukwara na abụ aha abọm "Amazulu" bụ, n'ezie, abụ mbụ o dere n'asụsụ obodo ya, Xhosa. === Ihe osise ihu === Amanda Black na-ejikarị Stipples nke Xhosa na-acha ihu chọọ ihu ya mma dị ka ngosipụta nke etu o si nwee obi ụtọ maka mgbọrọgwụ ya.<ref>{{Cite web|url=http://www.drum.co.za/celebs/five-interesting-facts-about-amanda-black/|title=Five interesting facts about Amanda Black|author=Solanga|first=Misha|date=21 July 2017|work=DRUM|accessdate=24 July 2017}}</ref> "A na-eji ihe osise ihu nke Xhosa eme ihe iji nọchite anya ndị Xhosa. E nwere ụdị dị iche iche nke ụkpụrụ, nke ụmụ nwanyị na-emepụta. Mgbe m na-etolite, a na-emekarị ha n'oge pụrụ iche mana n'ime ime obodo ụfọdụ nke Eastern Cape, dịka ọmụmaatụ, umchokozo bụ omume kwa ụbọchị. Ihe osise ihu Xhosa m na-eyi n'ihu m aghọwo akụkụ nke akara m dị ka Amanda Black. Mana ọ malitere dị ka ụzọ isi gosipụta onwe m na ịnakwere onye m bụ. Nye m, ọ na-eweghachi ọdịbendị m dị ka nwanyị Xhosa ma na-enwe mmetụta mara mma mgbe m na-eme ya. Ọ na-ekwu maka m ibi ndụ dị ka m si ghọta ọdịbendị m. Ọ bụ ụzọ isi gosipụta mgbọrọgwụ m na ebe m si. " Ka ọ na-etolite, Amanda enweghị mmasị n'eziokwu ahụ bụ na o nwere akpụkpọ ojii, ọ na-ekwu n'ihi na TV na-eme emume akpụkpọ ahụ na-acha ọcha ma ọ dị ya ka ọ dịghị mma n'ihi ya nwere akpụkpọ anụ ojii.<ref>{{Cite news|url=https://www.dailysun.co.za/News/Entertainment/seven-things-you-didnt-know-about-amanda-black-20170614|title=SEVEN THINGS YOU DIDN'T KNOW ABOUT AMANDA BLACK|work=DailySun|accessdate=26 February 2018|language=en}}</ref> Ọ malitere ịmụ banyere mgbọrọgwụ ya dị ka nwanyị Xhosa, akụkọ ihe mere eme ya na mmalite ya. Ime nke a nyeere ya aka ịghọta onye ọ bụ ma nyere ya aka ịhụ onwe ya n'anya dị ka nwanyị Afrịka. Nke a mekwara ka o kpebie ịmalite ise ihu ya na nka agbụrụ, ụzọ o si ede, egwu ọ na-eme na akụkọ ọ na-akọ n'ụzọ ụda. Amanda malitere ịmakụ onye ọ bụ mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ Steve Bikoz Black Consciousness.<ref>{{Cite news|url=http://www.youthvillage.co.za/2017/03/amanda-black-reveals-how-she-struggled-to-accept-her-skin-colour/|title=Amanda Black Reveals How She Struggled To Accept Her Skin Colour|date=7 March 2017|work=Youth Village|accessdate=26 February 2018|language=en-US}}</ref> == Nnakwere na otuto == == Nkọwapụta == * ''Amazulu'' (2016) * ''Power'' (2019) * ''Mnyama'' (2021) * TBA (2024) == Edensibia == {{DEFAULTSORT:Black, Amanda}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] [[Òtù:Pages with unreviewed translations]] 8n4sjglws5z9v5pkbeste9qkc4g2yjp Deborah Shokoya 0 19191 729094 621535 2026-09-29T18:08:26Z Sylvaline39 15355 Added Databox 729094 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[Category:Articles with hCards]] '''Debbie Shokoya''' bụ onye na-eme ihe nkiri Nollywood nke a na-egosiputakari mgbe niile na ihe nkiri Yoruba. Aha ya zuru oke bụ Deborah Ajijolajesu Shokoya. Ọ bụ nwa amaala nke steeti Ogun, Ijebu remo kpọmkwem. A mụrụ Debbie ma zụlite ya na steeti Lagos Ọ gụrụ akwụkwọ praịmarị na nke sekọndrị na steeti Legas tupu ọ kwaga steeti Oyo ebe ọ gụrụ Public Administration na Polytechnic Ibadan Oyo steeti. Ọ bụ onye na-eme ihe nkiri ma gosipụta na usoro TV dị iche iche dị ka : Tales of Eve , So wrong So wright . Ọ bụ onye na-eme ihe ngosi na TV na onye ọchụnta ego ma mee ihe ngosi ntụrụndụ na TV nke akpọrọ 'Exciting moments with Debbie'. O nwere akara na-elekọta akpụkpọ anụ nke akpọrọ stay Natural site na DBS. A maghị ọnọdụ alụmdi na nwunye ya.<ref>{{Cite web|title=Who Is Debbie Shokoya and Is She Married?|url=https://buzznigeria.com/who-is-debbie-shokoya-and-is-she-married/|accessdate=2022-08-23|work=buzznigeria.com}}</ref><ref>{{Cite web|title=Actress Debbie Shokoya celebrates new age - P.M. News|url=https://pmnewsnigeria.com/2022/07/19/actress-debbie-shokoya-celebrates-new-age/|accessdate=2022-08-06|language=en-US}}</ref> Onye na-eme ihe nkiri ahụ wepụrụ esemokwu banyere onye na-emeeme ihe nkiri na-eburu ndị mmekọ ndị ọzọ, ọ dọrọ ndị ikom aka na ntị ka ha ghara ịlụ ugboro abụọ ma soro onye mmekọ ha.<ref>{{Cite web|date=2020-12-06|title=I’m not an irresponsible actress –Debbie Shokoya|url=https://punchng.com/im-not-an-irresponsible-actress-debbie-shokoya/|accessdate=2022-08-06|work=Punch Newspapers|language=en-US}}</ref> Deborah katọkwara mmachibido iwu nke okada na steeti Lagos, o kwuru na ọ bụ naanị ụzọ ụfọdụ ga-esi nye ezinụlọ ha nri ma ọ bụ ihe kachasị mma n'ihi okporo ụzọ dị na steeti ahụ.<ref>{{Cite web|author=Ogala|first=George|date=2020-02-04|title=Nigerian celebrities react to Lagos govt’s Okada, Keke ban|url=https://www.premiumtimesng.com/entertainment/375640-nigerian-celebrities-react-to-lagos-govts-okada-keke-ban.html|accessdate=2022-08-06|work=Premium Times Nigeria|language=en-GB}}</ref><ref name=":0">{{Cite web|author=Oyero|first=Ezekiel|date=2020-07-28|title=Behind-scene photos from set of new Yoruba movie ‘Olugbeja Olorun’|url=https://www.premiumtimesng.com/entertainment/nollywood/405547-behind-scene-photos-from-set-of-new-yoruba-movie-olugbeja-olorun.html|accessdate=2022-08-06|work=Premium Times Nigeria|language=en-GB}}</ref> == Ọrụ == O mepụtara ihe nkiri mbụ ya bụ Olugbeja olorun na 2020 nke [[Adebayo Salami]] (Oga Bello), [[Muyiwa Ademola]], Bimbo Oshin, Olaniyi Afonja (Sanyeri), Biola Adebayo, na Wale Akorede.<ref name=":0" /> N'ajụjụ ọnụ ya na akwụkwọ akụkọ punch, onye na-eme ihe nkiri Nollywood na-ahọrọ igosi ihe nkiri ịhụnanya ma ọ bụrụhaala na ọ naghị agụnye ịgba ọtọ.<ref>{{Cite web|date=2019-09-29|title=I’m comfortable with romantic scenes, not nudity – Debbie Shokoya|url=https://punchng.com/im-comfortable-with-romantic-scenes-not-nudity-debbie-shokoya/|accessdate=2022-08-06|work=Punch Newspapers|language=en-US}}</ref> == Ihe nkiri == * Olugbeja olorun<ref name=":0" /> * Akụkọ Iv * Ọ dị njọ nke ukwuu * Aye Loja * Nwoke Okike * Ịhụnanya na mpụ (2022)<ref>{{Cite web|author=lanre4512|date=2022-03-15|title=DOWNLOAD LOVE AND CRIME - Latest 2022 Yoruba Drama Movie Featuring; Debbie Shokoya {{!}} Rykardo Agbor {{!}}|url=https://naijaremix.com.ng/download-love-and-crime-latest-2022-yoruba-drama-movie-featuring-debbie-shokoya-rykardo-agbor/|accessdate=2022-08-23|work=NaijaRemix|language=en-US|archivedate=2022-08-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220823074014/https://naijaremix.com.ng/download-love-and-crime-latest-2022-yoruba-drama-movie-featuring-debbie-shokoya-rykardo-agbor/}}</ref> * kabiru Oosa (2022)<ref>{{Cite web|title=Kabiru Oosa - Latest Yoruba Movie 2022 Drama Starring Debbie Shokoya {{!}} Yemi Solade {{!}} Wale Akorede / Nigerian movie - Naijapals|url=http://www.naijapals.com/nigerian-movie/Kabiru_Oosa___Latest_Yoruba_Movie_2022_Drama_Starring_Debbie_Shokoya___Yemi_Solade___Wale_Akorede___-95243|accessdate=2022-08-23|work=www.naijapals.com|archivedate=2025-01-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250120122132/https://www.naijapals.com/nigerian-movie/Kabiru_Oosa___Latest_Yoruba_Movie_2022_Drama_Starring_Debbie_Shokoya___Yemi_Solade___Wale_Akorede___-95243}}</ref> * N'ofe akara ahụ (2022) * Alaimore (2022)<ref>{{Cite web|author=Admin|title=ALAIMORE Latest Yoruba Movie 2022 Debbie Shokoya{{!}}Kola Ajeyemi{{!}}Yomi Fash{{!}}Ireti Osayemi{{!}}Adetutu Balogu|url=https://www.lovehindi.com/2022/04/alaimore-latest-yoruba-movie-2022.html|accessdate=2022-08-23|work=Love Hindi}}</ref> == Ihe odide == <references /> {{DEFAULTSORT:Shokoya, Deborah}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] rlbvln8jzkbl74k8xdry3u152wmcvsj Aliza Ayaz 0 19198 729095 719899 2026-09-29T18:12:03Z Sylvaline39 15355 Added DEFAULTSORT and Databox 729095 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[Category:Articles with hCards]] '''Aliza Ayaz''' bụ onye na-ahụ maka ihu igwe nke mba ụwa, na onye nnọchi anya United Nations Goodwill.<ref name="That Muslim Life">{{Cite web|author=Staff|first=|title=Aliza Ayaz – Climate Change Advocate|work=That Muslim Life|publisher=|date=27 November 2020|url=https://www.thatmuslimlife.com/aliza-ayaz-climate-change-advocate/|archiveurl=|archivedate=|accessdate=13 January 2021}}</ref><ref name="Story Exchange">{{Cite web|author=Hasan|first=Zoya|title=This International Women’s Day, Meet the 22-Year-Old Climate Activist From Pakistan|work=|publisher=The Story Exchange|date=8 March 2021|url=https://thestoryexchange.org/meet-aliza-ayaz-pakistani-climate-activist-un-youth-envoy/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210326091510/https://thestoryexchange.org/meet-aliza-ayaz-pakistani-climate-activist-un-youth-envoy/|archivedate=26 March 2021|accessdate=26 March 2021}}</ref> O jikọtara aka wee merie United Kingdom Youth Outstanding Commitment to Sustainability Award na University College London (UCL), ma kwuo okwu na United Nations, London International Model United Nations, na ihe omume UK Parliamentary.<ref name="That Muslim Life" /><ref name="WUF 10">{{Cite web|author=Staff|date=February 2020|title=Aliza Ayaz &#124; World Urban Forum|url=https://wuf.unhabitat.org/wuf10-programme/speakers/aliza-ayaz|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200912165123/https://wuf.unhabitat.org/wuf10-programme/speakers/aliza-ayaz|archivedate=12 September 2020|accessdate=12 September 2020|work=[[World Urban Forum]]|publisher=[[United Nations]]}}</ref><ref name="ARY News">{{Cite web|author=Qureshi|first=Farid|date=19 October 2019|title=Pakistani student Aliza Ayaz leads student engagement at UCL|url=https://arynews.tv/en/pakistani-student-aliza-ayaz-ucl/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200220181327/https://arynews.tv/en/pakistani-student-aliza-ayaz-ucl/|archivedate=20 February 2020|accessdate=13 September 2020|work=[[ARY News]]}}</ref> Ọ bụ onye otu National Youth Council Pakistan .<ref name="ARY News" /><ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.brandsynario.com/youngest-pakistani-speaker-participates-at-the-world-urban-forum/|title=Pakistan's First And Youngest Student, Aliza Ayaz Speaks At WUF By The UN Habitat|work=www.brandsynario.com|first=Laiba|author=Omer|date=12 February 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200912165641/https://www.brandsynario.com/youngest-pakistani-speaker-participates-at-the-world-urban-forum/|archivedate=12 September 2020|accessdate=13 September 2020}}</ref> A maara ya maka ịmepụta Climate Action Society na UCL nke nyere aka kpalie ndị ntorobịa UK niile na-eme ihe megide mgbanwe ihu igwe, na-eduga na nkwupụta mberede ihu igwe na UK Parliament.<ref name="That Muslim Life" /><ref name="ARY News" /><ref name="Geo TV">{{Cite web|url=https://www.geo.tv/latest/236165-pakistani-student-campaigns-for-climate-change-in-uk-universities|first=Murtaza|author=Ali Shah|title=Pakistani student campaigns for climate change in UK universities|work=[[Geo TV]]|publisher=[[Jang Group|Independent Media Corporation]]|date=4 May 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200912165709/https://www.geo.tv/latest/236165-pakistani-student-campaigns-for-climate-change-in-uk-universities|archivedate=12 September 2020|accessdate=13 September 2020}}</ref><ref name="Migrant News 9/11/2020">{{Cite web|first=|author=Staff|title=Meet the Pakistani student increasing jobs in the UK|language=|work=Migrant News|publisher=|date=9 November 2020|url=https://migrantnews.co.uk/2020/11/09/meet-the-pakistani-student-creating-jobs-uk/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201118102513/https://migrantnews.co.uk/2020/11/09/meet-the-pakistani-student-creating-jobs-uk/|archivedate=18 November 2020|accessdate=18 November 2020}}</ref> N'ọnwa Ọktoba afọ 2020, a họpụtara ya dị ka onye nnọchi anya ndị ntorobịa nke United Nations maka Goal 13 (SDG13), nwa akwụkwọ Pakistani nke abụọ na-esote Malala Yousafzai natara nsọpụrụ a.<ref name="BolNews Ambassador">{{Cite web|author=Hamid|first=Gulmeena|title=Pakistani Girl Aliza Ayaz Appointed As UN Youth Ambassador For SDGs|work=BOL News|publisher=[[BOL Network|BOL Media Group]]|date=3 February 2021|url=https://www.bolnews.com/trending/2021/02/pakistani-girl-aliza-ayaz-appointed-as-un-youth-ambassador-for-sdgs/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210206085827/https://www.bolnews.com/trending/2021/02/pakistani-girl-aliza-ayaz-appointed-as-un-youth-ambassador-for-sdgs/|archivedate=6 February 2021|accessdate=6 February 2021}}</ref><ref name="Times Islamabad Ambassador">{{Cite web|author=Staff|first=|title=Pakistani girl Aliza Ayaz selected as UN Youth Ambassador for SDGs|work=Times of Islamabad|publisher=Times of Islamabad (Pvt) Limited|date=3 February 2021|url=https://timesofislamabad.com/03-Feb-2021/pakistani-girl-aliza-ayaz-selected-as-un-youth-ambassador-for-sdgs|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210206090403/https://timesofislamabad.com/03-Feb-2021/pakistani-girl-aliza-ayaz-selected-as-un-youth-ambassador-for-sdgs|archivedate=6 February 2021|accessdate=6 February 2021}}</ref><ref name="BPF Appointed UN">{{Cite web|author=Khawaja|first=Farid|title=Pakistani student: Aliza Ayaz has been appointed as the United Nations Youth Envoy for Sustainable Development Goals|publisher=British Pakistan Foundation|date=January 2021|url=https://www.britishpakistanfoundation.com/pakistani-student-aliza-ayaz-has-been-appointed-as-the-united-nations-youth-envoy-for-sustainable-development-goals/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210127124236/https://www.britishpakistanfoundation.com/pakistani-student-aliza-ayaz-has-been-appointed-as-the-united-nations-youth-envoy-for-sustainable-development-goals/|archivedate=27 January 2021|accessdate=27 January 2021}}</ref><ref name="WorldNewsDNA">{{Cite web|author=Staff|first=|title=Aliza Ayaz, Pakistan's youngest girl, made a name for herself at the United Nations|date=November 2020|publisher=World News DNA|url=https://www.worldnewsdna.com/2020/11/aliza-ayaz-pakistans-youngest-girl-made.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201208133418/https://www.worldnewsdna.com/2020/11/aliza-ayaz-pakistans-youngest-girl-made.html|archivedate=8 December 2020|accessdate=8 December 2020}}</ref><ref name="Spotify">{{Cite web|author=Ayaz|first=Aliza|title=Climate Change: Catalyst for Infectious Diseases with Aliza: Towards Sustainable Future|date=30 November 2020|publisher=Spotify|url=https://open.spotify.com/episode/0C8DrRTq79BBL6mJDcMJBe?si=q1uVyzJmRNChsZmgJ9A0VQ|archiveurl=|archivedate=|accessdate=8 December 2020}}</ref> == Mbido ndụ na agụmakwụkwọ == A mụrụ Ayaz na Dubai na mba United Arab Emirates, ma biri ọtụtụ ndụ ya na Middle East.<ref name="Bloomsbury Festival">{{Cite web|url=https://bloomsburyfestival.org.uk/ezri-carlebac-aliza-ayaz/|author=Staff|title=Ezri Carlebach - Aliza Ayaz|work=[[Camden Festival|Bloomsbury Festival]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200912165003/https://bloomsburyfestival.org.uk/ezri-carlebac-aliza-ayaz/|date=2020|archivedate=12 September 2020|accessdate=12 September 2020}}</ref> Tupu ọ kwaga [[London]], ọ gụrụ akwụkwọ na Karachi Grammar School na Dubai British School.<ref name="Bloomsbury Festival" /><ref name="Dawn newspaper">{{Cite web|author=Staff|date=21 March 2017|title=Karachi Grammar School wins best small delegation award at Harvard MUN|url=https://www.dawn.com/news/1321942|accessdate=2020-09-14|publisher=[[Dawn Media Group]]|work=[[Dawn (newspaper)|Dawn]]|language=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200914110047/https://www.dawn.com/news/1321942|archivedate=14 September 2020}}</ref> Ọ na-agụ akwụkwọ ugbu a na Mahadum College London maka nzere bachelọ ya.<ref name="Student Interview Part 1">{{Cite web|author=O'Brien|first=Joe|title=Student Interview – Aliza Ayaz (Part 1)|date=1 December 2020|publisher=[[University College London|UCL]]|url=https://blogs.ucl.ac.uk/ucl-careers/2020/12/01/student-interview-aliza-ayaz-part-1/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201208134936/https://blogs.ucl.ac.uk/ucl-careers/2020/12/01/student-interview-aliza-ayaz-part-1/|archivedate=8 December 2020|accessdate=8 December 2020}}</ref> == Ọrụ == Mgbe ọ bụ nwa akwụkwọ, Ayaz guzobere otu Climate Action Society (CAS) na UCL na 2018.<ref>{{Cite web|author=Staff|title=Going Global 2020 {{!}} British Council|url=https://www.britishcouncil.cn/en/ccu/gg2020|date=2020|accessdate=2020-09-14|publisher=[[British Council]] China|language=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200914101941/https://www.britishcouncil.cn/en/ccu/gg2020|archivedate=14 September 2020}}</ref><ref name="UCL CAS to UN">{{Cite web|author=Staff|title=UCL Climate Action Society to United Nations|work=Students' Union UCL|publisher=[[University College London|UCL]]|date=11 March 2020|url=https://studentsunionucl.org/articles/ucl-climate-action-society-to-united-nations|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200914101153/https://studentsunionucl.org/articles/ucl-climate-action-society-to-united-nations|archivedate=14 September 2020|accessdate=14 September 2020}}</ref> Ayaz na-eduzi usoro nzukọ, ogbako, mkpọsa na London na "Sustainability Symposium" kwa afọ nke a na-akwado na UCL iji tinye ndị ntorobịa UK n'ịkwalite maka ihu igwe.<ref name="FB Sustainability Symposium Event">{{Cite web|author=UCL Staff|date=16 November 2018|title=The Sustainability Symposium|url=https://www.facebook.com/events/d41d8cd9/the-sustainability-symposium/288313168652546/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200915111809/https://www.facebook.com/events/d41d8cd9/the-sustainability-symposium/288313168652546/|archivedate=15 September 2020|accessdate=15 September 2020|work=[[Facebook]] Events}}</ref><ref name="UCL climate change conference">{{Cite web|author=Meyer Funnell|first=Cathy|title=National leaders convene at UCL for groundbreaking climate change conference|work=Pi Media|publisher=[[University College London|UCL]]|date=24 November 2018|url=https://uclpimedia.com/online/national-leaders-convene-at-ucl-for-groundbreaking-climate-change-conference|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200913135143/https://uclpimedia.com/online/national-leaders-convene-at-ucl-for-groundbreaking-climate-change-conference|archivedate=25 April 2020|accessdate=13 September 2020}}</ref> Ayaz haziri ọmụmụ ihe iji kpalie mgbanwe dị mma na omume metụtara ihu igwe na ọtụtụ ndị ọkachamara nyere ya mmasị iji dozie mmetụta ahụike mgbanwe ihu igwe dị ka ihe na-apụta na-akpata ọrịa nke pụtara ìhè n'oge ọmụmụ ya.<ref name="Sustainability Symposium">{{Cite web|author=Agoston|first=Dorottya|title=Sustainability Symposium 2019|work=Savage Journal|publisher=UCL|date=1 November 2019|url=http://www.savageonline.co.uk/thoughts/sustainability-symposium-2019/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210130200501/http://www.savageonline.co.uk/thoughts/sustainability-symposium-2019/|archivedate=30 January 2021|accessdate=30 January 2021}}</ref> Ya na ndị otu ya na Climate Action Society, a maara ya ka ọ kwadoro ọdịiche na itinye aka na ọgụ megide mgbanwe ihu igwe site na ịhazi nri abalị na nzukọ netwọk BME; a kpọrọ Ayaz ka ọ bịa na mkparịta ụka gburugburu nke gọọmentị site na Lola Young, Baroness Young nke Hornsey.<ref name="UCL Students Stop Worrying">{{Cite web|url=https://www.ucl.ac.uk/students/news/2020/jul/easiest-way-stop-worrying-about-future-start-shaping-it|author=Staff|title=The easiest way to stop worrying about the future? Start shaping it...|date=21 July 2020|work=UCL Students|publisher=[[University College London|UCL]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200914114251/https://www.ucl.ac.uk/students/news/2020/jul/easiest-way-stop-worrying-about-future-start-shaping-it|archivedate=14 September 2020}}</ref><ref name="Bloomsbury 2021">{{Cite web|author=Staff|first=|title=26 Leaps – Bloomsbury Festival|publisher=Bloomsbury Festival|date=2020|url=https://bloomsburyfestival.org.uk/26-leaps/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201021081651/https://bloomsburyfestival.org.uk/26-leaps/|archivedate=21 October 2020|accessdate=30 January 2021}}</ref><ref name="The News International">{{Cite web|first=Murtaza|author=Ali Shah|title=Pakistani student leads climate change campaign in UK varsities|url=https://www.thenews.com.pk/print/467480-pakistani-student-leads-climate-change-campaign-in-uk-varsities|accessdate=2020-09-12|work=[[The News International]]|publisher=[[Mir Shakil-ur-Rahman]]|date=6 May 2019|language=en}}</ref> Ọ bụ ya webatara "Sustainability Symposium" nke mbụ na UK nke meriri onyinye Students' Union "Event of the Year".<ref>{{Cite web|date=10 November 2018|first=Nick|author=Ferris|title=Interview: Aliza Ayaz|url=http://www.savageonline.co.uk/nick-ferris/aliza-ayaz/|accessdate=2020-09-12|work=UCL's Arts and Culture Journal|language=en-US|archivedate=2019-08-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190805164413/http://www.savageonline.co.uk/nick-ferris/aliza-ayaz/}}</ref> Echiche nke Symposium na-ejikọta ọzụzụ dị iche iche dị ka injinia na nka iji sonye na ibelata na ime mgbanwe na mmetụta nke mgbanwe ihu igwe.<ref name="WILD magazine">{{Cite web|author=Staff|date=10 October 2018|title=Going WILD With: The UCL Climate Action Society|url=https://wildmag.co.uk/2018/10/10/going-wild-with-the-ucl-climate-action-society/|accessdate=2020-09-14|work=WILD Magazine|language=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200914121618/https://wildmag.co.uk/2018/10/10/going-wild-with-the-ucl-climate-action-society/|archivedate=14 September 2020}}</ref> Ayaz rụrụ ọrụ na UK Kickstart Scheme na Rishi Sunak (Chancellor of the Exchequer na HM Treasury), na-enye ndị were mmadụ n'ọrụ ego iji mepụta ọrụ maka ndị dị afọ 16 ruo 24 na Universal Credit.<ref name="Migrant News 9/11/2020" /><ref name="Migrant News 12/11/2020">{{Cite web|first=Waeed|author=Khan|title=UK Government’s £2 billion Kickstart Scheme explained|work=Migrant News|publisher=|date=November 2020|url=https://migrantnews.co.uk/2020/11/12/uk-governments-2-billion-kickstart-scheme-explained/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201112213152/https://migrantnews.co.uk/2020/11/12/uk-governments-2-billion-kickstart-scheme-explained/|archivedate=12 November 2020|accessdate=18 November 2020}}</ref> N'otu oge ahụ, ọ na-etinye aka na UK Green Homes Grant nyere mmasị ya maka ịlụso ịda ogbenye mmanụ ụgbọala na ikuku carbon ọgụ.<ref name="MuzEnt.com">{{Cite web|first=Zaib|author=Abbasi|title=Addressing fuel poverty through insulation measures in Pakistan: Meet Aliza Ayaz|work=MuzEnt|publisher=MuzEnt Media|date=20 October 2020|url=https://www.muzent.com/addressing-fuel-poverty-through-insulation-measures-in-pakistan-meet-aliza-ayaz/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201118100329/https://www.muzent.com/addressing-fuel-poverty-through-insulation-measures-in-pakistan-meet-aliza-ayaz/|archivedate=18 November 2020|accessdate=18 November 2020}}</ref><ref name="Daily Pakistan">{{Cite web|first=|author=Staff|title=پاکستان کی سب سے کم عمر نوجوان لڑکی " علیزہ ایاز " نے اقوام متحدہ میں خدمات انجام دے کر ملک کا نام پوری دنیا میں روشن کر دی|language=Urdu|work=[[Daily Pakistan]]|publisher=|date=15 November 2020|url=https://dailypakistan.com.pk/15-Nov-2020/1211048|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201118101252/https://dailypakistan.com.pk/15-Nov-2020/1211048|archivedate=18 November 2020|accessdate=18 November 2020}}</ref> == Ndụ onwe ya == Ayaz bi na [[London]], England na ndị enyi na ezinụlọ mana ọ na-eme njem mgbe niile.<ref name="Seven questions">{{Cite news|first=|author=Staff|title=Seven Questions with Aliza Ayaz|url=https://www.ucl.ac.uk/news/2018/nov/seven-questions-aliza-ayaz|accessdate=4 August 2019|work=UCL Journal|publisher=[[University College London|UCL]]|date=23 November 2018|archive-date=26 August 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190826075440/https://www.ucl.ac.uk/news/2018/nov/seven-questions-aliza-ayaz|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|title=Gen.T: A Spotlight For Bright Young People: Gen.T: Aliza Ayaz, Founder at Climate Action Society, HoL Honour #7 on Apple Podcasts|url=https://podcasts.apple.com/us/podcast/gen-t-aliza-ayaz-founder-at-climate-action-society/id1509198991?i=1000476518522|accessdate=2020-09-12|work=Apple Podcasts|language=en-us}}</ref> Ọ na-eto nne na nna ya Mohammad Ayaz na Dr. Rana Najmi maka ihe ịga nke ọma na mkpali ya.<ref name="Boss Women Pakistan">{{Cite web|author=Moiz|first=Anika|title=Aliza Ayaz- The UN Youth Ambassador|work=Boss Women Pakistan|publisher=|date=18 June 2021|url=https://bosswomenpakistan.com/2021/06/aliza-ayaz-the-un-youth-ambassador/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210621072146/https://bosswomenpakistan.com/2021/06/aliza-ayaz-the-un-youth-ambassador/|archivedate=21 June 2021|accessdate=21 June 2021}}</ref> == Ọrụ ndị ọzọ na mgbasa ozi == Ayaz na-etinye aka na atụmatụ iwu ahụike zuru ụwa ọnụ na ngalaba UCL n'okpuru Vice-Provost (Health) David Lomas. Ọ debanyere aha ya ugbu a na mmemme agụmakwụkwọ maka Population Health Sciences na UCL.<ref name="Seven questions" /> O dere banyere iwu carbon-neutrality nke ọtụtụ mahadum.<ref name="sust">{{Cite web|url=https://www.sustpost.com/2020/06/08/how-can-universities-fight-against-climate-change-a-perspective-from-ucl/|first=Aliza|author=Ayaz|title=How can universities fight against climate change? A perspective from UCL|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200914203033/https://www.sustpost.com/2020/06/08/how-can-universities-fight-against-climate-change-a-perspective-from-ucl/|archivedate=14 September 2020|accessdate=14 September 2020}}</ref> A kọọrọ Ayaz na ''CNN'', ''BBC'', ''Geo TV'', ARY News, The Express Tribune, The Pakistan Daily, ''Parlho Pink'', The Women Journal, The News International, Daily ''Pakistan'', ''LexGaze Weekly'', na mgbasa ozi ndị ọzọ gbasara isiokwu nke gụnyere ejiji na-adịgide adịgide, ndụmọdụ gburugburu ebe obibi na ọchụnta ego ụmụ akwụkwọ.<ref name="Express Tribune COVID-19 Deaths Pakistan">{{Cite web|author=Ayaz|first=Aliza|title=The actual number of Covid-19 deaths in Pakistan|work=[[The Express Tribune]]|publisher=Bilal Ali Lakhani|date=16 January 2021|url=https://tribune.com.pk/story/2280133/the-actual-number-of-covid-19-deaths-in-pakistan|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210118065500/https://tribune.com.pk/story/2280133/the-actual-number-of-covid-19-deaths-in-pakistan|archivedate=21 January 2021|accessdate=21 January 2021}}</ref><ref name="Pakistan Daily Infectious Disease">{{Cite web|author=Staff|first=|title=Infectious disease expert Aliza Ayaz explains Pfizer vaccine’s suitability in Pakistan|date=12 November 2020|publisher=The Pakistan Daily|url=https://thepakistandaily.com/infectious-disease-expert-aliza-ayaz-explains-pfizer-vaccines-suitability-in-pakistan/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201208135528/https://thepakistandaily.com/infectious-disease-expert-aliza-ayaz-explains-pfizer-vaccines-suitability-in-pakistan/|archivedate=8 December 2020|accessdate=8 December 2020}}</ref><ref name="Facebook Watch Infectious Disease">{{Cite web|author=Staff|first=|title=MSc Infectious Disease Epidemiology student, Aliza Ayaz.|date=11 November 2020|publisher=The Pakistan Daily|url=https://www.facebook.com/watch/?v=2848139598764314|archiveurl=|archivedate=|accessdate=8 December 2020}}</ref><ref name="parhlo">{{Cite web|date=4 July 2018|first=Dania|author=Ayaz|title=This Pakistani Teenage Girl Is Reaching New Heights In The UK And We're Nothing But Proud!|url=https://pink.parhlo.com/this-pakistani-teenage-girl-is-reaching-new-heights-in-the-uk-and-were-nothing-but-proud/|accessdate=2020-09-14|work=Parhlo Pink|language=en-US|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200914104158/https://pink.parhlo.com/this-pakistani-teenage-girl-is-reaching-new-heights-in-the-uk-and-were-nothing-but-proud/|archivedate=14 September 2020}}</ref><ref name="Daily Pakistan COVID Deaths">{{Cite web|author=Ayaz|first=Aliza|title=At least 2000 additional deaths: The REAL face of COVID-19 in Pakistan|date=30 November 2020|publisher=[[Daily Pakistan]]|url=https://en.dailypakistan.com.pk/30-Nov-2020/at-least-2000-additional-deaths-the-real-face-of-covid-19-in-pakistan|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201208140238/https://en.dailypakistan.com.pk/30-Nov-2020/at-least-2000-additional-deaths-the-real-face-of-covid-19-in-pakistan|archivedate=8 December 2020|accessdate=8 December 2020}}</ref><ref name="Facebook Watch Daily Pakistan">{{Cite web|author=Staff|first=|title=A Pakistani girl from University College London|date=20 November 2020|publisher=[[Daily Pakistan]]|url=https://www.facebook.com/DailyPakistan.OfficialPage/posts/3865714926829011|archiveurl=|archivedate=|accessdate=8 December 2020}}</ref><ref name="Lex Gaze">{{Cite web|author=Ayaz|first=Aliza|title=Step 1 of "collective effort": Addressing the need of a new mindset to deliver a sustainable future|work=LexGaze Weekly|publisher=LexGaze|date=2020|url=https://www.lexgaze.com/articles/step-1-of-%E2%80%9Ccollective-effort%E2%80%9D%3A-addressing-the-need-of-a-new-mindset-to-deliver-a-sustainable-future|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210121095424/https://www.lexgaze.com/articles/step-1-of-%E2%80%9Ccollective-effort%E2%80%9D:-addressing-the-need-of-a-new-mindset-to-deliver-a-sustainable-future|archivedate=21 January 2021|accessdate=21 January 2021}}</ref><ref name="ARY News" /><ref name="Geo TV" /><ref name="The News International" /><ref name="Women Journal">{{Cite web|author=Khan|first=Rimsha|date=19 October 2019|title=Young Pakistani speaker Aliza Ayaz acting as a student representative at UCL|url=https://thewomenjournal.com/2019/10/young-pakistani-speaker-aliza-ayaz-acting-as-a-student-representative-at-ucl/|accessdate=2020-09-14|work=The Women Journal|language=en-US|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200914103144/https://thewomenjournal.com/2019/10/young-pakistani-speaker-aliza-ayaz-acting-as-a-student-representative-at-ucl/|archivedate=14 September 2020}}</ref><ref name="Chalta TV">{{Cite web|first=|author=Staff|title=Pakistani Youngest Girl House of Lords Nominee and United Nations Envoy - Aliza Ayaz|language=|work=Chalta TV|publisher=YouTube|date=14 November 2020|url=https://www.youtube.com/watch?v=YBK37tItDzc|archiveurl=|archivedate=|accessdate=18 November 2020}}</ref> Ọ nọ n'ọnọdụ nke atọ na ndepụta 30 under 30 nke Pakistan Daily na 2021.<ref name="TPD 30 Under 30 list">{{Cite web|author=Staff|first=|title=TPD’s 30 Under 30 list 2021|work=|publisher=The Pakistan Daily|date=23 April 2021|url=https://thepakistandaily.com/tpds-30-under-30-list-2021/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210520175333/https://thepakistandaily.com/tpds-30-under-30-list-2021/|archivedate=20 May 2021|accessdate=20 May 2021}}</ref> Ayaz etinyela aka na Ayaz Rana Foundation, ọrụ ebere malitere na 2022 iji nye ndị ogbenye na ndị ogbenye enyemaka.<ref name="Pakistan Daily Ayaz Rana Foundation">{{Cite news|author=Staff|first=|title=Launch of the Ayaz Rana Foundation|work=Pakistan Daily|date=14 June 2022|url=https://thepakistandaily.com/launch-of-the-ayaz-rana-foundation/|accessdate=21 June 2022}}</ref> == Akwụkwọ nnyocha == * {{Cite journal|author=Najmi|first=Rana|title=An Investigation of the Relationships between Ethnicity and Occupational Classes with Mental Wellbeing in the UK: Cross-Sectional Findings from the Health Survey for England 2014-16|journal=Journal of MAR Pulmonology|volume=2|issue=1|pages=|date=1 January 2021|doi=}}<ref name="Medical Research 271">{{Cite journal|author=Najmi|first=Rana|title=An Investigation of the Relationships between Ethnicity and Occupational Classes with Mental Wellbeing in the UK: Cross-Sectional Findings from the Health Survey for England 2014-16|journal=Journal of MAR Pulmonology|volume=2|issue=1|pages=|date=1 January 2021|url=https://www.medicalandresearch.com/journals/view_article/271|accessdate=13 January 2021|doi=|archive-date=13 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210113102435/https://www.medicalandresearch.com/journals/view_article/271|url-status=dead}}</ref> == Ebensidee == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == * [https://web.archive.org/web/20220103113655/https://www.alizaayaz.com/ Ebe nrụọrụ weebụ gọọmentị] * [https://uk.linkedin.com/in/alizaayaz Aliza Ayaz na LinkedIn] {{DEFAULTSORT:Ayaz, Aliza}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] [[Òtù:Pages with unreviewed translations]] 4dtnzb2116jsdchjxggxt1fi2ifqjd7 Matilde Alvim 0 19207 729096 696737 2026-09-29T18:15:40Z Sylvaline39 15355 Added DEFAULTSORT and Databox 729096 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[Category:Articles with hCards]] '''Matilde Alvim''' bụ onye na-ahụ maka gburugburu ebe obibi na Portugal, otu n'ime ndị na-ahụ anya maka ịhazi ọgbaghara ihu igwe ụmụ akwụkwọ (Fridays for Future) na Portugal nke sitere n'ike mmụọ nsọ nke onye na-eme ihe ike na Sweden Greta Thunberg. == Akụkọ ndụ == Alvim si na parish nke Quinta do Anjo, nke bụ akụkụ nke Palmela, na Setúbal District nke Portugal, n'ebe ndịda nke isi obodo Lisbon na nso Arrábida Natural Park. Nwa akwụkwọ na Palmela Secondary School mgbe ngagharị iwe ụmụ akwụkwọ malitere, ọ bụzi nwa akwụkwọ anthropology na Faculty of Social and Human Sciences nke Mahadum NOVA Lisbon.<ref name="FEC">{{Cite web|title=Matilde Alvim|url=https://www.fecongd.org/matilde-alvim-3/|work=Fundação Fé e Cooperação (FEC)|accessdate=18 May 2021}}</ref><ref name="DN">{{Cite web|title=Estudantes portugueses fazem greve às aulas pelo clima: "Não estamos a brincar com isto"|url=https://www.dn.pt/vida-e-futuro/estudantes-portugueses-fazem-greve-as-aulas-pelo-clima-nao-estamos-a-brincar-com-isto-10531834.html|work=Diário de Notícias|accessdate=18 May 2021}}</ref> == Ịgba mbọ == Ihe gbasara gburugburu ebe obibi kpaliri ya site na nwata, na-echeta na akụkọ akwụkwọ akụkọ banyere nnukwu ebe mkpofu Pacific metụtara ya nke ukwuu. Nke a mere ka ọ ghọta na nsogbu gburugburu ebe obibi, ọkachasị nsogbu ihu igwe, enweghị ike idozi site n'omume onye ọ bụla naanị na ọ dị mkpa ịga na isi iyi nke nsogbu ahụ. Karịsịa, ọ na-ata ụlọ ọrụ mmanụ ala ụta, nke, ọ na'ekwu, etinyela ego na mgbasa ozi aghụghọ na mkpọsa lobbying iji mee ka gọọmentị ghara ịgbaso nkwa mba ụwa na-ebelata ikuku.<ref name="FEC"/> Ọ na-ekwu na ụwa ga-eru na nnọpụiche carbon site na 2030, kama 2050, ụbọchị gọọmentị Portugal tụrụ aro.<ref name="FE">{{Cite web|title=Entrevista a Matilde Alvim: "O risco de continuar este caminho é o caos climático"|url=https://www.forum.pt/entrevistas/entrevista-a-matilde-alvim-o-risco-de-continuar-este-caminho-e-o-caos-climatico|work=Forum Estudante|accessdate=18 May 2021}}</ref> Alvim tinyere aka na mmegide ihu igwe na 2019, ya na enyi ya, Beatriz Barroso. Ha dị njikere na mbụ iji gosipụta onwe ha, dị ka Greta Thunberg, mana nkwado maka "Fridays for Future" ụlọ akwụkwọ na-eme ngagharị iwe gbasara ngwa ngwa, na ngagharị iwe mbụ na Lisbon na-esote ngagharị iwe Friday na mba ahụ dum. Ihe karịrị ìgwè ụmụ akwụkwọ iri atọ sonyere, na nkwado pụrụ iche na Porto na Coimbra. Na 15 Machị 2019, ụmụ akwụkwọ pụkụ ịrị abụọ gbakọtara na Lisbon.<ref name="DN1">{{Cite web|title=Matilde lançou em Portugal a semente que Greta plantou. Hoje sai à rua pelo clima|url=https://www.dn.pt/edicao-do-dia/14-mar-2019/matilde-lancou-em-portugal-a-semente-que-greta-thunberg-plantou-no-mundo-10676340.html|work=Diário de Notícias|accessdate=18 May 2021|archivedate=18 May 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210518182248/https://www.dn.pt/edicao-do-dia/14-mar-2019/matilde-lancou-em-portugal-a-semente-que-greta-thunberg-plantou-no-mundo-10676340.html}}</ref><ref name="JN">{{Cite web|title=Jovens pelo clima pedem declaração de emergência climática|url=https://www.jn.pt/nacional/jovens-pelo-clima-pedem-declaracao-de-emergencia-climatica-10920014.html|work=Jornal de Notícias|accessdate=18 May 2021}}</ref> == Akwụkwọ ozi meghere emeghe nye Minista Na-ahụ Maka Gburugburu Ebe Obibi == N'abalị atọ n'ọnwa Disemba n'afọ 2019, Alvim degaara Minista na-ahụ maka gburugburu ebe obibi akwụkwọ ozi, na-akatọ ụzọ gọọmentị si emeso ọnọdụ ihu igwe. N'etiti ihe ndị ọzọ, ọ jụrụ atụmatụ maka ọdụ ụgbọ elu ọhụrụ Lisbon na maka ịdọrọ Osimiri Sado. Otu n'ime ihe ndị ọzọ ndị na-eme ngagharị iwe chọrọ bụ mkpa ọ dị ịmachibido iji gas eme ihe na Portugal ma kagbuo atụmatụ maka paịpụ gas.<ref>{{Cite web|title=Carta ao Ministro do Ambiente, João Pedro Matos Fernandes – Matilde Alvim|url=https://www.climaximo.pt/2019/12/03/carta-ao-ministro-do-ambiente-joao-pedro-matos-fernandes-matilde-alvim/|accessdate=18 May 2021|work=Maxima|archivedate=18 May 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210518182251/https://www.climaximo.pt/2019/12/03/carta-ao-ministro-do-ambiente-joao-pedro-matos-fernandes-matilde-alvim/}}</ref> == Nzukọ inabata Greta Thunberg na Lisbon == N'otu ụbọchị ahụ ka mbipụta nke akwụkwọ ozi ya, Alvim so na kọmitii nnabata nke nabatara Greta Thunberg na Lisbon, mgbe ọ si New York laghachi Europe, na-aga nzukọ ihu igwe nke United Nations (UN), nke a na-akpọ COP25, nke na-ewere ọnọdụ na Madrid. Thunberg, onye jụrụ ife n'ụgbọelu n'ihi mmetụta ụgbọ elu nwere na gburugburu ebe obibi, jiri ụgbọ mmiri rute. Alvim kwuru okwu na-ekwughachi ụfọdụ n'ime ihe ndị o mere n'akwụkwọ ozi o degaara minista.<ref>{{Cite web|title=Greta Thunberg arrives in Lisbon after Atlantic crossing|url=https://www.bbc.co.uk/newsround/50646677#:~:text=Climate%20activist%20Greta%20Thunberg%20has,20%20days%20across%20the%20Atlantic.&text=Greta%2C%20who%20refuses%20to%20fly,attend%20two%20climate%20change%20conferences.|work=BBC|accessdate=18 May 2021}}</ref><ref>{{Cite web|title=Greta Thunberg já chegou a Lisboa - JN|url=https://www.jn.pt/nacional/greta-thunberg-ja-chegou-a-portugal-11577675.html|work=www.jn.pt|accessdate=18 May 2021}}</ref><ref>{{Cite web|title=Ação climática: "É isto que tenho de continuar a fazer", diz Greta Thunberg|url=https://expresso.pt/sociedade/2019-12-03-Acao-climatica-E-isto-que-tenho-de-continuar-a-fazer-diz-Greta-Thunberg|work=Jornal Expresso|accessdate=18 May 2021}}</ref> == Mmetụta COVID-19 == N'oge ọrịa COVID, mgbe ngagharị iwe na-ekweghi omume, Alvim nọgidere na-eme ka nsogbu mgbanwe ihu igwe bụrụ ihe na-ebute ụzọ n'uche ndị mmadụ, na-ede edemede maka akwụkwọ akụkọ ma na-agba ya ajụjụ ọnụ.<ref name="FE"/><ref>{{Cite web|title=A caminho da pandemia?|url=https://www.publico.pt/2020/03/25/p3/cronica/caminho-pandemia-1908515|work=Público|accessdate=18 May 2021}}</ref><ref>{{Cite web|title=Estudante e activista pela justiça climática na Greve Climática Estudantil|url=https://www.publico.pt/autor/matilde-alvim|work=Público|accessdate=18 May 2021}}</ref><ref>{{Cite web|title=Lutar por 1,5ºC. Enterrar Paris!|url=https://expresso.pt/opiniao/2020-12-11-Lutar-por-15C.-Enterrar-Paris|work=Expresso|accessdate=18 May 2021}}</ref> == Ebensidee == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Alvim, Matilde}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] jfi2b0qdhp7o8b1103zn5i8ys5au4jy Elizabeth Wathuti 0 19219 729097 644336 2026-09-29T18:18:10Z Sylvaline39 15355 Added Databox 729097 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[Category:Articles with hCards]] '''Elizabeth Wanjiru Wathuti''' (amụrụ n'Ọgọst 1, 1995) bụ onye Kenya na-ahụ maka gburugburu ebe obibi na ihu igwe na onye guzobere Green Generation Initiative, nke na-azụlite ndị na-eto eto ịhụ okike n'anya ma mara gburugburu ebe obibi n'oge ha dị obere ma ugbu a, ọ kụọla mkpụrụ osisi pụkụ ịrị atọ na [[Kenya]].<ref>{{Cite web|url=https://www.france24.com/en/20190925-perspective-elizabeth-wathuti-green-generation-initiative-kenya-climate-activist-trees|title=Perspective - Elizabeth Wathuti, the 23-year-old environmental activist planting trees in Kenya|date=2019-09-25|work=France 24|language=en|accessdate=2020-02-02}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.unenvironment.org/youngchampions/bio/2019/africa/elizabeth-wathuti|title=Elizabeth Wathuti|author=Environment|first=U. N.|work=Young Champions of the Earth - UN Environment Program|language=en|accessdate=2020-02-02}}</ref> N'afọ 2019, e nyere ya ihe nrite nke Africa Green Person of the Year Award site na Eleven Eleven Twelve Foundation ma kpọọ ya otu n'ime 100 Most Influential Young Africans site na Africa Youth Awards.<ref>{{Cite web|url=https://eetfoundation.org/green-award-categories/|title=Green Award Categories – EETFoundation|language=en-US|accessdate=2020-02-04}}</ref><ref name=":0">{{Cite web|url=http://apanews.net/en/pays/kenya/news/nine-kenyans-among-2019-most-influential-young-africans|title=Nine Kenyans among 2019 most influential young Africans|author=APANEWS|work=apanews.net|language=en|accessdate=2020-01-31|archivedate=2020-02-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200202060514/http://apanews.net/en/pays/kenya/news/nine-kenyans-among-2019-most-influential-young-africans}}</ref> == Agụmakwụkwọ == Wathuti gụsịrị akwụkwọ na Mahadum Kenyatta wee nweta nzere bachelọ na Environmental Studies na Community Development.<ref>{{Cite web|url=https://www.the-star.co.ke/news/2019-05-24-meet-elizabeth-wathuti-kenyas-unep-champion/|title=Meet Elizabeth Wathuti, Kenya's environment champion|work=The Star|language=en-KE|accessdate=2020-02-02}}</ref> == Nwatakịrị na ọrụ gburugburu ebe obibi == Wathuti tolitere na Nyeri County, nke a ma ama maka inwe oke ọhịa kachasị elu na Kenya.<ref>{{Cite web|url=https://mobile.nation.co.ke/news/Kenya-lakeside-counties-with-no-forests/1950946-3071560-format-xhtml-ujtx/index.html|title=Lakeside counties with 'no forests'|author=App|first=Daily Nation|work=mobile.nation.co.ke|language=en|accessdate=2020-02-04}}</ref> Ọ kụrụ osisi mbụ ya mgbe ọ dị afọ asaa wee gaa n'ihu guzobe klọb gburugburu ebe obibi na ụlọ akwụkwọ sekọndrị ya site n'enyemaka nke onye nkuzi ala ya, onye nyere onwe ya ka ọ bụrụ onye nkwado klọb ahụ.<ref>{{Cite web|url=https://www.kenyans.co.ke/personality/elizabeth-wanjiru-wathuti|title=Elizabeth Wanjiru Wathuti {{!}} Kenyans.co.ke|work=www.kenyans.co.ke|accessdate=2020-02-04}}</ref> Ọ bụ otu n'ime ndị isi nke Kenyatta University Environmental Club (KUNEC) ebe o nwere ike ịhazị ma lekọta ọtụtụ ọrụ; dị ka ịkụ osisi, ihicha na agụmakwụkwọ gburugburu ebe obibi; ihe niile ka ọ na-eme ka mmata banyere nsogbu gburugburu ebe obibi ụwa dị ka mgbanwe ihu igwe.<ref>{{Cite web|url=https://www.tiredearth.com/experts/elizabeth-wanjiru-wathuti|title=Elizabeth Wanjiru Wathuti|work=www.tiredearth.com|language=en|accessdate=2020-01-31|archivedate=2021-11-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211124204751/https://www.tiredearth.com/experts/elizabeth-wanjiru-wathuti}}</ref> N'afọ 2016, o guzobere Green Generation Initiative, nke na-elekwasị anya n'ịzụlite ndị na-eto eto na-anụ ọkụ n'obi maka gburugburu ebe obibi, agụmakwụkwọ gburugburu ebe obibi na ihu igwe, iwulite ikike ihu igwe na ụlọ akwụkwọ akwụkwọ akwụkwọ ndụ akwụkwọ ndụ. Vidio ya "The Forest is a Part of Me" bụ nke Global Landscapes Forum (GLF) gosipụtara dị ka akụkụ nke usoro na Youth Voices in Landscapes. Ọ bụ onye natara ihe nrite Wangari Maathai Scholarship maka mmasị ya pụrụ iche na mkpebi ya maka nchekwa gburugburu ebe obibi.<ref>{{Cite web|url=https://www.greenbeltmovement.org/node/805|title=Recipients of the fourth Wangari Maathai Scholarship Award {{!}} The Green Belt Movement|work=www.greenbeltmovement.org|language=en|accessdate=2020-02-01|archivedate=2021-11-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211117204225/https://www.greenbeltmovement.org/node/805}}</ref> Wathuti bụkwa onye otu zuru oke nke Green Belt Movement, nke onye nwụrụ anwụ Prọfesọ Wangari Maathai guzobere bụ onye bụ ihe nlereanya Wathuti na nnukwu mkpali na mmetụta<ref>{{Cite web|url=http://www.kcdf.or.ke/index.php/component/content/article?id=175:20-year-old-following-in-wangari-maathai-s-footsteps|title=KCDF|work=www.kcdf.or.ke|accessdate=2020-02-01|archivedate=2021-12-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211203172004/https://www.kcdf.or.ke/index.php/component/content/article?id=175%3A20-year-old-following-in-wangari-maathai-s-footsteps}}</ref> N'afọ 2019 na International Youth Day, Duke na Duchess nke Sussex nabatara ya site n'ide ihe odide na Instagram ha maka ọrụ ya na nchekwa gburugburu ebe obibi.<ref>{{Cite web|url=https://www.facebook.com/kenyarising/posts/2451806485076816|title=Kenya rising|work=www.facebook.com|language=en|accessdate=2020-02-01}}</ref> E gosipụtakwara ya na ebe nrụọrụ weebụ Queen's Commonwealth Trust.<ref>{{Cite web|url=https://www.queenscommonwealthtrust.org/inspiration/green-generation-initiative-ggi-kenya-environment-conservation/|title=Green Generation Initiative: working towards a green future|work=www.queenscommonwealthtrust.org|language=en|accessdate=2020-02-01}}</ref><ref>{{Cite journal|author=Wealth Trust|first=Queen's Common|title=Queen's Common Wealth Trust Annual Report|url=https://assets.ctfassets.net/2udv7y0pnkpk/55VZsbzragdJ1UdOWe2p7I/85cfaf872e72e768ed9334e98987853f/F1819_Annual_Report_FINAL_SIGNED.pdf|journal=Annual Report|volume=year ended 31st March, 2019|pages=17}}</ref> N'otu afọ ahụ, Greenpeace gosipụtara ya na Vanessa Nakate na Oladuso Adenike dị ka otu n'ime ndị isi ojii atọ na-eme ihe gbasara ihu igwe n'Africa na-anwa ịzọpụta ụwa. == Ihe nrite na nkwanye ùgwù == * 2016 nke anọ Wangari Maathai Scholarship Award<ref>{{Cite web|url=https://www.greenbeltmovement.org/node/805|title=Recipients of the fourth Wangari Maathai Scholarship Award {{!}} The Green Belt Movement|work=www.greenbeltmovement.org|language=en|accessdate=2020-02-01|archivedate=2021-11-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211117204225/https://www.greenbeltmovement.org/node/805}}</ref> * Green Climate Fund Climate Youth Champion Award 2019<ref>{{Cite web|url=https://sdg.iisd.org:443/news/first-ever-gcf-green-champion-awards-recognizes-efforts-to-combat-climate-change/|title=First-ever GCF Green Champion Awards Recognizes Efforts to Combat Climate Change {{!}} News {{!}} SDG Knowledge Hub {{!}} IISD|author=Hub|first=IISD's SDG Knowledge|language=en-US|accessdate=2020-01-30}}</ref> * Africa Green Person of the Year 2019 Award site na Eleven Eleven Twelve Foundation.<ref>{{Cite web|url=https://eetfoundation.org/green-award-categories/|title=Green Award Categories – EETFoundation|language=en-US|accessdate=2020-02-01}}</ref> * Ndị ntorobịa otu narị na Africa nwere mmetụta site na Africa Youth Awards.<ref>{{Cite web|url=https://apanews.net/en/news/nine-kenyans-among-2019-most-influential-young-africans|title=Nine Kenyans among 2019 most influential young Africans|work=apanews.net|language=fr|accessdate=2020-02-04|archivedate=2021-11-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211120161934/https://apanews.net/en/news/nine-kenyans-among-2019-most-influential-young-africans}}</ref> * Ihe nrite Diana International (2019)<ref>{{Cite web|url=https://diana-award.org.uk/roll-of-honour-2019/|title=Roll of Honour 2019|work=The Diana Award|language=en-US|accessdate=2020-02-14}}</ref> * UN Young Champions of the Earth Regional finalist maka Africa (2019)<ref>{{Cite web|url=https://diana-award.org.uk/roll-of-honour-2019/|title=Roll of Honour 2019|work=The Diana Award|language=en-US|accessdate=2020-02-14}}</ref> * International Youth Day 2019 Nkwado site na Duke na Duchess nke Sussex.<ref>{{Cite web|url=https://www.kenyans.co.ke/news/42734-meghan-markle-praises-kenyan-conservationist-liz-wathuti|title=British Royals Praise Kenyan Girl Who's Inspired Them|author=Musyoka|first=Michael|accessdate=2020-02-14}}</ref> * Bloggers Association of Kenya - BAKE Awards (2018) maka blọọgụ gburugburu ebe obibi kacha mma.<ref>{{Cite web|url=https://www.bakeawards.co.ke/2018/05/19/here-are-the-bake-awards-2018-winners/|title=Here are the BAKE Awards 2018 winners|author=Wamathai|first=James|date=2018-05-19|work=BAKE Awards|language=en-GB|accessdate=2020-02-14|archivedate=2021-11-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211117204230/https://www.bakeawards.co.ke/2018/05/19/here-are-the-bake-awards-2018-winners/}}</ref> == Edensibịa == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == * Elizabeth Wathuti {{DEFAULTSORT:Wathuti, Elizabeth}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] oo33lsmgtpsrk5afxvfrntofu5p68dg Luke Wihone 0 19224 729098 722298 2026-09-29T18:20:48Z Sylvaline39 15355 Added DEFAULTSORT and Databox 729098 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Luke Leon Taitoa Wihone''' (onye a mụrụ '''Wijohn'''; amụrụ na 25 Febụwarị 2002) bụ onye na-ahụ maka gburugburu ebe obibi na New Zealand na onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị. == Ndụ onwe onye == A mụrụ Wihone na 25 Febụwarị 2002.<ref name="birthday">{{Cite web|url=https://www.tvnz.co.nz/one-news/new-zealand/green-party-candidate-makes-pointed-dig-arbitrary-voting-age-while-celebrating-18th-birthday|title=Green Party candidate makes pointed dig at 'arbitrary' voting age while celebrating 18th birthday|date=25 February 2020|work=1 News|accessdate=29 August 2022|archivedate=26 May 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210526125205/https://www.tvnz.co.nz/one-news/new-zealand/green-party-candidate-makes-pointed-dig-arbitrary-voting-age-while-celebrating-18th-birthday}}</ref> Ọ bụ onye Maori. Ndị iwi ya bụ Ngāpuhi, Ngāi Tūhoe, na Te Rarawa.<ref>{{Cite web|url=https://policy.nz/parties/Green-Party|title=Party profile: Green Party — NZ Election 2020|accessdate=2022-08-29|archivedate=2022-08-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220822030003/https://policy.nz/parties/Green-Party}}</ref> Ọ gara klas immersion Māori na Richmond Road School ma mesịa gaa Western Springs College, ebe ọ bụ onyeisi ndị otu hockey.<ref name="ponsonby">{{Cite web|url=http://ponsonbynews.co.nz/article-detail/show/1989/|title=Green candidate for Mt Albert – Luke Wijohn|date=2020|work=Ponsonby News|first=John|author=Elliott|accessdate=2022-08-29|archivedate=2022-02-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220218205425/http://ponsonbynews.co.nz/article-detail/show/1989/}}</ref><ref name="stuff">{{Cite web|url=https://www.stuff.co.nz/national/politics/119529440/greens-select-school-strike-leader-luke-wijohn-for-mt-albert-in-2020-election|title=Greens select school strike leader Luke Wijohn for Mt Albert in 2020 election|date=19 February 2020|work=Stuff.co.nz|first=Josephine|author=Franks}}</ref> == Mgbalị na ndọrọ ndọrọ ọchịchị == N'afọ 2017, Wihone wepụtara onwe ya maka ije ozi na mkpọsa ntuli aka Julie Anne Genter. N'afọ 2019, o nyere aka iduzi School Strike for Climate na Auckland, na ọnụ ọgụgụ mmadụ 80,000.<ref name="stuff"/> Ọ nabatara onyinye Ambassador of Conscience maka nnọchiteanya nke òtù ahụ.<ref>{{Cite web|url=https://www.stuff.co.nz/environment/climate-news/115875747/new-zealand-youth-have-woken-us-all-up-says-amnesty-international|title=Youth have 'woken up' New Zealand on climate, says Amnesty International|date=17 September 2019|work=Stuff.co.nz}}</ref> Chlöe Swarbrick họpụtara Wihone maka 2019 New Zealand Youth Parliament. N'oge arụmụka n'ozuzu, ọ gara n'ụlọ omebe iwu ndị ntorobịa iji kwupụta ọnọdụ ihu igwe. A gafere mkpebi ahụ n'ime nkeji abụọ. Wihone na ndị omeiwu ndị ntorobịa ịrị asaá na asatọ ndị ọzọ bịanyere aka n'akwụkwọ ozi ghere oghe nye ndị okenye ibe ha na-agba ha ume ka ha kwupụta ọnọdụ ihu igwe.<ref>{{Cite web|url=https://www.rnz.co.nz/national/programmes/the-house/audio/2018704687/youth-parliament-2019-declares-climate-emergency|title=Youth Parliament 2019 declares climate emergency|date=18 July 2019|work=RNZ|first=Sophie|author=Dixon}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.rnz.co.nz/national/programmes/the-house/audio/2018705412/youth-mps-send-climate-change-hurry-up-to-mps|title=Youth MPs send climate change hurry-up to MPs|date=23 July 2019|work=RNZ|first=Kate|author=Aschoff}}</ref> N'ọnwa Ọgọstụ 2019, Wihone na ndị ọzọ nọ n'afọ iri na atọ natara mmachibido iwu otu afọ site n'aka onye isi oche Trevor Mallard maka ịbụ abụ "Tūtira Mai Ngā Iwi" na ife ọkọlọtọ Tino Rangatiratanga na gallery ọha na eze iji kwado ngagharị iwe na Ihumātao.<ref>{{Cite web|url=https://www.nzherald.co.nz/nz/green-party-mp-hopeful-one-of-14-youth-kicked-out-of-and-banned-from-parliament-last-year/LK4OZL63VONBHRULAY26OYSU6M/|title=Green Party MP hopeful one of 14 youth kicked out of, and banned, from Parliament last year|date=19 February 2020|work=New Zealand Herald|first=Jason|author=Walls}}</ref> A họpụtara Wihone na Febụwarị 2020 iji sọọ mpi Mount Albert na ntuli aka New Zealand nke afọ 2020. N'ime ọtụtụ ndị na-eto eto, ọ bụ onye kachasị nta, na-eme afọ irí na asatọ n'ihe na-erughị ọnwa 8 site na ntuli aka. Dị ka ọtụtụ ndị Green Party, ọ na-eme mkpọsa maka ntuli aka nke pati.<ref name="stuff"/> E debere ya na nke iri na asatọ na ndepụta nke otu. Na ntuli aka ahụ, ọ bịara nke atọ na 5.56% nke votu, na ndepụta ya adịghị elu iji banye na ndị omeiwu.<ref>{{Cite web|url=https://www.electionresults.govt.nz/electionresults_2020/electorate-details-24.html|title=Mt Albert – Official Result|publisher=[[Electoral Commission (New Zealand)|Electoral Commission]]}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://electionresults.govt.nz/electionresults_2020/statistics/party-lists-of-successful-registered-parties.html|title=Party Lists of Successful Registered Parties|publisher=Electoral Commission}}</ref> N'abalị iri abụọ na asaa n'ọnwa Ọgọstụ 2021, mgbe ọ nọ n'okpuru mkpọchi COVID-19, Wihone hụrụ ndị uwe ojii nọ na Wellington na-ejide otu nwoke ma mee vidiyo ya. Ndị uwe ojii yiri egwu ijide ya.<ref>{{Cite news|url=https://www.nzherald.co.nz/nz/covid-19-delta-outbreak-police-threaten-to-arrest-ex-greens-candidate-luke-wijohn-who-films-them-making-late-night-arrest/D35VNCUCSUXAGVMB2ZFDMCGIUA/|title=Covid 19 Delta outbreak: Police threaten to arrest ex-Greens candidate Luke Wijohn who films them making late night arrest|work=New Zealand Herald|date=28 August 2021}}</ref> Wihone gbara Swarbrick ume ka ọ maa onye isi otu James Shaw aka na ntuli aka Green Party of Aotearoa New Zealand nke afọ 2022, mana ọ jụrụ.<ref>{{Cite web|url=https://www.nzherald.co.nz/nz/politics/green-party-fights-over-plot-to-oust-james-shaw-and-the-long-run-plan-to-install-his-replacement/CFMDCBWZGYZXDY27A7TFSKZ66I/|title=Green Party fights over plot to oust James Shaw, and the long run plan to install his replacement|date=25 July 2022|work=New Zealand Herald|first=Thomas|author=Coughlan}}</ref> Wihone na-akwado ibelata afọ ịtụ vootu na imeziwanye agụmakwụkwọ obodo n'ụlọ akwụkwọ.<ref name="birthday"/><ref>{{Cite news|url=https://www.newshub.co.nz/home/politics/2020/10/nz-election-2020-teenagers-luke-wijohn-william-wood-on-why-they-re-standing-for-parliament.html|title=NZ Election 2020: Teenagers Luke Wijohn, William Wood on why they're standing for Parliament|date=8 October 2020|work=Newshub|first=Jamies|author=Ensor|archive-date=29 August 2022|access-date=29 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220829105819/https://www.newshub.co.nz/home/politics/2020/10/nz-election-2020-teenagers-luke-wijohn-william-wood-on-why-they-re-standing-for-parliament.html|url-status=dead}}</ref> Ọ na-akwado ụtụ isi akụ na ụba na iwu cannabis.<ref name="ponsonby"/><ref>{{Cite web|url=https://www.teaomaori.news/youngest-green-party-candidate-reflects-on-first-time-standing-election|title=Youngest Green Party candidate reflects on first time standing in election|date=23 October 2020|work=Te Ao Maori News|first=Jessica|author=Tyson|accessdate=29 August 2022|archivedate=29 August 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220829105819/https://www.teaomaori.news/youngest-green-party-candidate-reflects-on-first-time-standing-election}}</ref> == Ebensidee == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Wihone, Luke}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] [[Òtù:Ndị amụrụ n'afọ 2002]] c3mtkxjfqfavu54zkoeh5oczwhk4s7s Autumn Peltier 0 19233 729099 496865 2026-09-29T18:28:40Z Sylvaline39 15355 Added Databox 729099 wikitext text/x-wiki {{Databox}} {{Infobox person|name=Autumn Peltier|alt=<!-- descriptive text for use by speech synthesis (text-to-speech) software -->|caption=Autumn Peltier|native_name=|native_name_lang=|other_names=|birth_name=<!-- only use if different from name -->|birth_date={{Birth date and age|2004|09|27}}|birth_place=|death_date=<!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (DEATH date then BIRTH date) -->|death_place=|nationality=|occupation=Activist for Indigenous rights|years_active=2018–present|known_for=Water advocacy, environmental activism, Indigenous rights|title=Chief Water Commissioner|image=Autumn Peltier.jpg}} [[Category:Articles with hCards]] '''Autumn Peltier''' (amụrụ na Septemba 27, 2004) bụ onye Anishinaabe Indigenous rights advocate si Wiikwemkoong First Nation na Manitoulin Island, Ontario, Canada. A họpụtara ya ka ọ bụrụ Chief Water Commissioner maka Aniishnabek Nation na 2019.<ref>{{Cite news|title=Autumn Peltier named chief water commissioner by Anishinabek Nation|url=https://www.cbc.ca/news/canada/sudbury/autumn-peltier-chief-water-commissioner-1.5111137|accessdate=December 29, 2021|publisher=CBC Radio Canada|date=April 25, 2019}}</ref> N'afọ 2018, mgbe ọ dị afọ iri na atọ, Peltier gwara ndị isi ụwa na Nzukọ Ezumezu nke Mba Ndị Dị n'Otu okwu gbasara nchedo mmiri.<ref>{{Cite news|author=Kent|first=Melissa|title=Canadian teen tells UN 'warrior up' to protect water|url=https://www.cbc.ca/news/canada/autumn-peltier-un-water-activist-united-nations-1.4584871|accessdate=December 29, 2021|publisher=CBC Radio Canada|date=March 22, 2018}}</ref> == Oge ọ malitere == Peltier bi na Lake Huron, otu n'ime nnukwu ọdọ mmiri mmiri dị n'ụwa. Ọ si n'ókèala nke Wikwemkoong, ebe nchekwa mba mbụ. Ọ gara St. Mother Teresa High School ma bi na Ottawa ugbu a.<ref name=":02">{{Cite web|title=Autumn Peltier {{!}} The Canadian Encyclopedia|url=https://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/autumn-peltier|accessdate=November 1, 2021|work=www.thecanadianencyclopedia.ca}}</ref> Peltier tolitere na-aghọta mkpa mmiri dị na mkpa ọ dị ichebe ya. Ọ na-akwado ikike zuru ụwa ọnụ maka mmiri ọṅụṅụ dị ọcha, na-eme ka a mara ikike mmiri ma hụ na obodo nwere ike ịnweta mmiri ọṅụṅụ ọcha, dị mma na nke a pụrụ ịdabere na ya. Mgbe ọ dị afọ asatọ, Peltier na-aga emume mmiri na First Nation reserves. N'otu emume pụrụ iche na Serpent River First Nation na Ontario, ọ hụrụ ihe ịrịba ama ịdọ aka ná ntị nke mmiri ọṅụṅụ na-egbu egbu, nke ihe ndị dị ka nsị pipeline na mmetọ kpatara.<ref name=":02" /> Mgbe nne ya gwara ya banyere ndụmọdụ mmiri ọkụ afọ 20 na obodo ahụ, ọ wụrụ Peltier akpata oyi n'ahụ.<ref>{{Cite news|date=November 20, 2020|title=WATCH — Teen activist Autumn Peltier demands clean water for all|work=CBC Kids News|url=https://www.cbc.ca/kidsnews/post/watch-teen-activist-autumn-peltier-demands-clean-drinking-water-for-all}}</ref> Ahụmahụ a rụrụ ọrụ dị ka ihe na-akpali ọrụ Peltier dị ka onye na-echebe mmiri, n'oge na-adịghịkwa anya, ọ malitere isonye na emume mmiri gafee Ontario.<ref>{{Cite web|date=October 1, 2020|title=Autumn Peltier and the fight for native Canadians' right to water|url=https://www.lifegate.com/water-defender-autumn-peltier-canada|accessdate=November 1, 2021|work=LifeGate|language=en-US}}</ref> Ọ na-aga n'ihu n'ọrụ ya maka ịnweta mmiri dị ọcha gbasara ụmụ amaala n'ụwa niile. Ọtụtụ n'ime mkpali ya na ihe ọmụma mbụ ya sitere n'aka nwanne nne ya, Josephine Mandamin, onye a ma ama na-eme ihe maka mmiri dị ọcha na onye isi na-echebe mmiri maka mba Aniishnabek, aha e nyere Peltier mgbe Mandamin nwụsịrị na 2019.<ref>{{Cite news|title=Meet Autumn Peltier, teen water warrior {{!}} CBC Radio|language=en-US|work=CBC|url=https://www.cbc.ca/radio/secretlifeofcanada/meet-autumn-peltier-teen-water-warrior-1.5237845|accessdate=February 14, 2021}}</ref><ref>{{Cite web|author=haggert|date=September 29, 2020|title=Water protection and youth activism with Autumn Peltier|url=https://www.canadiangeographic.ca/article/water-protection-and-youth-activism-autumn-peltier|accessdate=November 1, 2021|work=Canadian Geographic|language=en}}</ref> == Ọnọdụ na nchekwa mmiri == Echiche Peltierz banyere ikpe ziri ezi nke nchedo kwekọrọ n'echiche ọdịnala nke ụmụ amaala ma enwere ike ịkọwa ya dị ka mmekọrịta, nke na-agụnye mmekọrịta mmadụ na ibe ya na okike na ihe niile dị ya.<ref>{{Cite book|author=Whyte|first=Kyle|title=Indigenous Environmental Justice: Anti-Colonial Action Through Kinship|publisher=Routledge|year=2021|isbn=978-0-367-13992-6|location=New York|pages=266–278|language=English}}</ref> Ọ na-ekwu na:<ref name=":03">{{Cite web|title=Autumn Peltier {{!}} The Canadian Encyclopedia|url=https://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/autumn-peltier|accessdate=November 1, 2021|work=www.thecanadianencyclopedia.ca}}</ref> ''"N'omenala m, ndị m kwenyere na mmiri bụ otu n'ime ihe ndị kacha nsọ. Ọ bụ ihe anyị na-asọpụrụ. Ndị m kwenyere na mgbe anyị nọ n'afọ, anyị na-ebi na mmiri ọnwa itoolu na nne anyị na-ebu anyị na mmiri. Dịka nwa ebu n'afọ, anyị na-amụta nkuzi abụọ mbụ anyị: otu esi ahụ mmiri n'anya na otu esi ahụ nne anyị n'anya. Dị ka ụmụ nwanyị, anyị na-ejikọta na mmiri n'ụzọ ime mmụọ. Anyị kwenyere na anyị na-eme ememe ọnwa itoolu mgbe anyị na-ebu nwa. Ụzọ ọzọ a ga-esi lee ya anya bụ na mmiri bụ ọbara ndụ nke Nne Ụwa, na Nne Ụwa bụ nwanyị."'' - Autumn Peltier Peltier bụkwa onye kwenyesiri ike na ọrụ ụmụ nwanyị na nkwado mmiri, na-akọwa na nkuzi abụọ mbụ ụmụ mmadụ niile na-enwe mgbe ha nọ n'afọ bụ ịhụ mmiri n'anya na ịhụ nne n'anya.<ref name=":03" /> Ya mere, dị ka Peltier si kwuo, ụmụ nwanyị na mmiri na-ejikọta n'ezie n'ụzọ ime mmụọ, ebe ọ bụ na a kwenyere na ọnwa itoolu nke ịmụ nwa bụ emume.<ref name=":03" /> Peltier kwenyekwara ike n'ike ndị na-eto eto nwere ịmepụta mgbanwe.<ref name=":03" /> Ọ na-akwado nkwado nke ndị ntorobịa ndị ọzọ iji mee mgbanwe n'ozuzu ha, dịka ndị ntorobịa ga-eme mkpebi n'ọdịnihu maka mba ha.<ref name=":03" /> Ọ na-ekwupụta nkụda mmụọ na otu ndị na-eto eto ga-esi kwụọ ụgwọ maka mmejọ ndị agadi mere.<ref name=":03" /> N'agbanyeghị nkụda mmụọ a, ọ na-akọwa mmetụta dị mma maka ọrụ nke ya na ndị ntorobịa ndị ọzọ na-aga n'ihu ime ihe.<ref name=":03" /> Otu akụkụ dị mkpa nke ọrụ Peltier bụ ọrụ ikpe ziri ezi gburugburu ebe obibi ya. Ọ tụlere ihe ịma aka nke ịkpa ókè agbụrụ gburugburu ebe obibi megide obodo ndị mba mbụ na Canada n'ihe gbasara ikike mmiri.<ref name=":13">{{Cite web|date=October 1, 2020|title=Autumn Peltier and the fight for native Canadians' right to water|url=https://www.lifegate.com/water-defender-autumn-peltier-canada|accessdate=November 1, 2021|work=LifeGate|language=en-US}}</ref> Peltier ekwuola na a na-eleghara ihe ndị ụmụ amaala na Canada chọrọ anya ma belata ya n'ihi ụmụ amaala ha.<ref name=":13" /> Peltier adọrọla uche gaa na ọdịiche dị na mmeso nke ụmụ amaala na Canada na ndị na-abụghị ụmụ amaala Canada, na-eji ahụmahụ nke ụmụ ama amaala mba mbụ (ndị na-eche obi ọjọọ ndị uwe ojii, mmegide ndọrọ ndọrọ ọchịchị, na ịkpa ókè agbụrụ ihu), na nke ndị ọcha Canada bi n'obodo ndị dịpụrụ adịpụ, ndị a na-egbochighị ịnweta mmiri.<ref name=":13" /> == Nkwado mmiri na mmetụta == Peltier nwetara ọkwa mba na nke mba ụwa na nzukọ nke 2016 nke Nzukọ nke Mba Mbụ mgbe o nyere Praịm Minista Canada Justin Trudeau ite mmiri ọla kọpa ma, ọ bụ ezie na o nweghị oge iji kwuo okwu ya, ọ lụrụ Trudeau na ndekọ ya gbasara nchebe mmiri na nkwado ya maka paịpụ.<ref name=":83">{{Cite web|author=Staff|first=Expositor|date=March 27, 2018|title=Autumn Peltier: Wiikwemkoong's, Island's voice at the UN|url=https://www.manitoulin.ca/autumn-peltier-wiikwemkoongs-islands-voice-at-the-un/|accessdate=April 3, 2019|work=Manitoulin Expositor|language=en-CA|archivedate=December 20, 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191220042338/https://www.manitoulin.ca/autumn-peltier-wiikwemkoongs-islands-voice-at-the-un/}}</ref> O kwuru, sị:<ref name=":04">{{Cite web|title=Autumn Peltier {{!}} The Canadian Encyclopedia|url=https://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/autumn-peltier|accessdate=November 1, 2021|work=www.thecanadianencyclopedia.ca}}</ref>  ''"Enweghị m obi ụtọ na nhọrọ ndị ị mere na mebie nkwa ndị m ... echeghị m na ọ kwesịrị ikwere nkwa ahụ, n'ihi na ugbu a, m ga-aza ya ajụjụ."'' - Autumn Peltier, 2016 Mgbe ọ na-atụgharị uche na esemokwu ya na Praịm Minista Trudeau n'ajụjụ ọnụ 2020, Peltier chetara otu o si jụọ otú ọha na eze ga-esi tụkwasị Praịm Mịnịsta Trudeau obi na-atụle ihe ndekọ gburugburu ebe obibi ya na-adịghị mma, na-eme ka ihu abụọ nke Trudeauz na-enye ikike iwu paịpụ Kinder-Morgan (nke nnukwu mmanụ bu ụzọ na British Columbia).<ref>{{Cite web|date=October 1, 2020|title=Autumn Peltier and the fight for native Canadians' right to water|url=https://www.lifegate.com/water-defender-autumn-peltier-canada|accessdate=November 1, 2021|work=LifeGate|language=en-US}}</ref> Omume ya kpaliri Nzukọ nke Mba Mbụ ịmepụta ego Niabi Odacidae.<ref name=":83" /> Peltier gara n'ihu nweta nlebara anya mgbe ọ kwuru okwu na The Global Landscapes Forum na New York City na Septemba 2018, ebe ọ gwara United Nations na ndị na-eme mkpebi dị mkpa okwu.<ref name=":14">{{Cite web|title=Inspirational Indigenous individuals: Water advocate Autumn Peltier - Toronto {{!}} Globalnews.ca|url=https://globalnews.ca/news/6164513/indigenous-water-advocate-autumn-peltier/|accessdate=November 1, 2021|work=Global News|language=en-US}}</ref> Nzukọ a nyekwara Peltier ohere ịgbasawanye mmata maka ebumnuche ya n'ụwa niile.<ref name=":14" /> A kpọkwara Peltier ka ọ kwuo okwu na United Nation Secretary-General's Climate Action Summit na New York, na 2018 na 2019.<ref>{{Cite web|title=Autumn Peltier going to the United Nations to share her message about water|url=https://anishinabeknews.ca/2019/09/23/autumn-peltier-going-to-the-united-nations-to-share-her-message-about-water/|accessdate=November 1, 2021|work=anishinabeknews.ca}}</ref>  ''"Anyị enweghị ike iri ego ma ọ bụ ịṅụ mmanụ"'' - Autumn Peltier, 2018 Peltier na-arụsi ọrụ ike na mgbasa ozi mmekọrịta dị iche iche, ebe o nwere ihe karịrị otu puku nari ndị na-eso ụzọ, na-eji ha agbasa ozi gbasara nsogbu nkwado mmiri, na-enweta nkwado site n'aka ndị ntorobịa, ndị ndọrọ ndọrọ ọchịchị, na ndị ọzọ na-eme ihe.<ref name=":14"/> O dọrọ uche gaa na enweghị mmiri ọṅụṅụ dị ọcha n'obodo ndị India na Canada.<ref>{{Cite web|author=haggert|date=September 29, 2020|title=Water protection and youth activism with Autumn Peltier|url=https://www.canadiangeographic.ca/article/water-protection-and-youth-activism-autumn-peltier|accessdate=November 1, 2021|work=Canadian Geographic|language=en}}</ref> N'ọnwa Eprel 2019, mba Anishinabek họpụtara Peltier ka ọ bụrụ onye isi mmiri.<ref name=":42">{{Cite news|date=April 25, 2019|title=Autumn Peltier named chief water commissioner by Anishinabek Nation|work=Canadian Broadcasting Company (CBC)|url=https://www.cbc.ca/news/canada/sudbury/autumn-peltier-chief-water-commissioner-1.5111137|accessdate=May 3, 2019}}</ref><ref>{{Cite web|author=Erskine|first=Michael|date=May 1, 2019|title=14-year-old Autumn Peltier chosen UOI's new Water Commissioner|url=https://www.manitoulin.ca/14-year-old-autumn-peltier-chosen-uois-new-water-commissioner/|accessdate=May 3, 2019|work=Manitoulin Expositor|language=en-CA|archivedate=August 6, 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200806165920/https://www.manitoulin.ca/14-year-old-autumn-peltier-chosen-uois-new-water-commissioner/}}</ref> Ọkwá a bụ nke nwanne nne ya, Josephine Mandamin, onye nwụrụ na 2019.<ref name=":14"/> N'oge a họpụtara ya, onye isi oche nke Anishinabek Nation Ground Council ugbu a bụ Glen Hare kọwara otú ọ bụ mkpebi dị mfe ime: Autumn nwere ọtụtụ ibi giikendaaswin (ihe ọmụma mmiri). Ọ na-adọta uche ụwa niile na nsogbu mmiri na mba anyị ruo afọ ole na ole ugbu a.<ref name=":04"/> N'ọrụ ya dị ka Chief Water Commissioner, Peltier na-anọchite anya mba 39 mbụ na Ontario ma bụrụkwa onye na-ahụ maka ịnye nchegbu obodo na Kansụl Anishinabek.<ref>{{Cite web|date=April 9, 2021|title=8 Questions for Autumn Peltier|url=https://www.timeforkids.com/g56/8-questions-for-autumn-peltier-2/|accessdate=November 1, 2021|work=Time for Kids|language=en}}</ref> N'ịzaghachi ọrịa COVID-19, Peltier kwuru banyere mkpa dị ukwuu nke ịnweta mmiri dị ọcha dị ka nsogbu ahụike ọha na eze maka obodo ndị Mbụ, ebe ntiwapụ ahụ siri ike.<ref>{{Cite web|title=Clean water for First Nations critical during pandemic: Activists|url=https://thesudburystar.com/news/local-news/clean-water-for-first-nations-critical-during-pandemic-activists|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210121000249/https://www.thesudburystar.com/news/local-news/clean-water-for-first-nations-critical-during-pandemic-activists|archivedate=January 21, 2021|accessdate=February 15, 2021|work=thesudburystar|language=en-CA}}</ref><ref>{{Cite news|title=COVID-19 is hitting First Nations in Western Canada especially hard {{!}} CBC News|language=en-US|work=CBC|url=https://www.cbc.ca/news/politics/why-covid19-spreading-first-nations-western-canada-1.5879821|accessdate=February 15, 2021}}</ref> Peltier kwenyere na nzaghachi maka ọrịa COVID-19 n'ụwa niile emeela ka ụzọ maka nzaghachi nye nsogbu nke nsogbu mmiri ọṅụṅụ maka mba ndị mbụ na Canada ma nwee olileanya na mgbanwe ga-ekwe omume.<ref>{{Cite news|date=November 20, 2020|title=WATCH — Teen activist Autumn Peltier demands clean water for all|work=CBC Kids News|url=https://www.cbc.ca/kidsnews/post/watch-teen-activist-autumn-peltier-demands-clean-drinking-water-for-all}}</ref> == Onyinye na mmata == * A họpụtara ya maka International Children's Peace Prize, 2017, 2018, 2019.<ref name=":73">{{Cite news|date=December 31, 2017|title=Teen who scolded Trudeau to address UN|language=en-GB|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/world-us-canada-42358227|accessdate=April 2, 2019}}</ref><ref>{{Cite news|author=Johnson|first=Rhiannon|date=October 5, 2017|title=Anishinaabe teen only Canadian up for International Children's Peace Prize|work=CBC News|url=https://www.cbc.ca/news/indigenous/water-advocate-up-for-childrens-peace-prize-1.4339789|accessdate=April 2, 2019}}</ref><ref>{{Cite web|title=Manitoulin Island 'water warrior' Autumn Peltier nominated for international honour|url=https://www.sudbury.com/local-news/manitoulin-island-water-warrior-autumn-peltier-nominated-for-international-honour-1705900|accessdate=September 24, 2019|work=Sudbury.com|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|author=Erskine|first=Michael|date=September 18, 2019|title=Young People's Peace Prize|url=https://www.manitoulin.ca/young-peoples-peace-prize/|accessdate=September 24, 2019|work=Manitoulin Expositor|language=en-CA|archivedate=December 7, 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191207054803/https://www.manitoulin.ca/young-peoples-peace-prize/}}</ref> * Canadian Living Me to We Award Youth in Action n'okpuru 12, 2017.<ref name=":84">{{Cite web|author=Staff|first=Expositor|date=March 27, 2018|title=Autumn Peltier: Wiikwemkoong's, Island's voice at the UN|url=https://www.manitoulin.ca/autumn-peltier-wiikwemkoongs-islands-voice-at-the-un/|accessdate=April 3, 2019|work=Manitoulin Expositor|language=en-CA|archivedate=December 20, 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191220042338/https://www.manitoulin.ca/autumn-peltier-wiikwemkoongs-islands-voice-at-the-un/}}</ref> * Ontario Junior Citizens Award, Ontario Newspaper Association, 2017.<ref>{{Cite web|title=Ontario Junior Citizen Awards|url=https://www.ocna.org/juniorcitizen?mid=977|accessdate=July 26, 2019|work=www.ocna.org}}</ref> * Ihe nrite Sovereign Medal of Exceptional Volunteerism, nke Gọvanọ General nke Canada na Lieutenant Gọvanor nke Ontario, Machị 2017<ref name=":05">{{Cite web|title=Water Warrior Award|url=https://www.waterdocs.ca/water-warrior|accessdate=April 3, 2019|work=Water Docs|language=en-CA}}</ref> * Ottawa Riverkeeper Award, 2018.<ref>{{Cite web|title=Ottawa Riverkeeper Gala rides wave of success to raise record high of $270K {{!}} Ottawa Business Journal|url=https://obj.ca/article/ottawa-riverkeeper-gala-rides-wave-success-raise-record-high-270k|accessdate=July 26, 2019|work=obj.ca|archivedate=February 28, 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210228101655/https://obj.ca/article/ottawa-riverkeeper-gala-rides-wave-success-raise-record-high-270k}}</ref> * Ihe nrite Water Warrior na Water Docs Film Festival na Toronto, 2019.<ref name=":62">{{Cite news|date=March 31, 2019|title='Water is alive': Autumn Peltier receives Water Warrior Award|work=CBC Radio|url=https://www.cbc.ca/radio/unreserved/water-how-indigenous-people-are-turning-the-tide-1.5070498/water-is-alive-autumn-peltier-receives-water-warrior-award-1.5075597|accessdate=April 2, 2019}}</ref> * Onyinye Onye ndu na-eto eto, Onyinye Ontario Municipal Social Services Association, 2019.<ref>{{Cite web|title=Young Leader Award - Ontario Municipal Social Services Association|url=https://omssa.com/young-leader-award.php|accessdate=July 26, 2019|work=omssa.com|archivedate=April 4, 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230404213229/https://omssa.com/young-leader-award.php}}</ref> * A na-akpọ ya Top 30 under 30 na North America maka agụmakwụkwọ gburugburu ebe obibi na-eme mgbanwe, 2019.<ref>{{Cite web|date=June 24, 2016|title=Nominate or Apply to EE 30 Under 30|url=https://naaee.org/our-work/programs/ee-30-under-30|accessdate=July 26, 2019|work=NAAEE|language=en|archivedate=April 4, 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230404151128/https://naaee.org/our-work/programs/ee-30-under-30}}</ref> * A kpọrọ ya aha na ndepụta BBC 100 Women maka 2019.<ref>{{Cite news|date=October 16, 2019|title=BBC 100 Women 2019: Who is on the list?|language=en-GB|url=https://www.bbc.com/news/world-50042279|accessdate=October 17, 2019}}</ref> * A kpọrọ ya aha na ndepụta Maclean nke 20 iji Watch na 2020.<ref>{{Cite web|title=20 people to watch in 2020 - Macleans.ca|url=https://www.macleans.ca/news/canada/20-canadians-to-watch-in-2020/|accessdate=January 13, 2020|work=www.macleans.ca}}</ref> * A kpọrọ ya aha na ndepụta Huffington Post nke ihe oyiyi ịrị na ise nke Canada nke zuru obi anyị na 2019.<ref>{{Cite web|date=December 31, 2019|title=15 Canadian Icons Who Stole Our Hearts in 2019|url=https://www.huffingtonpost.ca/entry/2019-canadian-icons-keanu-reeves-maitreyi-ramakrishnan_ca_5e0a6c31e4b0843d360ad729|accessdate=January 13, 2020|work=HuffPost Canada}}</ref> * A na-akpọ ya na ndepụta Union of Concerned Scientists nke 2019 Science Defenders.<ref>{{Cite web|title=2019 UCS Science Defenders {{!}} Union of Concerned Scientists|url=https://www.ucsusa.org/resources/2019-ucs-science-defenders|accessdate=January 13, 2020|work=www.ucsusa.org|language=en}}</ref> * A na-akpọ ya Chatelaine 2019 Woman of the Year.<ref>{{Cite web|title=Autumn Peltier: Woman of the Year 2019 {{!}} Chatelaine|url=https://www.chatelaine.com/living/autumn-peltier-woman-of-the-year-2019/|accessdate=January 13, 2020|work=www.chatelaine.com}}</ref> * "Planet in Focus" Rob Stewart Youth Eco-Hero, 2019.<ref>{{Cite web|title=Inspirational Indigenous individuals: Water advocate Autumn Peltier - Toronto {{!}} Globalnews.ca|url=https://globalnews.ca/news/6164513/indigenous-water-advocate-autumn-peltier/|accessdate=November 1, 2021|work=Global News|language=en-US}}</ref> * Ihe ngosi na Short Documentary Film The Water Walker, 2020<ref name=":15">{{Cite web|title=Autumn Peltier {{!}} The Canadian Encyclopedia|url=https://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/autumn-peltier|accessdate=November 1, 2021|work=www.thecanadianencyclopedia.ca}}</ref> * Ihe nrite ndị ntorobịa nke Community Vision, 2021<ref name=":15" /> == Ebensidee == {{Reflist}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] [[Òtù:Ndị amụrụ n'afọ 2004]] [[Òtù:Pages with unreviewed translations]] faxbmbycmjovub4cqaztz349060kji2 729100 729099 2026-09-29T18:30:45Z Sylvaline39 15355 Added DEFAULTSORT 729100 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[Category:Articles with hCards]] '''Autumn Peltier''' (amụrụ na Septemba 27, 2004) bụ onye Anishinaabe Indigenous rights advocate si Wiikwemkoong First Nation na Manitoulin Island, Ontario, Canada. A họpụtara ya ka ọ bụrụ Chief Water Commissioner maka Aniishnabek Nation na 2019.<ref>{{Cite news|title=Autumn Peltier named chief water commissioner by Anishinabek Nation|url=https://www.cbc.ca/news/canada/sudbury/autumn-peltier-chief-water-commissioner-1.5111137|accessdate=December 29, 2021|publisher=CBC Radio Canada|date=April 25, 2019}}</ref> N'afọ 2018, mgbe ọ dị afọ iri na atọ, Peltier gwara ndị isi ụwa na Nzukọ Ezumezu nke Mba Ndị Dị n'Otu okwu gbasara nchedo mmiri.<ref>{{Cite news|author=Kent|first=Melissa|title=Canadian teen tells UN 'warrior up' to protect water|url=https://www.cbc.ca/news/canada/autumn-peltier-un-water-activist-united-nations-1.4584871|accessdate=December 29, 2021|publisher=CBC Radio Canada|date=March 22, 2018}}</ref> == Oge ọ malitere == Peltier bi na Lake Huron, otu n'ime nnukwu ọdọ mmiri mmiri dị n'ụwa. Ọ si n'ókèala nke Wikwemkoong, ebe nchekwa mba mbụ. Ọ gara St. Mother Teresa High School ma bi na Ottawa ugbu a.<ref name=":02">{{Cite web|title=Autumn Peltier {{!}} The Canadian Encyclopedia|url=https://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/autumn-peltier|accessdate=November 1, 2021|work=www.thecanadianencyclopedia.ca}}</ref> Peltier tolitere na-aghọta mkpa mmiri dị na mkpa ọ dị ichebe ya. Ọ na-akwado ikike zuru ụwa ọnụ maka mmiri ọṅụṅụ dị ọcha, na-eme ka a mara ikike mmiri ma hụ na obodo nwere ike ịnweta mmiri ọṅụṅụ ọcha, dị mma na nke a pụrụ ịdabere na ya. Mgbe ọ dị afọ asatọ, Peltier na-aga emume mmiri na First Nation reserves. N'otu emume pụrụ iche na Serpent River First Nation na Ontario, ọ hụrụ ihe ịrịba ama ịdọ aka ná ntị nke mmiri ọṅụṅụ na-egbu egbu, nke ihe ndị dị ka nsị pipeline na mmetọ kpatara.<ref name=":02" /> Mgbe nne ya gwara ya banyere ndụmọdụ mmiri ọkụ afọ 20 na obodo ahụ, ọ wụrụ Peltier akpata oyi n'ahụ.<ref>{{Cite news|date=November 20, 2020|title=WATCH — Teen activist Autumn Peltier demands clean water for all|work=CBC Kids News|url=https://www.cbc.ca/kidsnews/post/watch-teen-activist-autumn-peltier-demands-clean-drinking-water-for-all}}</ref> Ahụmahụ a rụrụ ọrụ dị ka ihe na-akpali ọrụ Peltier dị ka onye na-echebe mmiri, n'oge na-adịghịkwa anya, ọ malitere isonye na emume mmiri gafee Ontario.<ref>{{Cite web|date=October 1, 2020|title=Autumn Peltier and the fight for native Canadians' right to water|url=https://www.lifegate.com/water-defender-autumn-peltier-canada|accessdate=November 1, 2021|work=LifeGate|language=en-US}}</ref> Ọ na-aga n'ihu n'ọrụ ya maka ịnweta mmiri dị ọcha gbasara ụmụ amaala n'ụwa niile. Ọtụtụ n'ime mkpali ya na ihe ọmụma mbụ ya sitere n'aka nwanne nne ya, Josephine Mandamin, onye a ma ama na-eme ihe maka mmiri dị ọcha na onye isi na-echebe mmiri maka mba Aniishnabek, aha e nyere Peltier mgbe Mandamin nwụsịrị na 2019.<ref>{{Cite news|title=Meet Autumn Peltier, teen water warrior {{!}} CBC Radio|language=en-US|work=CBC|url=https://www.cbc.ca/radio/secretlifeofcanada/meet-autumn-peltier-teen-water-warrior-1.5237845|accessdate=February 14, 2021}}</ref><ref>{{Cite web|author=haggert|date=September 29, 2020|title=Water protection and youth activism with Autumn Peltier|url=https://www.canadiangeographic.ca/article/water-protection-and-youth-activism-autumn-peltier|accessdate=November 1, 2021|work=Canadian Geographic|language=en}}</ref> == Ọnọdụ na nchekwa mmiri == Echiche Peltierz banyere ikpe ziri ezi nke nchedo kwekọrọ n'echiche ọdịnala nke ụmụ amaala ma enwere ike ịkọwa ya dị ka mmekọrịta, nke na-agụnye mmekọrịta mmadụ na ibe ya na okike na ihe niile dị ya.<ref>{{Cite book|author=Whyte|first=Kyle|title=Indigenous Environmental Justice: Anti-Colonial Action Through Kinship|publisher=Routledge|year=2021|isbn=978-0-367-13992-6|location=New York|pages=266–278|language=English}}</ref> Ọ na-ekwu na:<ref name=":03">{{Cite web|title=Autumn Peltier {{!}} The Canadian Encyclopedia|url=https://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/autumn-peltier|accessdate=November 1, 2021|work=www.thecanadianencyclopedia.ca}}</ref> ''"N'omenala m, ndị m kwenyere na mmiri bụ otu n'ime ihe ndị kacha nsọ. Ọ bụ ihe anyị na-asọpụrụ. Ndị m kwenyere na mgbe anyị nọ n'afọ, anyị na-ebi na mmiri ọnwa itoolu na nne anyị na-ebu anyị na mmiri. Dịka nwa ebu n'afọ, anyị na-amụta nkuzi abụọ mbụ anyị: otu esi ahụ mmiri n'anya na otu esi ahụ nne anyị n'anya. Dị ka ụmụ nwanyị, anyị na-ejikọta na mmiri n'ụzọ ime mmụọ. Anyị kwenyere na anyị na-eme ememe ọnwa itoolu mgbe anyị na-ebu nwa. Ụzọ ọzọ a ga-esi lee ya anya bụ na mmiri bụ ọbara ndụ nke Nne Ụwa, na Nne Ụwa bụ nwanyị."'' - Autumn Peltier Peltier bụkwa onye kwenyesiri ike na ọrụ ụmụ nwanyị na nkwado mmiri, na-akọwa na nkuzi abụọ mbụ ụmụ mmadụ niile na-enwe mgbe ha nọ n'afọ bụ ịhụ mmiri n'anya na ịhụ nne n'anya.<ref name=":03" /> Ya mere, dị ka Peltier si kwuo, ụmụ nwanyị na mmiri na-ejikọta n'ezie n'ụzọ ime mmụọ, ebe ọ bụ na a kwenyere na ọnwa itoolu nke ịmụ nwa bụ emume.<ref name=":03" /> Peltier kwenyekwara ike n'ike ndị na-eto eto nwere ịmepụta mgbanwe.<ref name=":03" /> Ọ na-akwado nkwado nke ndị ntorobịa ndị ọzọ iji mee mgbanwe n'ozuzu ha, dịka ndị ntorobịa ga-eme mkpebi n'ọdịnihu maka mba ha.<ref name=":03" /> Ọ na-ekwupụta nkụda mmụọ na otu ndị na-eto eto ga-esi kwụọ ụgwọ maka mmejọ ndị agadi mere.<ref name=":03" /> N'agbanyeghị nkụda mmụọ a, ọ na-akọwa mmetụta dị mma maka ọrụ nke ya na ndị ntorobịa ndị ọzọ na-aga n'ihu ime ihe.<ref name=":03" /> Otu akụkụ dị mkpa nke ọrụ Peltier bụ ọrụ ikpe ziri ezi gburugburu ebe obibi ya. Ọ tụlere ihe ịma aka nke ịkpa ókè agbụrụ gburugburu ebe obibi megide obodo ndị mba mbụ na Canada n'ihe gbasara ikike mmiri.<ref name=":13">{{Cite web|date=October 1, 2020|title=Autumn Peltier and the fight for native Canadians' right to water|url=https://www.lifegate.com/water-defender-autumn-peltier-canada|accessdate=November 1, 2021|work=LifeGate|language=en-US}}</ref> Peltier ekwuola na a na-eleghara ihe ndị ụmụ amaala na Canada chọrọ anya ma belata ya n'ihi ụmụ amaala ha.<ref name=":13" /> Peltier adọrọla uche gaa na ọdịiche dị na mmeso nke ụmụ amaala na Canada na ndị na-abụghị ụmụ amaala Canada, na-eji ahụmahụ nke ụmụ ama amaala mba mbụ (ndị na-eche obi ọjọọ ndị uwe ojii, mmegide ndọrọ ndọrọ ọchịchị, na ịkpa ókè agbụrụ ihu), na nke ndị ọcha Canada bi n'obodo ndị dịpụrụ adịpụ, ndị a na-egbochighị ịnweta mmiri.<ref name=":13" /> == Nkwado mmiri na mmetụta == Peltier nwetara ọkwa mba na nke mba ụwa na nzukọ nke 2016 nke Nzukọ nke Mba Mbụ mgbe o nyere Praịm Minista Canada Justin Trudeau ite mmiri ọla kọpa ma, ọ bụ ezie na o nweghị oge iji kwuo okwu ya, ọ lụrụ Trudeau na ndekọ ya gbasara nchebe mmiri na nkwado ya maka paịpụ.<ref name=":83">{{Cite web|author=Staff|first=Expositor|date=March 27, 2018|title=Autumn Peltier: Wiikwemkoong's, Island's voice at the UN|url=https://www.manitoulin.ca/autumn-peltier-wiikwemkoongs-islands-voice-at-the-un/|accessdate=April 3, 2019|work=Manitoulin Expositor|language=en-CA|archivedate=December 20, 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191220042338/https://www.manitoulin.ca/autumn-peltier-wiikwemkoongs-islands-voice-at-the-un/}}</ref> O kwuru, sị:<ref name=":04">{{Cite web|title=Autumn Peltier {{!}} The Canadian Encyclopedia|url=https://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/autumn-peltier|accessdate=November 1, 2021|work=www.thecanadianencyclopedia.ca}}</ref>  ''"Enweghị m obi ụtọ na nhọrọ ndị ị mere na mebie nkwa ndị m ... echeghị m na ọ kwesịrị ikwere nkwa ahụ, n'ihi na ugbu a, m ga-aza ya ajụjụ."'' - Autumn Peltier, 2016 Mgbe ọ na-atụgharị uche na esemokwu ya na Praịm Minista Trudeau n'ajụjụ ọnụ 2020, Peltier chetara otu o si jụọ otú ọha na eze ga-esi tụkwasị Praịm Mịnịsta Trudeau obi na-atụle ihe ndekọ gburugburu ebe obibi ya na-adịghị mma, na-eme ka ihu abụọ nke Trudeauz na-enye ikike iwu paịpụ Kinder-Morgan (nke nnukwu mmanụ bu ụzọ na British Columbia).<ref>{{Cite web|date=October 1, 2020|title=Autumn Peltier and the fight for native Canadians' right to water|url=https://www.lifegate.com/water-defender-autumn-peltier-canada|accessdate=November 1, 2021|work=LifeGate|language=en-US}}</ref> Omume ya kpaliri Nzukọ nke Mba Mbụ ịmepụta ego Niabi Odacidae.<ref name=":83" /> Peltier gara n'ihu nweta nlebara anya mgbe ọ kwuru okwu na The Global Landscapes Forum na New York City na Septemba 2018, ebe ọ gwara United Nations na ndị na-eme mkpebi dị mkpa okwu.<ref name=":14">{{Cite web|title=Inspirational Indigenous individuals: Water advocate Autumn Peltier - Toronto {{!}} Globalnews.ca|url=https://globalnews.ca/news/6164513/indigenous-water-advocate-autumn-peltier/|accessdate=November 1, 2021|work=Global News|language=en-US}}</ref> Nzukọ a nyekwara Peltier ohere ịgbasawanye mmata maka ebumnuche ya n'ụwa niile.<ref name=":14" /> A kpọkwara Peltier ka ọ kwuo okwu na United Nation Secretary-General's Climate Action Summit na New York, na 2018 na 2019.<ref>{{Cite web|title=Autumn Peltier going to the United Nations to share her message about water|url=https://anishinabeknews.ca/2019/09/23/autumn-peltier-going-to-the-united-nations-to-share-her-message-about-water/|accessdate=November 1, 2021|work=anishinabeknews.ca}}</ref>  ''"Anyị enweghị ike iri ego ma ọ bụ ịṅụ mmanụ"'' - Autumn Peltier, 2018 Peltier na-arụsi ọrụ ike na mgbasa ozi mmekọrịta dị iche iche, ebe o nwere ihe karịrị otu puku nari ndị na-eso ụzọ, na-eji ha agbasa ozi gbasara nsogbu nkwado mmiri, na-enweta nkwado site n'aka ndị ntorobịa, ndị ndọrọ ndọrọ ọchịchị, na ndị ọzọ na-eme ihe.<ref name=":14"/> O dọrọ uche gaa na enweghị mmiri ọṅụṅụ dị ọcha n'obodo ndị India na Canada.<ref>{{Cite web|author=haggert|date=September 29, 2020|title=Water protection and youth activism with Autumn Peltier|url=https://www.canadiangeographic.ca/article/water-protection-and-youth-activism-autumn-peltier|accessdate=November 1, 2021|work=Canadian Geographic|language=en}}</ref> N'ọnwa Eprel 2019, mba Anishinabek họpụtara Peltier ka ọ bụrụ onye isi mmiri.<ref name=":42">{{Cite news|date=April 25, 2019|title=Autumn Peltier named chief water commissioner by Anishinabek Nation|work=Canadian Broadcasting Company (CBC)|url=https://www.cbc.ca/news/canada/sudbury/autumn-peltier-chief-water-commissioner-1.5111137|accessdate=May 3, 2019}}</ref><ref>{{Cite web|author=Erskine|first=Michael|date=May 1, 2019|title=14-year-old Autumn Peltier chosen UOI's new Water Commissioner|url=https://www.manitoulin.ca/14-year-old-autumn-peltier-chosen-uois-new-water-commissioner/|accessdate=May 3, 2019|work=Manitoulin Expositor|language=en-CA|archivedate=August 6, 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200806165920/https://www.manitoulin.ca/14-year-old-autumn-peltier-chosen-uois-new-water-commissioner/}}</ref> Ọkwá a bụ nke nwanne nne ya, Josephine Mandamin, onye nwụrụ na 2019.<ref name=":14"/> N'oge a họpụtara ya, onye isi oche nke Anishinabek Nation Ground Council ugbu a bụ Glen Hare kọwara otú ọ bụ mkpebi dị mfe ime: Autumn nwere ọtụtụ ibi giikendaaswin (ihe ọmụma mmiri). Ọ na-adọta uche ụwa niile na nsogbu mmiri na mba anyị ruo afọ ole na ole ugbu a.<ref name=":04"/> N'ọrụ ya dị ka Chief Water Commissioner, Peltier na-anọchite anya mba 39 mbụ na Ontario ma bụrụkwa onye na-ahụ maka ịnye nchegbu obodo na Kansụl Anishinabek.<ref>{{Cite web|date=April 9, 2021|title=8 Questions for Autumn Peltier|url=https://www.timeforkids.com/g56/8-questions-for-autumn-peltier-2/|accessdate=November 1, 2021|work=Time for Kids|language=en}}</ref> N'ịzaghachi ọrịa COVID-19, Peltier kwuru banyere mkpa dị ukwuu nke ịnweta mmiri dị ọcha dị ka nsogbu ahụike ọha na eze maka obodo ndị Mbụ, ebe ntiwapụ ahụ siri ike.<ref>{{Cite web|title=Clean water for First Nations critical during pandemic: Activists|url=https://thesudburystar.com/news/local-news/clean-water-for-first-nations-critical-during-pandemic-activists|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210121000249/https://www.thesudburystar.com/news/local-news/clean-water-for-first-nations-critical-during-pandemic-activists|archivedate=January 21, 2021|accessdate=February 15, 2021|work=thesudburystar|language=en-CA}}</ref><ref>{{Cite news|title=COVID-19 is hitting First Nations in Western Canada especially hard {{!}} CBC News|language=en-US|work=CBC|url=https://www.cbc.ca/news/politics/why-covid19-spreading-first-nations-western-canada-1.5879821|accessdate=February 15, 2021}}</ref> Peltier kwenyere na nzaghachi maka ọrịa COVID-19 n'ụwa niile emeela ka ụzọ maka nzaghachi nye nsogbu nke nsogbu mmiri ọṅụṅụ maka mba ndị mbụ na Canada ma nwee olileanya na mgbanwe ga-ekwe omume.<ref>{{Cite news|date=November 20, 2020|title=WATCH — Teen activist Autumn Peltier demands clean water for all|work=CBC Kids News|url=https://www.cbc.ca/kidsnews/post/watch-teen-activist-autumn-peltier-demands-clean-drinking-water-for-all}}</ref> == Onyinye na mmata == * A họpụtara ya maka International Children's Peace Prize, 2017, 2018, 2019.<ref name=":73">{{Cite news|date=December 31, 2017|title=Teen who scolded Trudeau to address UN|language=en-GB|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/world-us-canada-42358227|accessdate=April 2, 2019}}</ref><ref>{{Cite news|author=Johnson|first=Rhiannon|date=October 5, 2017|title=Anishinaabe teen only Canadian up for International Children's Peace Prize|work=CBC News|url=https://www.cbc.ca/news/indigenous/water-advocate-up-for-childrens-peace-prize-1.4339789|accessdate=April 2, 2019}}</ref><ref>{{Cite web|title=Manitoulin Island 'water warrior' Autumn Peltier nominated for international honour|url=https://www.sudbury.com/local-news/manitoulin-island-water-warrior-autumn-peltier-nominated-for-international-honour-1705900|accessdate=September 24, 2019|work=Sudbury.com|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|author=Erskine|first=Michael|date=September 18, 2019|title=Young People's Peace Prize|url=https://www.manitoulin.ca/young-peoples-peace-prize/|accessdate=September 24, 2019|work=Manitoulin Expositor|language=en-CA|archivedate=December 7, 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191207054803/https://www.manitoulin.ca/young-peoples-peace-prize/}}</ref> * Canadian Living Me to We Award Youth in Action n'okpuru 12, 2017.<ref name=":84">{{Cite web|author=Staff|first=Expositor|date=March 27, 2018|title=Autumn Peltier: Wiikwemkoong's, Island's voice at the UN|url=https://www.manitoulin.ca/autumn-peltier-wiikwemkoongs-islands-voice-at-the-un/|accessdate=April 3, 2019|work=Manitoulin Expositor|language=en-CA|archivedate=December 20, 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191220042338/https://www.manitoulin.ca/autumn-peltier-wiikwemkoongs-islands-voice-at-the-un/}}</ref> * Ontario Junior Citizens Award, Ontario Newspaper Association, 2017.<ref>{{Cite web|title=Ontario Junior Citizen Awards|url=https://www.ocna.org/juniorcitizen?mid=977|accessdate=July 26, 2019|work=www.ocna.org}}</ref> * Ihe nrite Sovereign Medal of Exceptional Volunteerism, nke Gọvanọ General nke Canada na Lieutenant Gọvanor nke Ontario, Machị 2017<ref name=":05">{{Cite web|title=Water Warrior Award|url=https://www.waterdocs.ca/water-warrior|accessdate=April 3, 2019|work=Water Docs|language=en-CA}}</ref> * Ottawa Riverkeeper Award, 2018.<ref>{{Cite web|title=Ottawa Riverkeeper Gala rides wave of success to raise record high of $270K {{!}} Ottawa Business Journal|url=https://obj.ca/article/ottawa-riverkeeper-gala-rides-wave-success-raise-record-high-270k|accessdate=July 26, 2019|work=obj.ca|archivedate=February 28, 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210228101655/https://obj.ca/article/ottawa-riverkeeper-gala-rides-wave-success-raise-record-high-270k}}</ref> * Ihe nrite Water Warrior na Water Docs Film Festival na Toronto, 2019.<ref name=":62">{{Cite news|date=March 31, 2019|title='Water is alive': Autumn Peltier receives Water Warrior Award|work=CBC Radio|url=https://www.cbc.ca/radio/unreserved/water-how-indigenous-people-are-turning-the-tide-1.5070498/water-is-alive-autumn-peltier-receives-water-warrior-award-1.5075597|accessdate=April 2, 2019}}</ref> * Onyinye Onye ndu na-eto eto, Onyinye Ontario Municipal Social Services Association, 2019.<ref>{{Cite web|title=Young Leader Award - Ontario Municipal Social Services Association|url=https://omssa.com/young-leader-award.php|accessdate=July 26, 2019|work=omssa.com|archivedate=April 4, 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230404213229/https://omssa.com/young-leader-award.php}}</ref> * A na-akpọ ya Top 30 under 30 na North America maka agụmakwụkwọ gburugburu ebe obibi na-eme mgbanwe, 2019.<ref>{{Cite web|date=June 24, 2016|title=Nominate or Apply to EE 30 Under 30|url=https://naaee.org/our-work/programs/ee-30-under-30|accessdate=July 26, 2019|work=NAAEE|language=en|archivedate=April 4, 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230404151128/https://naaee.org/our-work/programs/ee-30-under-30}}</ref> * A kpọrọ ya aha na ndepụta BBC 100 Women maka 2019.<ref>{{Cite news|date=October 16, 2019|title=BBC 100 Women 2019: Who is on the list?|language=en-GB|url=https://www.bbc.com/news/world-50042279|accessdate=October 17, 2019}}</ref> * A kpọrọ ya aha na ndepụta Maclean nke 20 iji Watch na 2020.<ref>{{Cite web|title=20 people to watch in 2020 - Macleans.ca|url=https://www.macleans.ca/news/canada/20-canadians-to-watch-in-2020/|accessdate=January 13, 2020|work=www.macleans.ca}}</ref> * A kpọrọ ya aha na ndepụta Huffington Post nke ihe oyiyi ịrị na ise nke Canada nke zuru obi anyị na 2019.<ref>{{Cite web|date=December 31, 2019|title=15 Canadian Icons Who Stole Our Hearts in 2019|url=https://www.huffingtonpost.ca/entry/2019-canadian-icons-keanu-reeves-maitreyi-ramakrishnan_ca_5e0a6c31e4b0843d360ad729|accessdate=January 13, 2020|work=HuffPost Canada}}</ref> * A na-akpọ ya na ndepụta Union of Concerned Scientists nke 2019 Science Defenders.<ref>{{Cite web|title=2019 UCS Science Defenders {{!}} Union of Concerned Scientists|url=https://www.ucsusa.org/resources/2019-ucs-science-defenders|accessdate=January 13, 2020|work=www.ucsusa.org|language=en}}</ref> * A na-akpọ ya Chatelaine 2019 Woman of the Year.<ref>{{Cite web|title=Autumn Peltier: Woman of the Year 2019 {{!}} Chatelaine|url=https://www.chatelaine.com/living/autumn-peltier-woman-of-the-year-2019/|accessdate=January 13, 2020|work=www.chatelaine.com}}</ref> * "Planet in Focus" Rob Stewart Youth Eco-Hero, 2019.<ref>{{Cite web|title=Inspirational Indigenous individuals: Water advocate Autumn Peltier - Toronto {{!}} Globalnews.ca|url=https://globalnews.ca/news/6164513/indigenous-water-advocate-autumn-peltier/|accessdate=November 1, 2021|work=Global News|language=en-US}}</ref> * Ihe ngosi na Short Documentary Film The Water Walker, 2020<ref name=":15">{{Cite web|title=Autumn Peltier {{!}} The Canadian Encyclopedia|url=https://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/autumn-peltier|accessdate=November 1, 2021|work=www.thecanadianencyclopedia.ca}}</ref> * Ihe nrite ndị ntorobịa nke Community Vision, 2021<ref name=":15" /> == Ebensidee == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Peltier, Autumn}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] [[Òtù:Ndị amụrụ n'afọ 2004]] [[Òtù:Pages with unreviewed translations]] rau7le01ojob1hz55mqzodyecrpx7mf Adenike Oladosu 0 19254 729101 719698 2026-09-29T18:33:59Z Sylvaline39 15355 Added DEFAULTSORT and Databox 729101 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[Category:Articles with hCards]] '''Adenike Oladosu''' (a mụrụ ya n'afọ 1994) bụ [[Ndị Naijiria|onye Naijiria]] na-ahụ maka ihu igwe na onye malitere ọgbaghara ụlọ akwụkwọ maka ihu igwe n'Naijiria Ọ gosipụtara omume ihu igwe ya na nzukọ mba ụwa gụnyere UN Climate Change Conference, World Economic Forum, na Elevate festival na Graz-Austria.<ref>{{Cite web|url=https://www.africannewspage.net/2019/06/interview-my-fight-for-climate-action-has-just-begun-adenike-oladosu/|title=My fight for climate action has just begun – Adenike Oladosu|author=Tsanni|first=Abdullahi|date=2019-06-11|work=African Newspage|language=en-US|accessdate=2020-01-27}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.environewsnigeria.com/six-nigerian-youth-activists-to-attend-un-climate-summit/|title=Six Nigerian youth activists to attend UN Climate Summit|author=Simire|first=Michael|date=2019-09-19|work=EnviroNews Nigeria -|language=en-us|accessdate=2020-01-26}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/environment/2019/sep/19/the-crisis-is-already-here-young-strikers-facing-climate-apartheid|title='The crisis is already here': young strikers facing climate apartheid|author=Watts|first=Jonathan|date=2019-09-19|work=The Guardian|accessdate=2020-01-27|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.globalcitizen.org/en/content/female-activists-saving-planet/|title=12 Female Climate Activists Who Are Saving the Planet|author=McCarthy|first=Joe|date=|work=|archiveurl=|archivedate=|accessdate=22 January 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://wastelessplanet.com/support-inspiring-young-women|title=Support inspiring young women taking action on climate change|author=VanVugt|first=Bianca|date=|work=|archiveurl=|archivedate=|accessdate=22 January 2020}}</ref><ref name="Oladosu Adenike Titilope">{{Cite web|title=Oladosu Adenike Titilope|url=https://ybca.org/artist/oladosu-adenike-titilope/|accessdate=2022-03-01|work=YBCA|language=en-US}}</ref> N'ọnwa Disemba n'afọ 2019, Oladosu gara nzukọ COP25 na [[Spain]] dị ka onye nnọchi anya ndị ntorobịa Naijiria ebe o nyere "okwu na-akpali akpali" banyere mgbanwe ihu igwe n'Africa na otu o si emetụta ndụ.<ref>{{Cite web|url=https://theecologist.org/2019/dec/09/youth-strikers-march-climate-justice|title=Youth strikers march for climate justice|author=Breeze|first=Nick|date=|work=[[The Ecologist]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200126144235/https://theecologist.org/2019/dec/09/youth-strikers-march-climate-justice|archivedate=26 January 2020|accessdate=22 January 2020}}</ref><ref>{{Cite web|date=2019-03-14|title="We need climate action," urge Nigerian children|url=https://www.cnn.com/world/live-news/global-climate-strike-students-protest-climate-inaction-intl/h_71c857f7e4e513e7f6525971cbc29485|accessdate=2021-01-21|work=CNN|language=en}}</ref> == Akụkọ ndụ == Oladosu si n'obodo Ogbomosho na Oyo Steeti, [[Naijiria|Naịjirịa]].<ref name=":0">{{Cite web|title=Meet Adenike Oladosu, A Climate Justice Activist And Eco-reporter|url=https://climateaction.africa/adenike-oladosu-a-climate-justice-activist/|accessdate=2021-12-08|language=en-US|archive-date=2021-12-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20211208225322/https://climateaction.africa/adenike-oladosu-a-climate-justice-activist/|url-status=dead}}</ref> Ọ gụrụ akwụkwọ n'oge ọ bụ nwata na Government Secondary School, Gwagwalada, [[Abuja]]. Mgbe ahụ ọ gara na Federal University of Agriculture, Markurdi ebe ọ nwetara akara ugo mmụta mbụ na Agricultural Economics.<ref name="EnviroNews -Adebote">{{Cite web|url=https://www.environewsnigeria.com/six-nigerian-youth-activists-to-attend-un-climate-summit/|title=Six Nigerian youth activists to attend UN Climate Summit|author=Adebote|first=‘Seyifunmi|date=2019-09-19|work=EnviroNews Nigeria -|language=en-us|accessdate=2020-01-26}}</ref><ref name=":0" /><ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.africannewspage.net/2019/06/interview-my-fight-for-climate-action-has-just-begun-adenike-oladosu/|title=My fight for climate action has just begun – Adenike Oladosu|author=Tsanni|first=Abdullahi|date=2019-06-11|work=African Newspage|language=en-US|accessdate=2020-01-27}}</ref> N'afọ 2019, a họpụtara ya maka nzukọ UN Youth Climate Summit nke mbụ na New York. N'ịbụ onye UNICEF Nigeria ghọtara dị ka onye na-eme mgbanwe na-eto eto, ọ na-eduga otu ndị na-akpọ ILeadClimate, na-akwado iweghachi Ọdọ Mmiri Chad na itinye aka na ndị ntorobịa na ikpe ziri ezi ihu igwe site na agụmakwụkwọ. Ụlọ ọrụ Human Impact Institute (USA) amatala ya dị ka otu n'ime ụmụ nwanyị iri na abụọ na-eme ihe gbasara ihu igwe n'ime ime obodo. == Onyinye na nkwanye ùgwù == * A kpọrọ ya otu n'ime "olu iri abụọ na abụọ dị iche iche ga-eso na Twitter n'ụbọchị ụwa a" site na Amnesty International.<ref>{{Cite web|url=https://www.amnesty.org/en/latest/news/2019/04/22-diverse-voices-to-follow-on-twitter-this-earth-day/|title=22 diverse voices to follow this Earth Day|work=www.amnesty.org|language=en|accessdate=2020-02-14}}</ref> * Onye nnọchi anya 15 nke ebe ndị ntorobịa Africa na-ahụ maka ihu igwe.<ref>{{Cite web|url=https://youthclimatehub.org/assets/files/about-us.pdf|title=TheAfricanYouthClimateHub|author=|first=|date=|work=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200129044525/https://youthclimatehub.org/assets/files/about-us.pdf|archivedate=29 January 2020|accessdate=}}</ref> * Amnesty Nigeria enyela ya ihe nrite kachasị elu maka ikike mmadụ maka ọgụ ya maka ikpe ziri ezi ihu igwe.<ref name="Oladosu Adenike Titilope" /> * == Ebensidee == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == * Adenike Oladosu on Instagram * Adenike Oladosu on Twitter * {{Cite web|title=Elevate Festival 2020 – Adenike Oladosu – Opening Speech|url=https://www.youtube.com/watch?v=1YkB1506u0o|work=YouTube|date=5 March 2020}} {{DEFAULTSORT:Oladosu, Adenike}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 5zn40qgxwyhn0des6rrm93rmcnqa0sd Abigail Keats 0 19265 729102 705513 2026-09-29T18:36:53Z Sylvaline39 15355 Added Databox 729102 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[Category:Articles with hCards]] '''Abigail Keats''' (amụrụ na abali iri na otu nke ọnwa Novemba afọ 1986) bụ onye na-emepụta ejiji na South Africa. == Ihe ndị mere n'oge gara aga == Abigail Keats gara Dainfern College n'oge ọ dị afọ iri na ụma.<ref>{{Cite web|url=http://www.dainferncollege.co.za/alumni/557-abigail-keats-launches-fashion-line|title=Dainfern Alumnus launches her own Label|publisher=Dainferncollege.co.za|date=3 June 2013|accessdate=8 June 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131007031214/http://www.dainferncollege.co.za/alumni/557-abigail-keats-launches-fashion-line|archivedate=7 October 2013}}</ref> O mechara gụsịrị akwụkwọ na Mgbakwunye afọ ya na SA London International School of fashion na 2007 wee malite nchịkọta mbụ ya na Audi Fashion Week 2008 dị na akụkụ nke ihe ngosi New Generation Designer nke oge mgbụsị akwụkwọ / oge oyi.<ref>{{Cite web|url=http://wn.com/Abigail_Keats_Spring_Summer_2008_Fashion_collection|title=Abigail Keats Spring Summer 2008 Fashion Collection|publisher=Wn.com|date=2 March 2012|accessdate=8 June 2013|archivedate=12 January 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200112111206/https://wn.com/Abigail_Keats_Spring_Summer_2008_Fashion_collection}}</ref> Kemgbe ahụ, ọ na-egosikwa nchịkọta ya na ịzụta ejiji nke Joburg , Audi Fashion Week na Arise Africa Fashion week - AFI A kpọkwara Keats ka ọ gosipụta na New York City, [[London]] na Miami, a họpụtakwara ya dị ka "onye na-echemputa nka ejiji ihe nke ọnwa" na magazin Elle nke South Africa (Elle Magazine, June 2008, olu nke iri na atọ na Nọmba nke atọ , mpaghara nke iri atọ na asatọ) na 'onye na-emepụta ihe na-ele anya' na magazin Cosmopolitan<ref>Cosmopolitan Magazine, July 2008, Vol 25 No 5, Page 45</ref> na 'onye mmepụta gosipụtara' na magazin ndụ Ray.<ref>Ray Magazine, 2009, issue 3, Page 120 - 123</ref> == Ụdị mbinye aka == A na-akọwa ụdị ntinye aka Keats nke ọma dị ka ụdị nka nke oge a nke na-arụ ọrụ n'enye mgbagwoju anya nke ịkwa akwa nwoke, mgbe ọ na-emebiga ihe ókè banyere nwanyị. A na-elekwasị anya na nchịkọta ya niile n'iji ike nke nwanyị mee ihe ka ọ na-eme ka ịma mma na amara nke ịdị adị ya na ọdịdị ya dị elu. Ịhụnanya ya maka nka, ngosipụta onwe onye na ihe okike bụ ihe na-akpali mmụọ nke a na-emepụta ihe niile ọ chịkọtara. == Akpụkpọ ụkwụ == N'ọnwa Eprel afọ 2009, Miss FTV Grand Finale, ndị ikpeazụ gara n'elu ikpo okwu ma mee ka ndị na-ege ntị nwee ihe osise mara mma na nke ejiji nke ndị na-emepụta ihe a ma ama dị ka David Tlale, Abigail Keats, Earth Child na Heni.<ref>{{Cite web|url=http://www.bizcommunity.com/Gallery/196/427/735.html|title=Miss FTV Grand Finale|publisher=Bizcommunity.com|date=21 April 2009|accessdate=8 June 2013}}</ref> N'ọnwa June afọ 2010, akwụkwọ akụkọ Mail & Guardian kpọrọ Keats aha dị ka otu n'ime ndị ntorobịa South Africa narị abụọ kacha nwee mmetụta.<ref>{{Cite web|url=http://www.mg.co.za/article/2010-06-14-200-young-south-africans-business-and-law|title=200 Young South Africans: Business and Law &#124; News &#124; Mail & Guardian|publisher=Mg.co.za|date=14 June 2010|accessdate=8 June 2013}}</ref> Ọnwa June afọ 2010, Gọọmentị South Africa họọrọ Keats ka ọ nọchite anya South Africa na World Expo 2010 na Shanghai, [[China]] - A Grand Gathering of the World Cultures.<ref>{{Cite web|url=http://en.expo2010.cn/|title=Expo 2010 Shanghai China Online|work=en.expo2010.cn|accessdate=2022-09-02|archivedate=2021-11-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211112202818/http://en.expo2010.cn/}}</ref> == Ihe ngosi. == {| |[[Usòrò:Abigail_Keats_Autumn_winter_2010_1.JPG|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f3/Abigail_Keats_Autumn_winter_2010_1.JPG/170px-Abigail_Keats_Autumn_winter_2010_1.JPG|alt=Abigail Keats Autumn/Winter 2010|thumb]] |[[Usòrò:Abigail_Keats_Autumn_winter_2010_2.JPG|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/57/Abigail_Keats_Autumn_winter_2010_2.JPG/170px-Abigail_Keats_Autumn_winter_2010_2.JPG|alt=Abigail Keats Autumn/Winter 2010|thumb]] |[[Usòrò:Abigail_Keats_Autumn_winter_2010_3.JPG|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3d/Abigail_Keats_Autumn_winter_2010_3.JPG/170px-Abigail_Keats_Autumn_winter_2010_3.JPG|alt=Abigail Keats Autumn/Winter 2010|thumb]] |} == Edensibia == {{Reflist}} == Njikọ mpụga ==   [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] {{DEFAULTSORT: Keats, Abigail}} e844y7p20bjhcxdxsfmbj134hmlcp23 Isra Hirsi 0 19379 729103 496238 2026-09-29T18:39:47Z Sylvaline39 15355 Added DEFAULTSORT and Databox 729103 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[Category:Articles with hCards]] '''Isra Hirsi''' (amụrụ na Febụwarị 22, 2003) bụ onye America na-agba mbọ maka ọdịmma gburugburu ebe obibi. O guzobere ma rụọ ọrụ dị ka onye isi nchịkwa nke U.S. Youth Climate Strike.<ref>{{Cite news|url=https://www.washingtonpost.com/nation/2019/09/27/missing-message-gen-zs-climate-activism/|title=The missing message in Gen Z's climate activism|author=Hatzipanagos|first=Rachel|work=Washington Post|language=en|accessdate=April 28, 2020}}</ref> == Mbido ndụ na ime ihe ike == Hirsi tolitere na Minneapolis, Minnesota, ọ bụkwa nwa nwanyị nke nwanyị omeiwu U.S. aha ya bụ Ilhan Omar<ref>{{Cite web|url=http://www.broweryouthawards.org/winner/isra-hirsi/|title=Isra Hirsi|date=September 4, 2019}}</ref><ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.internationalcongressofyouthvoices.com/isra-hirsi|title=Isra Hirsi|work=THE INTERNATIONAL CONGRESS OF YOUTH VOICES|language=en-US|accessdate=January 21, 2020|archivedate=January 11, 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200111171146/https://www.internationalcongressofyouthvoices.com/isra-hirsi}}</ref><ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.vice.com/en_us/article/a357wp/isra-hirsi-ilhan-omar-daughter-climate-strike-profile|title=Isra Hirsi is 16, Unbothered, and Saving the Planet|author=Ettachfini|first=Leila|date=September 18, 2019|work=Vice}}</ref> na Ahmed Abdisalan Hirsi. Mgbe ọ dị afọ iri na abụọ, ọ bụ otu n'ime ndị sonyere na-eme ngagharị iwe maka ikpe ziri ezi maka Jamar Clark na Mall of America.<ref name=":1" /> Hirsi gara ụlọ akwụkwọ sekọndrị Minneapolis South, ebe ọ gụsịrị akwụkwọ na 2021.<ref>{{Cite web|url=https://www.minnpost.com/community-sketchbook/2019/09/it-helps-a-lot-with-climate-grief-student-organizers-gear-up-for-next-weeks-minnesota-youth-climate-strike/|title='It helps a lot with climate grief': Student organizers gear up for next week's Minnesota Youth Climate Strike|author=Walsh|first=Jim|date=September 13, 2019|publisher=MinnPost|accessdate=January 22, 2020}}</ref> Ọ malitere itinye aka na mmegide ihu igwe mgbe ọ sonyeere klọb gburugburu ebe obibi nke ụlọ akwụkwọ sekọndrị ya n'afọ mbụ ya.<ref name=":1" /><ref name=":2">{{Cite web|url=https://www.thewrap.com/16-year-old-climate-and-racial-justice-advocate-isra-hirsi-to-be-honored-as-voice-of-the-future/|title=16-Year-Old Climate and Racial Justice Advocate Isra Hirsi to Be Honored as Voice of the Future (Video)|author=Vogel|first=Emily|date=October 23, 2019|work=TheWrap|language=en-US|accessdate=January 22, 2020}}</ref> Hirsi haziri nhazi nke ọtụtụ narị ọgbaghara ụmụ akwụkwọ na mba United States na Maachị 15 na Mee 3, 2019.<ref name=":0"/> O so guzobe U.S. Youth Climate Strike, aka America nke mgbanwe ihu igwe nke ndị ntorobịa zuru ụwa ọnụ, na Jenụwarị 2019.<ref>{{Cite web|url=https://www.vice.com/en_us/article/a357wp/isra-hirsi-ilhan-omar-daughter-climate-strike-profile|title=Isra Hirsi Is 16, Unbothered, and Saving the Planet|author=Ettachfini|first=Leila|date=September 18, 2019|work=Vice|language=en|accessdate=April 28, 2020}}</ref><ref>{{Cite web|author=Emily Cassel|url=http://www.citypages.com/news/isra-hirsi-the-climate-activist/561264211|title=Isra Hirsi: The Climate Activist|publisher=City Pages|date=September 25, 2019|accessdate=January 22, 2020}}</ref><ref>{{Cite web|author=[[Eric Holthaus]]|url=https://grist.org/article/ilhan-omars-16-year-old-daughter-is-co-leading-the-youth-climate-strike/|title=Ilhan Omar's 16-year-old daughter is co-leading the Youth Climate Strike|publisher=Grist|date=March 13, 2019|accessdate=January 22, 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.teva.com/blog?postid=youth-climate-activist-isra-hirsi|title=Teva Blog &#124; Ember - Unscripted and Unstoppable: Youth Climate Activist Isra Hirsi|publisher=Teva.com|accessdate=January 22, 2020|archivedate=April 17, 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210417201728/https://www.teva.com/blog?postid=youth-climate-activist-isra-hirsi}}</ref> Ọ na-arụ ọrụ dị ka onye isi nchịkwa nke otu a.<ref name=":1"/><ref>{{Cite web|url=https://www.essence.com/in-her-we-trust/isra-hirsi-climate-strike/|title=Isra Hirsi Wants You To Join The Climate Strike On September 20|work=Essence|language=en-US|accessdate=January 22, 2020}}</ref> N'afọ 2019, o ritere ihe nrite Brower Youth Award.<ref>{{Cite web|url=https://sustainablebrands.com/read/leadership/6-exceptional-young-female-activists-recognized-for-environmental-leadership|title=6 Exceptional Young, Female Activists Recognized for Environmental Leadership|date=September 16, 2019|work=Sustainable Brands|language=en|accessdate=January 23, 2020}}</ref> N'otu afọ ahụ, Hirsi natara Voice of the Future Award.<ref name=":2"/> N'afọ 2020, e denyere aha Hirsi na ndepụta "Future 40" nke BET.<ref>{{Cite web|url=https://chicagodefender.com/bet-digital-celebrates-black-excellence-with-new-original-editorial-series/|title=BET DIGITAL CELEBRATES BLACK EXCELLENCE WITH NEW ORIGINAL EDITORIAL SERIES|date=February 7, 2020|work=Chicago Defender|language=en-US|accessdate=February 15, 2020}}</ref> A kọrọ na Hirsi na-aga Barnard College nke Mahadum Columbia ka ọ na-erule oge mgbụsị akwụkwọ 2021.<ref>{{Cite web|author=Keene|first=Houston|date=2021-05-20|title=Ilhan Omar's daughter, a prominent climate activist, adds communist hammer and sickle to Twitter bio|url=https://www.foxnews.com/politics/ilhan-omar-daughter-isra-hirsi-hammer-sickle|accessdate=2021-06-09|work=Fox News|language=en-US}}</ref> N'ọnwa Mee 2021, Hirsi nwetara mmeghachi omume site n'aka ndị na-achọghị mgbanwe mgbe ọ gbasịrị hama na mma na profaịlụ Twitter ya.<ref>{{Cite web|author=Thalen|first=Mikael|date=2021-05-21|title=Ilhan Omar's daughter's TikTok hits back at conservative outrage over her 'communist' Twitter bio|url=https://www.dailydot.com/debug/ilhan-omar-daughter-isra-hirsi-tiktok-communism-response/|accessdate=2022-08-21|work=The Daily Dot|language=en-US}}</ref> == Isiokwu ndị e dere == * {{Cite web|url=https://thebulletin.org/2019/03/adults-wont-take-climate-change-seriously-so-we-the-youth-are-forced-to-strike/|title=Adults won't take climate change seriously. So we, the youth, are forced to strike.|author=Fernands|first=Maddy|date=March 7, 2019|work=[[Bulletin of the Atomic Scientists]]|language=en-US}} * {{Cite web|url=https://grist.org/article/the-climate-movement-needs-more-people-like-me/|title=The climate movement needs more people like me|author=Hirsi|first=Isra|date=March 25, 2019|work=[[Grist (magazine)|Grist]]|language=en}} == Nkwado == N'afọ 2020, a kpọrọ aha ya na Fortune's 40 Under 40 Government and Politics list.<ref>{{Cite web|title=40 under 40 Government and Politics: Isra Hirsi|url=https://fortune.com/40-under-40/2020/isra-hirsi/}}</ref> == Ebensidee == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Hirsi, Isra}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] [[Òtù:Ndị amụrụ n'afọ 2003]] ggsf9lit7yfi2a4oeoult862ro03mez Emeka Emerun 0 19636 729117 642351 2026-09-29T19:27:21Z Sylvaline39 15355 Added Databox 729117 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Emeka Emerun''' {{Audio|Ig-Emeka Emerun.ogg|AUDIO}} '''bụ''' onye (amụrụ na 11 Nọvemba 1994) bụ onye Naijiria na-agba [[Footbọl|bọọlụ]] nke na-agba maka FK Budućnost Dobanovci na Serbian league mbụ. == Ọrụ klọb == A mụrụ ya na [[Òwèrè|Owerri]], ọ malitere ịgba bọọlụ site n'ike mmụọ nsọ nke nne ya, onye bụ onye na-agba bọọlụ.<ref>[http://www.worldfootball.net/player_summary/emeka-emerun/ Emeka Emerun] at Worldfootball.net</ref> Ọ malitere ịgba bọọlụ n'ụlọ akwụkwọ bọọlụ dị n'ógbè ahụ. Mgbe ọ dị afọ iri na isii, ọ gara Denmark wee gbaa otu asọmpi ebe ọ gbara goolu ise n'egwuregwu isii wee si otú a nweta nlebara anya site n'aka ndị dike Germany FC Bayern Munich bụ ndị kpọbatara ya n'òtù ndị ntorobịa ha. Ọ gbara bọọlụ na Bayern Munich Junior Team na 2011-12 Under 19 Bundesliga.<ref>[https://www.dfb.de/a-junioren-bundesliga/staffel-nordnordost/saisonplan/?spieledb_path=%2Fleague_player%2F333241 Emeka Emerun] at [[German Football Association|DFB]].de</ref> Ọ malitere ọrụ ya dị elu na FC Bayern Munich II n'afọ 2011 na-agba bọọlụ. N'oge ezumike oyi ọ kwagara Tunisia wee bịanye aka na CA Bizertin.<ref>[http://www.footballdatabase.eu/football.joueurs.emeka.emerun.213213.en.html Emeka Emerun] at FootballDatabase.eu</ref> Ọ gbara bọọlụ na Espérance Sportive de Tunis n'afọ 2013. Ọ hapụrụ Tunisia na ngwụcha afọ 2014 mgbe ọ gbasịrị na Ligue Professionnelle 1 nke Tunisia na Bizertin na Olympique Béja.<ref>[https://int.soccerway.com/players/emeka---emerun/281352/ Emeka Emerun] at Soccerway</ref> Ọ laghachiri Europe wee bịanye aka na otu Serbia FK Sloboda Užice n'oge ọkọchị 2015.<ref name="blic">[http://sport.blic.rs/fudbal/domaci-fudbal/nigerijac-iz-bajerna-igra-u-uzicu-fudbal-sam-naucio-od-majke/btcvkhm Nigerijac iz Bajerna igra u Užicu: Fudbal sam naučio od majke] at [[Blic]], 24-9-2015, retrieved 9-4-2016 {{in lang|sr}}</ref> == Ndụ onwe onye == Nne ya, bu Teresa Emerun, bụ onye na-agba bọọlụ. O nwere ụmụnne nwoke anọ na ụmụnne nwanyị anọ, ụmụnne anọ ahụ niile na-egwuri egwu bọọlụ. == Ndemsibia == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Emerun, Emeka}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] [[Òtù:Sportspeople from lmo State]] [[Òtù:Association footballer forwards]] [[Òtù:Expatriate footballers in Serbia]] [[Òtù:Serbia first league players]] [[Òtù:FK Budućnost Dobanovci players]] [[Òtù:FK Radnicki pirot players]] [[Òtù:FK Sloboda Uzice player]] [[Òtù:Expatriate footballers in Tunisia]] [[Òtù:Tunisian Ligue profession elle 1 players]] [[Òtù:Olympique Beja player's]] [[Òtù:Esperance sportive de Tunis player]] [[Òtù:CA Bizertin player's]] [[Òtù:Expatriate footballers in Germany]] [[Òtù:FC Bayern Munich ll players]] [[Òtù:Nigerian expatriate footballers]] [[Òtù:Nigerian footballers]] [[Otú:Ndị amụrụ n'afọ 1994]] htp33a6h6a6b22ddafpo3cr8hqm8scg Nigerian Prisons Service 0 20009 729438 638716 2026-09-30T09:03:29Z InternetArchiveBot 11600 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 729438 wikitext text/x-wiki [[Usòrò:Nigerian Prison Service, Badagry.jpg|thumb|Nigerian Prisons Service signpost ]] Nigerian Correctional Service (NCoS), nke a mara dị ka Nigerian Prison Service (NPS), bụ ụlọ '''ọrụ''' gọmentị nke [[Naijiria]] nke na-arụ ọrụ ụlọ mkpọrọ. Ụlọ ọrụ ahụ nwere isi ụlọ ọrụ na [[Abuja]], ọ dịkwa n'okpuru nlekọta nke Ministry of the Interior na Civil Defence Immigration and Correctional Service. Onye isi ala [[Muhammadu Buhari]] gbanwere aha ahụ site na Ngalaba Mkpọrọ Naịjirịa gaa na Ngalaba Correctional nke Naịjirị n'ụbọchị iri na ise nke ọnwa Ọgọstụ n'afọ 2019 mgbe ọ bịanyere aka na Iwu Ngalaba Correctionsal nke Naijiria nke afọ 2019 ka ọ bụrụ iwu.<ref>{{Cite web|date=2019-08-15|title=Buhari changes Nigeria Prisons to Correctional Service|url=https://punchng.com/buhari-changes-nigeria-prisons-to-correctional-service/|accessdate=2021-06-05|work=Punch Newspapers|language=en-US|archivedate=6 June 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210606103634/https://punchng.com/buhari-changes-nigeria-prisons-to-correctional-service/}}</ref> Nzukọ nke asatọ nke ụlọ ndị nnọchiteanya kwadoro iwu ahụ mana a bịanyere aka ọnwa abụọ mgbe oge ha gwụchara. Iwu ahụ kewara Correctional Service n'ime mpaghara abụọ bụ The Custodial Service na Non-custodial Service.<ref>{{Cite web|date=2019-08-16|title=10 things to know about Nigeria's new law on prisons|url=https://www.premiumtimesng.com/news/top-news/346864-10-things-to-know-about-nigerias-new-law-on-prisons.html|accessdate=2021-06-05|language=en-GB|archivedate=4 July 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220704112714/https://www.premiumtimesng.com/news/top-news/346864-10-things-to-know-about-nigerias-new-law-on-prisons.html}}</ref> == Banyere == Ngalaba Naịjirịa Correctional Service bụ aka nke Criminal Justice System nke bi na Ministry of Interior. Naịjirịa Correctional Service bụ ihe dị ịrịba ama nke gọmentị etiti. ya bụ, enweghị State Correctional Services na Naịjirị. Ụlọ Nlekọta ọ bụla bụ Ụlọ Ọrụ Federal. Ọrụ nke Ọrụ ahụ na-ahụ maka Ministry of Interior na Civil Defence, Fire, Immigration and Corrections Board.<ref>{{Cite web|author=Aliyu|first=Habib|date=|title=About Nigerian Corrections Service|url=https://corrections.gov.ng/about_ncos|work=corrections.gov.ng|accessdate=25 August 2022|archivedate=27 December 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211227070322/https://www.corrections.gov.ng/about_ncos}}</ref> Onye isi nchịkwa nke Ngalaba Mkpọrọ Naijiria bụ Jaʹafaru Ahmed. Onye isi ala Muhammadu Buhari gbatịkwuru ọrụ ya site na 21st nke Julai, na afọ 2019.<ref>{{Cite web|date=2019-07-12|title=Buhari extends tenure of prisons chief, promotes 10 other officers -- FULL LIST|url=https://www.premiumtimesng.com/news/top-news/340567-buhari-extends-tenure-of-prisons-chief-promotes-10-other-officers-full-list.html|accessdate=2021-06-05|language=en-GB|archivedate=16 September 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210916214043/https://www.premiumtimesng.com/news/top-news/340567-buhari-extends-tenure-of-prisons-chief-promotes-10-other-officers-full-list.html}}</ref> == Mmalite == Mmalite nke Correctional Service nke oge a na Naịjirịa bụ afọ 1861. Nke ahụ bụ afọ e guzobere ụlọ mkpọrọ ọdịda anyanwụ na Naịjirịa. Nkwupụta nke Lagos dị ka ógbè na afọ 1861 gosipụtara mmalite nke nguzobe nke usoro ọchịchị. N'oge a, nchegbu nke gọmentị na-achị mba ahụ bụ ichebe azụmahịa ziri ezi, na-ekwe nkwa uru nke ndị ahịa Britain yana na-ekwe ka ọrụ nke ndị ozi ala ọzọ. Iji mezuo nke a, site na 1861, onye na-anọchite anya gọvanọ nke ógbè Lagos na onye bụ onye ahịa Britain a ma ama na Lagos n'oge ahụ, guzobere ndị uwe ojii nke ihe dị ka ndị uwe ojii 25. Nke a sochiri na afọ 1863 site na nguzobe ụlọ ikpe anọ na Lagos: ụlọ ikpe ndị uwe ojii iji dozie obere esemokwu, ụlọ ikpe mpụ iji kpee ikpe ndị siri ike karị, ụlọ ikpe ohu iji kpee ikpe sitere na mgbalị iji kpochapụ ahịa ohu na ụlọ ikpe azụmahịa iji dozie esemokwu n'etiti ndị ahịa na ndị ahịa. Ọrụ nke ụlọ ikpe ndị a na ndị uwe ojii na ọnọdụ ọchịchị ahụ pụtara na ụlọ mkpọrọ dị mkpa iji mezue usoro ahụ. Ọ bụghịkwa ogologo oge ka ọ bịara na afọ 1872, e guzobere ụlọ mkpọrọ Broad Street nke nwere ọnụ ọgụgụ ndị mkpọrọ 300. Na Niger Delta, mmekọrịta dị n'etiti ndị obodo na ndị ahịa Britain enwela tupu mgbe ahụ site n'ụlọ ikpe pụrụ iche nke ndị ahịa na-akwado ndị agha mmiri Britain karịsịa site na nhọpụta nke John Beecroft dị ka onye nnọchi anya na afọ 1849. E gosipụtara mkpa maka ụlọ ikpe ndị ahịa site n'eziokwu ahụ bụ na ọtụtụ esemokwu dị n'etiti ndị ahịa na ndị obodo ahụ bụ isi azụmahịa. Ọ bụ ezie na e nwere ihe akaebe nke ụlọ mkpọrọ na Bonny n'oge a, ọ bụghị ihe a maara banyere ogo na ọdịnaya ya. Mana ndị mechara megide ọchịchị Britain na-abụkarị ndị a chụpụrụ dịka ọ mere na Jaja nke Opobo na Eze Dappa nke Bonny. Otú ọ dị, mwakpo na-aga n'ihu nke ndị Britain n'ime ime obodo na nguzobe nke British protectorate na njedebe nke narị afọ nke 19 mere ka ọ dị mkpa ka e guzobe ụlọ mkpọrọ dị ka njikọ ikpeazụ na Criminal Justice System. Ya mere ka ọ na-erule afọ 1910, e nwela ụlọ mkpọrọ na Degema, Calabar, Onitsha, Benin, Ibadan, Sapele, Jebba na [[Lokoja]]. Nkwupụta nke ndị na-echebe n'Ebe Ọwụwa Anyanwụ, Ebe Ọdịda Anyanwụ na Ebe Ugwu site na afọ 1906 mere ka mpaghara Naịjirịa dum nọrọ n'okpuru ọchịchị Britain. Otú ọ dị, nke ahụ emeghị ka mmalite nke ụlọ mkpọrọ Naijiria dị n'otu. N'agbanyeghị nke ahụ, a hazighị ụlọ mkpọrọ nke ndị ọchịchị na-achị n'oge a iji gbanwee onye ọ bụla. Enweghị usoro ntaramahụhụ nke a ga-esi chọọ ntụziaka maka nchịkwa ntaramahụhụ. Kama nke ahụ, a na-ejikarị ndị mkpọrọ eme ihe maka ọrụ ọha na eze na ọrụ ndị ọzọ maka nchịkwa ọchịchị. N'ihi nke a, ọ dịghị mkpa ka a nata ndị isi a zụrụ azụ n'ụlọ mkpọrọ. N'ihi ya, ụlọ mkpọrọ ndị ọchịchị na-achị achị enweghị ndị ọrụ nke ha a zụrụ azụ ma zụlite ha kama ndị uwe ojii na-arụkwa ọrụ ụlọ mkpọrọ. Ka oge na-aga, a kpọrọ ndị bụbu ndị agha ka ha rụọ ọrụ ahụ. Ha na-ejikwa nke ọma na ọnọdụ ụlọ mkpọrọ dịgasị iche site n'otu ebe gaa n'ọzọ na ọgba aghara ha, enweghị obi ebere na mmegbu ha. Mana ọ bụrụhaala na ha na-arụ ọrụ maka ọdịmma ndị ọchịchị na-achị iji hụ na iwu na usoro, ịnakọta ụtụ isi, na inye ọrụ maka ọrụ ọha na eze, a na-ahapụkarị ha naanị ha. Ihe si na ya pụta bụ na ụlọ mkpọrọ ndị ahụ rụrụ ọrụ iji nye ndị nwere obi ike imegide nchịkwa ọchịchị n'otu ụdị ma ọ bụ nke ọzọ ma n'otu oge ahụ na-emenye ndị nwere ike ịchọ ịkpali nsogbu maka ndị ọchịchị. E bipụtara iwu ụlọ mkpọrọ ahụ na afọ 1917 iji nye iwu ka a nabata, nlekọta, ọgwụgwọ na usoro nkewa yana usoro ndị ọrụ, nri na uwe maka ụlọ mkpọrọ. Usoro ndị a nwere oke n'otu echiche zuru oke. A naghị eji ha eme ihe maka ụdị ọ bụla nke mmeso ndị mkpọrọ. Kama nke ahụ, ha na-anọchite anya naanị iwu nke njide nke ndị nọ n'ụlọ mkpọrọ. E wezụga nke ahụ, a na-ejedebe ha na ndị a mara ikpe ma ọ bụ ndị ụlọ ikpe mpụ nke ụdị kachasị elu ma ọ bụ mpaghara sitere na Britain. A na-eziga ndị ụlọ ikpe ndị obodo jidere ma ọ bụ maa ikpe n'ụlọ mkpọrọ ndị obodo. Iwu ụlọ mkpọrọ ahụ mekwara ka ọdịiche dị n'etiti Ikpe na-echere na ndị mkpọrọ a mara ikpe ma ọbụna kwuo na a ga-ahụ ụdị ndị a mara ikpe na ụdị ụlọ mkpọrọ ọ bụla. Mana ntinye aka nke iwu a n'ozuzu ya n'ụlọ mkpọrọ mba ahụ mgbe ụlọ mkpọrọ nke ala ahụ gara n'ụzọ nke ha n'ụzọ dị irè mere ka ọdịdị nke ebumnache ụlọ mkpọrọ mba ahụ n'ihe gbasara ọgwụgwọ ndị mkpọrọ Ọ bụghị ruo n'afọ 1934 ka e mere mgbalị ọ bụla bara uru iji webata mmelite dị n'ime Ụlọ Mkpọrọ. Ọ bụ n'oge a ka Gọvanọ Sir Donald Cameron họpụtara Colonel V. L. Mabb ka ọ bụrụ onye isi ụlọ mkpọrọ. Ọ bụ ezie na ọ bụ onye agha, Mabb nwere nghọta banyere ihe ụlọ mkpọrọ kwesịrị ịbụ. Ọ gara n'ihu na-eme ike ya niile. Ihe o yiri ka ọ lekwasịrị anya bụ ịmepụta usoro ụlọ mkpọrọ dị n'otu maka mba ahụ dum mana ọ dara. N'agbanyeghị nke ahụ, o nwere ihe ịga nke ọma n'ịgbatị onye isi ụlọ mkpọrọ na ikike nyocha n'elu ụlọ mkpọrọ ndị isi ala n'oge a na-achịkwa na North. Ọ bụkwa n'oge ọ nọ n'ọkwa ka e guzobere Ụlọ Mkpọrọ Warders Welfare Board. Onye nọchiri ya bụ R. H. Dolan (1946). Maazị Dolan bụ onye ọrụ ụlọ mkpọrọ a zụrụ azụ ma mgbe ọ malitere ọrụ na Naịjirịa, o nweela ahụmahụ bara ụba na nchịkwa ụlọ mkpọrọ na Britain na mpaghara ndị ahụ. Ọ bụ ezie na e webatara atụmatụ maka iwebata ọzụzụ ọrụ aka n'ụlọ mkpọrọ mba na afọ 1917 ma ọ dara ma e wezụga n'ụlọ ikpe [[Kaduna]] na Lokoja ebe ọ na-arụ ọrụ na afọ 1926, Maazị Dolan weghachiri ya na afọ 1949 dị ka akụkụ dị mkpa nke ọgwụgwọ ntaramahụhụ na Naijiria. O mekwara ka nkewa nke ndị mkpọrọ bụrụ iwu n'ụlọ mkpọrọ niile ma gaa n'ihu na-ewebata nleta site na mmekọrịta na ndị mkpọrọ. O webatara atụmatụ ego na-aga n'ihu maka ndị omempụ mbụ ogologo oge. O weghara isi ụlọ mkpọrọ nke dịbu na Enugu na Lagos iji mee ka mmekọrịta chiri anya na Ngalaba Ọchịchị ndị ọzọ. O webatara klas agụmakwụkwọ omume na nke ndị okenye ka ndị Minista na ndị nkuzi ruru eru na-ahụ maka agụmakwụkwọ Ndị Kraịst na nke Alakụba. E webatara mmemme maka ntụrụndụ na ntụrụndaka nke ndị mkpọrọ n'oge ọ nọ n'ọkwa yana ịmepụta otu maka nlekọta na imezigharị ndị mkpọrọ a tọhapụrụ. Mana karịa ihe niile, ọ malitere mmemme maka iwu na ịgbasawanye ụlọ mkpọrọ ndị mkpọrọ buru ibu iji bulie nhazi na ebe obibi nke ndị mkpọrọ. Na mmepe nke ndị ọrụ, o nyere aka na ntọala nke Ụlọ Akwụkwọ Ọzụzụ Ụlọ Mkpọrọ, Enugu na afọ 1947. Ọ hụkwara nhọpụta nke ndị na-elekọta ụlọ mkpọrọ gụrụ akwụkwọ ka ha na-elekọta nku ụmụ nwanyị nke ụlọ mkpọrọ ma ọ na-agbalịkarị imeziwanye ọnọdụ ọrụ nke ndị ọrụ ụlọ mkpọrọ. Na mgbakwunye, ọ gara n'ihu na nhazi mgbe n'afọ 1948 ọ meghere ụlọ anọ na Lagos ma gbanwee akụkụ nke ụlọ mkpọrọ Port-Harcourt maka ụlọ na ọgwụgwọ nke ụmụaka. Afọ ise ka e mesịrị, ọ ga-ewu ụlọ mkpọrọ na Kakuri - Kaduna iji lekọta ndị omempụ mbụ mere mpụ ndị dị ka igbu ọchụ na igbu ọchukwu, na ndị na-eje ozi afọ 15 ma ọ bụ karịa. Echiche ahụ bụ ịzụ ha na obere nlekọta n'ọrụ ugbo ka ha wee nwee ike iji onwe ha rụọ ọrụ n'ụzọ bara uru mgbe ha na-apụ. N'ezie, oge Dolan na-anọchite anya oge dị elu na mmepe nke Ụlọ Mkpọrọ Naịjirịa. Ụlọ mkpọrọ gụnyere: Steeti Adamawa: * Ụlọ Mkpọrọ [[Yola]] Ebonyi Steeti: * Ụlọ Mkpọrọ Abakiliki * Ụlọ Mkpọrọ nke etiti Kuje Lagos Steeti: * Ụlọ Mkpọrọ Ikoyi * [[Kirikiri Maximum Security Prison|Ụlọ Mkpọrọ Kasị Elu nke Kirikiri]] * Ụlọ Mkpọrọ Nchebe Obere nke Kirikiri * Ụlọ Mkpọrọ Ụmụ nwanyị Kirikiri - naanị ụlọ mkpọrọ ụmụ nwanyị niile na Naịjirịa<ref name="Chiama">Chiama, Paul. "[http://leadership.ng/news/452373/nigerias-famous-prisons Nigeria’s Famous Prisons]" ([https://www.webcitation.org/6gDMcYHae?url=http://web.archive.org/web/20150820082253/http://leadership.ng/news/452373/nigerias-famous-prisons Archive]). ''[[Leadership (newspaper)|Leadership]]''. 7 August 2015. Retrieved on 22 March 2016.</ref> * Ụlọ Mkpọrọ Nchebe Dị n'etiti, Oko * Ụlọ Mkpọrọ Kasị Elu nke Gashua == Hụkwa == * Ịgbapụ n'ụlọ mkpọrọ Bauchi * Ịgbapụ n'ụlọ mkpọrọ Naịjirịa * Ịgbapụ n'ụlọ mkpọrọ Lagos == Ihe odide == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == * [https://web.archive.org/web/20220922022142/https://corrections.gov.ng/ Ọrụ Ụlọ Mkpọrọ Naịjirịa] [[Òtù:Pages with unreviewed translations]] fsq4coupv45hxnlshtg2lopwevwz8rp Akinwumi Adesina 0 20534 729118 199572 2026-09-29T19:30:05Z Sylvaline39 15355 Added DEFAULTSORT 729118 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder|name=Akinwumi Adesina|image=Akinwumi Adesina - 2014 (cropped).jpg|caption=Akinwumi Adesina in 2014|order=|office=8th President of the [[African Development Bank|African <br>Development Bank]]|term_start=1 September 2015|term_end=|predecessor=[[Donald Kaberuka]]|successor=|order2=[[Nigerian Federal Ministry of Agriculture and Rural Development|Nigerian Agriculture Minister]]|president2=[[Goodluck Jonathan]]|term_start2=2010|term_end2=2015|predecessor2=[[Abba Sayyadi Ruma]]|successor2=[[Audu Innocent Ogbeh|Audu Ogbeh]]|birth_date={{Birth date and age|1960|02|06|df=y}}<ref>[https://www.afdb.org/en/about-us/organisational-structure/the-president/biography/ The President's biography], African Development Bank</ref>|birth_place=Nigeria|death_date=|death_place=|nationality=Nigerian|alma_mater=[[University of Ife]] <br> [[Purdue University]] {{small|([[PhD]])}}}} '''Akinwumi''' "Akin" '''Adesina''' bụ onye [[Naijiria]] na-ahụ maka akụ na ụba nke na-eje ozi ugbu a dị ka onye isi oche nke African Development Bank. Ọ rụrụ ọrụ dị ka Minista Ọrụ Ugbo na Mmepe Ime Obodo nke [[Naijiria|Naịjirịa]].<ref name="this">{{Cite news|url=http://www.thisisafricaonline.com/Analysis/Interview-Akinwumi-Adesina-Minister-of-Agriculture-Nigeria?ct=true|title=Interview: Akinwumi Adesina, Minister of Agriculture, Nigeria|date=30 July 2013|work=This is Africa|accessdate=19 September 2014}}</ref> Ruo mgbe a họpụtara ya dị ka Minista n'afọ 2010, ọ bụ osote onye isi oche nke Policy and Partnerships maka Alliance for a Green Revolution in Africa (AGRA).<ref>{{Cite web|url=http://www.linkedin.com/groups/Transformation-agenda-surgical-operation-on-4022803.S.126065556|title=Transformation agenda, a surgical operation on Nigeria - Agric Minister|work=[[LinkedIn]]|date=19 June 2012}}</ref> [https://www.afdb.org/en/news-and-events/press-releases/dr-akinwumi-adesina-re-elected-president-african-development-bank-group-37561 A họpụtara ya] dị ka onye isi oche nke African Development Bank na afọ 2015 ma họpụta ya ọzọ maka oge nke abụọ na afọ 2020. Ọ bụ onye Naijiria mbụ nwere ọkwa ahụ.<ref name="Bank">{{Cite web|title=Biography|url=https://www.afdb.org/en/about-us/organisational-structure/the-president/biography|author=Bank|first=African Development|date=2019-04-04|work=African Development Bank - Building today, a better Africa tomorrow|language=en|accessdate=2020-05-28}}</ref> == Mbido ndụ na agụmakwụkwọ == A mụrụ Adesina n'aka onye ọrụ ugbo Naijiria na [[Ibadan]], Oyo Steeti.<ref>{{Cite web|url=http://africanspotlight.com/2015/05/28/akinwumi-adesina-from-farmers-son-to-africa-bank-chief/|work=African Spotlight|title=Akinwumi Adesina: from farmer’s son to Africa bank chief|date=28 May 2015|accessdate=June 1, 2015|archiveurl=https://archive.today/20160922132032/http://africanspotlight.com/2015/05/28/akinwumi-adesina-from-farmers-son-to-africa-bank-chief/|archivedate=2016-09-22}}</ref> Ọ gara ụlọ akwụkwọ ime obodo ma gụsịrị akwụkwọ na Bachelors na Agricultural Economics na First Class Honors na [[Mahadum nke Obafemi Awolowo|Mahadum Ife]] (nke bụzi [[Mahadum nke Obafemi Awolowo|Mahadum Obafemi Awolowo]]), Naijiria nke afọ (1981), ebe ọ bụ nwa akwụkwọ mbụ mahadum ahụ nyere ya ọdịiche a.<ref>{{Cite web|date=2015-05-28|title=Nigerian Minister, Adesina, Elected President Of African Development Bank|url=http://saharareporters.com/2015/05/28/nigerian-minister-adesina-elected-president-african-development-bank|accessdate=2022-03-08|work=Sahara Reporters}}</ref> Ọ gara n'ihu na agụmakwụkwọ ya na Mahadum Purdue dị na Indiana, laghachi na Naịjirịa n'oge na-adịghị anya na afọ 1984 iji lụọ di.<ref name="Surprises">{{Cite book|author=Delmar Broersma|title=God's Surprises Along the Journey|date=2017|pages=89–93}}</ref> O nwetara PhD ya (Agricultural Economics) na afọ 1988 site na Purdue ebe ọ meriri Outstanding PhD Thesis maka ọrụ nyocha ya.<ref name="high">{{Cite web|url=http://hmndp.org/node/233|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130807093012/http://hmndp.org/node/233|archivedate=2013-08-07|title=Dr. Akinwumi A. Adesina|date=March 2013|work=High-Level Meeting on Drought National Policy|accessdate=19 September 2014}}</ref>. == Ọrụ == Site na afọ 1990 ruo na afọ 1995, Adesina jere ozi dị ka onye isi akụ na ụba na West African Rice Development Association (WARDA) na Bouaké, Ivory Coast.<ref>{{Cite web|title=AfDB's Akinwumi Adesina named 2017 World Food Prize Laureate|url=https://www.cnbcafrica.com/west-africa/2017/06/26/afdbs-akinwumi-adesina-recognised-2017-world-food-prize-laureate/|date=2017-06-26|work=CNBC Africa|language=en-US|accessdate=2020-05-28|archivedate=2020-08-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200803121907/https://www.cnbcafrica.com/west-africa/2017/06/26/afdbs-akinwumi-adesina-recognised-2017-world-food-prize-laureate/}}</ref> Ọ rụrụ ọrụ na Rockefeller Foundation kemgbe ọ meriri fellowship site na Foundation dị ka onye ọkà mmụta sayensị dị elu na afọ 1988. Site na afọ 1999 ruo na afọ 2003 ọ bụ onye nnọchi anya Foundation for the southern African area.<ref>{{Cite web|title=AfDB's Akinwumi Adesina named 2017 World Food Prize Laureate|url=https://www.cnbcafrica.com/west-africa/2017/06/26/afdbs-akinwumi-adesina-recognised-2017-world-food-prize-laureate/|date=2017-06-26|work=CNBC Africa|language=en-US|accessdate=2020-05-28|archivedate=2020-08-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200803121907/https://www.cnbcafrica.com/west-africa/2017/06/26/afdbs-akinwumi-adesina-recognised-2017-world-food-prize-laureate/}}</ref> Site na afọ 2003 ruo na afọ 2008 ọ bụ osote onye nduzi maka nchekwa nri. Adesina bụ Minista Ọrụ Ugbo nke Naijiria site na afọ 2010 ruo na afọ 2015.<ref>[http://www.itrealms.com.ng/2013/05/nira-gets-3-life-patrons.html NIRA gets 3 life Patrons], IT Realms, Retrieved 23 January 2016</ref> A kpọrọ Adesina ''Forbes'' African Man of the Year maka mgbanwe ya nke ọrụ ugbo Naijiria. O webatara ihe doro anya n'ime usoro mbubata fatịlaịza.<ref>{{Cite news|date=2013-12-03|title=Nigerian is 'African of the year'|language=en-GB|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/world-africa-25199787|accessdate=2020-05-28}}</ref> O kwukwara na ọ ga-enye ndị ọrụ ugbo ekwentị mkpanaaka mana nke a siri ike. Otu n'ime ihe kpatara ya bụ enweghị netwọk mkpanaka na mpaghara obodo.<ref name="forbes">{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-africa-25199787|title=Nigeria's Akinwumi Adesina named Forbes African of the Year|publisher=BBC|date=December 3, 2013|accessdate=23 January 2016}}</ref> N'afọ 2010, odeakwụkwọ ukwu nke United Nations Ban Ki-moon họpụtara ya dị ka otu n'ime ndị isi ụwa iri na asaa na-ebute ụzọ na Millennium Development Goals.<ref name="Bank"/> N'abalị iri abụọ na asatọ n'ọnwa Mee n'afọ 2015, a họpụtara Adesina ka ọ bụrụ onye isi oche nke African Development Bank. Ọ malitere ọrụ ya n'ọfịs na 1 Septemba, na afọ 2015.<ref>{{Cite web|accessdate=1 September 2015|url=https://www.ghanabusinessnews.com/2015/09/01/africa-can-no-longer-manage-poverty-we-must-eliminate-it-adesina/|date=1 September 2015|title=Africa can no longer manage poverty, we must eliminate it – Adesina|publisher=Ghana Business News|first=Emmanuel K.|author=Dogbevi}}</ref> Na Septemba, na afọ 2016, odeakwụkwọ ukwu nke United Nations bụ Ban Ki-moon họpụtara Adesina ka ọ bụrụ onye otu Lead Group nke Scaling Up Nutrition Movement.<ref>[https://www.un.org/press/en/2016/sga1678.doc.htm Secretary-General Appoints 29 Global Leaders to Spearhead Fight against Malnutrition] [[United Nations]], press release of 21 September 2016.</ref> N'afọ 2017, e nyere ya onyinye World Food Prize nke afọ 2017.<ref>{{Cite web|url=http://www.africanews.com/2017/06/27/afdb-president-akinwumi-adesina-wins-250000-world-food-prize/|title=AfDB President Akinwumi Adesina wins $250,000 World Food Prize|publisher=africanews|date=27 June 2017}}</ref> N'abalị iri abụọ na asaa n'ọnwa Ọgọstụ na afọ 2020, a họpụtara Adesina ọzọ dịka onye isi oche nke Africa Development Bank maka oge nke abụọ nke afọ ise.<ref>{{Cite web|author=|first=|date=|title=Akinwunmi Adesina re-elected as AFDB president|url=https://sellbeta.com/blog/akinwunmi-adesina-re-elected-as-afdb-president/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210125215908/https://sellbeta.com/blog/akinwunmi-adesina-re-elected-as-afdb-president/|archivedate=25 January 2021|accessdate=27 August 2020|work=Sellbeta}}</ref> == Ndụ onwe onye == Mgbe ọ nọ na Mahadum Purdue, Adesina na nwunye ya, tinyere di na nwunye ọzọ, malitere otu Ndị Kraịst a na-akpọ African Student Fellowship.<ref name="Surprises"/> Ya na nwunye ya Grace nwere ụmụ abụọ, Rotimi na Segun.<ref>[http://ogala.wordpress.com/2011/07/13/profile-akinwuni-adesina/ Profile:Akinwuni Adesina], Ogala Wordpress</ref> == Nkwado == * A kpọtụrụ Adesina aha dị ka otu n'ime ndị Afrịka 100 kachasị nwee mmetụta site na magazin New African na 2015.<ref>{{Cite web|date=2015-11-24|title=Nigerians dominate New Africa’s 100 Most Influential Africans of 2015|url=https://www.vanguardngr.com/2015/11/nigerians-dominate-new-africas-100-most-influential-africans-of-2015/|accessdate=2021-01-06|work=Vanguard News|language=en-US}}</ref> * N'afọ 2013, a kpọrọ ya ''onye'' ''Forbes Africa'' nke Afọ.<ref name="forbes"/> * N'afọ 2018, Mahadum Afe Babalola nyere ya nzere Doctor Honorary .<ref>{{Cite web|url=https://www.afdb.org/en/news-and-events/afe-babalola-university-confers-honorary-doctorate-degree-on-african-development-bank-president-akinwumi-adesina-18597|title=Afe Babalola University Confers Honorary Doctorate Degree on African Development Bank President Akinwumi Adesina|author=Bank|first=African Development|date=2019-02-08|work=African Development Bank - Building today, a better Africa tomorrow|language=en|accessdate=2020-02-03}}</ref> * N'afọ 2019, a kpọrọ ya aha ọzọ dị ka onye Forbes Africa nke Afọ.<ref>{{Cite web|date=2019-12-18|title=African Of The Year|url=https://www.forbesafrica.com/cover-story/2019/12/18/african-of-the-year/|accessdate=2021-08-31|work=Forbes Africa|language=en}}</ref> * Na Jenụwarị 28, na afọ 2020, e nyere ya Honorary Doctor of Science site na Federal University Of Agriculture, Abeokuta, Nigeria.<ref>{{Cite web|url=https://unaab.edu.ng/2020/01/27th-convocation-begins/|title=27th Convocation Begins|author=FUNAAB|date=2020-01-30|work=FUNAAB|language=en-US|accessdate=2020-02-03|archivedate=2020-01-31|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200131125836/https://unaab.edu.ng/2020/01/27th-convocation-begins/}}</ref> * Na Mee 14, na afọ 2022, Mahadum Addis Ababa, Etiopia nyere ya Honorary Doctor maka onyinye ya na ngalaba akụ na ụba.<ref>{{Cite web|date=2022-05-16|title=AfDB President, Akinwumi Adesina, Receives Honorary Degree In Ethiopia|url=https://metrodailyng.com/afdb-president-akinwumi-adesina-receives-honorary-degree-in-ethiopia/|accessdate=2022-05-16|work=METRO DAILY Ng|language=en-GB}}</ref> == Nsọpụrụ == * 2019 : Nnukwu Onye Ọrụ nke National Order of Merit nke Tunisia.<ref>{{Cite web|url=https://www.leaders.com.tn/article/27038-akinwumi-a-adesina-a-caid-essebsi-la-bad-disposee-a-soutenir-la-tunisie-dans-divers-domaines|title=Akinwumi A. Adesina à Caïd Essebsi: La BAD disposée à soutenir la Tunisie dans divers domaines}}</ref> == Ebenside == <references responsive="0"></references> {{DEFAULTSORT:Adesina, Akinwumi}} [[Òtù:1960 births]] [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] [[Òtù:Pages with unreviewed translations]] 1dvk7atvo7bu81fkp8ckkx1gfaeidpo Mercy Eke 0 20553 729119 638263 2026-09-29T19:32:24Z Sylvaline39 15355 Added DEFAULTSORT and Databox 729119 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[Category:Articles with hCards]] Mercy '''Eke''' {{Audio|Ig-Mercy Eke.ogg|Audio}} bụ onye mgbasa ozi Naijiria, onye na-eme ihe nkiri, onye na'ahụ maka vidio na onye ọchụnta ego si Imo Steeti . Ọ meriri oge nke anọ nke ''Big Brother Naija'' n'ọnwa Ọktoba 2019, na-aghọ nwanyị mbụ meriri ihe ngosi ahụ.<ref>{{Cite web|url=https://punchng.com/breaking-mercy-breaks-the-jinx-wins-bbnaija-grand-finale/|title=Mercy breaks the jinx, wins BBNaija grand finale|date=2019-09-19|work=Punch Newspapers|language=en-US|accessdate=2019-10-07}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://bbn.ng/entertainment/mercy-eke-biography/7680/|title=Mercy Eke Bbnaija Biography|date=2019-09-19|work=BBN|language=en-US|accessdate=2019-10-07|archivedate=2019-10-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191007050614/https://bbn.ng/entertainment/mercy-eke-biography/7680/}}</ref> Ọ bụ onye guzobere ihe okomoko Mnm. N'abalị iri na anọ n'ọnwa Machị afọ 2020, Eke natara onyinye Africa Magic Viewers' Choice Award maka Best Dressed Female.<ref>{{Cite web|url=https://tribuneonlineng.com/bbnaija-pepper-dem-stars-mercy-eke-and-mike-edwards-win-best-dressed-award-at-7th-amvcas/|title=BBNaija Pepper dem stars, Mercy Eke and Mike Edwards, win Best Dressed Award at 7th AMVCAs|date=15 March 2020}}</ref> == Oge ọ malitere == Eke si Imo Steeti Naijiria . Ọ gara Egbu Girls Secondary School na Owerri ma gụsịrị akwụkwọ na [[Imo State University|Mahadum]] Imo Steeti na 2014. Eke pụtara dị ka vixen na vidio egwu maka [[Davido]] na Ichaba's single "Baby Mama".<ref>{{Cite web|url=https://www.legit.ng/1252745-bbnaijas-mercy-spotted-in-music-video-with-davido-and-ichaba.html|title=BBNaija's Mercy sighted as a video vixen alongside Davido and Ichaba|first=Adeyinka|author=Odutuyo|date=5 August 2019|work=Legit.ng - Nigeria news.}}</ref> Ọ pụtakwara na vidio egwu maka egwu Airboy "Nawo Nawo".<ref>{{Cite web|url=https://www.pulse.ng/entertainment/music/airboy-nawo-nawo-video/g6js147|title='Nawo nawo' &#91;Video&#93;|date=6 April 2017}}</ref> Eke nyochara maka ''Big Brother Naija'' ugboro anọ tupu ọ bụrụ onye asọmpi.<ref>{{Cite web|url=https://leadership.ng/2019/10/20/i-auditioned-four-times-mercy-eke/|title=StackPath|work=leadership.ng|date=20 October 2019|accessdate=2 October 2022|archivedate=11 August 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200811121341/https://leadership.ng/2019/10/20/i-auditioned-four-times-mercy-eke/}}</ref> == Ọrụ == Eke banyere n'ụlọ ''Big Brother Naija'' na mkpụrụ ụbọchị iri atọ n'ọnwa June 2019. A mara ọkwa ya dị ka onye mmeri n'ọnwa Ọktoba 2019, na-aghọ nwanyị mbụ meriri ihe ngosi ahụ.<ref>{{Cite web|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2019/10/06/mercy-makes-history-emerges-first-female-to-win-big-brother-naija/|title=Mercy Eke Makes History, Emerges First Female to Win Big Brother Naija|date=6 October 2019}}</ref> Mgbe o meriri oge nke anọ nke ''Big Brother Naija'', Eke ghọrọ onye nnọchi anya na onye na-emetụta òtù dị iche iche. N'afọ 2020, o mere ihe nkiri mbụ ya na ihe nkiri [[Nollywood]] Fate of Alakada .<ref>{{Cite web|url=https://www.pmnewsnigeria.com/2020/01/24/mercy-eke-makes-nollywood-debut-in-fate-of-alakada/amp/|title=Mercy Eke makes Nollywood debut in "Fate Of Alakada" - P.M. News|work=www.pmnewsnigeria.com|accessdate=2020-03-20}}</ref> Eke apụtawokwa na obere ihe ọchị na-atọ ọchị n'akụkụ ndị na-eme ihe ọchị na Naijiria ole na ole.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.bellanaija.com/2020/01/broda-shaggi-mercy-eke/|title=Find Out Why #BBNaija's Mercy Slapped Broda Shaggi in this Hilarious Video &#124; Watch|date=15 January 2020}}</ref><ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.newtelegraphng.com/bbnaijas-mercy-eke-slapped-broda-shaggi-in-silent-war/|title=BBNaija's Mercy Eke slapped Broda Shaggi in 'silent war'|date=18 January 2020|accessdate=2 October 2022|archivedate=28 October 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211028050559/https://www.newtelegraphng.com/bbnaijas-mercy-eke-slapped-broda-shaggi-in-silent-war/}}</ref> == Nkwekọrịta azụmahịa == Eke abịanye aka na nkwekọrịta nkwado ma ghọọ onye nnọchi anya akara maka ọtụtụ ụdị, gụnyere Ciroc na Maazị Taxi.<ref>{{Cite web|url=https://www.36ng.ng/2019/11/01/bbnaija-mercy-signs-new-endorsement-deal-with-mr-taxi/|title=BBNaija: Mercy signs new endorsement deal with Mr Taxi {{!}} 36NG|author=Oladimeji|date=2019-11-01|language=en-US|accessdate=2020-03-20|archivedate=2020-03-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200320112921/https://www.36ng.ng/2019/11/01/bbnaija-mercy-signs-new-endorsement-deal-with-mr-taxi/}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.legit.ng/1278169-mercy-eke-signs-partnership-ciroc-shortly-tacha.html|title=Just like Tacha, Mercy signs partnership deal with same popular liquor brand|author=Yaakugh|first=Caroline|date=2019-11-22|work=www.legit.ng|language=en|accessdate=2020-03-20}}</ref> Ọ malitekwara akara ejiji nke ya bụ MnM Luxury.<ref>{{Cite web|url=https://www.36ng.ng/2019/12/21/mercy-eke-launches-clothing-line-mnm-luxury/|title=Mercy Eke Launches Clothing Line ‘MNM Luxury’|work=36ng|date=December 21, 2019|author=Oladimeji}}</ref> == Ihe nkiri == {| class="wikitable" |+Telivishọn !Afọ !Ihe ngosi nke Eziokwu !Ọrụ !Ihe edeturu |- |2019 |''Big Brother 4'' |Onwe ya / onye na-asọ mpi |Ihe ngosi nke eziokwu |- |2020 |''Ọdịnihu nke Alakada''<ref>{{Cite web|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/bbnaijas-mercy-eke-makes-acting-debut-in-toyin-abrahams-fate-of-alakada/77ph5mg|title=BBNaija's Mercy Eke makes acting debut in Toyin Abraham's 'Fate of Alakada'|date=24 January 2020}}</ref> Ya onwe ya |Ihe nkiri |} === Vidio egwu === {| class="wikitable" !Afọ ! scope="col" style="width:16em;" |Aha ya !Onye na-ese ihe !Ref. |- |2017 | scope="row" |"Baby Mama" |Ichaba na [[Davido]] |<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=C8VeWkB8vRo|title=Ichaba ft Davido - Baby Mama [Official Video] &#124; FreeMe TV}}</ref> |- |2017 | scope="row" |"Nawo Nawo Song" |Nwa okorobịa na-efe efe |<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=7NHvcr-aHM8|title=Airboy - Nawo Nawo (Official Video)}}</ref> |- |2019 | scope="row" |"Ije Ego" |Ụyọkọ kpakpando |<ref>{{Cite web|url=https://www.eelive.ng/bbnaijas-mercy-and-ike-star-in-mc-galaxys-ije-ego-video/|title=BBNaija's Mercy and Ike Star in MC Galaxy's 'Ije Ego' Video|date=2 January 2020}}</ref> |- |2020 | scope="row" |"Were ya" |Rudeboy |<ref>{{Cite web|url=https://www.ghgossip.com/cryptic-messages-between-mercy-eke-paul-okoye-rudeboy-on-instagram-sparks-secret-dating-rumors-photos/|title=Cryptic Messages Between Mercy Eke & Paul Okoye 'Rudeboy' On Instagram Sparks Secret Dating Rumors (Photos)|date=6 February 2020|accessdate=2 October 2022|archivedate=7 October 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221007130451/https://www.ghgossip.com/cryptic-messages-between-mercy-eke-paul-okoye-rudeboy-on-instagram-sparks-secret-dating-rumors-photos/}}</ref> |} == Onyinye na nhọpụta == {| class="wikitable sortable" !Afọ !Ihe omume !Ụdị !Nsonaazụ !Ref |- |2019 |Ihe nrite mkpu |Mmetụta nke Afọ |{{Won}} |<ref>{{Cite web|date=2019-11-15|title=Scream Awards: Mercy Bags 'Celebrity Sensation of the year' Award|url=https://womenafrica.com/scream-awards-mercy-bags-celebrity-sensation-of-the-year-award/|accessdate=2020-10-05|work=Women Africa|language=en-US}}</ref> |- | rowspan="2" |2020 |[[Africa Magic Viewers' Choice Awards|AMVCA]] |Nwanyị Na-eyi Uwe Kasị Mma |{{Won}} |<ref>{{Cite web|date=2020-03-14|title=#2020 AMVCA: Funke Akindele, Ramsey Nouah win big (FULL LIST OF WINNERS) {{!}} Premium Times Nigeria|url=https://www.premiumtimesng.com/entertainment/nollywood/381900-2020-amvca-funke-akindele-ramsey-nouah-win-big-full-list-of-winners.html|accessdate=2020-10-05|language=en-GB}}</ref> |- | rowspan="2" |Nsọpụrụ Net |Di na Nwunye Kasị Ama |{{Won}} |<ref>{{Cite web|author=Correspondent|first=Local|date=2020-08-03|title=BBNaija 2020: Mercy and Ike win Most Popular Couple in the NET 2020 Award|url=https://ab-tc.com/bbnaija-2020-mercy-and-ike-win-most-popular-couple-in-the-net-2020-award/|accessdate=2020-10-05|work=ABTC|language=en-GB|archivedate=2020-11-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201127175103/https://ab-tc.com/bbnaija-2020-mercy-and-ike-win-most-popular-couple-in-the-net-2020-award/}}</ref> |- |2021 |Onye Kasị A Ma Ama |{{Nom}} |<ref>{{Cite web|title=Net Honours - The Class of 2021|url=https://thenet.ng/net-honours-class-of-2021/|accessdate=2021-07-21|work=[[Nigerian Entertainment Today]]|language=en-US}}</ref> |} == Ndemsibia == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Eke, Mercy}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] dlx64wotip6uvupbhxe16s1uxwua44m Agyeman Badu Akosa 0 21500 729120 188236 2026-09-29T19:35:22Z Sylvaline39 15355 Added DEFAULTSORT 729120 wikitext text/x-wiki {{Databox generic}} '''Agyeman Badu Akosa''' (amụrụ na 25 Disemba 1953) bụ onye Ghana na-ahụ maka ọrịa, agụmakwụkwọ, onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị na onye na-akọwa mmekọrịta mmadụ na ibe ya.<ref name=":023">{{Cite web|title=COVID-19: Prof. Badu Akosa Unhappy With Akufo-Addo Lifting Of Lockdown|url=https://www.modernghana.com/news/996834/covid-19-prof-badu-akosa-unhappy-with-akufo-addo.html|accessdate=2021-02-08|work=Modern Ghana|language=en}}</ref><ref name=":05">{{Cite web|title=Eat local foods to prevent premature deaths - Professor Akosa|url=https://www.graphic.com.gh/news/general-news/eat-local-foods-to-prevent-premature-deaths-professor-akosa.html|accessdate=2021-02-08|work=Graphic Online|language=en-gb}}</ref><ref>{{Cite web|date=2017-03-15|title=Ghana’s Economy is malnourished-Prof Badu Akosa|url=https://ghanapoliticsonline.com/ghanas-economy-is-malnourished-prof-badu-akosa/|accessdate=2021-02-08|work=GhanaPoliticsOnline|language=en-US|archivedate=2021-02-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210214212120/https://ghanapoliticsonline.com/ghanas-economy-is-malnourished-prof-badu-akosa/}}</ref> Ọ rụrụ ọrụ dị ka onye isi nchịkwa nke Ghana Health Service site na 2002 ruo 2006. Ọ bụ onye otu Convention People's Party ma bụrụ onye Nkrumaist a ma ama nke kwenyere na echiche nke Dr. Kwame Nkrumah onye guzobere ya.<ref>{{Cite web|author=Lamptey|first=Richmond Lankwei|date=17 March 2010|title=CPP Infighting: Nduom Hits Back at Akosa|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/CPP-Infighting-Nduom-Hits-Back-at-Akosa-178709|archiveurl=|archivedate=|accessdate=8 February 2021|work=www.ghanaweb.com|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Prof Akosa reaffirms decision not to run|url=https://www.modernghana.com/news/97678/prof-akosa-reaffirms-decision-not-to.html|accessdate=2021-02-09|work=Modern Ghana|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Mother of all picnics dubbed `you´ll never walk alone´|url=https://www.modernghana.com/news/220828/mother-of-all-picnics-dubbed-youll-never-walk.html|accessdate=2021-02-09|work=Modern Ghana|language=en}}</ref> O sonyere na onye na-azọ ọkwa onye isi ala nke pati ahụ n'ihu ntuli aka 2008 General ma merie Dr. Paa Kwesi Ndoum.<ref>{{Cite web|title=Akosa slams Nduom, throws support behind Samia|url=https://www.modernghana.com/news/340879/akosa-slams-nduom-throws-support-behind-samia.html|accessdate=2021-02-08|work=Modern Ghana|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Paa Kwesi Nduom leads CPP in 2008! - MyJoyOnline.com|url=https://www.myjoyonline.com/paa-kwesi-nduom-leads-cpp-in-2008/|accessdate=2021-02-09|work=www.myjoyonline.com|language=en-US}}</ref> Ọ bụ prọfesọ nke Pathology.<ref name=":023" /><ref name=":14">{{Cite web|date=2019-10-31|title=8% Ghanaians Die Before Retirement - Prof. Akosa|url=https://dailyguidenetwork.com/80℅-ghanaians-die-before-retirement-prof-akosa/|accessdate=2021-02-08|work=DailyGuide Network|language=en-US}}</ref> Ọ bụ onye na-akwado nsogbu ndụ.<ref name=":05" /><ref name=":14" /> == Mbido ndụ na agụmakwụkwọ == Agyeman Badu Akosa mụrụ na 25 Disemba 1953 nye Jones Clifford Akosa na Nancy Akosua Nkrabea Akosa na Asante Mampong na mpaghara Ashanti nke Ghana. Ọ gụrụ akwụkwọ sekọndrị na Prempeh College na mpaghara Ashanti maka ọkwa GCE ya na ụlọ akwụkwọ nkà na ụzụ dị elu nke Ghana na Takoradi, Western Region maka ọkwa dị elu GCE ya. Ọ gara n'ihu na agụmakwụkwọ ya na Mahadum Ghana ebe ọ nwetara nzere bachelọ ọgwụ, Bachelor of Surgery (MB Bch) na Mahadum Ghana, Legon na 1979 na atụmatụ ntinye aka Defined na Mahadum London, 1983 {{DEFAULTSORT:Akosa, Agyeman Badu}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] trqvxin4yh3vfb1gyqv2293n8k00efi Bediako Asare 0 21544 729121 538803 2026-09-29T19:36:52Z Sylvaline39 15355 Added Databox 729121 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Bediako Asare''' (amụrụ n'afọ otu puku narị itoolu na iri atọ) bụ onye nta akụkọ na onye edemede [[Ghana]], nke sitere na Ghana. Ọ malitere ọrụ ya na-arụ ọrụ na akwụkwọ akụkọ obodo, wee kwaga Dar es Salaam, [[Tanzania]] na afo otu puku narị itoolu iri isii na ato<ref>Chris Kwame Awuyah, [https://books.google.com/books?id=UmfMAgAAQBAJ&dq=asare+bediako&pg=PT306 "Bedi]k[https://books.google.com/books?id=UmfMAgAAQBAJ&dq=asare+bediako&pg=PT306 ko Asare (1930–)"], [https://books.google.com/books?id=UmfMAgAAQBAJ&dq=asare+bediako&pg=PT306 ndepụta Afrịka]son and L. W. Conolly (eds), ''E''[https://books.google.com/books?id=UmfMAgAAQBAJ&dq=asare+bediako&pg=PT306 Nnupuisi]''ia of Post-Colonial Literatures in English'', Routledge, 2004, p. 69.</ref> iji nyere aka malite akwụkwọ akụkọ The Nationalist . N'afọ otu puku narị itoolu iri isii a itoolu n == Ọrụ == * {{Cite book|author=Bediako|first=K.A.|authorlink=|date=1966|title=Don't leave me mercy: Echoes from Owusu's marriage life|url=|location=Accra|publisher=Anowuo Educational Publications|isbn=}} * {{Cite book|author=Bediako|first=K.A.|authorlink=|date=1966|title=The downfall of Kwame Nkrumah|url=|location=Accra|publisher=Anowuo Educational Publications|isbn=}} * {{Cite book|author=Bediako|first=K.A.|authorlink=|date=1967|title=A husband for Esi Ellua|url=|location=Accra|publisher=Anowuo Educational Publications|isbn=}} nupuisiN * {{Cite book|author=Bediako|first=K.A.|authorlink=|date=1969|title=Rebel|url=|location=London|publisher=[[Heinemann (publisher)|Heinemann Educational Books]], ([[African Writers Series]] 59)|isbn=}} * {{Cite book|author=Bediako|first=K.A.|authorlink=|date=1972|title=Mwasi|url=|location=Nairobi|publisher=[[Heinemann (publisher)|Heinemann Educational Books]]|isbn=|language=Swahili}} * {{Cite book|author=Bediako|first=K.A.|authorlink=|date=1975|title=Majuto|url=|location=Dar es Salaam|publisher=East African Literature Bureau|isbn=|language=Swahili}} * {{Cite book|author=Bediako|first=K.A.|authorlink=|date=1976|title=The Stubborn|url=|location=Nairobi|publisher=East African Literature Bureau|isbn=}} == Ebe m si dee == {{Reflist}}{{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Asare, Bediako}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] or2ytofzwww33zqcuoxs894o5s4jqob 2012 Nigeria floods 0 21904 729392 131891 2026-09-30T06:14:44Z Chijioke2010 62489 Ekere na itugharị ihụakwụkwọ nke a "[[:en:Special:Redirect/revision/1371082321|2012 Nigeria floods]]" 729392 wikitext text/x-wiki   '''Iju Mmiri Naịjirịa nke afọ 2012''' malitere na mbido '''Julaị 2012'''. Iju mmiri ahụ gburu mmadụ '''363''', ma mee ka ihe karịrị '''nde mmadụ 2.1''' pụọ n’ụlọ ha ruo na '''5 Nọvemba 2012'''. Dị ka '''National Emergency Management Agency (NEMA)''' si kwuo, iju mmiri ahụ metụtara '''steeti 30 n’ime steeti 36 dị na Naịjirịa'''. '''Steeti Kogi na Benue''' bụ ebe abụọ iju mmiri ahụ kacha metụta. A kọwara iju mmiri ahụ dịka '''iju mmiri kacha njọ mere na Naịjirịa n’ime afọ 40'''. E mere atụmatụ na ihe ruru '''nde mmadụ asaa''' metụtara n’ụzọ dị iche iche. A na-eme atụmatụ na mmebi na mfu akụ na ụba iju mmiri ahụ kpatara ruru '''₦2.6 trillion'''. == Ihe Ndị Na-akpata ya == [[Naijiria|Naịjirịa]] na-ata ahụhụ site na idei mmiri nke oge n'Oge mmiri ozuzo ya kwa afọ. Ha na-egbu egbu mgbe ụfọdụ, ọkachasị n'ime ime obodo na ogige ndị mmadụ jupụtara na ha, ebe mmiri na-adịghị mma ma ọ bụ na ọ dịghị ma ọlị. == Julaị == N'ụbọchị nke abụọ n'ọnwa Julaị n'afọ 2012, ọtụtụ obodo ndị dị n'ụsọ oké osimiri na n'ime ime obodo nwere nnukwu mmiri ozuzo, ndị bi na Lagos nọkwa "na-eku ume" n'ihi idei mmiri ahụ. Na mgbakwunye, enwere mgbochi n'okporo ụzọ ndị dị mkpa, na-eme ka ndị mmadụ kagbuo ma ọ bụ yigharịa nhọpụta ha nwere. Ọtụtụ puku ndị njem nọ n'ụgbọelu ga-akwụ ụgwọ dị elu maka ndị ọkwọ ụgbọala bọs ole na ole dị njikere itinye onwe ha n'ihe ize ndụ na-aga n'okporo ụzọ, na ọrụ [[Ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke Nigeria|Gọọmentị Naijiria]] na-arụ n'okporong ụzọ Oke-Afa dị n'ime "oké ụgwọ". [[File:Water_Submerged_settlement.jpg|thumb|Ebe obibi nke Mmiri]] N’etiti '''Julaị 2012''', iju mmiri mere na '''Ibadan''', nke mere ka ụfọdụ ndị bi na '''Challenge, Oke-Ayo na Eleyele''' gbapụ n’ụlọ ha iji zọpụta ndụ ha. Iju mmiri ahụ mekwara ka ụfọdụ '''Kraịst''' ghara ịga ụka n’ụtụtụ ahụ, ebe ụfọdụ àkwà mmiri dara. Gọọmentị Naịjirịa kwuru na a ga-akwatu ụfọdụ ụlọ na ihe owuwu ndị e wuru n’ụzọ mmiri si agafe n’ihi iju mmiri ahụ. '''Kọmishọna maka Ozi na Nduzi, Bosun Oladele''', kwukwara na iju mmiri ahụ '''egbughị onye ọ bụla'''. Na ngwụcha Julaị 2012, ọ dịkarịa ala mmadụ iri atọ na itoolu nwụrụ n'ihi idei mmiri na etiti steeti Plateau nke Naịjirịa. Nnukwu mmiri ozuzo mere ka mmiri Lamingo jupụta na nso [[Jos]], na-agafe ọtụtụ agbata obi na Jos, ihe dị ka ụlọ 200 jupụtara ma ọ bụ mebie.<ref name=":0" /> Na mgbakwunye, ọ dịkarịa ala mmadụ 35 efuola, ebe Manasie Phampe, onye isi Red Cross na steeti ahụ, kwupụtara na mbọ enyemaka na-aga n'ihu. Idei mmiri ahụ hapụrụ mmadụ 3,000 na-enweghị ebe obibi, ọtụtụ n'ime ha na-agbaba n'ụlọ gọọmentị dị na Jos. == Ọgọstụ == nime etiti '''Ọgọst 2012''', iju mmiri gburu opekata mpe mmadụ '''33''' na '''Steeti Plateau'''. Onye nhazi '''National Emergency Management Agency (NEMA)''' na etiti Naịjirịa, '''Abdussalam Muhammad''', kwuru na iju mmiri ahụ bibiri ọtụtụ ụlọ. Ọzọkwa, mmiri buuru ụfọdụ '''ụzọ na àkwà mmiri''', nke mere ka o sie ike ịkpọga enyemaka n’ebe ndị ọdachi ahụ metụtara. Iju mmiri ahụ metụtara ihe karịrị '''nde mmadụ 12,000''' n’ógbè isii dị na steeti ahụ, ebe '''ọtụtụ narị mmadụ''' tụfuru ụlọ ha ma ghọọ ndị na-enweghị ebe obibi. [[File:Submerged_Houses.jpg|thumb|Ụlọ ndị mmiri riri na [[Makurdi]]]] == Septemba == Mmiri a tọhapụrụ na Lagdo Reservoir na [[Kameroon|Cameroon]] kpatara ọnwụ nke mmadụ 30 na Benue State. Na Anambra Steeti, idei mmiri ahụ metụtara ọtụtụ mpaghara gọọmentị na obodo, ọkachasị ndị dị n'akụkụ osimiri nke gụnyere [[Ayamelum|Ayamelu]], [[Ogbaru]], [[Anambra West]] na Anambra East. A kọrọ na idei mmiri chụpụrụ ihe dị ka nde mmadụ abụọ na [[Anambra|Steeti Anambra]] n'afọ 2012. Gọvanọ, [[Peter Obi]] mere ndokwa maka ụgbọala na ụgbọ mmiri iji kpọpụ ndị bi n'obodo ahụ tọrọ atọ n'ụlọ ha yana ndị gbagara n'elu osisi iji zere ịsa ha. E zigara ihe enyemaka Mberede n'ogige dị iche iche ndị a chụpụrụ achụpụ ebe e zigara ndị idei mmiri metụtara. == Ọktoba == Na mbido Ọktọba, idei mmiri ahụ gbasara na Delta State na Bayelsa State ma mee ka ihe dị ka mmadụ 120,000 ghara inwe ebe obibi, dị ka ndị ọchịchị steeti na Red Cross nke Naijiria si kwuo. Mmiri rikpuru ọtụtụ ebe ndị a na-akwaga ebe obibi na-akwụsị akwụsị na-amanye ndị mmadụ ịgbapụ. Na [[Yenagoa]], mmadụ 3,000 na-ehi ụra na Ovom State Sports Complex.<ref name="irin" /> Na Delta State, n'etiti ụlọ ndị idei mmiri ahụ bibiri bụ ụlọ ọgwụ ahụike 20, ụlọ ọgwụ ise, ọtụtụ ụlọ akwụkwọ, ụlọ ụka na ụlọ gọọmentị. A na-emechi ụlọ akwụkwọ ma ọ bụ ndị na-enweghị ebe obibi bi.<ref name="irin" /> Idei mmiri ahụ gbasakwara na Benue Steeti ebe osimiri dị n'ógbè ahụ jupụtara na-akpata mwepụ nke ihe karịrị mmadụ 25,000. N'abalị itoolu n'ọnwa Ọktoba, [[Onyeisi ọchịchị nke Naijiria|Onye isi ala Naijiria]] [[Goodluck Jonathan]] wepụtara ijeri naira 17.6 (nde US $ 111) na steeti na ụlọ ọrụ dị iche iche maka mmeghachi omume mmebi, enyemaka idei mmiri na imezigharị. [[File:Lokoja_Flood_2012_10_01.jpg|thumb|Idei Mmiri nke [[Lokoja]] 2012]] Kogi Steeti bụ nke kachasị njọ na mmadụ 623,900 na-enweghị ebe obibi na [[Hectare|hekta]] 152,575 nke ala ugbo mebiri, dị ka onye nhazi NEMA si kwuo. Jonathan kpọrọ idei mmiri ahụ "ọdachi mba". == Hụkwa ==   * [[2022 Nigeria floods|Idei mmiri nke Naịjirịa na 2022]] * Ndepụta nke idei mmiri kachasị gbuo mmadụ == Ihe odide ==   [[Otú:Ọdachi ndị mere na Naịjirịa]] [[Otú:Ọdachi ndị sitere n’okike na Naịjirịa]] [[Otú:Mgbanwe ihu igwe na gburugburu ebe obibi]] [[Otú:Mmetụta mgbanwe ihu igwe]] [[Otú:Ọktoba 2012 na Naịjirịa]] [[Otú:Septemba 2012 na Naịjirịa]] [[Otú:Ọgọst 2012 na Naịjirịa]] [[Otú:Julaị 2012 na Naịjirịa]] [[Otú:Iju mmiri na Naịjirịa]] [[Otú:Iju mmiri nke afọ 2012]] [[Otú:Iju mmiri ndị mere n’Africa n’afọ ndị 2010]] [[Otú:Ọdachi ndị mere na Naịjirịa n’afọ 2012]] [[Otú:CS1 maint: ọrụ nchekwa ochie]] [[Otú:Peeji ndị na-eji infobox mapframe mana enweghị nhazi ebe (coordinates)]] lioc6v4f3tjia3vq4nvyfbry64g5q7e Catherine Lamwaka 0 22000 729122 720612 2026-09-29T19:38:47Z Sylvaline39 15355 Added Databox 729122 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[Category:Articles with hCards]] '''Catherine Lamwaka''' (amụrụ na 25 Disemba, na afọ 1983) bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị Uganda na onye otu onye iri na otu ndi nzuko Ndi Omeiwu na [[Uganda]] na-anọchite anya Omoro District. == Ihe ndị mere n'oge gara aga == Lamwaka bụ nwanyị so na Nzukọ Ndị Omeiwu nke obodo Uganda .<ref>{{Cite web|url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=509|title=Parliament of Uganda members of the 10th parliament|work=Parliament of Uganda|accessdate=3 April 2020|archivedate=28 April 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210428172730/https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=509}}</ref> Ọ bụ onye nnọchi anya nwanyị distrikti maka Omoro District na onye otu ndọrọ ndọrọ ọchịchị National Resistance Movement (NRM).<ref>{{Cite news|author=Vision reporter|url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1500279/museveni-commends-omoro-voting-leaders|title=Museveni commends Omoro on voting good leaders|date=12 May 2019|work=New Vision|accessdate=3 April 2020}}</ref> Òtù NRM bụ òtù ndọrọ ndọrọ ọchịchị na-achị Uganda n'okpuru onye isi oche nke Yoweri Kaguta Museveni, onye isi ala [[Uganda]]<ref>{{Cite web|url=https://www.monitor.co.ug/News/National/NRMs-Lamwaka-registers-early-lead-in-Omoro-District/688334-3362062-in6n91z/index.html|title=NRM's Lamwaka registers early lead in Omoro district|author=Cissy|first=Makumbi|date=29 August 2016|work=Daily Monitor|accessdate=3 April 2020}}</ref>.<ref>{{Cite web|url=https://www.theeastafrican.co.ke/news/ea/NRM-to-endorse-yoweri-museveni-for-another-term/4552908-5431318-l5hclwz/index.html|title=NRM to endorse Museveni for another term|author=Jonathan|first=Kamoga|date=25 January 2020|work=The East African|accessdate=3 April 2020}}</ref> Ọ rụrụ ọrụ dị ka onye isi obodo na-ahụ maka mpaghara Gulu na Pader District.<ref>{{Cite web|url=https://ugandaradionetwork.net/story/gulu-rdc-lamwaka-resigns-for-mp-seat-|title=Gulu RDC Catherine Lamwaka resigns for elective politics|author=Alex|first=Otto|date=19 June 2015|work=Uganda Radio Network|accessdate=3 April 2020}}</ref><ref>{{Cite news|author=Chris|first=Ocowun|url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1319359/pader-rdc-weds-museveni-couple-cows|title=Pader RDC weds, museveni gives couple 10 cows|date=12 May 2013|work=New Vision|accessdate=3 April 2020}}</ref> == Agụmakwụkwọ == Lamwaka malitere agụmakwụkwọ praịmarị ya na ụlọ akwụkwọ praịmarịa nke Gulu ebe ọ gụsịrị ule praịmari ya. N'afọ 1996, ọ gara ụlọ akwụkwọ sekọndrị Sacred Heart, Gulu, maka agụmakwụkwọ O-level na A-level ebe ọ pụtara maka ule Uganda Certificate of Education (UCE) n'afọ 2000 na ule Uganda Advanced Certificate of education (UACE) n"afọ 2002.<ref>{{Cite news|author=Alex|first=Otto|url=https://www.observer.ug/component/content/article?id=19561:sacred-heart-ogs-boost-alma-mater|title=Sacred heart OG's boost Alma mater|date=1 July 2012|work=The Observer|accessdate=3 April 2020|archive-date=15 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221015102028/https://www.observer.ug/component/content/article?id=19561:sacred-heart-ogs-boost-alma-mater|url-status=dead}}</ref> O mechara sonye na Mahadum Gulu ebe, n'afọ 2006, ọ gụsịrị akwụkwọ na nzere bachelors na Development Studies. N'afọ 2008, ọ nwetara diplọma postgraduate na Public Administration and Management site na Uganda Management Institute. == Ọrụ == Kemgbe afọ 2016, Lamwaka abụwo onye otu ndị omeiwu nke Uganda, na-anọchite anya ndị obodo Omoro dị ka onye nnọchi anya nwanyị distrikti.<ref>{{Cite news|url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1434001/nrm-lwamaka-wins-omoro-woman-mp-race|title=Nrm's Lamwaka wins omoro woman mp race|date=30 August 2016|work=New Vision|accessdate=3 April 2020}}</ref> Ọ na-eje ozi na Kọmitii Nkwado Gọọmentị na Nzukọ Ndị Omeiwu nke Uganda ma bụrụ onye otu na osote onyeisi oche nke Uganda Women Parliamentary Association (UWOPA).<ref>{{Cite web|url=http://uwopa.or.ug/content/uwopa-executive-10th-parliament|title=UWOPA executive(10th parliament)|work=Uganda Women Parliamentary Association|accessdate=3 April 2020|archivedate=6 April 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200406101714/http://uwopa.or.ug/content/uwopa-executive-10th-parliament}}</ref> Ọ rụrụ ọrụ n'okpuru ọfịs onye isi ala dị ka Resident District Commissioner (RDC), Gulu District, site na afọ 2014 ruo na afọ 2015 na dị ka Residente District Commissioner, Pader District, site n'afọ 2010 ruo 2014.<ref>{{Cite news|author=Earnest|first=Tumwesige|url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1431284/nominated-omoro-woman-mp-seat|title=Eleven nominated for Omoro woman mp seat|date=30 July 2016|work=New Vision|accessdate=3 April 2020}}</ref><ref>{{Cite news|author=Daniel|first=Cere|url=https://www.ugandaradionetwork.net/story/pader-teachers-financial-institutions-investigated-for-forgery|title=Pader teachers, financial institutions investigated for forgery|date=26 January 2014|work=Uganda Radio network|accessdate=3 April 2020}}</ref> Lamwaka jere ozi dị ka onye ọrụ mmepe obodo maka Amuru District site na afọ 2007 ruo na afọ 2010, na mbido ọrụ ya dị ka onye enyemaka nyocha maka Gulu NGO Forum site na afọ 2006 ruo afọ 2007.<ref>{{Cite news|author=Vision reporter|url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1295217/masaka-dp-youth-battle-elders-nrm-women-clash-amuru|title=Masaka DP youth battle elders as NRM women clash in amuru|date=26 February 2010|work=New Vision|accessdate=3 April 2020}}</ref> == Ebenside == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Lamwaka, Catherine}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] [[Òtù:Ndị ome Iwu Uganda]] [[Òtù:Ọmụmụ 1983]] hv2cj4p5kdu0ncvj5gjvycmdi346rgt Jalia Bintu 0 22037 729123 580163 2026-09-29T19:40:27Z Sylvaline39 15355 Added DEFAULTSORT 729123 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Jalia Bintu|nationality=Ugandan|image = Bintu Jalia Lukumu Abwoli.jpg |citizenship=Ugandan|occupation=politician<br>teacher|employer=Army Barracks Public School<br>Kamurasi Teachers College<br>Uganda Women Parliamentary Association<br>Parliament of Uganda<br>National Consultative Committee Fast-Tracking East African Federation|known_for=Politics|party=National Resistance Movement (NRM)}} [[Category:Articles with hCards]]  Jalia Bintu makwaara dị ka Bintu Lukumu Ngonzi Abwooli Jalia (amụrụ 20 Mee 1967) bụ nwanyị Ugandan onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị na onye ọrụ na-elekọta mmadụ / onye nkuzi jikọtara ya na ... '''Jalia Bintu''' nke a makwaara dị ka '''Bintu Lukumu Ngonzi Abwooli Jalia''' (amụrụ na 20 Mee 1967) bụ nwanyị ndọrọ ndọrọ ọchịchị Ugandan na onye ọrụ mmekọrịta mmadụ na ibe ya / onye nkuzi nke jikọtara ya na National Resistance Movement.<ref name=":0">{{Cite web|title=Parliament of Uganda|url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=351|accessdate=2021-04-04|work=www.parliament.go.ug|archivedate=2021-04-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210427175742/https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=351}}</ref><ref name=":1">{{Cite web|title=Bintu Lukumu Ngonzi Abwooli Jalia|url=https://nrm.co.ug/staff/bintu-lukumu-ngonzi-abwooli-jalia/|accessdate=2021-04-04|work=NRM - Nettech Reliable Media|language=en-US|archivedate=2021-08-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210803110157/https://nrm.co.ug/staff/bintu-lukumu-ngonzi-abwooli-jalia/}}</ref> Ọ bụ nwanyị nnọchi anya mpaghara Masindi<ref name=":1" /> nke jere ozi na nke asatọ, nke itoolu, na nke iri nke Nzukọ Ndị Omeiwu nke Uganda.<ref name=":0" /><ref>{{Cite web|title=Ms Bintu Jalia Lukumu N Abwooli, Member of Parliament Republic of Uganda|url=https://www.iknowpolitics.org/en/file/ms-bintu-jalia-lukumu-n-abwooli-member-parliament-republic-uganda|accessdate=2021-04-04|work=International Knowledge Network of Women in Politics|language=en|archivedate=2022-10-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221016104249/https://www.iknowpolitics.org/en/file/ms-bintu-jalia-lukumu-n-abwooli-member-parliament-republic-uganda}}</ref><ref>{{Cite web|title=Hon Bintu Lukumu Ngonzi Abwoli Jalia|url=https://www.mpscanug.com/profile/bintu/|accessdate=2021-04-04|work=MPScan Uganda|language=en-US|archivedate=2022-10-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221019104015/https://www.mpscanug.com/profile/bintu/}}</ref> == Ihe omuma agụmakwụkwọ == Ọ gụsịrị akwụkwọ na Grade II Teaching Certificate na 1985 na National Institute of Education, Mahadum Makerere ma mesịa banye na Grade III Teaching Certification na Institute of Teacher Education Kyambogo ma mechaa na 1989.<ref name=":0"/> Ọ sonyeere Institute of Teacher Education Kyambogo na 1993 iji nweta diplọma na agụmakwụkwọ.<ref name=":0" /> N'afọ 1999, ọ gụsịrị nzere bachelọ ya na nka na Mahadum Makerere wee laghachi maka Master of Arts ya na ọmụmụ udo na esemokwu na 2005 site n'otu mahadum ahụ.<ref name=":0" /> == Oge ọ malitere == Site na 1986 ruo 1988, ọ rụrụ ọrụ dị ka onye nkuzi na Army Barracks Public School ma mesịa sonye na Kamurasi Teachers College n'etiti 1993 na 1994 dị ka onye nduzi.<ref name=":0"/> Ọ bụ osote onyeisi oche nke Uganda Women Parliamentary Association (2004-2006).<ref name=":0" /> Ọ rụrụ ọrụ na Nzukọ Ndị Omeiwu nke Uganda dị ka osote onyeisi oche, Kọmitii na Kọmitii, Ndị Ọchịchị Iwu na Ụlọ Ọrụ Steeti (COSASE) na (2001-2004) na onyeisi oche, kọmitii na Ohere Ịha nhata (2006-2008).<ref name=":0" /> N'afọ 2008, ọ bụ onye na-ekiri na mkparịta ụka udo na Juba.<ref name=":0" /> Jalia jere ozi n'ọtụtụ ọrụ dị ka onye otu na National Consultative Committee Fast-Tracking East African Federation (2007), kọmishọna na Parliamentary Commission (2011-2013), na dị ka onyeisi oche, ndị omeiwu SACCO na Parliament of Uganda (2015 ruo taa).<ref name=":0" /> == Ọrụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị == Site n'afọ 2001 ruo taa, ọ bụ onye otu ndị omeiwu na ndị omeiwu nke Uganda.<ref name=":0"/> Mgbe ọ nọ na Nzukọ Ndị Omeiwu nke Uganda, Jalia jere ozi ọzọ dị ka onye otu na Kọmitii Akụkọ Ọha na Kọmiti na Ọrụ Ugbo.<ref name=":0" /> A kpọrọ aha ya n'etiti ndị omeiwu n'okpuru NRM bụ ndị nọ na omeiwu ugboro abụọ ma ọ bụ karịa mana ha enwetaghị ọkọlọtọ pati ma merie na ntuli aka 2021-2026.<ref>{{Cite web|title=Losers in NRM polls vow to return as independents|url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/losers-in-nrm-polls-vow-to-return-as-independents-1934442|accessdate=2021-04-04|work=Daily Monitor|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|date=2021-01-19|title=All Incumbents Lose MP Seats in Masindi|url=https://chimpreports.com/all-incumbents-lose-mp-seats-in-masindi/|accessdate=2021-04-04|work=ChimpReports|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|title=Bintu Lukumu Jalia - 2021 General Election - Visible Polls|url=https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/candidates/bintu-lukumu-jalia-8054/|accessdate=2021-04-04|work=visiblepolls.org|language=en}}</ref> O kpebeghị mkpebi n'oge ntuli aka nke Iwu Iwu, nke nwere otu ahịrịokwu maka iwepu oke afọ. Bintu kwuru na ọ ga-ebu ụzọ jụọ ndị ya tupu ya enwee ike iwere ọnọdụ n'okwu ahụ.<ref>{{Cite web|title=Age limit: where your MP stands|url=http://www.fhri.or.ug/index.php/pages/whats-new/item/198-age-limit-where-your-mp-stands|accessdate=2021-04-04|work=www.fhri.or.ug|language=en-gb|archivedate=2019-10-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191026121116/https://www.fhri.or.ug/index.php/pages/whats-new/item/198-age-limit-where-your-mp-stands}}</ref> Ọ lụrụ di.<ref name=":0"/><ref name=":1"/> Ihe omume ntụrụndụ ya bụ ịgụ akwụkwọ, igwu netball, egwuregwu, ịbụ abụ na ịgba egwú.<ref name=":0" /> O nwere mmasị pụrụ iche n'inyere ndị nọ ná mkpa aka, ịkụ osisi na ịkwalite agụmakwụkwọ ụmụaka nwanyị.<ref name=":0" /> == Ebenside == {{DEFAULTSORT:Bintu, Jalia}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 22g3jxltrrh5ej5qcmxt3ud9bu8jcju Julie Mukoda Zabwe 0 22205 729127 128729 2026-09-29T19:43:00Z Sylvaline39 15355 Added DEFAULTSORT and Databox 729127 wikitext text/x-wiki {{Databox}} == Mmalite na agụmakwụkwọ == A mụrụ ya na Jenụwarị 2, 1980. Julie Mukoda gara Mengo Senior School na Mbogo High School maka ọkwa O na 1996 na ọkwa A na 1998 maka agụmakwụkwọ ụlọ akwụkwọ sekọndrị ya. Ọ gụrụ Computer Science na Mahadum Makerere na-agụsị akwụkwọ na Bachelor of Computer Science na 2005. Ọ gara n'ihu nweta Master of Public Administration site na Uganda Management Institute, na Kampala na 2016-2018. N'afọ 2014. == Ahụmahụ ọrụ == N'agbata afọ 2007 na afọ 2008 ọ rụrụ ọrụ dị ka onye na-edeba aha agụmakwụkwọ na Betel Training Institute, Assistant Systems Administrator na TASO, Jinja na 2002 Dzha2004, Network Administrator na MXN Technologies na 2006 Dzha 2007 ọ bụ onye nduzi na United Helping Hands for Uganda site na afọ pụkụ abụọ na asaa 2007 ruo taa, Patron na Core Foundation 2012 ruo taa, ọ bụkwa onye nnọchi anya nwanyị Mayuge District ọ nọ n'ọkwa kemgbe 2016 ruo taa.<ref>{{Cite web|url=https://pemug.org/about-us.html|title=Poverty Eradication Mission Uganda (PEMU)|work=pemug.org|accessdate=14 April 2020|archivedate=5 August 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190805083103/http://www.pemug.org/about-us.html}}</ref> Mgbe ntuli aka February 2016 gasịrị, a họpụtara Julie Mukoda dị ka onye nnọchi anya nwanyị Mayuge District na 2016.<ref>{{Cite web|url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/rpt_mps.php|title=Parliament of Uganda|work=www.parliament.go.ug|accessdate=14 April 2020|archivedate=6 April 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200406103532/https://www.parliament.go.ug/mp_database/rpt_mps.php}}</ref> == Ọrụ ndị omeiwu == E wezụga ọrụ ya dị ka ọkà okwu nke Nzukọ Ndị Omeiwu Ugandan, ọ na-anọdụ na kọmitii ndị omeiwu ndị a: * Kọmitii Ndị Omeiwu bụ onye otu * Nkwurịta okwu na ozi ọha na eze na eze iwu na-achịkwa == Ebenside == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Zabwe, Mukoda Julie}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] hahqejpqkht6ku01q51mb655dug1pch Lucy Akello 0 22215 729130 195112 2026-09-29T19:46:45Z Sylvaline39 15355 Added DEFAULTSORT and Databox 729130 wikitext text/x-wiki {{Databox}}   [[Category:Articles with hCards]] '''Lucy Akello''' bụ onye ọrụ mmekọrịta ọha na eze na onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke Uganda, onye jere ozi dị ka onye otu ndị omeiwu maka Amuru District Women's Constituency na 10th Parliament (2016 ruo 2021).<ref name="Data">{{Cite web|author=POUG|url=http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=130|title=Parliament of Uganda: Members of The 10th Parliament: Akello Lucy|accessdate=20 November 2017|date=20 November 2017|publisher=[[Parliament of Uganda]] (POUG)|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171112021046/http://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=130|archivedate=12 November 2017}}</ref><ref name="Two">{{Cite web|url=http://kfm.co.ug/news/lucy-akello-to-be-sworn-in-as-new-amuru-woman-mp-on-tuesday.html|title=Lucy Akello to be sworn in as new Amuru Woman MP on Tuesday|accessdate=20 November 2017|date=7 December 2014|author=93.3 KFM|publisher=Kfm.co.ug (93.3 KFM)|archivedate=1 December 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171201044252/http://kfm.co.ug/news/lucy-akello-to-be-sworn-in-as-new-amuru-woman-mp-on-tuesday.html}}</ref> A họpụtara ya ka ọ laghachi na Nzukọ Ndị Omeiwu nke iri na otu na-anọchite anya mpaghara Amuru n'okpuru òtù ndọrọ ndọrọ ọchịchị FDC. Ọ bụ onye otu ndị mmegide Forum for Democratic Change (FDC), ọ na-ejekwa ozi dị ka minista onyinyo maka ọrụ, okike na mmepe mmekọrịta mmadụ na ibe ya.<ref name="Three">{{Cite web|url=http://capitalradio.co.ug/fdc-shadow-cabinet-list/|title=The FDC shadow cabinet list out|accessdate=20 November 2017|date=22 June 2016|first=Anna|author=Nafula|publisher=Capitalradio.co.ug (Uganda Capital FM)|archivedate=1 December 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171201033257/http://capitalradio.co.ug/fdc-shadow-cabinet-list/}}</ref> == Mmalite na agụmakwụkwọ == A mụrụ Akello na 9 Ọktoba 1980, na mpaghara Lamogi, Amuru District, na Northern Region nke Uganda. Nna ya bụ John Obina, onye nkuzi na Mahadum Kyambogo.<ref name="Four">{{Cite web|url=http://observer.ug/component/content/article?id=35454:new-amuru-broom-speaks-out|title=New Amuru broom speaks out|date=14 December 2014|author=Sadab Kitatta Kaaya|accessdate=20 November 2017|archivedate=1 December 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171201044340/http://observer.ug/component/content/article?id=35454:new-amuru-broom-speaks-out}}</ref> Akello gara Olwal Ocaja Primary School, mgbe e mesịrị ọ gara Lacor Primary School. Ọ gara Iganga Secondary School maka ọmụmụ O-Level ya wee gaa Uganda Martyrs' Secondary School Namugongo, ebe ọ gụsịrị akwụkwọ A-Level. A nabatara ya na Mahadum Makerere, na Kampala, ebe ọ gụsịrị akwụkwọ na 2004, na Bachelor of Arts na Social Science. Ka e mesịrị, n'afọ 2011, ọ nwetara Master of Arts in Development studies, site na Mahadum Uganda Martyrs na Nkozi, Wakiso District.<ref name="Data"/><ref name="Four"/> == Ahụmahụ ọrụ == N'afọ 2005, Justice & Peace Commission (JPC) were ya n'ọrụ, otu ụlọ ọrụ na-abụghị nke gọọmentị n'ime Chọọchị Katọlik nke na-akwalite udo na ime udo na Northern Uganda nke agha mebiri. Ọ rụrụ ọrụ n'ebe ahụ afọ iri, malite dị ka onye isi mmemme, mgbe ahụ dị ka onye njikwa mmemme na site na 2006 ruo 2014, dị ka onye nduzi. O lekwasịrị anya na ikike mmadụ, ikike ala, ikike ụmụ nwanyị na ikike ụmụaka.<ref name="Data"/><ref name="Four"/> == Ọrụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị == N'ọnwa Ọktoba n'afọ 2014, Betty Bigombe, onye otu ndị omeiwu nke Amuru District Women gbara arụkwaghịm iji nweta nhọpụta na World Bank, na Washington, DC.<ref>{{Cite web|url=https://www.redpepper.co.ug/bigombe-resigns-as-amuru-mp/|title=Bigombe Resigns As Amuru MP|date=3 October 2014|accessdate=20 November 2017|author=Staff Writer|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151017091959/http://www.redpepper.co.ug/bigombe-resigns-as-amuru-mp/|archivedate=17 October 2015}}</ref> A haziri ntuli aka pụrụ iche iji mejupụta oche ya na Disemba 2014. Akello, na-agba ọsọ na tiketi ndọrọ ndọrọ ọchịchị FDC na-emegide ya, meriri mmadụ asaa ndị ọzọ wee merie.<ref>{{Cite web|url=http://www.monitor.co.ug/News/National/Amuru-Woman-MP-sued-over-election/688334-2574526-15f7dmnz/index.html|date=1 January 2015|title=Amuru Woman MP sued over election|first=James|author=Owich|accessdate=20 November 2017}}</ref><ref>{{Cite web|accessdate=20 November 2017|url=http://ntv.co.ug/news/politics/22/nov/2014/fdcs-lucy-akello-wins-amuru-woman-mp-election#sthash.uTi2rBw7.dpbs|title=FDC's Lucy Akello wins Amuru Woman MP by-election|date=22 November 2014|author=NTV Uganda|publisher=[[Nation Media Group|NTV Uganda]]|archivedate=1 December 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171201042105/http://ntv.co.ug/news/politics/22/nov/2014/fdcs-lucy-akello-wins-amuru-woman-mp-election#sthash.uTi2rBw7.dpbs}}</ref> N'oge ntuli aka ndị omeiwu nke afọ 2016, ọ gbara ọsọ nke ọma, ọzọ na tiketi FDC.<ref>{{Cite web|url=https://ugandaradionetwork.com/story/tda-drops-akello-lucy-as-its-candidate-for-amuru-mp-race-|title=TDA Withdraws Support From Amuru Woman MP|date=22 January 2016|accessdate=20 November 2017|publisher=[[Uganda Radio Network]]|first=Alex|author=Otto}}</ref> O kwuru okwu ugboro iri atọ n'ime afọ mbụ nke Nzukọ Ndị Omeiwu nke iri.<ref>{{Cite web|url=https://uganda7.com/info/most-silent-active-mps-named/|title=Most Silent, Active MPs Named|date=17 July 2017|first=Patrick|author=Ocaido|publisher=Uganda7.com|accessdate=21 November 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171201033912/https://uganda7.com/info/most-silent-active-mps-named/|archivedate=1 December 2017}}</ref> == Ezinaụlọ == Akello bụ nne lụrụ di.<ref name="Four"/> == Hụkwa == * Angelline Osegge * Winnie Kiiza * [[Joy Atim|Obi Ụtọ]] == Ebensidee == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Akello, Lucy}} == Njikọ mpụga == * [http://www.parliament.go.ug/ Ebe nrụọrụ weebụ nke Nzukọ Ndị Omeiwu nke Uganda] * [https://web.archive.org/web/20171201042936/http://www.parliament.go.ug/index.php/about-parliament/parliamentary-news/507-new-amuru-mp-joins-parliament Onye omeiwu ọhụrụ nke Amuru sonyeere ndị omeiwu] * [https://web.archive.org/web/20221015173516/http://www.archdioceseofgulu.org/JPC/ Kọmitii Ikpe Ziri Ezi na Udo]  [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] huklwq8mnal1nibwpsfly0r99sqjg2s Monica Azuba Ntege 0 22295 729134 213999 2026-09-29T19:49:17Z Sylvaline39 15355 Added DEFAULTSORT and Databox 729134 wikitext text/x-wiki {{Databox}} <references responsive="1"></references> '''ZaMonica Azuba Ntege''' (née Monica Azuba) bụ onye injinia na onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke [[Uganda]]. Ọ bụ Minista na-ahụ maka ọrụ na njem na ụlọ ọrụ gọọmentị Uganda. A họpụtara ya n'ọkwa ahụ na 6 June 2016 na-anọchi John Byabagambi, onye ghọrọ Minista maka Karamoja.<ref>{{Cite web|date=6 June 2016|author=Uganda State House|url=http://www.monitor.co.ug/blob/view/-/3235304/data/1345443/-/3o16hn/-/Museveni%2527s+cabinet.pdf|title=Museveni’s new cabinet list At 6 June 2016|accessdate=7 June 2016|archivedate=7 October 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161007121926/http://www.monitor.co.ug/blob/view/-/3235304/data/1345443/-/3o16hn/-/Museveni%27s+cabinet.pdf}}</ref> Katumba Wamala nọchiri ya na kansụl na 14 Disemba 2019.<ref>{{Cite news|title=Museveni shuffles Cabinet, drops Muloni, appoints Magyezi|url=https://www.monitor.co.ug/News/National/Museveni-shuffles-Cabinet-drops-Muloni-Nadduli-Ssekandi/688334-5386130-139sq4lz/index.html|accessdate=4 September 2022|work=Monitor|date=14 December 2019|language=en}}</ref> == Mmalite na agụmakwụkwọ == JiA mụrụ Monica Azuba na mpaghara Busoga, na mpaghara Ọwụwa Anyanwụ nke [[Uganda]], n'ihe dị ka afọ 1954. Ọ gara ụlọ akwụkwọ sekọndrị Gayaza maka ọmụmụ O-Level na A-Level, gụsịrị akwụkwọ na 1973. Ọ banyere Mahadum Makerere na 1974, gụsịrị akwụkwọ na 1978 na Bachelor of Science na Civil Engineering.<ref>{{Cite web|date=8 June 2016|url=http://mobile.monitor.co.ug/News/Who-are-the-new-faces-in-Museveni-s-Cabinet-/2466686-3237208-format-xhtml-137xe6dz/index.html|title=Who are the new faces in Museveni’s Cabinet?|accessdate=21 October 2016|author=Solomon Arinaitwe}}</ref> == Ọrụ == Ọ rụrụ ọrụ na Uganda Commercial Bank mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ na Makerere na 1978. Mgbe Standard Bank nke South Africa zụrụ ya na 2002, ọ nọrọ na ụlọ ọrụ ahụ, na-arịgo n'ọkwa ''onye'' njikwa ụlọ ọrụ na Stanbic Bank Uganda Limited.<ref>{{Cite web|title=Uganda's largest bank for sale|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/1604100.stm|accessdate=7 June 2016|date=17 October 2001|publisher=[[BBC]]|author=BBC Business}}</ref><ref name="App1">{{Cite web|publisher=Chimpreports.com|url=http://www.chimpreports.com/19112-cabinet-appoints-2-unra-board-members/|title=Cabinet Appoints 2 UNRA Board Members|date=10 April 2014|accessdate=7 June 2016|author=Giles}}</ref> Ọ na-eje ozi dị ka onye otu bọọdụ nke Uganda National Roads Authority kemgbe June 2014.<ref name="App1" /><ref>{{Cite web|accessdate=7 June 2016|url=http://www.unra.go.ug/index.php/about-us/baord-members?showall=1|title=Board Members of Uganda National Roads Authority|date=2 June 2014|publisher=[[Uganda National Roads Authority]]|author=UNRA|archivedate=20 October 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221020161354/https://www.unra.go.ug/index.php/about-us/baord-members?showall=1}}</ref> Na 6 June 2016, a họpụtara ya ka ọ bụrụ Minista na-ahụ maka ọrụ na njem.<ref>{{Cite web|url=https://www.scribd.com/doc/314964607/New-Cabinet|date=6 June 2016|title=Uganda's New Cabinet As At 6 June 2016|accessdate=7 June 2016|publisher=Scribd.com|author=Uganda State House}}</ref> == Ọrụ dị ka Minista nke Ọrụ na Njem == Otu n'ime ọrụ mbụ e nyere ya, n'oge na-adịghị anya mgbe ọ ṅụsịrị iyi dị ka minista ọrụ na njem, bụ ịtụle otu gọọmentị Uganda ga-esi mee ka ụgbọelu Uganda dịghachi ndụ. E wepụrụ ụlọ ọrụ ụgbọ elu mba ahụ n'afọ puku abụọ na , n'ihi na a na-ewere ya dị ka "enweghị uru".<ref name="Revive">{{Cite web|url=http://www.africareview.com/special-reports/979182-3265384-c3fn7fz/index.html|title=Uganda renews plan to revive national airline|accessdate=21 October 2016|date=24 June 2016|first=Yasiin|author=Mugerwa|archivedate=2 October 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171002165754/http://www.africareview.com/special-reports/979182-3265384-c3fn7fz/index.html}}</ref> Otú ọ dị, na 2013, e mere mkpebi iji mee ka ụlọ ọrụ ụgbọ elu ahụ dịghachi ndụ, iji mụbaa ọnụ ọgụgụ ndị njem nleta na-eleta Uganda na iji kwado mmụba nke ndị mmadụ na ndị na-ebu ibu na mba ahụ ka ụlọ ọrụ petrochemical nke Uganda na-eto eto.<ref>{{Cite web|title=Government to revive Uganda Airlines|author=Mayanja|url=http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1326200/govt-revive-uganda-airlines|accessdate=21 October 2016|date=14 July 2013|first=Brian}}</ref> Ndị isi na-etinye aka n'okpuru onyeisi oche nke minista ahụ, gụnyere ndị nnọchiteanya sitere na Ministry of Works and Transport, Uganda Development Corporation, Civil Aviation Authority of Uganda, Ministry of Trade, Industry and Cooperatives, Ministry of Finance, Planning and Economic Development na ndị ọzọ zutere ma nye aro.<ref name="Revive"/><ref>{{Cite web|accessdate=21 October 2016|title=Uganda Airlines Won't Lease Aircraft - Report|url=http://www.monitor.co.ug/Business/Markets/Uganda-Airlines-won-t-lease-aircraft---report/688606-3422124-9icyngz/index.html|date=19 October 2016|author=Mark Keith Muhumuza|first=and Emmanuel Ainebyoona}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.ch-aviation.com/portal/news/50274-kampala-considers-buying-a330s-crjs-for-uganda-airlines-20|title=Kampala considers buying A330s, CRJs for Uganda Airlines 2.0|accessdate=26 October 2016|date=25 October 2016|author=News|publisher=Ch-aviation.com}}</ref> E zigara ndị a na kansụl maka nkwado ikpeazụ tupu mmejuputa.<ref>{{Cite web|title=Uganda Airlines not recruiting - Government|date=14 October 2016|url=http://www.monitor.co.ug/Business/Markets/Uganda-Airlines-not-recruiting---govt/688606-3416062-123npwv/|accessdate=21 October 2016|author=Kato|first=Joseph}}</ref> == Ndụ onye == Ntege lụrụ di. Ọ bụ onye mmeri golf ma merie ọtụtụ asọmpi mba na mpaghara.<ref>{{Cite web|accessdate=7 June 2016|url=http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1413642/kisembo-ntege-kenya-day-golf|title=Kisembo, Ntege to Kenya Day golf|first=Michael|author=Nsubuga|date=15 December 2015}}</ref> N'oge gara aga, ọ rụrụ ọrụ dị ka onye nlekọta mpaghara nke All Africa Challenge Trophy na golf ụmụ nwanyị.<ref>{{Cite web|date=22 July 2011|url=http://www.monitor.co.ug/Sports/Golf/-/690278/1205590/-/nr1r57/-/index.html|title=Ladies team cash strapped|first=Innocent|author=Ndawula|accessdate=7 June 2016|archivedate=10 May 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170510172810/http://www.monitor.co.ug/Sports/Golf/-/690278/1205590/-/nr1r57/-/index.html}}</ref> == Hụkwa == * Kọmitii nke Uganda * Nzukọ omeiwu nke Uganda * James Zikusoka == Ebenside == {{DEFAULTSORT:Ntege, Azuba Monica}} [[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]] gakxriodmv732y2zfcjhd9ivoizz38i Lukia Isanga Nakadama 0 22323 729137 209295 2026-09-29T19:51:59Z Sylvaline39 15355 Added DEFAULTSORT and Databox 729137 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Lukia Isanga Nakadama''', mgbe ụfọdụ a na-ede ya '''Rukia Isanga Nakudama''', bụ nwanyị ọchụnta ego [[Uganda|Ugandan]], onye nkuzi na onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị. Ọ bụ osote praịm minista nke atọ nke Uganda ugbu a na Minista na-enweghị ọfịs, malite na 9 June 2021.<ref name="1R">{{Cite web|url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/105545|title=President Museveni names new Cabinet|date=9 June 2021|work=[[New Vision]]|accessdate=16 July 2021}}</ref> Tupu nke ahụ, ọ rụrụ ọrụ dị ka Minista Steeti maka Mmekọahụ na Ọdịbendị na Kọmitii Ugandan. A họpụtara ya n'ọkwa ahụ n'afọ 2006.<ref>{{Cite web|url=http://www.newvision.co.ug/D/8/17/713136|title='Grow Food Crops Not Sugarcane'|accessdate=25 February 2015|date=16 March 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150226063838/http://www.newvision.co.ug/D/8/17/713136|archivedate=26 February 2015}}</ref> Na mgbanwe nke 16 Febụwarị 2009, na nke 27 Mee 2011, ọ nọgidere na ọkwa a.<ref>{{Cite web|url=http://www.newvision.co.ug/D/8/12/671730|title=Full Cabinet List As At 18 February 2009|accessdate=25 February 2015|date=18 February 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150213214754/http://www.newvision.co.ug/D/8/12/671730|archivedate=13 February 2015}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.facebook.com/note.php?note_id=10150208384704078&comments|title=Comprehensive List of New Cabinet Appointments & Dropped Ministers|accessdate=25 February 2015|publisher=[[Facebook.com]]|date=27 May 2011}}</ref> Ọ bụkwa onye a họpụtara dịka onye omeiwu (MP) maka onye nnọchi anya ụmụ nwanyị nke Mayuge District. A na-ahọpụta ya ọzọ n'ọkwa ahụ kemgbe afọ 2001.<ref name="Gender">{{Cite web|accessdate=25 February 2015|url=http://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.hei?details=t&j=87&const=Woman+Representative&dist_id=29&distname=Mayuge|title=Profile of Nakadama Lukia Isanga, Member of Parliament for Woman Representative, Mayuge District|date=|publisher=[[Parliament of Uganda]]|archivedate=24 February 2015|archiveurl=https://archive.today/20150224202611/http://www.parliament.go.ug/mpdata/mps.hei?details=t&j=87&const=Woman+Representative&dist_id=29&distname=Mayuge}}</ref> == Mmalite na agụmakwụkwọ == A mụrụ Isanga Nakadama na 2 Febụwarị 1970. A zụlitere ya n'ezinụlọ nwere ọtụtụ nwanyị, nwa nke isii n'ime ụmụ iri na abụọ nke nne ya. Nna ya nwere ndị nwunye abụọ ọzọ. Ọ gara Nabisunsa Girls School, ụlọ akwụkwọ etiti na ụlọ akwụkwọ sekọndrị ọha na eze, nke dị na Nakawa Division na ugwu ọwụwa anyanwụ Kampala, isi obodo [[Uganda]]. O nwetara asambodo na nkuzi, tupu 1999, site na Institute of Teacher Education Kyambogo (ITEK), nke bụzi akụkụ nke Mahadum Kyambogo, otu n'ime mahadum asatọ nke Uganda, ka ọ na-erule n'ọnwa Febụwarị 2015. O nwekwara diplọma na Customs Clearing & Forwarding, nke ọ nwetara n'afọ 2000. E nwetara diplọma ya na agụmakwụkwọ na 2004, site na Mahadum Alakụba na Uganda (IUIU). O nwekwara nzere Bachelor of Arts na Public Administration site na IUIU.<ref name="Gender"/> == Ọrụ == Tupu afọ 2001, ọ rụrụ ọrụ dị ka onye ọchụnta ego onwe ya na dị ka onye nkuzi na Hassantourabi Education Centre na Mayuge District. A họpụtara ya na mbụ ka ọ bụrụ onye omeiwu n'afọ 2001, dị ka onye nnọchi anya nwanyị maka mpaghara obodo ya nke Mayuge . N'afọ puku abụọ na isii , a họpụtara ya ọzọ ka ọ gaa n'ihu na-anọchite anya otu mpaghara ahụ. A họpụtara ya n'ọkwa ya ugbu a n'afọ 2006.<ref name="Gender"/> == Nkọwa nke onwe == Rukia Nakadama bụ onye okpukpe [[Àlakụ̀ba|Alakụba]]. Ọ lụrụ Hajji Daudi Isanga. Ọ bụ onye otu ndọrọ ndọrọ ọchịchị National Resistance Movement.<ref name="Gender"/> == Hụkwa == == Ebenside == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Nakadama, Lukia Isanga}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 99nsv7hmls97glkinw7w3wss1pg11rt Akello Judith Franca 0 22499 729139 674860 2026-09-29T19:55:56Z Sylvaline39 15355 Added DEFAULTSORT and Databox 729139 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[Category:Articles with hCards]] [[Faịlụ:Akello Franka Judith.jpg|thumb|Akello Judith Franka ]] '''Akello Judith Franca''' (amụrụ n'abalị iri na asaa n'ọnwa Ọgọstụ n'afọ 1978) bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị na onye na-ahụ maka akụ na ụba na Uganda.<ref name=":0"/> Ọ bụ nwanyị nnọchi anya Agago na nke asatọ, nke itoolu na nke iri nke Uganda.<ref name=":0" /><ref>{{Cite web|title=Female MPs on a pregnancy watch as Golola visits Parliament|url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/female-mps-on-a-pregnancy-watch-as-golola-visits-parliament-1843882|accessdate=2021-03-29|work=Daily Monitor|language=en}}</ref> Na Nzukọ Ndị Omeiwu nke iri na otu, ọ guzoro maka Women MP maka Agago mana o ji vootu 26,840 merie.<ref>{{Cite web|title=Akello Judith Franca - 2021 General Election - Visible Polls|url=https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/candidates/akello-judith-franca-10106/|accessdate=2021-03-29|work=visiblepolls.org|language=en}}</ref> Ọ sonyeere òtù ndọrọ ndọrọ ọchịchị Forum for Democratic Change na 10th Parliament.<ref name=":0" /><ref>{{Cite web|title=Hon. Franca Judith Akello » Forum for Democratic Change|url=https://fdc.ug/team/hon-franca-akello/|accessdate=2021-03-29|work=Forum for Democratic Change|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|author=Kiggundu|first=Edris|title=Besigye in crisis talks with FDC 'rebels'|url=https://www.observer.ug/component/content/article?id=18794:besigye-in-cris-talks-with-fdc-rebels|accessdate=2021-03-29|work=The Observer - Uganda|language=en-gb|archivedate=2022-10-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221016222645/https://www.observer.ug/component/content/article?id=18794:besigye-in-cris-talks-with-fdc-rebels}}</ref> Ọ bụkwa onye otu National Resistance Movement.<ref>{{Cite web|title=Judith Franca Akello|url=https://theyworkforyou.github.io/uganda-parliament-watch/mp/2cec2ab5-bce3-4e0d-b496-03f1fac9c826/|accessdate=2021-03-29|work=theyworkforyou.github.io}}</ref> == Agụmakwụkwọ == N'afọ 1993, ọ nọdụrụ maka ule Primary Leaving na Lacek-Ocot Primary School.<ref name=":0"/> N'afọ 1997, e nyere ya asambodo agụmakwụkwọ nke Uganda site na Atanga S.S. ma mesịa sonye na Sacred Heart S.S.- Gulu maka asambodo Uganda Advanced ya ma mechaa ya n'afọ 1999.<ref name=":0" /> O nwere nzere bachelọ na agụmakwụkwọ na Mahadum Makerere ma nweta ya na 2004. E mechara nye ya nzere masta na Economic Policy Management na 2009 site na Mahadum Makerere .<ref name=":0" /> == Ndụ ọrụ tupu ndọrọ ndọrọ ọchịchị == Site na afo 1998 ruo na afọ 2001, ọ rụrụ ọrụ dị ka onye enyemaka onye ọrụ na Uganda Red Cross Society. N'agbata afọ 1999 na afọ 2001, ọ rụrụ ọrụ dị ka onye nkuzi na Pajule S.S. Site n'afọ 2017 ruo taa, ọ rụrụ ọrụ dịka odeakwụkwọ ukwu na Uganda Parliamentary Forum on Children. Ọ rụkwara ọrụ dị ka onye nkuzi n'etiti afọ 2003 na 2005 site na Kisugu Secondary School, Muyenga .<ref name=":0">{{Cite web|title=Parliament of Uganda Members of the 10th Parliament|url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=128|accessdate=29 March 2021|work=Parliament of Uganda|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161107101638/http://www.parliament.go.ug:80/mp_database/profile.php?mid=128|archivedate=2016-11-07}}</ref> == Njem ndọrọ ndọrọ ọchịchị == Tupu ọ banye n'ụlọ omebe iwu nke Uganda dị ka onye omebe iwu site na afo 2006 ruo 2021, Judith rụkwara ọrụ na ụlọ omebe iwu ya nke Uganda n'ọtụtụ ọkwa. N'afọ 2006 ruo n'afọ 2011, ọ rụrụ ọrụ dị ka osote onye isi mmegide na Nzukọ Ndị Omeiwu nke Uganda. Judith mechara rụọ ọrụ dị ka Minista na-ahụ maka agụmakwụkwọ na egwuregwu site na 2011 ruo na afọ 2013. Site na afo 2013 ruo na afọ 2016, ọ bụ odeakwụkwọ ukwu, Uganda Women Parliamentary Association.<ref name=":0"/> N'agbata afọ 2013 na afọ 2016, ọ bụ onye nnọchi anya Uganda na International Parliamentary Association ma mesịa bụrụ onye nnọchianya Uganda na Commonwealth Parliamentary Association site na afo 2016 ruo taa.<ref name=":0" /> Site na afo 2017 ruo taa, Judith jere ozi dị ka osote onyeisi oche, Nzukọ Ndị Omeiwu na Ego Ọha na Nzukọ Ndị Isi nke Uganda.<ref name=":0" /> == Ọrụ ndị ọzọ == Ọ na-eje ozi na Kọmitii na-ahụ maka ego, atụmatụ na mmepe akụ na ụba na Kọmiti na-ahụkarị ego ọha na eze na Nzukọ Ndị Omeiwu nke Uganda ma e wezụga ịbụ onye otu Nzukọ Ndị Isi.<ref name=":0"/><ref>{{Cite web|title=Judith Franca Akello Archives|url=https://www.independent.co.ug/tag/judith-franca-akello/|accessdate=2021-03-29|work=The Independent Uganda|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|title=Hon. Akello Judith Franca|url=https://www.mpscanug.com/profile/hon-akello-judith-franca/|accessdate=2021-03-29|work=MPScan Uganda|language=en-US|archivedate=2022-10-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221018200605/https://www.mpscanug.com/profile/hon-akello-judith-franca/}}</ref> == Ndụ onwe onye == Ọ lụrụ di.<ref name=":0"/> Ihe ntụrụndụ ya bụ egwuregwu na ịgụ akwụkwọ.<ref name=":0" /> == Hụkwa == * Beatrice Akello Akori * Ndepụta nke ndị otu nke iri nke Nzukọ Ndị Omeiwu nke Uganda * Ndepụta nke ndị otu nke asatọ nke Nzukọ Ndị Omeiwu nke Uganda * Ndepụta nke ndị otu nke itoolu nke Nzukọ Ndị Omeiwu nke Uganda * Onye omeiwu * Nzukọ omeiwu nke Uganda == Ebenside == <references responsive="1"></references> {{DEFAULTSORT:Akello, Judith Franca}} == Njikọ mpụga == * [https://www.parliament.go.ug/ Ebe nrụọrụ weebụ nke Nzukọ Ndị Omeiwu nke Uganda] * https://www.parliament.go.ug/cmis/browser?id=fcaa6fb3-7e14-4599-a96d-ca18d9529ff6%3B1.0 * Akello Judith Franca on Facebook * Akello Judith Franca on Twitter [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 5vwhsiwuccfgujjp1gvpa313xven3vi 729141 729139 2026-09-29T19:56:30Z Sylvaline39 15355 729141 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[Category:Articles with hCards]] '''Akello Judith Franca''' (amụrụ n'abalị iri na asaa n'ọnwa Ọgọstụ n'afọ 1978) bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị na onye na-ahụ maka akụ na ụba na Uganda.<ref name=":0"/> Ọ bụ nwanyị nnọchi anya Agago na nke asatọ, nke itoolu na nke iri nke Uganda.<ref name=":0" /><ref>{{Cite web|title=Female MPs on a pregnancy watch as Golola visits Parliament|url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/female-mps-on-a-pregnancy-watch-as-golola-visits-parliament-1843882|accessdate=2021-03-29|work=Daily Monitor|language=en}}</ref> Na Nzukọ Ndị Omeiwu nke iri na otu, ọ guzoro maka Women MP maka Agago mana o ji vootu 26,840 merie.<ref>{{Cite web|title=Akello Judith Franca - 2021 General Election - Visible Polls|url=https://visiblepolls.org/ug/2021-general-election/candidates/akello-judith-franca-10106/|accessdate=2021-03-29|work=visiblepolls.org|language=en}}</ref> Ọ sonyeere òtù ndọrọ ndọrọ ọchịchị Forum for Democratic Change na 10th Parliament.<ref name=":0" /><ref>{{Cite web|title=Hon. Franca Judith Akello » Forum for Democratic Change|url=https://fdc.ug/team/hon-franca-akello/|accessdate=2021-03-29|work=Forum for Democratic Change|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|author=Kiggundu|first=Edris|title=Besigye in crisis talks with FDC 'rebels'|url=https://www.observer.ug/component/content/article?id=18794:besigye-in-cris-talks-with-fdc-rebels|accessdate=2021-03-29|work=The Observer - Uganda|language=en-gb|archivedate=2022-10-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221016222645/https://www.observer.ug/component/content/article?id=18794:besigye-in-cris-talks-with-fdc-rebels}}</ref> Ọ bụkwa onye otu National Resistance Movement.<ref>{{Cite web|title=Judith Franca Akello|url=https://theyworkforyou.github.io/uganda-parliament-watch/mp/2cec2ab5-bce3-4e0d-b496-03f1fac9c826/|accessdate=2021-03-29|work=theyworkforyou.github.io}}</ref> == Agụmakwụkwọ == N'afọ 1993, ọ nọdụrụ maka ule Primary Leaving na Lacek-Ocot Primary School.<ref name=":0"/> N'afọ 1997, e nyere ya asambodo agụmakwụkwọ nke Uganda site na Atanga S.S. ma mesịa sonye na Sacred Heart S.S.- Gulu maka asambodo Uganda Advanced ya ma mechaa ya n'afọ 1999.<ref name=":0" /> O nwere nzere bachelọ na agụmakwụkwọ na Mahadum Makerere ma nweta ya na 2004. E mechara nye ya nzere masta na Economic Policy Management na 2009 site na Mahadum Makerere .<ref name=":0" /> == Ndụ ọrụ tupu ndọrọ ndọrọ ọchịchị == Site na afo 1998 ruo na afọ 2001, ọ rụrụ ọrụ dị ka onye enyemaka onye ọrụ na Uganda Red Cross Society. N'agbata afọ 1999 na afọ 2001, ọ rụrụ ọrụ dị ka onye nkuzi na Pajule S.S. Site n'afọ 2017 ruo taa, ọ rụrụ ọrụ dịka odeakwụkwọ ukwu na Uganda Parliamentary Forum on Children. Ọ rụkwara ọrụ dị ka onye nkuzi n'etiti afọ 2003 na 2005 site na Kisugu Secondary School, Muyenga .<ref name=":0">{{Cite web|title=Parliament of Uganda Members of the 10th Parliament|url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=128|accessdate=29 March 2021|work=Parliament of Uganda|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161107101638/http://www.parliament.go.ug:80/mp_database/profile.php?mid=128|archivedate=2016-11-07}}</ref> == Njem ndọrọ ndọrọ ọchịchị == Tupu ọ banye n'ụlọ omebe iwu nke Uganda dị ka onye omebe iwu site na afo 2006 ruo 2021, Judith rụkwara ọrụ na ụlọ omebe iwu ya nke Uganda n'ọtụtụ ọkwa. N'afọ 2006 ruo n'afọ 2011, ọ rụrụ ọrụ dị ka osote onye isi mmegide na Nzukọ Ndị Omeiwu nke Uganda. Judith mechara rụọ ọrụ dị ka Minista na-ahụ maka agụmakwụkwọ na egwuregwu site na 2011 ruo na afọ 2013. Site na afo 2013 ruo na afọ 2016, ọ bụ odeakwụkwọ ukwu, Uganda Women Parliamentary Association.<ref name=":0"/> N'agbata afọ 2013 na afọ 2016, ọ bụ onye nnọchi anya Uganda na International Parliamentary Association ma mesịa bụrụ onye nnọchianya Uganda na Commonwealth Parliamentary Association site na afo 2016 ruo taa.<ref name=":0" /> Site na afo 2017 ruo taa, Judith jere ozi dị ka osote onyeisi oche, Nzukọ Ndị Omeiwu na Ego Ọha na Nzukọ Ndị Isi nke Uganda.<ref name=":0" /> == Ọrụ ndị ọzọ == Ọ na-eje ozi na Kọmitii na-ahụ maka ego, atụmatụ na mmepe akụ na ụba na Kọmiti na-ahụkarị ego ọha na eze na Nzukọ Ndị Omeiwu nke Uganda ma e wezụga ịbụ onye otu Nzukọ Ndị Isi.<ref name=":0"/><ref>{{Cite web|title=Judith Franca Akello Archives|url=https://www.independent.co.ug/tag/judith-franca-akello/|accessdate=2021-03-29|work=The Independent Uganda|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|title=Hon. Akello Judith Franca|url=https://www.mpscanug.com/profile/hon-akello-judith-franca/|accessdate=2021-03-29|work=MPScan Uganda|language=en-US|archivedate=2022-10-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221018200605/https://www.mpscanug.com/profile/hon-akello-judith-franca/}}</ref> == Ndụ onwe onye == Ọ lụrụ di.<ref name=":0"/> Ihe ntụrụndụ ya bụ egwuregwu na ịgụ akwụkwọ.<ref name=":0" /> == Hụkwa == * Beatrice Akello Akori * Ndepụta nke ndị otu nke iri nke Nzukọ Ndị Omeiwu nke Uganda * Ndepụta nke ndị otu nke asatọ nke Nzukọ Ndị Omeiwu nke Uganda * Ndepụta nke ndị otu nke itoolu nke Nzukọ Ndị Omeiwu nke Uganda * Onye omeiwu * Nzukọ omeiwu nke Uganda == Ebenside == <references responsive="1"></references> {{DEFAULTSORT:Akello, Judith Franca}} == Njikọ mpụga == * [https://www.parliament.go.ug/ Ebe nrụọrụ weebụ nke Nzukọ Ndị Omeiwu nke Uganda] * https://www.parliament.go.ug/cmis/browser?id=fcaa6fb3-7e14-4599-a96d-ca18d9529ff6%3B1.0 * Akello Judith Franca on Facebook * Akello Judith Franca on Twitter [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] shgly674txmgmfmdx8ga3x7pv6uveg0 Babungi Josephine Bebona 0 22573 729143 725691 2026-09-29T19:58:59Z Sylvaline39 15355 Added Databox 729143 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[Category:Articles with hCards]] '''Babungi Josephine Bebona''' nke a makwara dị ka '''Josephine Babungi Bebona''' bụ onye na-amụ nwa na nwanyị Member of Parliament maka Bundibugyo District dị ka nke Maach, na afọ 2021 na 11th parliament nke Uganda. Ọ nwere njikọ ndọrọ ndọrọ ọchịchị na National Resistance Movement (NRM) ma ọ nọ na ndị omeiwu Uganda kemgbe afọ 2016.<ref name=":0">{{Cite web|title=Parliament of Uganda|url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=348|accessdate=2021-03-13|work=www.parliament.go.ug|archivedate=2021-04-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210427175712/https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=348}}</ref><ref name=":1">{{Cite news|author=Simon|first=Masaba|date=1 March 2016|title=Bundibugyo clashes: 80 suspects arrested, nine bodies recovered|work=[[New Vision (newspaper)|The New Vision]]|publisher=Vision Group|url=https://archives.visiongroup.co.ug/vision/NewVisionaApi/v1/uploads/NV010316pg35.pdf|accessdate=14 March 2021}}</ref><ref>{{Cite news|title=NRM Parliamentary Caucus|work=NATIONAL RESISTANCE MOVEMENT|url=https://www.nrm.ug/party-organs/nrm-parliamentary-caucus|accessdate=14 March 2021|archive-date=6 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210506150738/https://nrm.ug/party-organs/nrm-parliamentary-caucus|url-status=dead}}</ref> == Mmalite na agụmakwụkwọ == A mụrụ Babungi Josephine Bebona na 06-Jan-1973 na Bundibugyo District na Western Region nke Uganda, nke dị n'ókè nke [[Democratic Republic of the Congo]]. Ọ gara Semuliki High School na Bundibugyo ebe ọ gụsịrị akwụkwọ sekọndrị ya na afọ 1989. O nwetara asambodo nke Enrolled Midwifery na 1997 site na Kabale School of Nursing and Midwiferay. N'afọ 2004, Babungi Josephine Bebona nwetara asambodo ndebanye aha na Midwifery site na Rubaga School of Nursing and Midwiferay.<ref name=":0"/> == Ahụmahụ ọrụ == Babungi Josephine Bebona bụ onye na-amụ nwa site na afọ 1999 ruo na afọ 2003. Ọ ghọrọ onye nọọsụ na Bundibugyo District Local Government site na afọ 2005 ruo na afọ 2016. Ọ na-eje ozi ugbu a dị ka nwanyị Member of Parliament maka Bundibugyo District kemgbe afọ 2016 ruo ugbu a.<ref name=":0"/> Ewezuga ọrụ ndị omeiwu ya, ọ nọdụrụ na kọmitii ụfọdụ nke: Kọmitii na HIV / AIDS & Related Disease dị ka onye otu yana Kọmitii ahụike dị ka onye so.<ref name=":0"/><ref name=":2">{{Cite book|url=https://www.mpscanug.com/wp-content/uploads/2020/07/2020ParliamentScorecard-2018-2019-draft-FINAL.pdf-Sent-for-Print-2020-7-21.pdf|title=The Parliamentary Performance Scorecard 2018- 2019|publisher=[[AFRICA LEADERSHIP INSTITUTE]]|date=April 2020|isbn=978-947478-111-0|location=Kampala|pages=85,352,690, 691|archive-date=2022-12-07|access-date=2022-10-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20221207063844/https://www.mpscanug.com/wp-content/uploads/2020/07/2020ParliamentScorecard-2018-2019-draft-FINAL.pdf-Sent-for-Print-2020-7-21.pdf|url-status=dead}}</ref> == ỤlọOnyinye ndị ọzọ == Babungi Josephine Bebona bụ n'ezie onye kwenyere na nha nhata na udo n'ime mpaghara ya na mba ahụ n'ozuzu ya. O nyere aka n'idozi esemokwu agbụrụ dị n'etiti Bakonjo na Bamba na Bundibugyo District.<ref name=":1"/> O sonyere n'ikesa enyemaka maka ezinụlọ ndị idei mmiri metụtara na Bundibugyo na njikọ aka na Uganda Red Cross Society na Gọọmentị Uganda na 2019 nakwa, ọ rịọrọ Ọfịs Praịm Minista nke Uganda ka ọ tinye Bundibugwo District na atụmatụ ịkwaga ebe ọ bụ na mpaghara ahụ na-ata otu ọdachi ahụ kwa afọ.<ref>{{Cite news|date=12 September 2019|title=Red Cross distributes relief to flash floods affected families in Bundibugyo|work=[[Uganda Red Cross Society]]|url=https://www.redcrossug.org/publications/445-red-cross-distributes-relief-to-flash-floods-affected-families-in-bundibugyo|accessdate=14 March 2021|archive-date=17 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221017091755/https://www.redcrossug.org/publications/445-red-cross-distributes-relief-to-flash-floods-affected-families-in-bundibugyo|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news|date=9 December 2019|title=Disaster In Bundibugyo|work=[[NBS Television (Uganda)|NBS]]|url=https://nbs.ug/2019/12/disaster-in-bundibugyo/|accessdate=14 March 2021|archive-date=25 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211125231343/https://nbs.ug/2019/12/disaster-in-bundibugyo/|url-status=dead}}</ref> O sonyekwara na arụmụka afọ ole ọ ga-anọgide na-enweghị mkpebi site n'oge arụmụka ahụ kwụsịrị na 2017.<ref>{{Cite news|date=16 September 2017|title=Where your MP stands on age limit debate|work=[[Daily Monitor]]|url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/where-your-mp-stands-on-age-limit-debate-1718482|accessdate=14 March 2021}}</ref> Babungi Josephine Bebona malitere ọrụ mmepe nkà ụmụ nwanyị nke e bu n'uche inyere ndị nwere nkwarụ (PWDs) aka nke onye isi oche nke ndị omeiwu nke Uganda mechara malite na 2018.<ref>{{Cite news|author=Nyamwongera|first=Geoffrey|date=29 October 2018|title=Bundibugyo District on the spot for marginalizing PWDs|work=[[The Insider (news website)|Insider]]|url=https://theinsider.ug/index.php/2018/10/29/bundibugyo-district-on-the-spot-for-marginalizing-pwds/|accessdate=14 March 2021|archive-date=13 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210513003623/https://theinsider.ug/index.php/2018/10/29/bundibugyo-district-on-the-spot-for-marginalizing-pwds/|url-status=dead}}</ref> Ọ bụ onye otu Kọmitii na-ahụ maka HIV / AIDS na Related Matter ebe o jisiri ike nweta akara nke 67.86.<ref name=":2"/> O sonyere n'ọtụtụ ọrụ nke gụnyere ịzụta Mattresses na Grade 1 P.L.E Pupils, nyere Dr. Bukombi Of Kikyo Health Center na Bundibugyo Hospital A Diabetes Machine, nyere ụfọdụ ndị ọrụ ugbo Goats na Cows, nyere 30 Plastic Seats na 1,000,000UGX Na Mijosa Group.<ref name=":2" /> == Hụkwa == * Ndepụta nke ndị otu nke iri na otu nke Uganda * Ógbè Bundibugyo * National Resistance Movement * Nzukọ omeiwu nke Uganda * Onye omeiwu * Richard Gafabusa * Christopher Kibanzanga == Njikọ mpụga == * [https://www.parliament.go.ug/ Ebe nrụọrụ weebụ nke Nzukọ Ndị Omeiwu nke Uganda] == Ebenside == <references /> {{DEFAULTSORT:Bebona, Babungi Josephine}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] [[Òtù:Ọmụmụ 1973]] 5v8eug4fbaob9ze4e2x85lp52vb2j5w Majdouline Cherni 0 22605 729429 540701 2026-09-30T08:47:04Z Sylvaline39 15355 Added DEFAULTSORT and Databox 729429 wikitext text/x-wiki {{Databox}} A mụrụ Cherni na 21 Febụwarị 1981 na Menzel Bourguiba na Bizerte Governorate.<ref name="bio">{{Cite web|url=http://www.businessnews.com.tn/biographie-de-majdouline-cherni-secretaire-detat-argee-du-dossier-des-martyrs-et-blesses-de-la-revolution,525,53279,3|title=DOSSIERSBiographie de Majdouline Cherni, ministre de la Jeunesse et des Sports|work=Business News|date=20 August 2016|accessdate=4 March 2017|language=French|archivedate=3 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303183028/http://www.businessnews.com.tn/biographie-de-majdouline-cherni-secretaire-detat-argee-du-dossier-des-martyrs-et-blesses-de-la-revolution,525,53279,3}}</ref> Ọ gụrụ ihe owuwu na El Kef .<ref name="salon">{{Cite web|url=http://directinfo.webmanagercenter.com/2015/01/23/tunisie-qui-est-majdouline-cherni-se-chargee-du-dossier-des-martyrs/|title=Tunisie: Qui est Majdouline Cherni, SE chargée du Dossier des martyrs?|date=23 January 2015|accessdate=4 March 2017|language=French|work=salon-medibat}}</ref> Cherni rụrụ ọrụ n'ụlọ ọzụzụ ọrụ na ụlọ ọrụ nhazi ụlọ tupu ọ bụrụ onyeisi oche nke Chamber of Businesswoman nke Kef ma họpụta ya dị ka onye nnọchi anya Manouba Governorate.<ref name="salon"/> Ọ bụ onye na-azọ ọkwa maka Free Patriotic Union maka Kef na ntuli aka 2011.<ref>{{Cite web|url=http://www.tunisia-live.net/2011/10/05/head-of-lists/|title=The Candidates: Heads of Lists by Party and District|date=5 October 2011|accessdate=4 March 2017|work=Tunisia Live|first=Eymen|author=Gamha|archivedate=5 March 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170305041215/http://www.tunisia-live.net/2011/10/05/head-of-lists/}}</ref> Na 23 Jenụwarị 2015, a họpụtara Cherni ka ọ bụrụ odeakwụkwọ nke steeti na-ahụ maka Dossier of the Martyrs and Wounded of the Revolution na kọmitii nke Habib Essid.<ref name="bio"/><ref>{{Cite web|url=http://www.businessnews.com.tn/composition-officielle-du-nouveau-gouvernement-essid,520,53007,3|language=French|work=Business News|title=Composition officielle du nouveau gouvernement Essid|date=23 January 2015|accessdate=4 March 2017|archivedate=18 January 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180118011338/http://www.businessnews.com.tn/composition-officielle-du-nouveau-gouvernement-essid,520,53007,3}}</ref> Ọrụ ya gụnyere inye ezinụlọ "onyinye omume na ihe onwunwe".<ref>{{Cite web|url=https://www.tap.info.tn/en/Portal-Politics/7642083-majdouline-cherni-tasked-by-pm-to|publisher=Agence Tunis Afrique Presse|title=Majdouline Cherni tasked by PM to attend funeral of two women fatally injured in mine explosion|date=30 May 2016|accessdate=4 March 2017}}</ref> N'abalị iri abụọ n'ọnwa Ọgọstụ n'afọ 2016, a họpụtara ya ka ọ bụrụ Mịnịsta na-ahụ maka ndị ntorobịa na egwuregwu na ụlọ ọrụ Youssef Chahed.<ref name="bio" /><ref>{{Cite web|url=http://www.businessnews.com.tn/officiel--composition-du-gouvernement-dunion-nationale,519,66474,3|date=20 August 2016|accessdate=4 March 2017|work=Business News|language=French|title=Officiel : Composition du gouvernement d’union nationale|archivedate=21 August 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160821175253/http://www.businessnews.com.tn/officiel--composition-du-gouvernement-dunion-nationale,519,66474,3}}</ref> Ọ bụ ya na-ahụ maka ịhazi nzukọ ndị ntorobịa iji chọọ iweghachi ntụkwasị obi nke ndị ntorobịa na ụlọ ọrụ gọọmentị Tunisia.<ref>{{Cite web|url=https://english.alwatanvoice.com/news/2016/12/29/1004330.html|title=Minister calls Tunisia’s youth to have for greater confidence in the state|date=29 December 2016|accessdate=4 March 2017|work=Donia al-watan}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.democracyspeaks.org/blog/notes-ground-tunisia%E2%80%99s-national-youth-dialogue|title=Notes from the Ground: Tunisia’s National Youth Dialogue|first=Leo|author=Siebert|work=Democracy Speaks|date=22 December 2016|accessdate=4 March 2017|archivedate=5 March 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170305040220/http://www.democracyspeaks.org/blog/notes-ground-tunisia%E2%80%99s-national-youth-dialogue}}</ref> Na ngwụcha afọ 2016, a gbanwere ọtụtụ foto ndị e debere na ibe Facebook nke minista ahụ iji kpuchie ikpere ya.<ref>{{Cite web|url=http://observers.france24.com/en/20161122-photoshop-fail-after-tunisian-minister-shows-much-leg|title=Photoshop fail after Tunisian minister shows too much leg|date=22 November 2016|accessdate=4 March 2017|work=Observers|publisher=France 24}}</ref> Sonia Ben Cheikh nọchiri ya dị ka Minista nke Ndị Ntorobịa na Egwuregwu na mgbanwe nke Nọvemba 2018. == Ndụ onwe onye == Nwanne Cherni bụ Socrate bụ lieutenant na Tunisian National Guard onye e gburu n'agha nke Sidi Ali Ben Aoun na 23 Ọktoba afọ pụkụ abụọ na iri na atọ.<ref>{{Cite web|url=http://directinfo.webmanagercenter.com/2015/02/06/majdouline-cherni-mon-entree-au-gouvernement-une-maniere-de-rehabiliter-les-familles-des-martyrs/|publisher=Direct Info|title=Majdouline Cherni: Mon entrée au gouvernement, "une manière de réhabiliter les familles des martyrs"|date=6 February 2015|accessdate=4 March 2017|language=French}}</ref> == Ebenside == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Cherni, Majdouline}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] kyxp4ebz3zjtneac9pw1c2jh2vih4ui Aya Virginie Touré 0 22656 729431 727448 2026-09-30T08:50:01Z Sylvaline39 15355 Added DEFAULTSORT and Databox 729431 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Aya Virginie Touré''', onye amụrụ '''Aya Virginie Kouamé''', bụ onye na-ahụ maka udo na onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị na [[Côte d'Ivoire]] (Ivory Coast). A maara ya maka ịhazi ụmụ nwanyị na-eguzogide onye isi ala Laurent ''Gbagbo'' onye jụrụ ịpụ n'ihi na [[Alassane Diago|Alassane]] Ouattara meriri ya na ntuli aka onye isi ala.<ref>{{Cite news|title=Women in Ivory Coast lead the revolution against Gbagbo|url=http://newscastmedia.com/blog/2011/03/09/women-in-ivory-coast-lead-the-revolution-against-gbagbo/|date=March 9, 2011|work=Newscast Media|format=article|accessdate=March 9, 2011|archive-date=March 14, 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110314104138/http://newscastmedia.com/blog/2011/03/09/women-in-ivory-coast-lead-the-revolution-against-gbagbo/|url-status=dead}}</ref> Touré rụrụ ọrụ iji kpalie ụmụ nwanyị dị ka osote onye nduzi maka ntuli aka onye isi ala nke Ouattara na 2010 na Ivorian.<ref>{{Cite news|title=Campagne pour le 2e tour : Voici l'équipe choc du RHDP|url=http://www.africatime.com/Ci/nouvelle.asp?no_nouvelle=562095&no_categorie=|date=December 11, 2010|work=Le Nouveau Réveil|format=article|accessdate=December 11, 2011}}</ref><ref>{{Cite news|title=Mme Touré Aya Virginie :"Comment les femmes préparent la victoire d'ADO"|url=http://fr.allafrica.com/stories/200904060523.html|date=April 3, 2009|work=Patriote|format=article|accessdate=April 3, 2011}}</ref> N'afọ 2016, a họpụtara ya dị ka onye nnọchi anya na mpaghara nke 72 nke gụnyere obodo Guépahouo na Oumé.<ref>{{Cite web|url=https://www.cei-ci.org/pdf/EDAN2016-RESULTAT-NATIONAL.PDF|title=Results of the 2016 legislative election|date=2016|work=Website of the independent electoral commission of Ivory Coast|accessdate=2019-11-02|archivedate=2016-12-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161221092419/https://www.cei-ci.org/pdf/EDAN2016-RESULTAT-NATIONAL.PDF}}</ref><ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.fratmat.info/index.php/politique/reconciliation-toure-aya-virginie-en-tournee-a-oume|title=Réconciliation: Touré Aya Virginie en tournée à Oumé|work=www.fratmat.info|accessdate=2019-11-02}}</ref> Kemgbe ọ dịkarịa ala afọ 2014, ọ bụ onye isi nchịkwa nke Petroci Foundation, nzukọ ọrụ ebere nke ụlọ ọrụ mmanụ na gas nke Ivorian.<ref name=":0" /><ref>{{Cite web|url=http://www.fondationpetroci.ci/presentation/5/Mot-directrice-executive|title=Mot de la directrice exécutive|work=Fondation Petroci|archiveurl=http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:rvt5-8cXrtsJ:www.fondationpetroci.ci/presentation/5/Mot-directrice-executive+&cd=2&hl=fr&ct=clnk&gl=fr&client=firefox-b-e|archivedate=2019-10-25}}</ref> [[Category:Articles with hCards]] == Nzukọ nke ụmụ nwanyị Republican == Na Rally of the Republicans RDR, otu ndọrọ ndọrọ ọchịchị na-achị na Côte d'Ivoire, a họpụtara Aya Virginie Touré dịka onye isi oche nke Rally of Republican Women.<ref>{{Cite news|title=Election de la nouvelle Président du RFR|url=http://www.le-rdr.org/EVENEMENT%20DU%20MOMENT/EVENEMENT%20998.htm|accessdate=2011-04-12}}</ref> (French: Rassemblement des femmes républicaines)(RFR). Ọ kwuru okwu megide Gbagbo na ndị nọ n'ime ya bụ ndị a na-ekwu na ha na-eziga ego ndị na-atụ ụtụ isi na mba ahụ dị ka akụ nke ha.<ref>{{Cite news|title=Interview / Mme Touré Aya Virginie, Présidente du RFR - "Les Evêques doivent avoir le courage de dire la vérité"|url=http://news.abidjan.net/h/386817.html|publisher=The Patriot|date=January 11, 2011}}</ref> == Onye ndú nke ngagharị iwe agha obodo == Touré haziri ọtụtụ ngagharị iwe udo na Côte d'Ivoire n'oge nsogbu Ivorian nke afọ 2010 na 2011. N'ajụjụ ọnụ na-akpali akpali na BBC News, Touré jiri Agha Obodo nke Abụọ nke Ivory Coast tụnyere agha obodo Libya nke 2011 ma rịọ maka nkwado site n'aka ndị mba ụwa.<ref>{{Cite news|title=Ivory Coast's well-armed rebels making quick work of revolution|url=https://www.theguardian.com/world/2011/apr/01/ivory-coast-new-forces-rebels-revolution|date=April 1, 2011|work=The Guardian|format=article|accessdate=April 1, 2011}}</ref> Ọ kpọrọ oku ka ndị agha tinye aka iji wepụ Laurent Gbagbo n'ọchịchị n'otu ụzọ ahụ e wepụrụ Charles Taylor na Agha Obodo nke Abụọ nke Liberia.<ref name="PleaBBC">{{Cite news|title=A plea for help from an Ivorian women's leader amid the violent power struggle|url=https://www.bbc.co.uk/iplayer/episode/p00ff0jq/Outlook_23_03_2011/|date=March 23, 2011|work=BBC Radio|format=radio broadcast|accessdate=March 23, 2011}}</ref> === Ihe ngosi === Na Disemba 2010, Touré duuru ọtụtụ narị ụmụ nwanyị na ngagharị iwe udo n'oge nsogbu na-aga n'ihu na Abidjan. Ha kụrụ ite iji dọọ aka ná ntị banyere mbata nke ndị agha.<ref>{{Cite news|title=Country on the edge of CHAOS|url=https://nationalpost.com/news/world/Country+edge+CHAOS/4017648/story.html|date=December 23, 2010|work=National Post|format=article|accessdate=December 23, 2011}}</ref> Na Machị 3, 2011, Touré duuru ụmụ nwanyị 15,000 na ngagharị iwe udo na Abidjan. Ụfọdụ yi uwe ojii, ụfọdụ yi akwụkwọ, ụfọdụ gba ọtọ, ihe ịrịba ama niile nke ọbụbụ ọnụ Afrịka na-agwa Laurent Gbagbo. N'ógbè Abobo, ndị uwe ojii ji tankị ndị gbara ụmụ nwanyị égbè zutere ha.<ref>{{Cite news|title=Ivory Coast: women shot dead at anti-Gbagbo rally|url=http://www.euronews.net/2011/03/03/ivory-coast-women-shot-dead-at-anti-gbagbo-rally/|date=March 3, 2011|work=Euronews|format=article|accessdate=March 3, 2011}}</ref><ref>{{Cite news|title=Forces Kill 6 Women Marching in Ivory Coast|url=https://abcnews.go.com/International/wireStory?id=13045579|date=March 3, 2011|work=abc News/International|format=article|accessdate=March 3, 2011}}</ref> Ụmụ nwanyị asaa nwụrụ ma merụọ ihe dị ka 100 ahụ.<ref>{{Cite news|title=Ivory Coast women defiant after being targeted by Gbagbo's guns|url=https://www.theguardian.com/world/2011/mar/11/ivory-coast-women-defiant/Women-Play-Vital-Role-In-Egypts-Uprising|date=March 11, 2011|work=The Guardian|format=article|accessdate=March 11, 2011}}</ref> Na Machị 8, Ụbọchị Ụmụ nwanyị Mba Nile, Touré haziri ụmụ nwanyị 45,000 na ngagharị iwe udo na mba ahụ.<ref name="PleaBBC" /> Ụmụ nwanyị ahụ zutere ndị ntorobịa ji mma na ngwá agha na-akpaghị aka na-agbapụ n'ime ikuku na Koumassi.<ref>{{Cite news|title=Ivorian women in anti-Gbagbo march through Abidjan|url=https://www.reuters.com/article/uk-ivorycoast-women-idUSLNE72706R20110308|date=March 8, 2011|work=Reuters|format=radio broadcast|accessdate=March 8, 2011}}</ref> Ndị agha gburu otu nwanyị na ndị ikom atọ na Abidjan.<ref>{{Cite news|title=Four dead in Ivory Coast march|url=http://www.pakistannews24.com/2011/03/09/four-dead-in-ivory-coast-march/|date=March 9, 2011|work=Packistan News 24|format=article|accessdate=March 9, 2011}}</ref> Na Machị 8, 2011, Leymah Gbowee wepụtara nkwupụta nkwado maka ngagharị iwe udo nke ụmụ nwanyị Ndị Kraịst na ndị Alakụba na Côte d'Ivoire ma jiri ha tụnyere ụmụ nwanyị Liberia.<ref>{{Cite news|title=Statement on the Situation in Cote D'Ivoire By Leymah Gbowee|url=http://praythedevilbacktohell.com/blog/?p=596|date=March 8, 2011|work=Pray The Devil Back to Hell Blog|format=statement|accessdate=March 10, 2011|archive-date=May 14, 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110514185424/http://praythedevilbacktohell.com/blog/?p=596|url-status=dead}}</ref> Na Machị 23, na Economic Community of West African States (ECOWAS) Summit na [[Naijiria]], ndị na-eme udo na West Africa haziri "Otu puku ụmụ nwanyị March" iji kwado ụmụ nwanyị Côte d'Ivoire.<ref name="Summit">{{Cite news|title=ECOWAS Summit: West African women protest Ivorian situation|url=http://www.afriquejet.com/news/africa-news/ecowas-summit:-west-african-women-protest-ivorian-situation-201103246180.html|date=March 24, 2011|work=Afrique en ligne|format=article|accessdate=March 24, 2011}}</ref> Ha na-eyi T-shirts ọcha ma na-anọchite anya mba dị iche iche gafee West Africa gụnyere Côte d'Ivoire, [[Ghana]], [[Liberia]], Nigeria, [[Sierra Leone]] na [[Togo]].<ref name="Summit" /> Ha wepụtara nkwupụta mgbasa ozi ma nye ndị isi steeti ECOWAS nkwupụta ọnọdụ.<ref>{{Cite news|title="Thousand Women Protest March" in Solidarity with the Women of Cote d'Ivoire|url=http://www.wipsen-africa.org/wipsen/News/page_3/|date=March 23, 2011|work=[[WIPSEN-Africa.org]]|format=article|accessdate=March 23, 2011|archive-date=October 8, 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111008014009/http://www.wipsen-africa.org/wipsen/News/page_3/|url-status=dead}}</ref> Na Machị 23, [[Goodluck Jonathan]], Onye isi ala [[Naijiria|Naịjirịa]] gbara United Nations ume ka ha mee mkpebi iji mee ihe siri ike, na-ekwu na ọgba aghara na-eyi nchekwa egwu na West Africa.<ref>{{Cite news|title=Nigeria urges firmer U.N. stance on Ivory Coast|url=http://www.allwestafrica.com/240320118793.html|date=March 24, 2011|format=article|accessdate=March 23, 2011}}</ref> Na Machị 30, a nabatara mkpebi nke United Nations Security Council 1975 n'otu olu, na-achọ ka Laurent Gbagbo kwụsị dịka onye isi ala ma kwe ka onye isi ala Alassane Ouattara nke mba ụwa kwado were ike. Mkpebi ahụ nyere Gbagbo na ndị enyi ya ntaramahụhụ.<ref>{{Cite news|title=Security Council demands end to violence in Côte d'Ivoire, imposing sanctions against former President and urging him to 'step aside'|url=https://www.un.org/News/Press/docs//2011/sc10215.doc.htm|publisher=United Nations|date=March 30, 2011}}</ref> [[France]] na [[Naijiria|Naịjirịa]] kwadoro mkpebi ahụ.<ref>{{Cite news|title="Gbagbo must go" is call as UN Council OKs Cote d'Ivoire resolution|url=http://news.xinhuanet.com/english2010/world/2011-03/31/c_13806979.htm|date=31 March 2011|archive-date=3 April 2011|access-date=17 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20110403064445/http://news.xinhuanet.com/english2010/world/2011-03/31/c_13806979.htm|url-status=dead}}</ref> == Hụkwa ==   * Henriette Diabaté * Ndepụta nke ndị na-eme udo == Ebensidee == {{Reflist|30em}}  {{DEFAULTSORT:Touré, Aya Virginie}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] [[Òtù:Pages with unreviewed translations]] ok3o3hbrsv927940ut3ja8ulvivt3bx Néziha Labidi 0 22751 729435 672807 2026-09-30T08:54:21Z Sylvaline39 15355 Added Databox 729435 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Neziha Labidi''' bụ [[Tunisia|onye]] ndọrọ ndọrọ ọchịchị Tunisia. Ọ rụrụ ọrụ dị ka Minista nke Ụmụ nwanyị, Ezinụlọ na Ụmụaka na kọmitii nke Praịm Minista Youssef Chahed.<ref name="un_gouvernement_pour_remettre_jeune_afrique_2016">{{Cite news|date=21 August 2016|title=Youssef Chahed, un gouvernement pour remettre la Tunisie sur les rails|language=fr|work=Jeune Afrique|url=https://www.jeuneafrique.com/350641/politique/youssef-chahed-gouvernement-remettre-tunisie-rails/|accessdate=15 February 2021}}</ref><ref name="neziha_labidi_cv" /> Ọ gụsịrị akwụkwọ na Mahadum Paris 1 Pantheon-Sorbonne na afo otu puku narị itoolu, iri asaa na itoolu .<ref name="neziha_labidi_cv">{{Cite web|title=Neziha Labidi|url=https://www.idlo.int/fr/system/files/event-documents/Bio%20-%20Neziha%20Labidi.pdf|accessdate=28 February 2021|work=Minister of Woman Family and Childhood, Tunisia}} [[Category:CS1 maint: url-status]]</ref> == Ebenside == {{Reflist}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] lu9umatsd2uxyqyr8uk5rhqygzltjkm Juliana Shonza 0 22752 729437 721964 2026-09-30T09:00:05Z Sylvaline39 15355 Added DEFAULTSORT and Databox 729437 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Juliana Daniel Shonza''' (amụrụ n'abalị iri abụọ na atọ n'ọnwa Eprel n'afọ 1987) bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị Tanzania na onye otu Chama Cha Mapinduzi (CCM) na-achị. Ọ bụ osote minista nke ozi, ọdịbendị, nka na egwuregwu ugbu a. Ọ bụ onye omeiwu otu oge ebe a họpụtara ya ka ọ bụrụ oche pụrụ iche maka ụmụ nwanyị. == Mmalite na agụmakwụkwọ ya == A mụrụ Juliana Daniel Shonza na ọnwa 23 Eprel nke afọ 1987 na mpaghara Songwe . Ọ gụsịrị akwụkwọ na Kibasila Secondary School na afọ 2005 na Dakawa high school na afọ 2008.<ref name=":0" /> Bachelor mbụ ya na Sociology site na afọ 2008 ruo na afọ 2011 na nzere masta na Sociology sitere na afọ 2013 ruo na afọ 2015 na Mahadum Dar es Salaam na Mahadume Dodoma.<ref name=":0" /> == Ọrụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị ya == Shonza tinyere aka na ndọrọ ndọrọ ọchịchị mgbe ọ nọ na Mahadum Dar es Salaam dị ka osote onye isi oche nke National Youth Council of Chadema .<ref name=":0">{{Cite news|url=http://www.mwananchi.co.tz/Makala/Nilihama-Chadema-baada-ya-kugundua-Natumika-vibaya/1597592-2977114-104mhyb/index.html|title=JULIANA SHONZA : Nilihama Chadema baada ya kugundua Natumika|date=29 November 2015|work=Mwananchinews|accessdate=2017-10-09|language=Swahili}}</ref> N'afọ 2013 ọ kwagara Chama Cha Mapinduzi ebe a họpụtara ya ka ọ bụrụ osote odeakwụkwọ nke mkpali na isi ụlọ ọrụ CCM. N'oge ntuli aka nke afọ 2015, a họpụtara Juliana Shonza dị ka onye otu ndị omeiwu Tanzania site na oche ụmụ nwanyị pụrụ iche iji debe maka afọ 2015 ruo na afọ 2020. N'afọ 2017, Onye isi ala John Magufuli họpụtara ya dị ka osote minista na Ministry for Information, Culture, Arts and Sports n'oge mgbanwe ndị o mere na 9 Ọktoba 2017.<ref>{{Cite news|url=http://allafrica.com/stories/201710090101.html|title=Tanzania: Efficiency Focused Reshuffle|date=2017-10-09|work=Tanzania Daily News (Dar es Salaam)|accessdate=2017-10-09}}</ref> Ọ na-eje ozi na kansụl n'okpuru Minista Dr. Harrison Mwakyembe.<ref>{{Cite news|title=unveiled|author=Gerson Msigwa|url=http://ikulu.go.tz/index.php/media/press_details/4450|accessdate=2017-10-09|archive-date=2017-11-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20171111020006/http://ikulu.go.tz/index.php/media/press_details/4450|url-status=dead}}</ref> == Ebesidee == {{Reflist}}{{Chama Cha Mapinduzi}} {{DEFAULTSORT:Shonza, Juliana}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 5h6sik2j3jcw2qu1lbsmusohilhqbem Mabrouka Mbarek 0 22756 729439 196856 2026-09-30T09:03:38Z Sylvaline39 15355 Added DEFAULTSORT and Databox 729439 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Mabrouka Mbarek''' (amụrụ na 31 Mee 1980) bụ [[Tunisia|onye Tunisia]] agụmakwụkwọ na onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị bụ onye otu Constituent Assembly of Tunisia . == Mbido ndụ na agụmakwụkwọ == A mụrụ Mbarek na Strasbourg na 31 Mee 1980 na nne na nna Tunisian ndị si Bir Ali Ben Khélifa kwapụ na 1970s.<ref name="leaders">{{Cite web|url=http://www.leaders.com.tn/article/7488-mabrouka-mbarek-l-elue-qui-vient-des-ameriques|language=French|title=Mabrouka Mbarek : L'élue qui vient des Amériques|date=19 January 2012|accessdate=4 April 2017|work=Leaders}} [[Otú:CS1 French-language sources (fr)]]</ref> O nwere Masters na Economic and Social Administration site na Mahadum Strasbourg na MBA site na Reims Management School.<ref name="leaders" /><ref name="harvard">{{Cite web|url=https://orgs.law.harvard.edu/womeninspiringchange/2014/03/01/mabrouka-mbarek/|title=Mabrouka M'barek|date=1 March 2014|publisher=Harvard Law School|accessdate=4 April 2017|archivedate=5 April 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170405073439/https://orgs.law.harvard.edu/womeninspiringchange/2014/03/01/mabrouka-mbarek/}}</ref> == Ọrụ == Mbarek malitere ọrụ nkuzi na French Embassy na Sana'a.<ref name="leaders"/> Ọ rụrụ ọrụ dị ka onye nyocha na Berkeley, [[Njikọ̀taọ̀hà|United States]], tupu ọ rụọ ọrụ maka otu NGO America na etiti ọwụwa anyanwụ.<ref name="leaders" /> Mgbe mgbanwe nke Tunisia gasịrị, Mbarek sonyeere Congress for the Republic na Montreal ma họpụta ya na National Constituent Assembly na-anọchite anya mpaghara nke Amerịka na Europe (ma e wezụga [[France]], [[Italy|Ịtali]] na [[Jémanị|Germany]]).<ref name="leaders"/> Ọ bụ onye otu Kọmitii na Internal Rules and Immunity, Finance, Planning and Development, na Kọmitii Iwu Iwu. Ọ nyekwara Onye isi ala Moncef Marzouki ndụmọdụ gbasara ụgwọ na nghọta. N'afọ 2012, Mbarek weputara iwu na-akpọ Tunisia ka ọ kwụọ ụgwọ ndị e ji n'okpuru ọchịchị aka ike gara aga dị ka akụkụ nke mgbanwe ọchịchị onye kwuo uche ya.<ref>{{Cite web|url=http://www.lemonde.fr/tunisie/article/2012/07/17/la-tunisie-refuse-les-dettes-heritees-de-la-dictature_1734672_1466522.html|title=La Tunisie refuse les dettes héritées de la dictature|work=Le Monde Afrique|language=French|date=17 July 2012|accessdate=4 April 2017|first=Isabelle|author=Mandraud}}</ref> Ọ bụ ya na-ahụ maka ịmepụta atụmatụ gọọmentị na-emeghe nke a na-akpọ CopenGovTN taskforce, nke na-akwado gọọmentị ọzọ na-ekere òkè, iwughachi ihe nlereanya ọchịchị onye kwuo uche ya, na ikike mmadụ zuru ụwa ọnụ.<ref name="harvard"/> Mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ na ndị omeiwu n'afọ 2014, Mbarek ghọrọ onye nchọpụta na Middle East Institute, na-elekwasị anya na iwu ego na nke ụtụ isi n'oge mgbanwe.<ref>{{Cite web|url=http://www.mei.edu/profile/mabrouka-mbarek|title=Mabrouka M'Barek|publisher=Middle East Institute}}</ref> N'afọ puku abụọ na iri na anọ , a kpọrọ Mbarek otu n'ime "Women Inspiring Change" nke Harvard Law School.<ref name="harvard"/> N'afọ 2016, ọ kụziri ihe ọmụmụ banyere Tunisia na Arab Spring na Middlebury College.<ref>{{Cite web|url=http://sites.middlebury.edu/arabuprisingchronology/archives/45|title=PSCI 1153 Tunisia and the Arab Spring|date=8 January 2016|accessdate=4 April 2017|publisher=Middlebury College}}</ref> O dere echiche maka ''Tunisia'' Live, na ''CNN''.<ref>{{Cite web|url=http://www.tunisia-live.net/2016/04/07/opinion-the-tunisian-revolution-had-nothing-to-do-with-jasmine/|title=Opinion: Enough With the "Jasmine Revolution" Narrative!|first=Mabourka|author=Mbarek|date=7 April 2016|accessdate=4 April 2017|work=Tunisia Live|archivedate=4 April 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170404221050/http://www.tunisia-live.net/2016/04/07/opinion-the-tunisian-revolution-had-nothing-to-do-with-jasmine/}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://edition.cnn.com/2015/03/20/opinions/mbarek-tunisia-museum-attack/|title=After terror attack, my city will never be the same|date=20 March 2015|accessdate=4 April 2017|publisher=CNN|first=Mabrouka|author=Mbarek}}</ref> == Ebenside == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Mbarek, Mabrouka}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 044lfp3sypb571vpl8jixnvrkreldba Beatrice Wani-Noah 0 22783 729440 538791 2026-09-30T09:05:36Z Sylvaline39 15355 Added DEFAULTSORT and Databox 729440 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Beatrice Khamisa Wani-Noah''' (amụrụ na 28 Julaị 1959) bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị South Sudan nke jere ozi dị ka minista na-ahụ maka ihe gbasara mba ofesi na imekọ ihe ọnụ mba ụwa site na 2020 ruo 2021. == Mbido ndụ na agụmakwụkwọ == A mụrụ Wani-Noah na 28 nke July 1959 na Morobo County, Central Equatoria steeti.<ref>{{Cite web|url=https://www.diplomatisches-magazin.de/botschafter/beatrice-khamisa-wani-noah/|title=Botschafter in Deutschland|work=Diplomatisches Magazin}}</ref> O nwere Masters of Arts na mmekọrịta mba ụwa site na Mahadum Mba Nile nke United States na Nairobi na diplọma postgraduate na Land and Water Management site na Cranfield Institute of Technology na [[Obodoézè Nà Ofú|United Kingdom]].<ref name="bg">{{Cite web|url=http://www.berlinglobal.org/index.php?south-sudan|title=The Ambassador|publisher=Berlin Global}}</ref> == Ọrụ == Wani-Noah rụrụ ọrụ na United Nations Economic Commission for Africa site na 1994 ruo 2003.<ref name="bg" /> Ọ nọ na nhọpụta na Gọọmentị nke South Sudan kemgbe afọ 2006, dị ka onye isi nchịkwa maka mmekọrịta dị iche iche na Ministry of Regional Cooperation (2006-2010), osote odeakwụkwọ na Ministry of Peace and CPA Implementation (2010-2011) na osote minista nke Telecommunications and Postal Services (2011-2013).<ref name="bg" /> A họpụtara Wani-Noah ka ọ bụrụ onye nnọchi anya South Sudan na [[Democratic Republic of the Congo]] n'afọ 2014, wee jee ozi dị ka onye nnọchianya South Sudan na [[Jémanị|Germany]] site na Machị 2018.<ref name="bg" /><ref>{{Cite web|url=https://berlin.mofa.go.ug/data-dnews-108-AMB.-TIBALEKA-WELCOMES-NEW-SOUTH-SUDAN-AMBASSADOR-TO-GERMANY.html|title=Amb. Tibaleka Welcomes New South Sudan Ambassador to Germany|date=26 June 2018|accessdate=18 April 2020|publisher=Embassy of the Republic of Uganda|archivedate=17 October 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221017215335/https://berlin.mofa.go.ug/data-dnews-108-AMB.-TIBALEKA-WELCOMES-NEW-SOUTH-SUDAN-AMBASSADOR-TO-GERMANY.html}}</ref> Onye isi ala họpụtara Wani-Noah ka ọ bụrụ Minista Na-ahụ Maka Mba Ọzọ] Salva Kiir Mayardit na ọchịchị ọhụrụ ya na 12 Machị 2020, na-anọchi Awut Deng Acuil.<ref>{{Cite web|url=http://www.china.org.cn/world/Off_the_Wire/2020-03/13/content_75807663.htm|title=South Sudan names 35 ministers in transitional unity government|publisher=Xinhua|date=13 March 2020|accessdate=18 April 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.theeastafrican.co.ke/news/ea/South-Sudan-Salva-Kiir-names-full-cabinet/4552908-5489284-4gprnbz/index.html|title=South Sudan President Salva Kiir names full Cabinet|date=12 March 2020|accessdate=18 April 2020|first=Garang A.|author=Malak|work=The East African}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.aa.com.tr/en/africa/south-sudan-announces-cabinet-for-unity-government/1764222|title=South Sudan announces Cabinet for unity government|first=Benjamin|author=Takpiny|work=Anadolu Agency|date=12 March 2020|accessdate=18 April 2020}}</ref> O nweghị ike ịga emume iyi gọọmentị n'ụbọchị iri na isii n'ọnwa Machị ka ọ nọ na-anọpụ iche mgbe o si mba nwere COVID-19 laghachi Juba.<ref>{{Cite web|url=https://www.voanews.com/africa/south-sudan-ministers-announce-travel-ban-stop-coronavirus-spread|title=South Sudan Ministers Announce Travel Ban to Stop Coronavirus Spread|first=Lasuba|author=Memo|date=17 March 2020|accessdate=18 April 2020|work=VOA News}}</ref> E wepụrụ ya n'ọkwa ya na 9 Septemba 2021.<ref>{{Cite web|date=2021-09-10|title=Sacking of South Sudan's female foreign minister sparks debate|url=https://islamabadpost.com.pk/sacking-of-south-sudans-female-foreign-minister-sparks-debate/|accessdate=2021-09-13|work=Islamabad Post|language=en-US}}</ref> == Ndụ onwe onye == Wani-Noah lụrụ di ma nwee ụmụ nwanyị abụọ. == Ebensidee == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Wani-Noah, Beatrice}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] c4jiaadw5ti7xhfidxtk19cf0ej03rl Awut Deng Acuil 0 22805 729443 122850 2026-09-30T09:09:55Z Sylvaline39 15355 Added Databox 729443 wikitext text/x-wiki {{Databox}}   '''Awut Deng Acuil''' bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị South Sudan nke na-eje ozi ugbu a dị ka minista na Ministry of General Education and Instruction na Revitalised Transitional Government of National Unity (R-TGoNU). Ọ bụ nwanyị mbụ bụ Minista nke Mmụta maka South Sudan ma bụrụkwa Minista nke Mmekọrịta Mba Ọzọ na Mmekọrịta mba ụwa site n'August 2019 ruo March 2020.<ref>{{Cite web|title=ECW Interviews the Honourable Awut Deng Acuil, Minister of General Education and Instruction for South Sudan|url=https://www.educationcannotwait.org/news-stories/featured-content/ecw-interviews-the-honourable-awut-deng-acuil-minister-general|accessdate=2022-10-10|work=Education Cannot Wait|language=en}}</ref> == Oge ọ malitere == A mụrụ Awut Deng nwa nwanyị Deng Achuil. Agbụrụ nna ya biri n'ókè Nuer-Dinka.<ref name=":0">{{Cite book|title=South Sudan: The Notable Firsts|author=Kuyok|first=Kuyok Abol|publisher=AuthorHouse|year=2005|isbn=1504943465|location=Bloomington}}</ref> == Agụmakwụkwọ == Awut nwere akara ugo mmụta na sayensị ndọrọ ndọrọ ọchịchị na Mahadum Katọlik nke Ọwụwa Anyanwụ Afrịka. == Ọrụ == Na mbido ọrụ ya, Deng dị ka onye ndú nke mbọ udo. O sonyere na New Sudan Council of Churches peace initiative. O nyekwara aka na 1999 Wunlit Peace Conference n'etiti Nuer na Dinka. Site na 2000 ruo 2002 Deng gara ụwa niile na-akwado mbọ udo na South Sudan nye ndị isi ụwa dị iche iche. E nyere ya 2002 Interaction Humanitarian Award maka mbọ ọ na-agba maka udo.<ref name=":0"/> Deng sonyere na mkparịta ụka udo na Kenya site na 2002 ruo 2004 nke dugara na nkwekọrịta udo zuru oke na 2005. Site n'afọ 2005 ruo n'afọ 2010 ọ nọ n'ọkwa a họpụtara na Southern Sudan Legislative Assembly na Juba. Ọ rụkwara ọrụ dị ka onye ndụmọdụ onye isi ala na okike na ikike mmadụ site na 2005 ruo 2009.<ref name=":0" /> Deng jikọtara aka guzobe Nzukọ Mpaghara nke Ndị Bishọp Katọlik Sudenese, Òtù Ụmụ nwanyị Sudenese na Nairobi, na Olu Ụmụ nwanyị Sudese maka Udo.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=xGTGmi_sYqgC&q=Awut+Deng+Acuil&pg=PA112|title=Transforming Displaced Women in Sudan: Politics and the Body in a Squatter Settlement|author=Abusharaf|first=Rogaia Mustafa|date=2009-08-01|publisher=University of Chicago Press|isbn=9780226002019|language=en}}</ref> Deng jere ozi dị ka Minista Ọrụ na Ọrụ Ọha na South Sudan site na 2009 ruo 2011, na-ewere ọrụ David Deng Athorbe nwere na mbụ.<ref name=":0" /> A họpụtara ya ọzọ na Cabinet nke South Sudan na 10 Julaị 2011. A ṅụrụ ya iyi dị ka Minista na-ahụ maka ọrụ, ọrụ ọha na eze na 14 Septemba 2011.<ref>{{Cite web|url=http://www.gurtong.net/Governance/tabid/63/Default.aspx/ECM/Editorial/tabid/124/ID/5723/Default.aspx|title=National Ministers For Environment And Public Service Sworn In|date=15 September 2011|work=www.gurtong.net|accessdate=2016-10-27}}</ref> Dị ka akụkụ nke kọmitii ọhụrụ aha ya bụ n'ọnwa Eprel 2016, a kpọrọ Acuil Minista nke Mmekọahụ, Ụmụaka na Ọdịmma Ọha.<ref>{{Cite web|url=http://www.gurtong.net/ECM/Editorial/tabid/124/ctl/ArticleView/mid/519/articleId/19144/TGONU-Cabinet-Formed-In-South-Sudan.aspx|title=TGONU Cabinet Formed In South Sudan|date=28 April 2016|work=www.gurtong.net|accessdate=2016-10-27}}</ref> Deng abụwokwa onye omeiwu kemgbe afọ 2010.<ref name=":0" /><ref>{{Cite web|url=http://www.sudantribune.com/+-Awut-Deng-Acuil-MP,1836-+|title=Sudan Tribune: Plural news and views on Sudan|work=www.sudantribune.com|accessdate=2016-10-27|archivedate=2019-03-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190321170648/http://www.sudantribune.com/%2B-Awut-Deng-Acuil-MP,1836-%2B}}</ref> Deng jere ozi dị ka Minista Na-ahụ Maka Mba Ọzọ site n'August 2019 ruo March 2020, mgbe [[Beatrice Wani-Noah]] nọchiri ya.<ref>{{Cite web|url=http://www.china.org.cn/world/Off_the_Wire/2020-03/13/content_75807663.htm|title=South Sudan names 35 ministers in transitional unity government|publisher=Xinhua|date=13 March 2020|accessdate=18 April 2020}}</ref> Kama nke ahụ, a kpọrọ ya aha dị ka Minista ọhụrụ maka agụmakwụkwọ na ntụziaka.<ref>{{Cite web|url=https://allafrica.com/stories/202003130033.html|title=South Sudan: President Salva Kiir Names Full Cabinet|date=13 March 2020}}</ref> == Ihe omume ndị ọzọ == * Global Partnership for Education (GPE), Onye ọzọ so na Board of Trustees (site na 2020)<ref>[https://www.globalpartnership.org/who-we-are/board Board of Trustees] [[Global Partnership for Education]] (GPE).</ref> == Hụkwa == * SPLM * SPLA * Kọmitii nke South Sudan == Ebensidee == {{Reflist}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] [[Òtù:All articles with unsourced statements]] dwrbb2pv7v5cqbflz12i2oiji0diomd 729444 729443 2026-09-30T09:12:11Z Sylvaline39 15355 Added DEFAULTSORT 729444 wikitext text/x-wiki {{Databox}}   '''Awut Deng Acuil''' bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị South Sudan nke na-eje ozi ugbu a dị ka minista na Ministry of General Education and Instruction na Revitalised Transitional Government of National Unity (R-TGoNU). Ọ bụ nwanyị mbụ bụ Minista nke Mmụta maka South Sudan ma bụrụkwa Minista nke Mmekọrịta Mba Ọzọ na Mmekọrịta mba ụwa site n'August 2019 ruo March 2020.<ref>{{Cite web|title=ECW Interviews the Honourable Awut Deng Acuil, Minister of General Education and Instruction for South Sudan|url=https://www.educationcannotwait.org/news-stories/featured-content/ecw-interviews-the-honourable-awut-deng-acuil-minister-general|accessdate=2022-10-10|work=Education Cannot Wait|language=en}}</ref> == Oge ọ malitere == A mụrụ Awut Deng nwa nwanyị Deng Achuil. Agbụrụ nna ya biri n'ókè Nuer-Dinka.<ref name=":0">{{Cite book|title=South Sudan: The Notable Firsts|author=Kuyok|first=Kuyok Abol|publisher=AuthorHouse|year=2005|isbn=1504943465|location=Bloomington}}</ref> == Agụmakwụkwọ == Awut nwere akara ugo mmụta na sayensị ndọrọ ndọrọ ọchịchị na Mahadum Katọlik nke Ọwụwa Anyanwụ Afrịka. == Ọrụ == Na mbido ọrụ ya, Deng dị ka onye ndú nke mbọ udo. O sonyere na New Sudan Council of Churches peace initiative. O nyekwara aka na 1999 Wunlit Peace Conference n'etiti Nuer na Dinka. Site na 2000 ruo 2002 Deng gara ụwa niile na-akwado mbọ udo na South Sudan nye ndị isi ụwa dị iche iche. E nyere ya 2002 Interaction Humanitarian Award maka mbọ ọ na-agba maka udo.<ref name=":0"/> Deng sonyere na mkparịta ụka udo na Kenya site na 2002 ruo 2004 nke dugara na nkwekọrịta udo zuru oke na 2005. Site n'afọ 2005 ruo n'afọ 2010 ọ nọ n'ọkwa a họpụtara na Southern Sudan Legislative Assembly na Juba. Ọ rụkwara ọrụ dị ka onye ndụmọdụ onye isi ala na okike na ikike mmadụ site na 2005 ruo 2009.<ref name=":0" /> Deng jikọtara aka guzobe Nzukọ Mpaghara nke Ndị Bishọp Katọlik Sudenese, Òtù Ụmụ nwanyị Sudenese na Nairobi, na Olu Ụmụ nwanyị Sudese maka Udo.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=xGTGmi_sYqgC&q=Awut+Deng+Acuil&pg=PA112|title=Transforming Displaced Women in Sudan: Politics and the Body in a Squatter Settlement|author=Abusharaf|first=Rogaia Mustafa|date=2009-08-01|publisher=University of Chicago Press|isbn=9780226002019|language=en}}</ref> Deng jere ozi dị ka Minista Ọrụ na Ọrụ Ọha na South Sudan site na 2009 ruo 2011, na-ewere ọrụ David Deng Athorbe nwere na mbụ.<ref name=":0" /> A họpụtara ya ọzọ na Cabinet nke South Sudan na 10 Julaị 2011. A ṅụrụ ya iyi dị ka Minista na-ahụ maka ọrụ, ọrụ ọha na eze na 14 Septemba 2011.<ref>{{Cite web|url=http://www.gurtong.net/Governance/tabid/63/Default.aspx/ECM/Editorial/tabid/124/ID/5723/Default.aspx|title=National Ministers For Environment And Public Service Sworn In|date=15 September 2011|work=www.gurtong.net|accessdate=2016-10-27}}</ref> Dị ka akụkụ nke kọmitii ọhụrụ aha ya bụ n'ọnwa Eprel 2016, a kpọrọ Acuil Minista nke Mmekọahụ, Ụmụaka na Ọdịmma Ọha.<ref>{{Cite web|url=http://www.gurtong.net/ECM/Editorial/tabid/124/ctl/ArticleView/mid/519/articleId/19144/TGONU-Cabinet-Formed-In-South-Sudan.aspx|title=TGONU Cabinet Formed In South Sudan|date=28 April 2016|work=www.gurtong.net|accessdate=2016-10-27}}</ref> Deng abụwokwa onye omeiwu kemgbe afọ 2010.<ref name=":0" /><ref>{{Cite web|url=http://www.sudantribune.com/+-Awut-Deng-Acuil-MP,1836-+|title=Sudan Tribune: Plural news and views on Sudan|work=www.sudantribune.com|accessdate=2016-10-27|archivedate=2019-03-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190321170648/http://www.sudantribune.com/%2B-Awut-Deng-Acuil-MP,1836-%2B}}</ref> Deng jere ozi dị ka Minista Na-ahụ Maka Mba Ọzọ site n'August 2019 ruo March 2020, mgbe [[Beatrice Wani-Noah]] nọchiri ya.<ref>{{Cite web|url=http://www.china.org.cn/world/Off_the_Wire/2020-03/13/content_75807663.htm|title=South Sudan names 35 ministers in transitional unity government|publisher=Xinhua|date=13 March 2020|accessdate=18 April 2020}}</ref> Kama nke ahụ, a kpọrọ ya aha dị ka Minista ọhụrụ maka agụmakwụkwọ na ntụziaka.<ref>{{Cite web|url=https://allafrica.com/stories/202003130033.html|title=South Sudan: President Salva Kiir Names Full Cabinet|date=13 March 2020}}</ref> == Ihe omume ndị ọzọ == * Global Partnership for Education (GPE), Onye ọzọ so na Board of Trustees (site na 2020)<ref>[https://www.globalpartnership.org/who-we-are/board Board of Trustees] [[Global Partnership for Education]] (GPE).</ref> == Hụkwa == * SPLM * SPLA * Kọmitii nke South Sudan == Ebensidee == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Deng, Awut Acuil}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] [[Òtù:All articles with unsourced statements]] 9qisafdy8vqnjlqphp44bg9gsrt55c3 Ayaa Benjamin Warille 0 22845 729445 422372 2026-09-30T09:13:47Z Sylvaline39 15355 Added Databox 729445 wikitext text/x-wiki {{Databox}}   '''Ayaa Benjamin Warille''' bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị South Sudan nke bụkwa Minista nke Mmekọahụ, Ụmụaka na Ọdịmma Ọha. A họpụtara ya n'ọkwa ahụ mgbe e guzobere Gọọmentị Transitional nke National Unity na Febụwarị 2021<ref>{{Cite web|title=Ayaa Benjamin Warille|url=https://www.albawaba.com/tags/ayaa-benjamin-warille|accessdate=2022-07-18|work=Al Bawaba|language=en}}</ref> == Nkwado == Ayaa bụkwa onye na-akwado ikike ụmụ nwanyị ma rụọ ọrụ dị iche iche site na African Union Women, Gender and Youth Directorate iji nyere mba ndị otu AU aka n'ịkwado, domestication na mmejuputa Protocol na African Charter on Human and Peoples' Rights on the Rights of Women in Africa nke a makwaara dị ka Maputo Protocol.<ref>{{Cite web|title=South Sudan commits to protect and promote women’s rights. {{!}} African Union|url=https://au.int/ar/node/41932|accessdate=2022-07-18|work=au.int|archivedate=2022-07-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220706141510/https://au.int/ar/node/41932}}</ref> Ayaa Benjamin bụ onye otu South Sudan Women Intellectual Forum, ikpo okwu nke na-eme mkpọsa maka itinye aka na itinye ụmụ nwanyị n'ọkwá gọọmentị na usoro mkpebi na ngalaba niile.<ref>{{Cite web|title=An opportune moment, South Sudan's draft Gender Affirmative Action Bill is reviewed weeks ahead of International Women's Day {{!}} United Nations Development Programme|url=https://www.undp.org/south-sudan/press-releases/opportune-moment-south-sudans-draft-gender-affirmative-action-bill-reviewed-weeks-ahead-international-womens-day|accessdate=2022-07-18|work=UNDP|language=en}}</ref> O mekwara ka o doo anya na a na-akwanyere ihe 35% dị ka nkwekọrịta udo nke Revitalized Peace Agreement na mkpebi nke esemokwu na South Sudan, ùgwù.<ref>{{Cite web|title=International Women’s Day: South Sudanese women demand 35% affirmative action|url=https://radiotamazuj.org/en/news/article/international-women-s-day-south-sudanese-women-blame-party-leaders-for-poor-representation|accessdate=2022-07-18|work=Radio Tamazuj|language=en|archivedate=2022-07-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220718064542/https://radiotamazuj.org/en/news/article/international-women-s-day-south-sudanese-women-blame-party-leaders-for-poor-representation}}</ref>{{South Sudan topics}} == Ebensidee == <references /> [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 9r8as050ecalwa5w29935um6qalmn5f 729446 729445 2026-09-30T09:14:44Z Sylvaline39 15355 Added DEFAULTSORT 729446 wikitext text/x-wiki {{Databox}}   '''Ayaa Benjamin Warille''' bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị South Sudan nke bụkwa Minista nke Mmekọahụ, Ụmụaka na Ọdịmma Ọha. A họpụtara ya n'ọkwa ahụ mgbe e guzobere Gọọmentị Transitional nke National Unity na Febụwarị 2021<ref>{{Cite web|title=Ayaa Benjamin Warille|url=https://www.albawaba.com/tags/ayaa-benjamin-warille|accessdate=2022-07-18|work=Al Bawaba|language=en}}</ref> == Nkwado == Ayaa bụkwa onye na-akwado ikike ụmụ nwanyị ma rụọ ọrụ dị iche iche site na African Union Women, Gender and Youth Directorate iji nyere mba ndị otu AU aka n'ịkwado, domestication na mmejuputa Protocol na African Charter on Human and Peoples' Rights on the Rights of Women in Africa nke a makwaara dị ka Maputo Protocol.<ref>{{Cite web|title=South Sudan commits to protect and promote women’s rights. {{!}} African Union|url=https://au.int/ar/node/41932|accessdate=2022-07-18|work=au.int|archivedate=2022-07-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220706141510/https://au.int/ar/node/41932}}</ref> Ayaa Benjamin bụ onye otu South Sudan Women Intellectual Forum, ikpo okwu nke na-eme mkpọsa maka itinye aka na itinye ụmụ nwanyị n'ọkwá gọọmentị na usoro mkpebi na ngalaba niile.<ref>{{Cite web|title=An opportune moment, South Sudan's draft Gender Affirmative Action Bill is reviewed weeks ahead of International Women's Day {{!}} United Nations Development Programme|url=https://www.undp.org/south-sudan/press-releases/opportune-moment-south-sudans-draft-gender-affirmative-action-bill-reviewed-weeks-ahead-international-womens-day|accessdate=2022-07-18|work=UNDP|language=en}}</ref> O mekwara ka o doo anya na a na-akwanyere ihe 35% dị ka nkwekọrịta udo nke Revitalized Peace Agreement na mkpebi nke esemokwu na South Sudan, ùgwù.<ref>{{Cite web|title=International Women’s Day: South Sudanese women demand 35% affirmative action|url=https://radiotamazuj.org/en/news/article/international-women-s-day-south-sudanese-women-blame-party-leaders-for-poor-representation|accessdate=2022-07-18|work=Radio Tamazuj|language=en|archivedate=2022-07-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220718064542/https://radiotamazuj.org/en/news/article/international-women-s-day-south-sudanese-women-blame-party-leaders-for-poor-representation}}</ref>{{South Sudan topics}} == Ebensidee == <references /> {{DEFAULTSORT:Warille, Ayaa Benjamin}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 12ekfm3hccslwx8p4gc139y5kgpf8cq Libertina Amathila 0 22878 729447 515560 2026-09-30T09:20:47Z Sylvaline39 15355 Added DEFAULTSORT and Databox 729447 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Libertina Inaviposa Amathila''' (nee Appolus, amụrụ na Disemba 10, 1940)[1] bụ dọkịta na ndọrọ ndọrọ ọchịchị Namibia. Ọ jere ozi dịka onye otu Kansụl Mba na Mgbakọ Mba, ma bụrụkwa osote Praịm Minista nke Namibia site na Machị 2005 ruo Maachị 2010. Amathila gụsịrị akwụkwọ sekọndrị ya na South Africa. Na 1962, ọ gara mba ọzọ wee biri na Tanzania ruo oge ụfọdụ, ebe ọ tinyere akwụkwọ maka, ma nwetakwa agụmakwụkwọ agụmakwụkwọ na Poland. N'afọ 1960, ọ gụchara agụmakwụkwọ ahụike na Poland, Sweden, na London. O debanyekwara aha na usoro ọmụmụ ego maka ndị njikwa na-abụghị ego na Mahadum Colombia, US (1993); Mmemme Nchịkwa Advanced na UNISA, South Africa (1992); Diploma, Epidemiology na French na Bamako, Mali, (1980 - 1983); Diploma Postgraduate na Ahụike Ọha, London School of Hygiene and Tropical Medicine, UK (1977 - 1978); Diploma Postgraduate na Nutrition na London School of Hygiene and Tropical Medicine, UK (1972); M.B.Ch.B., na Swedish na Sweden (1975); M.B. Ch.B., Warsaw Medical academy na Poland (1962 - 1969); Asambodo Senior na Wellington High School, Cape Town, South Africa (1955 – 1957); Otjiwarongo Primary School na Lutheran Mission Primary School na Fransfontien (1946 – 1955). [[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]] == Awards and recognition == '''Libertina Inaviposa Amathila''' (nee Amathila natara ihe nrite Ongulumbashe maka obi ike na ọrụ ogologo oge na 1987,[1] ọ bụkwa onye natara ihe nrite Nansen Refugee Award na 1991.Bravery Na 2002, ọ kpọrọ okporo ámá Brückenstrasse dị na Swakopmund aha ya.[1] == Early life and education == A mụrụ Libertina Appolus na Fransfontein, Kunene Region. N'okpuru SWAPO Nationhood Programme, ọ natara agụmakwụkwọ iji mụọ ọgwụ na [[Poland]] ma gụsịrị akwụkwọ na Warsaw Medical Academy na 1969, na-aghọ nwanyị dọkịta mbụ nke [[Namibia]]. O mechara rụọ ọrụ n'ogige ndị gbara ọsọ ndụ SWAPO . <ref name="KDA">{{Cite web|title=Biographies of Namibian Personalities, A|author=Dierks|first=Klaus|authorlink=Klaus Dierks|work=klausdierks.com|url=http://www.klausdierks.com/Biographies/Biographies_A.htm|accessdate=14 May 2022}}</ref><ref name="Parliament">{{Cite web|title=Amathila Appolus Libertine|publisher=[[Parliament of Namibia]]|accessdate=14 May 2020|url=https://www.parliament.na/dt_team/amathila-appolus-libertine-5/}}</ref> Amathila gụsịrị akwụkwọ sekọndrị ya na South Africa. Na 1962, ọ gara mba ọzọ wee biri na Tanzania ruo oge ụfọdụ, ebe ọ tinyere akwụkwọ maka, ma nwetakwa agụmakwụkwọ agụmakwụkwọ na Poland. N'afọ 1960, ọ gụchara agụmakwụkwọ ahụike na Poland, Sweden, na London. O debanyekwara aha na usoro ọmụmụ ego maka ndị njikwa na-abụghị ego na Mahadum Colombia, US (1993); Mmemme Nchịkwa Advanced na UNISA, South Africa (1992); Diploma, Epidemiology na French na Bamako, Mali, (1980 - 1983); Diploma Postgraduate na Ahụike Ọha, London School of Hygiene and Tropical Medicine, UK (1977 - 1978); Diploma Postgraduate na Nutrition na London School of Hygiene and Tropical Medicine, UK (1972); M.B.Ch.B., na Swedish na Sweden (1975); M.B. Ch.B., Warsaw Medical academy na Poland (1962 - 1969);  Asambodo Senior na Wellington High School, Cape Town, South Africa (1955 – 1957); Otjiwarongo Primary School na Lutheran Mission Primary School na Fransfontien (1946 – 1955). {{DEFAULTSORT:Amathila, Libertina}} 22j6vl2jlmyfhdu5pirh06ddcxmfyl0 Manketsi Tlhape 0 22904 729448 638232 2026-09-30T09:23:39Z Sylvaline39 15355 Added DEFAULTSORT and Databox 729448 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Manketsi Mamoabi Emily Tlhape''' bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị South Africa bụ onye otu African National Congress (ANC) nke National Assembly of South Africa kemgbe 2019. == Ọrụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị == Tlhape jere ozi dị ka onye otu Executive Council (MEC) na gọọmentị mpaghara North West. N'ọnwa Disemba afọ 2018, onye isi ala Job Mokgoro chụpụrụ ya dị ka MEC n'ihi akụkọ na ọ zuru ehi maka ndị ọrụ ugbo na-apụta.<ref>{{Cite web|title=North West premier fires four MECs and recycles cabinet|url=https://www.sowetanlive.co.za/news/south-africa/2018-12-06-north-west-premier-fires-four-mecs-and-recycles-cabinet/|accessdate=2022-06-16|work=SowetanLIVE|language=en-ZA}}</ref><ref>{{Cite web|date=2018-12-06|title=NW agriculture MEC fired|url=https://mg.co.za/article/2018-12-06-nw-agriculture-mec-to-be-fired/|accessdate=2022-06-16|work=The Mail & Guardian|language=en-ZA}}</ref> A họpụtara Tlhape ka ọ bụrụ onye omebe iwu mba site na ndepụta mba ANC na ntuli aka 2019.<ref>{{Cite web|author=News|first=Eyewitness|title=Who's nominated for the National Assembly & provincial legislatures?|url=https://ewn.co.za/2019/05/15/who-s-nominated-for-the-national-assembly-and-provincial-legislatures|accessdate=2022-06-16|work=ewn.co.za|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=SEE: These are the people who will represent you in Parliament, provincial legislatures|url=https://www.news24.com/news24/Elections/News/see-these-are-the-people-who-will-represent-you-in-parliament-provincial-legislatures-20190515|accessdate=2022-06-16|work=News24|language=en-US}}</ref> == Ebensidee == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == * Manketsi Mamoabi Emily Tlhape at People's Assembly * [https://web.archive.org/web/20221001151113/https://www.parliament.gov.za/person-details/516 Profaịlụ] na Nzukọ Ndị Omeiwu nke South Africa {{Current MPs of South Africa}} {{DEFAULTSORT:Manketsi, TIhap}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] lsu875588xz84hgsh0zdd0oa5asluz4 Machwene Semenya 0 22920 729451 101917 2026-09-30T09:32:30Z Sylvaline39 15355 Added DEFAULTSORT and Databox 729451 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Machwene Rosina Semenya''' (amụrụ na 16 Nọvemba 1969) bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị South Africa bụ onye bụ onye isi oche nke Kọmitii Portfolio na Human Settlements kemgbe 2021. Onye otu African National Congress, ọ jere ozi dị ka Onye isi oche nke Kọmitii Portfolio na Ọrụ Ugbo, Ọhịa na Azụmaahịa site na 2014 ruo 2019 yana dịka Onye isi oche Kọmitii Porfolio na Human Settlements, Mmiri na Sanitation site na 2019 ruo 2021. Semenya bụ onye omeiwu kemgbe afọ 2014. == Ọrụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị == Onye otu African National Congress, Semenya jere ozi dị ka onye otu Executive Council (MEC) na gọọmentị mpaghara Limpopo. N'ọnwa Julaị afọ 2013, onye isi ala Stanley Mathabatha họpụtara ya dị ka MEC maka ọrụ ugbo.<ref>{{Cite web|author=News|first=Eyewitness|title=Reshuffle in Limpopo govt|url=https://ewn.co.za/2013/07/22/Cabinet-reshuffle-will-improve-government|accessdate=2022-06-13|work=ewn.co.za|language=en}}</ref> A họpụtara Semenya ka ọ bụrụ onye omebe iwu nke South Africa na ntuli aka nke afọ 2014 site na ndepụta mba ANC.<ref>{{Cite web|title=2014 elections: List of ANC MPs elected to the National Assembly - DOCUMENTS {{!}} Politicsweb|url=https://www.politicsweb.co.za/documents/2014-elections-list-of-anc-mps-elected-to-the-nati|accessdate=2022-06-13|work=www.politicsweb.co.za|language=en}}</ref> A họpụtara ya ka ọ bụrụ onye isi oche nke Kọmitii Portfolio na Ọrụ Ugbo, Ọhịa na Azụmaahịa.<ref>{{Cite web|title=Election of Chairperson {{!}} PMG|url=https://pmg.org.za/committee-meeting/17143/|accessdate=2022-06-13|work=pmg.org.za|language=en}}</ref> A họpụtara ya ọzọ na National Assembly na 2019.<ref>{{Cite web|title=SEE: These are the people who will represent you in Parliament, provincial legislatures|url=https://www.news24.com/news24/Elections/News/see-these-are-the-people-who-will-represent-you-in-parliament-provincial-legislatures-20190515|accessdate=2022-06-13|work=News24|language=en-US}}</ref> A họpụtara ya ka ọ bụrụ onye isi oche nke Kọmitii Portfolio na Human Settlements, Water and Sanitation.<ref>{{Cite web|title=Election of Chairperson {{!}} PMG|url=https://pmg.org.za/committee-meeting/28456/|accessdate=2022-06-13|work=pmg.org.za|language=en}}</ref> N'ịgbaso mgbanwe nke ndị kansụl n'ọnwa Ọgọstụ 2021, nke e kewara ngalaba Human Settlements, Water and Sanitation n'ime ngalaba abụọ ọhụrụ, a mara ọkwa Semenya dị ka onye isi oche nke Kọmitii Portfolio nke e guzobere ọhụrụ na Human Settlements.<ref>{{Cite web|title=Axe finally falls on Bongani Bongo as ANC shakes up parliamentary caucus|url=https://www.timeslive.co.za/sunday-times-daily/politics/2021-08-26-axe-finally-falls-on-bongani-bongo-as-anc-shakes-up-parliamentary-caucus/|accessdate=2022-06-13|work=TimesLIVE|language=en-ZA}}</ref><ref>{{Cite web|author=Felix|first=Jason|title=Bongani Bongo gets the chop as ANC reshuffles its parliamentary caucus|url=https://www.news24.com/news24/southafrica/news/bongani-bongo-gets-the-chop-as-anc-reshuffles-its-parliamentary-caucus-20210827|accessdate=2022-06-13|work=News24|language=en-US}}</ref> N'ọnwa Mee afọ 2022, Semenya kwuru na e nwere "nkwado siri ike" maka Iwu Nchedo Ndị Ahịa Ụlọ, nke ebumnuche ya bụ ichebe ndị na-azụ ahịa pụọ n'ụlọ ndị e wuru nke ọma, na mkparịta ụka ọha na eze abụọ e mere na Gauteng.<ref>{{Cite web|author=Goba|first=Thabiso|title=New bill to beef up protection of homeowners against shoddy work|url=https://www.news24.com/witness/news/kzn/new-bill-to-beef-up-protection-of-homeowners-against-shoddy-work-20220606|accessdate=2022-06-13|work=Witness|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|author=|title=RDP owners hope new housing bill is a solution to poorly built houses|url=https://www.timeslive.co.za/news/south-africa/2022-05-29-rdp-owners-hope-new-housing-bill-is-a-solution-to-poorly-built-houses/|accessdate=2022-06-13|work=TimesLIVE|language=en-ZA}}</ref> == Ebensidee == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == * Ms Machwene Rosina Semenya at People's Assembly * Semenya, Machwene Rosina na African National Congress Parliamentary Caucus {{Current MPs of South Africa}} {{DEFAULTSORT:Semenya, Machwene Rosina}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 867r78ta894nh5gqaccpvnd9dwsj48l Ntombovuyo Nkopane 0 22947 729454 101947 2026-09-30T09:34:45Z Sylvaline39 15355 Added DEFAULTSORT and Databox 729454 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Ntombovuyo Silberose Nkopane''' bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị South Africa. Kemgbe afọ 2014, ọ bụ onye otu Eastern Cape Provincial Legislature, na-anọchite anya African National Congress. N'abalị iri na isii n'ọnwa Ọgọstụ afọ 2022, a họpụtara ya dị ka onye otu Executive Council (MEC) nke na-ahụ maka ọrụ ọha na eze na akụrụngwa.<ref>{{Cite web|date=2022-08-16|title=Mabuyane reshuffles EC executive council|url=https://www.sanews.gov.za/south-africa/mabuyane-reshuffles-ec-executive-council|accessdate=2022-08-20|work=SAnews|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=EC Premier Mabuyane reshuffles his cabinet, announces 3 new MECs|url=https://ewn.co.za/2022/08/16/ec-premier-mabuyane-reshuffles-his-cabinet-announces-3-new-mecs|accessdate=2022-08-20|work=ewn.co.za|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|author=Dayimani|first=Malibongwe|title=Eastern Cape cabinet shake-up: Mabuyane rewards allies, ditches detractors|url=https://www.news24.com/news24/southafrica/news/eastern-cape-cabinet-shake-up-mabuyane-rewards-allies-ditches-detractors-20220816|accessdate=2022-08-20|work=News24|language=en-US}}</ref> == Ebensidee == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == * Ms Ntombovuyo Silberose Nkopane at People's Assembly {{Members of the Eastern Cape Provincial Legislature|state=collapsed}} {{DEFAULTSORT:Nkopane, Ntombovuyo}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] lwkxx3qbm5kyiad8mqx7pt2jffds5hi Audrey Zuma 0 22985 729456 175366 2026-09-30T09:37:25Z Sylvaline39 15355 Added DEFAULTSORT and Databox 729456 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Audrey Sbongile Zuma''' (amụrụ na 7 Nọvemba 1961) bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị South Africa, na-eje ozi dị ka onye otu National Assembly of South Africa kemgbe Mee 2019. Ọ bụ onye otu African National Congress . == Ihe ndị mere n'oge gara aga == Zuma gụsịrị klas nke 12 mgbe ọ na-aga akwụkwọ. Ọ bụ onye otu kọmitii ndị isi mpaghara nke ANC na njikọ ụmụ nwanyị ya.<ref>{{Cite web|title=Ms Audrey Sbongile Zuma|url=https://www.parliament.gov.za/person-details/391|work=Parliament of South Africa|accessdate=10 January 2021}}</ref> == Ọrụ omeiwu == Maka ntuli aka nke afọ 2014, e debere Zuma na nke 31 na ndepụta ANC nke ndị KwaZulu-Natal maka National Assembly.<ref>{{Cite web|title=African National Congress Regional KwaZulu-Natal Election List 2014 (Election List)|url=https://www.pa.org.za/election/2014/national/kwazulu-natal/anc/|work=Politicsweb|accessdate=10 January 2021}}</ref> Ọ fọrọ nke nta ka ọ ghara inwe ebe na ndị omeiwu dịka ANC meriri naanị oche 27 na KwaZulu-Natal.<ref>{{Cite web|title=2014 elections: List of ANC MPs elected to the National Assembly|url=https://www.politicsweb.co.za/documents/2014-elections-list-of-anc-mps-elected-to-the-nati|work=Politicsweb|accessdate=10 January 2021}}</ref> A kwalite ya na ndepụta maka ntuli aka nke afọ 2019, na-anọ n'ọnọdụ nke asatọ.<ref>{{Cite web|title=candidates list 2019 elections - African National Congress|url=https://www.anc1912.org.za/sites/default/files/ANC%20Candidate%20List%202019%20ELECTIONS.pdf|work=anc1912.org.za|accessdate=10 January 2021|archivedate=28 March 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190328140428/https://www.anc1912.org.za/sites/default/files/ANC%20Candidate%20List%202019%20ELECTIONS.pdf}}</ref> A họpụtara ya ka ọ bụrụ onye omeiwu mba na ntuli aka ahụ.<ref>{{Cite news|title=SEE: These are the people who will represent you in Parliament, provincial legislatures|url=https://www.news24.com/news24/Elections/News/see-these-are-the-people-who-will-represent-you-in-parliament-provincial-legislatures-20190515|accessdate=10 January 2021|work=News24|date=15 May 2019}}</ref> Mgbe ọ banyere na ndị omeiwu, ọ ghọrọ onye otu kọmitii Portfolio nke e guzobere ọhụrụ na Ọrụ na Ọrụ.<ref>{{Cite web|title=Portfolio Committee on Employment and Labour|url=https://www.parliament.gov.za/committee-details/146|work=Parliament of South Africa|accessdate=10 January 2021|archivedate=18 October 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201018145933/https://www.parliament.gov.za/committee-details/146}}</ref> Ọ na-eje ozi ugbu a dị ka onye otu kọmitii a. == Ebensidee == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Zuma, Audrey Sbongile}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] fkvxjnf706zcnr6bk3yaf1d2dosvwt4 Marta Wenger 0 22993 729458 101998 2026-09-30T09:39:42Z Sylvaline39 15355 Added DEFAULTSORT and Databox 729458 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Marta Wenger''' (amụrụ na 18 Julaị 1953) bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị South Africa, onye omeiwu na Democratic Alliance ugbu a.<ref>{{Cite web|url=http://blogs.timeslive.co.za/hartley/2009/03/06/final-national-election-lists-for-anc-cope-da-full-text/|title=Final national election lists for ANC, Cope, DA – full text &#124; the Wild Frontier|accessdate=2010-03-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111009062425/http://blogs.timeslive.co.za/hartley/2009/03/06/final-national-election-lists-for-anc-cope-da-full-text/|archivedate=2011-10-09}} timeslive</ref><ref>http://www.polity.org.za/article/sa-parliament-full-list-of-members-of-parliament-sworn-in-on-06052009-2009-05-07 Polity</ref> Ọ bụbu onye isi obodo Midvaal na Gauteng, ma jee ozi dị ka Minista Na-ahụ Maka Mmiri na Mmekọrịta Gburugburu Ebe Obibi site na 2012 ruo 2014.<ref>{{Cite web|url=http://www.elections.org.za/papers/22/GovGazetteRpt.xls|title=Archived copy|accessdate=2010-03-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070426181522/http://www.elections.org.za/papers/22/GovGazetteRpt.xls|archivedate=2007-04-26}} Mayoral elections</ref> == Ebensidee == {{Reflist}}{{DA National Assembly members}} {{DEFAULTSORT:Wenger, Marta}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] q4x4yz99avr46lyfhaa643fu7yalm0r Annerie Weber 0 22994 729460 637577 2026-09-30T09:41:58Z Sylvaline39 15355 Added DEFAULTSORT and Databox 729460 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Annerie Maria Magdalena Weber''' (amụrụ na 2 Julaị 1967) bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị South Africa nke na-eje ozi dị ka onye otu National Assembly of South Africa . Onye otu Democratic Alliance, a họpụtara ya ka ọ bụrụ onye omeiwu na Mee 2019. Weber jere ozi dị ka onye isi oche nke DA's caucus na Nkangala District Municipality n'etiti afọ 2015 na 2019. == Agụmakwụkwọ == Weber nwetara BMus na BA Honours na Psychology na Mahadum North-West.{{Cite web|title=Ms Annerie Maria Magdalena Weber|url=https://www.parliament.gov.za/person-details/377|work=Parliament of South Africa|accessdate=28 September 2020|archivedate=28 September 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200928141820/https://www.parliament.gov.za/person-details/377}}</ref> O nwetara diplọma na mmekọrịta ụlọ ọrụ site na Vaal Triangle Campus nke mahadum.Site na Mahadum nke South Africa, o nwere diplọma agụmakwụkwọ dị elu. Weber nwetara asambodo nlekota na nyocha site na National School of Governance.<ref name="Parl" /> == ndọrọ ndọrọ ọchịchị == Weber jere ozi dị ka onye nduzi mpaghara nke Democratic Alliance na Mpumalanga site na 2012 ruo 2014.<ref name="Parl">{{Cite web|title=Ms Annerie Maria Magdalena Weber|url=https://www.parliament.gov.za/person-details/377|work=Parliament of South Africa|accessdate=28 September 2020|archivedate=28 September 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200928141820/https://www.parliament.gov.za/person-details/377}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://web.archive.org/web/20200928141820/https://www.parliament.gov.za/person-details/377 "Ms Annerie Maria Magdalena Weber"]. ''Parliament of South Africa''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">28 September</span> 2020</span>.</cite></ref> Site na 2015 ruo 2019, ọ bụ onye isi oche nke caucus nke pati ahụ na Nkangala District Municipality.<ref name="Parl" /> Na Machị 2018, a họpụtara ya dị ka onye isi oche mpaghara nke Democratic Alliance's Women Network.<ref>{{Cite news|author=Mathebula|first=Sifso|title=Jane Sithole now heads Mpumalanga DA leadership|url=https://ridgetimes.co.za/110081/da-elects-new-leadership/|accessdate=28 September 2020|work=Ridge Times|date=9 March 2018}}</ref> == Ọrụ omeiwu == Mgbe ntuli aka nke e mere na 8 Mee 2019, a họpụtara Weber ka ọ nọchite anya DA na ndị omeiwu.<ref>{{Cite news|title=Who's nominated for the National Assembly & provincial legislatures?|url=https://ewn.co.za/2019/05/15/who-s-nominated-for-the-national-assembly-and-provincial-legislatures|accessdate=28 September 2020|work=EWN|date=15 May 2019}}</ref> A ṅụrụ ya iyi dị ka onye otu National Assembly na 22 Mee 2019. Na 27 June 2019, ọ natara ọrụ kọmitii ya.<ref name="Parl"/> === Ọrụ kọmitii === * Kọmitii na-ahụ maka gburugburu ebe obibi, ọhịa na azụ (Onye ọzọ)<ref name="Parl"/> == Ebensidee == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Weber, Annerie Maria Magdalena}} == Njikọ mpụga == * Annerie Maria Magdalena Weber at People's Assembly {{Current MPs of South Africa}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] a7u9tsoew9oj6easgrs7bdelw1ybu85 Fanny Friedman 0 23019 729462 540392 2026-09-30T09:44:04Z Sylvaline39 15355 Added DEFAULTSORT and Databox 729462 wikitext text/x-wiki   {{Databox}} '''Fanny Friedman''' [[Order of the British Empire|MBE]] (mgbe ụfọdụ a na-akpọ ya Fannie Friedman, amụrụ Frances Friedman na 21, June 1926) ọ bụ dọkịta na onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị na [[Eswatini]] (nke a maara dị ka Swaziland). Friedman bụkwa nwanyị mbụ n'akụkọ ihe mere eme nke mba ya iji jide ọkwa minista na nwanyị mbụ Senator na mba ya site n'afọ 1987 ruo n'afọ 1993. <ref name=":3" /><ref name=":0" /> == Akụkọ ndụ == Fanny Friedman rụrụ ọrụ dị ka dọkịta n'ọtụtụ Ụlọ Ọgwụ [[Eswatini]] ma sonye n'ọrụ nke ọtụtụ òtù na-abụghị nke gọọmentị. Ọ bụ onye na-akwado nkwado nlekọta ahụike nne na obodo ya. N'afọ 1994, o dere okwu mmalite nke akwụkwọ Contemporary Issues in Maternal Health Care in Africa.<ref name=":0">{{Cite web|url=http://www.guide2womenleaders.com/Swaziland.htm|title=Worldwide Guide to Women in Leadership|work=Guide2womenleaders.com|publisher=Guide2womenleaders|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170909234042/http://guide2womenleaders.com/Swaziland.htm|archivedate=2017-09-09|accessdate=2017-11-17}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">. ''Guide2womenleaders.com''. Guide2womenleaders. Archived from [http://www.guide2womenleaders.com/Swaziland.htm the original] on 2017-09-09<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2017-11-17</span></span>.</cite></ref><ref name=":1" /><ref name=":2" /><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=_yDSKZA16tcC&dq=Fanny+Friedman&pg=PR14|title=Contemporary Issues in Maternal Health Care in Africa|author=Nasah|first=Boniface Tatchwenglie|date=1994|publisher=CRC Press|isbn=9783718655601|language=en}}</ref> N'afọ 1968, a họpụtara Friedman dị ka odeakwụkwọ na-adịgide adịgide (nke a maara ugbu a dị ka odeakwụkwọ ukwu) na Ministry of Health. Ọ rụrụ ọrụ dị ka onye nduzi nke ọrụ ahụike ma bụrụ onye gụsịrị akwụkwọ na Faculty of Medicine na Mahadum Cape Town, South Africa.<ref name=":4">{{Cite web|url=http://www.wlsaswaziland.co.sz/wp-content/uploads/2019/03/Page-1-Dr-Fanny-Friedman.pdf|title=WLSA – ESWATINI {{!}} Women & Law Southern Africa|work=WLSA - ESWATINI|language=en-CA|accessdate=2019-07-29|archivedate=2019-07-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190729202724/http://www.wlsaswaziland.co.sz/wp-content/uploads/2019/03/Page-1-Dr-Fanny-Friedman.pdf}}</ref> Ọ bụ onye otu World Health Organisation (WHO) na World Health Assembly Regional Committee . <ref name=":3">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=WcPI1aP8qrYC&dq=Fanny+Friedman&pg=PA51|title=Women at Work: Perspectives, Experiences and Tips|author=Maslin|first=Anna M.|date=2005|publisher=Northumbria University Press|isbn=9781904794103|language=en}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFMaslin2005">Maslin, Anna M. (2005). [https://books.google.com/books?id=WcPI1aP8qrYC&dq=Fanny+Friedman&pg=PA51 ''Women at Work: Perspectives, Experiences and Tips'']. Northumbria University Press. [[ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/9781904794103|<bdi>9781904794103</bdi>]].</cite></ref> N'afọ 1975, e nyere Friedman onyinye otu WHO ma ọ mụọ ahụike ọha na eze, mmemme MPH ya nọ na Belgium ọnwa isii ya na Holland ọnwa isii.<ref name=":4" /> Ọ bụ onye nzukọ omeiwu site n'afọ 1983 ruo n'afọ 1987 na onye omeiwu site n'afọ 1987 ruo n'afọ 1997. N'ọnwa Nọvemba n'afọ 1987, ọ bụ nwanyị mbụ n'akụkọ ihe mere eme nke mba ya iji jide ọkwa minista mgbe a họpụtara ya ka ọ bụrụ onye isi nke Ministrị ahụike. Ọ hapụrụ ọkwa ahụ n'afọ 1993.<ref name=":0"/><ref name=":1">{{Cite book|url=http://etd.uwc.ac.za/xmlui/bitstream/handle/11394/2134/Dlamini_MPA_2005.pdf|title=Socio-economic and political constraints on constitutional reform in Swaziland|author=Dlamini|first=Lomakhosi G.|publisher=Etd.uwc.ac.za|year=2005}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFDlamini2005">Dlamini, Lomakhosi G. (2005). [http://etd.uwc.ac.za/xmlui/bitstream/handle/11394/2134/Dlamini_MPA_2005.pdf ''Socio-economic and political constraints on constitutional reform in Swaziland''] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. Etd.uwc.ac.za.</cite></ref><ref name=":2">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=jGIOAQAAMAAJ|title=Africa Research Bulletin: Political series|date=1987|publisher=Africa Research Limited|language=en}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="">[https://books.google.com/books?id=jGIOAQAAMAAJ ''Africa Research Bulletin: Political series'']. Africa Research Limited. 1987.</cite></ref> Friedman bụ nwanyị mbụ na-ahụ maka ahụike ọha na eze nakwa nwanyị mbụ na akụkọ ihe mere eme nke mba ya.<ref name=":3"/> N'afọ 2018, e gosipụtara Friedman na mbipụta akwụkwọ ịntanetị "Portrait of a Swazi Woman: 50 Women, 50 Years" na-eme mmemme na mmezu ya na ntinye aka na obodo Eswatini. == Edensibịa == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Friedman, Fanny}} [[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]] 1pae08zggpz5pmqkqu1f0p2rpwp5qm6 Madeleine Rees 0 23036 729464 728704 2026-09-30T09:45:39Z Sylvaline39 15355 Added Databox 729464 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Madeleine Selina Rees''', [[Order of the British Empire|OBE]] bụ onye ọka iwu Britain na odeakwụkwọ ukwu nke Women's International League for Peace and Freedom ugbu a. Ọ ekwuola okwu megide mmebi ikike mmadụ na [[Bosnia na Herzegovina|Bosnia]] site n'aka ndị na-ahụ maka udo na ndị ọzọ na-arụ ọrụ maka United Nations. Rees ghọrọ onye ọka iwu n'afọ 1990. Ọ rụrụ ọrụ n'otu nnukwu ụlọ ọrụ ndị ọka iwu nke Britain, wee bụrụ onye mmekọ n'afọ 1994. N'ebe ahụ, ọ bụ ọkachamara na iwu ịkpa ókè, na-etinye aka karịsịa na mpaghara ọrụ, yana ọkachamara na iwu ọha na eze na nke nchịkwa. Rees rụrụ ọrụ n'aha Commission for Racial Equality na Equal Opportunities Commission ebe o nyere aka guzobe ikike maka ndị mmadụ n'okpuru iwu obodo.<ref name="wilpfinternational1">{{Cite web|url=http://www.wilpfinternational.org/madeleine-rees/|title=WILPF &#124; Madeleine Rees|work=wilpfinternational.org|publisher=[[Women's International League for Peace and Freedom]]|date=|accessdate=10 September 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130929032906/http://www.wilpfinternational.org/madeleine-rees/|archivedate=29 September 2013}}</ref> A nụla ikpe ịkpa ókè nke Rees wetara na European Court of Human Rights na European Court nke Justice na [[Luxembourg]]. N'afọ 1998, Rees malitere ịrụ ọrụ dị ka Onye isi ụlọ ọrụ na [[Bosnia na Herzegovina]] na dị ka ọkachamara nwoke na nwanyị maka Ọfịs nke Kọmishọna Ukwu maka Ihe Ndị Ruuru Mmadụ.<ref name="wilpfinternational1" /> O nyere aka kpughee mmegbu nke ikike mmadụ metụtara azụmahịa mmekọahụ na Bosnia site n'ịgba akaebe iji kwado Kathryn Bolkovac, onye na-ahụ maka ndị uwe ojii mba ụwa nke United Nations nke e goro iji nyere aka kwụsị mmegbu mmekọahụ na ịgba akwụna na Bosnia.<ref name="theguardian2001">{{Cite web|author=Barnett|first=Antony|title=British firm accused in UN 'sex scandal' &#124; World news|url=https://www.theguardian.com/world/2001/jul/29/unitednations|work=[[The Observer]]|date=29 July 2001|accessdate=10 September 2013}}</ref> Bolkovac kpughere ojiji nke ndị akwụna na itinye aka na ịzụ ahịa mmekọahụ site n'aka ndị otu United Nations Mission na Bosnia na Herzegovina.<ref name="theguardian2001" /><ref>{{Cite news|author=Staff writer|url=http://www.scotsman.com/news/world/bosnia-sex-trade-shames-un-1-1381668|title=Bosnia sex trade shames UN - World|work=[[The Scotsman]]|date=9 February 2003|accessdate=10 September 2013}}</ref> N'afọ 2009, ewepụrụ Rees n'ọkwa ya, mgbe ahụ n'ọnwa Machị 2010 a chụrụ ya n'ọrụ. Ụlọ ikpe esemokwu nchịkwa nke United Nations kpebiri ya dị ka nchụpụ na-ezighị ezi. Ọfịs nke Kọmishọna Ukwu ahụ gọnahụrụ ebubo ahụ, na-ekwu na e bu ụzọ nyeghachi Rees n'ọkwa ọhụrụ n'ihi mkpesa sitere n'aka ndị isi njikwa banyere arụmọrụ ọrụ ya, nakwa na ọ nabataghị ọkwa ọhụrụ a na-enye ya. Otú ọ dị, onye ọka ikpe ụlọ ikpe esemokwu Coral Shaw kpebiri na ịmegharị Rees na ọkwa ọhụrụ bụ iwu na-akwadoghị.<ref>{{Cite news|author=Lynch|first=Colum|title=U.N. sex crimes whistle-blower wrongfully dismissed|url=http://turtlebay.foreignpolicy.com/posts/2011/09/16/un_sex_crimes_whistleblower_was_wrongfully_dismissed|work=[[Foreign Policy]]|date=16 September 2011|accessdate=29 March 2017|archive-date=25 October 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131025075317/http://turtlebay.foreignpolicy.com/posts/2011/09/16/un_sex_crimes_whistleblower_was_wrongfully_dismissed|url-status=dead}}</ref> [[Vanessa Redgrave]] gosipụtara ya na ihe nkiri n'afọ 2010 The Whistleblower .<ref>{{Cite news|author=MacFarquhar|first=Neil|title=Peacekeepers' Sex Scandals Linger, On Screen and Off|url=https://www.nytimes.com/2011/09/08/world/08nations.html?pagewanted=all|work=[[The New York Times]]|date=7 September 2011|accessdate=25 January 2015}}</ref> == Onyinye == A họpụtara Rees dị ka [[Order of the British Empire|onye isi nke Order of the British Empire]] (OBE) n'afọ 2014 Birthday Honours maka ọrụ maka ikike mmadụ, ọkachasị ikike ụmụ nwanyị, na udo na nchekwa mba ụwa. == Ebenside == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Rees, Madeleine}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] g1g5eoqdgijnbkm5kj8o8r9t44f5jm9 Mabel Evwierhoma 0 23376 729124 197997 2026-09-29T19:40:38Z Philip Emeka 16124 Added {{DEFAULT SORT}} 729124 wikitext text/x-wiki   '''Mabel Itohanosa Erioyunvwen Evwierhoma''' (amụrụ na 7 Mee 1965) bụ onye nkuzi Naịjịria. Ọ bụ Prọfesọ nke ihe nkiri na Mahadum [[Abuja]] . Ọ bụ ọkachamara na echiche dị egwu, nkatọ, ọmụmụ okike na ọmụmụ ọdịbendị.<ref name="Onochie">Bridget Chiedu Onochie, [https://web.archive.org/web/20231004000305/https://guardian.ng/sunday-magazine/evwierhoma-a-literary-icon-at-50/ Evwierhoma: A Literary Icon At 50], ''[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]'', 24 May 2015. Accessed 2 August 2020.</ref> [[Category:Articles with hCards]] == Ndụ == A mụrụ Mabel Evwierhoma na Peter Omoviroro Tobrise na Theodora Tobrise, nké a mụrụ Aiwerioghene. Ọ gara Abadina Primary School site na 1970 ruo 1975;, na Federal Government Girls College, Bauchi site na 1976 ruo 1981. O nwetara asambodo ụlọ akwụkwọ dị elu na 1983 na Federal School of Arts and Science, Suleja. Ọ gara Mahadum [[Ibadan]], nweta BA na Theatre Arts na 1986 na MA na 1988. Site na 1989 ruo 1990 ọ bụ onye enyemaka nkuzi na Mahadum Ibadan tupu ọ banye Mahadum Abuja na 1990 dị ka onye enyemaka nkuchi. Ọ nwetara Ph.D. ya n'afọ 1996, e mekwara ya ka ọ bụrụ Prọfesọ zuru oke n'afọ 2005.<ref name="Onochie"/> E bipụtara ''festschrift'' maka Evwierhoma na 2015.<ref>[[Tracie Chima Utoh]]-Ezeajugh and Barclays Foubiri Ayakoroma, eds., ''Gender discourse in African theatre, literature and visual arts : a festschrift in honour of Professor Mabel Evwierhoma''. Ibadan, Oyo State, Nigeria : Kraft Books Limited, 2015.</ref> O kwuru okwu nkụzi na Mahadum Abuja, 'Nne bụ ọlaedo', na 21 Jenụwarị 2016.<ref>Mabel Evwierhoma, ''Mother is gold: the mater, the matter and women-centred approaches in Nigerian drama and theatre''. Abuja, Nigeria : Inaugural Lecture Committee, 2016.</ref> N'afọ 2019 ọ bụ otu n'ime mmadụ atọ e depụtara maka ọkwa osote chancellor nke Mahadum Abuja.<ref>Leon Usigbe, [https://tribuneonlineng.com/three-candidates-scale-uniabuja-vc-race-hurdle/ Three candidates scale UniAbuja VC race hurdle], ''Nigerian Tribune'', 27 June 2019. Accessed 2 August 2020.</ref> N'ọnwa Juun afọ 2020, Evwierhoma kwuru okwu 'Idu n'ike dị ka Anti-culture na Naịjirịa nke oge a', na-akpọ maka nguzogịde ọdịbendị na ndokwa iwu megide ndina n'ike.<ref>Bridget Chiedu Onochie, [https://web.archive.org/web/20221020203857/https://guardian.ng/art/at-nico-forum-scholars-others-canvass-stringent-legal-instruments-against-rape-offenders/ At NICO forum, scholars, others canvass stringent legal instruments against rape offenders], ''[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]'', 28 June 2020. Accessed 2 August 2020.</ref> == Ọrụ == * Site na nzuzo: uri. Ibadan: Sam Bookman Publishers, 2001. * ''Ike ụmụ nwanyị na ihe okike dị egwu na Naịjirịa''. Ibadan, Nigeria: Caltop Publications, 2002. * (ed, ya na Gbemisola Adeoti) ''Mgbe'' Nobel Prize gasịrị : echiche banyere akwụkwọ Africa, ọchịchị, na mmepe. Lagos, Nigeria: Association of Nigerian Authors, 2006 * ''Ihe nkiri ụmụ nwanyị Naijiria'' : edemede banyere anyụike ụmụ nwanyị na ihe nkiri Naijiria nke oge a, 2014 * (ed. na Methuselah Jeremiah) Snapshots nke ethos nwanyị : edemede banyere ụmụ nwanyị na ihe nkiri na ọdịbendị nke Africa. Lagos, Nigeria : Concept Publications Limited, 2015. == Ihe odide == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Evwierhoma, Mabel}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 0w3epzkedg5j38tiuyqilipeyrak8ai 729126 729124 2026-09-29T19:42:53Z Philip Emeka 16124 Added databox 729126 wikitext text/x-wiki  {{databox}} '''Mabel Itohanosa Erioyunvwen Evwierhoma''' (amụrụ na 7 Mee 1965) bụ onye nkuzi Naịjịria. Ọ bụ Prọfesọ nke ihe nkiri na Mahadum [[Abuja]] . Ọ bụ ọkachamara na echiche dị egwu, nkatọ, ọmụmụ okike na ọmụmụ ọdịbendị.<ref name="Onochie">Bridget Chiedu Onochie, [https://web.archive.org/web/20231004000305/https://guardian.ng/sunday-magazine/evwierhoma-a-literary-icon-at-50/ Evwierhoma: A Literary Icon At 50], ''[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]'', 24 May 2015. Accessed 2 August 2020.</ref> [[Category:Articles with hCards]] == Ndụ == A mụrụ Mabel Evwierhoma na Peter Omoviroro Tobrise na Theodora Tobrise, nké a mụrụ Aiwerioghene. Ọ gara Abadina Primary School site na 1970 ruo 1975;, na Federal Government Girls College, Bauchi site na 1976 ruo 1981. O nwetara asambodo ụlọ akwụkwọ dị elu na 1983 na Federal School of Arts and Science, Suleja. Ọ gara Mahadum [[Ibadan]], nweta BA na Theatre Arts na 1986 na MA na 1988. Site na 1989 ruo 1990 ọ bụ onye enyemaka nkuzi na Mahadum Ibadan tupu ọ banye Mahadum Abuja na 1990 dị ka onye enyemaka nkuchi. Ọ nwetara Ph.D. ya n'afọ 1996, e mekwara ya ka ọ bụrụ Prọfesọ zuru oke n'afọ 2005.<ref name="Onochie"/> E bipụtara ''festschrift'' maka Evwierhoma na 2015.<ref>[[Tracie Chima Utoh]]-Ezeajugh and Barclays Foubiri Ayakoroma, eds., ''Gender discourse in African theatre, literature and visual arts : a festschrift in honour of Professor Mabel Evwierhoma''. Ibadan, Oyo State, Nigeria : Kraft Books Limited, 2015.</ref> O kwuru okwu nkụzi na Mahadum Abuja, 'Nne bụ ọlaedo', na 21 Jenụwarị 2016.<ref>Mabel Evwierhoma, ''Mother is gold: the mater, the matter and women-centred approaches in Nigerian drama and theatre''. Abuja, Nigeria : Inaugural Lecture Committee, 2016.</ref> N'afọ 2019 ọ bụ otu n'ime mmadụ atọ e depụtara maka ọkwa osote chancellor nke Mahadum Abuja.<ref>Leon Usigbe, [https://tribuneonlineng.com/three-candidates-scale-uniabuja-vc-race-hurdle/ Three candidates scale UniAbuja VC race hurdle], ''Nigerian Tribune'', 27 June 2019. Accessed 2 August 2020.</ref> N'ọnwa Juun afọ 2020, Evwierhoma kwuru okwu 'Idu n'ike dị ka Anti-culture na Naịjirịa nke oge a', na-akpọ maka nguzogịde ọdịbendị na ndokwa iwu megide ndina n'ike.<ref>Bridget Chiedu Onochie, [https://web.archive.org/web/20221020203857/https://guardian.ng/art/at-nico-forum-scholars-others-canvass-stringent-legal-instruments-against-rape-offenders/ At NICO forum, scholars, others canvass stringent legal instruments against rape offenders], ''[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]'', 28 June 2020. Accessed 2 August 2020.</ref> == Ọrụ == * Site na nzuzo: uri. Ibadan: Sam Bookman Publishers, 2001. * ''Ike ụmụ nwanyị na ihe okike dị egwu na Naịjirịa''. Ibadan, Nigeria: Caltop Publications, 2002. * (ed, ya na Gbemisola Adeoti) ''Mgbe'' Nobel Prize gasịrị : echiche banyere akwụkwọ Africa, ọchịchị, na mmepe. Lagos, Nigeria: Association of Nigerian Authors, 2006 * ''Ihe nkiri ụmụ nwanyị Naijiria'' : edemede banyere anyụike ụmụ nwanyị na ihe nkiri Naijiria nke oge a, 2014 * (ed. na Methuselah Jeremiah) Snapshots nke ethos nwanyị : edemede banyere ụmụ nwanyị na ihe nkiri na ọdịbendị nke Africa. Lagos, Nigeria : Concept Publications Limited, 2015. == Ihe odide == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Evwierhoma, Mabel}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] t6b09le9nurkxqndabl33vhcutdfaaf Ayanda Dlodlo 0 23396 729128 116118 2026-09-29T19:46:00Z Philip Emeka 16124 Added {{DEFAULT SORT}} and Databox 729128 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[Usòrò:Minister_Ayanda_Dlodlo.png|thumb|Ayanda Dlodlo]] '''Ayanda Dlodlo''' (Amụrụ na 22 Mee 1963) bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị [[South Africa]], onye bụbu minista na onye otu African National Congress (ANC). Onye bụbu minista na kọmitii Cyril Ramaphosa bụ Minista na-ahụ maka ọrụ ọha na eze na nchịkwa site n'ụbọchị 5 Ọgọstụ 2021 ruo ụbọchị 4 Eprel 2022. Tupu ọ nọrọ n'ọkwa ahụ, ọ bụ Minista nke Nchebe Steeti site n'ụbọchị 30 Mee 2019 ruo n'ụbọchị 5 Ọgọst 2021. A mụrụ Dlodlo na Soweto, South Africa.<ref name="BBQ">{{Cite web|url=http://www.bbqonline.co.za/articles/minister-ayanda-dlodlo-26188.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190616171616/http://www.bbqonline.co.za/articles/minister-ayanda-dlodlo-26188.html|archivedate=16 June 2019|title=Minister Ayanda Dlodlo. The Ministry for the Public Service and Administration's new champion for change|date=2 August 2018|work=BBQ|accessdate=16 June 2019}}</ref> Nna ya nọ na-agụ akwụkwọ maka Bachelor of Science ma mesịa nweta akara ugo mmụta ọ ghọrọ onye isi ụlọ akwụkwọ, ebe nne ya bụ nwa akwụkwọ nọọsụ.<ref name="BBQ" /><ref name="News03">{{Cite web|url=https://www.news24.com/Archives/City-Press/Home-and-Away-Ayanda-Dlodlo-20150429|title=Home and Away – Ayanda Dlodlo|date=4 February 2012|work=News24|language=en|accessdate=16 June 2019|archivedate=16 June 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190616171613/https://www.news24.com/Archives/City-Press/Home-and-Away-Ayanda-Dlodlo-20150429}}</ref> Ezinụlọ ahụ kwagara [[Eswatini|Swaziland]] iji gbanahụ ịkpa ókè agbụrụ mana ọ dị mwute na alụmdi na nwunye ahụ adịteghị aka, ndị mụrụ ya gbara alụkwaghịm na nne ya laghachiri Johannesburg.<ref name="Brief">{{Cite web|url=https://briefly.co.za/28608-ayanda-dlodlo-biography-son-cars-husband-qualifications-political-career-pictures-south-african-news.html|title=Here is all you need to know about the powerful Ayanda Dlodlo|author=Karen|first=Carol|date=29 April 2019|work=Briefly|language=en|accessdate=16 June 2019}}</ref><ref name="News03" /> Mgbe ọ dị afọ iri na asaa, ọ sonyeere òtù ndị agha ANC uMkhonto we Sizwe (MK) wee gaa [[Angola]] maka ọzụzụ agha n'afọ 1980.<ref name="Brief" /><ref name="Gov1">{{Cite web|url=https://www.gov.za/about-government/contact-directory/ayanda-dlodlo-ms|title=Ayanda Dlodlo|work=www.gov.za|accessdate=16 June 2019}}</ref> Mgbe ọ laghachiri South Africa n'afọ 1994, ọ chọpụtara na ndị uwe ojii egbuola nwanne ya nwanyị nakwa na nne ya na-ata ahụhụ site na mmetụta nke mmekpa ahụ na njide.<ref name="News03" /> == Ebenside == {{DEFAULTSORT:Dlodlo, Ayanda}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] bg3l6zisjvkh5ipzh8xvn24af8jyn2r 729131 729128 2026-09-29T19:46:50Z Philip Emeka 16124 729131 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Ayanda Dlodlo''' (Amụrụ na 22 Mee 1963) bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị [[South Africa]], onye bụbu minista na onye otu African National Congress (ANC). Onye bụbu minista na kọmitii Cyril Ramaphosa bụ Minista na-ahụ maka ọrụ ọha na eze na nchịkwa site n'ụbọchị 5 Ọgọstụ 2021 ruo ụbọchị 4 Eprel 2022. Tupu ọ nọrọ n'ọkwa ahụ, ọ bụ Minista nke Nchebe Steeti site n'ụbọchị 30 Mee 2019 ruo n'ụbọchị 5 Ọgọst 2021. A mụrụ Dlodlo na Soweto, South Africa.<ref name="BBQ">{{Cite web|url=http://www.bbqonline.co.za/articles/minister-ayanda-dlodlo-26188.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190616171616/http://www.bbqonline.co.za/articles/minister-ayanda-dlodlo-26188.html|archivedate=16 June 2019|title=Minister Ayanda Dlodlo. The Ministry for the Public Service and Administration's new champion for change|date=2 August 2018|work=BBQ|accessdate=16 June 2019}}</ref> Nna ya nọ na-agụ akwụkwọ maka Bachelor of Science ma mesịa nweta akara ugo mmụta ọ ghọrọ onye isi ụlọ akwụkwọ, ebe nne ya bụ nwa akwụkwọ nọọsụ.<ref name="BBQ" /><ref name="News03">{{Cite web|url=https://www.news24.com/Archives/City-Press/Home-and-Away-Ayanda-Dlodlo-20150429|title=Home and Away – Ayanda Dlodlo|date=4 February 2012|work=News24|language=en|accessdate=16 June 2019|archivedate=16 June 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190616171613/https://www.news24.com/Archives/City-Press/Home-and-Away-Ayanda-Dlodlo-20150429}}</ref> Ezinụlọ ahụ kwagara [[Eswatini|Swaziland]] iji gbanahụ ịkpa ókè agbụrụ mana ọ dị mwute na alụmdi na nwunye ahụ adịteghị aka, ndị mụrụ ya gbara alụkwaghịm na nne ya laghachiri Johannesburg.<ref name="Brief">{{Cite web|url=https://briefly.co.za/28608-ayanda-dlodlo-biography-son-cars-husband-qualifications-political-career-pictures-south-african-news.html|title=Here is all you need to know about the powerful Ayanda Dlodlo|author=Karen|first=Carol|date=29 April 2019|work=Briefly|language=en|accessdate=16 June 2019}}</ref><ref name="News03" /> Mgbe ọ dị afọ iri na asaa, ọ sonyeere òtù ndị agha ANC uMkhonto we Sizwe (MK) wee gaa [[Angola]] maka ọzụzụ agha n'afọ 1980.<ref name="Brief" /><ref name="Gov1">{{Cite web|url=https://www.gov.za/about-government/contact-directory/ayanda-dlodlo-ms|title=Ayanda Dlodlo|work=www.gov.za|accessdate=16 June 2019}}</ref> Mgbe ọ laghachiri South Africa n'afọ 1994, ọ chọpụtara na ndị uwe ojii egbuola nwanne ya nwanyị nakwa na nne ya na-ata ahụhụ site na mmetụta nke mmekpa ahụ na njide.<ref name="News03" /> == Ebenside == {{DEFAULTSORT:Dlodlo, Ayanda}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] j0922oi7sg9hmnwqz4bnmrwe86k70hn Chidinma Okeke 0 23423 729138 578319 2026-09-29T19:55:33Z Philip Emeka 16124 Added databox 729138 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Chidinma Nkeruka Okeke''' (amụrụ n'abalị iri na otu n'ọnwa Ọgọstụ n'afọ 2000) bụ onye Naijiria na-agba bọọlụ nke na-agba maka Madrid CFF . Ọ nọbu na FC Robo na Nigeria Women Premier League, ọ gbakwara bọọlụ maka otu egwuregwu bọọlụ ụmụ nwanyị nke mba Naịjiria. Ọ bụ otu n'ime ndị otu Naijiria meriri 2019 WAFU Women's Cup na [[Côte d'Ivoire|Ivory Coast]].<ref>{{Cite web|url=https://www.thecable.ng/falcons-edge-ivory-coast-on-penalties-to-win-first-wafu-cup|title=Falcons edge Ivory Coast on penalties to win first WAFU Cup|work=The Cable|accessdate=3 June 2019}}</ref> == Ọrụ == N'afọ 2016, Okeke nọchitere anya otu egwuregwu bọọlụ ụmụ nwanyị U-17 nke mba Naịjịrịa a na 2016 FIFA U-17 Women's World Cup.<ref>{{Cite web|url=https://www.premiumtimesng.com/sports/football/211185-nigeria-names-squad-fifa-u-17-womens-world-cup.html|title=Nigeria names squad for FIFA U-17 Women's World Cup|date=1 September 2016|accessdate=3 June 2019}}</ref> N'afọ 2017, [[Rasheedat Ajibade]] meriri ya na asọmpi ụmụ nwanyị nke Nigeria Freestyle Football.<ref>{{Cite web|url=https://cityvoiceng.com/mccarthy-obanor-rasheedat-ojubade-emerge-nigeria-freestyle-football-champions/|title=McCarthy Obanor, Rasheedat Ajibade emerge Nigeria Freestyle Football Champions|accessdate=3 June 2019|archivedate=3 June 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190603174326/https://cityvoiceng.com/mccarthy-obanor-rasheedat-ojubade-emerge-nigeria-freestyle-football-champions/}}</ref> N'ọnwa Julaị afọ 2018, onye nkuzi Christopher Danjuma kpọrọ ya aha na ndepụta ikpeazụ nke otu egwuregwu bọọlụ ụmụ nwanyị Naịjịrịa na-erubeghị afọ 20 maka 2018 FIFA U-20 Women's World Cup.<ref>{{Cite web|url=https://guardian.ng/sport/danjuma-picks-final-squad-for-fifa-u-20-women-world-cup/|title=Danjuma picks final squad for FIFA U-20 Women World Cup|work=Guardian|accessdate=3 June 2019|archivedate=3 June 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190603150921/https://guardian.ng/sport/danjuma-picks-final-squad-for-fifa-u-20-women-world-cup/}}</ref> Na 2019 WAFU Women's Cup, Okeke nọ na scoresheet ka ndị otu Naịjịria meriri Niger iji ruo eru maka ọkara ikpeazụ.<ref>{{Cite web|url=https://www.pulse.ng/sports/football/super-falcons-thrash-niger-15-0-to-reach-semifinals-of-2019-wafu-womens-cup/25m0ytj|title=Super Falcons thrash Niger 15-0 to reach semifinals of 2019 WAFU Women's Cup|author=Steve|first=Dede|date=12 May 2019|work=Pulse|accessdate=3 June 2019}}</ref> A gụnyekwara ya na ndị otu Naijiria maka 2019 FIFA Women's World Cup .<ref>{{Cite web|url=https://www.goal.com/en-ng/news/evelyn-nwabuoku-chidinma-okeke-top-surprise-names-on/489ip4e0yu1d1689ecvg782ze|title=Evelyn Nwabuoku and Chidinma Okeke top surprise names on Nigeria's Women's World Cup squad|work=Goal.com|accessdate=3 June 2019}}</ref> N'ọnwa Ọgọstụ 2019, Okeke bịanyere aka na Madrid CFF na Spanish Primera División, wee mee egwuregwu mbụ ya na mmeri megide Real Betis na 8 Septemba 2019. == Ihe odide == {{Reflist}}{{Madrid CFF squad}} {{DEFAULTSORT:Okeke, Chidinma}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 4ac9mgrab4batac7rpqc1aiot05e8kg Asha Ahmed Abdalla 0 23430 729142 541418 2026-09-29T19:58:08Z Philip Emeka 16124 Added {{DEFAULT SORT}} 729142 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder|name=Asha Ahmed Abdalla <br> عائشة أحمد عبد لله|image=Ashaahmed1.png|birth_date=1958|birth_place=[[Erigavo]], [[Somalia]]|office=Member of the [[Transitional Federal Parliament]]|term_start=2004|term_end=20 August 2012|predecessor=|successor=|party=[[Independent politician|Independent]]}} '''Asha Ahmed Abdalla''' (Somali: ; Arabic: ) bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị Somalia. Ọ bụ onye guzobere Transitional Federal Parliament, ọ bụkwa onye omeiwu ochie na-anọchite anya mpaghara ugwu Sanaag. == Akụkọ maka ndụ onwe == A mụrụ Abdalla na 1958 n'obodo Erigavo, nke dị n'ebe ugwu Sanaag nke Somalia. Ọ nọrọ n'oge ọ bụ nwata na Yemen, wee laghachi Somalia na ngwụcha afọ 1960. Abdalla mechara kwaga [[Njikọ̀taọ̀hà|United States]] iji chụsoo agụmakwụkwọ dị elu, gụsịrị akwụkwọ na La Guardia College na New York City. O nwere ụmụ amaala Somalia na America abụọ. == Ọrụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị == N'afọ 2000, Abdalla gara nzukọ udo na Somalia nke e mere na Arta, Djibouti. N'ihi ọrụ dị mkpa ọ rụrụ na mkparịta ụka ahụ, a họpụtara ya ka ọ bụrụ onye omeiwu (MP) na Gọọmentị Mba Transitional (TNG). A họpụtara Abdalla n'ọkwa ndị minista dị iche iche na TNG. Ndị nke ikpeazụ gụnyere Minista na-ahụ maka ịhapụ ọrụ, ịkwụsị ngwá agha, ịhazigharị na nlekọta ndị nwere nkwarụ, na osote Minista na ọrụ na egwuregwu. N'afọ 2004, Abdalla so na ndị nnọchi anya Somalia 275 gbakọtara iji gụzobe Gọọmentị Federal Transitional (TFG) nke Somalia. N'otu afọ ahụ, ọ gbara ọsọ maka ọkwa onye isi ala Somalia, na-eme ka ọ bụrụ nwanyị mbụ n'akụkọ ihe mere eme nke mba ahụ mere ya. N'ihi obere vootu, e wepụrụ Abdalla na agba nke mbụ nke ntuli aka, nke emere n'oge mkparịta ụka udo. Ọ bụkwa onye otu Transitional Federal Parliament (TFP), ruo mgbe emere emume nke Federal Parliament of Somalia n'ọnwa Ọgọstụ afọ 2012. == Ịgba mbọ == Abdalla esonyewo n'ọtụtụ nzukọ gbasara mmepe obodo, iwu ụdo na ọrụ ebere. Dị ka onye isi nke Somali Women Chanter Association, ọ na-agagharị n'ụwa niile iji kwalite nkwụsi ike na nzukọ ọha na eze, ọkachasị nsogbu ụmụ nwanyị. Okwu mkpọsa ya bụ "Nye Somalia nne na-azụlite", na inye ụmụ nwanyị ike na-anọ n'ọkwa 10 na atụmatụ ya nke iri na abụọ maka mba ahụ. Na mgbakwunye, Abdalla bụ onye gụzobere Community Sustaining Development Organization, atụmatụ e mere iji nyere aka na mgbalị ndị na-eme ka esemokwu dịghachi mma site na ọrụ enyemaka na ọrụ mmepe. N'afọ 2011, Abdalla so n'etiti ọtụtụ ụmụ nwanyị na-eme ihe gbasara ndọrọ ndọrọ ọchịchị ahọpụtara isonye na panel nke Nobel Peace Prize multi-national Women's Political Leadership: n'ime Udo na ịlụ ọgu. == Ebensidee == * [https://web.archive.org/web/20081019092012/http://www.peacewomen.org/news/Somalia/news.html Ụmụ nwanyị, Udo na Nchebe Akụkọ: Somalia:] * [https://web.archive.org/web/20090529235534/http://www.odemagazine.com/doc/8/somalia_needs_a_mother_s_nurturing Somalia chọrọ nkuzi nne] * [https://web.archive.org/web/20140904204754/http://comsadevelopment.org/index.html Òtù Na-akwado Mmepe Obodo] * [https://web.archive.org/web/20111117232008/http://www.banadir.com/status.shtml Ụkpụrụ nke usoro mmepe nke SOMALI na oge nchebe] * [https://web.archive.org/web/20141101225408/http://www.hiiraan.com/op/2006/jun/Asha-Abdalla.aspx Mmejọ Iwu: Nzukọ Ndị Omeiwu Federal nke Somalia Republic] {{DEFAULTSORT:Abdalla, Asha Ahmed}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] [[Òtù:Pages with unreviewed translations]] ih3gqpzwqafma6j7427pmnwc6k473aa Eniola Olaitan Ajayi 0 23448 729152 688424 2026-09-29T20:16:12Z Philip Emeka 16124 729152 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder|name=Eniola Olaitan Ajayi|image=|honorific-prefix=Ambassador|office4=Commissioner for Education, Science and Technology [[Ekiti State]]|term_start4=December 2010|term_end4=January 2013|office3=Commissioner for Environment [[Ekiti State]]|term_start3=February 2013|term_end3=October 2015|office2=Nigerian Ambassador to [[Hungary]]|term_start2=June 2017|term_end2=January 2021|predecessor2=|successor2=Modupe Irele|office1=Nigerian Ambassador to [[Netherlands]]|term_start1=January 2021|term_end1=|predecessor1=Oji Ngofa|successor1=|birth_date={{birth date and age|1965|01|18|df=y}}|birth_place=[[Ekiti State]], Nigeria|nationality=Nigerian|education=B.Sc, M.Phil, O.D, FNOA|party=[[All Progressive Congress]] (APC)|alma_mater=[[Christ's School, Ado Ekiti]] <br> [[University of Benin (Nigeria)|University of Benin]] <br> [[University of London]]|occupation=Diplomat|profession=Consultant Optometrist|website={{URL|http://eniolaajayi.com}}}} Ambassador Eniola Olaitan Ajayi (amụrụ na 18 Jenụwarị 1965) bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị Naijiria na '''onye nnọchi anya''' mba ọzọ na-eje ozi ugbu a dị ka onye nnọchianya Naijiria nọ na Hungary na ikikere na Serbia, Croatia, na Bosnia na Herzegovina.<ref>{{Cite web|title=Home|url=http://nigerianembassy.hu/index.php?option=com_content&task=view&id=5&Itemid=6#:~:text=Ambassador%20Ajayi%20offically%20became%20Nigeria's,Aleksandar%20Vucic.|work=Embassy of Nigeria in Budapest|publisher=Nigeria|accessdate=13 January 2020|archivedate=21 December 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191221053530/http://nigerianembassy.hu/index.php?option=com_content&task=view&id=5&Itemid=6#:~:text=Ambassador%20Ajayi%20offically%20became%20Nigeria's,Aleksandar%20Vucic.}}</ref> N'oge na-adịbeghị anya, Onye isì ala [[Muhammadu Buhari]] zigara ya ka ọ bụrụ onye nnọchi anya Naijiria na Netherlands.<ref>{{Cite web|title=President assigns portfolios to new ambassadors|url=https://guardian.ng/news/president-assigns-portfolios-to-new-ambassadors/|work=TheGuardian|publisher=TheGuardian|accessdate=19 January 2021}}</ref> == Ihe ndị mere n'oge gara aga == A mụrụ Ajayi na 18 Jenụwarị 1965 na Ipoti Ekiti n'ezinụlọ Late Pawato Oluyin Owolabi Ajayi nke Iyin Ekiti na Chief Mrs. Elizabeth Anike Ajayi nke Ipoti Ekiti. Ndụ ya n'oge ọ bụ nwata malitere na St George Anglican Primary School, Ijero Ekiti tupu ọ gaa Emmanuel Anglican Elementary School, Ado Ekiti.<ref>{{Cite web|title=World Science Forum Participants|url=https://worldscienceforum.org/participants/ajayi-eniola-olaitan-37463|work=World Science Forum|publisher=World Science Forum|accessdate=21 January 2021|archivedate=28 January 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210128033533/https://worldscienceforum.org/participants/ajayi-eniola-olaitan-37463}}</ref> Ọ gụrụ akwụkwọ sekọndrị na ụlọ akwụkwọ Christ, Ado Ekiti.<ref>{{Cite web|title=Featured Story|url=https://ekitistate.gov.ng/features-christs-school-offered-us-complete-training-commissioner/|work=Ekiti state Government Forum|publisher=Ekiti State Government|accessdate=21 January 2021}}</ref> O nwetara nzere bachelọ nke sayensị na Optometry na 1986 na Mahadum Benin . Mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ, ọ rụrụ ọrụ na National Youth Service Corps na Eye Clinic nke Nigerian Airforce. Mgbe ọ rụchara ọrụ otu afọ ya, e debere ya dị ka onye ọrụ na-adịgide adịgide nke ụlọ ọgwụ ahụ ma rụọ ọrụ n'ebe ahụ ruo mgbe ọ nwetara ezumike ọmụmụ iji mee nyocha na Institute of Ophthalmology, Mahadum London. N'afọ 1994, ọ nwetara Master of Philosophy na Ocular Pathology n'otu mahadum ahụ. Ọ laghachiri Naịjirịa wee gaa n'ihu na ọrụ ya na Nigeria Airforce ruo 1997 mgbe ọ malitere ọrụ onwe ya. O mechara laghachi na Mahadum Benin ebe ọ nwetara Doctor of Optometry n'afọ 2000.<ref>{{Cite web|title=Happy Birthday Ambassador Designate|url=https://m.facebook.com/ekitilink/posts/happy-birthday-to-ambassador-designatedr-eniola-olaitan-ajayiphd-an-alumnus-of-c/1892995567586757/|work=Ekiti Link Facebook Page Forum|publisher=Ekiti Link Forum|accessdate=21 December 2020}}</ref> Ọ bụ onye na-akpali akpali na onye ozi nke Chineke na nzukọ ndị Kraịst nke obodo ya; na-elekọta ọdịmma nke ndị di na nwunye kwenyere na Chineke maka ụmụaka na-ndị dị ime. Dr Eniola AJAYI lụrụ Adegboyega Oke ma bụrụ nne nwere ọtụtụ ụmụ. == Ọrụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị == Ajayi bịara na ndọrọ ndọrọ ọchịchị mgbe oge mbụ ya dị ka Kọmishọna maka agumakwụkwọ, sayensị na teknụzụ na steeti Ekiti nke Naijiria ebe o mere mgbanwe dị ịrịba ama na ngalaba agụmakwụkwọ.<ref>{{Cite web|title=Ekiti State Commissioner for education, science and technology|url=https://www.facebook.com/dailytrust/posts/ekiti-state-commissioner-for-education-science-and-technology-dr-eniola-ajayi-ha/369550213126322/|work=Daily Trust|publisher=Daily Trust|accessdate=17 February 2020}}</ref> E mechara họpụta ya ka ọ bụrụ Kọmishọna maka gburugburu ebe obibi. === Kọmishọna maka agụmakwụkwọ, sayensị na teknụzụ === Dị ka onye kọmishọna maka agụmakwụkwọ na Ekiti site na Disembaa 2010 ruo Jenụwarị 2013, Ajayi so ndị otu Gọvanọ Kayode Fayemi rụọ ọrụ iji mee ka atụmatụ ya dị asatọ. Ọ lekọtara njikọta nke mahadum atọ ahụ n'oge ahụ na Mahadum Ekiti State ọhụrụ na nke nwoke.<ref>{{Cite web|title=Transformation of Ekiti State University|url=https://thenationonlineng.net/transformation-ekiti-state-university/|work=the nation|publisher=the nation|accessdate=20 January 2021}}</ref><ref>{{Cite web|title=University of Ado Ekiti Merged|url=https://theconnection.ece.org/NewsItem/737|work=ECE Connection|publisher=ECE Connection|accessdate=19 January 2021}}</ref> Ọ bụkwa n'okpuru idu ndú ya ka e mere iwu guzobere kọleji agụmakwụkwọ, Ikere Ekiti.<ref>{{Cite web|title=A LAW TO REVIVE AND RESTORE THE LAW ESTABLISHING THE COLLEGE OF EDUCATION, IKERE EKITI AND OTHER MATTERS CONNECTED THEREWITH|url=https://ekitistate.gov.ng/wp-content/uploads/2019/10/law-4.doc|work=Ekiti|publisher=Ekiti|accessdate=19 January 2021}}</ref><ref>{{Cite web|title=e-School programme aimed at technological competence|url=https://ekitistate.gov.ng/ekiti-e-school-programme-aimed-at-technological-competence-commissioner/|work=Ekiti|publisher=Ekiti|accessdate=19 January 2021}}</ref> === Kọmishọna na-ahụ maka gburugburu ebe obibi === Ajayi jere ozi dị ka onye kọmishọna maka gburugburu ebe obibi site na Febụwarị 2013 ruo Ọktoba 2015. N'okpuru ọrụ a, ọ butere ụzọ na mgbalị ijì belata igbutu osisi n'ụzọ iwu na-akwadoghị, nweta mmelite ọhịa ma melite ego a na-enweta n'ime ụlọ site na ọrụ ọhịa. Ọ malitekwara nguzobe nke Forestry Commission maka nlekọta kwesịrị ekwesị nke Forest site na itinye aka nke ndị ọrụ Forestry niile na Ekiti State.<ref>{{Cite web|title=Clean Environment a Must|url=https://ekitistate.gov.ng/clean-environment-a-must-environment-commissioner/|work=Ekiti|publisher=Ekiti|accessdate=19 January 2021}}</ref> == Ọrụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị == Ajayi malitere ọrụ nnọchiteanya ya mgbe Onye isi ala [[Muhammadu Buhari]] họpụtara ya na ọrụ ọzọ na Hungary dị ka onye nnọchi anya Naijiria.<ref>{{Cite web|title=Envoy Nominees|url=https://www.vanguardngr.com/2017/01/envoy-nominees-buhari-drops-oonis-brother-mamora-others/|work=Vanguard News|publisher=Ekiti|accessdate=19 January 2021}}</ref> Ọ rụrụ ọrụ dị ka onye nnọchi anya Naijiria na Hungary na ikikere n'otu oge na Serbia, Croatia, Bosnia na Herzegovina, ruo mgbe e zigara ya na Netherlands na nso nso a.<ref>{{Cite web|title=President Buhari Approves Appointment of 12 more Ambassadors|url=https://dailypost.ng/2020/07/02/buhari-approves-appointment-of-12-more-ambassadors-full-list/|work=DailyPost|publisher=DailyPost|accessdate=19 January 2021}}</ref><ref>{{Cite web|title=President Buhari Assigns new Portfolio to new Ambassadors|url=https://guardian.ng/news/president-assigns-portfolios-to-new-ambassadors/|work=Guardian|publisher=Guardian|accessdate=19 January 2021}}</ref><ref>{{Cite web|title=Eniola Ajayi and Modupe Irele Soar High|url=https://punchng.com/eniola-ajayi-modupe-irele-soar-high/|work=The Punch|publisher=The Punch|accessdate=21 January 2021}}</ref> == Ihe odide == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Ajayi, Eniola Olaitan}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 28w7o69bc35cemxga2kfjdppcw6ir8w Judith Chime 0 23454 729159 182644 2026-09-29T20:27:15Z Anastesia chi 23720 Fixed name 729159 wikitext text/x-wiki {{Reflist}} '''Judith Chime''' (amụrụ (1983-03-29 ) ) bụ onye Naijiria bụbu onye gbachitere egwuregwu bọọlụ bụụrụ otu [[Footbọl|egwuregwu]] bọọlụ ụmụnwaanyị Naịjirịa . <ref>{{Cite web|title=USA 1999: Nigeria|url=http://www.soccertimes.com/worldcup/1999/capsules/nigeria.htm|publisher=Soccer Times|accessdate=20 March 2017|archivedate=14 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160314093830/http://www.soccertimes.com/worldcup/1999/capsules/nigeria.htm}}</ref> Ọ nọchitere anya Naịjirịa na asọmpi olimpik nke afọ 2000 . <ref>{{Cite web|url=https://www.fifa.com/tournaments/archive/womensolympic/sydney2000/teams/team=1882893/index.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130126145056/http://www.fifa.com/tournaments/archive/womensolympic/sydney2000/teams/team=1882893/index.html|archivedate=26 January 2013|title=Olympic Football Tournaments Sydney 2000 - Women - Nigeria - Overview - FIFA.com|author=FIFA.com|publisher=}}</ref> == Hụkwa == * Naijiria na asọmpi olimpik nke afọ 2000 == Edensịbịa == {{Nigeria squad 1999 FIFA Women's World Cup}} == Njikọ mpụga == * Florence Iweta – ndekọ asọmpi FIFA(archived) {{Nigeria squad 1999 FIFA Women's World Cup}}{{Nigeria women's football squad 2000 Summer Olympics}}{{Nigeria squad 2000 African Women's Championship}}{{Nigeria squad 2002 African Women's Championship}}{{Nigeria squad 2003 FIFA Women's World Cup}}{{DEFAULTSORT:Iweta, Florence}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] div58rmwignrvhlqh0th0t5r1hap3qf 729199 729159 2026-09-29T21:17:38Z Philip Emeka 16124 Added databox 729199 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Judith Chime''' (amụrụ (1983-03-29 ) ) bụ onye Naijiria bụbu onye gbachitere egwuregwu bọọlụ bụụrụ otu [[Footbọl|egwuregwu]] bọọlụ ụmụnwaanyị Naịjirịa . <ref>{{Cite web|title=USA 1999: Nigeria|url=http://www.soccertimes.com/worldcup/1999/capsules/nigeria.htm|publisher=Soccer Times|accessdate=20 March 2017|archivedate=14 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160314093830/http://www.soccertimes.com/worldcup/1999/capsules/nigeria.htm}}</ref> Ọ nọchitere anya Naịjirịa na asọmpi olimpik nke afọ 2000 . <ref>{{Cite web|url=https://www.fifa.com/tournaments/archive/womensolympic/sydney2000/teams/team=1882893/index.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130126145056/http://www.fifa.com/tournaments/archive/womensolympic/sydney2000/teams/team=1882893/index.html|archivedate=26 January 2013|title=Olympic Football Tournaments Sydney 2000 - Women - Nigeria - Overview - FIFA.com|author=FIFA.com|publisher=}}</ref> == Hụkwa == * Naijiria na asọmpi olimpik nke afọ 2000 == Edensịbịa == {{Nigeria squad 1999 FIFA Women's World Cup}} == Njikọ mpụga == * Florence Iweta – ndekọ asọmpi FIFA(archived) {{Nigeria squad 1999 FIFA Women's World Cup}}{{Nigeria women's football squad 2000 Summer Olympics}}{{Nigeria squad 2000 African Women's Championship}}{{Nigeria squad 2002 African Women's Championship}}{{Nigeria squad 2003 FIFA Women's World Cup}} {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Chime, Judith}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] h8ssqdr3bojeper5asbhnglqmer5z4n Macsuzy Mondon 0 23470 729188 116174 2026-09-29T21:07:52Z Philip Emeka 16124 Added {{DEFAULT SORT}} and databox 729188 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Macsuzy Mondon''' bụ onye nkuzi Seychellois na onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị jere ozi na Cabinet nke Seychelles dị ka Minista a họpụtara na Minista nke Gọọmentị Obodo site n'ọnwa October 2016 ruo ụbọchị 3 Nọvemba 2020.<ref>{{Cite web|title=Seychelles President Faure reshuffles government, minister portfolios|url=http://www.seychellesnewsagency.com/articles/6190/Seychelles+President+Faure+reshuffles+government,+minister+portfolios/|work=seychellesnewsagency.com|publisher=Seychelles News Agency|accessdate=21 November 2016}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.seychellesnewsagency.com/articles/13802/Majority+of+Seychelles%27+new+cabinet+of+ministers+sworn+in+to+posts|title=Majority of Seychelles' new cabinet of ministers sworn in to posts|work=Seychelles News Agency|accessdate=3 November 2020}}</ref> A họpụtara Mondon, onye bụbu onye nkuzi, dị ka Minista nke Ahụike n'afọ 2006 ma mesịa bụrụ Minista nke Mmụta site n'afọ 2010 ruo 2016. N'ime ụlọ ọrụ nke Onye isi ala Danny Faure, nke a họpụtara n'ọnwa Ọktoba 2016, ọ ghọrọ nwanyị mbụ jere ozi dị ka Minista A họpụtara; a ṅụrụ ya iyi n'ụbọchị 28 Ọktobe, a họpụtakwara ya dị ka Minisita maka Gọọmentị Obodo na 29 Ọktoga, mgbe ọ na-ahapụ ọrụ ya dị ka Mịnịsta nke Mmụta.<ref>{{Cite news|url=http://www.seychellesnewsagency.com/articles/6188/Seychelles+gets+first+woman+designated+minister+Macsuzy+Mondon+sworn+in|title=Seychelles gets first woman designated minister: Macsuzy Mondon sworn in|author=Philo Madiha|date=October 28, 2016|work=Seychelles News Agency|publisher=Seychelles News Agency|language=en|accessdate=24 November 2016}}</ref><ref>Sharon Uranie, [http://www.seychellesnewsagency.com/articles/6190/Seychelles+President+Faure+reshuffles+government,+minister+portfolios "Seychelles President Faure reshuffles government, minister portfolios"], Seychelles News Agency, 29 October 2016.</ref> N'ọnwa Eprel afọ 2018, a gbakwunyere ndị ntorobịa, egwuregwu, ọdịbendị na ọdachi na ozi ya.<ref name="reshuffle2018">{{Cite web|title=President Faure announces Cabinet Reshuffle|url=http://www.statehouse.gov.sc/news.php?news_id=3934|work=State House|accessdate=24 August 2018|date=26 April 2018}}</ref> == Ebenside == {{DEFAULTSORT:Mondon, Macsuzy}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] ggnlwl9iol6pluqqy2flt4p9up4gr39 Devika Vidot 0 23474 729193 623483 2026-09-29T21:12:16Z Philip Emeka 16124 Added databox 729193 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Devika Sumitra Kathrina Vidot''' (Amụrụ na Takamaka na Nọvemba 1988) bụ onye na-ahụ maka ego na onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị na Seychelles.<ref>{{Cite web|author=Gappy|first=Vidya|title=Getting to know our ministers|url=http://www.nation.sc/articles/6812/getting-to-know-our-ministers|publisher=Seychelles Nation|accessdate=2020-11-14}}</ref><ref name="approve" /> Kemgbe ụbọchị 3 Nọvemba 2020, ọ na-eje ozi dị ka Minista nke itinye ego, ọchụnta ego na ụlọ ọrụ.<ref name="sworn">{{Cite news|url=http://www.seychellesnewsagency.com/articles/13802/Majority+of+Seychelles%27+new+cabinet+of+ministers+sworn+in+to+posts|title=Majority of Seychelles' new cabinet of ministers sworn in to posts|work=Seychelles News Agency|accessdate=3 November 2020}}</ref> Vidot gụsịrị akwụkwọ na nzere na ndekọ ego na ego na Mahadum Manchester na nzere masta na ndekọ ego ọkachamara.<ref name="approve">{{Cite news|url=http://www.nation.sc/articles/6685/assembly-approves-ramkalawans-13-member-cabinet|title=Assembly approves Ramkalawan's 13-member cabinet|work=Seychelles Nation|accessdate=6 November 2020|quote=She was 31 years old in November 2020}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="true">[http://www.nation.sc/articles/6685/assembly-approves-ramkalawans-13-member-cabinet "Assembly approves Ramkalawan's 13-member cabinet"]. </cite></ref> Ọ rụrụ ọrụ na ụlọ ọrụ na-ahụ maka ọrụ ego ma nwee ahụmịhe na nyocha. Ọ bụkwa onye nkuzi na Mahadum Seychelles na nchịkwa azụmahịa.<ref name="approve" /> Ọrụ ikpeazụ ya bụ maka ụlọ ọrụ dị n'ụsọ oké osimiri.<ref name="short">{{Cite news|url=http://www.seychellesnewsagency.com/articles/13810/+short+biographies+for+Seychelles%27+new+-member+Cabinet+of+ministers|title=13 short biographies for Seychelles' new 13-member Cabinet of ministers|work=Seychelles News Agency|accessdate=6 November 2020}}</ref> N'abalị iri atọ na otu n'ọnwa Ọktoba n'afọ 2020, a họpụtara Vidot ka ọ bụrụ Minista na-ahụ maka itinye ego, ọchụnta ego na ụlọ ọrụ.<ref>{{Cite news|url=http://www.nation.sc/articles/6685/assembly-approves-ramkalawans-13-member-cabinet|title=Majority of Seychelles' new cabinet of ministers sworn in to posts|work=Seychelles Nation|accessdate=3 November 2020}}</ref> == Ebenside == {{DEFAULTSORT:Vidot, Devika}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 2pwivv60alpje0trxqiwhjx2twed6qg Aminata Tall 0 23489 729203 102817 2026-09-29T21:20:02Z Philip Emeka 16124 Added {{DEFAULT SORT}} 729203 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder|children=August 23, 2003}} '''Aminata Tall''' (Amụrụ n'afọ 1949 na Diourbel) bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke Senegalese Democratic Party (PDS). Tall gara ụlọ akwụkwọ Girls' Normal Schools nke Thiès na Rufisque, ebe ọ nwetara D-series ''Baccalauréat''. Ọ nwetara nzere doctorate na [[Kánada|Canada]] ma kụzie na École normale supérieure nke Dakar . Ọ bụ Minista Steeti, Minista nke Ndị Ọchịchị Obodo na Nkwado, bụkwa onye nnọchi anya Nzukọ Mba na onye isi obodo Diourbel. Otú ọ dị, n'afọ 2007, ọ jụrụ nhọpụta ya dị ka osote onyeisi oche nke National Assembly ma ghara isonyere gọọmentị Cheikh Hadjibou Soumaré. N'ọnwa Ọktoba afọ 2009, ọ ghọrọ odeakwụkwọ ukwu nke onye isi ala nke Republic of Senegal, na-anọchi Abdoulaye Baldé onye a họpụtara ka ọ bụrụ Minista nke ndị agha. Ọ ghọrọ onye isi oche nke Social and Environmental Economic Council n'ọnwa Jenụwarị 17, 2013. {{DEFAULTSORT:Tall, Aminata}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] s4pscz6xk3ju90r03uphj7k2g16ii5q Christy Ohiaeriaku 0 23503 729208 728646 2026-09-29T21:23:47Z Philip Emeka 16124 Added {{DEFAULT SORT}} 729208 wikitext text/x-wiki {{Databox}} {| class="wikitable" |+Christy Ohiaeriaku ! colspan="4" |Personal information |- !Date of birth | colspan="3" |13 December 1996(age 25) |- !Height | colspan="3" |1.76 m (5 ft 9+1⁄2 in) |- !Position(s) | colspan="3" |[[Goalkeeper (association football)|Goalkeeper]] |- ! colspan="4" |Senior career* |- !Years |'''Team''' |'''<abbr>Apps</abbr>''' |'''(<abbr>Gls</abbr>)''' |- ! |[[Osun Babes F.C.|Osun Babes]] | | |- ! |[[Rivers Angels]] | | |- ! |Osun Babes | | |- !2016– |[[IFK Ostersund]] | | |- ! colspan="4" |National team |- !2019– |[[Nigeria women's national football team|Nigeria]] |2 |(0) |- | colspan="4" |*Club domestic league appearances and goals |} '''Christy Ohiaeriaku''' {{Audio|Ig-Christy Ohiaeriaku.ogg|Audio}} (amụrụ na 13 Disemba 1996) bụ onye Naijiria na-agba bọọlụ mba ụwa nke ụmụ nwanyị na-agba dịka onye na-edebe goolu. Ọ bụ onye otu egwuregwu bọọlụ ụmụ nwanyị nke mba Naijiria. Na klọb ọ gbara bọọlụ maka Osun Babes na Rivers Angels na Naijiria, na kemgbe 2016 maka IFK Ostersund na Sweden. == Ọrụ bọọlụ == Ohiaeriaku gbara Osun Babes bọọlụ dị ka onye na-edebe goolu mbụ ha họọrọ na Nigeria Women Premier League, ebe ndị otu ahụ mechara n'ọnọdụ nke atọ. Ọrụ a mere ka a kpọọ onye ahụ nọ n'afọ iri na ụma ka ọ bịa n'òtù mba.<ref>{{Cite web|title=Osun Babes coach Liadi Bashiru hails Edwin Okon on Christy Oheriaku call-up|url=http://www.savidnews.com/osun-babes-coach-liadi-bashiru-hails-edwin-okon-on-christy-oheriaku-call-up/|publisher=Savid News|accessdate=4 November 2016|date=13 September 2014|archivedate=31 July 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180731214819/http://www.savidnews.com/osun-babes-coach-liadi-bashiru-hails-edwin-okon-on-christy-oheriaku-call-up/}}</ref> O mechara hapụ ya ka ọ sonye na ndị mmeri na-achị Rivers Angels mgbe ha meriri n'asọmpi abụọ ọzọ, tupu ha agafee Osun Babes na mbido afọ 2016. Na nkwupụta, o kelere ndị otu na ndị ọrụ nkwado na Rivers Angels, na-akọwa ha dị ka ezinụlọ.<ref>{{Cite news|title=Super Falcons Goalkeeper, Ohiaeriaku Rejoins Osun Babes On A-Year Deal|url=http://saharareporterssport.com/super-falcons-goalkeeper-ohiaeriaku-rejoins-osun-babes-on-a-year-deal/|accessdate=4 November 2016|work=Sahara Reporters Sport|date=4 February 2016}}</ref> Ka e mesịrị n'afọ ahụ, ọ gafere n'akụkụ Swedish IFK Ostersund na nkwekọrịta otu afọ na nkwekọ nke nwere ike ịgbatị otu afọ ọzọ.<ref>{{Cite web|url=http://www.savidnews.com/nigerias-goalkeeper-christy-ohiaeriaku-joins-swedens-ifk-ostersund/|title=Nigeria's goalkeeper Christy Ohiaeriaku joins Sweden's IFK Ostersund|publisher=Savid News|date=2 June 2016|accessdate=4 November 2016|archivedate=31 July 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180731213441/http://www.savidnews.com/nigerias-goalkeeper-christy-ohiaeriaku-joins-swedens-ifk-ostersund/}}</ref> === Ọrụ mba ụwa === Tupu asọmpi asọmpi ụmụ nwanyị nke Afrịka nke afọ 2014, a gụnyere Ohiaeriaku na [[Nigeria women's national football team|ndị otu egwuregwu bọọlụ ụmụ nwanyị nke]] Naijiria.<ref>{{Cite news|url=http://www.goal.com/en-ng/news/4093/nigerian-football/2014/09/13/5100869/christy-ohieriaku-delighted-with-super-falcons-call-up|title=Christy Ohieriaku delighted with Super Falcons call-up|work=Goal.com|date=13 September 2014|accessdate=12 June 2015|author=Ahmadu|first=Samuel}}</ref> Ọ bụ otu n'ime ndị otu na 2015 FIFA Women's World Cup, ebe ọ bụ otu n"ime ndị na-edebe goolu atọ ahọpụtara.<ref>{{Cite news|author=Okeleji|first=Oluwashina|title=Perpetua Nkwocha aims to end Nigeria career on a high|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/32913879|accessdate=4 November 2016|work=BBC Sport|date=28 May 2015}}</ref> Ọ bidoghị egwuregwu ọ bụla, kama ịbụ onye a na-ejighị dochie anya maka egwuregwu megide United States, Australia na Sweden n'ihe a kọwara dị ka "ìgwè ọnwụ".<ref>{{Cite news|title=Christy Ohiaeriaku|url=http://www.espnfc.com.au/player/219970/christy-ohiaeriaku|accessdate=4 November 2016|work=ESPN}}</ref><ref>{{Cite news|title=Group of death: Australia's World Cup opponents|url=http://www.canberratimes.com.au/sport/soccer/group-of-death-australias-world-cup-opponents-20150605-ghhigr.html|accessdate=4 November 2016|work=[[The Canberra Times]]|date=5 June 2015}}</ref> Na mbido 2016 FIFA U-20 Women's World Cup, ọ nwere olileanya na ọ gara n'ihu na bọọlụ na Sweden ga-enyere ya aka inweta ọnọdụ na ndị otu ahụ.<ref>{{Cite news|title=IFKO Stersund's Ohiaeriaku ready for Falconets challenge|url=https://uk.sports.yahoo.com/news/ifko-stersund-ohiaeriaku-ready-falconets-165514519.html|accessdate=4 November 2016|work=Yahoo! News|date=6 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161104210336/https://uk.sports.yahoo.com/news/ifko-stersund-ohiaeriaku-ready-falconets-165514519.html|archive-date=4 November 2016|url-status=dead}}</ref> E mechara kpọọ aha ya na ndị otu maka asọmpi ahụ.<ref>{{Cite web|title=Dedevbo rejects players ahead of Women's World Cup|url=http://von.gov.ng/dedevbo-rejects-players-ahead-womens-world-cup/|publisher=VON.gov.ng|accessdate=4 November 2016|date=25 October 2016}}</ref> == Ihe odide == # '''[[Christy Ohiaeriaku#cite%20ref-1|^]]''' # '''[[Christy Ohiaeriaku#cite%20ref-2|^]]''' # '''[[Christy Ohiaeriaku#cite%20ref-3|^]]''' # '''[[Christy Ohiaeriaku#cite%20ref-4|^]]''' # '''[[Christy Ohiaeriaku#cite%20ref-5|^]]''' # '''[[Christy Ohiaeriaku#cite%20ref-6|^]]''' # '''[[Christy Ohiaeriaku#cite%20ref-7|^]]''' # '''[[Christy Ohiaeriaku#cite%20ref-8|^]]''' # '''[[Christy Ohiaeriaku#cite%20ref-9|^]]''' {{DEFAULTSORT:Ohiaeriaku, Christy}} [[Òtù:Ndị Igbo]] [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] tii0ldgrdga2ti5itpnjxnqk35ej4eg Elsa Teixeira Pinto 0 23536 729210 642013 2026-09-29T21:27:32Z Philip Emeka 16124 Added {{DEFAULT SORT}} and databox 729210 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Elsa Maria Teixeira de Barros Pinto''' bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị [[São Tomé and Príncipe|São Tomé na Príncipe]], na onye bụbu Minista Nchebe na Ikpe Ziri Ezi na site n'afọ Disemba 2018 ruo n'ọnwa Septemba 2020 Minista Na-ahụ Maka Mba Ọzọ. N'afọ 2003 ruo afọ 2004 (ọ dịkarịa ala), ọ bụ onye otu Council of Ministers, dị ka odeakwụkwọ nke steeti maka mgbanwe nchịkwa na nchịkwa ọha na eze, ọ bụkwa onye otu Movement for the Liberation of São Tomé and Príncipe / Príncipe / Social Democratic Party (MLSTP-PSD) ndọrọ ndọrọ ọchịchị.<ref name="Publications2003">{{Cite book|author=Europa Publications|title=Africa South of the Sahara 2004|url=https://books.google.com/books?id=jj4J-AXGDaQC&pg=PA920|accessdate=4 November 2017|year=2003|publisher=Psychology Press|isbn=978-1-85743-183-4}}</ref><ref name="Turner2017">{{Cite book|author=B. Turner|title=The Statesman's Yearbook 2005: The Politics, Cultures and Economies of the World|url=https://books.google.com/books?id=8TMUDgAAQBAJ&pg=PA1393|accessdate=4 November 2017|date=7 February 2017|publisher=Springer|isbn=978-0-230-27133-3}}</ref> N'afọ 2004, ọ bụkwa Minista na-ahụ maka ikpe ziri ezi.<ref name="Turner2017" /> == Ebenside == {{DEFAULTSORT:Teixeira de Barros Pinto, Elsa Maria}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 68mno5lp68pwbb3i7akcq3ekhdinlf5 Celia Rosser 0 23551 729220 580317 2026-09-29T21:44:50Z Philip Emeka 16124 Added {{DEFAULT SORT}} and databox 729220 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Celia Elizabeth Rosser''' OAM (Amụrụ n'afọ 1930) bụ onye Australia na-ese ihe osise botanical, nke a maara nke ọma maka ibipụta The ''Banksias'', usoro mpịakọta atọ nke akwụkwọ nwere ihe osise mmiri nke ụdị Banksia ọ bụla. A mụrụ ya '''Celia Elizabeth Prince''', ọ malitere ise okooko osisi ọhịa Australia n'oge ọ malitere ọrụ nka ya.<ref name="ANBG">{{Cite web|title=Rosser, Celia Elizabeth (1930-)|url=http://www.anbg.gov.au/biography/rosser-celia.html|publisher=[[Australian National Botanic Gardens]]|accessdate=2006-06-29}}</ref><ref name="Olde 2002">{{Cite journal|author=Olde, Peter M.|year=2002|title=One new ''Banksia'' and two new ''Grevillea'' species (Proteaceae: Grevilleoideae) from Western Australia|journal=Nuytsia|volume=15|issue=1|pages=85–99|url=http://users.bigpond.net.au/macarthuraps/new%20grevilleas.pdf|accessdate=2007-01-10}}</ref> O bidoro ise ''Banksias'' mgbe ọ hụrụ ''Banksia serrata'' n'akụkụ ụlọ ya na Orbost, Victoria. Ihe ngosi mbụ ya bụ na Leveson Gallery na Melbourne n'afọ 1965, ma gụnye ihe osise mmiri atọ nke ụdị ''Banksia''. Afọ abụọ ka e mesịrị, o bipụtara Wildflowers of Victoria .<ref name="Nokomis">{{Cite web|title=Celia Rosser|url=http://nokomis.com.au/html/celia_rosser.html|accessdate=2006-06-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060625200915/http://nokomis.com.au/html/celia_rosser.html|archivedate=2006-06-25}}</ref> N'afọ 1970, a họpụtara Rosser ka ọ bụrụ onye na-ese ihe na Mahadum Monash. O gosipụtara ihe ''osise'' Peter Bridgewater's The Saltmarsh Plants of Southern Australia na The ''Mosses'' of Southern Australia nke George Scott na Ilma Grace Stone. N'afọ 1974, a họpụtara ya ka ọ bụrụ onye na-ese ihe na Mahadum Botanical Artist, ma malite ọrụ nke ise ụdị ''Banksia'' ọ bụla. Ọrụ ahụ were ihe karịrị afọ 25 iji mezue, ma mee ka e bipụta mpịakọta atọ nke akpọrọ The ''Banksias'', nke Alex George dere. Mbipụta nke mpịakọta ikpeazụ n'afọ 2000 nọchitere anya oge mbụ na e sere ụdị nnukwu ụdị ahụ kpamkpam.<ref name="Nokomis" /> == Ebenside == {{DEFAULTSORT:Rosser, Celia Elizabeth}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] bzr2j599yzmgnz87ml6ze6tjab6upr5 Diane Gashumba 0 23651 729226 621703 2026-09-29T22:04:07Z Philip Emeka 16124 Added databox 729226 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Diane Gashumba''' MD, MMed (Pediatrics), bụ onye Rwandan na-ahụ maka ụmụaka, onye nchịkwa ahụike, onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị, onye nnọchi anya mba ọzọ na onye nnọchianya [[Rwanda|Rwandan]] a họpụtara na [[Sweden|alaeze]] Sweden kemgbe ọnwa June 12, 2021. Ọ rụrụ ọrụ dị ka Minista nke Ahụike na kọmitii nke Praịm Minista Edouard Ngirente.<ref>{{Cite web|url=https://allafrica.com/stories/202002150021.html|title=Rwanda: Health Minister Dr Gashumba Resigns|author=Ntirenganya|first=Emmanuel|date=2020-02-15|work=allAfrica.com|language=en|accessdate=2020-03-01}}</ref> A họpụtara ya n'ọkwa ahụ n'ụbọchị 4 Ọktoba 2016.<ref>{{Cite web|url=http://rwandaeye.com/cabinet-reshuffle-list-dr-diane-gashumba-the-new-healthy-minister/|title='Cabinet reshuffle list' Dr Diane Gashumba is new health minister|author=Rwanda Eye Staff|date=5 October 2016|accessdate=22 June 2017|archivedate=4 January 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180104073200/http://rwandaeye.com/cabinet-reshuffle-list-dr-diane-gashumba-the-new-healthy-minister/}}</ref><ref name="File">{{Cite web|url=http://www.moh.gov.rw/index.php?id=38|title=Profile of Dr. Diane Gashumba|publisher=[[Ministry of Health (Rwanda)]] (MOHR)|author=MOHR|accessdate=2022-10-22|archivedate=2016-11-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161120085559/http://www.moh.gov.rw/index.php?id=38}}</ref> Tupu nke ahụ, site n'ụbọchị 26 Machị 2016 ruo ụbọchị 4 Ọktoba 2016, Gashumba jere ozi dị ka Minista nke Mmekọahụ na Nkwalite Ezinụlọ na kọmitii nke Praịm Minista Anastase Murekezi.<ref name="File"/><ref name="Bio">{{Cite web|url=http://awieforum.com/portfolio-view/h-e-diane-gashumba/|title=Brief Biography of Dr. Diane Gashumba|author=AWIEF|publisher=Africa Women Innovation & Entrepreneurship Forum (AWIEF)|date=2016|accessdate=22 June 2016|archivedate=17 October 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161017071124/http://awieforum.com/portfolio-view/h-e-diane-gashumba/}}</ref> == Ebenside == {{DEFAULTSORT:Gashumba, Diane}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] k9xh7kqkynhd1m3tl8978ixxvb095se Mabinty Daramy 0 23669 729229 126704 2026-09-29T22:15:25Z Philip Emeka 16124 Added {{DEFAULT SORT}} and databox 729229 wikitext text/x-wiki {{Databox}} Mabinty Daramy (fl. ) bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị Sierra Leone. Ọ bụ osote minista na kọmitii onye isi ala Ernest Bai Koroma n'oge ọ nọ n'ọkwa ma bụrụ onye nnọchi anya na Republic of [[Guinea]] ugbu a. Dị ka Daramy si kwuo, ọ bụ "onye isi na-ahụ maka ego na Sierra Leone Produce Marketing Board ruo ọtụtụ afọ", tupu ọ kwaga United States ịrụ ọrụ dị ka onye na-eme atụmatụ ego, na-elekọta nde US $ 50.<ref name="GT">{{Cite web|url=http://www.globaltimes-sl.com/g-7-interviews-deputy-finance-minister/|title=G 7 Interviews Deputy Finance Minister|date=May 5, 2014|work=globaltimes-sl.com|accessdate=October 22, 2022|archivedate=May 6, 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190506043026/http://www.globaltimes-sl.com/g-7-interviews-deputy-finance-minister/}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">. ''globaltimes-sl.com''. May 5, 2014.</cite></ref> O mere mkpọsa maka Koroma na All People's Congress party na ntuli aka nke afọ pụkụ abụọ na iri na asaa.<ref name="AYV">{{Cite web|url=http://ayvnews.com/AYVNews/index.php/news/item/2051-mabinty-daramy-romances-with-president-alpha-conde|title=Mabinty Daramy 'Romances' with President Alpha Conde|publisher=Africa Young Voices|date=September 14, 2016|accessdate=October 22, 2022|archivedate=May 6, 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190506043030/http://ayvnews.com/AYVNews/index.php/news/item/2051-mabinty-daramy-romances-with-president-alpha-conde}}</ref> Mgbe a họpụtara Koroma ka ọ bụrụ onye isi ala Sierra Leone, a họpụtara ya ka ọ bụrụ osote minista na-ahụ maka azụmahịa na ụlọ ọrụ mmepụta ihe na Nọvemba 2007.<ref>{{Cite web|url=http://www.kwenu.com/publications/kabba/2007/mabinty_daramy.htm|title=Speech Delivered by Hon. Mabinty Daramy, Deputy Minister of Trade and Industry at the Ghana Trade Show in Freetown, Sierra Leone on December 5, 2007|work=kwenu.com|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091230133009/http://www.kwenu.com/publications/kabba/2007/mabinty_daramy.htm|archivedate=December 30, 2009}}</ref><ref name="AYV" /> Ọ nọgidere n'ọkwa ahụ n'oge oge nke abụọ Koroma ruo Jenụwarị 2013, mgbe ọ ghọrọ osote minista na-ahụ maka ego na mmepe akụ na ụba.<ref>{{Cite web|url=http://www.statehouse.gov.sl/index.php/press-release/599-press-release|title=Press Release|date=January 4, 2013|publisher=State House, The Republic of Sierra Leone|accessdate=October 22, 2022|archivedate=October 15, 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171015011246/http://www.statehouse.gov.sl/index.php/press-release/599-press-release}}</ref><ref name="GT"/> O mechara bụrụ onye na-anọchite anya Minista nke Azụmaahịa na Ụlọ Ọrụ.<ref>{{Cite news|title=Acting Trade Minister Tours Cocoa plantations|author=Ishmael Kindama Dumbuya|work=Standard Times|url=http://standardtimespress.org/?p=6045}}</ref><ref name="Express">{{Cite web|url=http://www.sierraexpressmedia.com/?p=77811|title=MTI launches two agency acts|date=March 24, 2016}}</ref> Ministri ahụ akwadowo obere ụlọ ọrụ na nke etiti, na Minista na-arụ ọrụ n'oge ahụ nyere ndị omeiwu iwu "The Small and Medium Enterprise Act, 2015", nke e mere ka ọ bụrụ Iwu nke ndị omeiwu na Nọvemba 12, 2015.<ref name="Express" /> Na Machị 13, 2016, Onye isi ala Koroma gbanwere ụlọ ọrụ ya, a họpụtakwara Daramy ka ọ bụrụ onye nnọchi anya na Republic of [[Guinea]].<ref>{{Cite news|title=President Koroma's Cabinet reshuffle: The winners and losers|author=Gabriel Benjamin|work=Concord Times|date=March 16, 2016|url=http://slconcordtimes.com/president-koromas-cabinet-reshuffle-the-winners-and-losers/}}</ref> O nyere onye isi ala Guinea bụ Alpha Condé asambodo ya na Septemba 8, 2016.<ref name="AYV" /> Na Sọnde, Machị 2,puku abụọ na iri na anọ , otu nwanyị na-azọrọ na ọ bụ enyi nwanyị Alhaji Alpha Kanu, Minista nke Ozi na Mmekọrịta, wakporo ya ma yie ya egwu na ọdụ ụgbọ elu Lungi International.<ref>{{Cite web|url=http://mysierraleoneonline.com/sl_portal/site/news/detail/2393|title=Minister Attacked At Lungi Airport|date=March 3, 2014|work=mysierraleoneonline.com|accessdate=October 22, 2022|archivedate=August 12, 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140812081527/http://mysierraleoneonline.com/sl_portal/site/news/detail/2393}}</ref> Daramy kwuru na ya akwụsịla ịkpa Kanu ogologo oge tupu mgbe ahụ. Ọ bụ onye otu agbụrụ Mandingo.<ref>{{Cite web|url=http://www.statehouse.gov.sl/index.php/component/content/article/34-news-articles/495-as-mandingo-union-endorses-president-koroma-for-second-termpresident-says-hes-now-mandingo|title=As Mandingo Union Endorses President Koroma for Second Term...President Says He's Now Mandingo|publisher=State House, The Republic of Sierra Leone|accessdate=2022-10-22|archivedate=2016-10-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161019144259/http://www.statehouse.gov.sl/index.php/component/content/article/34-news-articles/495-as-mandingo-union-endorses-president-koroma-for-second-termpresident-says-hes-now-mandingo}}</ref> O nwere ụmụ atọ: Hassan, Ibrahim, na Sahid. Ọ bụ ezie na Sierra Leone bụ ndị Alakụba, Daramy bụ onye otu ndị Kraịst pere mpe.<ref name="GT"/> == Ebenside == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Daramy, Mabinty}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 6uiprlwpoxpb3y8u9hmr3hfpvrp1fkh Ada Yonath 0 23723 729233 595086 2026-09-29T22:21:43Z Philip Emeka 16124 Added {{DEFAULT SORT}} and databox 729233 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Ada E. Yonath''' (Hibru: עדה י南, pronounced ; a mụrụ na 22 June afọ 1939) bụ onye [[Israel]] crystallographer nke a maara nke ọma maka ọrụ ọsụ ụzọ ya na nhazi nke ribosomes.<ref name="cv">{{Cite web|title=Israel Prize Official Site (in Hebrew) – Recipient's C.V.|url=http://cms.education.gov.il/EducationCMS/Units/PrasIsrael/Tashsab/AdaYonat/KorotHaimPropesorAdaYonat.htm}}</ref> Ọ bụ onye nduzi ugbu a nke Helen na Milton A. Kimmelman Center for Biomolecular Structure and Assembly nke Weizmann Institute of Science. N'afọ 2009, Yonath natara ihe nrite Nobel na Chemistry ya na Venkatraman Ramakrishnan na Thomas A. Steitz maka ọmụmụ ya gbasara ọdịdị na ọrụ nke ribosome, na-aghọ nwanyị Israel mbụ meriri ihe nrite Nóbel n'ime mmadụ iri Israel nwetara ihe nrite Nrite Nobel, nwanyị mbụ si Middle East meriri ihe Nrite Nobel na sayensị, na nwanyị mbụ n'ime afọ 45 meriri ihe nkiri Nobel maka Chemistry.<ref name="JPost1019">{{Cite news|url=http://www.jpost.com/Home/Article.aspx?id=156872|title=Nobel Prize Winner 'Happy, Shocked'|author=Lappin|first=Yaakov|date=7 October 2009|work=Jerusalem Post|accessdate=7 October 2009}}</ref><ref name="Klenke">{{Cite book|author=Klenke|first=Karin|title=Women in Leadership: Contextual Dynamics and Boundaries|publisher=Emerald Group Publishing Limited|year=2011|isbn=978-0-85724-561-8|url=https://books.google.com/books?id=eJ16kb4sgS8C&pg=PA191}}</ref><ref name="nobelprize.org 2015">{{Cite web|title=Transcript of the telephone interview with Ada E. Yonath immediately following the announcement of the 2009 Nobel Prize in Chemistry|work=nobelprize.org|date=6 October 2015|url=http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/2009/yonath-telephone.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151006143911/http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/2009/yonath-telephone.html|archivedate=6 October 2015|accessdate=9 March 2021}}</ref> [[Category:Articles with hCards]] == Onyinye na mmata == [[Usòrò:Announcement_Nobelprize_Chemistry_2009-6.ogv|thumb|Ajụjụ ọnụ ekwentị na Ada Yonath n'oge ọkwa nke Nobel Prize|221x221px]] Yonath bụ onye otu United States National Academy of Sciences; American Academy of Arts and Sciences; Israel Academy of Sciences and Humanities; European Academy of Sciences na Art na European Molecular Biology Organization. Na Satọdee, 18 Ọktoba afọ 2014, Popu Francis kpọrọ Prọfesọ Yonath onye otu nkịtị nke Pontifical Academy of Sciences.<ref>{{Cite web|url=http://press.vatican.va/content/salastampa/en/bollettino/pubblico/2014/10/18/0767/01629.html|title=Rinunce e nomine|work=vatican.va|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141022070515/http://press.vatican.va/content/salastampa/en/bollettino/pubblico/2014/10/18/0767/01629.html|archivedate=22 October 2014|language=it}}</ref> Ihe nrite na nsọpụrụ ya gụnyere ihe ndị a: * N'afọ 2002, Israel Prize * N'afọ 2002, Harvey Prize * N'afọ 2004, Massry Prize * N'afọ 2004, ihe nrite ọla edo Paul Karrer * N'afọ 2005, Louisa Gross Horwitz Prize * N'afọ 2006, Wolf Prize na Chemistry ya na George Feher. * N'afọ 2006, Rothschild Prize na Life Sciences. * N'afọ 2006, EMET Prize for Art, Science and Culture in Life Sciences, tinyere Prọfesọ Peretz Lavie (Medicine) na Prọfesor Eli Keshet (Biology) * N'afọ 2007, Paul Ehrlich na Ludwig Darmstaedter Prize tinyere Harry Noller * N'afọ 2008, [[Albert Einstein]] World Award of Science maka onyinye ọ na-enye na protein biosynthesis na mpaghara ribosomal crystallography na iwebata usoro ọhụrụ na cryo bio-crystallography.<ref>{{Cite web|title=Albert Einstein World Award of Science 2008|url=http://www.consejoculturalmundial.org/winners-science-adayonath.php|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140304234700/http://www.consejoculturalmundial.org/winners-science-adayonath.php|archivedate=4 March 2014}}</ref> * N'afọ 2009, ihe nrite Nobel na Chemistry (ya na Thomas Steitz na Venkatraman Ramakrishnan nwetakwara).<ref name="Chemistry2009">{{Cite web|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/2009/|title=Nobel Prize in Chemistry 2009|publisher=[[Nobel Foundation]]|accessdate=7 October 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091010063802/http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/2009/|archivedate=10 October 2009}}</ref> Ọ bụ nwanyị Israel mbụ e nyere onyinye Nobel.<ref name="JJ1009">{{Cite news|url=http://www.jewishjournal.com/chaitech/item/ada_yonath_--_first_israeli_woman_to_win_nobel_prize_20091007/|title=Ada Yonath—First Israeli Woman to win Nobel Prize|author=Wills|first=Adam|date=7 October 2009|publisher=Jewish Journal|accessdate=7 October 2009}}</ref> * N'afọ 2010, ihe nrite Wilhelm Exner<ref>{{Cite web|title=Medalists Archive – ALL MEDALISTS SINCE 1921|work=Wilhelm Exner Medaillen Stiftung|url=https://www.wilhelmexner.org/medalists/|language=en|accessdate=9 March 2021}}</ref> * N'afọ 2011, ihe nrite Marie Curie nke Polish Chemical Society nyere<ref>{{Cite web|url=https://ptchem.pl/pl/honors/winners-of-the-medals-and-ptchem-awards|title=Laureaci Medali i Nagród PTChem|accessdate=2020-02-22|archivedate=2025-03-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250329194338/https://ptchem.pl/pl/honors/winners-of-the-medals-and-ptchem-awards}}</ref> * N'afọ 2013 ọ ghọrọ onye otu German Academy of Sciences Leopoldina .<ref>{{Cite web|title=Ada Yonath|url=https://www.leopoldina.org/mitgliederverzeichnis/mitglieder/member/Member/show/ada-yonath/|publisher=German Academy of Sciences Leopoldina|accessdate=26 May 2021}}</ref> * N'afọ 2015, e nyere ya nzere Doctorate Honorary site na Mahadum De La Salle, Manila / Philippines; Mahadum Joseph Fourier, Grenoble / [[France]]; Mahaduma Ọgwụ nke Lodz, Lodz / Poland; na Mahaduma Warwick, UK.<ref>{{Cite web|url=http://www2.warwick.ac.uk/services/gov/hongrads/summer2015|title=Honorary Graduand Orations – Summer 2015|work=www2.warwick.ac.uk}}</ref><ref>{{Cite web|title=Uniwersytet Medyczny w Łodzi|url=http://www.umed.pl/pl/index1.php?dir=akt&mn=tresc&txt=1750|work=www.umed.pl|accessdate=1 May 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304115917/http://www.umed.pl/pl/index1.php?dir=akt&mn=tresc&txt=1750}}</ref> * N'afọ 2018, e nyere ya nzere Doctorate Honorary site na Mahadum Carnegie Mellon<ref>{{Cite web|url=https://www.cmu.edu/leadership/president/campus-comms/2018/2018-03-29.html|title=Commencement Speakers and Honorary Degree Recipients – Leadership – Carnegie Mellon University|work=www.cmu.edu|language=en|accessdate=2018-09-21}}</ref> * N'afọ 2020, a họpụtara ya ka ọ bụrụ onye mba ọzọ nke Royal Society.<ref>{{Cite web|url=https://royalsociety.org/people/Ada-Yonath-25413/|title=Ada Yonath|publisher=Royal Society|accessdate=19 September 2020}}</ref> == Hụkwa == * Ụmụ nwanyị nke Israel * Akụkọ ihe mere eme nke RNA biology * Ndepụta nke ndị natara Israel Prize * Ndepụta nke ụmụ nwanyị nwetara nrite Nobel * Ndepụta nke ndị Israel nwetara nrite Nobel * Ndepụta nke ndị Juu nwetara nrite Nobel * Ndepụta nke ndị na-eme udo * Ndepụta nke ndị ọkà mmụta ihe ndị dị ndụ RNA * Usoro oge nke ụmụ nwanyị na sayensị * Ụmụ nwanyị na kemịkalụ == Edemsibịa == <references responsive="1"></references> {{DEFAULTSORT:Yonath, Ada}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] t46u5wmdh1gxe048efiyt5frwu6gyhz Padita Agu 0 23746 729234 624076 2026-09-29T22:24:58Z Philip Emeka 16124 Added {{DEFAULT SORT}} 729234 wikitext text/x-wiki {| class="infobox biography vcard" ! colspan="2" class="infobox-above" style="font-size:125%;" |<div class="fn" style="display:inline">Padita Agu</div> |- ! class="infobox-label" scope="row" |Born | class="infobox-data" |13 October 1980<br /><br /><br /><br /><div class="birthplace" style="display:inline">Lagos</div> |- ! class="infobox-label" scope="row" |Citizenship | class="infobox-data category" |<span class="flagicon">[[File:Flag_of_Nigeria.svg|link=|alt=|border|23x23px]]&nbsp;</span>[[Nigeria]] |- ! class="infobox-label" scope="row" |Alma&nbsp;mater | class="infobox-data" |University of Abuja |- ! class="infobox-label" scope="row" |Occupation | class="infobox-data role" |[[Film actress]], Vlogger |- ! class="infobox-label" scope="row" |Years&nbsp;active | class="infobox-data" |2015 - Present |- ! class="infobox-label" scope="row" |Children | class="infobox-data" |1 |} [[Category:Articles with hCards]] '''Padita Agu''' bụ onye na-eme ihe nkiri Nollywood nke mepụtara ihe nkiri ahụ, ''Aha m abụghị Ulusho'' ma bụrụ onye a maara na ihe nkiri, Last Three digits, O nwere ọwa YouTube ebe ọ na-ekerịta ahụmịhe na nkuzi gbasara mmekorịta ya na ụmụ nwanyị.<ref name=":1" /><ref>{{Cite web|author=Tv|first=Bn|date=2020-03-21|title=These 5 Celebrity Vloggers are Ones to Watch Out For in 2020|url=https://www.bellanaija.com/2020/03/celebrity-newbie-vloggers/|accessdate=2022-08-06|work=BellaNaija|language=en-US}}</ref> == Ọrụ == O mepụtara ihe nkiri My name is not Olosho nke ọ bụkwa onye na-eme ihe nkiri na Demola Adedoyin, Segun Arinze, [[Rachel Oniga]] nke Theo Ukpaa duziri.<ref name=":0">{{Cite web|author=BellaNaija.com|date=2019-07-17|title=WATCH Official Trailer for Padita Agu’s "My Name is Not Olosho" Starring Demola Adedoyin, Segun Arinze, Rachel Oniga|url=https://www.bellanaija.com/2019/07/watch-official-trailer-for-padita-agus-my-name-is-not-olosho-starring-demola-adedoyin-segun-arinze-rachel-oniga/|accessdate=2022-08-06|work=BellaNaija|language=en-US}}</ref> Onye na-eme ihe nkiri Nollywood kwụsịtụrụ nwa oge na 2005 iji mụọ ihe ma laghachi na ụlọ ọrụ ihe nkiri dị ka onye isi na-eme na Last three digit, ihe nkiri na-atọ ọchị nke Moses Inwang duziri na 2012.<ref name=":1">{{Cite web|date=2015-12-05|title=With ‘Last Three Digit’, Padita Agu Returns To The Silver Screen|url=https://guardian.ng/saturday-magazine/with-last-three-digit-padita-agu-returns-to-the-silver-screen/|accessdate=2022-08-06|work=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News|language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://guardian.ng/saturday-magazine/with-last-three-digit-padita-agu-returns-to-the-silver-screen/ "With 'Last Three Digit', Padita Agu Returns To The Silver Screen"]. ''The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News''. 2015-12-05<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2022-08-06</span></span>.</cite></ref> == Ndụ onwe onye == Ndị ohi ji égbè dinara Padita na-eto eto n'ike mgbe ọ dị afọ iri na ise ma nke a nyere ya ihe mgbu nke o nwere ike imeri mgbe e mesirị.<ref>{{Cite web|date=2020-06-13|title=Our rape stories –Daramola, Agu, Ibru|url=https://punchng.com/our-rape-stories-daramola-agu-ibru/|accessdate=2022-08-06|work=Punch Newspapers|language=en-US}}</ref> Alụmdi na nwunye nke onye na-eme ihe nkiri Nollywood dara mgbe ọ chọpụtara na ọ nweghị ịhụnanya na mmekọrịta na mbụ. N'ịkọwa ihe isi ike ya nye ndị na-akwado ya, ọ zutere ya n'ebe enyi ya wee lụọ di na nwunye n'ụbọchị mbu ha zutere.<ref>{{Cite web|date=2019-11-15|title=Failed marriage: Juliet Ibrahim, others sympathise with Padita Agu over ordeal|url=https://punchng.com/failed-marriage-juliet-ibrahim-others-sympathise-with-padita-agu-over-ordeal/|accessdate=2022-08-06|work=Punch Newspapers|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2019-11-16|title=I WAS YOUNG AND NAIVE, SAYS PADITA AGU ON FAILED MARRIAGE The Nation Newspaper|url=https://thenationonlineng.net/i-was-young-and-naive-says-padita-agu-on-failed-marriage/|accessdate=2022-08-06|language=en-US}}</ref> == Ihe nkiri == * Àkwá nke ndụ * Akọnuche na-enweghị isi * Aha m abụghị Ulusho * Ụkwụ oyi * Ịbụ Annabel * Champagne * Ụmụ nwanyị na-alụbeghị di * Nọmba atọ ikpeazụ<ref name=":1">{{Cite web|date=2015-12-05|title=With ‘Last Three Digit’, Padita Agu Returns To The Silver Screen|url=https://guardian.ng/saturday-magazine/with-last-three-digit-padita-agu-returns-to-the-silver-screen/|accessdate=2022-08-06|work=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News|language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://guardian.ng/saturday-magazine/with-last-three-digit-padita-agu-returns-to-the-silver-screen/ "With 'Last Three Digit', Padita Agu Returns To The Silver Screen"]. ''The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News''. 2015-12-05<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2022-08-06</span></span>.</cite></ref> * Ike nke 1 == Hụkwa == [[Ini Dima-Okojie]] [[Linda Osifo]] [[Cynthia Shalom]] == Ihe odide == <references /> {{DEFAULTSORT:Agu, Padita}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 1hz1a3uiuaip5kxcvc1l47d4q55ohpp Antonia Okonma 0 23796 729238 103250 2026-09-29T22:29:36Z Philip Emeka 16124 Added DEFAULTSORT 729238 wikitext text/x-wiki {{Infobox person||name=Antonia Okonma|image=|caption=|birth_name=|birth_date={{Birth date and age|1982|7|24|df=y}}|birth_place=[[London]], England|occupation=Actress|years_active=2004&ndash;2009|notable_works=''[[Bad Girls (TV series)|Bad Girls]]'' <small>(2004&ndash;2006)</small>|spouse=Richard Shittu (m. 2012)|children=3}} [[Category:Articles with hCards]] '''Antonia Okonma''' (amụrụ na 24 Julaị 1982) bụ onye na-eme ihe nkiri na Britain.{{Audio|Ig-Antonia Okonma.ogg|//(listen)}} A maara ya nke ọ́ma maka ịrụ ọrụ Darlene Cake na usoro ITV Bad Girls site na 2004-2006. == Oge ọ malitere == A mụrụ Okonma ma zụlite ya na [[London]]. A mụrụ ya n'ezinụlọ [[Ndị Ìgbò|Igbo]] nke Naijirịa.<ref>[[Okonma]]</ref> == Ọrụ == N'afọ 2003, a họpụtara Okonma ka ọ bụrụ Darlene Cake na usoro ihe nkiri ụlọ mkpọrọ ITV Bad Girls, nke mbụ pụtara na usoro nke isii, nke a na-agbasa na 2004. Omume Darlene Cake sitere na Jamaica, nke chọrọ ka Okonma jiri ụda olu Jamaica kwuo okwu. Ọ pụtara na usoro nkẹ isii, nke asaa na nke asatọ, na-eme ka ọ pụta ikpeazụ na nke abụọ ikpeazụ na 2006, mgbe Darlene nwara igbu onwẹ ya site n'itinye onwe ya ọkụ. Ọ bụ ezie na, a na-ahụ ya ka ọ lanarịrị, a maghị ọdịnihu ya ma kọwaghị ya na ihe omume ikpeazụ. Mgbe ngwụcha nke usoro nke isii gasịrị, a na-agbasa ihe pụrụ iche n'azụ ihe nkiri, nke akpọrọ Bad Girls: Most Wanted, na ITV2 ma họpụta ndị iri kachasị dịka ndị na-ekiri ya họpụtara; A họpụtara Darlene Cake na nke anọ. N'afọ 2004, Okonma ritere ihe nrite Gathering of Africa's Best (GAB) maka Best Newcomer na ihe nritẹ Screen Nation maka Best Emerging Talent maka ọrụ ya na Bad Girls . N'ịgbaso ọrụ ya na Bad Girls', Okonma nwetara ọrụ na ihe ṅkiri Britain Screaming Blue Murder na Rabbit Fever, yana obere ọrụ na miniseries BBC ''Moses Jones'' na 2009. N'elu ikpo okwu, Okonma emeela ihe na Royal Court na Riverside Studios. Ọ pụtara na Torn na Arcola Theatre n'akụkụ Brooke Kinsella na Jocelyn Jee Esien. Ọ na-arụ ọrụ ugbu a ṅa mmepụta nke Iya ''Ile'' (The First Wife) na Soho Theatre. Okonma esonyewokwa na mmemme TV nke Strictly African Dancing . Ọ rụkwará ọrụ dị ka Tina Turner na Stars in Their Eyes . Na ngwụcha afọ 2007, ọ bụ onye asọmpi na usoro nke abụọ nke ''Cirque'' de Celebrité na Sky One . == Ndụ onwe onye == Okonma nwere akará ugó mmụta na Accounting na Finance site na Mahadum London South Bank. Ọ zụrụ na Royal Court's Young People's Theatre ruo afọ abụọ.<ref>{{Cite web|url=http://tvnz.co.nz/view/page/413551/467355|title=Interview - Antonia Okonma (Darlene) &#124; BAD GIRLS &#124; TV ONE|publisher=tvnz.co.nz|date=1999-02-22|accessdate=2012-04-19}}</ref><ref>[https://www.imdb.com/name/nm1574398/bio Antonia Okonma - Biography]</ref> == Ihe nkiri == {| class="wikitable plainrowheaders sortable" |+Ime ihe nkiri ! scope="col" |Afọ ! scope="col" |Aha ya ! scope="col" |Ọrụ ! class="unsortable" |Ihe edeturu |- |2004 |''RUF 992m'' |Aleysha |Ihe nkiri dị mkpirikpi |- |2004-2006 |Bad girls |Keki Darlene |Usoro nke 6<nowiki>[[8]]</nowiki> (ọrụ bụ isi, 34 episodes) |- |2004 |Bad girls: Most wanted |Keki Darlene |Ihe omuma (ihe onyonyo echekwara) |- |2006 |Screaming blue murder |Flipbook Fillie #1 |Ihe nkiri |- |2006 |Rabbit fever |Nwa agbọghọ na-eme ihe ike # 1 |Ihe nkiri |- |2009 |''Moses Jones'' |Onye na-edozi ntutu |Miniseries (ọrụ onye ọbịa, 1 ihe omume) |} {| class="wikitable plainrowheaders sortable" |+Mpụta onwe onye ! scope="col" |Afọ ! scope="col" |Aha ya ! class="unsortable" |Ihe edeturu |- |2004 |''Trisha'' |"Bad Girls"; ihe omume nke 9 Disemba 2004 |- |2005 |Celebrity wrestling |Usoro 1, ihe omume 4; nke dị na 14 Mee 2005 |- |2005 |''GMTV'' |E dere ya na 31 Mee 2005 |- |2005 |Strictly come dancing |"Strictly African Dancing"; pụrụ iche nke 9 Julaị 2005 |- |2005 |National television awards |E dere ya n'abalị iri abụọ na ise n'ọnwa Ọktoba afọ 2005 |- |2005 |The Brendan courtney show |Usoro 1, ihe omume 5; nke dị na 7 Disemba 2005 |- |2006 |An audience with Joan Rivers |E dere ya na 14 Jenụwarị 2006 (onye na-ege ntị) |- |2006 |An audiencs with shirley bassey |E dere ya na 10 Machị 2006 (onye na-ege ntị) |- |2006 |Stars in their eyes |"Celebrity Special"; nke e dere n'abalị asatọ n'ọnwa Eprel afọ 2006 (dị ka Tina Turner) |- |2006 |The prince's trust 30th birthday |Ihe ngosi na-egosi na ndụ; nke dị na 20 Mee 2006 |- |2006 |''GMTV'' |E dere ya na 13 Julaị 2006 |- |2006 |The sharon osbourne show |Usoro 1, ihe omume 7; nke 6 Septemba 2006 |- |2006 |Screen nation film and television awards |E dere ya n'abalị iri abụọ na abụọ n'ọnwa Ọktoba afọ 2006 |- |2006 |National television awards |E dere ya n'abalị iri atọ na otu n'ọnwa Ọktoba afọ 2006 |- |2006 |''[[Children in Need]]'' |E dere ya na 17 Nọvemba 2006 (onye na-eme ihe nkiri) |- |2007 |''[[Weakest Link (British game show)|Weakest Link]]'' |"Goodies and Badies"; pụrụ iche nke 24 Machị 2007 |- |2007 |''[[Through the Keyhole]]'' |E dere ya na 26 Machị 2007 |} == Ihe odide == {{Reflist|2}} == Njikọ mpụga == * {{IMDb name|1574398}} * [http://www.thesoapshow.com N'ajụjụ ọnụ dị omimi na The Soap Show] {{DEFAULTSORT:Okonma, Antonia}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 7abdtmzxyzj02tqb1o8yg9xt1saehaf Cornelio Sommaruga 0 24043 729242 123187 2026-09-29T22:33:18Z Philip Emeka 16124 AddAdded {{DEFAULT SORT}} and databox 729242 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Cornelio Sommaruga''' (Amụrụ n'ọnwa Disemba 29, 1932 na Rome) bụ onye Switzerland na-ahụ maka ọdịmma mmadụ, onye ọka iwu na onye nnọchi anya mba ọzọ nke a maara nke ọma maka ịbụ onye isi oche nke Kọmitii Mba Nile nke Red Cross (ICRC) site n'afọ 1987 ruo afọ 1999. Taa, ọ bụ onye isi oche nke Geneva International Centre for Humanitarian Demining (GICHD) na Geneva. Ọ na-arụkwa ọrụ n'ọtụtụ bọọdụ, dị ka International Union Against Cancer . Ugbu a ọ bụ Onye isi oche nke Board of Directors nke Foundation For the Future, otu a raara nye ịkwalite ikike mmadụ na Middle East na North Africa, na onye isi ala nke Initiatives of Change International, otu zuru ụwa ọnụ raara onwe ya nye "iwulite ntụkwasị obi gafee ụwa" nke ọdịbendị, mba, nkwenye, na ndabere.<ref>{{Cite web|url=https://www.iofc.org/search/node/Sommaruga%20type:article,blog,document,edition,event,forum,page,publication%20category:58|title=Search {{!}} IofC International|work=www.iofc.org|accessdate=2019-06-11|archivedate=2015-09-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150924040150/http://www.iofc.org/search/node/Sommaruga%20type%3Aarticle%2Cblog%2Cdocument%2Cedition%2Cevent%2Cforum%2Cpage%2Cpublication%20category%3A58}}</ref> == Ebenside == {{DEFAULTSORT:Sommaruga, Cornelio}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] scp5zrfb609nwl9fm7ie0fn492umvyr Folashade Sherifat Jaji 0 24051 729379 693286 2026-09-30T04:58:56Z Philip Emeka 16124 Added {{DEFAULT SORT}} and databox 729379 wikitext text/x-wiki {{Databox}} Folashade Sherifat Jaji (amụrụ na 10 Machị 1957) bụ onye Naijiria na-emepụta kemịkal, onye ọrụ gọọmentị na odeakwụkwọ nke Gọọmentị Lagos . <ref>{{Cite web|url=https://lagosstate.gov.ng/blog/2019/05/30/governor-babajide-sanwo-olu-makes-1st-appointment-names-mrs-folashade-sherifat-jaji-former-head-of-service-as-secretary-to-the-state-government/|title=GOVERNOR BABAJIDE SANWO-OLU MAKES 1ST APPOINTMENT. NAMES MRS. FOLASHADE SHERIFAT JAJI, FORMER HEAD OF SERVICE AS SECRETARY TO THE STATE GOVERNMENT.|work=Lagos State Government|language=en-US|accessdate=2019-05-31|archivedate=2019-05-31|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190531065230/https://lagosstate.gov.ng/blog/2019/05/30/governor-babajide-sanwo-olu-makes-1st-appointment-names-mrs-folashade-sherifat-jaji-former-head-of-service-as-secretary-to-the-state-government/}}</ref> Ọ bụbu Onye isi ọrụ na Lagos Steeti, ọ bụ ọrụ ọ rụrụ mgbe ọ rụchara ọrụ dị ka odeakwụkwọ na-adịgide adịgide, Lagos State Ministry of Establishments, Training and Pensions. <ref>{{Cite web|url=http://newtelegraphonline.com/hos-lauds-stakeholders-as-lagos-pays-n31-9bn-to-retirees/|title=New Telegraph – HoS lauds stakeholders as Lagos pays N31.9bn to retirees|author=Our Correspondent|work=newtelegraphonline.com|accessdate=2015-04-16|archiveurl=https://archive.today/20150416165452/http://newtelegraphonline.com/hos-lauds-stakeholders-as-lagos-pays-n31-9bn-to-retirees/|archivedate=2015-04-16}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.mynewswatchtimesng.com/expert-warns-retirees-on-extravagancy/|title=Expert warns retirees on extravagancy|author=ZAKA KHALIQ|work=Newswatch Times|accessdate=2015-04-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160703224334/http://www.mynewswatchtimesng.com/expert-warns-retirees-on-extravagancy/|archivedate=2016-07-03}}</ref> O nyekwara gọọmentị etiti aka imeziwanye ego ọrụ gọọmentị. == Oge ọ malitere == A mụrụ Sherifat na Machị 3, 1957, na Surulere, obodo ukwu nke Lagos State, ndịda ọdịda anyanwụ Nigeria.<ref>{{Cite web|url=http://www.lagosstatenews.com/news/fashola-appoints-sherifat-jaji-18th-lagos-head-of-service-leadership-newspapers|title=Fashola Appoints Sherifat Jaji 18th Lagos Head Of Service - Leadership Newspapers|work=lagosstatenews.com|accessdate=2022-10-24|archivedate=2022-10-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221024234805/http://www.lagosstatenews.com/news/fashola-appoints-sherifat-jaji-18th-lagos-head-of-service-leadership-newspapers}}</ref> Ọ gara Anglican Girls Primary School na Surulere, lagos tupu ọ gaa Queen's College na Yaba, ebe ọ nwetara asambodo ụlọ akwụkwọ West Africa na 1974. Ọ natara nzere bachelọ nke sayensị na Mahadum nke Ibadan, ebe a zụrụ ya dị ka onye na-emepụta kemịkal tupu ya edebanye aha maka Post Graduate Diploma na Public Administration na Administrative Staff College of Nigeria mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ otu afọ nke Youth Service na Nigerian Breweries . <ref>{{Cite web|url=http://factualtimes.com/meet-lagos-new-head-of-service/|title=Meet Lagos New Head of Service|work=factualtimes.com|accessdate=2015-04-16|archivedate=2022-10-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221024234805/http://factualtimes.com/meet-lagos-new-head-of-service/}}</ref> Mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ na 1985, ọ gara [[University of Lagos|Mahadum Lagos]] ebe ọ nwetara nzere Master of Business Administration na 1989.<ref>{{Cite news|url=http://www.dailytrust.com.ng/daily/news/47189-fashola-appoints-new-hos|title=Fashola appoints new HOS|accessdate=2015-04-16|work=[[Daily Trust]]}}</ref> == Ọrụ Obodo == O sonyeere Lagos State Government na 27 October 1980 na State Judicial Service Commission tupu ezigara ya na State Gọvanọ Office, Department of Public Administration ebe ọ jere ozi afọ abụọ, n'etiti 1980 na 1982, n'otu afọ ahụ ọ were ọrụ Gọọmenti steeti ebe ọ nọrọ ọzọ afọ abụọ tupu ọ laghachite na State Government Service na Department of Public Administration ebe ọ nọrọ ọnwa asaa, na [19] n'etiti [19] Na Nọvemba 2008, a họpụtara ya odeakwụkwọ na-adịgide adịgide, Ụlọ Ọrụ Nkụzi na Ụlọ Ọrụ ezumike nka, ọkwá ọ nọrọ afọ anọ.[1] Na 1 Maachị 2011, ọ ghọrọ odeakwụkwọ na-adịgide adịgide, Lagos State Ministry of Works, Training and Pensions.[2] Na 17 February 2015, a họpụtara ya dị ka onye isi ndị ọrụ steeti Lagos ka ọ nọchie Josephine Oluseyi Williams, onye bụ onye isi nke iri na asaa nke ndị ọrụ ọha.[3][4] Na 30 Mee 2019, Gọvanọ Lagos Steeti Babajide Sanwo-Olu họpụtara Jaji dị ka odeakwụkwọ nke Gọọmentị Steeti (SSG). <ref>{{Cite news|url=https://punchng.com/sanwo-olu-appoints-ex-hos-folasade-jaji-as-new-ssg/|title=Sanwo-Olu appoints ex-HoS Folasade Jaji as new SSG|work=[[The Punch]]|language=en-US|accessdate=2019-05-31}}</ref> == Edensibia == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Sherifat, Jaji}} [[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]] l3v6chxgzig16tidgn19xh1uuy5o54g Mairo Jinadu 0 24086 729380 107920 2026-09-30T05:01:07Z Philip Emeka 16124 Added DEFAULTSORT 729380 wikitext text/x-wiki  {{Infobox sportsperson|name=Mairo Jinadu|birth_name=|image=|caption=|nationality=Nigerian|sport=Sprinting|event=4 × 100 metres relay|club=|collegeteam=|birth_date={{birth date and age|1948|12|28|df=yes}}|birth_place=|death_date=|death_place=|height=|weight=}} '''Mairo Jinadu''' (amụrụ na 28 Disemba 1948) bụ onye Naijirịa na-agba ọsọ. O sonyere na asọmpi 4 × 100 mita nke ụmụ nwanyị na 1968 Summer Olympics. == Ihe odide == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == * Mairo Jinadu at Olympedia   {{DEFAULTSORT:Jinadu, Mairo}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] btkhsi5pektdqkxlyu28xog47rrt0g5 Josephine Omaka 0 24092 729381 598223 2026-09-30T05:03:27Z Philip Emeka 16124 Added {{DEFAULT SORT}} and databox 729381 wikitext text/x-wiki {{Databox}} Josephine Ada Omaka malitere ọrụ ya dị ka onye na-agba ọsọ na ihe mgbochi na Naijiria, na-asọmpi n'asọmpi dị iche iche. [1] Na 2010, ọ hapụrụ AFN Golden League n'ihi nkwa agụmakwụkwọ, mana ọ laghachiri n'otu afọ ahụ. [2] [3] Ọ meriri ihe nrite ọla edo na asọmpi Junior Africa nke 2011 na asọmpi ndị ntorobịa nke afọ 2010 na mita 100. [4] [5] Ọ gbakwara asọmpi na mgbagharị mita 4 × 100 nke ụmụ nwanyị na 2012 World Junior Championship emere na ụlọ ọrụ Estadi Olímpic Lluís na 13 na 14 Julaị, wee merie asọmpi 2009 nke Africa Junior na mita 100 na ọla ọcha ọzọ na 4 × 10 m relay na Margaret Winess200 na asọmpi 4 × 10. Isoken. [6][7] Ọzọkwa, o sonyere na ndị otu African 4 × 400 m relay nke meriri ọlaọcha na 2010 Summer Youth Olympics na [[Nkiruka Florence Nwakwe]], [[Izelle Neuhoff]] na [[Bukola Abogunloko]].<ref name="JOSEPHY">{{Cite web|url=http://www.tilastopaja.eu/db/at.php?Sex=2&ID=63376|title=Tilastopaja Female Athlete ID:Josephine Omaka|publisher=Tilastopaja|date=3 January 2014|accessdate=9 July 2014}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.vanguardngr.com/2010/06/omaka-drops-out-golden-league/|title=Athletics Josephine Omaka Drops-out Golden League|date=3 January 2014|accessdate=9 May 2020|work=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://allafrica.com/stories/201008270743.html|title=Nigeria female athletes outshine their male counterpart|publisher=All Africa|date=3 January 2014|accessdate=9 May 2020}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%" !Ihe nrite !Aha ya !Egwuregwu !Ihe omume !Ụbọchị |- | Gold |Josephine Omaka |Egwuregwu |100m ụmụ nwanyị |21 Ọgọst |- |'' Silver'' |''Josephine Omaka<br />[[Nkiruka Florence Nwakwe]]<br />[[Bukola Abogunloko]]'' |''Egwuregwu'' |''Medley nke ụmụ nwanyị'' |''23 Ọgọst'' |- | Bronze |Bukola Abogunloko |Egwuregwu |400m ụmụ nwanyị |21 Ọgọst |} ; Ihe omume okporo ụzọ {| class="wikitable" border="1" style="font-size:90%" ! rowspan="2" |Ndị na-eme egwuregwu ! rowspan="2" |Ihe omume ! colspan="2" |iru eru ! colspan="2" |Nke Ikpeazụ |- !Nsonaazụ !Ọnọdụ !Nsonaazụ !Ọnọdụ |- |Josephine Omaka |Ụmụ agbọghọ" 100m | align="center" |11.82 | align="center" |4 '''Q''' | align="center" |11.58 | align="center" |[[Faịlụ:Gold_medal_icon.svg]] |- | Josephine Omaka  (NGR) <br /> Nkiruka Florence Nwakwe  (NGR) <br /> Izelle Neuhoff  (RSA) <br /> Bukola Abogunloko  (NGR) |Ụmụ agbọghọ" Medley Relay | colspan="2" bgcolor="#DCDCDC" | | align="center" |2:06.19 | align="center" |[[Faịlụ:Silver_medal_icon.svg]] |} ; Ihe omume n'ọhịa {| class="wikitable" border="1" style="font-size:90%" ! rowspan="2" |Ndị na-eme egwuregwu ! rowspan="2" |Ihe omume ! colspan="2" |iru eru ! colspan="2" |Nke Ikpeazụ |- !Nsonaazụ !Ọnọdụ !Nsonaazụ !Ọnọdụ |- |[[Nkechi Leticia Chime]] |Ụmụ agbọghọ" | align="center" |13.99 | align="center" |6 '''Q''' | align="center" |14.16 | align="center" |7 |} === Kọmitii Olimpik Mba (NOCs), ndị otu ngwakọta-NOCs na 2010 Summer Youth Olympics === {| {{MedalistTable|type=Event}} |- | Girls' medley relay<br/>{{DetailsLink|Athletics at the 2010 Summer Youth Olympics – Girls' medley relay}} | ''Americas'' <br> {{FlagIOCathlete|[[Myasia Jacobs]]|USA|2010 Summer Youth}} <br> {{FlagIOCathlete|[[Tynia Gaither]]|BAH|2010 Summer Youth}} <br> {{FlagIOCathlete|[[Rashan Brown]]|BAH|2010 Summer Youth}} <br> {{FlagIOCathlete|[[Robin Reynolds]]|USA|2010 Summer Youth}} | ''Africa'' <br> {{FlagIOCathlete|Josephine Omaka|NGR|2010 Summer Youth}} <br> {{FlagIOCathlete|[[Nkiruka Florence Nwakwe]]|NGR|2010 Summer Youth}} <br> {{FlagIOCathlete|[[Izelle Neuhoff]]|RSA|2010 Summer Youth}} <br> {{FlagIOCathlete|[[Bukola Abogunloko]]|NGR|2010 Summer Youth}} | ''Europe'' <br> {{FlagIOCathlete|[[Annie Tagoe]]|GBR|2010 Summer Youth}} <br> {{FlagIOCathlete|[[Anna Bongiorni]]|ITA|2010 Summer Youth}} <br> {{FlagIOCathlete|[[Sonja Mosler]]|GER|2010 Summer Youth}} <br> {{FlagIOCathlete|[[Bianca Răzor]]|ROU|2010 Summer Youth}} |} == Ihe kacha mma == * 100 mita mgbochi - 12.98 s (2009) * 100 mita - 11.09 sekọnd (2011) * 100 mita - 11.40 - +1.3 Lagos (NGR) - 30 Eprel 2010 * 100 mita - 11.1h * - +1.0 - Abuja (NGR) - 1 Julaị 2008 * 200 mita - 24.55 - Nsukka (NGR) - 21 Eprel 2012 * 4 × 100 mita Relay - 44.58 - Estádio Olímpico, Barcelona (ESP) - 13 Julaị 2012 * Medley Relay - 2:06.19 - Singapore (SGP) - 23 August 2010 === Oge kachasị mma === * 100 mita - 12.37 _ -0.1 - Sapele (NGR) - 21 Mee 2016 == Edensibia == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == {{DEFAULTSORT:Omaka, Josephine}} [[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]] ngzf56i683e2l63uljikr4mfpi3zdt1 Ngozi Olejeme 0 24094 729382 517007 2026-09-30T05:05:56Z Philip Emeka 16124 Added {{DEFAULT SORT}} and databox 729382 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Ngozi Juliet Olejeme''' bụ [[Ndị Naijiria|onye Naijirịa]], onye ọchụnta ego, onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị na onye nchịkwa. O jere ozi dị ka onye isi oche nke Nigeria Social Insurance Trust Fund site na 2009 ruo 2015. Ọ rụkwara ọrụ dị ka odeakwụkwọ ego na [[Goodluck Jonathan]] campaign organization n'oge ntuli aka 2015. N'ọnwa Juun, a mara ya dị ka onye a chọrọ maka ebubo na ọ na-ewepụ N69bn site na ụlọ ọrụ ahụ mana ọ tụgharịrị oṅwe ya. Economic and Financial Crimes Commission (EFCC) ejirila ụlọ 37 ya, akaụntụ ụlọ akụ 30 (nke ọ bụla nwere ọ dịkarịa ala 20m Naira), na ụlọ ịsa ahụ nke dịkarịa ndụ nke ruru ọ dịkarị $ 2M.<ref>{{Cite web|title=N68bn fraud: EFCC seizes 46 houses from Jonathan’s ally, Olojeme|url=https://punchng.com/n68bn-fraud-efcc-seizes-46-houses-from-jonathans-ally-olojeme/|work=Punch Newspapers|accessdate=19 November 2019|date=December 25, 2018}}</ref><ref>{{Cite web|title=‘N62.3b fraud: EFCC freezes 30 accounts of ex-NSITF boss, seizes 37 assets|url=https://thenationonlineng.net/n62-3b-fraud-efcc-freezes-30-accounts-of-ex-nsitf-boss-seizes-37-assets/|work=The Nation Newspaper|accessdate=19 November 2019|date=12 March 2018}}</ref> Ọ bụ onye [[Ȯra Delta|Delta]] State Gubernatorial Aspirant na Platform nke [[Peoples Democratic Party]] (PDP).<ref>{{Cite web|author=Flashpoint|first=News|title=NGOZI OLEJEME: An Amazon On A Mission|url=http://flashpointnews.wordpress.com/2013/05/10/ngozi-olejeme-an-amazon-on-a-mission/|work=Flashpoint News|publisher=Flashpoint News|accessdate=28 May 2013}}</ref> == Ọrụ == A họpụtara Ngozi Olejeme ka ọ bụrụ onyeisi oche ṅke ụlọ ọrụ, Nigeria Social Insurance Trust Fund (NSITF) na June 2009 site n'aka onye isi ala [[Umaru Yar'Adua|Umaru Musa Yar'Adua]]. Ọ hụrụ na mmezu ṅke ọma n'ime iwu nke Iwu Nkwụghachi ụgwọ Ndị Ọrụ ṅa Disemba 2010, na ịmepụta ihe ndị dị mkpa maka mmejuputa Iwu ahụ, ṅke Onye isi ala [[Goodluck Jonathan]] bịanyere aka.<ref>{{Cite web|author=BILESANMI|first=OLALEKAN|title=Olejeme: Time for social security for Nigerians|url=http://www.vanguardngr.com/2013/01/olejeme-time-for-social-security-for-nigerians/|work=Vanguard|publisher=Vanguard Nigeria|accessdate=28 May 2013}}</ref> Ọ weghaara ọkwa onyé isi oche nke Board of Trustfund Pensions Plc, n'ọnwa Ọktoba afọ 2009, mana ọ naghịzi enwe ọkwá ahụ.<ref>{{Cite web|author=Trust Fund|first=Pension|title=Directors|url=http://www.trustfundpensions.com/index.php/component/content/article/2-uncategorised/15-directors|work=Trust Fund|publisher=Trust Fund|accessdate=2022-10-25|archivedate=2014-04-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140402112744/http://www.trustfundpensions.com/index.php/component/content/article/2-uncategorised/15-directors}}</ref><ref>{{Cite web|date=2021-10-21|title=Court remands former NSITF Chairman in EFCC custody over alleged diversion of public funds|url=https://nairametrics.com/2021/10/21/court-remands-former-nsitf-chairman-in-efcc-custody-over-alleged-diversion-of-public-funds/|accessdate=2022-04-06|work=Nairametrics|language=en-US}}</ref> Ọ bụkwa onye na-eme mkparịta ụka nke Subsidy Reinvestment and empowerment program (SURE-P) sub-committee on Public Works and Road Rehabilitation.<ref>{{Cite web|author=Peoples Daily|title=How Jonathan's SURE-P is helping economy- NSITF Board Chairman|url=http://peoplesdailyng.com/how-jonathans-sure-p-is-helping-economy-nsitf-board-chairman/|work=Peoples Daily|publisher=Peoples Daily|accessdate=2 June 2013}}</ref><ref>{{Cite web|author=SURE-P|title=Committee Members-SURE-P|url=http://www.sure-p.gov.ng/index.cfm/committee-members/|work=SURE-P|publisher=Subsidy Re-investment and Empowerment Program|accessdate=28 May 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130616210452/http://www.sure-p.gov.ng/index.cfm/committee-members/|archivedate=16 June 2013}}</ref> O nweré ọkwa onye nduzi ego na Goodluck Support Group (GSC), nke bụ nzukọ e guzobere maka nkwado nke Oṅye isi ala Goodluck Jonathan. === Ọrụ na-enweghị uru === Ntọala Ngozi Olejeme bụ òtù na-abụghị nke gọọmentị nke o guzobere iji lekọta ndị na-enweghị ihe ịga nke ọma site na atụmatụ inye ya ike na The Widowhood Projects. Atụmatụ inye ikike gụnyere nkwado maka ọrụ ndị e mere iji bulie ikike ọrụ nke ndị na-eto eto na inye ikike site na ọrụ aka na ọrụ iwulite nkà. Ọrụ Widowhood na-achọ idozi ihe ịma aka ọdịbendị nke ndị inyom di ha nwụrụ, ọ na-enyekwa ndị inyom ndị inyom na-enweghị ihe ịga nke ọma ikike na enyemaka maka azụmahịa. Ntọala ahụ nyere onyinye ego na nso nso a nye ụmụ nwanyị di ha nwụrụ 200 na [[Asaba]], [[Ȯra Delta|Delta]] State iji mee ka ha banye na azụmahịa ọ bụla ha họọrọ.<ref>{{Cite web|author=againstnonsense|title=Widows Get Rescued in Delta State|url=http://againstnonsense.incoxsoft.com/widows-get-rescued-in-delta-state-nigeria/|work=againstnonsense|publisher=againstnonsense|accessdate=28 May 2013}}</ref><ref>{{Cite web|author=Atu|first=Ben|title=Widows take Centre Stage in Delta State|url=http://www.vanguardngr.com/2013/02/widows-take-centre-stage-in-delta-state/|work=Vanguard|publisher=Vanguard Nigeria|accessdate=28 May 2013}}</ref> === ndọrọ ndọrọ ọchịchị === Ngozi Olejeme abụwo onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị na-arụsi ọrụ ike na Naịjirịa, ebe ọ bụ onye na-achọ ịbụ gọvanọ maka steeti [[Ȯra Delta|Delta]] n'okpuru nkwado nke People's Democratic Party PDP na ntuli aka 2007.<ref>{{Cite web|author=Flash Point|first=News|title=NGOZI OLEJEME: An Amazon On A Mission|url=http://flashpointnews.wordpress.com/2013/05/10/ngozi-olejeme-an-amazon-on-a-mission/|work=Flashpoint news|publisher=Flashpoint news|accessdate=28 May 2013}}</ref> == Onyinye == # Degree Doctoral Honorary site na American Heritage University of Southern California (Doctor of Public Policy, Honoris Causa).<ref>{{Cite web|author=Nigerians Abroad|title=NSITF boss Ngozi Olejeme receives Doctorate Award in public policy|url=http://nigeriansabroadlive.com/nsitf-boss-ngozi-olejeme-receives-doctorate-award-in-public-policy/|work=Nigerians Abroad|publisher=nigeriansabroadlive|accessdate=28 May 2013}}</ref> # Ihe nrite Africa International, AIA Ghana. # Fellow, Civilian Institute of Democratic Administration, FCIDA, (Nigeria). # Fellow, Michael Imoudu National Institute of Labour Studies.<ref>{{Cite web|author=NNODIM|first=OKECHUKWU|title=Olejeme conferred with fellowship of FNILS|url=http://www.punchng.com/business/appointments-management/olejeme-conferred-with-fellowship-of-fnils/|work=PUNCH|publisher=PUNCH NIG LTD.|accessdate=28 May 2013}}</ref> # Onyinye ndị mmeri nke ndị ọrụ ọdịmma nke ndị ọrụ site na Òtù Ndị edemede nke Naịjirịa. # Onye nnọchi anya Royal Commonwealth Society, Nigeria.<ref>{{Cite web|author=Thisdaylive|title=Olejeme Bags Commonwealth Ambassador Gong|url=http://www.thisdaylive.com/articles/olejeme-bags-commonwealth-ambassador-gong/143096/|work=Thisday|publisher=Thisdaylive|accessdate=28 May 2013|archivedate=14 July 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140714132712/http://www.thisdaylive.com/articles/olejeme-bags-commonwealth-ambassador-gong/143096/}}</ref> # Cheta Africa Award site na Family Education Helpline na Royal Commonwealth Society, London. # Nigeria Social Insurance Trust Fund (NSITF) 2010 Nigeria Female Entrepreneur Award.<ref>{{Cite web|author=NSITF|title=Executive Profile of Dr. Mrs Ngozi Olejeme,FCIDA|url=http://nsitf.gov.ng/index.php/chairman-ngozi|work=NSITF|publisher=Nigerian Social Insurance Trust Fund|accessdate=28 May 2013|archivedate=16 June 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130616172818/http://nsitf.gov.ng/index.php/chairman-ngozi}}</ref> # Onye otu, Board of Patrons, Congress of Muslim and Christian Youths for Unity. # Onye otu, Association of Business Executives London. # Ihe nrite Institute of Chartered Accountants of Nigeria (ICAN).<ref>{{Cite web|author=UKU|first=NSE-ANTHONY|title=ICAN Honours NDIC Boss, 5 Others For Outstanding Service|url=http://leadership.ng/news/280513/ican-honours-ndic-boss-5-others-outstanding-service|work=Leadership|publisher=Leadership|accessdate=28 May 2013|archivedate=30 August 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130830022417/http://leadership.ng/news/280513/ican-honours-ndic-boss-5-others-outstanding-service}}</ref> # Onyinye Ụmụ nwanyị nke Ịhụnanya<ref>{{Cite web|author=Marconi|first=Betty|title=Muzvare Betty Makoni among winners of prestigious women of love award for girs education|url=http://muzvarebettymakoni.org/muzvare-betty-makoni-amongst-winners-of-prestigious-women-of-love-award-for-girls-education/|work=muzvarebettymarconi.org|accessdate=29 July 2013|date=2013-07-14|archivedate=2013-07-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130716164146/http://muzvarebettymakoni.org/muzvare-betty-makoni-amongst-winners-of-prestigious-women-of-love-award-for-girls-education/}}</ref> == Ihe odide == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Olejeme, Ngozi}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 6nb49c5shwv227bv062ilsqmgo0cy88 Aisha Abubakar Abdulwahab 0 24196 729383 122604 2026-09-30T05:09:53Z Philip Emeka 16124 Added {{DEFAULT SORT}} 729383 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Aisha Abubakar Abdulwahab|image=|caption=|birth_name=|birth_date=1971|birth_place=|death_date=|death_place=|death_cause=|other_names=|known_for=proposing novel research to study tuberculosis|education=|spouse=|children=two|parents=|website=|footnotes=|nationality=[[Nigeria]]}} [[Category:Articles with hCards]] Dọkịta '''Aisha Abubakar Abdulwahab''' (amụrụ n'afọ c.1971) bụ onye uwe ojii [[Naijiria]] nke ritere ihe nrite UNESCO iji mụọ maka ụkwara nta. == Ndụ == A mụrụ Aisha Abubakar Abdulwahab n'afọ c.1971 ma ọ banyere n'ọlụ ndị uwe ojii Naijiria n'afọ 1995. O nwere nzere na sayensị anụmanụ nakwa nzere dọkịtaret.<ref name="bag">[https://web.archive.org/web/20160304113539/http://nm.onlinenigeria.com/templates/?a=3490&z=12 Female cop bags UNESCO award], 2005, OnlineNigeria, Retrieved 8 February 2016</ref> N'afọ 2005, o ritere ihe nrite UNESCO maka atụmatụ ya iji DNA chọpụta njikọ dị n'etiti ụkwara nta mmadụ na nke ehi. Site n'iwere ihe nlele o wetara n'aka ehi na ndị mmadụ, ọ nwere ike ịtụle ihe ize ndụ ndị na Naijiria mgbe ha ṅụrụ mmiri ara ehi n'enweghị paschọraizeshọn.<ref name="award">[http://portal.unesco.org/en/ev.php-URL_ID=25846&URL_DO=DO_TOPIC&URL_SECTION=201.html Science needs women], UNESCO.org, Retrieved 9 February 2016</ref> Ihe nrite ahụ bụ iji mee ka o mezue nyocha na mahadum ọ bụla. Adbulwahab lụrụ di ma nwee ụmụ abụọ.<ref name="bag"/> == Edensibia == {{Reflist}}  {{DEFAULTSORT:Abdulwahab, Aisha Abubakar}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] [[Òtù:Ụmụ nwanyị dibịa oyibo ndị Naijiria]] [[Òtù:Afọ ọmụmụ ejighị n'aka]] [[Òtù:Ebe ọmụmụ adịghị (Mmadụ ndị dị ndụ)]] [[Òtù:Ụmụ nwanyị ndị uwe ojii]] [[Òtù:Ndị uwe ojii Naijiria]] 6q6yp6673tagtbk6hz5ldujzdo76dcx Olajumoke Akinjide 0 24208 729384 537730 2026-09-30T05:11:57Z Philip Emeka 16124 Added {{DEFAULT SORT}} 729384 wikitext text/x-wiki [[File:Olajumoke_Akinjide.PNG|alt=Jumoke Akinjide|thumb|Olajumoke Akinjide]] {{Infobox officeholder|name=Olajumoke Akinjide|spouse=|image=|imagesize=|smallimage=|caption=|majority=|birth_date={{birth date and age|1959|08|04|df=y}}|birth_place=Oyo State, Nigeria|death_date=|death_place=|nationality=[[Nigerian]]|father=[[Richard Akinjide]]|party=[[Peoples Democratic Party (Nigeria)]]|office=Minister of State for Federal Capital Territory (FCT)|term_start=|term_end=|predecessor=|successor=[[Ramatu Tijani Aliyu]]|alma_mater=[[King's College London]], [[Harvard Law School]]|occupation=Business, Politician|profession=|website=}} '''Olajumoke Akinjide''' (amụrụ n'ụbọchị nke anọ n'ọnwa Ọgọstụ n'afọ 1959) bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị Naijiria si Ọyọ Steeti, Naijiria. Ọ bụ bu Minista nke Steeti maka Federal Capital Territory (FCT) nke onye bụbu onye isi ala Naijiria, [[Goodluck Jonathan]] họpụtara na ọnwa Julai, n'afọ 2011 ka ọ rụọ ọrụ na Cabinet nke Naijiria.<ref>{{Cite web|date=2022-08-22|title=The Amazon – Profile of Oloye Olajumoke Akinjide|url=https://www.vanguardngr.com/2022/08/the-amazon-profile-of-oloye-olajumoke-akinjide/|accessdate=2022-08-28|work=Vanguard Newspapers|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=|title=Olajumoke Akinjide|url=https://citizensciencenigeria.org/public-offices/persons/olajumokeakinjide|accessdate=2022-08-28|work=Citizen Science Nigeria|language=en-US}}</ref> == Ndụ mmalite na ezinụlọ == A mụrụ Olajumoke Akinjide, nke a makwaara dị ka '''Jumoke Akinjide,''' na ụbọchị anọ n'ọnwa Ọgọst afọ 1959 na [[Ibadan]], [[Ona Ara|Ona-Ara]] Local Government Area nke Oyo steeti n'ime ezinụlọ nke onye na-ahụ maka iwu, Pa Osuolale Abimbola Richard Akinjide (SAN) nwụrụ anwụ.<ref>{{Cite web|title=Akinjide's daughter vies for Senate seat|url=https://guardian.ng/news/nigeria/national/akinjides-daughter-vies-for-senate-seat/|work=The Guardian|date=21 December 2009|accessdate=30 October 2022|archivedate=23 August 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220823215410/https://guardian.ng/news/nigeria/national/akinjides-daughter-vies-for-senate-seat/}}</ref><ref>{{Cite web|title=Olubadan, CCII, honour Akinjide, Makinde, six Others|url=https://dailypost.ng/2013/11/20/olubadan-ccii-honour-akinjide-makinde-six-others/?amp=1|work=Daily Post|date=20 November 2013|accessdate=30 October 2022|archivedate=23 August 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220823003408/https://dailypost.ng/2013/11/20/olubadan-ccii-honour-akinjide-makinde-six-others/?amp=1}}</ref> == Ndọrọ ndọrọ ọchịchị == N'etiti ọnwa Mee 2001 na Septemba 2003 ọ rụrụ ọrụ dị ka onye enyemaka pụrụ iche nke onye isi ala na ihe FCT ma mesịa bụrụ onye enyemaka pụrụ anya nye onye isi oche na ihe G77 na ndị Naijiria nọ na Diaspora (NIDO) n'okpuru onye bụ bu onye isi ala [[Olusegun Obasanjo]].<ref>{{Cite web|title=Nigeria: Obasanjo's Aide Commended For Enlightenment Effort|url=https://allafrica.com/stories/200206140581.html|work=All Africa}}</ref><ref>{{Cite web|title=Meet The 3 Leading Oyo Female Politicians|url=https://www.insideoyo.com/meet-3-leading-female-politicians/|work=Inside Oyo|date=19 August 2017}}</ref> Ọ bụkwa onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị na-enweghị isi ma bụrụ onye na-azọ oche ndị omeiwu, Oyo Central Senatorial District na ikpo okwu [[Peoples Democratic Party|PDP]]<ref>{{Cite web|title=I remain a staunch PDP member – Ex-Minister, Jumoke Akinjide reacts to defection rumour|url=https://dailypost.ng/2018/08/07/remain-staunch-pdp-member-ex-minister-jumoke-akinjide-reacts-defection-rumour/|work=Daily Post|date=7 August 2018}}</ref><ref>{{Cite web|author=admin|date=2022-05-15|title=Jumoke Akinjide: The Governor Backpedaling, Feature Of A Listening Leader — Isiaka Kehinde|url=https://oyoinsight.com/jumoke-akinjide-the-governor-backpedaling-feature-of-a-listening-leader-isiaka-kehinde/|accessdate=2022-09-12|work=OyoInsight|language=en-US}}</ref> n'afọ 2011, n'otu afọ ahụ a họpụtara ya ka ọ bụrụ minista.<ref>{{Cite web|title=NEW CABINET: A CASE FOR JUMOKE AKINJIDE|url=https://www.thenigerianvoice.com/amp/news/53702/new-cabinet-a-case-for-jumoke-akinjide.html|work=The Nigerian Voice}}</ref><ref>{{Cite book|author=Aka|first=Jubril Olabode|url=https://books.google.com/books?id=A0I5gsKiDasC&dq=jumoke+akinjide+special+assistant+to+the+president&pg=PA226|title=Nigerian Women of Distinction, Honour and Exemplary Presidential Qualities: Equal Opportunities for All Genders (White, Black Or Coloured People)|date=February 2012|publisher=Trafford Publishing|isbn=978-1-4669-1554-1|language=en}}</ref> == Agụmakwụkwọ == Akinjide gara Ụlọ akwụkwọ Maryhill Convent dị na Idi-Ape, Iwo Road, Agodi, Ibadan, site n'afọ 1963 ruo 1968, ebe ọ nwetara asambodo mbụ ya ma gaa St Louis Grammar School, Ibadan site n'afọ 1969 ruo 1974 ebe ọ nwetara West African School Certificate (WASSCE).<ref>{{Cite web|author=Admin|date=2016-09-27|title=Akinjide-Balogun, Mrs Jumoke|url=https://blerf.org/index.php/biography/akinjide-balogun-mrs-jumoke/|accessdate=2022-09-12|work=Biographical Legacy and Research Foundation|language=en-US}}</ref> Akinjide nwere LLB (Hons) site na Kings College, Mahadum London, na Masters Degree na Law (LLM) site na Harvard Law School na United States.<ref>{{Cite web|title=LinkedIn Profile of Olajumoke Akinjide|url=https://www.linkedin.com/mwlite/in/olajumoke-akinjide-a1306516|work=LinkedIn}}</ref> O nwere First Class Honours na English Solicitors Final Examinations. Akinjide nwere nzere abụọ dị ka onye ọka iwu na onye ọka iwu nke Ụlọikpe Kasị Elu nke Naịjirịa na dị ka onye ọkàiwu nke England na Wales.<ref>{{Cite web|title=Biography Questionnaire - Women Who's Who|url=https://womennigeria.org/static/index.html|accessdate=2022-09-12|language=en-US}}</ref> == Akwụkwọ ndị e bipụtara == Ọ kwuola okwu n'ọtụtụ nzukọ iwu dị ka onye nkuzi ọbịa ma bipụta akwụkwọ na isiokwu ndị a: Akụkụ Iwu nke Nchebe Gburugburu Ebe Obibi nke Mba Nile (1996)<ref>{{Cite web|title=Legal Aspects Of International Environmental Protection - The Nigerian Oil Spill - Knowledge Management - Nigeria|url=https://www.mondaq.com/nigeria/knowledge-management/2375/legal-aspects-of-international-environmental-protection--the-nigerian-oil-spill|accessdate=2022-09-12|work=www.mondaq.com}}</ref> Okwu Iwu dị ugbu a maka mmepụta na ojiji gas na Naịjirịa (1997)<ref>{{Cite web|title=Current Legal Issues For Gas Production And Utilisation In Nigeria - Utilities - Nigeria|url=https://www.mondaq.com/nigeria/utilities/4004/current-legal-issues-for-gas-production-and-utilisation-in-nigeria|accessdate=2022-09-12|work=www.mondaq.com}}</ref> {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Akinjide, Olajumoke}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] [[Òtù:Pages with unreviewed translations]] a2b2fjzvzz4uj2vyb4wy65org3h1vzt Aisha Salaudeen 0 24254 729385 183069 2026-09-30T05:13:41Z Philip Emeka 16124 Added {{DEFAULT SORT}} 729385 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Aisha Salaudeen|image=|caption=|birth_date=26 September 1994|birth_place=[[Jos, Plateau State]], Nigeria|occupation=Journalist, producer|years_active=2017–present}} [[Category:Articles with hCards]] '''Aisha Salaudeen''' (amụrụ na 26 Septemba 1994) bụ onye nta akụkọ mgbasa ozi Naijiria, onye na-ahụ maka ụmụ nwanyị, onye na'emepụta ihe, na onye edemede nke na-arụ ọrụ ugbu a na CNN.<ref>{{Cite web|author=Salaudeen|first=Baliqees|date=18 December 2020|title=15 minutes with Aisha Salaudeen|url=https://www.theavalondaily.com/blog/2020/12/23/15-minutes-with-aisha-salaudeen|accessdate=1 March 2021|work=THE AVALON DAILY|language=en-US|archivedate=23 December 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201223125416/https://www.theavalondaily.com/blog/2020/12/23/15-minutes-with-aisha-salaudeen}}</ref> N'ọnwa Nọvemba 2020, e nyere ya onyinye Ọdịnihu Awards Africa Prize maka nta akụkọ maka ọrụ ya na-ekpuchi akụkọ na Africa.<ref>{{Cite web|author=Lekan|first=Otufodurin|date=28 November 2020|title=CNN's Aisha Salaudeen wins The Future Awards Africa Prize for Journalism|url=https://mediacareerng.org/2020/11/28/cnns-aisha-salaudeen-wins-the-future-awards-africa-prize-for-journalism/|accessdate=1 March 2021|work=Media Career Services|language=en-GB|archivedate=28 November 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201128205332/https://mediacareerng.org/2020/11/28/cnns-aisha-salaudeen-wins-the-future-awards-africa-prize-for-journalism/}}</ref> Ọ bụ onye ọbịa na-ekwu okwu na Ake Arts and Book Festival 2020. == Ọrụ == Salaudeen malitere ọrụ mgbasa ozi ya na 2013 mgbe ọ wepụtara onwe ya dị ka onye na-eme ihe ngosi na Mahadum Bradfordz. Mgbe ọ laghachiri Naịjirịa n'afọ 2017, ọ hapụrụ ọrụ ndekọ ego ya iji chụsoo ọrụ na akwụkwọ akụkọ. O nwetara aha ya na Al Jazeera na Oge ego.<ref>{{Cite web|date=4 November 2019|title=The Future Awards Africa Prize For Journalism|url=https://awards.yafri.ca/the-future-awards-africa-prize-for-journalism-2019/|accessdate=1 March 2021|work=The Future Awards Africa|language=en-GB|archivedate=28 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210228221748/https://awards.yafri.ca/the-future-awards-africa-prize-for-journalism-2019/}}</ref> Ọ sonyeere [[Stears Business|Azụmahịa Stears]] dị ka onye nta akụkọ na 2018. === Azụmahịa Stears (2018-2019) === Ọrụ mbụ Salaudeen na [[Stears Business|Stears]] bụ na azụmahịa na ọdịbendị. N'ọnwa Julaị afọ 2018, o dere akụkọ nyocha nke akpọrọ: Ala ọma jijiji, ọrịa akpa ume, na unyi: ihe ọ na-adị ka ibi na Kurata. Akụkọ ahụ bụ maka obodo na-alụ ọgụ megide nnukwu mmetọ gburugburu ebe obibi. N'ọnwa Febụwarị 2019, akụkọ ya nke akpọrọ: ''Ụmụ nwanyị na-alụbeghị di enweghị ike ịgbazite ala na Naịjirịa'' kpughere etu o si sie ike maka ụmụ nwanyị Naịjirị na-alụghị di ịgbazite ụlọ n'onwe ha na mba ahụ. Ọ hapụrụ Stears n'ọnwa Eprel 2019 iji sonye na netwọk akụkọ CNN.<ref>{{Cite web|title=CNN Profiles – Aisha Salaudeen – Editorial Sponsorships, Africa|url=https://www.cnn.com/profiles/aisha-salaudeen|accessdate=1 March 2021|work=CNN}}</ref> === CNN (2019 ugbu a) === Aisha Salaudeen bụ onye na-emepụta ihe dijitalụ ugbu a na CNN. Akụkọ mbụ ya maka CNN bụ banyere nwa nwoke dị afọ 9 nke mepụtara ihe karịrị egwuregwu vidio 30. Kemgbe ahụ, o mepụtara akụkọ banyere mmerụ ahụ ụmụ nwanyị, enweghị nhata, ikike ite ime na ime ihe ike mmekọahụ.<ref>{{Cite web|date=1 March 2021|title=The Elevator: From Four Degrees In Finance To Multimedia Journalist – Aisha Salaudeen|url=https://www.zikoko.com/her/the-elevator-from-four-degrees-in-finance-to-multimedia-journalist-aisha-salaudeen/|accessdate=1 March 2021|work=Zikoko!|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=3 February 2021|title=Journalist, Aisha Salaudeen shares her encounter with Immigration officers who were shocked she still keeps her maiden name despite being married|url=https://www.lindaikejisblog.com/2021/2/journalist-aisha-salaudeen-shares-her-encounter-with-immigration-officers-who-were-shocked-she-still-keeps-her-maiden-name-despite-being-married.html|accessdate=1 March 2021|work=Linda Ikeji's Blog|language=en}}</ref> == Ọrụ ndị dị mkpa == * ''Ụmụ nwanyị na-alụbeghị di enweghị ike ịgbazite ala na Naịjirịa'' (2019) maka Stears Naịjirị.<ref>{{Cite web|date=1 February 2019|title=Free to read {{!}} Single women cannot rent property in Nigeria|url=https://www.stearsng.com/article/single-women-cannot-rent-property-in-nigeria|accessdate=1 March 2021|work=www.stearsng.com}}</ref> * ''Nwa'' afọ 9 a ewuola ihe karịrị egwuregwu mkpanaka 30 (2019) maka CNN. [1]<ref>{{Cite web|author=Aisha Salaudeen|title=This 9-year-old has built more than 30 mobile games|url=https://www.cnn.com/2019/08/06/africa/9-year-old-built-30-mobile-apps-intl/index.html|accessdate=1 March 2021|work=CNN}}</ref> * ''Nwanyị'' ahụ na-etinye ndụ ya n'ihe ize ndụ iji see foto ndị e chefuru n'agha (2019) maka CNN.<ref>{{Cite web|author=Aisha Salaudeen|title=The woman risking her life to photograph the forgotten victims of war|url=https://www.cnn.com/2019/07/25/africa/nelly-ating-photos-from-the-northeast-intl/index.html|accessdate=1 March 2021|work=CNN}}</ref> == Nkwado mba ụwa == Salaudeen mere [[YNaija]] 2019 New Establishment List.<ref>{{Cite web|author=Okolo|first=Edwin|date=20 February 2019|title=Quddus King, Benita Nnachortam, Jekein Lato-Unah, Mary Edoro: Here is the Y!/YNaija 2019 New Establishment List » Page 2 of 8 » YNaija|url=https://naija.yafri.ca/quddus-king-benita-nnachortam-jekein-lato-unah-mary-edoro-here-is-the-y-ynaija-2018-new-establishment-list/|accessdate=1 March 2021|work=YNaija|language=en-GB}}</ref> N'ọnwa Ọgọstụ 2020, Aisha Salaudeen mere British Vogue ndepụta nke 50 Trailblazing Creatives And Young Activists From Across.<ref>{{Cite web|title=50 Young Global Trailblazers Share Their Hopes For The Future|url=https://www.vogue.co.uk/arts-and-lifestyle/gallery/young-global-trailblazers-hope|accessdate=1 March 2021|work=British Vogue|language=en-GB}}</ref> N'ọnwa Disemba 2020, a kpọrọ ya onye mmeri nke onyinye The Future Awards Africa maka ọrụ odeakụkọ.<ref>{{Cite web|date=4 December 2020|title=Kingsley Ayogu, Aisha Salaudeen, Jide-Kene Achufusi, Seun Fakorede, Sam Adeyemi, others emerge winners at The Future Awards Africa 2020|url=https://www.pulse.ng/business/the-future-awards-africa-2020-kingsley-ayogu-aisha-salaudeen-jide-kene-achufusi-seun/bwyr7m0|accessdate=1 March 2021|work=Pulse Nigeria|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=1 December 2020|title=TFAA 2020 Winners Profile|url=https://awards.yafri.ca/tfaa-2020-winners-profile/|accessdate=1 March 2021|work=The Future Awards Africa|language=en-GB|archivedate=27 March 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220327105447/https://awards.yafri.ca/tfaa-2020-winners-profile/}}</ref> == Onyinye == {| class="wikitable sortable" !Afọ !Ihe nrite !Ụdị !Nsonaazụ !Onye Nwetara ya |- |2020 |Ihe nrite ọdịnihu Africa |Akwụkwọ akụkọ |{{Won}} |Ya onwe ya |} == Ihe odide == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Salaudeen, Aisha}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] qufujnjgsv1ao5p8x2f9lf91pgvqpj3 Andre Blaze 0 24256 729386 719984 2026-09-30T05:15:16Z Philip Emeka 16124 Added {{DEFAULT SORT}} 729386 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Andre Blaze|image=|alt=|caption=|birth_name=Andre Henshaw|birth_date={{birth date and age|df=yes|1983|8|14}}|birth_place=[[Nigeria]]|death_date=|death_place=|nationality=|other_names=|occupation={{flat list| *Radio personality *rapper *TV host *executive producer }}|years_active=2001–present|known_for=|notable_works=|partner=|children=2|parents=|relatives=[[Kate Henshaw]] (cousin)|module={{Infobox musical artist | embed = yes | instrument = Vocals | genre = {{flatlist| * [[Hip hop music|Hip hop]] }} | label = {{Flat list | * Tuck Tyght Records }} | associated_acts = {{flatlist| * [[Lyrikal]] * Duncan Daniels * Veteran * [[M-Trill]] }} | website = }}}} [[Category:Articles with hCards]] '''Andre Blaze Henshaw''' (amụrụ n'abalị iri na anọ n'ọnwa Ọgọstụ n'afọ 1983) bụ onye na-eme ihe nkiri na redio Naijiria, onye na-eti egwu, onye na telivishọn na onye na-emepụta ihe. O bu ụzọ nweta ọkwa dị ka onye otu [[Hip hop music|hip hop]] Tuck Tyght Allstars. Ọrụ redio ya malitere na Rhythm 93.7 FM Port Harcourt, ebe ọ rụrụ ọrụ ihe karịrị afọ isii tupu ọ banye Nigezie dị ka onye na-elekọta TV. N'ọnwa Mee afọ 2012, ọ hapụrụ ọrụ ya na ụlọ ọrụ telivishọn cable mgbe afọ anọ gasịrị, mgbe e mesịrị, ọ nabatara onyinye iji kwado Nigeria's Got Talent. Tupu nke a, ọ kwadoro ọtụtụ ihe ngosi ndị ọzọ na-egosi ihe nkiri telivishọn gụnyere True Search, Agha nke Afọna Peak Talent Show. Ọ bụkwa onye na-ahụ maka Google Nkà Dijitalụ maka Mmemme Ọzụzụ Africa. == Oge ọ malitere == A mụrụ Blaze n'aka nne si Anambra Steeti na nna si Cross River Steeti. Ọ tolitere na Port Harcourt na [[Calabar]]. == Agụmakwụkwọ == Blaze gara n'ihu na agụmakwụkwọ ya na Linguistics na Nkwukọrịta na Mahadum nke Port Harcourt, na-agwụcha nzere B.Sc. na 2006.<ref>{{Cite news|title=A man's wealth is derived from his value to society — Andre Blaze|url=http://hallmarknews.com/a-mans-wealth-is-derived-from-his-value-to-society-andre-blaze/|accessdate=26 February 2016|work=Hallmark News|date=24 July 2015}}</ref> == Ọrụ == === Egwú === Dị ka onye na-eti egwu, Blaze nwetara aha ọjọọ n'oge dị ka onye otu hip hop nke Port Harcourt bụ Tuck Tyght.<ref name="hip hop">{{Cite news|date=24 October 2014|title=Double K- I Don Show|publisher=Juvenis Magazine|url=http://www.juvenis.bunox.net/double-k-i-don-show/|accessdate=25 February 2016|archive-date=7 October 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151007082334/http://www.juvenis.bunox.net/double-k-i-don-show/|url-status=dead}}</ref> === Redio === Ọ gbasoro nzọụkwụ nke onye nkuzi ya Loknan Dombin wee malite ọrụ mgbasa ozi ya na-arụ ọrụ maka Rhythm 93.7 FM Port Harcourt. Mgbe ọ nọ n'ebe ahụ, o nwere ọkwa dị iche iche dị ka onye isi nke Ngalaba Nkwupụta, onye na-akpọsa ihe na-aga n'ihu, onye DJ redio na onye na-eme ihe ngosi.<ref>{{Cite news|title=Andre Blaze leaves Nigezie, explains why he is moving on|url=http://dailypost.ng/2012/09/15/andre-blaze-leaves-nigezie-explains-moving/|accessdate=26 February 2016|work=DailyPost|date=15 September 2012}}</ref> === Telivishọn === Blaze gara na telivishọn, na-aghọ Nigezie's Arịlịka ọnụọgụ vidiyo egwu iri kacha elu. N'agbata afọ 2008 na afọ 2012, ọ duziri ọtụtụ mmemme TV na-aga nke ọma na mba ahụ. Na mgbakwunye, ọ kwadoro ihe ngosi dị ka True Search, Agha nke Afọ na Peak Talent Show. N'ọnwa Mee afọ 2012, Blaze hapụrụ ọrụ ya na ụlọ ọrụ TV cable. Ọ ga-emesị nabata onyinye iji kwado Nigeria's Got Talent, ihe ngosi telivishọn nke dabeere na usoro Got Talent. == Ndụ onwe onye == Andre Blaze bụ nwa nwanne nne nke onye na-eme ihe nkiri [[Kate Henshaw|Kate Henshaw-Nuttal]].<ref name="henshaw">{{Cite news|date=5 April 2014|author=Nonye Ben-Nwankwo|title=I was once a bricklayer –Andre Blaze, NGT show presenter|publisher=[[The Punch]]|url=http://www.punchng.com/feature/super-saturday-lounge/i-was-once-a-bricklayer-andre-blaze-ngt-show-presenter/|accessdate=25 February 2016|archive-date=5 April 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140405054228/http://www.punchng.com/feature/super-saturday-lounge/i-was-once-a-bricklayer-andre-blaze-ngt-show-presenter/|url-status=dead}}</ref> O nwere ụmụ abụọ, ụmụ ejima site na enyi ya nwanyị ogologo oge.<ref>{{Cite news|title=AIRWAVES LINK: Twin girls boost Andre Blaze’s profile|url=http://nationalmirroronline.net/new/airwaves-link-twin-girls-boost-andre-blazes-profile/|accessdate=26 February 2016|work=[[National Mirror]]|date=3 April 2013|archive-date=14 June 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130614143204/http://nationalmirroronline.net/new/airwaves-link-twin-girls-boost-andre-blazes-profile/|url-status=dead}}</ref> == Hụkwa == * Egwú nke Port Harcourt * Ndepụta ndị si Port Harcourt * Ndepụta nke ndị mgbasa ozi Naijiria {{Clear}} == Ihe odide == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Blaze, Andre}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] [[Òtù:Articles with hCards]] [[Òtù:Short description is different from Wikidata]] [[Òtù:Articles with short description]] coky8m8yx8ig7tojzioq1t87gl0wmu4 Mulalo Doyoyo 0 24261 729387 722676 2026-09-30T05:17:15Z Philip Emeka 16124 Added {{DEFAULT SORT}} 729387 wikitext text/x-wiki {| class="infobox biography vcard" ! colspan="2" class="infobox-above" style="font-size:125%;" |<div class="fn" style="display:inline">Mulalo Doyoyo</div> |- | colspan="2" class="infobox-image" |[[File:Doyoyo.jpg|frameless]] |- ! class="infobox-label" scope="row" |Born | class="infobox-data" |<span style="display:none"> (<span class="bday">1970-08-13</span>) </span>13 August 1970<span class="noprint ForceAgeToShow"> (age&nbsp;52)</span><br /><br /><br /><br /><div class="birthplace" style="display:inline">[[Venda]], [[Limpopo]], South Africa</div> |- ! class="infobox-label" scope="row" |Nationality | class="infobox-data category" |[[South Africa|South African]] |- ! class="infobox-label" scope="row" |Citizenship | class="infobox-data category" |South Africa |- ! class="infobox-label" scope="row" |Alma&nbsp;mater | class="infobox-data" |<div class="plainlist"> * [[Massachusetts Institute of Technology]] * [[Brown University]] * [[University of Cape Town]] </div> |- ! class="infobox-label" scope="row" |Known&nbsp;for | class="infobox-data" |<div class="plainlist"> * [[Applied mechanics]] * [[Ultralight material|Ultralight materials]] * [[Green building]] * [[Renewable energy]] * [[Ballistics]] </div> |- | colspan="2" class="infobox-full-data" |'''Ọrụ sayensị''' |- ! class="infobox-label" scope="row" |Ubi | class="infobox-data category" |<div class="plainlist"> * Injinia </div> |- ! class="infobox-label" scope="row" |Ụlọ ọrụ | class="infobox-data" |<div class="plainlist"> * [[Massachusetts Institute of Technology]] * [[Georgia Institute of Technology]] </div> |- ! class="infobox-label" scope="row" |[[Thesis]] | class="infobox-data" |[http://adsabs.harvard.edu/abs/2000PhDT.......145D ''Nnyocha nnwale nke subsonic penetration na iko silica na ceramics''] |- style="display:none" | colspan="2" | |} [[Category:Articles with hCards]] '''Mulalo Doyoyo''' FRSA (amụrụ n'abalị iri na atọ n'ọnwa Ọgọstụ n'afọ 1970) bụ onye injinia South Africa, onye mepụtara ihe, na prọfesọ.<ref>{{Cite web|title=Invention is Doyoyo's Domain|url=https://www.pressreader.com/south-africa/sowetan/20160719/281844347982186|work=[[The Sowetan]]|date=July 19, 2016}}</ref><ref>{{Cite web|author=Digital|first=Drum|title=Boy from Limpopo now a prof at US university|url=https://www.news24.com/Drum/Archive/boy-from-limpopo-now-a-prof-at-us-university-20170728|work=[[News24 (website)|News24]]|date=January 12, 2010}}</ref> Doyoyo bụ onye nchọpụta na applied mechanics, ultralight materials, green building, renewable energy, na ngalaba ndị ọzọ nke injinia. Ọ kụziri ihe n'ihe ọmụmụ injinia dị iche iche gụnyere injinia oké osimiri, injinia obodo na gburugburu ebe obibi, na injinia igwe. Doyoyo mepụtara ihe na-enweghị simenti, Cenocell, na Amoriguard.<ref>{{Cite web|url=https://m.bizcommunity.com/Article/196/356/191778.html|title=All the 2019 Eco-Logic Awards winners}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://gtresearchnews.gatech.edu/newsrelease/coal-ash.htm|title=New Material Provides Strong and Lightweight Alternative to Concrete – without Cement|work=Gtresearchnews.gatech.edu|accessdate=2017-10-27|archivedate=2015-05-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150507182228/http://gtresearchnews.gatech.edu/newsrelease/coal-ash.htm}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.engineeringnews.co.za/print-version/construction-demand-boosts-local-eco-friendly-paints-2017-03-10|title=Engineering News - Demand for ecofriendly paint expected to rise as building outlook improves|work=Engineeringnews.co.za|accessdate=2017-10-27}}</ref> > == Mbido ndụ na agụmakwụkwọ == A mụrụ Mulalo Doyoyo na William Edie Hospital na Tshidimbini Venda na Khorommbi Doyoyoyo na Mudzuli (née Dzaga) nke obodo Vondwe. Venda bụ bantustan dị n'ebe ugwu South Africa n'oge ịkpa ókè agbụrụ ma bụrụzi akụkụ nke Limpopo Province.<ref>{{Cite web|url=http://www.zikawa.com/video_YP4TZ_w-zSE_-----Against-All-Odds--Rural-village-boy-Mulalo-Doyoyo-teaches-in-the-US---.html|title=Against All Odds&#124; Rural village boy Mulalo Doyoyo teaches in the US Video 2015|accessdate=2015-04-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150518103627/http://www.zikawa.com/video_YP4TZ_w-zSE_-----Against-All-Odds--Rural-village-boy-Mulalo-Doyoyo-teaches-in-the-US---.html|archivedate=18 May 2015}}</ref> Ọ malitere agụmakwụkwọ ya na Vondwe Ụlọ akwụkwọ praịmarị dị ala n'afọ 1977 wee gaa Tshidimbini Nke ka elu Ụlọ akwụkwọ praịmarị na 1981. Ọ sonyeere ụlọ akwụkwọ sekọndrị Tshidimbini na 1984 ebe ọ gụrụ akwụkwọ ruo n'afọ 1985. N'afọ 1986, o debara aha ya na Mbilwi Ụlọ akwụkwọ sekọndrị. E mechara họpụta ya dị ka onye isi ụlọ akwụkwọ ahụ, na-abanye na 1988.<ref>{{Cite news|url=http://drum.co.za/news/boy-from-limpopo-now-a-prof-at-us-university/|title=Boy from Limpopo now a prof at US university|work=News24|accessdate=2017-10-27}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.galloimages.co.za/image/prof-mulalo-doyoyo-georgia-institute-technology/1038537/1|title=Gallo Images|work=Galloimages.co.za|accessdate=20 January 2018|archivedate=27 October 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171027181132/http://www.galloimages.co.za/image/prof-mulalo-doyoyo-georgia-institute-technology/1038537/1}}</ref> Ọ họọrọ ịga n'ihu na agụmakwụkwọ ya na Mahadum Cape Town . E debara aha ya na mahadum na mmemme injinia afọ ise, nke e mere n'oge ahụ maka agụmakwụkwọ bantu.<ref>{{Cite web|url=http://www.ebe.uct.ac.za/ebe/apply/academicdev|title=Academic development {{!}} Faculty of Engineering & the Built Environment|work=Ebe.uct.ac.za|language=en|accessdate=2017-10-27}}</ref> Ọ biri na Smuts Hall, ebe ọ ghọrọ onye nkuzi na sayensị na injinia, mesịa bụrụ onye isi nkuzi. Ọ ghọrọ onye na-ebipụta akwụkwọ nke ''kansụl injinia ụmụ akwụkwọ'', onye nnọchi anya ụmụ akwụkwọ nke South African Ụlọ ọrụ Ndị Injinia Aerospace, na onye guzobere ụlọ ọrụ ụmụ akwụkwọ aerospace na ngalaba injinia na gburugburu ebe obibi.<ref>{{Cite journal|author=Media Services Section|year=1991|title=Bid to establish Aerospace Society|journal=Monday Paper|volume=11|issue=23}}</ref> Thesis nsọpụrụ nke Doyoyo bụ na imepụta na iwu nke ngwá ọrụ igwe iji nyochaa brelling ụgha nke ibu ọrụ dị arọ na motors eletrik. O nwetara nzere masta na solid mechanics na applied mathematics na 1995 na 1996, n'otu n'otu. Nnyocha doctoral ya dabeere na ngalaba nke ballistics na-elekwasị anya na imepụta ihe agha dị arọ. Ọ gbachitere thesis doctoral ya na injinia n'afọ 1999. Isiokwu edemede ya bụ, "Nnyocha nnwale nke subsonic penetration in silica glasses and ceramics".<ref>{{Cite book|author=Doyoyo|first=M.|date=2000|title=Experimental Studies of Subsonic Penetration in Glasses and Ceramics|url=https://books.google.com/books?id=3ON_HAAACAAJ|publisher=Brown University|isbn=9780599939165}}</ref> O jiri physics nke ihe ndị dị n'ime ya kọwaa omume nke iberibe na ịkọ ọdịdị mmetụta nke mgbọ dị ka ọrụ nke ọsọ ọsọ. N'ịhụ omume na-adịghị mma site na nchọpụta nnwale, o tinyere echiche nke mgbagwoju anya dị iche iche iji kpughee ma kọwaa ọrụ nke mmụba nke oke oke n'oge ọdịda nke ihe ndị na-emebi emebi n'okpuru mkpakọ dị ike.<ref>{{Cite journal|author=Doyoyo, M.|year=2002|title=A theory of the densification-induced fragmentation in glasses and ceramics under dynamic compression.|url=https://archive.org/details/sim_international-journal-of-solids-and-structures_2002-04_39_7/page/1832|journal=International Journal of Solids and Structures|volume=39|issue=7|pages=1833–1843|doi=10.1016/S0020-7683(01)00278-5}}</ref><ref>{{Cite journal|author=Doyoyo, M.|year=2003|title=Experiments on the penetration of thin long-rod projectiles into thick long cylindrical borosilicate targets under pressure-free polycarbonate, aluminum and steel confinements|url=https://archive.org/details/sim_international-journal-of-solids-and-structures_2003-10_40_20/page/5455|journal=International Journal of Solids and Structures|volume=40|issue=20|pages=5455–5475|doi=10.1016/S0020-7683(03)00280-4}}</ref> N'afọ 1999, ọ natara ọkwa onye nyocha postdoctoral site na Massachusetts Institute of Technology iji bulie ọmụmụ ya na applied mechanics. == Ọrụ agụmakwụkwọ == [[Usòrò:Biaxial_utm.jpg|áká_ịkẹngạ|thumb|Biaxial universal testing machine]] Doyoyo na ndị nchọpụta na Joint MIT-Industry Consortium on Ultralight Metal Body Structures, Cambridge-MIT Institute, na Next Generation Vehicles Initiative rụkọtara ọrụ. O mere nnwale na ụlọ nyocha mmetụta na crashworthiness na cellular solids gụnyere metallic foams na honeycombs. [citation needed] Ihe ịma aka ahụ bụ iji usoro nnwale ọhụrụ, ihe atụ, na ngwaọrụ iji nwalee ihe siri ike dị nro n'okpuru oke oke ihe mberede, iji mepụta ihe omume mgbagwoju anya. Ọ mepụtara ihe atụ dị ka trapezoid iji wepụ mmekọrịta nrụgide na-emetụta mpaghara maka ụfụfụ metal ka etinye ya na koodu nyocha nke ihe (FEA).<ref>{{Cite journal|author=Wierzbiki, T.|year=2002|title=Determination of the local stress-strain response for foam|journal=Journal of Applied Mechanics|volume=70|issue=2|pages=204–211|url=http://appliedmechanics.asmedigitalcollection.asme.org/Mobile/article.aspx?articleid=1414805|doi=10.1115/1.1546242|archive-date=2015-05-18|access-date=2022-11-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20150518082651/http://appliedmechanics.asmedigitalcollection.asme.org/Mobile/article.aspx?articleid=1414805|url-status=dead}}</ref> Maka nhazi nke ihe mejupụtara na ọdịda ọdịda n'elu, ọ mepụtara ihe atụ dị ka urukurubụba, ma gbanwee ngwaọrụ Arcan, na-enweta usoro maka ikpebi shear na compressive ma ọ bụ tensile stresses na ngalaba nnwale nke ihe atụ ahụ.<ref>{{Cite journal|author=Mohr, D.|year=2003|title=A new method for the biaxial testing of cellular solids|url=https://archive.org/details/sim_experimental-mechanics_2003-06_43_2/page/173|journal=Experimental Mechanics|volume=43|issue=2|pages=173–182|doi=10.1007/BF02410498}}</ref> N'ihi ihe isi ike nke ijikwa ụdị urukurubụba ahụ, ọ mepụtara Ngwá Nnyocha Biaxial Universal nke nwere geometry gbanwere.<ref>{{Cite journal|author=Mohr, D.|year=2004|title=Experimental investigation on the plasticity of hexagonal aluminum honeycomb|url=https://archive.org/details/sim_journal-of-applied-mechanics_2004-05_71_3/page/375|journal=Journal of Applied Mechanics|volume=71|issue=3|pages=375–385|doi=10.1115/1.1683715}}</ref><ref>{{Cite journal|author=Doyoyo, M.|year=2003|title=Experimental studies on yield behavior of ductile and brittle aluminum foams under a biaxial state of stress|journal=International Journal of Plasticity|volume=19|issue=8|pages=1195–1214|url=https://www.researchgate.net/publication/245136690|doi=10.1016/S0749-6419(02)00017-7}}</ref><ref>{{Cite journal|author=Mohr, D.|year=2004|title=Large plastic deformation of metallic honeycomb: Orthotropic rate-independent constitutive model|url=https://archive.org/details/sim_international-journal-of-solids-and-structures_2004-08_41_16-17/page/4435|journal=International Journal of Solids and Structures|volume=41|issue=16–17|pages=4435–4456|doi=10.1016/j.ijsolstr.2004.02.062}}</ref> [[Usòrò:Cenocell_samples.jpg|áká_èkpè|thumb|Ihe nlele Cenocell]] [[Usòrò:Ahifambeni_hydrogen_motorbike.jpg|áká_èkpè|thumb|"Ahifambeni" ọgba tum tum hydrogen]] Ọ hapụrụ MIT n'afọ 2004 ka ọ gaa kụzie na ụlọ akwụkwọ nke injinia obodo na gburugburu ebe obibi na Georgia Institute of Technology (Georgia Tech). O mepụtara ''ụlọ nyocha nke usoro ultralight'' nke a raara nye nyocha nnwale na ihe ultralight. [citation needed] N'itinye ntọala na echiche efere nke usoro ihe owuwu, o gosipụtara na dị ka ihe na-eme ka ihe sie ike n'ime, usoro truss nwere ikike ibelata ịdị arọ nke arịa nrụgide site na ibelata ọkpụrụkpụ akpụkpọ ahụ ya ka ọ na-emeziwanye ike ọkpụkpụ ya. Nke a dugara na nchọpụta nke microtruss pressure vessels. Ihe ndị a na-eme ka nrụgide na-anabata ọdịdị ndị na-abụghị gburugburu nke na-akpata nchekwa dị ukwuu, ebe ọkwọ ụgbọala, na ohere ụlọ maka ụgbọ ala hydrogen.<ref>{{Cite journal|author=Doyoyo, M.|year=2008|title=Pressure vessels with reinforcing space-filling skeletons|journal=Journal of Pressure Vessel Technology|volume=130|issue=3|pages=031210|doi=10.1115/1.2965902}}</ref> N'ime mgbalị iji mepụta usoro nchekwa ike maka nnukwu ọdịnala na ihe na-agbanwe agbanwe, ọ malitere imekọ ihe ọnụ na ụlọ ọrụ na-emepụta ọkụ eletrik. Dị ka otu n'ime nsonaazụ nke mmekorita a, ọ mepụtara Cenocell, ihe yiri ihe nkedo nke dabeere na ntụ na-efe efe na-enweghị mgbakwunye nke Portland cement. Fly ash bụ ihe na-emetọ ihe nke ụlọ ọrụ ọkụ eletrik, mmepụta simenti, imepụta akwụkwọ, na ọrụ igwu ala. Cenocell microstructure yiri nke nkume na-echekwa gas. Ka ọ na-erule afọ 2006, ọ malitere inwe mmasị n'ime nnyocha na-agbaso usoro nhazi na mmepe nke ala nna ya (RDP). Ọ malitere iso ụmụ akwụkwọ ya gụsịrị akwụkwọ na-arụ ọrụ na ụlọ akwụkwọ ndụ akwụkwọ ndụ na ike na-agbanwe agbanwe. N'agbata afọ 2007 na afọ 2009, a họpụtara ya dị ka prọfesọ pụrụ iche ma mesịa bụrụ onye na-eleta oche nyocha na ihe ọhụrụ na Mahadum Nkà na ụzụ Tshwane. Nke a nyere ya ohere iso ndị nchọpụta mpaghara na RDP rụkọọ ọrụ.<ref>{{Cite news|url=http://www.engineeringnews.co.za/article/will-the-beyond-housing-name-change-reduce-the-22-million-housing-backlog-2009-07-24|title=WILL THE BEYOND HOUSING NAME CHANGE REDUCE THE 2,2-MILLION HOUSING BACKLOG?|author=Ndaba|first=Dennis|work=Engineering News|accessdate=2017-10-27}}</ref> Njikọ a kpaliri ya ịmepụta Retecza (ụlọ ọrụ teknụzụ na-akpali akpali).<ref>{{Cite web|url=http://cordis.europa.eu/event/rcn/119756_en.html|title=European Commission : CORDIS : News and Events : Cooperation opportunities with RETECZA – South Africa's PPP Resource-Driven Technology Concept Centre|work=Cordis.europa.eu|accessdate=2017-10-27|archivedate=2017-10-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171027231723/http://cordis.europa.eu/event/rcn/119756_en.html}}</ref><ref>Doyoyo, M.(2008), Resource-Driven Technology Concept Center in South Africa, copyright assigned to the Georgia Institute of Technology</ref> N'oge e bidoro ya na South Africa n'afọ 2008, nzukọ ahụ nabatara ndị na-eme nchọpụta na ndị na-emepụta ihe site na gburugburu ụwa. Otu n'ime nsonaazụ nke Retecza bụ imepụta na iwu ọgba tum tum hydrogen aha ya bụ "Ahifambeni".<ref>{{Cite news|url=http://www.southafrica.info/business/trends/innovations/ahifambeni-130810.htm#.VUD6VqqxVcs|title=SA university showcases hydrogen bike|author=Mafika|date=2010-08-13|work=Brand South Africa|accessdate=2017-10-27|language=en-US}}</ref> == Ịchụnta ego == Mgbe ọ hapụsịrị Georgia Tech, ọ kwagara Midrand, Johannesburg, ebe o mepụtara ụlọ nyocha maka kemịkal na-ahụ maka gburugburu ebe obibi. Kemgbe a tọrọ ntọala ya na 2012, ụlọ nyocha ahụ emepụtala ọtụtụ ihe. Ọ kụzikwaara injinia igwe n'oge dị mkpirikpi na Mahadum Johannesburg.<ref>{{Cite journal|author=Olakanmi, E.O.|year=2014|title=Using structured examples and prompting reflective questions to correct misconceptions about thermodynamic concepts|journal=European Journal of Engineering Education|volume=39|issue=2|pages=157–187|doi=10.1080/03043797.2013.833177}}</ref><ref>{{Cite journal|author=Olakanmi, E.O.|title=Effects of Daniella oliveri wood flour characteristics on the processing and functional properties of wood polymer composites|journal=Materials and Manufacturing Processes|volume=31|issue=8|pages=1073–1084|doi=10.1080/10426914.2015.1037895|year=2016}}</ref><ref>{{Cite journal|author=Olakanmi E.O.|title=Laser assisted cold sprayed corrosion and wear resistant coatings: a review|journal=Journal of Thermal Spray Technology|volume=23|issue=5|pages=765–785|doi=10.1007/s11666-014-0098-x|year=2014}}</ref>Sasol Chemcity ghọtara ọrụ ụlọ nyocha Midrand ma nye ego site na mmemme ya maka obere ụlọ ọrụ na nke etiti. Na-arụkọ ọrụ na ndị na-emepụta ihe na ụlọ ọrụ ndị na-egwupụta ihe, ọ mepụtara "akwụkwọ ndụ akwụkwọ ndụ" Solunexz na Glunexz maka uzuzu coal, ihe owuwu, na icheku ọkụ. Site na nkwado na-aga n'ihu site na Sasol, ọ mepụtara Amoriguard, ihe na-adịghị emebi emebi na mkpuchi mkpuchi nke dabeere na tailings na ihe mkpofu ụlọ ọrụ. Amoriguard enwetala asambodo Agrément. N'afọ 2014, ọ rụrụ ọrụ n'ịsacha ụlọ mposi ndị na-eji anyanwụ eme ihe nke na-arụ ọrụ dị ka obere ụlọ ọrụ na-edozi ihe mkpofu. A na-etinye teknụzụ a dabere na nanofiltration na anaerobic digestion n'ọrụ n'ebe mmiri na ịdị ọcha dị ụkọ.<ref>{{Cite web|url=http://www.bizcommunity.com/Article/196/701/124095.html|title=Mustek donates solar-powered toilets to school|accessdate=2017-10-27}}</ref> N'afọ 2016, mgbe ọ na-emepụta brik acid, Doyoyo mepụtara ma rụpụta brik Ecocast na-eme igwe na-echekwa mmiri na ike, mgbe ọ na'ime ka ọ na-agbanwe maka obodo ndị na-abụghị nke netwọk.<ref>{{Cite web|url=http://www.sowetanlive.co.za/business/2016/07/24/invention-is-doyoyo-s-domain|title=Invention is Doyoyo's domain|author=Mafokwane|first=Pertunia|work=Sowetan LIVE|accessdate=2017-10-27|archivedate=2017-10-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171027180923/http://www.sowetanlive.co.za/business/2016/07/24/invention-is-doyoyo-s-domain}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://m.engineeringnews.co.za/article/locally-developed-low-water-brickmaking-machine-uses-industrial-waste-2016-07-08|title=Locally developed low-water brickmaking machine uses industrial waste|work=M.engineeringnews.co.za|accessdate=2017-10-27}}</ref> == Ihe odide == <references group="" responsive="1"></references> {{DEFAULTSORT:Doyoyo, Mulalo}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] [[Òtù:Pages with unreviewed translations]] p6x5s3bx863zfu8vqktinn49l7i1p4x Ayo Makun 0 24271 729388 655457 2026-09-30T05:22:16Z Philip Emeka 16124 Removed one infobox and Added {{DEFAULT SORT}} 729388 wikitext text/x-wiki {| class="infobox biography vcard" ! colspan="2" class="infobox-above" style="font-size:125%;" |<div class="fn" style="display:inline">A.Y</div> |- | colspan="2" class="infobox-image" |[[File:Faces_at_AMVCA_2020_48.jpg|frameless]]<div class="infobox-caption">AY at [[2020 Africa Magic Viewers' Choice Awards|2020 AMVCA]]</div> |- ! class="infobox-label" scope="row" |Born | class="infobox-data" |<div class="nickname" style="display:inline">Ayo Makun</div><br /><br /><br /><br /><span style="display:none"> (<span class="bday">1971-08-19</span>) </span>19 August 1971<span class="noprint ForceAgeToShow"> (age&nbsp;51)</span><br /><br /><br /><br /><div class="birthplace" style="display:inline">[[Ondo State, Nigeria]]</div> |- ! class="infobox-label" scope="row" |Nationality | class="infobox-data category" |Nigeria |- ! class="infobox-label" scope="row" |Citizenship | class="infobox-data category" |Nigerian |- ! class="infobox-label" scope="row" |Occupation | class="infobox-data role" |comedian |- ! class="infobox-label" scope="row" |Known&nbsp;for | class="infobox-data" |[[Being Mrs Elliot]]<ref><cite class="citation web cs1"><span class="cx-segment" data-segmentid="219">[https://web.archive.org/web/20140613081255/http://9flix.com/watch/915 "BEING MRS ELLIOT / OMONI OBOLI, MAJID MICHEL"]. ''9FLIX''. 9flix. </span><span class="cx-segment" data-segmentid="220">Archived from [http://9flix.com/watch/915 the original] on 13 June 2014<span class="reference-accessdate">. </span></span><span class="cx-segment" data-segmentid="221"><span class="reference-accessdate">Retrieved <span class="nowrap">20 September</span> 2014</span>.</span></cite></ref><ref><templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles><cite class="citation web cs1">[https://web.archive.org/web/20150528143847/http://pulse.ng/movies/being-mrs-elliott-watch-movie-review-by-adenike-adebayo-id3803378.html "'Being Mrs Elliott' Watch movie review by Adenike Adebayo"]. </cite></ref><ref><templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles><cite class="citation web cs1">[http://www.premiumtimesng.com/arts-entertainment/nollywood-nigeria/168747-nollywood-movie-review-being-mrs-elliot.html "Nollywood movie review: Being Mrs. ]</cite></ref> |- ! class="infobox-label" scope="row" |Spouse | class="infobox-data" |Mabel Makun |- ! class="infobox-label" scope="row" |Children | class="infobox-data" |Michelle Makun |} [[Category:Articles with hCards]] '''Ayodeji Richard Makun''' {{Audio|Yo-Ayodeji Makun.ogg|Audio}}, onye a makwaara saịtị na aha egwu ya A.Y, bụ onye Naijiria na-eme ihe nkiri, onye na-eme ọchị, onye na'eme ihe nkiri na redio na TV, onye edemede, onye na -emepụta ihe na onye nduzi ihe nkiri.<ref>{{Cite web|date=2022-01-22|title=Thanks for ignoring naysayers, comedian AY Makun hails wife on childbirth|url=https://punchng.com/thanks-for-ignoring-naysayers-comedian-ay-makun-hails-wife-on-childbirth/|accessdate=2022-03-06|work=Punch Newspapers|language=en-US}}</ref> A mụrụ ya na 19 Ọgọstụ 1971, ọ si Ifon, Ose ime obodo na Ondo Steeti.<ref>{{Cite web|title=Ayo Makun Biography and Profile {{!}} {{!}} Nairagent.com|url=https://www.nairagent.com/ayo-makun-biography-and-profile/|date=2019-11-30|language=en-US|accessdate=2020-05-25|archivedate=2021-06-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210612182717/https://www.nairagent.com/ayo-makun-biography-and-profile/}}</ref> Ọ bụ onye na-eme ihe ngosi A.Y na ihe nkiri A.Y. Ọ bụ ya mepụtara ihe nkiri mbụ ya, 30 Ụbọchị dị n'ime Atlanta ma Robert O. Peters duziri ya.<ref>{{Cite web|url=http://www.30daysinatlanta.com|title=30 Days in Atlanta|work=www.30daysinatlanta.com|publisher=Corporate World Entertainment Ltd|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160609124830/http://www.30daysinatlanta.com/|archivedate=2016-06-09|accessdate=2017-12-20}}</ref> E mere ya onye nnọchi anya udo nke UN.<ref>{{Cite web|url=http://www.modernghana.com/movie/28204/3/nigeriafilmscom-pours-it-all-on-the-ay-brand.html|title=NigeriaFilms.Com Pours It All on The AY Brand|work=Modern Ghana|accessdate=23 October 2015}}</ref> == Agụmakwụkwọ == Ayo Makun gara Mahadum Delta Steeti, Abraka, [[Ȯra Delta|Delta]] Steeti, Nigeria. Ọ gụsịrị akwụkwọ (mgbe ọ nọrọ afọ itoolu) na 2003 dị ka nwa akwụkwọ na-eme ihe nkiri.<ref>{{Cite web|url=http://www.punchng.com/spice/essence/i-spent-nine-years-in-the-university-a-y/|title=I spent nine years in the university|accessdate=2014-07-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150402110559/http://www.punchng.com/spice/essence/i-spent-nine-years-in-the-university-a-y/|archivedate=2015-04-02}}</ref><ref>{{Cite web|title=A.Y, Actor, Comedian, Nigeria Personality Profiles|url=https://www.nigeriagalleria.com/Nigeria/Personality-Profiles/Comedians/Ayo-Makun.html|work=www.nigeriagalleria.com|accessdate=2020-05-25}}</ref><ref>{{Cite web|date=2021-08-21|title=Ayo Makun: Life has taught me to be fully focused on my craft|url=https://guardian.ng/saturday-magazine/ayo-makun-life-has-taught-me-to-be-fully-focused-on-my-craft/|accessdate=2021-08-23|work=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News|language=en-US|archivedate=2021-08-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210823103710/https://guardian.ng/saturday-magazine/ayo-makun-life-has-taught-me-to-be-fully-focused-on-my-craft/}}</ref> A.Y nwetakwara ihe nrite ndị ọzọ dị ka nwa akwụkwọ kachasị mma na ụlọ akwụkwọ (1999 na 2000); onye na-akwalite ihe ngosi kachasị mma (2001); nwa akwụkwọ kachasị ama na ụlọ akwụkwọ (2001) na Jaycee Klọb ihe nrite mmekọrịta mmadụ na ibe ya (2003).<ref>{{Cite web|title=Ayo Makun becomes most followed African comedian on social media|url=https://www.thenewsguru.com/entertainment/article/ayo-makun-becomes-followed-african-comedian-social-media/|author=Ajose|first=Kehinde|date=2019-07-06|work=TheNewsGuru|language=en-GB|accessdate=2020-05-25}}</ref> == Ọrụ == Ayo Makun batara n'ihu ọha mgbe ọ bụ onye enyemaka na onye njikwa ihe omume nke [[Alibaba Akpobome|Alibaba Akporobome]]. A.Y dekwara "A.Y waya" dị ka onye na-ede akụkọ na Anyanwụ (Nigeria) na Gbenga Adeyinka's "Ọchị Mattaz".<ref>{{Cite web|title=NFC Celebrates AY Achievements In Comedy|url=https://www.thenigerianvoice.com/movie/161745/nfc-celebrates-ay-achievements-in-comedy.html|work=Nigerian Voice|accessdate=2020-05-25}}</ref> == Ndụ onwe onye == Ayo Makun bụ nwa nwoke kachasị okenye n'ezinụlọ mmadụ asaa.<ref>{{Cite web|url=http://www.stargist.com/2014/05/15/celebrity-bio-ayo-richard-makun-a-k-a-comedian-ays-full-biography/.|title=A.Y Biography - Ayo Richard Makun Profile - Nigerian Celebrity News + Latest Entertainment News|work=Nigerian Celebrity News + Latest Entertainment News|accessdate=23 October 2015|archivedate=27 July 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140727172209/http://stargist.com/2014/05/15/celebrity-bio-ayo-richard-makun-a-k-a-comedian-ays-full-biography/}}</ref> Ya na nwunye ya Mabel alụọla afọ iri na abụọ.<ref>{{Cite web|date=2019-11-29|title=11 years of Marriage, 16 years of Friendship ❤️ AY Makun & wife Mabel are still Waxing Strong|url=https://www.bellanaija.com/2019/11/ay-mabel-wedding-anniversary/|accessdate=2020-10-05|work=BellaNaija|language=en-US}}</ref> == Ndụ ọrụ == Ayo Makun na-eduzi ma na-eme ihe nkiri na otu n'ime ihe nkiri na-ewu ewu na Naịjirịa, AY's akwa akwa na [[Alexx Ekubo|Alex Ekubo]], [[Venita Akpofure]], Buchi Franklin, na Justice Nuagbe. Ọ na-enwekwa otu n'ime ihe ngosi na-atọ ọchị kachasị ukwuu n'Africa, AY Dị ndụ na-egosi ndị na-eme ihe ọchị dị ka [[Bovi]], [[Helen Paul]], [[Basketmouth]] na ọtụtụ ndị ọzọ na-eme egwuregwu. Ayo Makun bụkwa Onye isi oche nke Ụlọ ọrụ World ntụrụndụ, Nigeria. O nwekwara ụlọ klọb.<ref>{{Cite web|title=Biography of Ayo Makun and Net-worth – 2019 Latest Update|url=https://www.currentschoolnews.com/articles/biography-of-ayo-makun/|date=2019-03-20|work=Current School News|language=en-US|accessdate=2020-05-07}}</ref> Dị ka onye na-etinye ego na ihe ọchị, ọ kwadebere ụzọ maka ndị na-eme ihe ọchị na-abịanụ site na AY ya "Mepee ịma aka igwe".<ref>{{Cite web|title=AY Makun's 'Call to Bar'|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2020/04/04/ay-makuns-call-to-bar/|date=2020-04-03|work=THISDAYLIVE|language=en-US|accessdate=2020-05-25}}</ref> == Ihe omume == Ya na [[Joselyn Dumas]] na-akwado na 2018 Golden Movie Awards Africa nke emere na Movenpick Ambassador Hotel na Accra, Ghana.<ref>{{Cite web|url=https://www.zionfelix.net/joselyn-dumas-y-named-host-2018-golden-movie-awards-africa/|title=Joselyn Dumas And A.Y Named As Host of 2018 Golden Movie Awards Africa|date=26 May 2018|publisher=zionfelix.net|accessdate=18 May 2020}}</ref><ref>{{Cite web|date=2018-06-03|title=Full list of winners at 2018 Golden Movie Awards Africa|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/Full-list-of-winners-at-2018-Golden-Movie-Awards-Africa-657144|accessdate=2021-08-23|work=GhanaWeb|language=en}}</ref> == Onyinye == === 2008 === * Onye na-eme ihe ọchị nke afọ: Diamond Awards maka Comedy<ref>{{Cite web|title=allAfrica.com: Nigeria: Mine is Comedy Awards With a Difference - Ladi Gombe (Page 1 of 1)|url=http://allafrica.com/stories/200812010650.html|work=allafrica.com|accessdate=2026-06-12}}</ref><ref name=":0">{{Cite web|title=COMEDIAN AYO RICHARD MAKUN:SETS A PACE IN COMEDY BUSINESS!|url=https://www.modernghana.com/nollywood/3828/comedian-ayo-richard-makunsets-a-pace-in-comedy-business.html|work=Modern Ghana|accessdate=2026-06-12|language=en}}</ref> * Onye na-eme ihe ọchị nke afọ: Ndị na-eto eto kachasị amasị<ref name=":0" /> * Onye na-eme ihe ọchị nke afọ: MBG Abuja Merit Awards * Onye na-eme ihe ọchị nke afọ: National Daily Awards * Onye na-eme ihe ọchị nke afọ: Arsenal Award for Excellence * Onye na-eme ihe ọchị nke afọ: Mode Men of the year Awards === 2009 === * Onye nnọchi anya U.N. Peace. === 2010 === * Onye na-eme ihe<ref>[[Nigeria Entertainment Awards]]</ref> ọchị nke afọ: Nigerian Entertainment Awards === 2013 === * Onye ọchụnta ego kachasị mma n'afọ, (ụdị egwuregwu): Creative Entrepreneurs Association of Nigeria (CEAN)<ref>{{Cite web|title=CEAN Awards – Creative Nigeria|url=https://www.creativenigeria.ng/cean-awards/|accessdate=2026-06-12|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|title=AY wins Nigeria’s Creative Entrepreneur of the Year|url=https://www.pulse.ng/story/creative-industry-awards-ay-wins-nigerias-creative-entrepreneur-of-the-year-2024080109382606180|work=Pulse Nigeria|date=2015-01-28|accessdate=2026-06-12|language=en}}</ref> * Ihe omume kacha mma A.Y Live: NELAS Awards 2018, United Kingdom<ref>{{Cite web|date=2021-08-12|title=Ayo Makun's Impressive Net Worth and a Look At His Massive House|url=https://buzznigeria.com/ayo-makuns-impressive-net-worth-and-a-look-at-his-massive-house/|accessdate=2021-08-23|work=BuzzNigeria - Famous People, Celebrity Bios, Updates and Trendy News|language=en-US}}</ref> == Ihe nkiri ndị a họọrọ == {| class="wikitable sortable" !Afọ !Aha ya !Ọrụ ! class="unsortable" |Ihe edeturu |- |2014 |''Being Mrs Ellio''<ref>{{Cite web|title=BEING MRS ELLIOT / OMONI OBOLI, MAJID MICHEL|url=http://9flix.com/watch/915|work=9FLIX|publisher=9flix|accessdate=20 September 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140613081255/http://9flix.com/watch/915|archivedate=13 June 2014}}</ref><ref>{{Cite web|title='Being Mrs Elliott' Watch movie review by Adenike Adebayo|url=http://pulse.ng/movies/being-mrs-elliott-watch-movie-review-by-adenike-adebayo-id3803378.html|work=Pulse Nigeria|date=28 May 2015|publisher=Chidumga Izuzu|accessdate=28 May 2015|archivedate=28 May 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150528143847/http://pulse.ng/movies/being-mrs-elliott-watch-movie-review-by-adenike-adebayo-id3803378.html}}</ref><ref>{{Cite web|title=Nollywood movie review: Being Mrs. Elliot|url=http://www.premiumtimesng.com/arts-entertainment/nollywood-nigeria/168747-nollywood-movie-review-being-mrs-elliot.html|work=Premium Times|date=28 September 2014|publisher=Onyinye Muomah|accessdate=28 September 2014}}</ref> |Ishawuru |mụ na [[Omoni Oboli]], [[Sylvia Oluchy|Sylvia Oluchi]] na [[Majid Michel]] |- |2014 |''30 days in Atlanta''<ref>{{Cite web|title=30 Days in Atlanta {{!}} Rotten Tomatoes|url=https://www.rottentomatoes.com/m/30_days_in_atlanta|work=www.rottentomatoes.com|accessdate=2026-06-12|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=30 Days in Atlanta {{!}} Nollywood Reinvented|url=https://nollywoodreinvented.com/2015/02/30-days-in-atlanta.html|accessdate=2026-06-12|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|title=30 Days in Atlanta Archives|url=https://guardian.ng/tag/30-days-in-atlanta/|work=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News|accessdate=2026-06-12|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt4040616/|work=www.imdb.com|accessdate=2026-06-12|title=30 days in Atlanta}}</ref> |Akpors |Mụ na [[Ramsey Nouah]], Lynn Whitfield, Karlie Redd na [[Richard Mofe-Damijo|Richard Mofe Damijo]] |- |2016 |''A Trip to Jamaica''<ref>{{Cite web|url=https://www.netflix.com/ng/title/81172747|title=A Trip to Jamaica}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.filmoneng.com/movie/a-trip-to-jamaica|title=A Trip to Jamaica}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt6334740/|work=www.imdb.com|accessdate=2026-06-12|title=A Trip to Jamaica}}</ref> |Akpos |Ọ bụkwa [[Funke Akindele]], Eric Roberts, Dan Davies, [[Chris Attoh]] |- |2016 |''The Wedding Party''<ref>{{Cite web|title=The Wedding Party|url=https://www.blackfilm.com/read/tiff-2016-the-wedding-party-film-review/|work=blackfilm.com|date=2016-09-12|accessdate=2026-06-12|language=en-US|author=Guest Writer}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.netflix.com/ng/title/80168301|title=The Wedding Party}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.filmoneng.com/movie/the-wedding-party|title=The Wedding Party}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt5978822/|work=www.imdb.com|accessdate=2026-06-12|title=The Wedding Party}}</ref> |MC |[[Adesua Etomi]], [[Sola Sobowale]], [[Banky W.|Banky W]] na [[Richard Mofe-Damijo|Richard Mofe Damijo]] na-eme ihe nkiri |- |2016 |'' [[10 Days in Sun City]]''<ref>{{Cite web|title=AY Makun announces new movie “10 Days in Sun City”|url=https://guardian.ng/life/film/ay-makun-announces-new-movie-10-days-in-sun-city/|work=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News|date=2017-01-20|accessdate=2026-06-12|language=en-GB|author=Kobor Amos}}</ref><ref>{{Cite web|title=10 Days in Sun City {{!}} Nollywood Reinvented|url=https://nollywoodreinvented.com/2018/12/10-days-in-sun-city.html|accessdate=2026-06-12|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|title="10 Days in Sun City", Akpos' South African Adventure|url=https://businessday.ng/life-arts/article/10-days-sun-city-akpos-south-african-adventure/|work=Businessday NG|date=2017-08-09|accessdate=2026-06-12|language=en-US|author=BusinessDay}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt10499474/|work=www.imdb.com|accessdate=2026-06-12|title=10 Days in Sun City}}</ref> |dị ka Akpos |[[Adesua Etomi]], [[Mercy Johnson]], [[Richard Mofe-Damijo|Richard Mofe Damijo]], Falz na-eme ihe nkiri |- |2017 |''[[American Driver]]''<ref>{{Cite web|title=American Driver (2017)|url=https://letterboxd.com/film/american-driver/|accessdate=2026-06-12|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.primevideo.com/detail/0G0ZXVBRSBISDTW5YM3WM6UP3S|title=American Driver (2017)}}</ref><ref>{{Cite web|title=American Driver|url=https://www.themoviedb.org/movie/858185-american-driver|accessdate=2026-06-12|language=ig}}</ref><ref>{{Cite web|title=American Driver - Nollywire|url=https://nollywire.com/titles/american-driver/|date=2017-02-24|accessdate=2026-06-12|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt5574080/|work=www.imdb.com|accessdate=2026-06-12|title=American Driver (2017)}}</ref> |Ayo Makun |Ọ bụkwa Evan King, [[Jim Iyke]], Anita Chris, [[Nse Ikpe-Etim|Nse Ikpe Etim]], [[Nadia Buari]], [[Emma Nyra]], Johnny Dewan, Laura Heuston, McPc the Comedian, Michael Tula, Andie Raven |- |2017 |''The Accidental Spy''<ref>{{Cite web|title=The Accidental Spy {{!}} Rotten Tomatoes|url=https://www.rottentomatoes.com/m/the_accidental_spy|work=www.rottentomatoes.com|accessdate=2026-06-12|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=The Accidental Spy… political thriller with a difference|url=https://guardian.ng/sunday-magazine/the-accidental-spy-political-thriller-with-a-difference/|work=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News|date=2017-12-24|accessdate=2026-06-12|language=en-GB|author=Guardian Nigeria}}</ref><ref>{{Cite web|title=NollyMeter|url=https://www.nollymeter.com/movies/the-accidental-spy|work=www.nollymeter.com|accessdate=2026-06-12}}</ref><ref>{{Cite web|title=The Accidental Spy - Nollywire|url=https://nollywire.com/titles/the-accidental-spy/|date=2017-12-01|accessdate=2026-06-12|language=en-GB}}</ref> |Jọn |[[Ramsey Nouah]] Christine Allado na-eme ihe nkiri<ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt6921426/fullcredits/|work=www.imdb.com|accessdate=2026-06-12|title=The Accidental Spy - Fuoll cast and crew}}</ref><ref>{{Cite web|title=The Accidental Spy|url=https://www.tvguide.com/movies/the-accidental-spy/cast/2030262602/|work=TVGuide.com|accessdate=2026-06-12|language=en}}</ref> |- |2017 |''The Wedding Party 2''<ref>{{Cite web|title=The Wedding Party 2 {{!}} Nollywood Reinvented|url=https://nollywoodreinvented.com/2018/09/the-wedding-party-2.html|accessdate=2026-06-12|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|title=The Wedding Party 2: Taking Nollywood Global|url=https://guardian.ng/life/on-the-cover/the-wedding-party-2-taking-nollywood-global/|work=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News|date=2017-12-17|accessdate=2026-06-12|language=en-GB|author=Guardian Nigeria}}</ref><ref>{{Cite web|title=Watch The Wedding Party 2: Destination Dubai {{!}} Netflix|url=https://www.netflix.com/title/81172728|work=www.netflix.com|accessdate=2026-06-12|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt7827944/|work=www.imdb.com|accessdate=2026-06-12|title=The Wedding Party 2}}</ref> |MC |[[Adesua Etomi]], [[Sola Sobowale]], [[Banky W.|Banky W]] na [[Richard Mofe-Damijo|Richard Mofe Damijo]] na-eme ihe nkiri<ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt7827944/fullcredits/|work=www.imdb.com|accessdate=2026-06-12|title=The Wedding Party 2 - Full Cast and Crew}}</ref><ref>{{Cite web|title=The Wedding Party 2: Destination Dubai|url=https://www.themoviedb.org/movie/488424-the-wedding-party-2-destination-dubai|accessdate=2026-06-12|language=ig}}</ref> |- |2018 |''Merry Men: The Real Yoruba Demons''<ref>{{Cite web|title="Merry Men: The Real Yoruba Demons" Is Showing In These Cinemas|url=https://guardian.ng/life/film/merry-men-the-real-yoruba-demons-is-showing-in-these-cinemas/|work=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News|date=2018-09-28|accessdate=2026-06-12|language=en-GB|author=Guardian Nigeria}}</ref><ref>{{Cite web|title=Merry Men: The Real Yoruba Demons {{!}} Rotten Tomatoes|url=https://www.rottentomatoes.com/m/merry_men_the_real_yoruba_demons|work=www.rottentomatoes.com|accessdate=2026-06-12|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Watch Merry Men: The Real Yoruba Demons {{!}} Netflix|url=https://www.netflix.com/title/81172727|work=www.netflix.com|accessdate=2026-06-12|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt9837502/|work=www.imdb.com|accessdate=2026-06-12|title=Merry Men: The Real Yoruba Demons}}</ref> |dị ka Ayo Abioritsegbemi |[[Jim Iyke]], [[Ramsey Nouah|Ramsey Noah]], Falz na [[Richard Mofe-Damijo|Richard Mofe Damijo]] sokwa na ya<ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt9837502/fullcredits/|work=www.imdb.com|accessdate=2026-06-12|title=Merry Men: The Real Yoruba Demons - Full Cast and Cast}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt9837502/fullcredits/|work=www.imdb.com|accessdate=2026-06-12|title=Merry Men: The Real Yoruba Demons - Full cast}}</ref> |- |2019 |''Merry Men 2''<ref>{{Cite web|title=Merry Men -Another Mission – African Movie Star|url=https://africanmoviestar.com/2020/merry-men-another-mission/|accessdate=2026-06-12|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|title=Merry Men 2 {{!}} Rotten Tomatoes|url=https://www.rottentomatoes.com/m/merry_men_2|work=www.rottentomatoes.com|accessdate=2026-06-12|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Merry Men 2 – Another Mission {{!}} Nollywood Reinvented|url=https://nollywoodreinvented.com/2020/06/merry-men-2-another-mission.html|accessdate=2026-06-12|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt11417930/|work=www.imdb.com|accessdate=2026-06-12|title=Merry Men 2}}</ref> |dị ka Amaju |na-esokwa [[Jim Iyke]], [[Ramsey Nouah|Ramsey Noah]], Falz na [[Damilola Adegbite]]<ref>{{Cite web|title=Merry Men 2: Another Mission|url=https://www.themoviedb.org/movie/712911-merry-men-2-another-mission|accessdate=2026-06-12|language=ig}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt11417930/fullcredits/|work=www.imdb.com|accessdate=2026-06-12|title=Merry Men 2 - Full cast and Crew}}</ref> | |- |2021 |''Christmas in Miami''<ref>{{Cite web|url=https://www.premiumtimesng.com/entertainment/504837-movie-review-in-christmas-in-miami-rmd-saves-the-day.html|work=www.premiumtimesng.com|accessdate=2026-06-12|title=Movie Review: In 'Christmas in Miami', RMD saves the day}}</ref><ref>{{Cite web|title=Christmas in Miami (2021) {{!}} Rotten Tomatoes|url=https://www.rottentomatoes.com/m/christmas_in_miami_2021|work=www.rottentomatoes.com|accessdate=2026-06-12|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt15005176/|work=www.imdb.com|accessdate=2026-06-12|title=Christmas in Miami}}</ref> |dị ka Akpos |[[Richard Mofe-Damijo|Richard Mofe Damijo]], [[Osita Iheme]], Desiree Farnum, Manoj Chandra, Tanya Price, na Kent Morita na-eme ihe nkiri<ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt15005176/?ref_=ttfc_fc_tt|title=Christmas in Miami|work=[[IMDb]]}}</ref> |} == Hụkwa == * Ndepụta nke ndị Yoruba * Ndepụta nke ndị Naijiria na-eme ihe ọchị == Ihe odide == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Makun, Ayo}} [[Òtù:Onye édémédé akwukwọ si-na Naigeria]] [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 31bbfaczx1blqb81uekhhcvv0fg1rze Alan Sugar 0 24635 729395 207079 2026-09-30T06:58:06Z Philip Emeka 16124 Added {{DEFAULT SORT}} 729395 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|honorific_prefix=[[The Right Honourable]]|name=The Lord Sugar|honorific_suffix=|image=Sir Alan Sugar at the BAFTA's crop.jpg|caption=Sugar at the [[63rd British Academy Film Awards|2010 BAFTAs]]|birth_date={{Birth date and age|1947|3|24|df=y}}|birth_place=[[London Borough of Hackney|Hackney]], [[East End of London|East London]],<br>England|occupation={{flatlist| * Entrepreneur * celebrity * author * politician }}|party=Independent (2015–present)<br />[[Labour Party (UK)|Labour]]<ref name="holbio">{{cite web|url=http://www.parliament.uk/biographies/lords/lord-sugar/3897|title=Lord Sugar|publisher=Parliament of the United Kingdom|access-date=24 March 2014}}</ref> (1997–2015)<ref>{{cite news |last1=Gayle |first1=Damien |last2=Wintour |first2=Patrick |title=Alan Sugar resigns from Labour party over 'shift to left' |url=https://www.theguardian.com/uk-news/2015/may/11/alan-sugar-resigns-from-labour-party-over-shift-to-left |access-date=13 February 2021 |work=[[The Guardian]] |date=11 May 2015 |language=en}}</ref>|spouse={{marriage|Ann Simons, Lady Sugar|28 April 1968}}|children=3|relatives=[[Rita Simons]] (niece-by-marriage)|module={{Infobox officeholder|embed=yes |office = [[Enterprise Champion]] to the [[Secretary of State for Business, Energy and Industrial Strategy|Business Secretary]] |primeminister = [[David Cameron]]<br />[[Theresa May]]<br />[[Boris Johnson]]<br />[[Liz Truss]]<br/>[[Rishi Sunak]] |1blankname = [[Secretary of State for Business, Energy and Industrial Strategy|Business Secretary]] |1namedata = [[Sajid Javid]]<br />[[Greg Clark]]<br />[[Andrea Leadsom]]<br />[[Alok Sharma]]<br />[[Kwasi Kwarteng]]<br />[[Jacob Rees-Mogg]]<br />[[Grant Shapps]]<br />[[Kemi Badenoch]] |term_start = 25 May 2016 |term_end = |primeminister1 = [[Gordon Brown]] |1blankname1 = [[Secretary of State for Business, Energy and Industrial Strategy|Business Secretary]] |1namedata1 = [[Peter Mandelson|The Lord Mandelson]] |term_start1 = 5 June 2009 |term_end1 = 11 May 2010 |office2 = [[Member of the House of Lords]] |status2 = [[Lord Temporal]] |term_label2 = [[Life peer]]age |term_start2 = 20 July 2009 |term_end2 = }}|birthname=Alan Michael Sugar}} [[Category:Articles with hCards]] '''Alan Michael Sugar''', Baron Sugar (amụrụ na 4 Machị 1947) bụ onye obodo Britain ji ego achu ego, onye mgbasa ozi, onye edemede, onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị na onye ndụmọdụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị.<ref>{{Cite web|url=https://www.independent.ie/entertainment/books/review-what-you-see-is-what-you-get-my-autobiograohy-by-alan-sugar-26694122.html|title=Review: What you see is what you get: My Autobiograohy by Alan Sugar|work=independent}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.thejc.com/business/business-features/let%E2%80%99s-do-business|title=Let's do the business|work=The Jewish Chronicle|date=14 May 2008|accessdate=26 August 2014|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304081325/http://www.thejc.com/business/business-features/let%E2%80%99s-do-business}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.thejc.com/comment/columnists/sir-alan-youre-hired-our-rep|title=Sir Alan, you're hired as our rep|work=The Jewish Chronicle|date=19 May 2008|accessdate=26 August 2014|archivedate=19 October 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151019012119/http://www.thejc.com/comment/columnists/sir-alan-youre-hired-our-rep}}</ref> N'afọ 1968, ọ malitere ihe ga-emesị bụrụ nnukwu azụmaahịa ya, ụlọ ọrụ eletrọniki Amstrad. N'afọ 2007, ọ rere oke ya fọdụrụ na ụlọ ọrụ ahụ na nkwekọrịta na BSkyB maka £ 125M.<ref name="BBC2007">{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/business/6923517.stm|title=BSkyB agrees £125m Amstrad deal|accessdate=28 January 2009|date=31 July 2007|work=BBC News}}</ref> Sugar bụ onyeisi oche na onye nwe Tottenham Hotspur site na 1991 ruo 2001, na-ere òkè ya fọdụrụ na klọb ahụ na 2007 nakwa, maka £ 25m.<ref name="BBC2007"/> A makwara ya maka ịbụ ''onye na elekota ndị'' ọbịa na "Boss" maka usoro asọmpi nke BBC The Apprentice, nke a na-agbasa kwa afọ, ma e wezụga 2020, kemgbe 2005. Ọ malitekwara ọrụ maka The Celebrity Apprentice Australia maka Australia's Nine Network na 2021. Dị ka akwụkwọ mgbasa ozi Sunday Times n'ahụ maka ndị nwere ego si nwe kwuo ,Mazi Sugar ghọrọ nnukwu ọgaranya nwere nde kwuru nde ego na 2015. N'afọ 2021, e mere atụmatụ na akụ na ụba ya dị £ otu nde na uma iri abụo na otu nke a mere ka ọ nọrọ na ọnọdụ onye nke otu naari na iri atọ na asato na ndị kacha baa ọgaranya na mba UK.<ref name="thesundaytimes1">{{Cite web|url=https://www.thetimes.co.uk/sunday-times-rich-list#TableFullRichList|title=The Sunday Times – The Rich List|work=[[The Times]]|accessdate=16 May 2020}}</ref> A mụrụ Sugar na 24th Maachị 1947 na Hackney, East London, n'ezinụlọ ndị Juu.<ref name="Beckford">{{Cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/news/1941104/Sir-Alan-Sugar-fails-to-make-top-100-Jews-list.html#|title=Sir Alan Sugar fails to make top 100 Jews list|author=Beckford|first=Martin|date=9 May 2008|work=[[The Daily Telegraph]]|accessdate=3 June 2012}}</ref> Nna ya, Nathan, bụ onye na-akwa ákwà na ụlọ ọrụ uwe nke East End.<ref>[https://web.archive.org/web/20091121143900/http://www.telegraph.co.uk/news/newstopics/politics/6607972/Sir-Alan-Sugar-The-Lords-think-Im-a-brusque-ignorant-cockney.html "The Lords think I'm a brusque, ignorant cockney"], ''The Daily Telegraph''</ref> A mụrụ nne na nna ya ochie n'akụkụ nke nne ya na mba Russia, a mụrụ nna ya ochie n'akụkụ nna ya na mba [[Poland]]. A mụrụ nne nne ya n'akụkụ nna Sugar aha ya bụ Sarah Sugar, na mba London na ezi n'ụlọ nne na nna bu ndi Poland Mgbe Sugar bụ obere nwa, ezi n'ụlọ ha biri n'ụlọ kansụl. N'ihi ntutu isi ya, nke juferu oké, a na-akpọ ya "isi akwa eji ehicha ụlọ," aha ka so kwa ya rue n'oge a. Ọ gara akwụkwọ n'ụlọ akwụkwọ nke a n'akpo Northwold Primary School na Brooke House Secondary School na Upper Clapton, Hackney, ma nweta kwuru ego site n'ịrụ ọrụ na ebe ana ere ọtụtụ ihe dị iche iche Mgbe ọ hapụsịrị ụlọ akwụkwọ mgbe ọ dị afọ iri na isii, ọ rụrụ ọrụ nwa oge maka ọrụ gọọmentị dị ka onye na-ahụ maka ọnụ ọgụgụ na Ministry n'ahụ maka Agụmakwụkwọ N'afọ 1968, mgbe ọ dị afọ iri abụo na otu Sugar ji otu naari pounds we guzobere ụlọ ọrụ a n'akpo Amstrad site n'ego o dokwaru ọfuma na ụlọ ọrụ ebe a na ezipu leta na ihe ndị ọzọ. Ọ malitere ire ngwa ọrụ redio maka ụgbọala na ihe eletrik ndị ọzọ site n'ime ụgbọ ala nke ọ zụrụ n'onu £ irí ise ma tinye ya n'aka ndị ụlọ ọrụ nchekwa n'onu £asato [[Usòrò:Amstrad_CPC464.jpg|áká_èkpè|thumb|253x253px|Kọmputa onwe onye CPC 464 nke Amstrad]] O weputarụ aha ụlọ ọrụ ahụ site na na mkpụrụ edemede atọ mbụ bidoro aha ya na kwa mkpụrụ edemede anọ mbụ nke okwu ahia: Alan Michael Sugar Trading . Ọ malitere dị ka onye na-atubata ngwá ahịa / onye na-ezipụ ngwa ahịa na onye na-ere ahịa n'ubara, ka ọ na-erule afọ 1970, okwaochala ihe nile gbasara ụlọ ọrụ ga na emepụta ihe ọhụrụ . O nwetara ọnụahịa emepụta dị ọnụ ala site na iji plastik ihe eji agba ọgwụ maka mkpuchi hi-fi turntable, mee ka ọnụ ahịa daa nke ukwu n'ebe ndị ọzọ ya na ha na asọmpi na-eji usoro mmepụta ikuku. E mere ka ikike mmepụta gbasaa iji tinye mmepụta nke ihe nakwalite ịnụ okwu na nke na eme ka uda ụzụ dakoo nke ọma {{DEFAULTSORT:Sugar, Alan}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] retn4ffjl00n58t786ahijtzdw66hjh Augusta Henry 0 24636 729396 705051 2026-09-30T07:00:20Z Philip Emeka 16124 Added {{DEFAULT SORT}} 729396 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Augusta Henriques|nationality=Guinea-Bissau|occupation=Activist; government minister|organization=Tiniguena|awards=Ramsar Wetland Conservation Award}} [[Category:Articles with hCards]] '''Augusta Henriques''' bụ onye na-eme ihe, onye nkuzi na minista gọọmentị si [[Guinea-Bissau]], onye natara onyinye Ramsar Wetland Conservation Award (Management) na 2012.<ref>{{Cite web|author=Hub|first=IISD's SDG Knowledge|title=Ramsar Announces 2012 Award Winners {{!}} News {{!}} SDG Knowledge Hub {{!}} IISD|url=http://sdg.iisd.org/news/ramsar-announces-2012-award-winners/|accessdate=2022-07-03|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite book|author=Diop|first=Salif|url=https://books.google.com/books?id=8JPIAwAAQBAJ&dq=augusta+henriques&pg=PA199|title=The Land/Ocean Interactions in the Coastal Zone of West and Central Africa|date=2014-06-02|publisher=Springer|isbn=978-3-319-06388-1|language=en}}</ref> N'afọ 1991, Henriques so guzobe otu na-abụghị nke gọọmentị bụ [[Tiniguena]], nke na-eme mkpọsa maka ọrụala dị iche iche na itinye aka n'obodo na Guinea-Bissau.<ref>{{Cite web|author=equality|first=Inter Pares globalize|title=Augusta Henriques: a lifetime activist for preservation of biodiversity in Guinea-Bissau|url=https://interpares.ca/voice/augusta-henriques-lifetime-activist-preservation-biodiversity-guinea-bissau|accessdate=2022-07-03|work=Inter Pares|language=en|archivedate=2022-08-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220818023237/https://interpares.ca/voice/augusta-henriques-lifetime-activist-preservation-biodiversity-guinea-bissau}}</ref> Ọ bụkwa onye mbụ guzobere Foundation for Education with Production, ọrụ ebere nke Patrick van Rensberg mepụtara.<ref>{{Cite book|author=Shillington|first=Kevin|url=https://books.google.com/books?id=7ga5DwAAQBAJ&dq=augusta+henriques&pg=PA250|title=Patrick van Rensburg: Rebel, visionary and radical educationist, a biography|date=2020-07-01|publisher=NYU Press|isbn=978-1-77614-604-8|language=en}}</ref> Henriques nọchitere anya mba ahụ na mba ụwa, gụnyere dịka onye nnọchi anya nye International Union for Conservation of Nature (IUCN).<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=SwAIt01PMZ4C&dq=augusta+henriques&pg=PA14|title=Proceedings|date=1997|publisher=IUCN|isbn=978-2-8317-0394-7|language=en}}</ref> Ọ rụkwara ọrụ na Ministry of National Education dị ka Onye isi nke Adult Education.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=nkhBd6D9l8oC&q=augusta+henriques|title=Afrika: German Review of Political, Economic and Cultural Affairs in Africa and Madagascar|date=1984|publisher=Afrika Verlag.|language=en}}</ref> == Edensibịa == <references /> == Njikọ mpụga == * Tiniguena ("ala a bụ ala anyị"): Augusta Henriques (ihe nkiri) {{DEFAULTSORT:Henriques, Augusta}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] b9aqtfn2zne01dodkij3o3ewvko9dw6 Jordan Nwora 0 24983 729030 721930 2026-09-29T15:56:30Z InternetArchiveBot 11600 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 729030 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''Jordan Ifeanyi Nwora''' (amụrụ ya na Septemba 9, 1998) bụ onye Naijiria-Amerịka na-agba basket bọọlụ na Indiana Pacers nke National [[Basketball]] Association (NBA). Ọ gbara bọọlụ kọleji na Louisville Cardinals.<ref>{{Cite web|url=http://www.fiba.basketball/basketballworldcup/2019/african-qualifiers/news/air-jordan-nwora-came-saw-and-conquered-nigeria|title='Air' Jordan Nwora came, saw and conquered Nigeria}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.completesportsnigeria.com/jordan-nwora-why-i-chose-nigeria-over-usa-in-basketball/|title=Jordan Nwora: Why I chose Nigeria over USA in Basketball|date=July 6, 2018|accessdate=April 10, 2023|archivedate=August 22, 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220822143102/https://www.completesportsnigeria.com/jordan-nwora-why-i-chose-nigeria-over-usa-in-basketball/}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://gocards.com/roster.aspx?rp_id=7227|title=Jordan Nwora - Men's Basketball}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.courier-journal.com/story/sports/college/louisville/2018/07/10/jordan-nwora-more-than-just-shooter-nigerian-team/771083002/|title=Louisville's Jordan Nwora more than just a shooter for Nigerian team}}</ref> Ọ na-agba bọọlụ mba ụwa maka otu egwuregwu basketball ụmụ nwoke nke Naịjirịa. Nwora meriri n'asọmpi n'afọ 2021 na Milwaukee Bucks tupu e ree ya nye Indiana Pacers n'afọ 2023. == Oge ọ malitere == A mụrụ Nwora na Septemba 9, 1998, na Buffalo, New York munye nna ya bu onye Naijiria na nne ya bu Amerika.<ref>{{Cite news|url=https://buffalonews.com/sports/basketball/alex-nwora-jordan-nwora-help-expand-sport-of-basketball-give-back-to-communities/article_1aceb736-0ab2-11ed-90b7-4b5234c32d6e.html|title=Alex Nwora, Jordan Nwora help expand sport of basketball, give back to communities|date=July 31, 2022|author=Hricik, Madison|accessdate=October 2, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220731121824/https://buffalonews.com/sports/basketball/alex-nwora-jordan-nwora-help-expand-sport-of-basketball-give-back-to-communities/article_1aceb736-0ab2-11ed-90b7-4b5234c32d6e.html|archive-date=July 31, 2022|url-status=dead}}</ref> Nna ya Alexander Nwora, onye nkuzi basketball, nyeere Jordan aka ịzụlite ikike basketball ya.<ref>{{Cite web|url=https://newtelegraphonline.com/2018/07/playing-for-nigeria-my-decision-not-dads-nwora-basketball-star/|title=Playing for Nigeria my decision, not dad's –Nwora, basketball star|work=newtelegraphonline.com|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180814232945/https://newtelegraphonline.com/2018/07/playing-for-nigeria-my-decision-not-dads-nwora-basketball-star/|archivedate=2018-08-14}}</ref> == Ọrụ ụlọ akwụkwọ sekọndrị == Nwora malitere ịgba bọọlụ na Amherst Central High School n'afọ 2013-2014, tupu ọ gaa The Park School of Buffalo maka oge abụọ.<ref>{{Cite web|url=https://basketball.realgm.com/player/Jordan-Nwora/Summary/76982#HighSchool|title=Jordan Nwora Player Profile, Milwaukee Bucks, News, Rumors, NBA Stats, NCAA Stats, G League Stats, Events Stats, Game Logs, Bests, Awards - RealGM}}</ref> Na The Park School, ọ gbara pasent Iri anọ na abụọ site na akara atọ na-eduga ndị ọsụ ụzọ na asọmpi New York State Federation Class B, na-enweta akara 21.5, 6.5 rebounds, 2.4 steals, na 1.4 assists. Oge nke abụọ ya na The Park School hụrụ ka ọ na-ebuli nkezi oge ya niile, na-agbanye na 23.4, 10.1 rebounds, 2.3 steals, na 1.8 assists. O nwetara ihe nrite nke First Team All-Centercourt na oge ya nke obere na nke okenye na-egwu na The Park School.<ref>{{Cite web|url=https://www.theviewfromcentercourt.com/2015/04/the-2015-all-centercourt-team-the-best-in-wny.html|title=The 2015 All-Centercourt Team: The Best in WNY}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.theviewfromcentercourt.com/2016/04/the-2016-all-centercourt-team-the-best-in-wny.html|title=The 2016 All-Centercourt Team: The Best in WNY}}</ref> Nwora gara n'ihu n'ọrụ nkwadebe ya maka otu oge ọzọ, ebe ọ meriri ihe karịrị isi narị ise na ụlọ akwụkwọ Vermont, na-akwụ ụgwọ 18.7 isi na 5.3 nkwụghachi na oge afọ 2016–2017..<ref>{{Cite web|url=https://gocards.com/roster.aspx?rp_id=7227|title=Jordan Nwora - Men's Basketball}}</ref> == Ọrụ kọleji ya == Nwora sonyeere Louisville Cardinals n'afọ 2018. N'oge ọhụrụ ya, ọ nwetara akara 5.7, 2.2 rebounds na 0.4 assists kwa egwuregwu obula.<ref>{{Cite web|url=https://www.sports-reference.com/cbb/players/jordan-nwora-1.html|title=Jordan Nwora College Stats}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://stats.washingtonpost.com/cbk/players.asp?id=142102|title=Sports}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.courier-journal.com/story/sports/college/louisville/2018/07/10/jordan-nwora-more-than-just-shooter-nigerian-team/771083002/|title=Louisville's Jordan Nwora more than just a shooter for Nigerian team}}</ref> N'oge ọ nọ n'afọ nke abụọ, Nwora ghọrọ onye mbido egwuregwu na-adịgide adịgide na egwuregwu isii n'ime oge ahụ.<ref>{{Cite web|url=https://www.sports-reference.com/cbb/schools/louisville/2019-starters.html|title=2018-19 Louisville Cardinals Starting Lineups}}</ref> Ọ na-enweta akara 17.0, 7.6 rebounds, na 1.3 assists kwa egwuregwu, na-aghọ onye nke abụọ kachasị mma na egwuregwu NCAA ma kpọọ ya Onye kachasị mma na ACC.<ref>{{Cite web|url=http://www.espn.com/mens-college-basketball/player/_/id/4277883/jordan-nwora|title=Jordan Nwora Stats, News, Bio}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.sportsviewamerica.com/2019/03/12/college-basketball-louisvilles-jordan-nwora-named-acc-most-improved-player-all-acc/|title=College Basketball – Louisville's Jordan Nwora Named ACC Most Improved Player, All-ACC|date=March 12, 2019|accessdate=March 17, 2019|archivedate=March 31, 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220331041115/https://www.sportsviewamerica.com/2019/03/12/college-basketball-louisvilles-jordan-nwora-named-acc-most-improved-player-all-acc/}}</ref> A kpọrọ ya onye egwuregwu ACC nke afọ. Na Jenụwarị 29, 2020, Nwora nwetara akara 37 kachasị elu ma gbakwunye rebounds itoolu na mmeri 86-69 megide ụlọ akwụkwọ Boston.<ref>{{Cite news|title=Nwora scores 37, leads No. 6 Louisville past BC 86–69|url=https://www.espn.com/mens-college-basketball/recap?gameId=401168512|accessdate=January 30, 2020|work=[[ESPN]]|date=January 29, 2020}}</ref> Na ngwụcha oge a na-eme kwa oge, a kpọrọ Nwora aha na First Team All-ACC, na-emecha nke abụọ na onye ọkpụkpọ nke afọ na-atụ vootu Tre Jones.<ref>{{Cite web|url=https://theacc.com/news/2020/3/8/athlete-awards-2020-acc-mens-basketball-award-winners-announced.aspx|title=2020 ACC Men's Basketball Award Winners Announced|work=theacc.com|publisher=Atlantic Coast Conference|date=March 9, 2020|accessdate=March 9, 2020}}</ref> Dị ka onye na-eto eto, Nwora na-enweta akara iri na asatọ na 7.7 rebounds kwa egwuregwu mgbe ọ na-agbapụ pasent Iri anọ na anọ site n'ọhịa. Mgbe oge ahụ gasịrị, o kwupụtara maka draft NBA nke afọ 2020.<ref>{{Cite news|title=Louisville's Jordan Nwora enters NBA draft after All-America season|url=https://www.espn.com/mens-college-basketball/story/_/id/29001586/louisville-jordan-nwora-enters-nba-draft-all-america-season|accessdate=April 6, 2020|work=[[ESPN]]|date=April 6, 2020}}</ref> == Ọrụ ọkachamara == === Milwaukee Bucks (2020-2023) === A họpụtara Nwora dịka onye nke iri anọ na ise n'ozuzu site na Milwaukee Bucks na 2020 NBA draft.<ref>{{Cite web|title=Nwora was selected by the Bucks with the 45th overall pick in the 2020 NBA Draft.|url=https://www.cbssports.com/fantasy/basketball/news/bucks-jordan-nwora-drafted-by-bucks-in-round-2/|work=cbssports.com|accessdate=November 20, 2020}}</ref> Na Nọvemba 24, 2020, ndị Bucks kwupụtara na ha Zụrụ Nwora.<ref>{{Cite web|title=Milwaukee Bucks Sign Jordan Nwora|url=https://www.nba.com/bucks/news/milwaukee-bucks-sign-jordan-nwora|date=November 24, 2020|work=nba.com|accessdate=November 24, 2020}}</ref> E kenyere ya na Salt Lake City Stars maka mmalite nke oge NBA G League, na-eme nke mbụ ya na Febụwarị 10, 2021. Ụbọchị atọ ka e mesịrị, a kpọghachiri ya na Stars n'ihi mmerụ ahụ n'ikiri ụkwụ. N'abalị iri na isii n'ọnwa Mee, Nwora mechiri oge ọhụrụ ya site n'ịgba akara dị elu 34 na ịgba bọọlụ 14-23, yana rebounds 14 na blocks 2, n'oge mmeri 118 - 112 na Chicago Bulls.<ref>[https://www.cardchronicle.com/2021/5/17/22440356/jordan-nwora-drops-career-high-34-points-for-milwaukee Jordan Nwora drops career-high 34 points for Milwaukee]</ref> N'oge ọhụrụ ya, Nwora ghọrọ onye mmeri NBA, nyere Bucks aka imeri Phoenix Suns na 2021 NBA Finals.<ref>{{Cite news|author=Williams|first=Tunde|title=Jordan Nwora wins NBA 2021 Championship with Milwaukee Bucks|url=http://www.brila.net/jordan-nwora-wins-nba-2021-championship-with-milwaukee-bucks/|accessdate=21 July 2021|work=Latest Sports News In Nigeria|date=21 July 2021|archive-date=28 March 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250328085713/https://www.brila.net/jordan-nwora-wins-nba-2021-championship-with-milwaukee-bucks/|url-status=dead}}</ref> N'abalị iri na asatọ n'ọnwa Disemba n'afọ 2021, Nwora nwetara akara dị elu nke oge 28, yana rebounds iri na otu, na mmeri 119-90 na Cleveland Cavaliers.<ref>{{Cite web|title=Bucks' Jordan Nwora: Explodes for season-high 28 points|url=https://www.cbssports.com/fantasy/basketball/news/bucks-jordan-nwora-explodes-for-season-high-28-points/|accessdate=March 6, 2022|work=CBS Sports}}</ref> === Indiana Pacers (2023 ruo ugbu a) === Na Febụwarị 9, 2023, e rere Nwora na Indiana Pacers tinyere George Hill na Serge Ibaka na ahia anọ metụtara Brooklyn Nets na Phoenix Suns.<ref>{{Cite web|title=Indiana Pacers Acquire Jordan Nwora, George Hill, and Serge Ibaka, and Multiple Second-Round Picks|url=https://www.nba.com/pacers/news/pacers-acquire-jordan-nwora-george-hill-serge-ibaka-multiple-draft-picks|accessdate=February 9, 2023|work=NBA}}</ref> Nwora sonyeere Tyrese Haliburton, Aaron Nesmith, na Jalen Smith na Pacers, niile ahọpụtara na 2020 NBA Draft. O mere Pacers nke mbụ ya na Febụwarị 13, na-edekọ akara 7, 3 rebounds na 2 steals na mmeri 123 - 117 na Utah Jazz.<ref>{{Cite web|title=CLARKSON, MARKKANEN LEAD JAZZ PAST PACERS 123-117|url=https://www.nba.com/game/0022200859|accessdate=February 16, 2023|work=NBA.com}}</ref> N'abalị iri abụọ na ise n'ọnwa Febụwarị, Nwora dekọrọ akara iri na asatọ, rebounds asatọ, na enyemaka isii na ịgba bọọlụ iri na abụọ, na mmeri Orlando Magic.<ref>{{Cite web|title=Jordan Nwora (18 Points) Highlights Vs. Orlando Magic|url=https://www.nba.com/watch/video/jordan-nwora-18-points-highlights-vs-orlando-magic|accessdate=February 25, 2023|work=NBA.com}}</ref> Na Machị 13 megide Detroit Pistons, Nwora dekọrọ akara 20, rebounds anọ, na ohi abụọ.<ref>{{Cite web|title=Leading scorer against Detroit|url=https://www.foxsports.com/nba/jordan-nwora-player|accessdate=March 14, 2023|work=FOXSports.com}}</ref> Na Machị 25 megide Atlanta Hawks, Nwora weputara akara 33 nke Pacers ma gbakwunye rebounds isii n'oge ọdịda.<ref>{{Cite web|title=Explodes for 33 points in loss|url=https://www.foxsports.com/nba/jordan-nwora-player|accessdate=March 25, 2023|work=FOXSports.com}}</ref> O nwetara akara Iri abụọ na ise n'ime akara iri atọ na atọ ya na nkeji nke abụọ, na-etinye ihe ndekọ nke Pacers maka ọtụtụ akara na nkeji iri na ise ebe ọ bụ na nyocha malitere na oge NBA nke afọ 1996 .<ref>[https://www.espn.com/nba/game/_/gameId/401469262 Collins leads deep Hawks attack in 143-130 win over Pacers]</ref><ref>{{Cite web|title=Jordan Nwora set the regular-season franchise record for most points in a quarter with 25 points in the second quarter tonight.|url=https://twitter.com/Pacers/status/1639753146464362496?ref_src=twsrc%5Egoogle%7Ctwcamp%5Eserp%7Ctwgr%5Etweet|accessdate=March 25, 2023|work=Twitter.com}}</ref> ===Crvena zvezda Meridianbet=== Ugbu a ọ na-egwu maka Crvena zvezda Meridianbet.<ref>{{Cite web|title=Jordan Nwora has a done deal with Crvena Zvezda|url=https://www.eurohoops.net/en/euroleague/1844512/jordan-nwora-signs-with-crvena-zvezda-euroleague/|accessdate=November 27, 2025|work=eurohoops.net}}</ref><ref>{{Cite web|title=Meridianbet|url=https://meridianbet.com.cy/|accessdate=Novemner 11, 2025|work=meridianbet.com.cy}}</ref> == Ọrụ ndị otu mba == Ha kpọrọ Nworah ka ọ sọrọ otu egwuregwu nke D'Tigers maka 2019 FIBA World Cup qualifier n'etiti June 28-30, 2018, site n'aka nna ya Alexander Nwora onye bụ onye isi nchịkwa nke otu ahụ. N'asọmpi ahụ, o nwetara akara 21.7, 8 rebounds na 2.7 assists.<ref>{{Cite web|url=http://www.fiba.basketball/basketballworldcup/2019/african-qualifiers/player/Jordan-Nwora|title=International Basketball Federation (FIBA) - FIBA.basketball}}</ref> N'oge asọmpi FIBA World Cup nke afọ 2019 na Lagos, Nwora nwetara akara iri atọ na isii na mmegide Mali ka ọ bụrụ onye kachasị mma maka Naịjirịa n'akụkọ ihe mere eme, na-emebi ndekọ Ike Diogu nke akara iri atọ na otu.<ref>{{Cite web|url=http://www.fiba.basketball/basketballworldcup/2019/african-qualifiers/news/air-jordan-nwora-came-saw-and-conquered-nigeria|title='Air' Jordan Nwora came, saw and conquered Nigeria}}</ref> Nwora nwetara akara 33 dị elu n'egwuregwu na mmeri Germany na agba nke mbụ nke afọ 2020 Olympics na Tokyo. Ọ butere Naịjirịa n'ịnwete mmeri na asọmpi ahụ mgbe ọ nwetasịrị akara 21 n'egwuregwu ọ bụla.<ref>{{Cite news|title=Jordan NWORA at the Tokyo 2020 Men's Olympic Basketball Tournament|url=http://www.fiba.basketball/olympics/men/2020/player/Jordan-Nwora|accessdate=7 August 2021|work=FIBA.basketball|language=en}}</ref> == Ndekọ ọnụ ọgụgụ ọrụ ya == {{NBA player statistics legend|champion=y}} === NBA === ==== Oge a na-eme mgbe niile ==== {{NBA player statistics start}} |- | style="text-align:left;background:#afe6ba;"|{{nbay|2020}}† | align="left" | [[2020–21 Milwaukee Bucks season|Milwaukee]] | 30 || 2 || 9.1 || '''.459''' || '''.452''' || .760 || 2.0 || .2 || '''.5''' || .2 || 5.7 |- | style="text-align:left;"|{{nbay|2021}} | align="left" | [[2021–22 Milwaukee Bucks season|Milwaukee]] | '''62''' || '''13''' || '''19.1''' || .403 || .348 || .837 || '''3.6''' || '''1.0''' || .4 || '''.3''' || '''7.9''' |- | style="text-align:left;"|{{nbay|2022}} | align="left" | [[2022–23 Milwaukee Bucks season|Milwaukee]] | 38 || 3 || 15.7 || .386 || .392 || '''.860''' || 3.1 || '''1.0''' || .3 || .2 || 6.0 |- class="sortbottom" | style="text-align:center;" colspan="2"| Career | 130 || 18 || 15.8 || .408 || .376 || .829 || 3.1 || .8 || .4 || .2 || 6.8 {{S-end}} ==== Egwuregwu playoff ==== {{NBA player statistics start}} |- | style="text-align:left;background:#afe6ba;"| [[2021 NBA playoffs|2021]]† | style="text-align:left;"| [[2020–21 Milwaukee Bucks season|Milwaukee]] | 5 || 0 || '''6.2''' || '''.222''' || '''.250''' || '''.714''' || '''1.8''' || .2 || .0 || '''.2''' || '''3.0''' |- | style="text-align:left;"| [[2022 NBA playoffs|2022]] | style="text-align:left;"| [[2021–22 Milwaukee Bucks season|Milwaukee]] | '''8''' || 0 || 2.5 || '''.222''' || .000 || .000 || .4 || '''.3''' || .0 || .0 || .5 |- class="sortbottom" | style="text-align:center;" colspan="2"|Career | 13 || 0 || 3.9 || .222 || .167 || .556 || .9 || .2 || .0 || .1 || 1.5 {{s-end}} === Kọleji === {{NBA player statistics start}} |- | style="text-align:left;"| [[2017–18 NCAA Division I men's basketball season|2017–18]] | style="text-align:left;"| [[2017–18 Louisville Cardinals men's basketball team|Louisville]] | 28 || 0 || 12.0 || '''.464''' || '''.439''' || .769 || 2.2 || .4 || .6 || .1 || 5.7 |- | style="text-align:left;"| [[2018–19 NCAA Division I men's basketball season|2018–19]] | style="text-align:left;"| [[2018–19 Louisville Cardinals men's basketball team|Louisville]] | '''34''' || 29 || 31.9 || .446 || .374 || .765 || 7.6 || '''1.3''' || '''.9''' || '''.4''' || 17.0 |- | style="text-align:left;"| [[2019–20 NCAA Division I men's basketball season|2019–20]] | style="text-align:left;"| [[2019–20 Louisville Cardinals men's basketball team|Louisville]] | 31 || '''30''' || '''33.1''' || .440 || .402 || '''.813''' || '''7.7''' || '''1.3''' || .7 || .3 || '''18.0''' |- class="sortbottom" | style="text-align:center;" colspan="2"| Career | 93 || 59 || 26.3 || .445 || .394 || .785 || 6.0 || 1.0 || .8 || .2 || 13.9 {{S-end}} == Ndụ onwe == Jordan Nwora bụ nwa mbụ nke Amy Nwora, onye America na Alexander Nwora Erie Community College na Nigerian National Basketball Team Head Coach Ụmụnne ya atọ (Ronni, Caeli, na Lex) nwekwara mmasị na basketball ka nwanne ya nwanyị Ronni Nwora na-egwu basketball ụlọ akwụkwọ sekọndrị na The Park School of Buffalo, Buffalo, New York.<ref>{{Cite web|url=http://www.fiba.basketball/basketballworldcup/2019/african-qualifiers/news/alex-and-jordan-nwora-a-new-fathersoncoachplayer-relationship-in-african-basketball|title=Alex and Jordan Nwora: A new Father-Son/Coach-Player relationship in African basketball}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ncsasports.org/womens-basketball-recruiting/new-york/snyder/the-park-school-of-buffalo/ronni-nwora|title=Ronni Nwora's Women's Basketball Recruiting Profile}}</ref> Ọ na-egwuri egwu ugbu a na otu egwuregwu basketball ụmụ nwanyị Georgia Tech Yellow Jackets.<ref>{{Cite web|title=Ronni Nwora|url=https://ramblinwreck.com/roster/ronni-nwora/|work=ramblinwreck.com|date=August 22, 2019|accessdate=October 17, 2020}}</ref> N'afọ 2019 FIBA World Cup qualifier na Lagos, Jordan na nna ya Alexander ghọrọ nwa na nna mbụ Naijiria na-anọchite anya otu mba Naijiria n'otu oge ahụ.<ref>{{Cite web|url=http://www.fiba.basketball/basketballworldcup/2019/african-qualifiers/news/alex-and-jordan-nwora-a-new-fathersoncoachplayer-relationship-in-african-basketball|title=Alex and Jordan Nwora: A new Father-Son/Coach-Player relationship in African basketball}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.completesportsnigeria.com/%E2%80%8Bdtigers-coach-nwora-names-son-11-others-squad-for-fiba-world-cup-qualifiers/|title=D'Tigers Coach Nwora Names Son, 11 Others In Squad For FIBA World Cup Qualifiers - Complete Sports Nigeria|date=June 28, 2018|accessdate=April 10, 2023|archivedate=July 6, 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220706100822/https://www.completesportsnigeria.com/%E2%80%8Bdtigers-coach-nwora-names-son-11-others-squad-for-fiba-world-cup-qualifiers/}}</ref> == Edensibia == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == * [https://gocards.com/sports/mens-basketball/roster/jordan-nwora/9621 Louisville Cardinals bio] {{Indiana Pacers current roster}}{{navboxes|list={{2020 NBA draft}} {{Milwaukee Bucks 2020–21 NBA champions}}}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] [[Òtù:Pages with unreviewed translations]] 83sr0bgnxwspdwt7tabj0q6cfxbgwae Aha mmadu,Onye Botswana 0 25066 728939 705029 2026-09-29T12:16:40Z Neme244 16387 added DEFAULTSORT 728939 wikitext text/x-wiki Opha Pauline Dube (amụrụ 1960) bụ ọkà mmụta sayensị gburugburu Motswana na Prọfesọ na-akpakọrịta na Ngalaba Sayensị gburugburu ebe obibi na Mahadum Botswana. O sonyere akwụkwọ akụkọ IPCC pụrụ iche gbasara okpomoku zuru ụwa ọnụ nke 1.5 Celsius. Ọ bụ otu n'ime ndị sayensị iri na ise na-eke 2023 Global Sustainable Development Report maka United Nations.<ref name="alumnus2">{{Cite web|title=Australia Alumni, Professor Opha Pauline Dube, awarded the International Alumni of the Year – Australia Awards Africa|url=https://www.australiaawardsafrica.org/australia-alumni-professor-opha-pauline-dube-awarded-the-international-alumni-of-the-year/|accessdate=2021-01-26|language=en-ZA}}</ref> Nnyocha na nkuzi ya na-elekwasị anya na akụkụ {{Infobox person|name=Opha Pauline Dube|image=Opha Pauline Dube at World Meteorological Organization.jpg|caption=Dube speaks at the [[World Meteorological Organization]] in 2019|birth_date=1960|nationality=Botswanan|education=[[Cranfield University]] (MPhil) <br> [[University of Queensland]] (PhD) '''Scientific career'''|occupation=Associate Professor|known_for=Leading environmental scientist, who co-authored the IPCC Special Report on Global Warming of 1.5 °C|website=https://www.ub.bw/connect/staff/294}}mmekọrịta mmadụ na ibe ya na nke ndụ nke mgbanwe gburugbu ọru ebe obibi zuru ụwa ọnụ.<ref name="alumnus2" /> N'afọ 2012, o nwere mkpakọrịta nyocha ná Australian National Climate Change Adaptation Research Facility (NCCARF) na Mahadum Griffith ma nwee ọnọdụ yiri nke ahụ na Environmental Change Institute na Mahadum Oxford na 2018. == Mmụta == E nyere Dube MPhil ya na Applied Remote Sensing na Cranfield Institute of Technology na UK na 1989.<ref name=":0">{{Cite web|title=Staff Profiles {{!}} University of Botswana|url=https://www.ub.bw/connect/staff/294|accessdate=2021-03-26|work=www.ub.bw|archivedate=2021-04-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210412155117/https://www.ub.bw/connect/staff/294}}</ref><ref name="alumnus2"/> Ọ gụsịrị akwụkwọ na PhD na Mahadum Queensland na 2000. O nwetara nzere doctorate ya n'ihi mmekorita dị n'etiti Mahadum Botswana na Mahadum Queensland nke Commonwealth Scientific and Industrial Research Organisation haziri. Ọrụ ahụ gụnyere nyocha enwere ike itinye usoro mmetụta dịpụrụ adịpụ eji eme ihe na mpaghara Australia iji nyochaa [[mmebi ala]] na Botswana. == Ọrụ na nyocha == Dube bụ osote prọfesọ na Ngalaba Sayensị gburugburu ebe obibi na Mahadum Botswana.<ref name=":0"/> Nchọpụta ya na nkuzi ya na-elekwasị anya na mmekọrịta mmadụ na ibe ya na nke biophysical nke mgbanwe gburugburu ebe obibi zuru ụwa ọnụ. Na 2012, o nwere mkpakọrịta nyocha na Australia National Climate Change Adaptation Research Facility (NCCARF) na Mahadum Griffith ma nwee ọnọdụ yiri ya na Environmental Change Institute na Mahadum Oxford na 2018.<ref name="alumnus2" /> Dube bụ osote onye isi oche nke International Geosphere-Biosphere Programme (IGBP) n'etiti afọ 2010 na 2015<ref>{{Cite web|title=Dr. Opha Pauline Dube {{!}} AWARD|url=https://awardfellowships.org/scientific_advisory/dr-opha-pauline-dube/|accessdate=2021-04-12|language=en-US}}</ref> ma burukwa osote onye nduzi nke Kọmitii Mgbanwe Ihu igwe nke Botswana n'etiti 2017 na 2019.<ref name=":5">{{Cite web|title=GSDR 2023 {{!}} Department of Economic and Social Affairs|url=https://sdgs.un.org/gsdr/gsdr2023|accessdate=2021-04-05|work=sdgs.un.org}}</ref> Dube na-eje ozi ugbu a dị ka onye isi oche nke Kọmitii ndụmọdụ sayensị nke nyocha ihu igwe maka mmepe n'Africa (CR4D) -UNECA[1] na osote onye isi oche ya nke World Meteorological Organisation (WMO) Scientific Advisory Panel.<ref name=":5" /> Ọ bụ otu n'ime ndị editọ-isi nke echiche Elsevier dị ugbu a na akwụkwọ akụkọ agụmakwụkwọ na-adịgide adịgide na gburugburu ebe obibi[1] na onye nchịkọta akụkọ nke CSIRO Rangeland Journal.<ref>{{Cite web|author=Nations|first=United|title=Announcing the authors of the next Global Sustainable Development Report|url=https://www.un.org/en/desa/announcing-authors-next-global-sustainable-development-report|accessdate=2021-04-05|work=United Nations|language=en}}</ref><ref name=":4">{{Cite web|title=The World's 100 Most Influential People In Climate Policy|url=https://apolitical.co/lists/most-influential-climate-100/|accessdate=2021-03-26|work=Apolitical}}</ref> N'afọ 2019, edepụtara Dube na 100 kacha elu nke "Ndị kacha nwee mmetụta n'ụwa na amụma ihu igwe"[8] na Ọktoba 2020, onye odeakwụkwọ ukwu UN họpụtara ya ka ọ bụrụ otu n'ime ndị sayensị iri na ise na-eke akụkọ 2023 Global Sustainable Development Report maka United Nations. Dube jere ozi dị ka akụkụ nke Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) Working Group II kemgbe akụkọ nyocha nke atọ<ref name=":5"/> Otu a "na-enyocha adịghị ike nke usoro mmekọrịta ọha na eze na akụ na ụba na okike na mgbanwe ihu igwe, nsonaazụ ọjọọ na nke dị mma nke mgbanwe ihu igwe na nhọrọ maka ime mgbanwe na ya".<ref>{{Cite web|title=Working Group II — IPCC|url=https://www.ipcc.ch/working-group/wg2/|accessdate=2021-04-05}}</ref> O nyela aka na IPCC's Third,<ref name=":2">{{Cite web|title=Africa — IPCC|url=https://www.ipcc.ch/report/ar3/wg2/chapter-10-africa/|accessdate=2021-04-05}}</ref> Fourth<ref name=":7">{{Cite web|title=Ecosystems, their Properties, Goods and Services — IPCC|url=https://www.ipcc.ch/report/ar4/wg2/ecosystems-their-properties-goods-and-services/|accessdate=2021-04-05}}</ref> na Fifth<ref name=":8">{{Cite web|title=Africa — IPCC|url=https://www.ipcc.ch/report/ar5/wg2/africa/|accessdate=2021-04-05}}</ref> Assessment Reports, na-arụ ọrụ dị ka onye edemede na onye nchịkọta akụkọ nyocha. Ọrụ ya na mgbanwe ihu igwe 2007: Mmetụta, Nkwado, na Vulnerability (AR4 WG2), dị ka akụkụ nke akụkọ nyocha nke anọ, mere ka a na-enye Dube akwụkwọ nzere Nobel Peace Prize Certificate na 2007.<ref name=":6">{{Cite web|date=2018-08-03|title=Professor Opha Pauline Dube|url=https://alumni.uq.edu.au/story/5888/professor-opha-pauline-dube|accessdate=2021-04-05|work=alumni.uq.edu.au|language=en}}</ref> Ọ nọkwa na-ahazi onye na-ede akwụkwọ maka akụkọ abụọ pụrụ iche nke IPCC: Ijikwa ihe ize ndụ nke ihe omume dị oke egwu na ọdachi gaa n'ihu mgbanwe mgbanwe ihu igwe (SREX) <ref name=":9">{{Cite web|title=Managing the Risks: International Level and Integration across Scales — IPCC|url=https://www.ipcc.ch/report/managing-the-risks-of-extreme-events-and-disasters-to-advance-climate-change-adaptation/managing-the-risks-international-level-and-integration-across-scales/|accessdate=2021-04-05}}</ref> na okpomoku zuru ụwa ọnụ nke 1.5 Celsius C (SR15) <ref name=":10">{{Cite web|title=Chapter 1 — Global Warming of 1.5 °C|url=https://www.ipcc.ch/sr15/chapter/chapter-1/|accessdate=2021-04-05}}</ref> Dube rụrụ ọrụ dị ka onye nchịkọta akụkọ nyocha maka akụkọ nyocha nyocha nke isii IPCC na-abịa, n'isiakwụkwọ akpọrọ "Nri, eriri, na ngwaahịa gburugburu ebe obibi ndị ọzọ."<ref name=":11">{{Cite web|title=IPCC Authors (beta)|url=https://archive.ipcc.ch/report/authors/report.authors.php?q=36&p=&p|accessdate=2021-04-05|work=archive.ipcc.ch|archivedate=2021-04-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210412152519/https://archive.ipcc.ch/report/authors/report.authors.php?q=36&p=&p}}</ref> == Onyinye na nsọpụrụ == * 2007: Onye na-anata International Nobel Peace Prize Certification <ref name=":6"/> * 2018: "International Alumni of the Year" na Mahadum Queensland's Alumni Awards kwa afọ <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Opha_Pauline_Dube#cite_note-alumnus2-2</ref> * 2019: Edepụtara na 100 kacha elu "Ndị kacha emetụta ụwa na amụma ihu igwe"<ref name=":4"/> == Akwụkwọ ndị a họọrọ == * Allen, M.R., O.P. Dube, W. Solecki, F. Aragón-Durand, W. Cramer, S. Humphreys, M. Kainuma, J. Kala, N. Mahowald, Y. Mulugetta, R. Perez, M. Wairiu, na K. Zickfeld, 2018. Nhazi na ihe gbara ya gburugburu. Na: Global Warming nke 1.5°C. [https://www.ipcc.ch/site/assets/uploads/sites/2/2019/06/SR15_Full_Report_Low_Res.pdf ''Okpomọkụ ụwa nke 1.5°C. '']Akụkọ pụrụ iche nke IPCC banyere mmetụta nke okpomọkụ ụwa nke 1.5 °C n'elu ọkwa tupu ụlọ ọrụ mmepụta ihe na ụzọ ndị metụtara ikuku na-ekpo ọkụ zuru ụwa ọnụ, n'ihe gbasara ime ka mmeghachi omume zuru ụwa ọnụ na egwu nke mgbanwe ihu igwe, mmepe na-adịgide adịgide, na mgbalị iji kpochapụ ịda ogbenye [Masson-Delmotte, V. et al. (eds.) ]. Na Press. * [Ihe e dere n'ala ala peeji] Ihe jikọtara ya na usoro nnagide maka ụzọ mgbanwe na obodo ndị dịpụrụ adịpụ. Global Environmental Change, 28, 337-350. [[doi:10.1016/j.gloenvcha.2013.12.007]] * [Ihe e dere n'ala ala peeji] Njikọ ọkụ na ihu igwe: mmekọrịta na iji ala eme ihe, ahịhịa, na ala. ''Echiche dị ugbu a na Nkwado Gburugburu Ebe Obibi'', '''1''' (2), 161-169. [[doi:10.1016/j.cosust.2009.10.008|doi.org/10.1016/j.cosust.2009.10.008]] * [Ihe e dere n'ala ala peeji] Ecosystems, ihe onwunwe ha, ngwongwo, na ọrụ. Na: [https://www.ipcc.ch/report/ar4/wg2/ ''Mgbanwe ihu igwe 2007: Mmetụta, Mgbanwe na Mgbanwe. ''] [https://www.ipcc.ch/report/ar4/wg2/ ''Enyemaka nke Working Group II na Akụkọ Nnyocha nke Anọ nke Intergovernmental Panel on Climate Change.''] [Parry, M.L. et al. eds.]. Cambridge University Press, Cambridge, 211-272. == Njikọ mpụga == == Ebenside == {{DEFAULTSORT:Dube, Opha}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] [[Òtù:1960 births]] fr214cl8pgq039od8deno8hwx3e5j1e Netwọk India na nyocha mgbanwe ihu igwe 0 25262 729422 111269 2026-09-30T08:26:16Z InternetArchiveBot 11600 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 729422 wikitext text/x-wiki Netwọk India na nyocha mgbanwe ihu igwe (INCCA) bụ netwọk nke ndị ọkà mmụta sayensị na India ka e guzobe iji bipụta nchọpụta ndị ọgbọ nyochara banyéré mgbanwe ihu igwe na India.<ref name="INCCA">{{Cite web|url=http://moef.nic.in/modules/others/?f=event|title=Climate Change and India: A 4X4 Assessment - A sectoral and regional analysis for 2030s|author=Indian Network for Climate Change Assessment|date=|publisher=Ministry of Environment and Forests, Govt of India|accessdate=27 April 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110720005628/http://moef.nic.in/modules/others/?f=event|archivedate=20 July 2011}}</ref> A mara ọkwa ya ọzọ n'ubochi irí abụọ na ise n'onwa Jenụwarị afọ 2012 site n'aka ónyé ọrụ nke ngalaba mgbanwe ihu igwe na Ministry of Environment mgbè nzukọ atụmatụ nke onye odeakwụkwọ (Climate) J.M. Mausker duziri, nke mekwara atụmatụ nhazi nke India National Action Plan on Climate Change (NAPCC).<ref name="The Hindu 2010-01-25">{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/sci-tech/energy-and-environment/article94753.ece|title=Sci-Tech / Energy & Environment : Govt working on climate blueprint to be submitted to UNFCCC|author=|authorlink=|date=25 January 2010|work=[[The Hindu]]|quote=|accessdate=2010-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20120910122726/http://www.thehindu.com/sci-tech/energy-and-environment/article94753.ece|archive-date=2012-09-10|url-status=dead}}</ref> N'ubochi anọ n'ọnwa Febụwarị afọ 2010 Minista gbụrụ-gbúrụ ébé obibi nke India bụ Jairam Ramesh kwupụtara na ọ ga-akpọkọta ndị ọkà mmụta sayensị narị abụọ na iri ise sitere na ụlọ ọrụ nyocha otu narị na iri abụọ na ise nke India ma soro òtù mba ụwa rụkọọ ọrụ. A tọhapụrụ nyocha mbụ ya nke ikuku na-ekpo ọkụ n'ọnwa Mee n'ubochi irí na otu n'afọ 2010 na nyocha ihu igwe nké abụọ a ga-ebipụta na Nọvemba 2010 ga-agụnye akụkọ banyéré Himalayas, ụsọ oké osimiri nke India, ugwu Ghat ugwu na mpaghara ugwu ọwụwa anyanwụ nke India. O kwuru na ọ ga-arụ ọrụ dị ka ụdị nke India IPCC, " mana ọ gaghị emeri UN Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC).<ref name="Telegraph 2010-02-04">{{Cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/earth/environment/climatechange/7157590/India-forms-new-climate-change-body.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100206034021/http://www.telegraph.co.uk/earth/environment/climatechange/7157590/India-forms-new-climate-change-body.html|archivedate=6 February 2010|title=India forms new climate change body|author=Dean Nelson|date=4 February 2010|publisher=[[The Daily Telegraph]]|quote=|accessdate=2010-02-05}}</ref> Ramesh kwupụtakwara mbido nke Indian National Institute of Himalayan Glaciology. O kwụrụ na ọ bụ ezie na ọ na-akwanyere IPCC ùgwù, ọ bụ ọrụ ahụ na adịghị ike ya bụ na ọ naghị eme nchọpụta nke ya. Ramesh gosikwara na ajọ mbunobi ya mèrè ka ọ ghara inwe mmetụta na eziokwu mpaghara, kama ọ dabere na nchịkọta nyocha nke akụkọ ndị ọzọ, nke, dugara na "goof-ups" na oké ọhịa Amazon, glaciers Himalayan, na ice caps.<ref name="Telegraph 2010-02-04"/><ref>{{Cite web|url=http://in.news.yahoo.com/241/20100122/1257/tnl-govt-to-set-up-climate-panel.html|title=Yahoo Search - Web Search}}</ref> == Edensibia == <references /> 9xc0h4bcam34xnlqv4vjyze4mk8gb1b Ndepụta uhie nke IUCN 0 25301 729401 697555 2026-09-30T07:27:53Z InternetArchiveBot 11600 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 729401 wikitext text/x-wiki   {{Databox}}The International Union for Conservation of Nature (IUCN) Ndepụta uhie nke ụdị egwu egwu, nke a makwaara dị ka IUCN Ndepụta uhie ma ọ bụ Akwụkwọ data uhie, nke e guzobere na 1964, bụ '''ndepụta''' zuru oke n'ụwa nke [[ọnọdụ nchekwa]] zuru ụwa ọnụ nke ụdị ihe ndị dị ndụ.<ref>{{Cite web|url=https://www.iucnredlist.org/about/background-history|title=Background & History|work=The IUCN Red List of Threatened Species|accessdate=19 May 2021}}</ref> Ọ na eji usoro ihe ndị a kapịrị ọnụ iji nyochaa ihe ize ndụ nke ọtụtụ puku ụdị na ụdị. Ụkpụrụ ndị a dị mkpa maka ụdị niile na mpaghara niile nke ụwa. Site na ntọala sayensị ya siri ike, a na-amata IUCN Ndepụta uhie dị ka onye nduzi kachasị mma maka ọnọdụ nke ụdị dị iche iche. Mba ma ọ bụ òtù na emepụta usoro Ndepụta Red nke Ógbè, nke na enyocha ihe ize ndụ nke mkpochapụ na ụdị dị iche iche n'ime otu nchịkwa ndọrọ ndọrọ ọchịchị. Ebumnuche nke IUCN Ndepụta uhie bụ iji mee ka ọha na eze na ndị na eme iwu mara mkpa nke nsogbu nchekwa, yana inyere ndị mba ụwa aka belata mkpochapụ ụdị. Dị ka IUCN si kwuo, ebumnuche ndị Ndepụta uhie kwuru bụ inye ozi dabere na sayensị gbasara ọnọdụ nke ụdị na ụdịdị na ọkwa ụwa, iji dọta uche na ịdị ukwuu na mkpa nke ụdị dị iche iche dị egwu, iji metụta iwu na mkpebi nke mba na nke mba ụwa, yana inye ozi iji duzie omume iji chekwaa ụdị dị iche dị iche iche nke ihe ndị dị ndụ.<ref>CITES (Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora), Joint Meeting of the Animals and Plants Committees, Shepherdstown (United States of America), 7–9 December 2000, Retrieved 14 November 2012.</ref> Ndị isi na-enyocha ụdị dị iche iche gụnyere BirdLife International, Institute of Zoology (nkewa nyocha nke Zoological Society nke [[London]]), Ebe nchekwa nchekwa ụwa na ọtụtụ ndị ọkachamara n'ime IUCN Kọmishọna Ịlanahụ ụdịdị (SSC). N'ozuzu, nyocha nke òtù na otu ndị a na eme ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ ọkara ụdị dị na Ndepụta uhie. IUCN na ezube ka a nyochaa ụdị nke ụdị ọ bụla ọ dịkarịa ala afọ iri ọ bụla, ma ọ bụ afọ ise ọ bụla ma ọ bụrụ na o kwere omume. A na eme nke a n'ụzọ ndị ọgbọ nyochara site na IUCNOtu ndị ọkachamara pụrụ iche nke Survival Commission, nke bụ Ndị ikike ndepụta Uhie na ahụ maka ụdị, otu ụdị ma ọ bụ mpaghara mpaghara mpaghara, ma ọ bụ n'ihe gbasara International Ndụ Bird, klas dum (Aves).<ref>{{Cite web|url=http://www.iucnredlist.org//about/overview#redlist_authorities|title=Red List Overview|work=IUCN Red List|publisher=[[International Union for Conservation of Nature]]|accessdate=20 June 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140630010436/http://www.iucnredlist.org/about/overview#redlist_authorities|archivedate=30 June 2014}}</ref> Ọnụ ọgụgụ nke ụdị ndị a nyochara maka Ndepụta uhie anọwo na abawanye ka oge na aga.<ref>{{Cite journal|author=Lovejoy|first=Thomas E.|authorlink=Thomas Lovejoy|date=8 August 2017|title=Extinction tsunami can be avoided|journal=[[PNAS]]|volume=114|issue=32|pages=8840–8841|doi=10.1073/pnas.1711074114|pmid=28747527}}</ref> {{As of|2019}}, [imelite] nke ụdị 105,000 nyochara, a na ewere 28,338 dị ka ndị nọ n'ihe ize ndụ nke ịla n'iyi n'ihi ọrụ mmadụ, ọkachasị igbubiga azụ ókè, [[Ichu nta|ịchụ nta]], na mmepe ala. == Akụkọ ihe mere eme == [[Usòrò:IUCN_Red_List_2007.svg|áká_ịkẹngạ|thumb|400x400px|Pasentị nke ụdị dị n'ọtụtụ ìgwè ndị edepụtara dị ka ndị nọ n'ihe ize ndụ, ndị nọ n"ihe ize ndụ ma ọ bụ ndị na-adịghị ike na 2007 IUCN Red List.]] === 1964 Ndepụta uhie nke osisi ndị nọ n'ihe ize ndụ === 1964 IUCN Ndepụta uhie nke osisi egwu egwu jiri usoro nyocha Ndepụta uhie nke ochie. N'ihi ya, osisi ndị edepụtara enweghị ike ịpụta na Ndepụta uhie dị ugbu a. IUCN na adụ ọdụ na ọ kachasị mma ịlele ma Ndepụta uhie n'ịntanetị na mbipụta Ndepụta uhie nke afọ 1997.<ref name="IUCN-FAQ">{{Cite web|url=http://www.iucnredlist.org//info/faq#Why_not_all_species_on_RL_|title=Frequently Asked Questions|publisher=IUCN|accessdate=11 October 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140627094911/http://www.iucnredlist.org//info/faq#Why_not_all_species_on_RL_|archivedate=27 June 2014}}</ref> === 2006 ntọhapụ === Ndepụta uhie nke afọ 2006, nke e wepụtara na 4 Mee 2006 nyochara ụdị 40,168 n'ozuzu ya, gbakwunyere ụdị 2,160, ụdị dị iche iche, ụlọ ọrụ mmiri, na subpopulations. === 2007 ntọhapụ === Na 12 Septemba '''2007''', World Conservation Union (IUCN) wepụtara 2007 IUCN Ndepụta uhie nke ụdị egwu egwu. Na ntọhapụ a, ha emeela ka nkewa ha nke ma gorilla ọdịda anyanwụ (''Gorilla gorilla'') na gorilla Cross River (Gorila gorilla diehli) site na ndị nọ n'ihe ize ndụ ruo ndị nọ n"ihe ize ndụ, nke bụ ụdị ikpeazụ tupu ha apụọ n'ọhịa, n'ihi nje Ebola na ịchụ nta, yana ihe ndị ọzọ. Russ Mittermeier, onye isi nke IUCN's Otu Ọkachamara Primate nke dị na [[Switzerland]], kwuru na ụdị 16,306 nọ n'ihe ize ndụ na mkpochapụ, 188 karịa na 2006 (ngụkọta nke ụdị 41,415 na Ndepụta uhie). Ndepụta uhie gụnyere orangutan Sumatran (''Pongo abelii'') na ngalaba Anọ n'ihe egwu dị egwu na orangutan Bornean (''Pongo pygmaeus'') na ngalaba N'ihe egwu. === E wepụtara ya n'afọ 2008 === A tọhapụrụ 2008 Ndepụta uhie na 6 Ọktoba 2008 na IUCN Nchekwa ụwa Congress na Barcelona ma "kwado nsogbu mkpochapụ, na ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ otu n'ime anọ [anụ mamma] nọ n'ihe ize ndụ nke ịpụ ruo mgbe ebighị ebi". Nnyocha ahụ na egosi na ọ dịkarịa ala 1,141 n'ime 5,487 anụ na enye nwa ara n'ụwa ka a maara na ha na-eyi egwu mkpochapụ, a na edekwa 836 dị ka Enweghị data. === 2012 ntọhapụ === A tọhapụrụ Red List nke 2012 na 19 Julaị 2012 na Rio + 20 Nzukọ Ụwa; a gbakwunyere ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ ụdị 2,000, na ụdị 4 na ndepụta ahụ na adịghịzi adị, 2 na ndepụta ahụ achọpụtara ọzọ.<ref name="CNNrio">{{Cite news|url=http://edition.cnn.com/2012/06/19/world/rio-red-list-extinction-species/index.html|title=Extinction threat 'a call to world leaders' at Rio Earth Summit|author=Matthew Knight|date=19 June 2012|work=edition.cnn.com|accessdate=13 November 2018}}</ref><ref name="RedList2000">{{Cite web|url=https://www.pri.org/stories/2012-06-19/iucn-red-list-update-nearly-2000-species-added|title=IUCN Red List update: Nearly 2,000 species added|author=Jessica Phelan|work=www.pri.org|date=19 June 2012|accessdate=13 November 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181116221334/https://www.pri.org/stories/2012-06-19/iucn-red-list-update-nearly-2000-species-added|archivedate=16 November 2018}}</ref><ref name="IUCN2012">{{Cite web|url=http://www.wildlifeextra.com/go/news/iucn-2012.html#cr|title=IUCN 2012 update – 4 species extinct – 2 rediscovered – Food security waning|work=wildlifeextra.com|date=19 June 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304042748/http://www.wildlifeextra.com/go/news/iucn-2012.html|archivedate=4 March 2016|accessdate=14 November 2018}}</ref> IUCN nyochara ngụkọta nke ụdị 63,837 nke kpughere na 19,817 nọ n'ihe ize ndụ nke mkpochapụ. A kọwara 3,947 dị ka "ndị nọ n'oké egwu" na 5,766 dị ka "n'ihe ize mmiri", ebe edepụtara ihe karịrị 10,000 ụdị dị ka "ihe na adịghị ike".<ref name="RedListReport">{{Cite news|url=http://planetsave.com/2012/06/20/the-red-list-of-threatened-species-annual-report-released-video/|title=The Red List Of Threatened Species, Annual Report Released|author=James Ayre|work=planetsave.com|date=20 June 2012|accessdate=13 November 2018}}</ref><ref>The list is queryable at: {{Cite web|url=https://www.iucnredlist.org/en|title=The IUCN Red List of Threatened Species|work=IUCN Red List of Threatened Species|accessdate=6 March 2020}}</ref> N'ihe ize ndụ bụ 41% nke ụdị amphibian, 33% nke corals na ewu reef, 30% nke conifers, 25% nke anụ na enye nwa ara, na 13% nke nnụnụ.<ref name="RedListReport" /> IUCN Ndepụta uhie edepụtara ụdị osisi na anụmanụ 132 sitere na [[Ndia|India]] dị ka "Anọ n'ihe egwu dị egwu".<ref name="IndiaRedList">{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/sci-tech/energy-and-environment/article3551664.ece?homepage=true|title=Red list has 132 species of plants, animals from India|author=K.S. Sudhi|date=21 June 2012|work=thehindu.com|accessdate=13 November 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20120624201524/http://www.thehindu.com/sci-tech/energy-and-environment/article3551664.ece?homepage=true|archive-date=24 June 2012|url-status=dead}}</ref> == Ụdị ==   A na ekewa ụdị dị iche iche site na IUCN Ndepụta uhie n'ime ìgwè itoolu, akọwapụtara site na njirimara dị ka ọnụego mbelata, ọnụ ọgụgụ mmadụ, mpaghara nke nkesa ala, na ogo nke ọnụ ọgụgụ mmadụ na nkesa nkesa.<ref name="Mace 1424–1442">{{Cite journal|author=Mace|first=Georgina M.|date=December 2008|title=Quantification of Extinction Risk: IUCN's System for Classifying Threatened Species|url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1523-1739.2008.01044.x|journal=Conservation Biology|language=en|volume=22|issue=6|pages=1424–1442|doi=10.1111/j.1523-1739.2008.01044.x|pmid=18847444}}</ref> A na-ekwusi ike na nkwenye nke itinye ụkpụrụ ọ bụla n'ọrụ na enweghị data dị elu gụnyere ebubo na egwu ndị nwere ike ime n'ọdịnihu, "ọ bụrụhaala na enwere ike ịkwado ndị a n'ụzọ ezi uche dị na ya".<ref>{{Cite web|url=https://portals.iucn.org/library/sites/library/files/documents/RL-2001-001-2nd.pdf|title=IUCN RED LIST CATEGORIES AND CRITERIA Version 3.1 Second edition|publisher=2012 International Union for Conservation of Nature and Natural Resources|year=2012|accessdate=28 February 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190301074755/https://portals.iucn.org/library/sites/library/files/documents/RL-2001-001-2nd.pdf|archivedate=1 March 2019}}</ref>  * Anwụ anwụ(EX) karịa obi abụọ ezi uche dị na ya na ụdị ahụ adịghịzi adị. * A na-ahụkarị ya n'ọhịa (EW) na adị ndụ naanị n'ụlọ mkpọrọ, ọrụ ugbo na / ma ọ bụ n'èzí ebe a mụrụ ya, dịka a na eche mgbe nyocha zuru oke gasịrị. * Ezigbo ihe ize ndụ (CR) n'ọnọdụ dị oke egwu. * Ndị nọ n'ihe ize ndụ (EN) dị elu nke mkpochapụ n'ọhịa, na emezu ihe ọ bụla n'ime ụkpụrụ A ruo E maka ndị nọ n'Ihe ize ndụ. * Vulnerable (VU) na emezu otu n'ime 5 Usoro Ndepụta uhie ma si otú a were ya dị ka onye nọ n'ihe ize ndụ dị elu nke mkpochapụ na abụghị nke okike (nke mmadụ kpatara) na enweghị ntinye aka ọzọ nke mmadụ. * Ọ fọrọ nke nta ka ọ bụrụ ihe na eyi egwu (NT) na eru nso n'ihe ize ndụ n'ọdịnihu dị nso. * O yighị ka nchegbu na-adịchaghị mkpa (LC) ọ ga abụ ihe ize ndụ ma ọ bụ kwụsị n'ọdịnihu dị nso. * Data na adịghị mma (DD) * A naghị enyocha ya (NE) Na IUCN Ndepụta uhie "ndị nọ n'ihe ize ndụ" na agụnye ụdị nke Anọ n'ihe egwu dị egwu, N'ihe egwu na adịghị ike.<ref>{{Cite journal|author=MACE|first=GEORGINA M.|date=3 December 2008|title=Quantification of Extinction Risk: IUCN's System for Classifying Threatened Species|url=http://dx.doi.org/10.1111/j.1523-1739.2008.01044.x|journal=Conservation Biology|volume=22|issue=6|pages=1424–1442|doi=10.1111/j.1523-1739.2008.01044.x|pmid=18847444|issn=0888-8892}}</ref> === Ụdị 1994 na usoro 2001 === Ndepụta nke okenye nke 1994 nwere naanị otu ụdị "Obere ihe ize ndụ" nke nwere ngalaba atọ: * Nchebe Na-adabere (LR/cd) * Ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ ihe iyi egwu (LR/nt) * Nchegbu Kasị Adịchaghị (LR/lc) N'ime usoro 2001, Na nso Egwu na Nchegbu kacha nta ghọrọ ụdị nke ha, ebe ewepụrụ Dabere na nchekwa ma jikọta ọdịnaya ya na Na nso Egwu. === O nwere ike ịbụ na ọ nwụọla === A na eji mkpado nke "ma eleghị anya na adịghịzi adị" (PE) eme ihe site na Birdlife Mba ụwa, Ndepụta uhie ikike maka nnụnụ maka IUCN Ndepụta uhie.<ref>{{Cite journal|author=Butchart|first=S. H. M.|date=5 June 2006|title=Going or gone: defining 'Possibly Extinct' species to give a truer picture of recent extinctions|url=https://www.biodiversitylibrary.org/item/131321#page/8/mode/1up|journal=[[Bulletin of the British Ornithologists' Club]]|volume=126A|pages=7–24}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.birdlife.org/action/science/species/global_species_programme/red_list.html|title=Birds on the IUCN Red List|publisher=[[BirdLife International]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131014153403/http://www.birdlife.org/action/science/species/global_species_programme/red_list.html|archivedate=14 October 2013|accessdate=26 January 2007}}</ref> BirdLife Mba ụwa atụwo aro ka PE bụrụ mkpado gọọmentị maka ụdị dị egwu, a nabatara nke a ugbu a, yana mkpado "O nwere ike ịpụ n'anya n'ọhịa" maka ụdị nwere ndị na adị ndụ n'agbụ ma o yikarịrị ka ha ga apụ n'anya na ọhịa. == Nsụgharị == [[Usòrò:Sizes_of_Red_List_Categories.png|thumb|625x625px|Ịtụle ọnụ ọgụgụ nke ụdị dị na ụdị ọ bụla nke IUCN Red List]] E nweela ọtụtụ nsụgharị, site na 1991, gụnyere:<ref>{{Cite web|url=http://www.iucnredlist.org//static/categories_criteria_3_1#introduction|title=2001 Categories & Criteria (version 3.1)|publisher=IUCN|accessdate=27 January 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140627094911/http://www.iucnredlist.org//static/categories_criteria_3_1#introduction|archivedate=27 June 2014}}</ref><ref>{{Cite web|title=Historical IUCN Red Data Books and Red Lists|url=http://www.iucnredlist.org//about/publication/historical-red-lists#red_lists|accessdate=9 June 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140627094911/http://www.iucnredlist.org//about/publication/historical-red-lists#red_lists|archivedate=27 June 2014}}</ref> * Nsụgharị 1.0 (1991) * Nsụgharị 2.0 (1992) * Nsụgharị 2.1 (1993) * Nsụgharị 2.2 (1994) * Nsụgharị 2.3 (1994) * Nsụgharị 3.0 (1999) * Nsụgharị 3.1 (2001) Nnyocha IUCN ọhụrụ niile kemgbe afọ 2001 ejirila mbipute 3.1 nke ụdị na njirimara. == Nkatọ == [[Usòrò:Status_iucn2.3.svg|alt=Icons for Red List categories|thumb|1994 IUCN Red List categories (version 2.3), eji maka ụdị ndị a na-enyochabeghị kemgbe afọ 2001.]] N'afọ 1997, IUCN Ndepụta uhie nwetara nkatọ n'ihi nzuzo (ma ọ bụ ma ọ dịkarịa ala akwụkwọ na-adịghị mma) gbara isi iyi nke data ya gburugburu.<ref>{{Cite journal|author=Mrosovsky|first=Nicholas|date=October 1997|title=IUCN's credibility critically endangered|url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_1997-10-02_389_6650/page/436|journal=[[Nature (journal)|Nature]]|volume=389|issue=6650|pages=436|doi=10.1038/38873}}</ref> Ebubo ndị a emeela ka IUCN na eme mgbalị iji melite akwụkwọ ya na ogo data ya, yana ịgụnye nyocha ndị ọgbọ nke taxa na Ndepụta uhie.Ndepụta ahụ naemeghe maka mkpesa megide nhazi ya, dabere na akwụkwọ ma ọ bụ ụkpụrụ.<ref>{{Cite web|url=http://www.iucnredlist.org//info/info_sources_quality|title=Information Sources & Quality|work=IUCN Red List|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080917154041/http://www.iucnredlist.org/info/info_sources_quality|archivedate=17 September 2008|accessdate=19 September 2008}}</ref> Na mbipụta Nọvemba 2002 nke Trends in Ecology & Evolution, otu isiokwu tụrụ aro na IUCN Red List na ọrụ ndị yiri ya nwere ike iji ya mee ihe n'ụzọ na-ezighị ezi site na gọọmentị na otu ndị ọzọ na-eme ka nkwubi okwu na-ekwesịghị ekwesị na ọnọdụ gburugburu ebe obibi ma ọ bụ na-emetụta iji ihe onwunwe okike eme ihe.<ref>{{Cite journal|author=Possingham|first=Hugh P.|authorlink=Hugh Possingham|date=November 2002|title=Limits to the use of threatened species lists|journal=[[Trends in Ecology & Evolution]]|volume=17|issue=11|pages=503–507|doi=10.1016/S0169-5347(02)02614-9}}</ref> Na mbipụta Nọvemba 2016 nke Ọganihu Sayensị, otu edemede nyocha na-ekwu na enwere nnukwu enweghị nkwekọrịta n'ụzọ IUCN si kewaa ụdị dị iche iche. Ndị na eme nchọpụta na ekwu na usoro nke IUCN nke ịhazi ihe bụ "ihe mgbe ochie, ma hapụ ohere maka imeziwanye", ma na-ekwusi ike na mkpa ọ dị mfe ịnweta ma dị mfe ịgụnye data geospatial, dị ka satellite na foto ikuku. Mkpebi ha jụrụ ọ bụghị naanị usoro IUCN kamakwa izi ezi nke ebe ụdị ụfọdụ na-ada na Ndepụta ahụ. Ha kwenyere na ijikọta data ala nwere ike ịbawanye ọnụ ọgụgụ nke ụdị dị iche iche dị mkpa ka a gbanwee ya na ụdị ihe ize ndụ dị elu.<ref name="Stocks 2016">{{Cite web|author=Stocks|first=Sam|title=New study claims that the IUCN Red List is inaccurate|work=Discover Wildlife|date=10 November 2016|url=https://www.discoverwildlife.com/news/new-study-claims-that-the-iucn-red-list-is-inaccurate/|accessdate=24 April 2022}}</ref> == See also ==   * CITES * [[Ọnọdụ nchekwa]] * Ndepụta Ndepụta Na-acha Uhie * Ndepụta uhie mpaghara * Ụdị site na IUCN Red List category * Nchekwa Anụ Ọhịa == Ihe ndị e kwuru == {{Reflist|2}} == Nkwupụta n'ozuzu na ndị e depụtara ==   [[Òtù:Pages with unreviewed translations]] tc85te2xflxinmk4p27a13xe93qusbw Lucy Blake 0 25681 728941 130526 2026-09-29T12:23:26Z Neme244 16387 added DEFAULTSORT and Databox 728941 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Lucy Blake''' bụ onye Amerika na-echekwa ihe, Onye isi oche nke Northern Sierra Partnership.<ref>{{Cite web|title=Staff & Governing Council|url=http://northernsierrapartnership.org/about-nsp/staff-governing-council/|work=Northern Sierra Partnership|accessdate=5 July 2016|archivedate=14 August 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160814024810/http://northernsierrapartnership.org/about-nsp/staff-governing-council/}}</ref> Ọ bụ onye otu MacArthur Fellow nke afọ 2000. O guzobere Sierra Business Council ma merie Pat Brown Award.<ref name="California Council for Environmental and Economic Balance">{{Cite web|title=Mary Nichols wins the 2013 Pat Brown Award for leadership on cap-and-trade.|url=http://www.cceeb.org/events/pba.html|work=PAT BROWN AWARD|publisher=California Council for Environmental and Economic Balance|accessdate=10 April 2013|archivedate=6 January 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130106180833/http://www.cceeb.org/events/pba.html}}</ref> Blake na-arụ ọrụ maka Ngalaba Ike na ike na ihe ndị sitere n'okike.<ref name="A Council for a Livable World">{{Cite web|title=Obama Administration: Key Positions|url=http://livableworld.org/news/obama_key_positions/|work=Obama Administration positions as of December 2010|publisher=A Council for a Livable World|accessdate=10 April 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130118063946/http://livableworld.org/news/obama_key_positions/|archivedate=18 January 2013}}</ref> == Edensibia == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Blake, Lucy}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] mt0069l61hhvdrn0gjwmjrposdbqspw Tolu' A. Akinyemi 0 25825 728942 723982 2026-09-29T12:26:02Z Neme244 16387 added DEFAULTSORT 728942 wikitext text/x-wiki [[Faịlụ:Akinyemi.jpg|alt=Tolu Akinyemi, aka The Lion of Newcastle, holding some of his books.|thumb|“Agụ Ọnwụla Adịghị Aku Ọsị.”Tolu' Akinyemi na-ejide ụfọdụ akwụkwọ ya.]] '''Tolu A. Akinyemi''' bụ onye edemede Naijiria na-enweta ọtụtụ ihe nrite na onye na-ede uri nke a maara nke ọma maka nchịkọta uri ya, “Agụ Ọnwụla Adịghị Aku Ọsị.” . <ref name=":0">{{Cite news|author=Moyosore|first=Faith Agboola|title=Great blend of themes|url=https://thenationonlineng.net/great-blend-of-life-themes/|accessdate=6 June 2020|publisher=The Nation}}</ref> <ref name=":1">{{Cite news|author=Adebayo|first=Bukola|title=Akinyemi out with Dead Lions Don't Roar|url=https://punchng.com/akinyemi-out-with-dead-lions-dont-roar/|accessdate=6 June 2020|publisher=The Punch NG}}</ref><ref name=":2">{{Cite news|author=Literary|first=Review|title=Grab Your Chance Now|url=https://www.sunnewsonline.com/grab-your-chance-now/|accessdate=6 June 2020|publisher=The Sun: Voice of the Nation}}</ref> == Mbido ndụ na agụmakwụkwọ == A mụrụ Akinyemi Tolulope Adeola Akinyemi na Ado-Ekiti. O nwere akara ugo mmụta na Economics na Mahadum Ekiti State na nzere masta na Ịgụ Ọrụ Ego na Nlekọta Aku na Uba. na Mahadim Hertfordshire, Hatfield, UK.<ref>{{Cite news|author=Okolo|first=Edwin|title=With "Dead Lions Don't Roar", Tolu Akinyemi opts for relatable simplicity|publisher=Ynaija|url=https://ynaija.com/with-dead-lions-dont-roar-tolu-akinyemi-opts-for-relatable-simplicity/|accessdate=6 June 2020}}</ref> == Ọrụ == Akinyemi si Naijiria kwaga UK na 2010 ma bipụta akwụkwọ iri abụọ na otu kemgbe ahụ.<ref>{{Cite web|title=Amazon Author Central|url=https://www.amazon.com/Tolu-A-Akinyemi/e/B07C1CGLVC?ref=sr_ntt_srch_lnk_fkmr0_1&qid=1589991844&sr=1-1-fkmr0|work=|publisher=Amazon Author Central|accessdate=6 June 2020}}</ref><ref>{{Cite news|title=With Unravel Your Hidden Gems, Tolu Akinyemi digs deep for glory|url=https://guardian.ng/art/literature/with-unravel-your-hidden-gems-tolu-akinyemi-digs-deep-for-glory/|accessdate=6 June 2020|work=The Guardian}}</ref><ref>{{Cite news|author=The|first=Partner|title=OkadaBooks For the Weekend Featuring 'Never Play Games with the Devil|url=https://businessday.ng/life-arts/article/okadabooks-for-the-weekend-featuring-never-play-games-with-the-devil/|accessdate=6 June 2020|publisher=Business Day}}</ref><ref>{{Cite news|author=|title=Poet to see work in print|url=https://www.newspostleader.co.uk/news/poet-see-work-print-420161|accessdate=6 June 2020|work=[[News Post Leader]]|archive-date=6 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200606190750/https://www.newspostleader.co.uk/news/poet-see-work-print-420161|url-status=dead}}</ref> O weputara akwukwo uri izizi ya, Don't Roar, n'afọ 2017.<ref>{{Cite web|url=https://www.sunnewsonline.com/grab-your-chance-now/|title=Grab your chance now|date=16 September 2017|first=Henry|author=Akubiro|publisher=The Sun (Nigeria)}}</ref> Akinyemi wepụtara Nkịta nwụrụ anwụ adịghị gba ọkpọ.” , akwụkwọ uri ya nke abụọ na akwụkwọ nke atọ na 2018. <ref>{{Cite web|url=https://www.sunnewsonline.com/wake-up-from-your-slumber/|title=Wake Up From Your Slumber|date=23 March 2019|first=Henry|author=Akubiro}}</ref> Pusi nwụrụ anwụ adịghị Meow sochiri ya, nke a tọhapụrụ n'ọnwa Eprel 2019 ma gosipụta njem akwụkwọ ọtụtụ mba na UK na Naịjirịa.<ref>{{Cite web|url=https://www.vanguardngr.com/2019/02/new-book-dead-cats-dont-meow-hits-shelves-in-april/|title=New book, Dead cats don't meow, hits shelves in April|publisher=Vanguard Nigeria|date=24 February 2019}}</ref> E wepụtara akwụkwọ Akinyemi ma na mbipụta ma n'ịntanetị. A na-enyocha uri ya dị ka "abụ uri nke elu" site na akwụkwọ akụkọ nke Ọmụmụ Asụsụ Bekee n’Africa..<ref>{{Cite journal|title=OkadaBooks and the Poetics of Uplift|first=Nicklas|author=Hållén|journal=English Studies in Africa|volume=61|issue=2|date=2018|pages=36–48|doi=10.1080/00138398.2018.1540152}}</ref> A na-eji nchịkọta uri Tolu,“Onye ọ bụla ewereghị onwe ya n’uche ọzọ mee ihe dị ka ihe nkuzi iji soro ụmụ akwụkwọ ahụike na-akparịta ụka banyere ahụike uche na ọdịmma na Mahadum Benin / Ụlọ Ọgwụ Ozizi, Edo-State, Nigeria.<ref name=":4">{{Cite web|date=5 October 2023|title=Kolomental and the Elephant in the Room - Our Mental Health. Lecture by Professor Kingsley Oalei Akhigbe|work=[[YouTube]]|url=https://www.youtube.com/live/qmA33VbOJJ0?si=OeJ3wZLnOCZdzPvP}}</ref> == Edensibịa == {{DEFAULTSORT:Akinyemi, Tolu}} [[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]] dtiysahe6yygo7643yg9dh9502bv2vr Nana Asaase 0 25833 728952 515703 2026-09-29T13:02:06Z Neme244 16387 added DEFAULTSORT 728952 wikitext text/x-wiki {| class="infobox vcard" ! colspan="2" class="infobox-above" style="font-size:125%;" |<div class="fn" style="display:inline;">Nana Asaase</div> |- ! class="infobox-label" scope="row" style="line-height:1.2em; padding-right:0.65em;" |Born | class="infobox-data" style="line-height:1.4em;" |Philip Boakye Dua Oyinka<br /><br /><br /><br />[[Koforidua]], [[Ghana]] |- ! class="infobox-label" scope="row" style="line-height:1.2em; padding-right:0.65em;" |Nationality | class="infobox-data category" style="line-height:1.4em;" |[[Ghanaian people|Ghanaian]] |} '''Philip Boakye Dua Oyinka''', onye a maara nke ọma dị ka '''Nana Asaase'''<ref name=":1">{{Cite web|date=2019-01-10|title=Hear him, Nana Asaase the poet speaks!|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/features/Hear-him-Nana-Asaase-the-poet-speaks-714230|accessdate=2020-08-18|work=ghanaweb.com|language=en}}</ref> bụ onye na-ede uri, onye nkuzi akwụkwọ na onye edemede.<ref>{{Cite web|title=Ghana Writers Awards Instituted|url=https://www.businessghana.com/|accessdate=2020-08-18|work=BusinessGhana}}</ref><ref>{{Cite web|author=Ghana|first=Denmark in|title=Culture and Creative Industries Workshop Session|url=https://ghana.um.dk/en/news/newsdisplaypage/?newsid=6a66c889-06b6-415b-81fe-83da35ce1350|accessdate=2020-08-18|work=Denmark in Ghana|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|author=Obiri-Yeboah|first=Maxwell|date=2019-01-11|title=Hear Him, Nana Asaase The Poet Speaks!|url=https://www.modernghana.com/news/908792/hear-him-nana-asaase-the-poet-speaks.html|accessdate=2020-08-15|work=Modern Ghana|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|date=2018-03-21|title=Nana Asaase, Chief Moomen advise poets on World Poetry Day|url=https://citifmonline.com/2018/03/nana-asaase-chief-moomen-advise-poets-world-poetry-day/|accessdate=2021-02-01|work=Citi 97.3 FM - Relevant Radio. Always|language=en-US|archivedate=2021-02-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210205235519/https://citifmonline.com/2018/03/nana-asaase-chief-moomen-advise-poets-world-poetry-day/}}</ref> Ọ bụkwa onye otu National Folklore Board.<ref>{{Cite web|date=2018-08-06|title=Poet Nana Asaase dazzles at GUBA Awards UK|url=https://www.gepaghana.org/poet-nana-asaase-dazzles-guba-awards-uk/|accessdate=2021-01-28|work=GEPA Exporters Portal|language=en-US}}</ref> A mụrụ ya n'mkpuru ụbọchị 12 ọnwa Disemba ma si Koforidua na mpaghara ọwụwa anyanwụ nke Ghana. Nana Asaase, aha nke pụtara "Eze nke Ala" n'asụsụ Akan Twi, bụ nke nne nne ya nyere ya.<ref name=":1" /> Ọ na-agwakọta Bekee na Twi. == Agụmakwụkwọ == Maka agụmakwụkwọ sekọndịrị ya, Nana Asaase gara St. Augustine's College, Cape Coast. N'afọ 2010, e nyere ya nzere bachelọ na nka na akụkọ ihe mere eme na Mahadum Ghana, Legon.<ref name=":0">{{Cite web|title=Nana Asaase|url=https://www.facebook.com/Philoyink|accessdate=2020-08-15}}</ref> == Ọrụ == Ọ bụ onye enyemaka mmekọrịta ọha na eze na Saatchi & Saatchi site n'afọ 2010 ruo afọ 2011. N'afọ 2011, ọ ghọrọ onye isi mmekọrịta ọha na eze na Global Media Alliance ruo otu afọ ma bụrụ ugbu a onye na-ede akwụkwọ na Asaase Inscription.<ref name=":0"/> Ka ọ na-erule n'ọnwa Disemba afọ 2022, ọ na-eje ozi nke abụọ ya dị ka odeakwụkwọ nke ụlọ ọrụ na-achịkwa Ghana Folklore Board. Ọ na-arụ ọrụ onye nnọchi anya Digital Reading maka Ghana Library App.<ref>{{Cite web|author=Duah|first=Kofi|date=10 December 2022|title=I want to be Shakespeare of Ghana— Nana Asaase|url=https://www.graphic.com.gh/entertainment/showbiz-news/ghana-news-i-want-to-be-shakespeare-of-ghana-nana-asaase.html|accessdate=23 March 2023|work=graphic.com.gh}}</ref> == Ndepụta nke akwụkwọ uri ya == * Ndụ nke Colours-Sancho Ignites * Mmekọrịta nke Ụgha * N'ụzọ siri ike n'ụbọchị; N'ụzọ dị nro n'ụwa * Mirrors na-egbu egbu - London na-ere ọkụ * Ephiphania * Ihe osise nke Uche V<ref>{{Cite web|date=2021-09-19|title=Poet Nana Asaase celebrates women at 'Mental Pictures V'|url=https://citinewsroom.com/2021/09/poet-nana-asaase-celebrates-women-at-mental-pictures-v/|accessdate=2021-12-29|work=Citinewsroom - Comprehensive News in Ghana|language=en-US}}</ref><ref name=":2">{{Cite web|date=2021-09-16|title=Nana Asaase to hold 'Mental Pictures V' at Accra City Hotel|url=https://ghanaweekend.com/2021/09/16/nana-asaase-to-hold-mental-pictures-v-at-accra-city-hotel/|accessdate=2021-12-29|work=Ghana Weekend|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2021-09-19|title=Poet Nana Asaase celebrates women at 'Mental Pictures V'|url=https://ghanaweekend.com/2021/09/19/poet-nana-asaase-celebrates-women-at-mental-pictures-v/|accessdate=2021-12-29|work=Ghana Weekend|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2021-09-22|title=We wanted Nana Asaase to be a lecturer, not a poet - Nana Asaase's mother|url=https://ghanaweekend.com/2021/09/22/we-wanted-nana-asaase-to-be-a-lecturer-not-a-poet-nana-asaases-mother/|accessdate=2021-12-29|work=Ghana Weekend|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2021-09-25|title=Pay attention to poetry like you do to beauty pageants - Nana Asaase|url=https://ghanaweekend.com/2021/09/25/pay-attention-to-poetry-like-you-do-to-beauty-pageants-nana-asaase/|accessdate=2021-12-29|work=Ghana Weekend|language=en-US}}</ref> == Ihe osise nke Uche V<ref name=":2"/> == == Onyinye na mmata == A nabaTara ya maka ntinye aka ya n'ịhu na a maara uri Ghana ama. Nke a mere n'onyinye mbụ nke otu ndi edemede Ghana. <ref>{{Cite web|title=Nana Asaase honoured at Ghana Writers Award|url=https://ghanaguardian.com/nana-asaase-honoured-ghana-writers-award|accessdate=2021-01-20|work=The Ghana Guardian News|language=en}}</ref> == Edensibia == <references group="" responsive="1"></references> {{DEFAULTSORT:Asaase, Nana}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 0qf136u97j9hh74sjfzisblwugkyp8r Onye na-ede akwụkwọ aha ya bụ Sonuga 0 25847 728951 672696 2026-09-29T12:54:24Z Neme244 16387 added DEFAULTSORT 728951 wikitext text/x-wiki [[Faịlụ:Titilope Sonuga SMW.jpg|thumb|Titilope Sonuga ]]   ''''''Titi'''''' "Titi" '''Sonuga''' (Yoruba) bụ onye Naijiria na-ede uri, injinia obodo, na onye na-eme ihe nkiri nke na-etinye oge ya n'etiti Lagos, Nigeria na Edmonton, Canada. == Afọ ndị mbụ == Titilope Sonuga, onye a mụrụ na Lagos, Nigeria, kwagara Edmonton, Canada, mgbe ọ dị afọ 13.[1] Sonuga nọrọ afọ ise na-arụ ọrụ dị ka onye injinia mgbe ọ na-achụso mmasị ya maka uri na ime ihe n'oge ohere ya.[2] == Abụ uri == Sonuga meriri 2011 Canadian Authors Association Emerging Writer Award na 2012 Maya Angelou Poetry Contest. [1] Ọ tọrọ ntọala Rouge Poetry na Edmonton, usoro uri slam. N'ọnwa Mee 2015, ọ ghọrọ onye na-ede uri mbụ pụtara na ntuli aka onye isi ala Naijiria. O biputara mkpokọta uri n'afọ 2016. [2] Sonuga emeela na Lagos International Poetry Festival. [3] Akpọrọ ya aha onye edemede nke itoolu nke Edmonton n'afọ.[4] == Ọrụ ndị ọzọ == Ewezuga uri, Sonuga etinyela aka n'ime ihe nkiri ma gosipụta Eki na usoro nke abụọ nke usoro ihe nkiri [[Ndani TV|NdaniTV]] ''[[Gidi Up]]'' na [[OC Ukeje]], [[Deyemi Okanlawon]], [[Somkele Iyamah]], na [[Ikechukwu|Ikechukwu Onunaku]]. Ọ na-arụkwa ọrụ dị ka onye nnọchi anya Intel maka She Will Connect Program gafee Naịjirịa. <ref name="LPF">{{Cite web|url=http://lagospoetryfestival.com/team/titi-sonuga/|title=Titi Sonuga|publisher=Lagospoetryfestival.com|accessdate=22 September 2016|archivedate=23 September 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160923064553/http://lagospoetryfestival.com/team/titi-sonuga/}}</ref> O dere egwu a ma ama "Ada the Country" nke emere na Agip Recital Hall nke [[Muson Centre|MUSON Center]] site na Jenụwarị 2, 2020. N'afọ 2015, ọ kwupụtara nkwa ọlụlụ ya na onye na-ese foto bụ Seun Williams.<ref>{{Cite web|url=http://pulse.ng/weddings/wedding-bells-titilope-sonuga-is-engaged-id3928400.html|title=Titilope Sonuga is engaged!|publisher=Pulse|date=1 July 2015|accessdate=22 September 2016|archivedate=23 September 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160923040022/http://pulse.ng/weddings/wedding-bells-titilope-sonuga-is-engaged-id3928400.html}}</ref> Kemgbe ahụ, ọ ghọrọ nne.<ref>{{Cite news|title=TITILOPE SONUGA: EMBRACING MOTHERHOOD, ELECTRIFYING THE STAGE|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2020/02/02/titilope-sonuga-embracing-motherhood-electrifying-the-stage/|date=2020-02-02|work=[[This Day]]|language=en-US|accessdate=2020-05-29}}</ref> == Hụkwa == * [[Ndepụta nke ndị na-eme ihe nkiri na Naijiria]] == Edensibia == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == {{DEFAULTSORT:Sonuga, Titi}} [[Otú:Ndị na-eme ihe nkiri Naijiria narị afọ nke 21]] [[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]] 70bqjcij3ur63qz0z8rrzsec9qblubr Cosmo Pieterse 0 25988 728953 136356 2026-09-29T13:04:49Z Neme244 16387 added DEFAULTSORT 728953 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Cosmo Pieterse|image=|alt=|caption=|birth_name=Cosmo George Leipoldt Pieterse|birth_date={{birth year and age|1930}}|birth_place=[[Windhoek]], [[Namibia]]|death_date=|death_place=|nationality=South African|other_names=|occupation=Playwright, actor, poet, literary critic, broadcaster and anthologist|alma_mater=[[University of Cape Town]]|years_active=|known_for=|notable_works=|relatives=}} [[Category:Articles with hCards]] '''Cosmo George Leipoldt Pieterse''' (amụrụ ya n'afọ 1930 na Windhoek, [[Namibia]]) bụ onye na-ede egwuregwu na South Africa, onye na-eme ihe nkiri, onye na-ede uri, onye na -enyocha akwụkwọ na onye na-akọ akụkọ.<ref>[[Donald E. Herdeck]], ''African Authors: A Companion to Black African writing'', 1973, p. 344.</ref> == Agụmakwụkwọ na-ọrụ == Cosmo Pieterse gara Mahadum Cape Town ma kụzie na Cape Town ruo mgbe ọ hapụrụ South Africa na 1965. A machibidoro ya iwu n'okpuru Iwu Mgbakọ Ọgba aghara nke 1962.<ref>[[Alex La Guma]], ''Apartheid: a collection of writings on South African racism by South Africans''. New York: International Publishers, 1971, p. 76.</ref> O mechara kụzie na [[London]] na Mahadum Ohio na United States: Mgbe ọ bịarutere na Mahadum Ohio na 1970, ọ ghọrọ onye otu ngalaba na 1976. Otú ọ dị, mgbe ọ gachara izute onye na-ebipụta akwụkwọ ya na London na 1979, a jụrụ ya ịlaghachi na US na ozi nzuzo, na-ekwu na ọ bụ " onye a na-enyo enyo na onye Kọmunist".<ref>[[John Shattuck]], "Appendix A. Federal Restrictions on the Free Flow of Academic Information and Ideas", in Association of Research Libraries, ''Minutes of the Meeting, Issues 107–109'', p. A.28.</ref> Na London, n'ime 1960s na mmalite 70s, Pieterse rụrụ ọrụ maka to BBC World Service na Bush House na maka Transcription Center, otu n'okpuru nduzi nke Dennis Duerden dekọtara ma gbasaa [[Ọrụ Ụwa nke BBC|ọrụ]] ndị odee Africa na Europe na Africa. <ref>[http://www.lib.utexas.edu/taro/uthrc/00447/hrc-00447.html "The Transcription Centre: An Inventory of Its Records in the Manuscript Collection at the Harry Ransom Humanities Research Center"], Texas Archival Resources Online. Retrieved 5 January 2022.</ref><ref>{{Cite web|url=https://sounds.bl.uk/Arts-literature-and-performance/African-Writers-Club|title=African Writers' Club|work=British Library Sounds|accessdate=5 January 2022|archivedate=5 January 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220105094340/https://sounds.bl.uk/Arts-literature-and-performance/African-Writers-Club}}</ref> Onye na-eme ihe nkiri mgbe ụfọdụ, Pieterse pụtara na The Burning, ihe nkiri dị mkpirikpi nke nkeji iri atọ na 1968 nke Stephen Frears duziri.<ref>[https://www.imdb.com/title/tt0290151/?ref_=nm_flmg_act_1 "The Burning (1968)"], IMDb.</ref><ref>[http://www.citwf.com/film48413.htm "Burning, The"], Complete Index To World Film.</ref> Dị ka onye na-ede uri, a kọwapụtara Pieterse dị ka onye na'emepụta ọrụ nke bụ "European na ụda ya, ihe atụ, na nnyefe ya", dịka Laura Linda Holland dere, sị: "Abụ Cosmo Pieterse, dị ka nke [Dennis] Brutus, jupụtara na mmetụta, nchegbu, na ebumnuche ndị Ọdịda Anyanwụ ka ha na-ejigide ajọ mbunobi Afrịka....Cosmo Pieterse na-eji ịhụnanya ya maka okwu mepụta uri nke olileanya na mmelite. "<ref>Holland, Laura Linda, [https://web.archive.org/web/20140514154316/http://digitalcommons.mcmaster.ca/cgi/viewcontent.cgi?article=6996&context=opendissertations "A Critical Survey of Contemporary South African Poetry: The Language of Conflict and Commitment"] (1987), pp. 41–43. Open Access Dissertations and Theses. Paper 5964.</ref> Pieterse deziri ọtụtụ akụkọ ọdịnala nke egwuregwu na uri maka usoro ndị ode akwụkwọ Africa nke [[Heinemann (onye na-ebipụta akwụkwọ)|Heinemann]] bipụtara. == Ọrụ edeziri == * ''Egwuregwu iri'' na otu. London: Heinemann Educational Books, African Writers Series 34, 1968. * (ya na Donald Munro) Mkpesa & esemokwu na akwụkwọ edemede Africa, Heinemann Educational, 1969. * Ndị na-ede uri asaa na South Africa: Abụ nke Exile. African Writers Series 64. London: Heinemann Educational, 1971. * ''Egwuregwu Africa dị mkpirikpi''. London: Heinemann, African Writers Series 78, 1972. * ''Egwuregwu'' Africa ise. London: Heinemann, African Writers Series 114, 1972. * (ya na Dennis Duerden) African Writers Talking: nchịkọta ajụjụ ọnụ redio, Holmes & Meier, 1972. * (ya na Gwyneth Henderson) ''Egwuregwu Afrịka itoolu maka Redio''. London: Heinemann, African Writers Series 114, 1973. * Echo na Choruses: "Ballad of the Cells", na ahọpụtara uri dị mkpirikpi, 1974. * (ya na George Hallett) Present Lives Future Becoming: South African Landscape in Words and Pictures. Guildford: Hickory Press Ltd, 1974. * (ya na Angus Calder na Jack Mapanje) Summer Fires: New Poetry of Africa - anthology nke ntinye sitere na BBC Arts na Africa Poetry Award. Heinemann Educational Books, 1983. * (ya na Amelia House) ''Nelson Mandelamandla''. [Ihe e dere n'ala ala peeji] == Edensibia == {{Reflist|30em}} == Mpụga Njikọ == * [http://pzacad.pitzer.edu/NAM/sophia/writers/pieterse.shtml Sophiatown Renaissance (1952-1960): Cosmo Pieterse] {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Pieterse, Cosmo}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 53bz6m2xf7hdnso48gwcfraix5j7x15 AHMED ABDUL NINGI 0 26142 728954 724049 2026-09-29T13:06:44Z Neme244 16387 added DEFAULTSORT 728954 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder|children=10 June 2003|website=[http://www.AbdulNingi.com/ '''AbdulNingi.com''']}} [[Category:Pages using infobox officeholder with unknown parameters|Constituency2Abdul Ahmed Ningi]] [[Category:Pages using infobox officeholder with unknown parameters|DistrictAbdul Ahmed Ningi]] '''Abdul Ahmed Ningi''' (amụrụ n'April 20, 1960) bụ osote onye isi nke Senate mba Naịjirịa.<ref>{{Cite news|url=http://www.nassnig.org/nass/index.php|work=Nigerian Senate|title=Abdul Ningi was a majority leader|date=21 June 2011|archive-date=25 November 2016|access-date=5 May 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20161125104321/http://www.nassnig.org/nass/index.php|url-status=dead}}</ref> Onye otu [[Peoples Democratic Party|People's Democratic Party]] (PDP), ọ rụrụ ọrụ dị ka onye omeiwu na-anọchite anya mpaghara steeti Bauchi site na afọ 2011 ruo na afọ 2015.<ref name="2011 Elected Nigerian Senators">{{Cite news|url=http://nigeriaelections.org/nass.php|work=Nigeria Elections|title=2011 Elected Nigerian Senators|date=18 April 2011|accessdate=22 October 2014|archive-date=13 April 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110413044448/http://nigeriaelections.org/nass.php|url-status=dead}}</ref> Mpaghara ndị omeiwu nke etiti Bauchi gụnyere mpaghara gọọmentị ime obodo nke [[Danbam]], Darazo, Ganjuwa, Misau, Ningi, na Warji. Abdul Ningi jere ozi dị ka onye isi ụlọ nke ụlọ ndị nnọchi anya mba Naịjirịa site na afọ 2003 ruo n'afọ 2007 ma bụrụ onye otu ụlọ ndị nnọchiteanya site na 1999 ruo 2011.<ref name="nassnig">{{Cite web|url=http://www.nassnig.org/house/member.php?member=331&page=1&state=21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303191928/http://www.nassnig.org/house/member.php?member=331&page=1&state=21|archivedate=3 March 2016|title=Hon. Abdul Ahmed Ningi|publisher=National Assembly of Nigeria|accessdate=30 September 2009}}</ref> Dị ka osote onye isi nke ndị ka n'ọnụ ọgụgụ, Abdul Ningi bụ onye isi ọrụ nke Senate mba Naịjirịa. == Afọ ndị mbụ == A mụrụ Abdul maazi Ningi n'obodo Ningi nke [[Bauchi]] steeti.<ref name="Abdul Ningi place of birth">{{Cite news|url=http://www.abdulningi.com/#!biography/c13dn|work=Abdul Ningi Biography|title=Abdul Ningi place of birth|date=22 October 2014}}</ref> Ọ tolitere n'ọnọdụ dị ala na-aga ihe ruru iri kilomita kwa ụbọchị iji nweta mmiri maka ezinụlọ ahụ. Ọ malitere ịrụ ọrụ n'ugbo nna ya mgbe ọ dị afọ ise, ugbo ọ ka na-elekọta ruo taa. Ọ biri na Ningi ndụ ya niile. Ọ gara ụlọ akwụkwọ praịmarị Ningi East (1969 ruo 1973) na ụlọ akwụkwọ sekọndrị gọọmentị, Misau.<ref name="Abdul Ningi place of birth"/> Mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ na Government Secondary School, Misau na afọ 1978, ọ debanyere aha na [[Bauchi College of Art and Sciences]] maka mmemme afọ abụọ. Ọ nwetara B.Sc. ya na Sociology na [[Mahadum nke Ahmadu Bello|Mahadum Ahmadu Bello]] na 1983, na-aghọ onye mbụ n'ezinụlọ ya ịga mahadum.<ref name="Ahmed Abdul Ningi">{{Cite news|url=http://www.kakaakimagazine.com/ka/?p=2374|work=Kakaaki Magazine|title=Ahmed Abdul Ningi|date=22 October 2014|archive-date=27 October 2014|access-date=5 May 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20141027171432/http://www.kakaakimagazine.com/ka/?p=2374|url-status=dead}}</ref> N'oge na-adịghị anya mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ n'afọ 1983, ọ gara n'ihu na National Youth Service na mab Kano. N'afọ 1984, ọ nakweere ọkwa na gọọmentị steeti [[Bauchi]] dị ka onye ọrụ ọdịmma ọha na eze. E mechara bulie ya n'ọkwa ka ọ bụrụ odeakwụkwọ nke Bauchi Rent Tribunal ma site na 1986 a chụpụrụ ya n'ime First Bank of Nigeria dị ka onye nlekọta ụlọ akụ. Ọ sonyeere kọmputa Hi-Tech na 1992 dị ka onye isi nchịkwa ma site na 1995 ọ ghọrọ Onye isi oche na Onye isi nchịkwa nke NAJ Resources Ltd., Bauchi.<ref name="Ahmed Abdul Ningi"/> == Ọrụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị mbụ == N'afọ 1996, Abdul Ningi sonyere na nzukọ nke steeti Bauchi n'okpuru otú nke United Nigeria Congress Party (UNCP) meriri ya bụ ntuliaka elu mana gọọmentị Abacha duziri kagburu ntuli aka ahụ.<ref>{{Cite news|url=http://www.onlinenigeria.com/abacha_last_days.asp|publisher=Online Nigeria|title=Abacha's Last Days|accessdate=22 October 2010}}</ref> [[Usòrò:Abdul_Ningi.jpg|áká_èkpè|thumb|Sen. Abdul Ningi na nnọkọ nke Senate na 2013]] == Ụlọ Ndị Nnọchiteanya == Site na nloghachi n'ọchịchị ndị nkịtị n'afọ 1999, Abdul Ningi zoro ọkwa n'okpuru otú nke People's Democratic Party ma merie site na mmeri iji nọchite anya Ningi Federal constituency. A họpụtara ya ugboro abụọ n'afọ 2003 na 2007. === 1999 ruo 2003 === N'oge mbụ ya dị ka onye otu ụlọ ndị nnọchi anya Naịjirịa, maazi Abdul Ningi jere ozi dị ka onye isi oche ụlọ kọmitii na mineral siri ike (2002 ruo 2003); onye isi oche, obere kọmitii ụlọ na agụmakwụkwọ ndị nkuzi (1999 ruo 2002); na onye isi oche. N'agbata afọ 1999 na afọ 2002, ọ bụ onye isi oche nke Nigeria Football Association n'oge ọchịchị ya, Naịjirịa ruru eru maka mpụta nke abụọ ya na FIFA World Cup. === 2003 ruo 2007 === A họpụtara Abdul Ningi ọzọ n'afọ 2003. Site n'afọ 2003 ruo 2007, ọ rụrụ ọrụ dị ka onye isi ụlọ. Ọ bụ otu n'ime ndị isi na-eme ihe nkiri nyere aka mee ka ụlọ ahụ dị n'otu n'oge Agenda nke Atọ na 2006.<ref>{{Cite web|url=http://www.menas.co.uk/pubsamples/NF1206.pdf|title=Obasanjo Under Pressure|date=December 2006|publisher=Menas Nigeria Focus|accessdate=30 September 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111003033949/http://www.menas.co.uk/pubsamples/NF1206.pdf|archivedate=3 October 2011}}</ref> Ọ bụ onye isi oche nke obere kọmitii ụlọ na Nigeria Football Association (2003 ruo 2007) wee bụrụ onye otu Inter Parliamentary Union, Commonwealth Parliamentary Association na Pan-African Parliament. === 2007 ruo 2011 === A na-asọ mpi ntuli aka ya na 2007 dị ka Salisu Zakari nke [[All Nigeria People's Party|All Nigerian Peoples Party]] (ANPP) bụ onye mmeri na mbụ, mana n'afọ 2008, ụlọ ikpe mkpegharị weghachiri Abdul Ningi dị ka onye mmeri ziri ezi nke ntuli aka Eprel afọ 2007.<ref>{{Cite web|url=http://www.sunnewsonline.com/webpages/features/powergame/2007/aug/05/powergame-05-08-2007-004.htm|publisher=The Daily Sun|title=Out of power, no one gives you any respect again|author=JAMES OJO|date=5 August 2007|accessdate=30 September 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071016192744/http://sunnewsonline.com/webpages/features/powergame/2007/aug/05/powergame-05-08-2007-004.htm|archivedate=16 October 2007}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://allafrica.com/stories/200806231268.html|title=Abdul Ningi Returns to the House|author=Aliyu Machika|date=23 June 2008|publisher=Daily Trust|accessdate=30 September 2009}}</ref> Ọ rụrụ ọrụ dị ka Onye isi oche Ad-hoc kọmitii na nsogbu mba Niger Delta, ebe ntinye aka ya nyere aka n'ịmepụta mmemme Amnesty nke doziri agha Niger [[Mba Mmiri|Delta]]. Ọ bụkwa Onye isi oche Kọmitii Ụlọ na-ahụ maka ihe gbasara ndị uwe ojii ma bụrụkwa onye otu Kọmitii ụlọ na Jos crisis na Constitutional Review Committee. == Onye osote onye ndú nke ndị ka n'ọnụ ọgụgụ == [[Usòrò:Abdul_Ningi_and_David_Mark.jpeg|áká_èkpè|thumb|Abdul Ningi na Onye isi oche Senate, [[David Mark|David]] Mark na 2012]] N'afọ 2011, Abdul Ningi zoro ọkwa megide onye omeiwu nọ n'ọkwa Mohammed A. Muhammed nke [[All Nigeria People's Party|All Nigerian Peoples Party]] (ANPP), onye nọ n'okpuru nyocha maka enweghị nnọchiteanya dị mma site na mpaghara ya. Abdul Ningi meriri Mohammed A. Muhammed na ntuli aka ndị omeiwu nke 9 Eprel.<ref name="2011 Elected Nigerian Senators"/> Site na [[Peoples Democratic Party]] na-ejigide ihe ka ọtụtụ n'ime Senate na oche 64 n'ime oche 108, ndị ọrụ ibe ya ji otu olu họrọ Abdul Ningi dị ka osote onye isi ndị ka n'ọnụ ọgụgụ. == Ọrụ ndị omebe iwu == [[Usòrò:Ningi_built_borehole.jpg|áká_ịkẹngạ|thumb| Otu Abdul Ningi kwadoro oghere maka obodo Gidan Waya na Darazo lga, [[Bauchi]] na 2012]] Na mba Bauchi bụ obodo ọrụ ugbo na-achọ mmepe, Abdul Ningi mepụtara atụmatụ mmepe "Masterplan of Service" na-elekwasị anya na ịmepụta ọrụ, nkwado ọrụ ugbo yana mmepe obodo. === Okike ọrụ === Ọ malitere nnukwu mmeghachi omume nke ndị gụsịrị akwụkwọ na-enweghị ọrụ na Bauchi n'iji ohere nke Graduate Internship Scheme mee ihe. N'ime ọnwa abụọ, o nwere ike ime ka ọ dị mfe ma nweta ndebanye aha nke ihe karịrị otu puku ndị gụsịrị akwụkwọ gafee mpaghara gọọmentị 20 nke Bauchi. Na mmekorita ya na SURE-P, ihe karịrị ndị ntorobịa Bauchi 3,000 na-arụ ọrụ Community Services Women and Youth Employment (CSWYE). Ka ọ na-erule n'ọnwa Ọktoba afọ 2014, ọ na-arụ ọrụ na FERMA iji mee ka ọrụ nke ihe karịrị 1,000 ndị ntorobịa Bauchi dị n'ime mmemme ọrụ ọha maka ndị ntorobịa. === Nkwado ọrụ ugbo === [[Usòrò:A_beneficiary_of_Abdul_Ningi_farming_support.png|áká_èkpè|thumb|Onye na-erite uru na nkwado ọrụ ugbo Abdul Ningi na-amụmụ ọnụ ọchị.]] N'ịrụkọ ọrụ na Hadejia-Jamaāare River Basin Development Agriculture na Upper Benue River Basin development Authority, Abdul Ningi nyere aka na ugbo otu puku narị iri asatọ na iri ise n'otu n'otu na nkwado oge ọkọchị na ugbo 600 n'otu nwere nkwado oge mmiri n'oge oge ọrụ ugbo 2012 na 2013. === Mmepe obodo === N'agbata afọ 2012 na afọ 2013, Abdul Ningi mikpuru ngụkọta nke narị isii na iri ise na itolu nke oghere ọkpọkọ aka, iri anọ na atọ tankị elu nke anyanwụ na-enye ike maka mpaghara gọọmentị isii nke Danbam, Darazo, Ganjuwa, Ningi na Warji. Ọ malitekwara ọrụ mmiri nke a ga-enye mmiri maka ihe karịrị otu narị puku ndị bi na Ningi emirate na obodo ndị gbara ya gburugburu na-akwalite ọrụ ugbo na ikike mmepụta ike nke steeti ahụ. A na-emecha ọmụmụ ihe, imepụta ihe na ihe owuwu maka mmejuputa na mbido afọ 2015. === Ikpochapụ ịda ogbenye === [[Usòrò:Empowerment_message.jpg|áká_ịkẹngạ|thumb|Onyinye nke igwe ịkwa akwa, ọgba tum tum, wdg nye ndị Bauchi.]] Site na mgbalị iji kpochapụ ịda ogbenye na steeti Bauchi, Abdul Ningi nyere otu puku na narị ise ọgba tum tum, keke na pepe dị narị isii , na mashin éjị akwa akwa dị narị ise maka obodo dị iche iche. Iji nyere aka na njem, e nyekwara ọtụtụ bọs nwere oche iri na asatọ. === Ebe Nweta Nkà === [[Usòrò:Abdul_Ningi_borehole.jpg|áká_èkpè|thumb|Otu Abdul Ningi kwadoro oghere maka obodo Yanda na Ganjuwa lga, Bauchi]] Ebe abụọ dị na Ningi na Misau na mmekọrịta ya na SMEDAN, maazi Abdul Ningi zụrụ ihe karịrị ndị ntorobịa otu puku na narị abụọ n'ịkwa ákwà, ndị ntorobịa narị abụọ na iri ise n'ịkpa nkata na ọtụtụ narị ndị ọzọ n'ọrụ aka. E wuru ụlọ ọrụ ICT itoolu iji gbasaa ịgụ na ide kọmputa nye ndị Bauchi. Iji mee ka ojiji kwesịrị ekwesị nke ebe ndị a na-enweta nkà, Abdul Ningi na-arụ ọrụ mgbe niile na mmekorita ya na ụlọ akwụkwọ sekọndrị, gọọmentị ime obodo na ndị ọzọ nwere mmasị. === Agụmakwụkwọ === Maka oge agụmakwụkwọ nke afọ 2013/2014, e debanyere aha ụlọ akwụkwọ praịmarị narị ise maka itinye aka na ngwá ọrụ maka inye bọọdụ na akara ọcha nke oge a, tebụl na oche klas nke oge a na inye ederede na akwụkwọ ederede. Site na atụmatụ agụmakwụkwọ Ningi, ọtụtụ narị ndị ntorobịa na-enweta ụgwọ WASSCE ha na ụgwọ agụmakwụkwọ nke Abdul Ningi kwụrụ. {| class="wikitable sortable" border="1" !S/N !Ọrụ !Nsonaazụ |- | rowspan="3" |1 | rowspan="3" |Okike ọrụ |Ọrụ 1,000 ndị gụsịrị akwụkwọ (GIS) |- |Ọrụ ọha na eze 500 Ọrụ ndị ntorobịa |- |Ọrụ 3,000 site na mmemme Community Services Women and Youth Employment (CSWYE) |- | rowspan="3" |2 | rowspan="3" |Ikpochapụ ịda ogbenye |1,500 ọgba tum tum nyere onyinye |- |600 Tricycles nyere onyinye |- |E nyere ígwè ọrụ ịkwa akwa 5,000 |- | rowspan="1" |3 | rowspan="1" |Ihe owuwu okporo ụzọ |Nweghachi nke "Ningi-Yadangungume-Fuskar-Mata" Road |- | rowspan="2" |4 | rowspan="2" |Nkwado ọrụ ugbo |1,850 ugbo Nkwado oge ọkọchị |- |600 ugbo Nkwado ọrụ ugbo n'oge mmiri |- | rowspan="5" |5 | rowspan="5" |Mmepe obodo |- |659 nkeji aka pump rụrụ |- |43 Borehole na-eji anyanwụ eme ihe |- |20 unit - 500KVA Transformer |- |1,240 ọkụ nke Solar Street |- | rowspan="4" |6 | rowspan="4" |Agụmakwụkwọ |1,000 WASSCE kwụrụ n'etiti afọ 2012 na 2013. |- |53 Ndị ritere uru na agụmakwụkwọ tertiary |- |250 Ndị ritere uru na agụmakwụkwọ ndị okenye |- |Ụlọ akwụkwọ praịmarị 500 nwere Tebụl, oche, akwụkwọ mmega ahụ, na ihe ederede |- | rowspan="4" |7 | rowspan="4" |Ebe Nweta Nkà |9 Ụlọ ọrụ ICT |- |1,200 Ndị na-akwa ákwà zụrụ |- |250 Ndị na-akpa akpa a zụrụ |- |80 IT Professionals zụrụ |- | rowspan="3" |8 | rowspan="3" |Ụlọ ọgwụ |5 Ụgbọala ndị ambulance nyere onyinye |- |40 Incubators ụmụaka nyere onyinye |- |100 Àkwà na àkwà |- | rowspan="1" |9 | rowspan="1" |Njem |Bọs 18 e nyere onyinye |} == Ndụ onwe onye == Abdul Ningi na nwunye ya lụrụ n'afọ 1982, ma biri na Ningi, [[Bauchi]]. Ha nwere sọsọ ụmụ ise. == Ihe odide == <references responsive="1"></references> {{DEFAULTSORT:Ningi, Ahmed}} [[Òtù:1960 births]] [[Òtù:Ȯra Kogi]] [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 8t2oxl26irozsjg3a44zwoaooow2ty8 Ayman Cherkaoui 0 26163 728955 595236 2026-09-29T13:08:25Z Neme244 16387 added DEFAULTSORT 728955 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|honorific_prefix=|name=Ayman Cherkaoui|image=Ayman Cherkaoui 2018.jpg|birth_date=|birth_place=[[Morocco]]|nationality=Moroccan|education={{plainlist| *B.Eng [[McGill University|McGill]] *LL.B [[Université de Montréal Faculty of Law]] *M.Sc. Finance [[EMLYON Business School]] }}|alma_mater=|occupation=[[Lawyer]]|known_for=[[Environmental activism]]|awards=[[Obama Foundation]] "Leaders Africa" Program, [https://www.obama.org/africa/#meet 2018 Leaders: Africa]|honours=}} [[Category:Articles with hCards]] '''Ayman Cherkaoui''' bụ onye ọka iwu nke mba ụwa na iwu mgbanwe ihu igwe, onye isi nchịkwa nke United Nations Global Compact na [[Morocco]], na onye ndụmọdụ maka mgbanwe ihu igwe nke dị na Centre for International Sustainable Development Law na Montreal Quebec, Canada.<ref>{{Cite web|url=https://www.unglobalcompact.org/engage-locally/mena/morocco|title=Country Profile: Morocco|work=UN Global Compact, Morocco|accessdate=2018-12-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.cisdl.org/team/ayman-cherkaoui/|title=Ayman Cherkaouio|work=CISDL|accessdate=2018-12-19|archivedate=2018-12-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181220233936/http://www.cisdl.org/team/ayman-cherkaoui/}}</ref> Cherkaoui na Afọ 2017 ka, akpọrọ aha na nke a na akpọ Emerging Leaders Program na Policy Centre for the New South, na afọ 2018 ka akpọrọ ya aha na Obama Foundation Leaders: Afrịka Program.<ref>{{Cite web|url=http://www.ocppc.ma/content/ayman-cherkaoui|title=Ayman Cherkaoui|work=Policy Center for the New South|accessdate=2018-12-19|archivedate=2018-12-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181220230521/http://www.ocppc.ma/content/ayman-cherkaoui}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.moroccoworldnews.com/2018/07/251053/3-moroccans-selected-among-obama-foundations-young-african-leaders/|title=3 Moroccans Selected among Obama Foundation’s Young African Leaders|work=Morocco World News|accessdate=2018-12-19}}</ref> == Agụmakwụkwọ == Cherkaoui gụsịrị akwụkwọ na Montreal na-enweta Bachelor of Mechanical Engineering na Mahadum McGill, na Bachelor of Laws na Mahadim nke Montreal Faculty of Law. Cherkaoui mechara nweta Master nke Science site na EMLYON Business School na Lyon, [[France]]. Na mgbakwunye, Cherkaoui emechaala asambodo Adaptation na Mahadum Oxford, na asambodo njikwa nkwado azụmahịa na Mahadum Cambridge. == Ọrụ ọkachamara == Cherkaoui jere ozi dị ka onye ndụmọdụ pụrụ iche maka Mgbanwe ihu igwe na Mkparịta ụka nye Minista nke Gburugburu Ebe Obibi, Morocco, onye ndụmọdụ pụrụ oke na [[Ọgbakọ Otú United Nations Fremewok maka Ngbanwe Iru igwe|UNFCCC]] COP22 Presidency, yana dị ka ọkachamara na Mgbanwe ihu ọha na Deutsche Gesellschaft für Internationale Zusammenarbeit (GIZ). Na mbụ, Cherkaoui rụrụ ọrụ dị ka onye ndụmọdụ maka VALYANS Consulting, International Air Transport Association, na Air Liquide. Ọrụ ya na-elekwasị anya na mkparịta ụka teknụzụ n'okpuru [[Ọgbakọ Otú United Nations Fremewok maka Ngbanwe Iru igwe|UNFCCC]] na ihe ọhụrụ iwu iji kwado mgbanwe na ibelata mba ndị nwere nsogbu ihu igwe. == Akwụkwọ ndị ọ bipụtara == Cherkaoui nyere aka n'ọtụtụ edemede ndị ọkà mmụta a na akpọ akụkọ teknụzụ. == Ndemsibia == <references group="" responsive="1"></references> === Ihe ndekọ ndị a họọrọ === * [https://www.youtube.com/watch?v=ZgCwCPp-JOc "Ndị ntorobịa Afrịka ga-eji ikike ime mkpebi" (Fr), Matin] * "[https://www.youtube.com/watch?v=16eC7q46lUc COP22 Ayman Cherkaoui n'okporo ụzọ si Paris gaa Marrakesh]", Center for International Forestry Research (CIFOR) * [https://www.youtube.com/watch?v=lR9b4gLFzzk "COP 23 : Olee ụzọ ego maka ọrụ ndị metụtara mgbanwe ihu igwe?" (Fr), Ụtụtụ] {{DEFAULTSORT:Cherkaoui, Ayman}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] fkz34zmw9hdeip7cy0l5zabru73cvnw Arthur Eze 0 26178 729047 112378 2026-09-29T16:21:04Z Neme244 16387 added DEFAULTSORT 729047 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Arthur Eze|birth_date=|birth_place=[[Dunukofia]], [[Anambra State]]|occupation=CEO of ''Atlas Oranto Petroleum''}} [[Category:Articles with hCards]] '''Arthur Eze''' bụ onye ọchụnta ego Naijiria bụ onye isi oche nke ''Atlas Oranto Petroleum'', nnukwu ụlọ ọrụ kachasị ụlọ ọrụ ndị ọzọ bụ nke onwe na enyocha ma na emepụta mmanụ ọkụ na ala Naijiria.<ref>{{Cite web|title=Giant in the tropic of Africa: Arthur Eze|url=https://tribuneonlineng.com/giant-in-the-tropic-of-africa-arthur-eze/|work=[[Nigerian Tribune]]|language=en-GB|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230216101119/https://tribuneonlineng.com/giant-in-the-tropic-of-africa-arthur-eze/|archivedate=2023-02-16}}</ref><ref>{{Cite news|title=Meet di Nigeria billionaire wey dey 'shake Anambra'|work=[[BBC News Pidgin]]|url=https://www.bbc.com/pidgin/tori-53792794}}</ref> == Akụkọ ndụ == A mụrụ Arthur Eze na ndịda-ọwụwa anyanwụ nke Naijiria, na ubochi nke ịrị abuo na asaa Nọvemba, n'afọ Otu puku, narị iteghete na iri ano na asato. [citation needed] Nwanne ya nwoke nke okenye Igwe Robert Eze, bụ eze Ukpo, obodo dị na Dunukofia.<ref>{{Cite web|title=2023: Arthur Eze Under Fire over Comments against Obi's Chances|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2022/12/28/2023-arthur-eze-under-fire-over-comments-against-obis-chances/|work=www.thisdaylive.com|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230103171539/https://www.thisdaylive.com/index.php/2022/12/28/2023-arthur-eze-under-fire-over-comments-against-obis-chances/|archivedate=2023-01-03}}</ref><ref>{{Cite web|date=2021-11-24|title=Nigeria-France: Prince Arthur Eze sells land to TotalEnergies in Anambra|url=https://www.theafricareport.com/149112/nigeria-france-prince-arthur-eze-sells-land-to-totalenergies-in-anambra/|accessdate=2023-03-26|work=The Africa Report.com|language=en-US}}</ref> N'afọ Otu puku, narị iteghete na iri asaa, Eze gụsịrị akwụkwọ na ulo akwụkwọ St. Augustin Sekondarị skulu nke di na Nkwere, Imo Steeti. == Ihe odide == <references /> {{DEFAULTSORT:Eze, Arthur}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] fom7rkl6kwwl5cs60525veb6h9dey5e Ned Nwoko 0 26235 729050 538023 2026-09-29T16:23:19Z Neme244 16387 added DEFAULTSORT 729050 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder|name=Ned Nwoko|image=|width=|office=[[Senate of Nigeria|Senator-elect]] for [[Delta North Senatorial District|Delta North]]|term_start=June 2023|succeeding=[[Peter Nwaoboshi]]|office1=Member of the [[House of Representatives of Nigeria]]|term_start1=3 June 1999|term_end1=3 June 2003|predecessor1=|successor1=|constituency1=[[Aniocha South|Aniocha]]/[[Oshimili North|Oshimili]]|birth_name=Chinedu Munir Nwoko|birth_date={{birth date and age|1960|12|21|df=y}}|birth_place=|death_date=|party=[[People’s Democratic Party (Nigeria)|People's Democratic Party]] (PDP)|alma_mater={{plainlist| *[[University of Keele]] *[[King's College London]] }}|website={{url|www.princenednwoko.com}}}} [[Usòrò:Onyali_and_Nwoko.jpg|thumb|Ned Nwoko na onye egwuregwu Olimpik nke Naijiria, [[Mary Onyali-Omagbemi]], na Ned Nwoko Golf Classic, Idumuje-Ugboko, [[Ȯra Delta|Delta]] State, Nigeria 20 Mee 2017.]] Prince '''Chinedu (aka wife beater )Munir Nwoko''' (amụrụ ya na ụbọchị Iri abụọ na otu na ọnwa Disemba 1960) nke a maara nke ọma dị ka '''Ned Nwoko''' bụ onye ọka iwu Naijiria, onye ọrụ ebere na onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị.<ref>{{Cite web|url=https://allafrica.com/stories/202002200083.html|title=Africa: Ned Nwoko Set to Become Africa's Biggest Humanitarian|first=Emmanuel|author=Okogba|date=20 February 2020|work=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]|accessdate=19 February 2022}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://guardian.ng/saturday-magazine/celebrity/the-undiluted-story-of-prince-ned-nwoko/|title=The undiluted story of Prince Ned Nwoko|first=Zeal|author=Kachi|date=16 September 2021|work=[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]|accessdate=19 February 2022|archivedate=19 February 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220219073419/https://guardian.ng/saturday-magazine/celebrity/the-undiluted-story-of-prince-ned-nwoko/}}</ref> Ọ bụ onye otu House of Representatives n'etiti 1999 na 2003 na-anọchite anya [[Aniocha South|Aniocha]]/[[Oshimili North|Oshimili]] Federal Constituency, Delta State. N'ọnwa Jenụwarị 2020, o mere njem ihe atụ gaa [[Antarctica]] ibido oru ngo iji kpochapụ ịba.<ref>{{Cite web|url=https://www.vanguardngr.com/2020/01/antarctica-ned-nwoko-mounts-nigerian-flag-to-create-malaria-eradication-awareness-photos/|title=Antarctica: Ned Nwoko mounts Nigerian flag to create malaria eradication awareness (photos)|date=21 January 2020|work=Vanguard|accessdate=19 February 2022}}</ref> Nke ahụ mere ka ọ bụrụ onye isi ojii Africa mbụ gara South Pole ([[Antarctica]]). == Mbido ndụ na agụmakwụkwọ == A mụrụ Prince Chinedu (Ned) Munir Nwoko na ụbọchị iri abụọ na mbụ nke onwa Disemba, 1957 n'ime Nwoko Royal Family, Idumuje Ugboko Kingdom na Aniocha North Local Government Area. Ọ natara agụmakwụkwọ praịmarị na sekọndrị na Naịjirịa. Ọ kwagara United Kingdom, nweta akara ugo mmụta mbụ ya na Iwu na Akụkọ Ihe Mere Eme na Mahadum Keele, Staffordshire UK. Ọ gakwara King's College London, ebe ọ nwetara LLM na iwu ụgbọ mmiri na azụmahịa. A kpọrọ Ned Nwoko ka ọ gaa n'ụlọ ikpe Bekee, na Lincoln's Inn.<ref>{{Cite web|url=https://www.gistmania.com/talk/topic,339699.0.html|title=A Peep into The Profile Of Prince Ned Nwoko, The Man Who "Ended" Nigeria's Recession|first=Kacy|author=Lee|date=July 31, 2017|work=GistMania|accessdate=February 19, 2022}}</ref> E nyere ya nzere Honourary Doctorate na Letters (D.Litt) site na Commonwealth University College, Belize, North America. == Ọrụ == Nwoko malitere ọrụ iwu ya site na mmalite dị mkpirikpi na crown prosecution service ma ruo eru dị ka onye ọka iwu nke ụlọ ikpe kachasị elu nke England na Wales. Ọ rụrụ ọrụ na Kumars Solicitors na Pascaldiers & Co Solicitors tupu o guzobe Ned Nwoko & Co Solicors na London. Nwoko bụ odeakwụkwọ ukwu, ndị ọrụ iwu Naijiria na UK, onye otu Law Society, England na Wales ma bụrụ onye ndụmọdụ nleta, ụlọ ọrụ ndụmọdụ ụmụ amaala, nke dị na [[London]]. Na ọnụ ọgụgụ kachasị elu nke iwu ya na UK, o nwere nnukwu ụlọ ọrụ ọka iwu nke kachasi ibu onye isi ojii nwere na England ma bụrụ onye a ma ama dị ka onye ọka iwu ojii kachasị mma nke agbụrụ Afrịka na England 1995.<ref>{{Cite web|url=https://www.vanguardngr.com/2021/12/ned-nwoko-revisited-from-london-onwards/|title=NED NWOKO Revisited: From London Onwards|date=December 15, 2021}}</ref> == ndọrọ ndọrọ ọchịchị == Nwoko laghachiri Naịjirịa n'ọnwa Disemba afọ 1998 wee banye n'ọnọdụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị Naịjirịa mgbe a họpụtara ya ka ọ bụrụ onye otu ụlọ omebe iwu n'agbata afọ 1999 na 2003. Ọ nọchitere anya mpaghara gọọmentị etiti Aniocha / Oshimili, na-eme ihe ngosi dị egwu n'ụlọ omebe iwu. Ned Nwoko nyere aka na mmalite nkwụghachi London na Paris Club Loans na Naịjirịa. O dere akụkọ ndị mere ka gọọmentị Naịjirịa kwụsị ịdọrọ ego kwa ọnwa site na nkwekọrịta steeti na ịmalite ịkwụghachi steeti.<ref>{{Cite web|url=https://tribuneonlineng.com/2019-public-service-ned-nwoko-paris-club-refund-facilitator-delivers-ui-alumni-association-lecture/|title=2019 Public Service: Ned Nwoko, Paris Club refund facilitator, delivers UI Alumni Association Lecture|first=Tunde|author=Ogunesan|date=July 7, 2019|work=[[Nigerian Tribune]]|accessdate=February 19, 2022}}</ref> Site na ụlọ ọrụ iwu ya, Ned Nwoko Solicitors na ụlọ ọrụ ya Linas International, ọ nyochara ndị na-akwụ ụgwọ mba dị iche iche wee chọpụta nghọtahie na ịkwụ ụgwọ ego, nke a dugara na nkwụghachi nke mbụ nke ego malitere site na nchịkwa Obasanjo.<ref>{{Cite web|url=https://leadership.ng/nwoko-the-pathfinder-of-nigerias-economic-progress/|title=Nwoko: The Pathfinder of Nigeria's Economic Progress|author=Abubakar|date=March 28, 2018|format=Opinion|work=[[Leadership (newspaper)|Leadership]]|accessdate=May 7, 2023|archivedate=February 19, 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220219085143/https://leadership.ng/nwoko-the-pathfinder-of-nigerias-economic-progress/}}</ref> O bokwara gọọmentị etiti ebubo n'ụlọ ikpe n'aha gọọmentị ime obodo narị asaa na iri asaa na anọ maka ịkwụghachi ego iwu na-akwadoghị ma nweta ikpe nke $ 3.2 ijeri maka gọọmentị mpaghara. Gọọmentị etiti nke Naịjirịa enwetala ego niile kwekọrọ na mkpebi ikpe ụlọ ikpe nke afọ 2013. [isi iyi a na-apụghị ịdabere na ya?<ref>{{Cite web|url=https://mgbeke.media/theres-more-to-prince-ned-nwoko/|title=THERE'S MORE TO PRINCE NED NWOKO - MGBEKE MEDIA|work=mgbeke.media|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210222004559/https://mgbeke.media/theres-more-to-prince-ned-nwoko/|archivedate=2021-02-22}}</ref>]]. Naịjirịa n'okpuru Ọchịchị Buhari nwere ike imeri ndakpọ akụ na ụba ya nke ruru n'ókè n'ịkwụ ụgwọ ndị ọrụ na-ahụ maka ọha na eze na mmepe nke akụrụngwa. A kwụrụla ngụkọta nke ijeri dollar iri abụọ na steeti ya na gọọmentị ime obodo n'ihi ọrụ ya. Nwoko jere ozi na Vision 2010 Committee ma bụrụ onye otu ahịa isi obodo. Ọ rụrụ ọrụ dị ka Onye isi oche nke External Committee of Vision 2010. Nwoko bụkwa Onye isi oche nke Project Tourism Africa.<ref>{{Cite web |url=http://projecttourismafrica.org/ |title=Archive copy |accessdate=2023-05-07 |archivedate=2022-08-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220829190716/http://projecttourismafrica.org/ }}</ref> == Nkwado maka mkpochapụ ịba == Ned Nwoko bụ onye nkwado siri ike maka mkpochapụ ịba n'Africa.<ref>{{Cite web|url=https://www.vanguardngr.com/2019/12/ned-nwoko-wizkid-partnering-to-eradicate-malaria-in-africa/|title=Ned Nwoko, Wizkid partnering to eradicate malaria in Africa|date=December 17, 2019}}</ref> Ọ bụ onye malitere Ned Nwoko Malaria Eradication Project.<ref>http://www.nednwokomalariaproject.org/</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.vanguardngr.com/2020/02/ned-nwoko-foundation-reiterates-commitment-to-malaria-eradication-in-africa/|title=Ned Nwoko Foundation reiterates commitment to malaria eradication in...|date=February 14, 2020}}</ref> Ọ malitere Ned Nwoko Malaria Eradication site na njem ihe atụ gaa [[Antarctica]] na ọnwa Jenụwarị 2020.<ref>{{Cite web|url=https://guardian.ng/life/ned-nwoko-takes-war-against-malaria-to-antartica/|title=Ned Nwoko Takes War Against Malaria to Antartica|date=January 8, 2020|accessdate=May 7, 2023|archivedate=May 7, 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230507213908/https://guardian.ng/life/ned-nwoko-takes-war-against-malaria-to-antartica/}}</ref> Ntọala ahụ na-akwado mgbalị ndị dị ugbu a maka mmepe ọgwụ mgbochi site n'inye ego maka nyocha maka ọgwụ mgbochi ịba site na mmekorita ya na mahadum ndị na-eduga na Africa na ụlọ ọrụ nyocha ndị ọzọ.<ref>{{Cite web|url=https://www.sunnewsonline.com/malaria-fg-backs-nwokos-planned-fumigation-of-nigeria/|title=Malaria: FG backs Nwoko's planned fumigation of Nigeria|date=March 1, 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.vanguardngr.com/2020/02/ali-modu-sheriff-adamu-adamu-endorses-ned-nwokos-malaria-eradication-project/|title=Ali Modu Sheriff, Adamu Adamu endorses Ned Nwoko's Malaria Project|date=February 13, 2020}}</ref> == Nleta na South Pole == Na Jenụwarị 2020, Prince Ned Nwoko gosipụtara mkpọsa mkpochapụ ịba site na njem ihe atụ na Antarctica. Ned Nwoko mere akụkọ ihe mere eme dị ka onye isi ojii Africa mbụ gara South Pole, Antarctica.<ref>{{Cite web|url=https://www.premiumtimesng.com/news/more-news/371933-nigerian-politician-takes-malaria-eradication-campaign-to-antarctica.html|title=Nigerian politician takes malaria eradication campaign to Antarctica|date=January 9, 2020}}</ref> Ned jiri nlebara anya zuru ụwa ọnụ njem a dọtara iji mepụta mmata banyere ihe otiti nke Ịba na otu esi ekpochapụ ya kpamkpam n'Africa.<ref>{{Cite web|url=https://www.ghgossip.com/ned-nwoko-the-first-african-to-visit-the-south-pole/|title=Ned Nwoko - the First African to Visit the South Pole|date=May 24, 2020|accessdate=May 7, 2023|archivedate=May 7, 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230507213919/https://www.ghgossip.com/ned-nwoko-the-first-african-to-visit-the-south-pole/}}</ref> Ned na ndị njem ndị ọzọ rutere na Geographical South Pole, otu n'ime ebe abụọ ebe axis nke ntụgharị ụwa jikọtara n'elu ya. N'ebe ahụ, o mere akụkọ ihe mere eme maka Naịjirịa na Afrịka site n'ịkwado ọkọlọtọ Naịjirịja na-eme ka Naịjiria bụrụ mba nke iri na atọ na-eweli ọkọlọtọ n'ebe ahụ. Agbanyeghị, Gọọmentị Naijiria ga-eme ihe ndị dị mkpa iji kwado nkwekọrịta Antarctic maka ọkọlọtọ ka ọ nọrọ ebe ahụ.<ref>{{Cite web|url=https://www.thecable.ng/ned-nwoko-the-man-the-mystery-and-the-midas-touch|title=Ned Nwoko -- the man, the mystery and the Midas touch|date=July 4, 2022}}</ref> == Ugwu Delta == Nwoko bụ onye guzobere ebe njem nlegharị anya Mount Delta, otu n'ime ebe njem nlegharị anya iri abụọ na otu nke gọọmentị [[Ȯra Delta|Delta]] kwadoro.<ref>{{Cite web|url=https://www.sunnewsonline.com/i-want-to-make-delta-worlds-%ef%bf%bc%ef%bf%bc%ef%bf%bctourist-centre-nwoko/|title=I want to make Delta world's tourist centre –Nwoko|date=March 28, 2019}}</ref> Ebe ndị njem nleta ahụ mejupụtara ihe ngosi nka, ugbo, zoo, ọdọ azụ, ọkụkọ na ogige golf oghere itoolu.<ref>{{Cite web|url=https://thepointernewsonline.com/?p=61869|title=A Walk For Tourism ––Ned Nwoko Foundation|date=June 26, 2018}}</ref> == Mahadum Egwuregwu == Nwoko bụ onye guzobere Mahadum Sports,<ref>{{Cite web |url=http://www.sportsuniversity.edu.ng/ |title=Archive copy |accessdate=2023-05-07 |archivedate=2023-04-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230402015807/https://sportsuniversity.edu.ng/ }}</ref>nke dị na Idumuje ugboko, Mahadum egwuregwu mbụ dị na sub Saharan Africa.<ref>{{Cite web|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2022/06/02/nwoko-plans-to-revolutionise-sports-with-sports-university/|title=Nwoko Plans to Revolutionise Sports with Sports University – THISDAYLIVE}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://guardian.ng/sport/nigerias-first-sports-university-debuts-in-idumuje-ugboko/|title=Nigeria's first Sports University debuts in Idumuje-Ugboko|date=May 31, 2022|accessdate=May 7, 2023|archivedate=May 7, 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230507213909/https://guardian.ng/sport/nigerias-first-sports-university-debuts-in-idumuje-ugboko/}}</ref> Mahadum nke e nyere ikikere arụmọrụ na 2022 site n'aka gọọmentị etiti nke Nigeria, site na National Universities Commission NUC, na-enye ọmụmụ ihe na egwuregwu na ọzụzụ ndị ọzọ ma ga-amaliteghachi ọrụ agụmakwụkwọ zuru oke n'oge na-adịghị anya.<ref>{{Cite web|url=https://www.primebusiness.africa/federal-government-approves-ned-nwokos-sports-university/|title=Federal Government Approves Ned Nwoko's Sports University|date=April 8, 2022}}</ref> == Ọrụ ebere == Site na ntọala ya, Prince Ned Nwoko Foundation, o nyela aka n'inye ndị ntorobịa nke mpaghara ya, mpaghara ndị omeiwu na steeti ike na agụmakwụkwọ.<ref>{{Cite web|url=https://nednwokofoundation.org/|title=Prince Ned Nwoko Foundation &#124; Homepage|work=nednwokofoundation.org|accessdate=2023-05-07|archivedate=2023-05-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230507213910/https://nednwokofoundation.org/}}</ref> N'afọ 2019, o nyere dollar narị puku abụọ na iri asaa na atọ (otu narị nde naira) maka imezigharị akụkụ ụzọ na-ejikọ South Eastern Nigeria na isi obodo mba ahụ, [[Abuja]].<ref>{{Cite web|url=https://www.rootstv.ng/no-categoy/2019/05/delta-sen-elect-donates-n100m-for-rehabilitation-of-s-east-abuja-road/|title=Delta Sen-Elect Donates N100M for Rehabilitation of S/East-Abuja Road|date=May 9, 2019|work=News & Information You Need to Know from ROOTS TV|accessdate=May 7, 2023|archivedate=May 7, 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230507213910/https://www.rootstv.ng/no-categoy/2019/05/delta-sen-elect-donates-n100m-for-rehabilitation-of-s-east-abuja-road/}}</ref> == Ndụ onwe onye == Ned Nwoko nwere ọtụt nwunye ma nwekwa ụmụ. == Onyinye na nnabata == * 2022: Mgbasa ozi ọha na eze nke Afọ Ndị Isi<ref>{{Cite web|url=https://www.vanguardngr.com/2022/05/leadership-award-ned-nwoko-wins-social-impact-person-of-the-year/|title=Leadership Award: Ned Nwoko wins Social Impact Person of the year|date=May 19, 2022}}</ref> * Onyinye maka Mgbasa Ozi na Nkwado na Mahadum Steeti Delta<ref>{{Cite web|url=https://www.sunnewsonline.com/conferment-award-of-media-excellence-and-innovation-on-prince-ned-nwoko/|title=Conferment award of Media excellence and innovation on Prince Ned Nwoko|date=September 16, 2020}}</ref> * Ihe nrite nke PHILANThROPHY Mahadum nke Naịjirịa, Nsukka<ref>{{Cite web|url=https://www.vanguardngr.com/2020/01/unns-faculty-of-arts-to-honour-ned-nwoko-with-icon-of-philanthropy-award/|title=UNN's Faculty of Arts to honour Ned Nwoko with Icon of Philanthropy Award|date=January 24, 2020}}</ref> * OUTSTANDING ACHIEVEMENT AWARD IN PHILANTHROPY - Akwụkwọ akụkọ mmeri * 2018: Africa Value Awards - Nduzi Dị irè na Nkwado Ndị Ntorobịa<ref>2019: Delta Role Model Awards - Humanitarian Services</ref> * 2019: Ihe nrite Peace Achievers<ref>{{Cite web|url=https://leadership.ng/2019/07/26/ned-nwoko-ateke-tom-others-for-peace-achievers-awards/|title=StackPath|work=leadership.ng|date=May 29, 2022|accessdate=May 7, 2023|archivedate=August 9, 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190809234859/http://leadership.ng/2019/07/26/ned-nwoko-ateke-tom-others-for-peace-achievers-awards/}}</ref> * 2019: Delta Role Model Awards - Ọrụ Enyemaka * 2019: Prime Excellence Recognition Awards - Nwoke nke Afọ<ref>{{Cite web|url=https://www.vanguardngr.com/2019/11/philanthropist-prince-nwoko-bags-man-of-the-year-award/|title=Philanthropist Prince Nwoko Bags Man of the year Award|date=November 27, 2019}}</ref> * 2019: Abuja AR Reporters Awards- Nwoke nke afọ 2019<ref>{{Cite web|url=https://abujareporters.com.ng/dubai-stands-still-as-ned-nwoko-picks-another-award/|title=DUBAI STANDS STILL AS NED NWOKO PICKS ANOTHER AWARD – Abuja Reporters|work=abujareporters.com.ng}}</ref> * 2019: Suncity Champions of Democracy Awards - Ọrụ Enyemaka<ref>{{Cite web|url=http://www.suncitynewsng.com/hon-dr-prince-ned-nwoko-receives-suncity-champions-of-democracy-and-development-award-2019/|title=Hon. Dr. Ned Nwoko receives SuncityNews Champions of Democracy and Development award 2019|date=August 20, 2019}}</ref> * 2019: Ihe nrite kpakpando 5 maka mmepe njem nleta n'Africa * 2019: [[University of Nigeria|Mahadum nke]] Naịjirịa, Nsukka Nigeria Philanthropy Awards<ref>{{Cite web|url=https://www.vanguardngr.com/2020/02/ned-nwoko-bags-unn-icon-award/|title=Ned Nwoko bags UNN Icon Award|date=February 5, 2020}}</ref> * 2019: Onyinye ndị agha nnupụisi na-emegide nrụrụ aka * 2019: All Africa Music Awards AFRIMMA - Africa Community Impact Awards == Ebemside == <references responsive="1"></references> {{DEFAULTSORT:Nwoko, Ned}} [[Òtù:1960 births]] [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] qb9108i764fqwrbpdyheo2nltqiswau Allison Amaechina Madueke 0 26242 729052 706090 2026-09-29T16:25:23Z Neme244 16387 added DEFAULTSORT 729052 wikitext text/x-wiki  {{Infobox officeholder|name=Allison Madueke|honorific_prefix=[[Rear Admiral]]|image=|caption=|office1=[[Chief of Naval Staff (Nigeria)|Chief of Naval Staff]]|term_start1=November 1993|term_end1=August 1994|predecessor1=Rear Adm. [[Suleiman Saidu]]|successor1=Rear Adm. [[Mike Akhigbe]]|office2=Military [[Governor of Anambra State]]|term_start2=January 1984|term_end2=August 1985|predecessor2=[[Christian Onoh]]|successor2=[[Samson Omeruah]]|office3=Military [[Governor of Imo State]]|term_start3=August 1985|term_end3=1986|predecessor3=[[Ike Nwachukwu]]|successor3=[[Amadi Ikwechegh]]|birth_date={{birth year and age|1944}}|birth_place=[[Oji River]], Southern Region, [[Colonial Nigeria|British Nigeria]] (now in [[Enugu State]], Nigeria)|death_date=|party=|allegiance={{flag|Nigeria}}|branch=[[File:Badge of the Nigerian Navy.svg|23px]] ''[[Nigerian Navy]]''|commands=|unit=|rank=[[File:Nigeria-Navy-OF-7.svg|25px]] [[Rear Admiral]]}} '''Allison Amaechina Madueke''' (// (gee ntị); amụrụ n'afọ 1944) bụ [[Naijiria|onye]] agha mmiri Naijiria lagoro ezumike nká. Ọ bụ Chief of Naval Staff nke Nigeria site na 1993 ruo 1994, gọvanọ ndị agha nke Anambra Steeti site na Jenụwarị 1984 ruo Ọgọst 1985, na gọvanọ agha nke Imo [[Ọ̀hà Ọmambala|Steeti]] site n'afọ 1985 ruo 1986.<ref>{{Cite web|date=2019-12-02|title=How I met, fell in love with Diezani - Husband|url=https://punchng.com/how-i-met-fell-in-love-with-diezani-husband/|accessdate=2022-03-03|work=Punch Newspapers|language=en-US}} {{Cite web|url=http://www.worldstatesmen.org/Nigeria_federal_states.htm|title=Nigerian States|publisher=WorldStatesmen|accessdate=2010-02-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100123080256/http://www.worldstatesmen.org/Nigeria_federal_states.htm|archivedate=23 January 2010}}</ref> == Ihe ndị mere n'oge gara aga == A mụrụ Allison Madueke na 1944 na Agbariji-Inyi, [[Oji River|Osimiri Oji]], [[:en:Enugu_State|Enugu]] Steeti, ma bụrụ onye [[Ndị Ìgbò|Igbo]].<ref>{{Cite web|url=http://www.sunnewsonline.com/webpages/features/travels/2006/june/29/travels-29-06-2006-001.htm|title=Enugu: Hill top of many splendours|author=MAURICE ARCHIBONG|date=June 29, 2006|work=Daily Sun|accessdate=2010-02-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060827143417/http://www.sunnewsonline.com/webpages/features/travels/2006/june/29/travels-29-06-2006-001.htm|archivedate=August 27, 2006}}</ref> Ọ gara Britannia Royal College, Dartmouth England na School of Maritime Operations, Southwick. Ọ ghọrọ onye otu Royal Institute of Navigation, London (MRIN) na onye otu Nautical Institute, London (MNI). E mechara nye ya nzere Doctorate abụọ na sayensị site na Enugu State University of Technology, na Law site naugboro abụọ na Sayensị si Enugu State University of Technology, na n'ihe gbasara iwu na Mahadum Abia State. E nyekwara ya nzere Doctorate na Sayensị site na Mahadum Naịjirịa, Nsukka n'afọ 2010. {{Cite web|url=http://www.ictmeritawardsng.org/bot.html|title=Board of Trustees|publisher=National ICT Merit Awards|accessdate=2010-02-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100203223050/http://www.ictmeritawardsng.org/bot.html|archivedate=3 February 2010}} </ref> Nwunye ya nke abụọ [[Diezani Alison-Madueke]] bụ nwanyị mbụ bụ onye nduzi nke Shell Petroleum Development Company nke Naịjirịa, mechaa bụrụ onye minista na-ahụ maka njem na Naijiria na Julaị 26, 2007.<ref>{{Cite web|url=http://www.mg.co.za/article/2008-06-27-nigerian-senate-probes-mystery-govt-payments|title=Nigerian Senate probes mystery govt payments|date=Jun 27, 2008|publisher=Mail & Guardian (South Africa)|accessdate=2010-02-10}}</ref> == Ọrụ agha mmiri == Madueke gụrụ akwụkwọ na Nigerian Defense Academy n'etiti afọ 1964 na 1967.<ref>{{Cite book|title=Oil, Politics and Violence: Nigeria's Military Coup Culture (1966-1976)|url=https://archive.org/details/oilpoliticsviole0000siol|author=Max Siollun|publisher=Algora Publishing|year=2009|isbn=978-0-87586-708-3}}</ref> Ọ rụrụ ọrụ na Embassy nke Nigeria dị ka Naval Attache na Washington DC, USA.<ref name="ict"> {{Cite web|url=http://www.ictmeritawardsng.org/bot.html|title=Board of Trustees|publisher=National ICT Merit Awards|accessdate=2010-02-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100203223050/http://www.ictmeritawardsng.org/bot.html|archivedate=3 February 2010}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://web.archive.org/web/20100203223050/http://www.ictmeritawardsng.org/bot.html "Board of Trustees"]. National ICT Merit Awards. Archived from [http://www.ictmeritawardsng.org/bot.html the original] on 3 February 2010<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">10 February</span> 2010</span>.</cite> </ref> Mgbe ndị agha wepụrụ onye isi ala Shehu Shagari na Disemba 31, 1983, dị ka onye isi ụgbọ mmiri, a họpụtara ya dịka gọvanọ nke Anambra Steeti site na Jenụwarị 1984 ruo Ọgọst 1985, wee bụrụ gọvanọ Imo [[Ọ̀hà Ọmambala|Steeti]] ruo 1986 n'oge ọchịchị ndị agha nke ndị ọchịagha [[Muhammadu Buhari]] na [[Ibrahim Babangida]].<ref name="wstate">{{Cite web|url=http://www.worldstatesmen.org/Nigeria_federal_states.htm|title=Nigerian States|publisher=WorldStatesmen|accessdate=2010-02-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100123080256/http://www.worldstatesmen.org/Nigeria_federal_states.htm|archivedate=23 January 2010}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[http://www.worldstatesmen.org/Nigeria_federal_states.htm "Nigerian States"]. WorldStatesmen. [https://web.archive.org/web/20100123080256/http://www.worldstatesmen.org/Nigeria_federal_states.htm Archived] from the original on 23 January 2010<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">10 February</span> 2010</span>.</cite></ref> A kwalitere ya ka ọ zụlite admiral, site na 1993-1994 ọ rụrụ ọrụ nkenke dị ka Chief of Naval Staff n'okpuru General [[Sani Abacha]].<ref>{{Cite book|title=Crippled giant: Nigeria since independence|url=https://archive.org/details/isbn_9780253211972|author=Eghosa E. Osaghae|publisher=Indiana University Press, 1998|isbn=0-253-21197-2}}</ref> A chụrụ ya n'ọrụ mgbe nzukọ Supreme Military Council gasịrị n'August 1994 ebe ọ kwadoro ịhapụ onye isi ala a họpụtara bụ [[Moshood Abiola]] nkịtị,onye a tụrụ mkpọrọ mgbe na ọchịchị mere ka Abacha banye n'ọchịchị.<ref>{{Cite book|title=Liberia's civil war: Nigeria, ECOMOG, and regional security in West Africa|author=Adekeye Adebajo|publisher=Lynne Rienner Publishers|year=2002|isbn=1-58826-052-6}}</ref> == Ọrụ ya mgbe e mesịrị == Mgbe ọ lara ezumike nká na n'ọrụ ndị agha mmiri, Madueke ghọrọ Onye isi oche nke Radam Maritime Services Ltd., onye isi oche nke Interconnect Clearinghouse na Onye isi oche of the Board of Trustees of the National ICT Merit Awards A họpụtakwara ya na bọọdụ nke Regalia Nigeria Ltd, Excel E & P (Marginal Oil Fields) Ltd., Solid Rock Securities and Investments Ltd. na Image Consultants Ltd.<ref name="ict"> {{Cite web|url=http://www.ictmeritawardsng.org/bot.html|title=Board of Trustees|publisher=National ICT Merit Awards|accessdate=2010-02-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100203223050/http://www.ictmeritawardsng.org/bot.html|archivedate=3 February 2010}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://web.archive.org/web/20100203223050/http://www.ictmeritawardsng.org/bot.html "Board of Trustees"]. National ICT Merit Awards. Archived from [http://www.ictmeritawardsng.org/bot.html the original] on 3 February 2010<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">10 February</span> 2010</span>.</cite> </ref> == Ebemside == <references group="" responsive="1"></references> {{DEFAULTSORT:Madueke, Allison}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 422otvtuqvumeltcjjco6sxqniyt1b8 Godwin Maduka 0 26251 729054 653866 2026-09-29T16:29:10Z Neme244 16387 added DEFAULTSORT 729054 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Godwin Maduka|image=Godwin Maduka in 2019.jpg|caption=Maduka in 2019|birth_name=|birth_date=|birth_place=Nkerehi, [[Eastern Region, Nigeria|Eastern Region]], [[Colonial Nigeria|British Nigeria]]<br>(now [[Orumba South|Nkerehi]], [[Anambra State|Anambra]], Nigeria)|nickname={{flatlist| *''Okeosisi Orumba'' }}|occupation={{Hlist|Doctor|businessman|philanthropist}}|spouse=* Stella Maduka {{small|(Wife)}}|children=5}} [[Category:Articles with hCards]] '''Godwin Maduka''' {{Audio|Ig-Godwin Maduka.ogg|Audio}}// (egee ntị) (amụrụ ya n'afọ 1959), bụ onye dọkịta Naijiria-Amerịka, onye ọchụnta ego ma bụrụ kwa onye ọrụ ebere.<ref>{{Cite web|url=https://www.vanguardngr.com/2018/09/unn-concludes-plans-to-establish-medical-institute-in-anambra|title=UNN concludes plans to establish Medical Institute in Anambra|publisher=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard Newspaper]]|date=24 September 2018|accessdate=25 February 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.reviewjournal.com/local/local-las-vegas/las-vegas-doctor-denies-allegations-he-runs-militia-accused-of-slayings-in-nigeria|title=Las Vegas doctor denies allegations he runs militia accused of slayings in Nigeria|date=23 January 2011|author=Haynes|first=Brian|publisher=[[Las Vegas Review-Journal]]|accessdate=25 February 2020}}</ref> Ọ bụ onye guzobere Las Vegas Pain Institute na Medical Center.<ref>{{Cite web|url=https://www.sunnewsonline.com/anambra-community-to-become-city-of-medical-research|title=Anambra community to become city of medical research|author=Otti|first=Sam|date=24 May 2016|publisher=[[The Sun (Nigeria)|The Sun Newspaper]]|accessdate=25 February 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.modernghana.com/nollywood/35623/ndi-anambra-call-on-maduka-to-replicate-his-used.html|title=Ndi Anambra Call On Maduka To Replicate His used Achievement in Anambra State|date=9 December 2019|accessdate=25 February 2020|publisher=Modern Ghana}}</ref> N'afọ 2008, ọ rụrụ ọrụ dị mkpa n'inyere aka n'ịgbanwe aha obodo ya, site na Nkerehi ka ọ bụrụ [[Orumba South|Umuchukwu]].<ref>{{Cite web|url=https://allafrica.com/stories/200704080132.html|title=Nigeria: Igbo Monarch - How I Was Seized By Gunmen, Taken Away in Car Booth|author=Edike|first=Tony|date=8 April 2007|publisher=[[allAfrica.com]]|accessdate=25 February 2020}}</ref> == Mbido ndụ na agụmakwụkwọ == A mụrụ Maduka na Nkerehi, Orumba South LGA Anambra State, Nigeria. Ọ malitere agụmakwụkwọ ya na Nawfia Comprehensive Secondary School na All Saints Grammar school, Umunze, tupu ọ banye ịmụ Ọgwụ na Mahadum Port Harcourt, mana ọ pụghị isonyere ndị ọgbọ ya n'ihi enweghị nkwado ego.<ref>{{Cite web|url=https://leadership.ng/2020/01/16/why-orumba-people-are-behind-godwin-maduka-for-anambra-guber|title=Why Orumba People Are Behind Godwin Maduka For Anambra Guber|author=Nda-Isaiah|first=Solomon|date=16 January 2020|accessdate=25 February 2020|publisher=[[Leadership (newspaper)|Leadership Newspaper]]}}</ref> O nwetara ohere site n'aka nwa nwanne nna ya Prọfesọ. Dr Richard Igwike (onye kụziri na Russ College n'oge ahụ) ka ọ gụọ akwụkwọ na Rust College na agụmakwụkwọ nke kpuchiri ọkara nke agụmakwụkwọ ya. O mechara nweta nkwado ego site n'aka nwanne ya nwoke nke obere na nwanne nna ya wee kwaga United States n'afọ 1982. N'afọ 1984, ọ gụsịrị akwụkwọ summa cum laude na chemistry na Rust College wee nweta agụmakwụkwọ ọzọ iji mụọ ọgwụ na Mahadum Mercer, ọ gụsịrị akwụkwọ n'afọ 1988. Mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ, ọ rụrụ ọrụ dị ka onye na-ahụ maka ọgwụ, tupu ọ nweta agụmakwụkwọ zuru oke iji mụọ ọgwụ na Mahadum Tennessee, ebe ọ gụsịrị ọzụzụ ma gụsịrị akwụkwọ na 1993. Ọ gara n'ihu na Harvard Medical School na Beth Israel Deaconess Medical Center maka ọzụzụ na obibi ya na anesthesiology, nlekọta dị egwu, na njikwa ihe mgbu, gụsịrị akwụkwọ n'afọ 1997.<ref name="DM">{{Cite web|url=https://davidlv.com/content/godwin-maduka-md-pharmd|title=Godwin Maduka, M.D., PharmD.|accessdate=25 February 2020|author=Kachelriess|first=Rob|publisher=David Magazine}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://venturesafrica.com/meet-the-nigerian-american-who-is-building-the-largest-medical-research-hub-in-africa|title=Meet the Nigerian-American Doctor who is building the largest medical research hub in Africa|author=Agbugah|first=Fumnanya|date=18 July 2016|accessdate=25 February 2020|publisher=Ventures Africa}}</ref> == Ọrụ == N'afọ 1997, mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ, Maduka kwagara Las Vegas wee nweta ọrụ ebe a kwụrụ ya dollar puku asatọ dị ka ịkwụ ụgwọ n'ọdịnihu.<ref>{{Cite web|date=2021-09-01|title=Maduka: I'm One of Anambra's Godfathers|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2021/09/02/maduka-im-one-of-anambras-godfathers/|accessdate=2022-03-05|work=THISDAYLIVE|language=en-US}}</ref> Ọ rụrụ ọrụ dị ka onye anesthesiologist na Desert Spring United Methodist Church, Nevada na ụlọ ọgwụ ndị ọzọ, tupu ọ malite ọrụ nke ya na Red Rock Medical Group, Nevada. N'afọ 1999, o guzobere Las Vegas Pain Institute na Medical Center, tupu ọ gbasaa na ebe isii ndị ọzọ na [[:en:Southern_Nevada|Southern Nevada]].<ref name="DM">{{Cite web|url=https://davidlv.com/content/godwin-maduka-md-pharmd|title=Godwin Maduka, M.D., PharmD.|accessdate=25 February 2020|author=Kachelriess|first=Rob|publisher=David Magazine}}</ref> Ọ bụ onye nlekọta ngalaba na-ahụ maka ụlọ ọgwụ na osote prọfesọ nke njikwa ihe mgbu na anesthesiology na Mahadum Touro Nevada.<ref>{{Cite web|date=2021-08-02|title=Renewed hope as all odds favour Godwin Maduka to become next Anambra Governor|url=https://www.vanguardngr.com/2021/08/renewed-hope-as-all-odds-favour-godwin-maduka-to-become-next-anambra-governor/|accessdate=2022-02-28|work=[[Vanguard News]]|language=en-US}}</ref> Ọ bụkwa osote prọfesọ na-ahụ maka ịwa ahụ na UNLV School of Medicine.<ref>{{Cite web|author=Ezugwu|first=Obinna|title=Godwin Maduka: A Billionaire Philanthropist's Bumpy Road To The Ballot - Business Hallmark|url=https://hallmarknews.com/55666-2/|accessdate=2022-03-05|work=hallmarknews.com|language=en-US}}</ref> == Ndụ onwe onye == Mgbe ọ na-etolite, nne Maduka bụ onye n'arụ ọrụ ugbo na onye n'azụ ahịa. Nna ya bụ kwa onye na-ahụ maka ọgwụ mkpá akwụkwọ.<ref name="DM">{{Cite web|url=https://davidlv.com/content/godwin-maduka-md-pharmd|title=Godwin Maduka, M.D., PharmD.|accessdate=25 February 2020|author=Kachelriess|first=Rob|publisher=David Magazine}}</ref> == Ebemside == <references responsive="1"></references> {{DEFAULTSORT:Maduka, Godwin}} [[Òtù:Ndị Igbo]] [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] [[Otú:Ndị amụrụ n’afọ 1959]] 0376mqi0sao61pesjxhqpnttrz3e2l1 Andy Chukwu 0 26261 729057 212354 2026-09-29T16:32:22Z Neme244 16387 added DEFAULTSORT and Databox 729057 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[Category:Articles with hCards]] '''Andy Chukwu''' (amụrụ ya na ubosi nke iri na ano nke onwa mee na afo 1957) ọ bụ onye nduzi ihe nkiri Naijiria. Ọ malitere ọrụ ya dị ka onye na-eme ihe nkiri.<ref>{{Cite web|url=https://www.nigeriafilms.com/movie-news/91-directors-producers-report/15493-andy-chukwu-to-make-vvf-movie|title=Andy Chukwu to make VVF movie|accessdate=2023-05-08|archivedate=2019-05-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190517200934/https://www.nigeriafilms.com/movie-news/91-directors-producers-report/15493-andy-chukwu-to-make-vvf-movie}}</ref> Ihe nkiri ''ndị'' o mere gụnyere ''Karishika'' (1996), Witches (''1998'') na ''Issakaba'' (''2000''). Ihe nkiri ndị ọ duziri gụnyere ''[[Mr. Ibu|Maazị Ibu]]'' na ''2 òké''. Chukwu duziri ihe nkiri ndị na-eme ihe nkiri / ndị na-ese ihe [[Patience Ozokwor|nkiri]] [[Nollywood]] dị ka [[Osita Iheme]], [[Chinedu Ikedieze]], [[Dakore Egbuson-Akande|Dakore Egbuson]], Patience Ozokwor, [[Amaechi Muonagor]], Julius Agwu, [[Pete Edochie]], [[Ali Nuhu]], [[Emeka Ike]], Gentle [[Gentle Jack|Jack]], [[Ronke Ojo|Ronke]] Ojo, [[Sandra Achums]], na ndị ọzọ. Ọ bụ otu n'ime ndị isi na-ahụ maka ụlọ ọrụ ihe nkiri nke onye isi ala Naịjirịa [[Goodluck Jonathan]] kpọrọ na afo 2013 iji mee emume ncheta afọ iri abuo kemgbe a tọhapụrụ ihe nkiri Naịjiria mbụ na vidiyo ụlọ.<ref>{{Cite web|url=https://www.bellanaija.com/2013/03/president-goodluck-jonathan-pledges-n3-billion-grant-to-the-nigerian-movie-industry-at-presidential-dinner-to-celebrate-nollywood-at-20/|title=Nollywood & Mr. President! Goodluck Jonathan Pledges N3 Billion Grant to the Nigerian Movie Industry at Presidential Dinner to Celebrate Nollywood at 20|first=Adeola|author=Adeyemo|work=Bellanaija.com|date=4 March 2013}}</ref> == Ihe ndị mere n'oge gara aga == Chukwu bu onye Obinagu na obodo Ishiagu nke [[Ivo, Ebonyi|mpaghara Gọọmentị Obodo Ivo]] nke Ebonyi Steeti. == Ọrụ == Ọrụ ime ihe nkiri Chukwu malitere mgbe ọ na-egosi ihe inkiri na-atu egwu ndi [[Nollywood]] bụ ''Karishika'' na afo 1996. Mgbe ọ pụtasiri na ihe nkiri ole na ole dị ka onye na-eme ihe nkiri dịka ''Issakaba'' na Witches. Ọ si ime ihe nkiri na ngwụcha afọ iri itolu gàwa, gafare gaa na iduzi ihe nkiri na afọ puku abuo gàwa. O nwere ihe karịrị ihe nkiri iri na abụọ n'okpuru eriri ya ma na ime ihe nkiri ma ikike iduzi. Mgbe ụfọdụ ọ na esonye na-eme ihe nkiri na nke ọ na-eduzi, na-arụ obere ọrụ nkwado. Ọ bụ onye nduzi nke ihe nkiri na-atọ ọchị nke Naijiria nke a na-enyocha nke ọma bụ ''Maazị Ibu'' nke [[Mr. Ibu|John Okafor]] mere dị ka onye isi ihe ngosi. Taa, a maara John Okafor nke ọma site na aha ọzara na ihe nkiri ahu karịa aha gọọmentị ya n'ezie.<ref>[[John Okafor]]</ref> == Ọru ngo obodo == Chukwu sonyeere gọọmentị nke Ebonyi State na [[Ȯra Lagos|Lagos]] State maka mmemme nnweta nkà a na-akpọ [[Ȯra Ebonyi|Street]] to Skills. Ebumnuche ya bụ iji nyere ụmụaka na ndị ntorobịa aka ịkwụsị ịzụ ahịa n'okporo ámá, ma muta nkà ha nwere ike iji na-nweta ihe ha ga-eji di ndu.<ref>{{Cite web|url=https://www.vanguardngr.com/2016/02/andy-chukwu-ebonyi-govt-unveil-street-to-skills-for-youths/|title=Andy Chukwu, Ebonyi govt unveil Street to Skills for youths|work=Vanguardngr.com|date=17 February 2016}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://guardian.ng/saturday-magazine/andy-chukwu-unveils-street-to-skills/|title=Andy Chukwu Unveils Street to Skills &#124; the Guardian Nigeria News - Nigeria and World NewsSaturday Magazine — the Guardian Nigeria News – Nigeria and World News|accessdate=17 May 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190517195819/https://guardian.ng/saturday-magazine/andy-chukwu-unveils-street-to-skills/|archivedate=17 May 2019}}</ref> Chukwu kwuputara na ọ na-arụ ọrụ na ihe nkiri iji mee ka a mara oria akporo Vesicovaginal fistula (VVF) na nsogbu ndị na-arịa ya na-agabiga. O kwere nkwa ime ihe nkiri ahụ dị ka uzọ ọgesi tinye aka nke onyinye ya na ọrụ anụ ụlọ nke nwanyị mbụ nke Ebonyi State, Josephine Elechi.<ref>{{Cite web|url=https://www.nigeriafilms.com/movie-news/91-directors-producers-report/15493-andy-chukwu-to-make-vvf-movie.html|title=Andy Chukwu to make VVF movie|accessdate=17 May 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190517200929/https://www.nigeriafilms.com/movie-news/91-directors-producers-report/15493-andy-chukwu-to-make-vvf-movie.html|archivedate=17 May 2019}}</ref> == Ihe nkiri == {| class="wikitable" !Afo !Ihe nkiri !Ihe ndetu !Ndi so meputa ihe nkiri ''(ọru)'' |- |1996 |''Karishika'' |omee |ya na [[Becky Okorie|Becky Ngozi Okorie]] ''(Karishika)'' [[Bob-Manuel Udokwu]] ''(onye ozuzu aturu Everest)'', [[Sandra Achums]], [[Amaechi Muonagor]] |- |1998 |''Ndi amoosu'' |Omee |(Ọrụ di ka ''Dickson'') ya na [[Liz Benson]] ''(Adaeze)'', [[Zack Orji]] ''(Desmond)'', Patrick Doyle ''(Onye azuzu aturu)'', Obot Etuk ''(Jagua)'', Bukky Ajayi ''(Nne Desmond)'', Larry Koldsweat ''(Babalawo)'', Tony "Otu izu" Muonagor ''(George)'' |- |2000 |''Issakaba'' |omee |ya na Zulu Adigwe, [[Chiwetalu Agu]], [[Sam Dede]], [[Amaechi Muonagor]] |- |2001 |ìhè ubochi |Omee |Hanks Anuku, Enebeli Elebuwa, [[Gentle Jack]], [[Bimbo Manuel]] |- | rowspan="3" |2002 |Mkpu enyemaka |Omee, onye nduzi |[[Amaechi Muonagor]], [[Ngọzi Nwosu|Ngozi Nwosu]], [[Clem Ohameze]], [[Nkiru Sylvanus]] |- |''Nwa m nwanyi'' |Omee |ya na [[Chiege Alisigwe]], Pete Eneh, [[Clem Ohameze]], [[Zack Orji]], [[Bob-Manuel Udokwu]] |- |Ibe Akwa na iru-ugu |Omee |[[Sandra Achums]], [[Chiwetalu Agu]], [[Chiege Alisigwe]], [[Pete Edochie]], [[Emeka Ike]], [[Ramsey Nouah]] |- | rowspan="5" |2003 |''òke abuo'' |Omee, Onye nduzie |ya na [[Osita Iheme]] ''(A-Boy)'', [[Chinedu Ikedieze]] ''(Bobo)'', [[Patience Ozokwor]], [[Amaechi Muonagor]] |- |''inwu nihi ihunanya'' |Omee, Onye nduzi |ya na [[Chiege Alisigwe]], Bruno Iwuoha, [[Ramsey Nouah]], [[Clem Ohameze]] |- |''Ihunanya ji m'' |onye nduzi |Hanks Anuku, [[Osita Iheme]], [[Chinedu Ikedieze]], [[Camilla Mberekpe]] |- |''umu nwoke lagos'' |Onye nduzi |Julius Agwu, [[Osita Iheme]], [[Chinedu Ikedieze]], [[Ronke Ojo]] |- |nwoke ezughi oke |Omee, Onye nduzi |Lilian Bach, [[Emeka Ike]], [[Genevieve Nnaji]], Muna Obiekwe |- | rowspan="8" |2004 |Otu nde ara ogbubga |Omee, Onye nduzi |ya na [[Chiege Alisigwe]], Charles Awurum, [[Emeka Enyiocha]], [[Kenneth Okonkwo]] |- |''Anya nke ihunanya'' |Onye nduzi |[[Ini Edo]], [[Emeka Ike]], Tom Njamanze |- |''Egwuruegwu rụrụ arụ'' |Omee, onye nduzi |ya na [[Chioma Chukwuka]], Ejike Asiegbu, [[Sam Dede]], [[Thelma Okoduwa]] |- |''Mazi Ibu'' |Omee, onye nduzi, ngosi ihe onyonyo, Odee |(mere dika ''Azuh'') ya na[[Mr. Ibu|John Okafor]] ''(Ibu)'', [[Osita Iheme]] ''(Muo)'' |- |''Idi nkwadobe inwu'' |Onye nduzi |[[Jim Iyke]], Lilian Bach |- |''Ndi nghori: umu nwanyi ojoo'' |omee, Onye nduzi |Ya na [[Bimbo Akintola]], [[Rita Dominic]] |- |Obi nke mmadu |Onye nduzi |Steve Eboh, [[Pete Edochie]] |- |Abuo aburula otu |onye nduzi |[[Chioma Chukwuka]], [[Emeka Ike]], [[Patience Ozokwor]] |- | rowspan="5" |2005 |Ebe ngedobe ego |Omee, onye mmeputa, onye nduzi, odee |with [[Pete Edochie]], Ejike Asiegbu, [[Pete Edochie]], [[Kanayo O. Kanayo]], [[Kenneth Okonkwo]], Chiege Alisigwe |- |Ụzọ oroma |Onye nduzi |[[Pat Attah]], [[Rita Dominic]], [[Desmond Elliot]], [[Oge Okoye]] |- |Dọkapu |Omee,Onye nduzi |Charles Lawson, [[Genevieve Nnaji]], [[Ramsey Nouah]] |- |nkpuru obi no n'oku |Omee, Onye nduzi |[[Patience Ozokwor]], Sophia Tchidi Chikere, [[Olu Jacobs]] |- |Nwanyi no n'elu |Omee, Onye nduzi |ya na [[Stephanie Okereke Linus|Stephanie Okereke]], [[Saint Obi]], Ifeoma Anyiam, Steve Eboh, Uche Elendu |- | rowspan="8" |2006 |Ntaramahuhu |Omee, onye nduzi |[[Kate Henshaw|Kate Henshaw-Nuttal]], [[Ramsey Nouah]], Oby Okafor |- |ulo oru na-agbaoso |Omee, onye nduzi |ya na [[Monalisa Chinda]], [[Uche Jombo]], [[Zack Orji]], [[Tony Umez]] |- |Oke òkè |Omee, onye nduzi |[[Chidi Mokeme]], [[Dakore Egbuson-Akande|Dakore Egbuson]], Ofia Afuluagu Mbaka, Nobert Young |- |Ndi nwoke nagba-ọsọ |Onye nduzi |Klint da Drunk ''(dika onwe ya)'', [[Sam Loco Efe]], [[Mr. Ibu|John Okafor]], Victor Osuagwu |- |nwannem nwanyi di uto |Omee, onye nduzi |Chigozie Atuanya, [[Dakore Egbuson-Akande|Dakore Egbuson]], [[Emeka Ike]], [[Gentle Jack]] |- |''Nwanyi: Ị ga-eruberịrị isi'' |Onye nduzi |[[Fred Amata]], [[Ngozi Ezeonu]], [[Kate Henshaw|Kate Henshaw-Nuttal]], [[Ramsey Nouah]], [[Tony Umez]] |- |Ọkụ dị jụụ |Omee, onye nduzi |[[Ini Edo]], [[Charles Inojie]], [[Uche Jombo|Uche Jumbo]] |- |Anu ohia wolf ahu |Onye nduzi |Ejike Asiegbu, [[Nonso Diobi]], Prince Eke, [[Desmond Elliot]], [[Charles Inojie]] |- | rowspan="4" |2007 |Onye agbatobi |Omee,Onye nduzi |ya na [[Nonso Diobi]] ''(Tony)'', [[Ebube Nwagbo]] ''(Whitney)'', [[Monalisa Chinda]] ''(Geraldine)'' |- |Onye nkịtị di ike |Omee, Onyenduzi |ya na [[Osita Iheme]], [[Chinedu Ikedieze]], [[Sam Loco Efe]], [[Queen Nwokoye]], Victor Osuagwu |- |Ịgịgị di isi ike |Omee, onye nduzi |ya na [[Osita Iheme]], [[Chinedu Ikedieze]] |- |Dike kachasi |Onye nduzi |ya na [[Chiwetalu Agu]], [[Chidi Mokeme]], [[Oge Okoye]], |- |2009 |onye nduhie eziokwu |Omee,onye nduzi |(oru dika ''Oscar'')ya na [[Ini Edo]] ''(Diana)'', Justus Esiri ''(Denis)'', [[Ali Nuhu]] ''(Damian)'', [[Sylvia Oluchy]] ''(Lara)'' |- |2013 |''Mama dị abuọ'' |Onye nduzi, Odee |[[Osita Iheme]] ''(Arusi)'', [[Chiwetalu Agu]] ''(Osimiri)'', Ify Dollars ''(Bebiana)'', Ugo Doris Igwe ''(Miss Kate)'', Linda Iheanacho ''(Cossy)'' |- |} <ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/name/nm2154123/|title=Andy Chukwu|work=IMDb.com}}</ref> == Ndụ onwe onye == N'afo 2015,nna Chukwu nwuru. N'onwa Mee nke afo 2016, nwunye Chukwu muru ejima.<ref>{{Cite web|url=https://www.kemifilani.ng/2016/05/movie-star-andy-chukwu-welcomes-cute.html|title=Movie star, Andy Chukwu welcomes cute set of twins + 7 adorable photos of 2016 Celebrity babies|work=Kemifilani.ng|date=17 May 2016}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://naijagists.com/nollywood-actor-andy-chukwus-wife-gives-birth-to-twins-photos/|title=Nollywood Actor Andy Chukwu's Wife Gives Birth To Twins [PHOTOS]|work=Naijagists.com|date=17 May 2016}}</ref> == Hụkwa == * Ndepụta nke ndị nduzi ihe nkiri Naijiria * Ndepụta ndị si Ebonyi Steeti == Ebemside == <references group="" responsive="1"></references> == Njikọ mpụga == * {{IMDb name|2154123|Andy Chukwu}} {{DEFAULTSORT:Chukwu, Andy}} [[Òtù:Òmùmù otu puku, nari iteghete iri ise na iteghete]] [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] [[Òtù:Ndi inyom Nijiria nke na-emeputa ihe nkiri]] [[Òtù:Ndi nduzi ihe nkiri nke Nijiria]] [[Òtù:Ndi si na ebonyi stati]] [[Òtù:Edemede nke nwere ọdịyo maikrofọmats]] hadgrig3bwol4ppqn120eocdvaf4k1y Ernest Azudialu Obiejesi 0 26263 729061 642111 2026-09-29T16:41:26Z Neme244 16387 improved article 729061 wikitext text/x-wiki   {{Infobox person|name=Ernest Azudialu Obiejesi|image=Ernest_Azudialu-Obiejesi_in_2019.jpg|caption=|birth_date={{birth date and age|1960|4|17|df=y}}|birth_place=Nigeria|occupation=Entrepreneur, investor, philanthropist|spouse=Nnenna Obiejesi}} [[Category:Articles with hCards]] '''Ernest Nnaemeka Azudialu Obiejesi''' (amụrụ n'ubochi nke iri na asaa nke Onwa Eprel , na afo 1960) bụ onye ọchụnta ego na [[Ndị Naijiria|onye]] ọrụ ebere na Naijiria. Ọ bụ onye isi oche na onye isi nchịkwa nke Nestoil na onye guzobere ntọala Obijackson.<ref name=":1">{{Cite web|date=2020-04-12|title=Garlands for Ernest Azudialu-Obiejesi, Oil & Gas Icon, at 60|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2020/04/12/garlands-for-ernest-azudialu-obiejesi-oil-gas-icon-at-60/|accessdate=2020-06-27|work=THISDAYLIVE|language=en-US}}</ref> A mụrụ ya na Okija, nke [[Ọ̀hà Ọmambala|Anambra]] steeti di na Nigeria, Azudialu Obiejesi buru uzo sonyeere azụmaahịa ezinụlọ nna ya na afo1978 tupu o guzobe ụlọ ọrụ mbụ ya, Obijackson West Africa Limited, nke na-ere ahịa gaa mpaghara West [[Eluàlà|Africa]]. Ulo oru Nestiol nke Azudialu Obiejesi bụ ụlọ ọrụ di na Nigeria nke Injinia, Ịzụ ahịa, Iwu na inye Ikike na-emezi ụlọ ọrụ ndi na ahu maka mmanụ na gasi.<ref>{{Cite web|date=2016-04-21|title=Obijackson GMD, Ernest Azudialu-Obiejesi, speaks at LSE Africa Summit|url=https://businessday.ng/companies/article/obijackson-gmd-ernest-azudialu-obiejesi-speaks-at-lse-africa-summit/|accessdate=2020-06-27|work=Businessday NG|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2017-02-13|title=PHOTOS: Akiolu, Dangote, 2baba grace wedding of Obijesi's daughter|url=https://lifestyle.thecable.ng/ernest-obijesi-daughter-wedding/|accessdate=2020-06-27|work=TheCable Lifestyle|language=en-US}}</ref> == Mbido Ndụ na Agụmakwụkwọ == Obiejesi gara colegi gooment nke di na Owerri n'Imo Stati ebe ọ gụrụ akwụkwọ sekọndrị ya. Mgbe nke ahụ gasịrị, ya na nna ya rụrụ ọrụ n’ụlọ ọrụ azụmahịa ezinụlọ ha, DA Ifeanyi & Brothers Trading Company.<ref name=":1"/> Azudialu-Obiejesi nwere nzere bachelọ na ngalaba Akaụntụ na nzere MBA site na Mahadum Benin. N’afọ 2009, Mahadum Nigeria, Nsukka nyere ya nzere dọkịta nsọpụrụ n’ihe gbasara nchịkwa azụmahịa. Azudialu-Obiejesi bụkwa Honorary Fellow nke Nigerian Society of Engineers, ma bụrụkwa onye gụsịrị akwụkwọ na Harvard Business School. == Ọrụ == N'afọ 1983, o guzobere ụlọ ọrụ azụmaahịa mbụ ya bụ Obijackson na ọdịda anyanwụ oke Africa, nke nwere isi ụlọ ọrụ ya na Lagos.<ref name=":1"/><ref>{{Cite web|author=|first=|date=|title=TBY PRESENTS OBIKACKSON GROUP MD DR. ERNEST AZUDIALU-OBIEJESI WITH THE "AFRICAN GROUP OF THE YEAR" AWARD|url=https://www.thebusinessyear.com/medianews/tby-presents-obikackson-group-md-dr-ernest-azudialu-obiejesi-with-the-african-group-of-the-year-award|archiveurl=|archivedate=|accessdate=June 27, 2020|work=The Business Year}}</ref> N'afọ 1991, Obiejesi webatara Nestoil, ụlọ ọrụ Injinia, Ịzụta, Ịrụ & Nchịkwa maka iwu paịpụ, nrụzi na mmezi ya ihe ndị metụtara ya maka ịdọrọ mmiri, ịgafe osimiri na nchebe osimiri.<ref>{{Cite web|author=Benson|first=Emmanuel Abara|date=2018-09-20|title=Nestoil's CEO demands FG to increase gas pipeline in Nigeria|url=https://nairametrics.com/2018/09/20/ernest-azudialu-obiejesi-of-nestoil-limited-wants-government-to-build-more-pipelines/|accessdate=2020-06-27|work=Nairametrics|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web|author=Adamolekun|first=Ronald|date=2019-07-05|title=Again, Nestoil Group calls on FG to completely deregulate oil sector|url=https://nairametrics.com/2019/07/05/nestoil-makes-another-demand-calls-on-fg-to-completely-deregulate-oil-sector/|accessdate=2020-06-27|work=Nairametrics|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web|author=Confidential|first=Economic|date=2018-09-20|title=Nigeria Needs More Pipeline Construction To Enchance Gas Supply – Nestoil|url=https://economicconfidential.com/2018/09/pipeline-construction-gas-supply-nestoil/|accessdate=2020-06-27|work=Economic Confidential|language=en-US|archivedate=2020-06-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200628204020/https://economicconfidential.com/2018/09/pipeline-construction-gas-supply-nestoil/}}</ref> Neconde, otu n'ime ụlọ ọrụ ozọ Azudialu Obiejesi nwere, bụ ọkachamara na nyocha na mmepe nke mmanụ na gasi maka mmepụta na ire ngwaahịa si na mmanụ n'ala Naịjirịa.<ref>{{Cite web|title=JBERGER.NG Company Profile & Executives - Julius Berger Nigeria PLC - Wall Street Journal|url=https://www.wsj.com/market-data/quotes/NG/XNSA/JBERGER/company-people/executive-profile/109209503|accessdate=2020-06-27|work=www.wsj.com|archivedate=2020-06-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200628223307/https://www.wsj.com/market-data/quotes/NG/XNSA/JBERGER/company-people/executive-profile/109209503}}</ref><ref>{{Cite web|date=2019-03-15|title=OB3-"We'd Complete Our Own Section By End of March", Nestoil Declares|url=https://africaoilgasreport.com/2019/03/in-the-news/ob3-wed-complete-our-own-section-by-end-of-march-nestoil-declares/|accessdate=2020-06-27|work=Africa’s premier report on the oil, gas and energy landscape.|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|title=It's all in the Details|url=https://www.thebusinessyear.com/nigeria-2016/its-all-in-the-details/interview|accessdate=2020-06-27|work=The Business Year|archivedate=2020-06-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200629222658/https://www.thebusinessyear.com/nigeria-2016/its-all-in-the-details/interview}}</ref> == Ọrụ ebere == Obiejesi bụ onye guzobere na onye isi oche nke ulo ntoala Obijackson, ntọala ọrụ ebere nke onwe ya nke dị na Anambra n'ndịda Ọwụwa Anyanwụ Nijiria. Ebumnobi bụ isi nke ulo ntọala ahụ bụ imeziwanye ọdịmma mmekọrịta mmadụ na ibe ya site na ịnweta agụmakwụkwọ dị mma, ike, inweta nkà, mmepe akụrụngwa na nlekọta ahụike. Iba ọgaranya na omenala, ọkachasị na omenala [[Ndị Ìgbò|Igbo]], bụkwa isi ihe ana-elekwasị anya maka ulo ntọala ya site na ihu nke ememe omenala Okija.<ref name=":2">{{Cite web|date=2017-04-21|title=Ernest Azudialu-Obiejesi adds a year|url=https://thenationonlineng.net/ernest-azudialu-obiejesi-adds-year/|accessdate=2020-06-27|work=Latest Nigeria News, Nigerian Newspapers, Politics|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2019-05-28|title=Obijackson Foundation Fetes Children, Calls for more Attention to Primary Healthcare|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2019/05/28/obijackson-foundation-fetes-children-calls-for-more-attention-to-primary-healthcare/|accessdate=2020-06-27|work=THISDAYLIVE|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2017-01-07|title=Obijackson Foundation rejuvenates Igbo culture with Face of Okija|url=https://www.vanguardngr.com/2017/01/obijackson-foundation-rejuvenates-igbo-culture-face-okija/|accessdate=2020-06-27|work=Vanguard News|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2017-01-12|title=Winners dish on pageant scandals, dreams & winning competition|url=https://www.pulse.ng/lifestyle/beauty-health/face-of-okija-2016-winners-dish-on-pageant-scandals-dreams-and-winning-competition/34pewqb|accessdate=2020-06-27|work=Pulse Nigeria|language=en-US}}</ref> == Ebemside == <references group="" responsive="1"></references> {{DEFAULTSORT:Obiejesi, Ernest Azudialu}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] [[Òtù:Ọmumu otu puku nari iteghete na iri isii]] [[Òtù:Ndi azumahia nke naijiria nọ n'ulo oru mmanu]] 61azllf7zrh92a44lxicsx9r5qi6l0v Charles Arizechukwu Igwe 0 26307 729062 595290 2026-09-29T16:44:26Z Neme244 16387 improved article 729062 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder|image=THE NEW VC READING ANGLICAN HYMS DURING HIS INAUGRATION AT EKPO REFECTORY UNN.jpg|office=15th [[Vice Chancellor]] of the [[University of Nigeria, Nsukka]]|termstart=4 June 2019|termend=|president=[[Muhammadu Buhari]]|predecessor=[[Benjamin Chukwuma Ozumba]]|successor=}} '''Charles Arizechukwu Igwe''' {{Audio|Ig-Charles Arizechukwu Igwe.ogg|Audio}} (amụrụ n'abalị iri abụọ na atọ n'ọnwa Ọgọstụ n'afọ 1958) bụ prọfesọ Naijiria nke sayensị ala na [[Ndị Naijiria|onye]] isi oche nke iri na ise nke [[University of Nigeria|Mahadum]] Naijiria, Nsukka.<ref>{{Cite web|title=Unveling of Prof Charles Igwe as the 15th Vice Chancellor of University of Nigeria, Nsukka|url=https://www.unn.edu.ng/click-to-view-our-own-unveiling-of-the-15th-vice-chancellor-of-the-university-of-nigeria/|author=|first=|date=12 June 2019|work=|archiveurl=|archivedate=|accessdate=}}</ref> Ọ sonyeere mahadum n'afọ 1976 dị ka onye enyemaka nyocha ala bia na 1976 ọ ghọrọ onye ọrụ agụmakwụkwọ nke ụlọ ọrụ ahụ. N'afọ 2016, a họpụtara Charles ka ọ bụrụ osote onye isi ala (nchịkwa) ma họpụta ya ọzọ n'afọ 2018. == Mbido ndụ na Agụmakwụkwọ== A mụrụ Charles na Awka, [[Ọ̀hà Ọmambala|Anambra]] steeti na ụbọchị iri abụọ na atọ nke Ọgọstụ n'afo 1958.<ref name=":2">{{Cite web|title=Staff Profile: Prof. IGWE CHARLES ARIZECHUKWU.|url=http://www.unn.edu.ng/internals/staff/viewProfile/NTA3|work=University od Nigeria|accessdate=11 June 2019|archivedate=5 June 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190605141205/http://www.unn.edu.ng/internals/staff/viewProfile/NTA3}}</ref> [[Awka]] bụ isi obodo Anambra Steeti, Naịjirịa ma nwee ọnụ ọgụgụ ndị bi na ya dị ihe dị ka mmadụ 301, 657 ka ọ na-erule ọnụ ọgụgụ ndị Naịjirị nke afọ 2006. Awka dị ihe dị ka mili ruru 400 (640 kilomita ) n'ebe ọwụwa anyanwụ Lagos, Naijiria n'etiti etiti obodo Igbo nke South East Nigeria.<ref>{{Cite web|title=History of Awka Capital Territory – ACTDA – Awka Capital Territory Development Authority|url=http://actda.com.ng/history-of-awka-capital-territory/|language=en-US|accessdate=2020-05-17|archivedate=2020-02-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200216234812/http://actda.com.ng/history-of-awka-capital-territory/}}</ref> == Ọrụ == A mụrụ Charles Arizechukwu Igwe, Prọfesọ nke Sayensị Ala na Awka, Anambra Steeti, Naịjirịa n'abalị iri abụọ na atọ n'ọnwa Ọgọstụ n'afọ 1958. O nwere nzere PhD, M.Sc. na B Agric na Sayensị ala na Mahadum Naịjiria, Nsukka.<ref>{{Cite web|url=http://www.unn.edu.ng/internals/staff/viewProfile/NTA3|work=www.unn.edu.ng|accessdate=2020-05-25|title=UNN Staff Profile|archivedate=2020-05-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200530092135/http://www.unn.edu.ng/internals/staff/viewProfile/NTA3}}</ref> O nwetakwara diplọma postgraduate na sayensị ala na Mahadum Ọrụ Ugbo, Norway, Ås.<ref>{{Cite web|title=Prof. Igwe: Propelling UNN To A First Class university|url=https://www.independent.ng/prof-igwe-propelling-unn-to-a-first-class-university/|author=Nzomiwu|first=Emmanuel|date=|work=Independent|archiveurl=|archivedate=|accessdate=}}</ref> Ọ bụ Onye isi ngalaba; Ony sotere Onye isi ngalaba ngalaba; Onye isi ngalaba ngalaba na Directors of Centres n'oge dị iche iche.<ref>{{Cite web|title=University of Nigeria Staf Profile- Professor Charles Arinzechukwu Igwe|url=http://www.unn.edu.ng/internals/staff/viewProfile/NTA3|author=|first=|date=|work=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170201220506/http://www.unn.edu.ng:80/internals/staff/viewProfile/NTA3|archivedate=1 February 2017|accessdate=}}</ref> Charles bụ onye nyocha / prọfesọ na-eleta na Mahadum ndị dị na Germany, Japan, Norway, Italy na France. Ọ bụ onye otu, Kansụl Na-achịkwa Mahadum ma lekọta ndị Undergraduates, Masters na ọtụtụ ụmụ akwụkwọ PhD na nkuzi ya.<ref>{{Cite web|title=I AM POISED TO TAKE UNN TO A GREATER HEIGHT….Prof. Igwe|url=https://verbatimnigeria.org/2019/06/13/i-am-poised-to-take-unn-to-a-greater-height-prof-igwe/|author=Uche|first=Bruno|language=en-GB|accessdate=2020-05-25|archivedate=2020-08-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200808083718/https://verbatimnigeria.org/2019/06/13/i-am-poised-to-take-unn-to-a-greater-height-prof-igwe/}}</ref> Ọ bụ onye nyocha mpụga na onye nyocha prọfesọ n'ọtụtụ Mahadum Naijiria na Europe.<ref>{{Cite web|title=Anambra State Government - Light Of The Nation|url=https://www.anambrastate.gov.ng/news?r=anambra-born-soil-scientist-emerges-new-vc-of-unn-&hs=2d13079912b137c8bcae4e2342679a65|work=www.anambrastate.gov.ng|accessdate=2020-05-25|archivedate=2019-05-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190530220151/http://www.anambrastate.gov.ng/news?r=anambra-born-soil-scientist-emerges-new-vc-of-unn-&hs=2d13079912b137c8bcae4e2342679a65}}</ref> Nnyocha Prọfesọ Igwe na-elekwasị anya na onyinye nke organic na mineral colloids na nkwụsi ike nke ala okpomọkụ. O nyere aka nke ukwuu na ihe ọmụma banyere nkwụsi ike nke ala okpomọkụ na-adịghị akwụsi ike nke na-enwe ọdachi na mmiri ozuzo na-ezo n'ebe okpomọkụ. N'ihu Mgbanwe ihu igwe zuru ụwa ọnụ, ọ gbasaa oke nyocha ya iji tinye "[[:en:Carbon_sequestration|Carbon sequestration]] na ala okpomọkụ". N'ọchịchọ ya iji wepụ ihe ndị dị n'ala na-emetụta erodibility (K) ihe nke ụdị erosion, o bipụtara ụfọdụ ọrụ ọsụ ụzọ na mgbasa nke ala.<ref>{{Cite web|title=Prof. Charles Igwe Emerges New Vice Chancellor Of UNN|url=http://www.latestnigeriannews.com/news/7238952/|author=Latestnigeriannews|work=Latest Nigerian News|language=English|accessdate=2020-05-25}}</ref> Ọ bụ onye edemede ma ọ bụ onye edemedo nke ọtụtụ isiokwu ndị ọgbọ na-enyocha na Journals of Soil / Environmental Sciences. Ọ bụ Onye ibe NORAD; Onye ibe nke Alexander von Humboldt (AvH) Germany; Onye mmekọ na-aga n'ihu, International Centre for Theoretical Physics, Trieste, Italy; Onye ibe, Japanese Society for Promotion of Science; onye meriri, University of Nigeria Vice-Chancellor's Faculty and University Prizes nke afo 1992/93; Ndepụta na Marquis Who's Who na Science na Engineering; na onye sonyere na German DAAD / DIES Deans Course 2009.<ref name=":1">{{Cite web|title=Biographies|url=https://www.itu.int/en/ITU-T/Workshops-and-Seminars/standardization/20200203/Pages/Bios.aspx|work=www.itu.int|accessdate=2020-05-25}}</ref><ref>{{Cite web|title=Biographies|url=https://www.itu.int/en/ITU-T/Workshops-and-Seminars/standardization/20200203/Pages/Bios.aspx|work=www.itu.int|accessdate=2020-05-25}}</ref><ref>{{Cite journal|author=Igwe|first=Charles Arizechukwu|date=2008-06-01|title=Factors affecting potassium status of flood plain soils, eastern Nigeria|journal=Archives of Agronomy and Soil Science|volume=54|issue=3|pages=309–319|doi=10.1080/03650340801927051|issn=0365-0340}}</ref><ref name=":2"/><ref name=":1" /> == Nsọpụrụ na mmata == Charles enwetala ọtụtụ onyinye<ref>{{Cite web|url=http://www.unn.edu.ng/internals/staff/viewProfile/NTA3|work=University of Nigeria|accessdate=11 June 2019|title=UNN Staff Profile|archivedate=5 June 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190605141205/http://www.unn.edu.ng/internals/staff/viewProfile/NTA3}}</ref> fellowship * Onye otu Alexander von Humboldt (AvH) Germany * Onye mmekọ na-aga n'ihu, International Centre for Theoretical Physics, Trieste, Italy * Fellow, Japanese Society for Promotion of Science * Onye mmeri, Mahadum nke Naịjirịa Vice-Chancellor's Faculty na University Prizes 1992/93 * Ndepụta na Marquis Who's Who na Sayensị na Injinia; onye sonyere na German DAAD / DIES Deans Course 2009 == Edensibịa == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT: Igwe, Charles Arizechukwu}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] [[Òtù:Onye isi mahadum nke naijiria, Nsukka]] [[Òtù:Charles Arizechukwu Igwe]] [[Òtù:Charles Igwe]] [[Òtù:VC UNN]] [[Òtù:Ndi amuru n'afo 1958]] [[Òtù:Ndi Igbo guru Akwukwuo]] [[Òtù:Ndi si na Awka]] [[Òtù:Vice-Chancellors of the Univeristy of Nigeria]] [[Òtù:Ndi guru akwukwuo na Nottingham]] p136qyv34pu9vvo4mb9xrl3ijjuv8wk Luke Chijiuba Ochulor 0 26353 729213 112717 2026-09-29T21:29:53Z Neme244 16387 added DEFAULTSORT and Databox 729213 wikitext text/x-wiki {{Databox}} Air Commodore (la ezumike nká) '''Luke Chijiuba Ochulor''' jere ozi dị ka onye nchịkwa agha mbụ nke [[Ȯra Delta|Delta]] Steeti, Naịjirịa, nke a họpụtara n'ọnwa Ọgọstụ n'afọ 1991 mgbe e guzobere steeti ahụ site na akụkụ [[Mid-Western Region, Nigeria|Bendel]] Steeti n'oge ọchịchị ndị agha nke onye isii [[Ibrahim Babangida]]. O nyefere onye gọvanọ a họpụtara ahọpụta [[Felix Ibru]] na Jenụwarị n'afọ 1992 na mmalite mba nke atọ nke Naịjirịa.<ref>{{Cite web|url=http://www.worldstatesmen.org/Nigeria_federal_states.htm|title=Nigeria States|publisher=WorldStatesmen|accessdate=2010-05-28}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.deltastate.gov.ng/aboutus.htm|title=BRIEF ON DELTA STATE|publisher=Delta State Government|accessdate=2010-05-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100719173411/http://www.deltastate.gov.ng/aboutus.htm|archivedate=2010-07-19}}</ref> Ochulor bụ onye [[Ndị Ìgbò|Igbo]]. A mụrụ ya na mpaghara ọchịchị obodo nke Okpofe [[Ezinihitte Mbaise|Ezinihitte]] na [[Mbaise]] Imo Steeti Naịjirịa. Dị ka gọvanọ steeti, e nyere ya ọrụ iguzobe usoro nchịkwa maka steeti ọhụrụ ahụ ka ọ na-akwadebe maka ntuli aka na ịkwaga na ọchịchị ndị nkịtị. O mepụtara Mahadum Delta Steeti site na ogige Abraka nke Mahadum Bendel Steeti, wee guzobe kọmitii iji chọpụta ma a ga-ebugharị mahadum ọhụrụ ahụ na Anwai, [[Asaba]], mkpebi nke nwere ike ịkpata ọgba aghara agbụrụ. N'ọnwa Julaị afọ 2003, Ochulor kpọrọ ndị isi agbụrụ Ijaw, Itsekiri na Urhobo na Delta Steeti ka ha rụkọọ ọrụ ọnụ iji mepụta udo na mpaghara [[Warri]] nwere nsogbu.<ref>{{Cite web|url=http://www.accessmylibrary.com/coms2/summary_0286-12759460_ITM|title=There Won't Be Peace in Warri Until..., Ex-Delta Gov Warns.|date=July 13, 2004|work=Vanguard|author=Tony Edike|accessdate=2010-05-28}}</ref> Dị ka onye otu Imeobi (nke dị n'ime) ọgbakọ ndị okenye nke Imo Steeti , na afọ 2009 ọ gọnahụrụ asịrị na gọvanọ [[Ọ̀hà Ímò|steeti]], [[Ikedi Godson Ohakim|Ikedi Ohakim]] na-akwụ ndị okenye ụgwọ iji gbochie nkatọ.<ref>{{Cite web|url=http://allafrica.com/stories/200911021114.html|title=Ohakim Doesn't Share Money to Imo Elders -Ochulor|work=Daily Champion|author=Tony Adibe|date=31 October 2009|accessdate=2010-05-28}}</ref> {{DEFAULTSORT:Ochulor, Luke}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 5gyohjxb4pvf1uvtckl77atu9r9wpld Nkwupụta United Nations Banyere Ihe Ndị Ruuru Ndị Ọrụ Ugbo 0 26356 729468 724908 2026-09-30T09:54:47Z InternetArchiveBot 11600 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 729468 wikitext text/x-wiki {{Infobox UN resolution|number=L.30|organ=[[Third Committee|GA Third Committee]]|date=19 November|year=2018|meeting=53rd meeting|code=A/C.3/73/L.30|document=https://www.undocs.org/A/C.3/73/L.30|for=119|abstention=49|against=7|absent=|subject={{nowrap|Human rights}}|result=Adopted|image=|caption=}} {{Infobox UN resolution|number=HRC/39/12|organ=Human Rights Council|date=28 September|year=2018|meeting=40th meeting|code=A/HRC/RES/39/12|document=https://undocs.org/A/HRC/RES/39/12|for=33|abstention=11|against=3|absent=|subject={{nowrap|Human rights}}|result=Adopted|image=|caption=}} Nkwupụta na ikike nke ndị ọrụ ugbo ('''UNDROP'''; aha zuru ezu: '''Nkwupụta''' Mba Ndị Dị n'Otu na Ikike nke ndị ọrụ ala na ndị ọzọ na-arụ ọrụ n'ime ime obodo) bụ mkpebi UNGA banyere ikike mmadụ na "mghọta zuru ụwa ọnụ", nke United Nations nabatara na 2018.<ref>{{Cite news|author=UN News|title=Bachelet da la bienvenida a la nueva declaración de la ONU para proteger a los campesinos|url=https://news.un.org/es/story/2018/12/1448261|accessdate=6 May 2020|publisher=United Nations|date=18 December 2018|language=es}}</ref> Mkpebi ahụ sitere na votu nke 121-8, na ndị otu 54 na-ezere. A kọwaala nkwupụta ahụ ka ọ bụrụ nkwado nke mmegharị ọchịchị mkpụrụ.<ref>{{Cite web|author=Wise|first=Timothy|date=2019-01-18|title=The United Nations backs seed sovereignty in landmark small-scale farmers’ rights declaration {{!}} Greenbiz|url=https://www.greenbiz.com/article/united-nations-backs-seed-sovereignty-landmark-small-scale-farmers-rights-declaration|accessdate=2023-04-02|work=GreenBiz|language=en}}</ref> == Akụkọ ihe mere eme == === Ihe ndị mere n'oge gara aga === N'afọ 2008, Via Campesina malitere '''''nkwupụta nke ikike nke'''''<ref>{{Cite news|title=Declaration of Rights of Peasants ‐ Women and Men. ''Peasants of the World need an International Convention on the Rights of Peasants''|url=https://viacampesina.org/en/wp-content/uploads/sites/2/2011/03/Declaration-of-rights-of-peasants-2009.pdf|accessdate=5 May 2020|work=Via Campesina|date=2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20200603125733/https://viacampesina.org/en/wp-content/uploads/sites/2/2011/03/Declaration-of-rights-of-peasants-2009.pdf|archive-date=3 June 2020|url-status=dead}}</ref> ụmụ nwanyị na ụmụ nwoke ndị ọrụ ugbo nke, site na nkwado nke òtù ndị ọzọ, gosipụtara ya na United Nations' Human Rights Council. E jiri ederede ahụ mee ihe dị ka ihe ndabere site na 2009 ruo 2018 iji kwurịta ederede nke nkwupụta UNDROP ikpeazụ. Ndị otu ọha na eze dị ka La Via Campesina, [[Food First Information and Action Network|FIAN International]], ma ọ bụ Europe-Third World Centre (CETIM) kwadoro mkparịta ụka ahụ, kamakwa ndị ọkà mmụta dị ka otu ndị ọrụ ugbo nke Geneva Academy of International Humanitarian Law and Human Rights, na ọtụtụ UN Special Rapporteurs.<ref>[[Geneva Academy of International Humanitarian Law and Human Rights]]: [https://web.archive.org/web/20200505214131/https://www.geneva-academy.ch/research/our-project/detail/13-the-rights-of-peasants Project: The Rights of Peasants (Started in May 2008)], 2008–2020.</ref> === Ikike ndị ọrụ ugbo === Echiche nke ikike ndị ọrụ ugbo na-ewuli elu karịa ikike ndị ọrụ ugbo a ghọtara, n'etiti ndị ọzọ, na Nkwekọrịta Osisi nke FAO nakwa na Nkwekọrịta nke Diversity Biological. === Mkparịta ụka nke ederede === ==== Tupu mkparịta ụka amalite ==== ==== Mmalite ==== Mkparịta ụka a, nke Bolivia duziri na mbụ, bụ ndị UN Human Rights Council malitere ma n'ikpeazụ Mgbakọ Mba Ndị Dị n'Otu nakweere.<ref>[https://web.archive.org/web/20200505214131/https://www.geneva-academy.ch/research/our-project/detail/13-the-rights-of-peasants See ][[Geneva Academy of International Humanitarian Law and Human Rights]]<span>'s page on the UNDROP negotiation project</span></ref> ==== Kansụl Na-ahụ Maka Ihe Ndị Ruuru Mmadụ ==== N'abalị iri abụọ na asatọ n'ọnwa Septemba n'afọ 2018, e nyere ndị United Nations Human Rights Council, nke [[Algeria]], [[Bolivia]], Cuba, [[Ecuador]], El Salvador, Egypt, Haiti, [[Kenya]], Nicaragua, [[Paraguay]], Philippines, South Africa, [[Togo]], [[Venezuela]] na steeti Palestine kwadoro. A nabatara ya na vootu ịrị atọ na atọ na-akwado ya, ebe ịrị na otu na-anọghị ([[Belgium]], Brazil, [[Kroatia|Croatia]], Germany, [[Iceland]], Japan, Republic of Korea, Slovakia, [[Slovakia|Slovenia]] na Spain) na vootu atọ nke na-emegide (Australia, [[Hungary]] na United Kingdom) dị ka HRC Resolution 39/12<ref>{{Cite web|author=Press release|title=UN Human Rights Council passes a resolution adopting the peasant rights declaration in Geneva|url=https://viacampesina.org/en/un-human-rights-council-passes-a-resolution-adopting-the-peasant-rights-declaration-in-geneva/#_ftn1|work=viacampesina.org|publisher=La Via Campesina|accessdate=6 May 2020|date=28 September 2018}}</ref> ==== Kọmitii nke Atọ nke Nzukọ Ezumezu ==== N'abalị iri abụọ na anọ n'ọnwa Ọktoba, Kọmitii nke Atọ nke Nzukọ Ezumezu nke UN mere otu ọrụ gọọmentị na-emeghe iji kwurịta atụmatụ UNDROP, ebe ndị nnọchi anya [[Bolivia]], Indonesia, European Union, Cuba na South Africa kwuru okwu. Nkwupụta mkpebi ahụ (A/C.3/73/L.30) gosipụtara na Kọmitii nke Atọ nke Nzukọ Ezumezu nke UN na 8 Nọvemba site n'aka onye nnọchi anya [[Bolivia]] na onye nkwado si Cuba, [[Ecuador]], El Salvador, Mongolia, Nicaragua, [[Paraguay]], [[Portugal]], South Africa na [[Venezuela]].<ref>[https://undocs.org/A/73/589/Add.2 Promotion and protection of human rights: human rights questions, including alternative approaches for improving the effective enjoyment of human rights and fundamental freedoms] (Report of the Third Committee) A/73/589/Add.2</ref> N'abalị iri na itoolu n'ọnwa Nọvemba, akwụkwọ ahụ nwetara nkwado site na [[Benin]], [[Central African Republic]], [[Chad]], Dominican Republic, Egypt, [[Eritrea]], [[Guinea]], Indonesia, Iran, [[Kazakhstan]], [[Kenya]], [[Liberia]], [[Mali]], Niger, [[Niger|Nigeria]], Pakistan, Saint Kitts na Nevis, Saint Vincent na Grenadines, [[Sierra Leone]], [[Somalia]], [[South Sudan]], [[Uganda]], [[Tanzania|United Republic of Tanzania]], [[Zambia]] na [[Zimbabwe]]. E mechara nyefee ya maka ịtụ vootu, nke nsonaazụ ya dị mma: na vootu 119 na-akwado, vootu 7 megide (Australia, [[Hungary]], Israel, New Zealand, Sweden, United Kingdom, United States of America) na ndị na-anọghị na ya<ref>{{Cite news|title=UNITED NATIONS: Third Committee approves the UN Declaration on the Rights of Peasants and Other People Working in Rural Areas|url=https://viacampesina.org/en/united-nations-third-committee-approves-the-un-declaration-on-the-rights-of-peasants-and-other-people-working-in-rural-areas/|accessdate=5 May 2020|work=Via Campesina|date=20 November 2018}}</ref><ref>[https://www.un.org/en/ga/third/73/docs/voting_sheets/L.30.pdf UNGA Third Committee voting record on A/C.3/73/L.30]</ref> ==== Nzukọ Ezumezu nke 73rd Plenary Session ==== Na nzukọ nke iri ise na ise ya na iri na asaa n'ọnwa Disemba afọ 2018, nnọkọ nke iri asaa na atọ nke Nzukọ Ezumezu nke Mba Ndị Dị n'Otu nabatara mkpebi 73/165, nke nwere UNDROP dị ka ihe mgbakwunye, nke mmeghe ya na-agụ:<ref>{{Cite news|author=A. Wise|first=Timothy|title=UN Backs Seed Sovereignty in Landmark Peasants' Rights Declaration|url=https://www.resilience.org/stories/2019-01-24/un-backs-seed-sovereignty-in-landmark-peasants-rights-declaration/|accessdate=5 May 2020|work=Resilience|date=24 January 2019}}</ref><ref>{{Cite web|author=OHCHR|title=UN Human Rights Chief welcomes adoption of the United Nations Declaration on the Rights of Peasants|url=https://www.ohchr.org/EN/NewsEvents/Pages/DisplayNews.aspx?NewsID=24026&LangID=E|accessdate=5 May 2020|date=18 December 2018|authorlink=OHCHR}}</ref><blockquote>''Nzukọ Ezumezu,'' ''Na-anabata nnabata nke Kansụl Na-ahụ Maka Ihe Ndị Ruuru Mmadụ, na mkpebi ya 39/12 nke 28 Septemba 2018,1 nke nkwupụta United Nations na ikike nke ndị ọrụ ugbo na ndị ọzọ na-arụ ọrụ n'ime ime obodo.'' # ''Na-anabata nkwupụta United Nations banyere ikike nke ndị ọrụ ugbo na ndị ọzọ na-arụ ọrụ n'ime ime obodo, dịka ọ dị na mgbakwunye na mkpebi a;'' # ''Ọ na-akpọ Gọọmentị, ụlọ ọrụ na òtù nke usoro United Nations na ndị otu gọọmentị na ndị na-abụghị gọọmentị ka ha gbasaa nkwupụta ahụ ma kwalite nkwanye ùgwù na nghọta ya zuru ụwa ọnụ.'' # ''Ọ rịọrọ odeakwụkwọ ukwu ka ọ tinye ederede nke nkwupụta ahụ na mbipụta ọzọ nke Human Rights: A Compilation of International Instruments.'' </blockquote>Tupu nkwekọrịta na nnabata, onye nnọchiteanya nke Switzerland (otu n'ime mba ole na ole na-abụghị ndị na-emepe emepe nke na-eme ntuli aka nke ọma) kwupụtara banyere UNDROP na ọ "na-achọ ichikota ikike nke ndị ọrụ ugbo n'otu akwụkwọ iji mee ka mmata mara banyere ọnọdụ ha. bụ mgbama ndọrọ ndọrọ ọchịchị dị oke mkpa. "<ref>{{Cite web|title=General Assembly official records, 73rd session: 55th plenary meeting, Monday, 17 December 2018, New York|url=https://digitallibrary.un.org/record/3795602?ln=en|work=United Nations Digital Library|publisher=United Nations|accessdate=6 May 2020}}</ref> '''Mba ndị kwadoro ka a nabata ederede a gụnyere''' [[Afghanistan]], [[Algeria]], Angola, Antigua and Barbuda, Azerbaijan, Bahamas, Bahrain, Bangladesh, [[Barbados]], Belarus, Belize, Benin, Bhutan, Bolivia, [[Botswana]], Brunei, Burundi, Cape Verde, Cambodia, Central African Republic, Chad, Chile, Comoros, Congo, Costa Rica, Cuba, [[Democratic Republic of the Congo]], Djibouti, Dominica, Dominican Republic, East Timor, Ecuador, Egypt, El Salvador, [[Eritrea]], Gabon, Gambia, Ghana, Grenada, [[Guinea]], Guinea-Bissau, [[Guyana]], Haiti, India, Indonesia, Iran, Iraq, Ivory Coast, [[Jamaikạ|Jamaica]], Jordan, Kazakhstan, Kenya, Kuwait, Kyrgyzstan, Laos, Lebanon, Liberia, Libya, Luxembourg, Madagascar, Malawi, Malaysia, Maldives, Mali, Mauritania, Mauritius, Mexico, Moldova, Monaco, Mongolia, Morocco, Mozambique, Myanmar, Namibia, Nepal, Nicaragua, Niger, Nigeria, North Korea, Oman, Pakistan, Panama, Papua New Guinea, [[Peru]], Philippines, Portugal, Qatar, Rwanda, Saint Kitts and Nevis, Saint Lucia, Saint Vincent and the Grenadines, São Tomé and Príncipe, Saudi Arabia, Senegal, Serbia, Seychelles, Sierra Leone, Solomon Islands, Somalia, South Africa, [[South Sudan]], Sri Lanka, Sudan, Suriname, [[Switzerland]], Syria, Tajikistan, Thailand, Togo, [[Trinidad and Tobago]], [[Tunisia]], Uganda, [[United Arab Emirates]], Tanzania, Uruguay, Uzbekistan, Venezuela, Vietnam, Yemen, [[Zambia]] nakwa [[Zimbabwe]]. N'ụzọ dị ịrịba ama, Australia, Guatemala, Hungary, Israel, New Zealand, Sweden, United Kingdom na United States '''vootu megide nkwupụta ahụ'''. '''Mba ndị gupuru onwe ha gụnyere ndị a:''' Albania, Andorra, Argentina, Armenia, Austria, Belgium, Bosnia na Herzegovina, Brazil, Bulgaria, [[Kameroon|Cameroon]], Canada, Colombia, Croatia, Cyprus, Czech Republic, Denmark, Estonia, Ethiopia, Fiji, Finland, France, Georgia, Germany, Greece, Honduras, Iceland, Ireland, Italy, Japan, Kiribati, Latvia, [[Lesotho]], Lithuania, [[Liechtenstein]], Malta, Montenegro, Netherlands, North Macedonia, Norway, Palau, Poland, South Korea, Romania, Romania, Russia, Samoa, San Marino, Singapore, Singapore, Slovakia, Ukraine, Ukraine, Vanuatu, Vanu, Vanu, Turkey. == Ihe ndị dị n'ime ya ==   {| class="sidebar nomobile nowraplinks hlist ----" ! class="sidebar-title" |[[Rights]] |- | class="sidebar-image" |[[File:HumanRightsLogo.svg|78x78px]] |- ! class="sidebar-heading" | Theoretical distinctions |- | class="sidebar-content" | <div class="plainlist"> * [[Claim rights and liberty rights]] * [[Individual and group rights]] * [[Natural rights and legal rights]] * [[Negative and positive rights]] </div> ---- |- ! class="sidebar-heading" | [[Human rights]] |- | class="sidebar-content" | <div class="plainlist"> * [[Civil and political rights|Civil and political]] * [[Economic, social and cultural rights|Economic, social and cultural]] * [[Three generations of human rights|Three generations]] </div> ---- |- ! class="sidebar-heading" | Rights by beneficiary |- | class="sidebar-content" | <div class="hlist"> * [[Rights of the accused|Accused]] * [[Animal rights|Animals]] * [[Children's rights|Children]] * [[Consumer protection|Consumers]] * [[Creditors' rights|Creditors]] * [[Deaf rights movement|Deaf]] * [[Disability rights movement|Disabled]] * [[Elder rights|Elders]] * [[Fetal rights|Fetuses]] * [[International Treaty on Plant Genetic Resources for Food and Agriculture#Farmers' rights|Farmers]] * [[Human rights|Humans]] * [[Indigenous rights|Natives]] * [[Intersex human rights|Intersex]] * [[Divine right of kings|Kings]] * [[LGBT rights by country or territory|LGBT]] ([[Transgender rights|Transgender]]) * [[Men's movement|Men]] * [[Minority rights|Minorities]] * [[Parents' rights movement|Parents]] ([[Mothers' rights|Mothers]], [[Fathers' rights movement|Fathers]]) * [[Patients' rights|Patients]] * [[United Nations Declaration on the Rights of Peasants|Peasants]] * [[Plant rights|Plants]] * [[Prisoners' rights|Prisoners]] * [[Ethics of artificial intelligence#Robot rights|Robots]] * [[States' rights|States]] * [[Student rights in higher education|Students]] * [[Victims' rights|Victims]] * [[Women's rights|Women]] * [[Labor rights|Workers]] * [[Youth rights|Youth]] </div> ---- |- ! class="sidebar-heading" | Other groups of rights |- | class="sidebar-content" | <div class="hlist"> * [[Freedom of assembly|Assembly]] * [[Freedom of association|Association]] * [[Right of asylum|Asylum]] * [[Civil liberties]] * [[Digital rights|Digital]] * [[Right to education|Education]] * [[Right to a fair trial|Fair trial]] * [[Right to food|Food]] * [[Free migration]] * [[Right to health|Health]] * [[Right to housing|Housing]] * [[Linguistic rights|Linguistic]] * [[Freedom of movement|Movement]] * [[Right to property|Property]] * [[Reproductive rights|Reproductive]] * [[Right to rest and leisure|Rest and leisure]] * [[Right of self-defense|Self defense]] * [[Self-determination|Self-determination of people]] * [[Freedom of speech|Speech]] * [[Right to sexuality|Sexuality]] * [[Human right to water and sanitation|Water and sanitation]] </div> ---- |- | class="sidebar-navbar" |<templatestyles src="Module:Navbar/styles.css"></templatestyles> |}   === Okwu Mmalite === Okwu mbido ahụ na-echeta usoro ihe ndị ruuru mmadụ, ọkachasị: * the Charter of the United Nations, * the Universal Declaration of Human Rights, * the Convention on the Elimination of All Forms of Racial Discrimination, * the Covenant on Economic, Social and Cultural Rights, * the Covenant on Civil and Political Rights, * the Convention on the Elimination of All Forms of Discrimination against Women, * the Convention on the Rights of the Child, * the International Convention on the Rights of Migrants, * relevant conventions of the International Labour Organization, * the Declaration on the Right to Development, * the [[Nkwupụta Banyere Ihe Ndị Ruuru Ụmụ Amaala|Declaration on the Rights of Indigenous Peoples]], Ọ na-ekwuputakwa 2030 Agenda for Sustainable Development, yana iwu mba ụwa dị mkpa, dị ka: * Nkwekọrịta ihe ọkụkụ (ITPGRFA), * Nkwekọrịta Banyere Biological Diversity * na [[Nagoya Protocol on Access to Genetic Resources and the Fair and Equitable Sharing of Benefits Arising from their Use|Nagoya Protocol]] ya na Access to Genetic Resources na Fair and Equitable Sharing of Benefits Na-esite na Ojiji ha. * Ntuziaka afọ ofufo nke FAO na Nchịkwa Na-ahụ Maka Nchịkwa nke Ala, Azụmaahịa na Ọhịa n'ihe gbasara Nchebe Nri Mba. * Ntuziaka afọ ofufo nke FAO maka ịchekwa obere azụ na-adịgide adịgide n'ihe gbasara nchekwa nri na mkpochapụ ịda ogbenye * Ntuziaka afọ ofufo nke FAO iji kwado mmezu na-aga n'ihu nke ikike inweta nri zuru oke n'ihe gbasara nchekwa nri mba. === Nkeji edemede 1, 2, 27 na 28: ndokwa n'ozuzu === Nkeji edemede nke mbụ na-akọwa echiche ndị bụ isi, Nkeji edemede nke abụọ wee ruo na nke iri abụọ na asatọ na-elekwasị anya na ọrụ mba n'ozuzu ya, na Nkeji edemede nke ịrị abụọ na asaa depụtara ọrụ nke usoro United Nations na òtù ndị ọzọ na-emekọ ọchịchị. === Nkeji edemede 3: Ịha nhata === Nkeji edemede nke nke atọ na-ewebata echiche nke ịha nhata na enweghị ịkpa ókè n'etiti ndị ọrụ ugbo na ndị ọzọ na-arụ ọrụ n'ime ime obodo. === Nkeji edemede 4: ụmụ nwanyị === Nkeji edemede nke anọ na-echeta ọrụ dị mkpa ụmụ nwanyị na-arụ n'ime ime obodo, ma na-akpọ maka ịkpa ókè ọ bụla megide ụmụ nwanyị, nguzozi nwoke na nwanyị, na itinye aka na itinye aka ụmụ nwanyị na ọkwa niile. === Nkeji edemede 5 na 18: ikike okike === Nkeji edemede nke ise na-elekwasị anya na ikike ndị ọrụ ugbo nwere ịnweta ihe onwunwe okike, gụnyere ihe onwunwa mkpụrụ ndụ ihe nketa, na ịnụ ụtọ ụzọ maka mmepe, yana ọkachasị mmepe na-adịgide adịgide. Nkeji edemede nke ịrị na asatọ na-akwado ya site n'inye ikike pụrụ iche maka gburugburu ebe dị ọcha, dị nchebe, na nke dị mma maka ndị niile na-arụ ọrụ ma na-ebi n'ime ime obodo. === Nkeji edemede 6, 7, 8 na 9: nnwere onwe na ikike obodo na nke ndọrọ ndọrọ ọchịchị === Akụkụ a nke nkwupụta ahụ na-ekwu maka ikike ndụ, nchekwa nke ndị mmadụ kamakwa nnwere onwe nke ịgagharị, nnwere onwe echiche, echiche na nkwupụta, yana nnwere onwe mkpakọrịta === Nkeji edemede 10, 11 na 12: ikpe ziri ezi === Nkeji edemede 10, 11 na 12 na-elekwasị anya na ikike itinye aka, ikike ozi, na ikike ikpe ziri ezi, gụnyere ịnweta ikpe ziri ezi. === Nkeji edemede 13, 14 na 16: ikike ọrụ === Isiokwu abụọ a na-ekwu maka ikike ịrụ ọrụ na [[ikike ịrụ ọrụ]] n'ọnọdụ dị nchebe na nke dị mma, na ọnọdụ ọrụ kwesịrị ekwesị. Nkeji edemede 16 na-akwado, ma na-elekwasị anya na ikike inweta ezigbo ego, na ikike ịhọrọ na ịnọgide na-enwe ihe onwunwe, na ụzọ mmepụta ahọrọ. === Nkeji edemede 15: ikike nri === Nkeji edemede 15 na-enyocha otu n'ime isi arịrịọ nke ndị ọrụ ugbo kemgbe ọtụtụ afọ: [[Ikike inwe nri|ikike nri]], nchekwa nri na ọbụbụeze nri. === Nkeji edemede 17: ikike inwe ala === === Nkeji edemede 19: ikike inwe mkpụrụ === === Nkeji edemede 20: ikike maka ụdị dị iche iche === === Nkeji edemede 21: ikike inwe mmiri na usoro mmiri dị ọcha === === Nkeji edemede 22 na 23: ikike ahụike na nchekwa ọha na eze === Isiokwu a na-ekwuputasi ike gbasara [[Right to health|ikike]] onye ọ bụla nwere ịnụ ụtọ ụkpụrụ kachasị elu nke ahụike anụ ahụ na nke uche (''ikike'' ahụike), ma gụnye ihe ụfọdụ dịka ntụle maka ọgwụ ọdịnala. === Nkeji edemede 24: ikike ụlọ === === Nkeji edemede 25: ikike agụmakwụkwọ === === Nkeji edemede 26: ikike ọdịnala, ihe ọmụma ọdịnala na ngosipụta ọdịnala ọdịnala === Isiokwu a na-elekwasị anya n'akụkụ mmekọrịta mmadụ na ibe ya, ọkachasị ihe ọmụma ọdịnala na ihe nketa ọdịnala na omenala. == Hụkwa == === Njikọ dị n'ime === * Ihe ndị ruuru mmadụ * Kansụl Na-ahụ Maka Ihe Ndị Ruuru Mmadụ nke Mba Ndị Dị n'Otu * Ikike nke ụmụ amaala * [[Ikike inwe nri|Ikike inweta nri]] * Nkwekọrịta Plant nke FAO (ITPGRFA) * Mgbanwe nke ndị ọrụ ugbo * Site na Campesina * Afọ Iri nke Ọrụ Ugbo Ezinụlọ nke Mba Ndị Dị n'Otu == Njikọ mpụga == * '''[https://digitallibrary.un.org/record/1650694 Nkwupụta Mba Ndị Dị n'Otu banyere]''' Ikike nke Ndị Ọrụ Ugbo na Ndị Ọzọ Na-arụ Ọrụ n'Ime Obodo dị ka Nzukọ Ezumezu nabatara, 17 Disemba 2019 na Mkpebi 73/165. * [https://web.archive.org/web/20200423101441/https://viacampesina.org/en/peasants-rights-explained-an-illustrated-version-of-the-un-declaration-undrop/ Ihe osise] nke Via Campesina bipụtara * [https://web.archive.org/web/20200603125733/https://viacampesina.org/en/wp-content/uploads/sites/2/2011/03/Declaration-of-rights-of-peasants-2009.pdf Nkwupụta nke ikike nke ndị ọrụ ugbo ‐ Ụmụ nwanyị na ụmụ nwoke. ''Ndị ọrụ ugbo nke ụwa chọrọ nkwekọrịta mba ụwa maka ikike nke ndị ọrụ ugbo''], atụmatụ mbụ nke Via Campesina mere === Ihe edeturu na Edensibia === {{Reflist|30em}} [[Òtù:Pages with unreviewed translations]] gyl3i32gzt32swg2yflxtv6t6279gtr Not Gay 0 26388 729489 728183 2026-09-30T10:48:30Z InternetArchiveBot 11600 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 729489 wikitext text/x-wiki   {{Databox}} Not Gay: Sex Between Straight White Men bụ akwụkwọ Jane Ward dere n'afọ puku iri ise, ebe onye edemede ahụ kọwapụtara ihe omume nke ndị ọcha na-achọ mmekọahụ ya na ụmụ nwoke ibe ha ọ bụla, maọbụ abụọ.<ref>{{Cite book|title=Not Gay: Sex between Straight White Men|url=https://archive.org/details/notgaysexbetween0000ward|first=Jane|author=Ward|authorlink=Jane Ward|publisher=[[NYU Press]]|year=2015|isbn=9781479860685|doi=10.18574/nyu/9781479860685.001.0001}}</ref><ref name="vice" /><ref name="stranger" /> == Isiokwu == Onye e dere ede a bu Ward na-atụle omenala ndị dịka "ịgagharị enyí", emume njikọ nwoke maọbụ nwanyị nke o kọwara dịka ""nke a maara ama n'usoro Gris" ebe 'ndi mmadụ ji penis onye ahụ jide ya bù penis wee nwee mkpọnwụ aka ukwuu ya n'ọnụ nwa okorobịa nọ n'ihu ha".<ref name="vice">{{Cite web|url=https://www.vice.com/read/how-to-have-gay-sex-without-being-gay-965|title=How to Have Gay Sex Without Being Gay|date=August 9, 2015|author=Ryan|first=Hugh|accessdate=April 7, 2022|work=[[Vice News]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20161201104234/http://www.vice.com/read/how-to-have-gay-sex-without-being-gay-965|archive-date=December 1, 2016|url-status=dead}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFRyan2015">Ryan, Hugh (August 9, 2015). . ''[[Akụkọ ọjọọ|Vice News]]''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">April 7,</span> 2022</span>.</cite></ref> Omenala ndị dị otú ahụ nwere ike inye aka n'ịchịkọta ìgwè maọbụ otu ọnụ na ịnye mmetụta nke ịbụ onye. A pụkwara inweta nke a site na akara ebighi ebi n'ụdị egbugbu maọbụ ụdị. N'adịghị ka akụkụ ndị a nke hazing, ọ pụkwara ịghọ ihe na-emerụ ahụ maọbụ ọbụna mmegbu (gụnyere mkparị mmekọahụ), Ward chọpụtakwara mkpali nwere ike iduga ụmụ okorobịa ịchọ ịchịkwa onwe ya n'elu ndị ọzọ n'ụzọ dị njọ.<ref name="forbes" /> Ihe atụ ndị ọzọ nke ya bù mmekọrịta mmekọahụ n'etiti ụmụ nwoke na-enwe mmasị heterosexual nyochara gụnyere okirikiri, ụmụ nwanyị kwụ ọtọ mgbasa ozi onlaini chọrọ ka ha soro ụmụ mmadụ ọcha mee ihe omume masturbation, yana "akụkọ ogologo oge zoro ezo banyere ụmụ nwoke nkịtị ugboro mgbe niile maka ịmekọrịta onwe onye".<ref name="vice" /><ref name="stranger">{{Cite news|url=http://www.thestranger.com/blogs/slog/2015/07/27/22606460/not-gay-men-who-have-not-gay-sex-with-other-not-gay-men|title=Not Gay Men Who Have Not Gay Sex with Other Not Gay Men|date=July 27, 2015|author=Savage|first=Dan|authorlink=Dan Savage|accessdate=April 7, 2022|work=[[The Stranger (newspaper)|The Stranger]]}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFSavage2015">[[Dan Savage|Savage, Dan]] (July 27, 2015). [http://www.thestranger.com/blogs/slog/2015/07/27/22606460/not-gay-men-who-have-not-gay-sex-with-other-not-gay-men "Not Gay Men Who Have Not Gay Sex with Other Not Gay Men"]. ''[[The Stranger (akwụkwọ akụkọ)|The Stranger]]''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">April 7,</span> 2022</span>.</cite></ref> Ward na-enyocha ebumnuche nke ndị ikom a nakwa otu ha si mee ka omume ha kwekọọ n'ọdịdị nwoke maọbụ nwaanyị ibe ya n'ọnọdụ dị iche iche, nke gụnyere omenala ịbanye mu obodo ọhụrụ na "ịhụnanya" ọnọdụ mmadụ dịka ụlọ mkpọrọ na agha.<ref name="vice" /><ref name="stranger" /><ref name="forbes">{{Cite web|url=https://www.forbes.com/sites/bobcook/2015/08/06/not-gay-a-book-with-an-intriguing-theory-on-male-school-sports-hazing/|title='Not Gay' -- A Book With An Intriguing Theory On Male School Sports Hazing|first=Bob|author=Cook|work=[[Forbes]]|date=August 5, 2015|accessdate=April 7, 2022}}</ref><ref name="ny">{{Cite web|url=https://www.thecut.com/2015/08/why-straight-men-have-sex-with-each-other.html|title=Why Straight Men Have Sex With Each Other|date=August 5, 2015|work=[[The Cut (website)|The Cut]]|accessdate=April 7, 2022|first=Jesse|author=Singal|authorlink=Jesse Singal}}</ref> Akwụkwọ ahụ gosipụtara ihe ndị sitere na mgbasa ozi onwe onye nke Craigslist, ma kọwaa ọtụtụ ebumnuche mere ụmụ nwoke nwere ike ịchọ ya bù mmekọahụ n'ebe obibi ha nọ.<ref name="ny" /><ref name="vice" /> Okwu ahụ bụ "bro-job" (nke a na-akpọ okwu ndị dị ka "" bro"" ya na 'blowJob") na-ezo aka n'inwe mmekọahụ n'etiti ụmụ nwoke abụọ kwụ ọtọ nke na-abụkarị ezigbo enyi. Ward na-ekwupụta echiche ahụ bụ na "ọrụ mkpuchi" abụghị ihe ngosi nke nwoke n'ezie, kama ọ bụ ụzọ maka ndị ikom nkịtị iji chọpụta njirimara mmekọahụ ha.<ref name="bustle">{{Cite web|url=https://www.bustle.com/articles/102655-bro-jobs-dont-make-you-gay-says-new-book-on-straight-white-male-sexual-fluidity|title=Can Dudes Who Give "Bro-Jobs" Still Be Straight?|first=Mariella|author=Mosthof|work=[[Bustle (magazine)|Bustle]]|accessdate=April 7, 2022|date=August 7, 2015}}</ref> N'agbanyeghị na a kwadoro ya ka ọ chepụtara okwu ahụ bụ bro-job, onye e seré ese a bu Ward mere ihe doo anya: == Edensibia == {{Reflist}} == Edensibia == {{Reflist}} dwe5cv3ahrnxshs3wxk6m61kzrua8mh Ayo Obe 0 26683 729218 194460 2026-09-29T21:34:23Z Neme244 16387 added DEFAULTSORT 729218 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Ayo Obe|image=Ayo Obe cropped.png|birth_date={{Birth date and age|1955|05|24}}|nationality=British-Nigerian|alma_mater=[[University of Wales]]|occupation=Lawyer|organization=Civil Liberties Organisation|known_for=Human rights activism|movement=[[Bring Back Our Girls]]|children=1}} [[Category:Articles with hCards]] Ayo obe bụ onye ọkaiwu Naịjiria Britain, onye odeakụkọ, onye na-egosi ihe onyonyo na onye na-akwado ikike mmadụ.<ref name=":0">{{Cite web|author=Ugbodaga|first=Mary|date=2021-03-08|title=IWD 2021: Celebrating 13 Nigerian women who deserve a place on the naira note|url=https://www.thecable.ng/iwd-2021-celebrating-12-nigerian-women-who-deserve-a-place-on-the-naira-note|accessdate=2021-05-16|work=TheCable|language=en-US}}</ref><ref name=":2">{{Cite web|date=2017-05-03|title=PREMIUM TIMES names ombudsman board for public oversight of its journalism {{!}} Premium Times Nigeria|url=https://www.premiumtimesng.com/news/top-news/230235-premium-times-names-ombudsman-board-public-oversight-journalism.html|accessdate=2021-05-30|work=[[Premium Times]]|language=en-GB}}</ref> == Mbido ndụ na agụmakwụkwọ == A mụrụ Obe na Mee 24, 1955, na United Kingdom . Ọ gara Mahadum Wales .<ref name=":1">{{Cite web|author=Oladipo|first=Bimpe|date=2019-03-04|title=OBE, Mrs. Ayo|url=https://blerf.org/index.php/biography/obe-mrs-ayo/|accessdate=2021-05-30|work=Biographical Legacy and Research Foundation|language=en-US}}</ref> == Ọrụ == A maara Obe maka ikike mmadụ nke Naijiria, iwu na mmekọrịta mmadụ na ibe ya, yana ịkwado mgbanwe ọchịchị onye kwuo uche ya. Ọ bụ [[Moshood Abiola|onye isi]] oche nke nzukọ nnwere onwe obodo ma kwado maka mmelite nke mmeri nke Onyeisi MKO Abiola na 1993 na ntuli aka onyeisiala.<ref>{{Cite web|author=|date=2020-05-26|title=Why Does It Matter That Ayo Obe, Eghosa Osaghae, Femi Falana Are Turning 60+?|url=https://intervention.ng/20306/|accessdate=2021-05-30|work=Intervention|language=en-US}}</ref><ref name=":0" /><ref>{{Cite web|author=Sherlaw|first=Meave|date=2016-02-22|title=The Lagos power list: 21 people in 21 million|url=http://www.theguardian.com/world/2016/feb/22/the-lagos-power-list-21-people-in-21-million|accessdate=2021-05-30|work=[[The Guardian]]|language=en}}</ref> E depụtara ya dị ka otu n'ime ndị dike nke June 12.<ref>{{Cite web|author=Ajeluorou|first=Anote|title=Heroes and villains of June 12|url=https://guardian.ng/politics/heroes-and-villains-of-june-12/|accessdate=2021-05-30|work=[[The Guardian (Nigeria)]]|language=en-US|archivedate=2021-06-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210602213105/https://guardian.ng/politics/heroes-and-villains-of-june-12/}}</ref> E jidere paspọtụ ya na Machị 1996 mgbe ọ na-ahapụ Naijiria ịga nzukọ nke Kọmitii Na-ahụ Maka Ihe Ndị Ruuru Mmadụ nke UN na New York n'ihi ọrụ ya.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=q4AHAQAAMAAJ&q=Ayo+Obe|title=Human Rights Watch/Africa|date=1996|publisher=Human Rights Watch|language=en}}</ref><ref name=":0" /> Ọ bụ onye isi oche nke Transition Monitoring Group nke bụ njikọ aka na-enyocha ntuli aka ma na na'iwulite ọchịchị onye kwuo uche ya nke ndị NGO Naijiria site na 1999 ruo 2001. Ọ nọchitekwara anya njikọ ahụ site na 2001 ruo 2006 Ụlọ ọrụ ndị uweojii (PSC).<ref name=":0" /> Ọ na-eje ozi dị ka onye isi na ụlọ ọrụ ndị ọka iwu dị na Lagos nke a na'aha Ogunsola-Shonibare ma nọrọ na bọọdụ nke ọtụtụ òtù ọha na eze dị iche iche dị le Goree Institute na osote onyeisi oche nke bọmbụ nke International Crisis Group.<ref name=":0" /><ref name=":2" /><ref name=":1" /> == Akwụkwọ ndị e bipụtara == * ''Ihe ịma aka nke Naịjirịa'' (2007)<ref>{{Cite journal|author=Obe|first=Ayo|date=2007|title=The Challenging Case of Nigeria|url=https://www.worldcat.org/oclc/775218836|journal=Right to Know: Transparency for an Open World Right to Know: Transparency for an Open World / Ann Florini, Ed., ISBN 9780231141581|language=English|pages=143–175|doi=10.7312/flor14158-005}}</ref> * ''Mgbalị na Eziokwu n'Africa'': Naịjirịa Na-apụta apụ? (2019)<ref>{{Cite journal|author=Obe|first=Ayo|date=2019|title=Aspirations and Realities in Africa: Nigeria's Emerging Two-Party System?|url=https://muse.jhu.edu/article/729173|journal=Journal of Democracy|volume=30|issue=3|pages=109–123|doi=10.1353/jod.2019.0046|issn=1086-3214}}</ref> * Mmekọrịta dị n'etiti Iwu Chineke na Iwu Mmadụ: Iwu Shari'a na Ụkpụrụ Iwu Naijiria (2005) == Ndụ onwe onye == Ọ bụ nne naanị ya.<ref>{{Cite web|author=Okon-Ekong|first=Nseobong|date=2016-02-14|title=14 Powerful Ladies Who Need Love|url=https://allafrica.com/stories/201602151769.html|work=[[This Day]]}}</ref> == Ihe odide == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Obe, Ayo}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] dp6lis7bf4at9oxervnk226vrg93ucg Mmiri ozuzo 0 26705 729219 638276 2026-09-29T21:39:15Z Neme244 16387 added DEFAULTSORT 729219 wikitext text/x-wiki [[Usòrò:Gavin_rain.jpg|áká_ịkẹngạ|thumb|241x241px|Mmiri ozuzo na 2008]] Gavin Rain (amụrụ na 23 Machị 1971) bụ onye na-ese ihe na [[South Africa]] nke oge a, na-arụ ọrụ na acrylic, nke a maara nke ọma maka ihe osise Neo-Pointillist ya. == Ndụ na ọrụ == A mụrụ Gavin Rain na Cape Town, South Africa. Ọ gụrụ akwụkwọ n'usoro nka na Mahadum Cape Town, n'okpuru ndị nka dịka Hannah Adams na onye ọkọ akụkọ ihe mere eme nka South Africa Dr. Jacqueline Nolte (n'agbanyeghị na ọ na-agụ akwụkwọ na neuropsychology) na Ruth Prowse Art School, na Woodstock, Cape Town. N'ịbụ onye na-ese ihe site na nwata, mmiri ozuzo rutere naanị n'ụdị neo-pointillist ya na 2004, na-ewe ihe dị ka afọ abụọ iji chepụta ụdị ahụ. N'ajụjụ ọnụ dị iche iche, [1][2] [3] Mmiri ozuzo zoro aka na akụkọ abụọ bụ isi n'ọrụ ya: * Ezigbo n'ebe a na-ahụ anya - Ebumnuche bụ isi maka mmiri ozuzo ịzụlite ụdị ọhụrụ bụ ịmanye ndị na-ekiri ka ha kweta na akụkụ nke akụkọ nke ihe osise ọ bụla 'ezighi n'ebe doro anya', nke mere na ọ gaghị ekwe omume ịhụ isiokwu nke ihe osisi ahụ ruo mgbe onye na-ekiri ya ga-alaghachi azụ <ref>{{Cite web|url=http://www.witness.co.za/index.php?showcontent&global[_id]=24958|title=The Witness|work=The Witness|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141026115000/http://www.witness.co.za/index.php?showcontent&global%5B_id%5D=88529|archivedate=26 October 2014}}</ref> (lee ihe osise dị n'okpuru): <gallery widths="154px" heights="200px" perrow="3" caption="Zoro na-ebe a na-ahụkarị"> Usòrò:Gavin_rain_painting_detail.jpg|alt=A closeup view of the painting The soft dream (2008), showing individual dots of paint|Nlegharị anya nke ihe osise The soft dream (2008), na-egosi ntụpọ nke ihe osisa Usòrò:Gavin_rain_painting_detail2.jpg|alt=A view of the same painting from a distance|Ihe os ahụise ma ọ bụrụ na ọ dị anya Usòrò:Gavin_rain_painting_detail3.jpg|alt=Full view of the painting showing the resolve|Nkọwa zuru ezu nke ihe osise ahụ na-egosi mkpebi ahụ </gallery> * Pseudo digital - A na-egosipụta ọtụtụ n'ime ọrụ neo-pointillist nke Rain site na iji ahịrị ntụpọ n'usoro yiri nke telivishọn ma ọ bụ ihuenyo kọmputa (lee ihe oyiyi dị n'elu), na-eṅomi onyinyo dijitalụ. Mmetụta nke akụkọ ahụ n'ọrụ ahụ dị na oghere dị ''n'etiti'' ntụpọ dị ka ụzọ isi gosipụta enweghị ozi sitere na ihe oyiyi dijitalụ dị iche iche nke ụda / agba. Na mgbakwunye na ihe ngosi, ọrụ Rain dị na gallery na Cape Town, Durban, Johannesburg, Milan na Venice.N'afọ 2009, 2010 Fine Art Group (nke nwere ikikere n'okpuru FIFA) họọrọ Rain iji mezue foto iri na abụọ maka 2010 FIFA World Cup, nke na-ewere ọnọdụ na South Africa, n'akụkụ ndị na-ese ihe dịka Esther Mahlangu na Keith Calder. == 54th Venice Biennale == AAkpọrọ mmiri ozuzo ka ọ sonye na 54th Venice Biennale nke 2011 site n'aka Fabio Anselmi, onye na-ahụ maka pavilion Costa Rica.[1] Maka emume ahụ, mmiri ozuzo mezuru mpempe neo-pointillist 2m x 2m nke Aung San Suu Kyi, onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị Burmese. Isi ma ọ bụ ntụpọ ọ bụla nke ọrụ ahụ nọchiri anya obodo.[2] A na-ahọrọ mmiri ozuzo maka pavilion Costa Rican tupu ahọpụtara ụlọ ezumike South Africa (na-abanye na nke mbụ) n'etiti esemokwu ụfọdụ gbasara nhọrọ onye nllekọta.<ref>[http://www.timeslive.co.za/lifestyle/article1088155.ece/The-Venice-effect The Sunday Times], 27 May 2011</ref> == Ihe ngosi ndị a họọrọ == * 2005, 2006 Ihe ngosi onwe onye: Veo Gallery, nke Waterkant, Cape Town * 2007 Ihe ngosi onwe onye: Worldart Gallery, <ref>{{Cite web|url=http://www.worldart.co.za|title=Worldart Cape Town - South African contemporary|work=worldart.co.za}}</ref> Johannesburg * 2008 Ihe ngosi onwe onye: Kizo Gallery, Heritage festival, Kwazulu-Natal * 2009 African Wave exhibitions: Treviso, Trieste, Venice na Milan <ref>{{Cite web|url=http://www.arte.go.it/eventi/2009/e_1796.htm|title=ARTE.GO - Richard Scott, Gavin Rain. South African Wave|accessdate=2009-07-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110722034930/http://www.arte.go.it/eventi/2009/e_1796.htm|archivedate=22 July 2011}}</ref> * 2010 Miart Art Now, Milan * 2011 Art Chicago, Art Accessibile Milan, 54th Venice Biennale * 2013 55th Venice Biennale - Bangladesh Pavilion "Supernatural" * 2013 Ihe ngosi onwe onye: "Supernatural part 1" Bugno Art Gallery,<ref>{{Cite web|url=http://www.bugnoartgallery.it/|title=Bugno Art Gallery|accessdate=17 June 2013|archivedate=30 May 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130530195143/http://bugnoartgallery.it/}}</ref> Venice (IT) == Hụkwa == * Ndepụta nke ndị na-ese ihe na South Africa * Ihe Omume Biennale nke Venice == Ihe edeturu na Edensibia == <references /> == Njikọ mpụga == * [http://www.gavinrain.com Ebe nrụọrụ weebụ gọọmentị] nke Gavin Rain * [https://www.youtube.com/watch?v=dOSciw28sM8 Ihe nkiri YouTube] nke ajụjụ ọnụ SABC na Gavin Rain * [http://www.worldart.co.za Ebe nrụọrụ weebụ WorldArt Gallery] * [https://web.archive.org/web/20130530195143/http://bugnoartgallery.it/ Ebe nrụọrụ weebụ Bugno Art Gallery] {{DEFAULTSORT:Rain, Gavin}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 7jfn9wriesc0xv7yex6yv1avlttakj5 Ahmed Tijjani Mora 0 26706 729222 719789 2026-09-29T21:51:01Z Neme244 16387 added DEFAULTSORT 729222 wikitext text/x-wiki [[File:Ahmed T.jpg|thumb|Ahmed Tijjani Mora]] {{Infobox person|honorific_prefix=Prof.|name=Ahmed Tijjani Mora,|honorific_suffix=FPSN, FPC.Pharm, FICEN, FNIM, mni,|native_name=|native_name_lang=|image=Ahmed_T.jpg|image_size=|alt=|caption=Ahmed Tijjani MORA|birth_date=<!-- {{Birth date and age|1956|13|05}} -->|birth_place=[[Zaria]], [[Kaduna State]], [[Nigeria]]|death_date=<!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) -->|death_place=|resting_place=|resting_place_coordinates=<!-- {{Coord|LAT|LONG|type:landmark|display=inline}} -->|monuments=|nationality=Nigerian|other_names=|education=|alma_mater=[[Ahmadu Bello University]], [[Zaria]]|occupation=[[Pharmacy|Pharmacist]]|years_active=1978&ndash;present|employer=|organization=|agent=|known_for=|notable_works=|awards=|signature=|signature_alt=|signature_size=|module=|website=|footnotes=}} [[Category:Articles with hCards]] '''Ahmed tijani mora''' (amuru May 13, 1956) bu onye okachamara ogwu ogwu Naijiria, onye bubu onye na-edeba aha ma burukwa onye isi oche otu kansụl gọọmentị nke kansụl ndị na-ahụ maka ọgwụ na Nigeria.<ref>{{Cite web|url=http://www.dailytrust.com.ng/news/agriculture/abu-has-done-well-for-northern-agricultural-development-alumni/117911.html|title=ABU has done well for Northern agricultural development – Alumni|work=Daily Trust|accessdate=November 10, 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304095420/http://www.dailytrust.com.ng/news/agriculture/abu-has-done-well-for-northern-agricultural-development-alumni/117911.html|archivedate=2016-03-04}}</ref> Ọ bụ onye isi ala, [[Mahadum nke Ahmadu Bello|Ahmadu Bello University Alumni Association]]. A họpụtara ya ka ọ bụrụ onye isi oche nke Alumni Association n'ọnwa Ọgọstụ n"afọ 2015 na Nzukọ Ezumezu Kwa Afọ (AGA) nke njikọ ahụ. <ref name="Leadership Newspaper">{{Cite web|url=http://www.leadership.ng/features/469418/alumni-should-give-back-to-alma-mater-mora|title=Alumni Should Give Back To Alma-Mater – Mora|work=Leadership Newspaper|accessdate=November 10, 2015|archivedate=October 25, 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151025135357/http://leadership.ng/features/469418/alumni-should-give-back-to-alma-mater-mora}}</ref>Ndị nnọchiteanya sitere n'ihe karịrị steeti iri abụọ na ise jikọtara ọgbakọ ahụ. Tupu nhọpụta ya, ọ bụ osote onye isi oche nke otu n'ime obodo. Ọ nọchiri Princess Henrietta Ogan, onye isi oche nke njikọ ahụ. Ọ bụ onye ọsụ ụzọ nke ọrụ ọgwụ na ministri ahụike, Kaduna steeti ma bụrụkwa onye ọsụ ụzọ ngalaba ngalaba mmụta ọgwụ na mahadum Kaduna steeti (KSU) kemgbe ọ banyere mahadum n'afọ 2012. Caduna [[Ȯra Kaduna|Steeti]] University (KSU) kemgbe ọ sonyeere [[Kaduna State University (KSU)|mahadum]] ahụ na 2012.<ref>{{Cite web|url=http://leadership.ng/news/454385/mora-elected-abu-alumni-president|title=Mora Elected ABU Alumni President|work=Leadership Newspaper|accessdate=November 10, 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151016190338/http://leadership.ng/news/454385/mora-elected-abu-alumni-president|archivedate=2015-10-16}}</ref> Na mgbakwunye na onyinye ya na ngalaba ọgwụ na agụmakwụkwọ, ọ bụkwa onye ọkachamara na onye na-akwado ahụike. N'ọnwa Mee afọ 2009, n'oge mmeghe nke ogbako na njikwa ndekọ nke Kansụl Ndị Ọgwụ nke Naijiria haziri na mpaghara ugwu nke Kaduna [[Ȯra Kaduna|steeti]], ọ kwara arịrị maka ọrụ ahụ ma na-abawanye n"ọnụ ọgụgụ ndị na'ere ọgwụ na ihe ize ndụ ọ na na - heath nke ndị mmadụ na Kadun Steeti.<ref>{{Cite web|url=http://allafrica.com/stories/200905150542.html|title=Nigeria: PCN Calls for Regulation of Patent Medicine Vendors|work=All Africa News|accessdate=November 10, 2015}}</ref> Tijjani so n'etiti ndị ọkachamara kachasị elu nke Northern nke Leadership Newspaper bipụtara na Septemba 2013.<ref>{{Cite web|url=http://leadership.ng/news/328354/top-northern-professionals-list-coming-tomorrow|title=Top Northern Professionals|work=Leadership Newspaper|accessdate=November 10, 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160508084137/http://leadership.ng/news/328354/top-northern-professionals-list-coming-tomorrow|archivedate=May 8, 2016}}</ref> == Ihe ndị mere n'oge gara aga == A mụrụ Tijjani Mora na 13 Mee 1956 n'ezinụlọ onye nwụrụ anwụ Dr. Abdurrahman Mora nọ na Zaria, nnukwu obodo na mpaghara gọọmentị dị na Kaduna [[Ȯra Kaduna|Steeti]], Northern Nigeria. Ọ gara Barewa College na Zaria ebe ọ nwetara asambodo ụlọ akwụkwọ West African na 1974 tupu ya enweta nzere bachelọ na Pharmacy na [[Mahadum nke Ahmadu Bello|Mahadum Ahmadu Bello]] na 1978.<ref>{{Cite web|url=http://www.vanguardngr.com/2015/06/group-congratulate-ado-on-appointment-as-nan-editor-in-chief/|title=Group congratulate Ado on appointment as NAN Editor-in-Chief|work=Vanguard News|accessdate=November 10, 2015}}</ref> O nwetara MBA n'otu mahadum ahụ n"afọ 1985 na nzere doctorate na ọmụmụ njikwa na Mahadum Usmanu Danfodiyo.<ref name="The News Chronicle">{{Cite news|author=John|first=Ajiboye|title=The All-Round Pharmacy Practitioner and University Lecturer – Dr. Ahmed Tijjani Mora|url=http://thenews-chronicle.com/interview-all-round-pharmacy-practitioner-and-university-lecturer-dr-ahmed-tijjani-mora/|accessdate=19 August 2016|publisher=The News Chronicle|date=8 August 2016}}</ref> MBA na PhD nwere ajọ mbunobi na Marketing Pharmaceutical na Drug Distribution n'otu n"otu. Emere ihe ọmụmụ ndị ọzọ na kọleji ndị ọrụ nchịkwa nke Nigeria, mahadum Harvard, mahadum Liverpool olileanya na ụlọ ọrụ amụma na usoro mmụta mba maka onye isi ụlọ ọrụ Ọ ghọrọ Fellow nke West African Postgraduate College of Pharmacists (FPC Pharm.) na 2002.<ref>{{Cite web|url=http://abu.edu.ng/alumni/MainMenu.php?iddd=15|title=National Vice President : Ahmadu Bello University, Zaria-Nigeria|work=Ahmadu Bello University|accessdate=November 10, 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150129073519/http://abu.edu.ng/alumni/MainMenu.php?iddd=15|archivedate=January 29, 2015}}</ref> == Ọrụ == Ọ malitere ọrụ agụmakwụkwọ ya na 1986 dị ka onye nkuzi nke abụọ na Ngalaba nke Pharmaceutics na Pharmaceotical [[Pharmaceutical Microbiology|Microbiology]], Mahadum Ahmadu Bello ebe ọ rịgooro n'ọkwa onye isi nkuchi na 2001. Ọ bụ onye otu Faculty Board of Pharmaceutical Science na Faculy n'etiti afọ 1988 na 2003.<ref>{{Cite web|url=http://www.myportalng.com/2015/08/mora-elected-abu-alumni-president.html?m=1|title=Mora Elected ABU Alumni President|work=myportalng.com/|accessdate=November 10, 2015}}</ref> N'ọnwa Ọktoba afọ 2003, a họpụtara ya site na usoro ajụjụ ọnụ dị ka onye na-edebanye aha na onye isi nchịkwa nke Kansụl Ndị Ọgwụ nke Naịjirịa. Ọ nọrọ n'ọkwa ahụ afọ itoolu.<ref>{{Cite web|url=http://allafrica.com/stories/201511050336.html|title=Nigeria: Abu Alumni Moves to Form Faculty-Based Chapters|work=All Africa News|accessdate=November 10, 2015}}</ref> N'afọ 2012, ọ sonyeere ọrụ nke [[Kaduna State University,|Mahadum Kaduna State]], dị ka Foundation Dean. A họpụtakwara ya dị ka onye otu ọtụtụ kọmitii agụmakwụkwọ na onye so na Kọmiti Nchịkwa na mahadum ahụ. Ọ bụ onye ọsụ ụzọ, Ngalaba nke Clinical Pharmacy na Pharmacia Management (2012 - 2016). Ọ laghachiri na Mahadum Ahmadu Bello iji gaa n'ihu na nkuzi nwa oge ya. Ọ kụziri ihe na mahadum a ihe karịrị afọ 36 "''pro-bono''"<ref name="The News Chronicle"/><ref>{{Cite web|url=http://www.pharmanewsonline.com/mora-launches-pharmacy-books/|title=Mora launches pharmacy books - Pharmanews|work=pharmanewsonline.com|date=23 September 2015|accessdate=November 10, 2015|archivedate=5 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305182749/http://www.pharmanewsonline.com/mora-launches-pharmacy-books/}}</ref> Ọ bụ onye na-ahụ maka ọgwụ na Naijiria mbụ na mpaghara anọ (4) nke ụlọ ọgwụ ma ruo n'elu na ngalaba ọ bụla.<ref name="The News Chronicle"/> N'ụbọchị nke abụọ n'ọnwa Ọgọstụ n"afọ 2016, a họpụtara ya ka ọ bụrụ prọfesọ nleta na Ngalaba nke Clinical Pharmacy na Pharmacia Practice nke College of Pharmatics, Mahadum Igbinedion, Edo State; na nnukwu ọrụ nke ilekọta na iduzi ụmụ akwụkwọ gụsịrị akwụkwọ na mahadum College nke Pharmaphy.<ref>{{Cite news|url=http://www.pharmanewsonline.com/igbinedion-university-appoints-mora-as-visiting-professor/|title=Igbinedion University appoints Mora as visiting professor|work=Pharma News|date=17 August 2016|accessdate=19 August 2016|archive-date=17 September 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160917195958/http://www.pharmanewsonline.com/igbinedion-university-appoints-mora-as-visiting-professor/|url-status=dead}}</ref> Ọ ghọrọ Prọfesọ mbụ nke Pharmacy Practice na Mahadum Igbinedion, Okada (IUO) na Naijiria.<ref name="Pharmacists Council of Nigeria 2020">{{Cite web|title=HERE COMES THE CHAIRMAN OF THE NEWLY INAUGURATED PCN GOVERNING COUNCIL, PROF. (PHARM.) AHMED TIJJANI MORA|work=Pharmacists Council of Nigeria|date=2020-06-22|url=https://www.pcn.gov.ng/here-comes-the-chairman-of-the-newly-inaugurated-pcn-governing-council-prof-pharm-ahmed-tijjani-mora/|accessdate=2022-06-20|archivedate=2022-07-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220705131941/https://www.pcn.gov.ng/here-comes-the-chairman-of-the-newly-inaugurated-pcn-governing-council-prof-pharm-ahmed-tijjani-mora/}}</ref> === Ọrụ Ọha === Na June 1980, a họpụtara ya dị ka onye nnọchi anya ọgwụ Northern na Grünenthal GmbH, ụlọ ọrụ na-emepụta ọgwụ na Germany. Ọ rụrụ ọrụ n'ọkwa ahụ ruo afọ 3 tupu a họpụta ya dị ka onye ọsụ ụzọ Pharmaceutical Divisional Manager maka Kaduna State Distribution Agency Ltd na Jenụwarị 1986. Ọ nọ n'ọkwa ahụ ruo na Mee 1988, n"otu afọ ahụ a họpụtara ya dị ka Chief Pharmacist na Head of Pharmacy Department of the Health Management Board, Kaduna State. Ọ rụrụ ọrụ n'ọkwa ahụ ruo afọ 2 ma bụrụ onye na-elekọta Ngalaba Ọgwụ nke ụlọ ọgwụ ndị dị na steeti ahụ.<ref>{{Cite web|url=http://www.dailytrust.com.ng/news/general/north-set-to-catch-up-with-south-educationally-mora/114737.html|title=North set to catch up with south educationally – Mora - Daily Trust|work=Daily Trust|accessdate=November 10, 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304071023/http://www.dailytrust.com.ng/news/general/north-set-to-catch-up-with-south-educationally-mora/114737.html|archivedate=March 4, 2016}}</ref> N'ọnwa Mee afọ 1990, Gọọmentị Kaduna [[Ȯra Kaduna|Steeti]] họpụtara ya dị ka onye nduzi nke ọrụ ọgwụ na Ministri ahụike, Kadun Steet ma nọrọ n'ọkwa ahụ ruo n"ọnwe Ọgọstụ afọ 1993. N'oge a, ọ malitere ụlọ ọrụ na-emepụta ntụrụndụ nke Zaria Pharmaceutical Co. (ZPC) Ltd. Mgbe ọ na-eje ozi na ikike a, ọ ghọrọ onye ọsụ ụzọ Project Manager maka ADB-ADF-Assisted Kaduna Health Rehabilitation Project n'etiti 1993 na 1998 na Project Implementation Unit (PIU), Kadina State Ministry of Health.<ref name="Leadership Newspaper"/> Na Machị 1997, a họpụtara ya dị ka onye isi nchịkwa na onye nduzi nke Zaria Pharmaceutical Company Ltd (ndị na-emepụta agịga ZARINJECT). Mgbe ọ rụchara ọrụ ya na Nọvemba 1999, a họpụtara ya dị ka onye isi nchịkwa na onye nduzi nke Zazzau Pharmaceutical Industry Ltd na 2000 (ndị na-emepụta ngwaahịa ọgwụ siri ike na mmiri). Ọ nọ n'ọkwa ahụ ruo Septemba 2003.<ref>{{Cite web|url=http://nannewsnigeria.com/ndlea-partner-kasu-war-against-drug-abuse|title=NDLEA to partner with KASU on war against drug abuse|work=News Agency of Nigeria|accessdate=November 10, 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304082702/http://nannewsnigeria.com/ndlea-partner-kasu-war-against-drug-abuse|archivedate=2016-03-04}}</ref> N'oge ọ na-arụ ọrụ dị ka onye na'akwụkwọ na onye isi nchịkwa nke Kansụl Ndị Ọgwụ nke Naijiria, ọ weghachiri kansụл ahụ ma chepụta usoro nchịba na nchịcha maka ọrụ ọgwụ na Naịjirịa.<ref>{{Cite web|url=http://www.nigeriannewsservice.com/moras-stewardship-at-the-pcn/|title=Mora's Stewardship at the PCN|work=Nigerian News Service|accessdate=November 10, 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140701074404/http://www.nigeriannewsservice.com/moras-stewardship-at-the-pcn/|archivedate=July 1, 2014}}</ref> O mepụtara ụlọ ọrụ iri anọ (40) ọzọ na mba niile gụnyere ise na [[Minna]], [[Bauchi]], [[Ibadan]], [[Uyo]] na Kaduna nke o wuru site na ntọala ruo na ọrụ. Mgbe a họpụtara ya, e nwere naanị ọfịs anọ. N'ịghọta nnukwu onyinye ya na ahụike na Kaduna Steeti, e nyere ya utu aha Chieftaincy nke ''Wakilin Maganin Zazzau'' nke Zazzeu Emirate. Ọ bụ Emir nke Zazzau na onyeisi oche, Kaduna State Council of Chiefs, Alhaji Shehu Idris nyere ya utu aha ahụ. E kpuchiri ya okpu na Emir Palace na Septemba 27, 2013.<ref>{{Cite web|url=http://www.pharmanewsonline.com/zazzau-emirate-honours-pharm-mora/|title=Zazzau Emirate honours Pharm Mora - Pharmanews|work=Pharmanews|date=6 November 2013|accessdate=November 10, 2015}}</ref> N'ọnwa Eprel 2021, Onye Ukwu ya, Alhaji [[Sa'adu Abubakar|Muhammad Sa'ad Abubakar]], CFR, mni, Sultan nke Sokoto họpụtara ya dị ka "''Kayayen Sarkin'' Musulmi" na Obí Sultan, Sokotu. N'ọnwa Juun afọ 2020, onye isi ala Muhammadu Buhari, ''GCFR'' nke Minista Ahụike, Dr. Osagie Ehanire nọchitere anya ya dị ka onyeisiala, Kansụl Ndị Ọgwụ nke Naịjirịa.<ref>{{Cite web|url=https://www.pcn.gov.ng/the-honourable-minister-of-health-inaugurates-the-newly-reconstituted-governing-council-of-pharmacists-council-of-nigeria-under-the-chairmanship-of-prof-ahmed-tijjani-mora-wakilin-maganin-zazzau/|title=The Honourable Minister of Health Dr Osagie Ehanire inaugurated the Governing Council of the Pharmacists Council of Nigeria (PCN) under the chairmanship of Prof. Ahmed Tijjani mora|work=Pharmacists Council of Nigeria|date=22 June 2020|archivedate=27 May 2023|accessdate=27 May 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230527061315/https://www.pcn.gov.ng/the-honourable-minister-of-health-inaugurates-the-newly-reconstituted-governing-council-of-pharmacists-council-of-nigeria-under-the-chairmanship-of-prof-ahmed-tijjani-mora-wakilin-maganin-zazzau/}}</ref> N'ọnwa Eprel 2022, a họpụtara ya dị ka onye otu kansụl na-achịkwa, Mahadum Igbinedion. == Onyinye na mkpakọrịta == Prọfesọ Mora bụ onye na-anata ọtụtụ onyinye na mkpakọrịta. Ụfọdụ n'ime ha bụ: * Onyinye ndị ama ama nke Nigerian Association of Industrial Pharmacists (NAIP) (1998); * Onyinye Fellow na Industrial Leadership nke Institute of Corporate Administration of Nigeria (1998); * Fellow, Pharmaceutical Society of Nigeria (FPSN) (1997) * Fellow, West African Postgraduate College of Pharmacists (FPC.Pharm) (2002); * A họpụtara ya dị ka Alumnus kachasị mma n'akụkọ ihe mere eme nke Faculty of Pharmaceutical Sciences, ABU, Zaria na 50th Anniversary Celebration of ABO, Varia (2012) * Fellow, Institute of Healthcare Management, Nigeria (FIHMN) (2012). * Ihe nrite nke idu ndú ọgwụ dị ka onye isi Africa nke afọ (2009) site na magazin African Leadership (2010); * Onyinye dị ka onye enyemaka nke Faculty of Pharmaceutical Sciences, ABU, Zaria (2004); * Golden Leadership Icon Award site na Presidential Diary Magazine (2021) == Hụkwa == Ndepụta nke Ahmadu Bello University alumni == Ihe odide == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Mora, Ahmed}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] [[Òtù:Pages with unreviewed translations]] sn0r848of6a271gtftauxb9xu2u0xy4 729224 729222 2026-09-29T21:52:44Z Neme244 16387 improved article 729224 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|honorific_prefix=Prof.|name=Ahmed Tijjani Mora,|honorific_suffix=FPSN, FPC.Pharm, FICEN, FNIM, mni,|native_name=|native_name_lang=|image=Ahmed_T.jpg|image_size=|alt=|caption=Ahmed Tijjani MORA|birth_date=<!-- {{Birth date and age|1956|13|05}} -->|birth_place=[[Zaria]], [[Kaduna State]], [[Nigeria]]|death_date=<!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) -->|death_place=|resting_place=|resting_place_coordinates=<!-- {{Coord|LAT|LONG|type:landmark|display=inline}} -->|monuments=|nationality=Nigerian|other_names=|education=|alma_mater=[[Ahmadu Bello University]], [[Zaria]]|occupation=[[Pharmacy|Pharmacist]]|years_active=1978&ndash;present|employer=|organization=|agent=|known_for=|notable_works=|awards=|signature=|signature_alt=|signature_size=|module=|website=|footnotes=}} [[Category:Articles with hCards]] '''Ahmed tijani mora''' (amuru May 13, 1956) bu onye okachamara ogwu ogwu Naijiria, onye bubu onye na-edeba aha ma burukwa onye isi oche otu kansụl gọọmentị nke kansụl ndị na-ahụ maka ọgwụ na Nigeria.<ref>{{Cite web|url=http://www.dailytrust.com.ng/news/agriculture/abu-has-done-well-for-northern-agricultural-development-alumni/117911.html|title=ABU has done well for Northern agricultural development – Alumni|work=Daily Trust|accessdate=November 10, 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304095420/http://www.dailytrust.com.ng/news/agriculture/abu-has-done-well-for-northern-agricultural-development-alumni/117911.html|archivedate=2016-03-04}}</ref> Ọ bụ onye isi ala, [[Mahadum nke Ahmadu Bello|Ahmadu Bello University Alumni Association]]. A họpụtara ya ka ọ bụrụ onye isi oche nke Alumni Association n'ọnwa Ọgọstụ n"afọ 2015 na Nzukọ Ezumezu Kwa Afọ (AGA) nke njikọ ahụ. <ref name="Leadership Newspaper">{{Cite web|url=http://www.leadership.ng/features/469418/alumni-should-give-back-to-alma-mater-mora|title=Alumni Should Give Back To Alma-Mater – Mora|work=Leadership Newspaper|accessdate=November 10, 2015|archivedate=October 25, 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151025135357/http://leadership.ng/features/469418/alumni-should-give-back-to-alma-mater-mora}}</ref>Ndị nnọchiteanya sitere n'ihe karịrị steeti iri abụọ na ise jikọtara ọgbakọ ahụ. Tupu nhọpụta ya, ọ bụ osote onye isi oche nke otu n'ime obodo. Ọ nọchiri Princess Henrietta Ogan, onye isi oche nke njikọ ahụ. Ọ bụ onye ọsụ ụzọ nke ọrụ ọgwụ na ministri ahụike, Kaduna steeti ma bụrụkwa onye ọsụ ụzọ ngalaba ngalaba mmụta ọgwụ na mahadum Kaduna steeti (KSU) kemgbe ọ banyere mahadum n'afọ 2012. Caduna [[Ȯra Kaduna|Steeti]] University (KSU) kemgbe ọ sonyeere [[Kaduna State University (KSU)|mahadum]] ahụ na 2012.<ref>{{Cite web|url=http://leadership.ng/news/454385/mora-elected-abu-alumni-president|title=Mora Elected ABU Alumni President|work=Leadership Newspaper|accessdate=November 10, 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151016190338/http://leadership.ng/news/454385/mora-elected-abu-alumni-president|archivedate=2015-10-16}}</ref> Na mgbakwunye na onyinye ya na ngalaba ọgwụ na agụmakwụkwọ, ọ bụkwa onye ọkachamara na onye na-akwado ahụike. N'ọnwa Mee afọ 2009, n'oge mmeghe nke ogbako na njikwa ndekọ nke Kansụl Ndị Ọgwụ nke Naijiria haziri na mpaghara ugwu nke Kaduna [[Ȯra Kaduna|steeti]], ọ kwara arịrị maka ọrụ ahụ ma na-abawanye n"ọnụ ọgụgụ ndị na'ere ọgwụ na ihe ize ndụ ọ na na - heath nke ndị mmadụ na Kadun Steeti.<ref>{{Cite web|url=http://allafrica.com/stories/200905150542.html|title=Nigeria: PCN Calls for Regulation of Patent Medicine Vendors|work=All Africa News|accessdate=November 10, 2015}}</ref> Tijjani so n'etiti ndị ọkachamara kachasị elu nke Northern nke Leadership Newspaper bipụtara na Septemba 2013.<ref>{{Cite web|url=http://leadership.ng/news/328354/top-northern-professionals-list-coming-tomorrow|title=Top Northern Professionals|work=Leadership Newspaper|accessdate=November 10, 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160508084137/http://leadership.ng/news/328354/top-northern-professionals-list-coming-tomorrow|archivedate=May 8, 2016}}</ref> == Ihe ndị mere n'oge gara aga == A mụrụ Tijjani Mora na 13 Mee 1956 n'ezinụlọ onye nwụrụ anwụ Dr. Abdurrahman Mora nọ na Zaria, nnukwu obodo na mpaghara gọọmentị dị na Kaduna [[Ȯra Kaduna|Steeti]], Northern Nigeria. Ọ gara Barewa College na Zaria ebe ọ nwetara asambodo ụlọ akwụkwọ West African na 1974 tupu ya enweta nzere bachelọ na Pharmacy na [[Mahadum nke Ahmadu Bello|Mahadum Ahmadu Bello]] na 1978.<ref>{{Cite web|url=http://www.vanguardngr.com/2015/06/group-congratulate-ado-on-appointment-as-nan-editor-in-chief/|title=Group congratulate Ado on appointment as NAN Editor-in-Chief|work=Vanguard News|accessdate=November 10, 2015}}</ref> O nwetara MBA n'otu mahadum ahụ n"afọ 1985 na nzere doctorate na ọmụmụ njikwa na Mahadum Usmanu Danfodiyo.<ref name="The News Chronicle">{{Cite news|author=John|first=Ajiboye|title=The All-Round Pharmacy Practitioner and University Lecturer – Dr. Ahmed Tijjani Mora|url=http://thenews-chronicle.com/interview-all-round-pharmacy-practitioner-and-university-lecturer-dr-ahmed-tijjani-mora/|accessdate=19 August 2016|publisher=The News Chronicle|date=8 August 2016}}</ref> MBA na PhD nwere ajọ mbunobi na Marketing Pharmaceutical na Drug Distribution n'otu n"otu. Emere ihe ọmụmụ ndị ọzọ na kọleji ndị ọrụ nchịkwa nke Nigeria, mahadum Harvard, mahadum Liverpool olileanya na ụlọ ọrụ amụma na usoro mmụta mba maka onye isi ụlọ ọrụ Ọ ghọrọ Fellow nke West African Postgraduate College of Pharmacists (FPC Pharm.) na 2002.<ref>{{Cite web|url=http://abu.edu.ng/alumni/MainMenu.php?iddd=15|title=National Vice President : Ahmadu Bello University, Zaria-Nigeria|work=Ahmadu Bello University|accessdate=November 10, 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150129073519/http://abu.edu.ng/alumni/MainMenu.php?iddd=15|archivedate=January 29, 2015}}</ref> == Ọrụ == Ọ malitere ọrụ agụmakwụkwọ ya na 1986 dị ka onye nkuzi nke abụọ na Ngalaba nke Pharmaceutics na Pharmaceotical [[Pharmaceutical Microbiology|Microbiology]], Mahadum Ahmadu Bello ebe ọ rịgooro n'ọkwa onye isi nkuchi na 2001. Ọ bụ onye otu Faculty Board of Pharmaceutical Science na Faculy n'etiti afọ 1988 na 2003.<ref>{{Cite web|url=http://www.myportalng.com/2015/08/mora-elected-abu-alumni-president.html?m=1|title=Mora Elected ABU Alumni President|work=myportalng.com/|accessdate=November 10, 2015}}</ref> N'ọnwa Ọktoba afọ 2003, a họpụtara ya site na usoro ajụjụ ọnụ dị ka onye na-edebanye aha na onye isi nchịkwa nke Kansụl Ndị Ọgwụ nke Naịjirịa. Ọ nọrọ n'ọkwa ahụ afọ itoolu.<ref>{{Cite web|url=http://allafrica.com/stories/201511050336.html|title=Nigeria: Abu Alumni Moves to Form Faculty-Based Chapters|work=All Africa News|accessdate=November 10, 2015}}</ref> N'afọ 2012, ọ sonyeere ọrụ nke [[Kaduna State University,|Mahadum Kaduna State]], dị ka Foundation Dean. A họpụtakwara ya dị ka onye otu ọtụtụ kọmitii agụmakwụkwọ na onye so na Kọmiti Nchịkwa na mahadum ahụ. Ọ bụ onye ọsụ ụzọ, Ngalaba nke Clinical Pharmacy na Pharmacia Management (2012 - 2016). Ọ laghachiri na Mahadum Ahmadu Bello iji gaa n'ihu na nkuzi nwa oge ya. Ọ kụziri ihe na mahadum a ihe karịrị afọ 36 "''pro-bono''"<ref name="The News Chronicle"/><ref>{{Cite web|url=http://www.pharmanewsonline.com/mora-launches-pharmacy-books/|title=Mora launches pharmacy books - Pharmanews|work=pharmanewsonline.com|date=23 September 2015|accessdate=November 10, 2015|archivedate=5 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305182749/http://www.pharmanewsonline.com/mora-launches-pharmacy-books/}}</ref> Ọ bụ onye na-ahụ maka ọgwụ na Naijiria mbụ na mpaghara anọ (4) nke ụlọ ọgwụ ma ruo n'elu na ngalaba ọ bụla.<ref name="The News Chronicle"/> N'ụbọchị nke abụọ n'ọnwa Ọgọstụ n"afọ 2016, a họpụtara ya ka ọ bụrụ prọfesọ nleta na Ngalaba nke Clinical Pharmacy na Pharmacia Practice nke College of Pharmatics, Mahadum Igbinedion, Edo State; na nnukwu ọrụ nke ilekọta na iduzi ụmụ akwụkwọ gụsịrị akwụkwọ na mahadum College nke Pharmaphy.<ref>{{Cite news|url=http://www.pharmanewsonline.com/igbinedion-university-appoints-mora-as-visiting-professor/|title=Igbinedion University appoints Mora as visiting professor|work=Pharma News|date=17 August 2016|accessdate=19 August 2016|archive-date=17 September 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160917195958/http://www.pharmanewsonline.com/igbinedion-university-appoints-mora-as-visiting-professor/|url-status=dead}}</ref> Ọ ghọrọ Prọfesọ mbụ nke Pharmacy Practice na Mahadum Igbinedion, Okada (IUO) na Naijiria.<ref name="Pharmacists Council of Nigeria 2020">{{Cite web|title=HERE COMES THE CHAIRMAN OF THE NEWLY INAUGURATED PCN GOVERNING COUNCIL, PROF. (PHARM.) AHMED TIJJANI MORA|work=Pharmacists Council of Nigeria|date=2020-06-22|url=https://www.pcn.gov.ng/here-comes-the-chairman-of-the-newly-inaugurated-pcn-governing-council-prof-pharm-ahmed-tijjani-mora/|accessdate=2022-06-20|archivedate=2022-07-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220705131941/https://www.pcn.gov.ng/here-comes-the-chairman-of-the-newly-inaugurated-pcn-governing-council-prof-pharm-ahmed-tijjani-mora/}}</ref> === Ọrụ Ọha === Na June 1980, a họpụtara ya dị ka onye nnọchi anya ọgwụ Northern na Grünenthal GmbH, ụlọ ọrụ na-emepụta ọgwụ na Germany. Ọ rụrụ ọrụ n'ọkwa ahụ ruo afọ 3 tupu a họpụta ya dị ka onye ọsụ ụzọ Pharmaceutical Divisional Manager maka Kaduna State Distribution Agency Ltd na Jenụwarị 1986. Ọ nọ n'ọkwa ahụ ruo na Mee 1988, n"otu afọ ahụ a họpụtara ya dị ka Chief Pharmacist na Head of Pharmacy Department of the Health Management Board, Kaduna State. Ọ rụrụ ọrụ n'ọkwa ahụ ruo afọ 2 ma bụrụ onye na-elekọta Ngalaba Ọgwụ nke ụlọ ọgwụ ndị dị na steeti ahụ.<ref>{{Cite web|url=http://www.dailytrust.com.ng/news/general/north-set-to-catch-up-with-south-educationally-mora/114737.html|title=North set to catch up with south educationally – Mora - Daily Trust|work=Daily Trust|accessdate=November 10, 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304071023/http://www.dailytrust.com.ng/news/general/north-set-to-catch-up-with-south-educationally-mora/114737.html|archivedate=March 4, 2016}}</ref> N'ọnwa Mee afọ 1990, Gọọmentị Kaduna [[Ȯra Kaduna|Steeti]] họpụtara ya dị ka onye nduzi nke ọrụ ọgwụ na Ministri ahụike, Kadun Steet ma nọrọ n'ọkwa ahụ ruo n"ọnwe Ọgọstụ afọ 1993. N'oge a, ọ malitere ụlọ ọrụ na-emepụta ntụrụndụ nke Zaria Pharmaceutical Co. (ZPC) Ltd. Mgbe ọ na-eje ozi na ikike a, ọ ghọrọ onye ọsụ ụzọ Project Manager maka ADB-ADF-Assisted Kaduna Health Rehabilitation Project n'etiti 1993 na 1998 na Project Implementation Unit (PIU), Kadina State Ministry of Health.<ref name="Leadership Newspaper"/> Na Machị 1997, a họpụtara ya dị ka onye isi nchịkwa na onye nduzi nke Zaria Pharmaceutical Company Ltd (ndị na-emepụta agịga ZARINJECT). Mgbe ọ rụchara ọrụ ya na Nọvemba 1999, a họpụtara ya dị ka onye isi nchịkwa na onye nduzi nke Zazzau Pharmaceutical Industry Ltd na 2000 (ndị na-emepụta ngwaahịa ọgwụ siri ike na mmiri). Ọ nọ n'ọkwa ahụ ruo Septemba 2003.<ref>{{Cite web|url=http://nannewsnigeria.com/ndlea-partner-kasu-war-against-drug-abuse|title=NDLEA to partner with KASU on war against drug abuse|work=News Agency of Nigeria|accessdate=November 10, 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304082702/http://nannewsnigeria.com/ndlea-partner-kasu-war-against-drug-abuse|archivedate=2016-03-04}}</ref> N'oge ọ na-arụ ọrụ dị ka onye na'akwụkwọ na onye isi nchịkwa nke Kansụl Ndị Ọgwụ nke Naijiria, ọ weghachiri kansụл ahụ ma chepụta usoro nchịba na nchịcha maka ọrụ ọgwụ na Naịjirịa.<ref>{{Cite web|url=http://www.nigeriannewsservice.com/moras-stewardship-at-the-pcn/|title=Mora's Stewardship at the PCN|work=Nigerian News Service|accessdate=November 10, 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140701074404/http://www.nigeriannewsservice.com/moras-stewardship-at-the-pcn/|archivedate=July 1, 2014}}</ref> O mepụtara ụlọ ọrụ iri anọ (40) ọzọ na mba niile gụnyere ise na [[Minna]], [[Bauchi]], [[Ibadan]], [[Uyo]] na Kaduna nke o wuru site na ntọala ruo na ọrụ. Mgbe a họpụtara ya, e nwere naanị ọfịs anọ. N'ịghọta nnukwu onyinye ya na ahụike na Kaduna Steeti, e nyere ya utu aha Chieftaincy nke ''Wakilin Maganin Zazzau'' nke Zazzeu Emirate. Ọ bụ Emir nke Zazzau na onyeisi oche, Kaduna State Council of Chiefs, Alhaji Shehu Idris nyere ya utu aha ahụ. E kpuchiri ya okpu na Emir Palace na Septemba 27, 2013.<ref>{{Cite web|url=http://www.pharmanewsonline.com/zazzau-emirate-honours-pharm-mora/|title=Zazzau Emirate honours Pharm Mora - Pharmanews|work=Pharmanews|date=6 November 2013|accessdate=November 10, 2015}}</ref> N'ọnwa Eprel 2021, Onye Ukwu ya, Alhaji [[Sa'adu Abubakar|Muhammad Sa'ad Abubakar]], CFR, mni, Sultan nke Sokoto họpụtara ya dị ka "''Kayayen Sarkin'' Musulmi" na Obí Sultan, Sokotu. N'ọnwa Juun afọ 2020, onye isi ala Muhammadu Buhari, ''GCFR'' nke Minista Ahụike, Dr. Osagie Ehanire nọchitere anya ya dị ka onyeisiala, Kansụl Ndị Ọgwụ nke Naịjirịa.<ref>{{Cite web|url=https://www.pcn.gov.ng/the-honourable-minister-of-health-inaugurates-the-newly-reconstituted-governing-council-of-pharmacists-council-of-nigeria-under-the-chairmanship-of-prof-ahmed-tijjani-mora-wakilin-maganin-zazzau/|title=The Honourable Minister of Health Dr Osagie Ehanire inaugurated the Governing Council of the Pharmacists Council of Nigeria (PCN) under the chairmanship of Prof. Ahmed Tijjani mora|work=Pharmacists Council of Nigeria|date=22 June 2020|archivedate=27 May 2023|accessdate=27 May 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230527061315/https://www.pcn.gov.ng/the-honourable-minister-of-health-inaugurates-the-newly-reconstituted-governing-council-of-pharmacists-council-of-nigeria-under-the-chairmanship-of-prof-ahmed-tijjani-mora-wakilin-maganin-zazzau/}}</ref> N'ọnwa Eprel 2022, a họpụtara ya dị ka onye otu kansụl na-achịkwa, Mahadum Igbinedion. == Onyinye na mkpakọrịta == Prọfesọ Mora bụ onye na-anata ọtụtụ onyinye na mkpakọrịta. Ụfọdụ n'ime ha bụ: * Onyinye ndị ama ama nke Nigerian Association of Industrial Pharmacists (NAIP) (1998); * Onyinye Fellow na Industrial Leadership nke Institute of Corporate Administration of Nigeria (1998); * Fellow, Pharmaceutical Society of Nigeria (FPSN) (1997) * Fellow, West African Postgraduate College of Pharmacists (FPC.Pharm) (2002); * A họpụtara ya dị ka Alumnus kachasị mma n'akụkọ ihe mere eme nke Faculty of Pharmaceutical Sciences, ABU, Zaria na 50th Anniversary Celebration of ABO, Varia (2012) * Fellow, Institute of Healthcare Management, Nigeria (FIHMN) (2012). * Ihe nrite nke idu ndú ọgwụ dị ka onye isi Africa nke afọ (2009) site na magazin African Leadership (2010); * Onyinye dị ka onye enyemaka nke Faculty of Pharmaceutical Sciences, ABU, Zaria (2004); * Golden Leadership Icon Award site na Presidential Diary Magazine (2021) == Hụkwa == Ndepụta nke Ahmadu Bello University alumni == Ihe odide == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Mora, Ahmed}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] [[Òtù:Pages with unreviewed translations]] pg3n3vhza4cl81co3t3t1xm4dmr3k75 Sonni ogbuoji 0 26788 729225 642342 2026-09-29T21:54:00Z Neme244 16387 added DEFAULTSORT 729225 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder|name=Sonni Ogbuoji|image=Sonni Ogbuoji.jpg|imagesize=|smallimage=|caption=|order=|office1=Senator for Ebonyi South|term_start1=May 2011|term_end1=May 2019|predecessor1=[[Anyimchukwu Ude]]|successor1=[[Michael Ama Nnachi]]|majority=|birth_date=|birth_place=|death_place=|nationality=|party=All Progressives Party (Nigeria) (APC)|alma_mater=|occupation=|profession=|website={{url|sonniogbuoji.com}}|footnotes=}} '''Sonni Ogbuoji''' bụ [[Ndị Naijiria|onye]] ndọrọ ndọrọ ọchịchị Naijiria nke a họpụtara dị ka Senator maka Ebonyi South, na Ebonyi Steeti, [[Naijiria|Naịjirịa]] na ntuli aka mba nke abalị anọ n'onwa anọ afọ puku abụọ na iri n'otu (9 Eprel 2011). A họpụtara ya na tiketi People's Democratic Party (PDP). Ọ hapụrụ ndị omeiwu na afọ puku abụọ na iri n'iteolu (2019). Sonni si Ebunwana Edda na mpaghara gọọmentị mpaghara [[Afikpo South]] nke steeti Ebonyi. Ogbuoji bụ onye isi oche gọọmentị ime obodo nke [[Afikpo South|mpaghara gọọmenti ime]] ụlọ Afikpo n'oge ọchịchị ndị agha tupu mmalite nke Republic nke anọ nke Naijiria.<ref>{{Cite web|url=http://business.webpagesonlineng.com/ebonyi-senate-contests-pdp-apga-anpp-in-salty-runs/|date=March 15, 2011|title=Ebonyi Senate Contests: PDP, APGA, ANPP in salty runs|author=PETER OKUTU"|work=Nigeria Best|accessdate=2011-04-27}}</ref> Ogbuoji bụ Kọmishọna maka Ike Akụnụba na Mbelata Ịda Ogbenye na gọọmentị [[Martin Elechi]]. N'ọrụ a, ọ na-ahụ maka iwu na itinye ọdọ mmiri azụ okpo iri atọ na ise (35 catfish ponds) na mgbalị inye ndị ntorobịa ọrụ.<ref>{{Cite web|url=http://www.independentngonline.com/DailyIndependent/Article.aspx?id=21857&print=1|date=Oct 10, 2010|work=Daily Independent|title=Ebonyi spends N135m on catfish ponds, others|author=Felix Uka|accessdate=2011-04-27}}</ref> Na ọnwa iri n'otu, n'afọ puku abụo na iri (Nọvemba 2010) ka Ogbuoji, gbara arụkwaghịm n'ọkwa ahu.<ref name="Mass Resignation">{{Cite news|title=Nigeria: 2011 - Mass Resignation Hits Ebonyi|url=http://allafrica.com/stories/201011040671.html|accessdate=4 July 2012|work=allAfrica|date=4 November 2010}}</ref> Ọ nọgidere bụrụ onye n'hazi Ebonyi maka mkpọsa Goodluck / Sambo Presidential.<ref>{{Cite web|url=http://pmnewsnigeria.com/2010/11/04/2011-polls-commissioners-resign/|work=PM News|title=2011 Polls: Commissioners Resign|date=4 Nov 2010|accessdate=2011-04-27}}</ref> Ogbuoji meriri vootu puku iri isii na ise, narị asaa na iri atọ na ise (65,735) na ntuli aka onye omeiwu nke ọnwa anọ afọ puku abụọ na iri n'otu ( Eprel 2011) maka Ebonyi South. Idu Igariwey nke All Nigeria Peoples Party (ANPP) sochiri na puku iri na isii, narị ise na otu1(6,501) na Darlington Okere nke Action Congress of Nigeria (ACN) nwetara puku iri na otu, narị isii na abụọ (11,602). == Ọmụmụ na Agụmakwụkwọ == A mụrụ ya na abalị iri abụọ na iteolu, n'ọnwa iteolu n'afọ otu puku, narị iteolu na iri ise na anọ (29 Septemba 1954) na ezị n'ụlọ Maazị Ogbu Nnachi Oji na Oriakụ ya bụ Mary Mai Oji nke Ebunwana, Afikpo South (Edda) LGA, Ebonyi Steetị. Ọ gara Edda Central School, Ebonwana n'etiti afọ otu puku, narị iteolu na iri isii na anọ ruo afọ otu puku, narị iteolu na iri asaa (1964 ruo 1970). Ọ gakwara Government College Umuahia, n'etiti afọ otu puku, narị iteolu na iri asaa na otu ruo na otu puku, narị iteolu na iri asaa n'ise (1971 ruo 1975) na [[University of Nigeria|Mahadum]] Nigeria, Nsukka, na n"etiti afọ otu puku, narị iteolu na iri asaa n'isii ruo na otu puku, narị iteolu na iri asatọ n'otu (1976 ruo 1981) ma nwete nzere bachelọ na Ọrụ Ugbo.<ref name="About Sonni Ogbuoji">{{Cite web|author=Praiz|first=Victor|title=About Sonni Ogbuoji|url=https://sonniogbuoji.com/|work=www.sonniogbuoji.com|publisher=Victor Praiz|accessdate=2023-06-02|archivedate=2019-05-31|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190531162518/https://sonniogbuoji.com/}}</ref> == ndọrọ ndọrọ ọchịchị na Ọfịs Ọchịchị == A họpụtara ya onyeisi oche nke ọchịchị ime obodo Afikpo ochie (Afikpo North na South) A họpụtara kwara ya onyeisi oche ọsụ ụzọ Afikpo South LGA n'afọ otu puku, narị iteolu na iri iteolu n'otu ruo na otu puku, narị iteolu na iri iteolu na atọ (1991-1993) Onye ode akwụkwọ mgbasa ozi mba nke GDM kwụsịrị n'afọ otu puku, narị iteolu na iri iteolu na isii ruo n'afọ otu puku, narị iteolu na iri iteolu n'asatọ (1996 ruo1998) Onye isi oche nke Ebonyi Steetị Secondary Education Board n'afọ puku abụọ n'atọ ruo n'afọ puku abụọ n'isii (2003-2006) Onye otu, Ebonyi Steetị Committee on Vision 20:20:20 (2009) Kọmishọna maka nkwado akụ na ụba na mbelata ịda ogbenye afọ puku abụọ n;iteolu (2009) Senator na-anọchite Ebonyi South afọ puku abụọ na iri n'otu ruo n'afọ puku abụọ na iri n'ise (2011-2015) Onye isi oche nke abụọ afọ puku abụọ na iri n'ise ruo n'afọ puku abụọ na iri n'iteolu (2015-2019) onye otu Board, Nigerian Shippers' Council (NSC) Onye otu Board, Nigerian Geological Survey Agency (NGSA) N'ime onye isi oche Senate: Kọmitii Senate on Appropriations and Special Duties Ndị otu: Agriculture, Education, Defence, Air Force, Foreign Affairs, Poverty Alleviation, Senate Services, SDGs, Steetị nakwa gọọmentị ochichi ime obodo. Onye otu nke Teknụzụ site na Akanu Ibiam Federal Polytechnic Unwana, Onye otu nke Nkà na ụzụ nke Akanu Ibiam Federal polytechnic Unwana<ref name="About Sonni Ogbuoji"/> Onyinye ọrụ aka ọrụ nke Rotary Club of AfikpoMerit. Onyinye nke ụlọ ọrụ sayensị anụmanụ nke Naijiria. Forum ọkachamara nke ndị nnọchianya Ebonyi. Onyinye nke Ọkachamma nke National Association of Imo State Students U.IMerit onyinye nke Animal Science Association of Nigeria, South East Zone1 Omeudo nke Amangwu Edda (Peace Maker) Ike Ọdụm Ochioha nke Oso na Ebunwana Edda (Leader of the People) Enyioha nke Etiti Edda (Friend of the Masses) Onioku nke Oziza, Afikpo (The giver of light) Omereoha nke Akpoha, Afikpo (The Philanthropist) Ife Edda Ìhè ndi Edda Ogbuoji na-enwe mmasị iku tenis, ime njem na ịgụ akwụkwọ.<ref name="About Sonni Ogbuoji"/> Ọ lụrụ Scholastica Ugo Ogbuoji ma nwee ụmụ nwoke abụọ.<ref name="About Sonni Ogbuoji" /> == Hụkwa == * Ndepụta ndị si Ebonyi Steeti == Ihe odide == <references group="" responsive="1"> <ref name="Champion20110411"{{cite web |url=http://allafrica.com/stories/201104111302.html |title=Ebonyi - PDP, ANPP Win |work=Daily Champion |author=Kenneth Ofoma |date=11 April 2011 |accessdate=2011-04-27}}</ref> </references> {{DEFAULTSORT:Ogbuoji, Sonni}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] [[Òtù:Academic staff of Akanu Ibiam Federal polytechnic]] [[Òtù:Ndị ndọrọndọrọ ọchịchị Peoples Democratic Party (Naijiria).]] [[Òtù:Ndị ndọrọndọrọ ọchịchị igbo]] [[Òtù:Ndi okenye Mahadum nke Nigeria]] [[Òtù:Ndi okenye Ụlọ akwụkwọ gọọmentị nke ụmụahịa]] [[Òtù:Ndị otu Peoples Democratic Party nke Senate Nigeria]] [[Òtù:Ndị dị ndụ]] [[Òtù:1954 mụrụ]] 2z3jx8ohwy10x6iixhhr1ccac89fklo 729256 729225 2026-09-29T22:41:08Z Neme244 16387 fixed reference error 729256 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder|name=Sonni Ogbuoji|image=Sonni Ogbuoji.jpg|imagesize=|smallimage=|caption=|order=|office1=Senator for Ebonyi South|term_start1=May 2011|term_end1=May 2019|predecessor1=[[Anyimchukwu Ude]]|successor1=[[Michael Ama Nnachi]]|majority=|birth_date=|birth_place=|death_place=|nationality=|party=All Progressives Party (Nigeria) (APC)|alma_mater=|occupation=|profession=|website={{url|sonniogbuoji.com}}|footnotes=}} '''Sonni Ogbuoji''' bụ [[Ndị Naijiria|onye]] ndọrọ ndọrọ ọchịchị Naijiria nke a họpụtara dị ka Senator maka Ebonyi South, na Ebonyi Steeti, [[Naijiria|Naịjirịa]] na ntuli aka mba nke abalị anọ n'onwa anọ afọ puku abụọ na iri n'otu (9 Eprel 2011). A họpụtara ya na tiketi People's Democratic Party (PDP). Ọ hapụrụ ndị omeiwu na afọ puku abụọ na iri n'iteolu (2019). Sonni si Ebunwana Edda na mpaghara gọọmentị mpaghara [[Afikpo South]] nke steeti Ebonyi. Ogbuoji bụ onye isi oche gọọmentị ime obodo nke [[Afikpo South|mpaghara gọọmenti ime]] ụlọ Afikpo n'oge ọchịchị ndị agha tupu mmalite nke Republic nke anọ nke Naijiria.<ref>{{Cite web|url=http://business.webpagesonlineng.com/ebonyi-senate-contests-pdp-apga-anpp-in-salty-runs/|date=March 15, 2011|title=Ebonyi Senate Contests: PDP, APGA, ANPP in salty runs|author=PETER OKUTU"|work=Nigeria Best|accessdate=2011-04-27}}</ref> Ogbuoji bụ Kọmishọna maka Ike Akụnụba na Mbelata Ịda Ogbenye na gọọmentị [[Martin Elechi]]. N'ọrụ a, ọ na-ahụ maka iwu na itinye ọdọ mmiri azụ okpo iri atọ na ise (35 catfish ponds) na mgbalị inye ndị ntorobịa ọrụ.<ref>{{Cite web|url=http://www.independentngonline.com/DailyIndependent/Article.aspx?id=21857&print=1|date=Oct 10, 2010|work=Daily Independent|title=Ebonyi spends N135m on catfish ponds, others|author=Felix Uka|accessdate=2011-04-27}}</ref> Na ọnwa iri n'otu, n'afọ puku abụo na iri (Nọvemba 2010) ka Ogbuoji, gbara arụkwaghịm n'ọkwa ahu.<ref name="Mass Resignation">{{Cite news|title=Nigeria: 2011 - Mass Resignation Hits Ebonyi|url=http://allafrica.com/stories/201011040671.html|accessdate=4 July 2012|work=allAfrica|date=4 November 2010}}</ref> Ọ nọgidere bụrụ onye n'hazi Ebonyi maka mkpọsa Goodluck / Sambo Presidential.<ref>{{Cite web|url=http://pmnewsnigeria.com/2010/11/04/2011-polls-commissioners-resign/|work=PM News|title=2011 Polls: Commissioners Resign|date=4 Nov 2010|accessdate=2011-04-27}}</ref> Ogbuoji meriri vootu puku iri isii na ise, narị asaa na iri atọ na ise (65,735) na ntuli aka onye omeiwu nke ọnwa anọ afọ puku abụọ na iri n'otu ( Eprel 2011) maka Ebonyi South. Idu Igariwey nke All Nigeria Peoples Party (ANPP) sochiri na puku iri na isii, narị ise na otu1(6,501) na Darlington Okere nke Action Congress of Nigeria (ACN) nwetara puku iri na otu, narị isii na abụọ (11,602). == Ọmụmụ na Agụmakwụkwọ == A mụrụ ya na abalị iri abụọ na iteolu, n'ọnwa iteolu n'afọ otu puku, narị iteolu na iri ise na anọ (29 Septemba 1954) na ezị n'ụlọ Maazị Ogbu Nnachi Oji na Oriakụ ya bụ Mary Mai Oji nke Ebunwana, Afikpo South (Edda) LGA, Ebonyi Steetị. Ọ gara Edda Central School, Ebonwana n'etiti afọ otu puku, narị iteolu na iri isii na anọ ruo afọ otu puku, narị iteolu na iri asaa (1964 ruo 1970). Ọ gakwara Government College Umuahia, n'etiti afọ otu puku, narị iteolu na iri asaa na otu ruo na otu puku, narị iteolu na iri asaa n'ise (1971 ruo 1975) na [[University of Nigeria|Mahadum]] Nigeria, Nsukka, na n"etiti afọ otu puku, narị iteolu na iri asaa n'isii ruo na otu puku, narị iteolu na iri asatọ n'otu (1976 ruo 1981) ma nwete nzere bachelọ na Ọrụ Ugbo.<ref name="About Sonni Ogbuoji">{{Cite web|author=Praiz|first=Victor|title=About Sonni Ogbuoji|url=https://sonniogbuoji.com/|work=www.sonniogbuoji.com|publisher=Victor Praiz|accessdate=2023-06-02|archivedate=2019-05-31|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190531162518/https://sonniogbuoji.com/}}</ref> == ndọrọ ndọrọ ọchịchị na Ọfịs Ọchịchị == A họpụtara ya onyeisi oche nke ọchịchị ime obodo Afikpo ochie (Afikpo North na South) A họpụtara kwara ya onyeisi oche ọsụ ụzọ Afikpo South LGA n'afọ otu puku, narị iteolu na iri iteolu n'otu ruo na otu puku, narị iteolu na iri iteolu na atọ (1991-1993) Onye ode akwụkwọ mgbasa ozi mba nke GDM kwụsịrị n'afọ otu puku, narị iteolu na iri iteolu na isii ruo n'afọ otu puku, narị iteolu na iri iteolu n'asatọ (1996 ruo1998) Onye isi oche nke Ebonyi Steetị Secondary Education Board n'afọ puku abụọ n'atọ ruo n'afọ puku abụọ n'isii (2003-2006) Onye otu, Ebonyi Steetị Committee on Vision 20:20:20 (2009) Kọmishọna maka nkwado akụ na ụba na mbelata ịda ogbenye afọ puku abụọ n;iteolu (2009) Senator na-anọchite Ebonyi South afọ puku abụọ na iri n'otu ruo n'afọ puku abụọ na iri n'ise (2011-2015) Onye isi oche nke abụọ afọ puku abụọ na iri n'ise ruo n'afọ puku abụọ na iri n'iteolu (2015-2019) onye otu Board, Nigerian Shippers' Council (NSC) Onye otu Board, Nigerian Geological Survey Agency (NGSA) N'ime onye isi oche Senate: Kọmitii Senate on Appropriations and Special Duties Ndị otu: Agriculture, Education, Defence, Air Force, Foreign Affairs, Poverty Alleviation, Senate Services, SDGs, Steetị nakwa gọọmentị ochichi ime obodo. Onye otu nke Teknụzụ site na Akanu Ibiam Federal Polytechnic Unwana, Onye otu nke Nkà na ụzụ nke Akanu Ibiam Federal polytechnic Unwana<ref name="About Sonni Ogbuoji"/> Onyinye ọrụ aka ọrụ nke Rotary Club of AfikpoMerit. Onyinye nke ụlọ ọrụ sayensị anụmanụ nke Naijiria. Forum ọkachamara nke ndị nnọchianya Ebonyi. Onyinye nke Ọkachamma nke National Association of Imo State Students U.IMerit onyinye nke Animal Science Association of Nigeria, South East Zone1 Omeudo nke Amangwu Edda (Peace Maker) Ike Ọdụm Ochioha nke Oso na Ebunwana Edda (Leader of the People) Enyioha nke Etiti Edda (Friend of the Masses) Onioku nke Oziza, Afikpo (The giver of light) Omereoha nke Akpoha, Afikpo (The Philanthropist) Ife Edda Ìhè ndi Edda Ogbuoji na-enwe mmasị iku tenis, ime njem na ịgụ akwụkwọ.<ref name="About Sonni Ogbuoji"/> Ọ lụrụ Scholastica Ugo Ogbuoji ma nwee ụmụ nwoke abụọ.<ref name="About Sonni Ogbuoji" /> == Hụkwa == * Ndepụta ndị si Ebonyi Steeti == Ihe odide == <references group="" responsive="1"> </references> {{DEFAULTSORT:Ogbuoji, Sonni}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] [[Òtù:Academic staff of Akanu Ibiam Federal polytechnic]] [[Òtù:Ndị ndọrọndọrọ ọchịchị Peoples Democratic Party (Naijiria).]] [[Òtù:Ndị ndọrọndọrọ ọchịchị igbo]] [[Òtù:Ndi okenye Mahadum nke Nigeria]] [[Òtù:Ndi okenye Ụlọ akwụkwọ gọọmentị nke ụmụahịa]] [[Òtù:Ndị otu Peoples Democratic Party nke Senate Nigeria]] [[Òtù:Ndị dị ndụ]] [[Òtù:1954 mụrụ]] d9lt9zw5yy00571wl78gprls7btbhrh Paa Kwesi Nduom 0 26869 729262 723201 2026-09-29T22:45:10Z Neme244 16387 added DEFAULTSORT 729262 wikitext text/x-wiki {{Databox generic}}   '''Paa Kwesi Nduom''' ma ọ bụ '''Papa Kwesi Nduum''', (amụrụ na Febụwarị 15, 1953) bụ onye ndụmọdụ azụmahịa nke Ghana, onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị, na [[Ghana|onye]] guzobere Ghana's Progressive People's Party.<ref>{{Cite web|date=2021-05-22|title=Nduom challenges Birim Group LLC in US court over money laundering and fraud claims|url=https://citinewsroom.com/2021/05/nduom-challenges-birim-group-llc-in-us-court-over-money-laundering-and-fraud-claims/|accessdate=2021-05-22|work=Citinewsroom - Comprehensive News in Ghana|language=en-US}}</ref>A họpụtara onye isi ala ugboro atọ, ọ bụ onye nzuko omeiwu na mpaghara komenda-Edina-E guafo Abirem wee bụrụ onye minista na-ahụ maka steeti na ọchịchị Kufuor. == Mbido ndụ na agụmakwụkwọ == A mụrụ Paa Kwesi Nduom na Elmina na Central Region nke Ghana.<ref name="ghanaweb">{{Cite web|url=http://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/people/pop-up.php?ID=185|title=Minister of Planning and Regional Integration - Dr Papa Kwesi Nduom|accessdate=2008-03-04|work=Famous Ghanaians|publisher=Ghana Home Page|archivedate=2012-03-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120319210727/http://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/people/pop-up.php?ID=185}}</ref> A gụrụ ya Joseph Hubster Yorke Jr n'aha nna ya.<ref>{{Cite web|author=Coverghana.com.gh|date=2022-10-16|title=Who is Joseph Hubster Yorke Junior? Dr. Papa Kwesi Nduom|url=https://coverghana.com.gh/who-is-joseph-hubster-yorke-junior-dr-papa-kwesi-nduom/|accessdate=2022-10-28|work=Coverghana.com.gh|language=en-US}}</ref> Ọ gụrụ akwụkwọ sekọndrị na St. Augustine's College na Cape Coast, ebe ọ nwetara ma General Certificate of Education (GCE) Ordinary na Advanced Levels ("O" na "A" ọkwa).Ọ gara [[Njikọ̀taọ̀hà|United States]] ebe ọ nwetara nzere Bachelor of Arts (Economics) na Mahadum Wisconsin-Milwaukee na 1975. O mechara nweta nzere masta na Management (1977) na Ph.D (Service Delivery Systems) n'afọ 1982 n'otu mahadum ahụ.<ref name="ghanaweb" /> == Ọrụ == Nduom malitere ịrụ ọrụ dị ka onye na-ede akwụkwọ mkpuchi ndụ na North Western Mutual Life Insurance Company n'etiti afọ 1975 na 1978. N'ime afọ sochirinụ, ọ rụrụ ọrụ na Blue Cross Blue Shield nke Wisconsin. N'afọ 1979, ọ sonyeere Milwaukee Metropolitan Sewerage District dị ka onye nyocha mmefu ego na njikwa.<ref name="ghanaweb"/> N'afọ 1981, ọ sonyeere Deloitte na Touche dị ka onye ndụmọdụ, wee bụrụ onye mmekọ n'ọfịs Milwaukee nke ụlọ ọrụ ahụ n'afọ 1986. N'afọ 1992, o nyere aka guzobe ngalaba Deloitte & Touche's West Africa Consulting.<ref>{{Cite web|url=http://www.nduom.com/career/career.htm|title=Professional Career|accessdate=2008-03-08|publisher=Nduom official website|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080211223514/http://www.nduom.com/career/career.htm <!-- Bot retrieved archive -->|archivedate=2008-02-11}}</ref> Ọ rụrụ ọrụ dị ka onye otu ụlọ ọrụ maka Fan Milk Ghana Limited, Edinaman Secondary School na Ghana Heritage and Conservation Trust.<ref>{{Cite web|title=Paa Kwesi Nduom, Biography|url=https://www.ghanaweb.com/person/Paa-Kwesi-Nduom-2626|accessdate=2021-01-18|work=www.ghanaweb.com}}</ref> Ọ na-ekerịta ihe onwunwe nke GN Savings and Loans na ndị ọzọ nwere òkè. Ọ bụkwa onye nwe Groupe Ndoum na Coconut Grove Resort na Ghana.<ref>{{Cite web|title=GN Savings & Loans case: Ndoum urges court to reject BoG, Receiver's evidence|url=https://citibusinessnews.com/gn-savings-loans-case-ndoum-urges-court-to-reject-bog-receivers-evidence/|date=2020-05-22|work=Citi Business News|language=en-US|accessdate=2020-05-23}}</ref> == ndọrọ ndọrọ ọchịchị == ; Nzukọ Mpaghara Ọrụ ya na ndọrọ ndọrọ ọchịchị malitere na 1997 mgbe a họpụtara ya dị ka onye otu Komenda-Edina-Eguafo-Abirem District Assembly maka Akotobinsin Electoral Area.<ref>{{Cite web|url=http://www.nduom.com/ingovt/index.htm|title=Dr. Nduom in Government: 2001 - 2007|accessdate=2008-03-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080211110526/http://www.nduom.com/ingovt/index.htm <!-- Bot retrieved archive -->|archivedate=2008-02-11}}</ref> ; ndọrọ ndọrọ ọchịchị mba N'ọnwa Disemba afọ 2000, ọ sonyeere ntuli aka ndị omeiwu Ghana maka mpaghara Komenda-Edina-Eguafo-Abirem na tiketi nke Convention's People's Party (CPP). Otú ọ dị, ọ meriri onye omeiwu nọ n'ọkwa, Ato Quarshie nke National Democratic Congress (NDC) site na 2.6% nke votu ziri ezi.<ref>{{Cite web|url=http://psephos.adam-carr.net/countries/g/ghana/ghana5.txt|title=Republic of Ghana - Legislative Election of 7 December 2000|accessdate=2008-03-06|work=Adam Carr's Election Archives|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070914092715/http://psephos.adam-carr.net/countries/g/ghana/ghana5.txt <!-- Bot retrieved archive -->|archivedate=2007-09-14}}</ref> Otú ọ dị, ọnwa abụọ ka e mesịrị, Onye isi ala John Kufuor họpụtara ya dị ka Minista na-ahụ maka atụmatụ akụ na ụba ọ bụ ezie na ọ bụghị onye otu New Patriotic Party na-achị. Ọ rụkwara ọrụ n'oge a dị ka Onye isi oche nke National Development Planning Commission.<ref>{{Cite web|url=http://www.thestatesmanonline.com/pages/news_detail.php?newsid=4065&section=11|title=Nduom is out|accessdate=2008-03-06|work=News Comment|author=Frank Agyei Twum|date=2007-07-11|publisher=The Statesman|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110717035804/http://www.thestatesmanonline.com/pages/news_detail.php?newsid=4065&section=11|archivedate=2011-07-17}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.nduom.com/ingovt/ecoplanning.htm|title=MINISTRY OF ECONOMIC PLANNING & REGIONAL COOPERATION FEBRUARY 2001 – APRIL 2003|accessdate=2008-03-06|publisher=Nduom official website|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080212152546/http://www.nduom.com/ingovt/ecoplanning.htm <!-- Bot retrieved archive -->|archivedate=2008-02-12}}</ref> N'oge mgbanwe nke ụlọ ọrụ n'ọnwa Eprel afọ 2003, Nduom ghọrọ Minista na-ahụ maka ike.<ref>{{Cite news|url=http://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/artikel.php?ID=34819|title=Government names new Cabinet|accessdate=2008-03-06|work=General News of Tuesday, 1 April 2003|publisher=Ghana Home Page}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.nduom.com/ingovt/energy.htm|title=Minister for Energy - APRIL 2003 - JANUARY 2005|accessdate=2008-03-06|work=Nduom official website|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080212152548/http://www.nduom.com/ingovt/energy.htm <!-- Bot retrieved archive -->|archivedate=2008-02-12}}</ref> Mgbe ọnwa iri na asatọ gachara, ọ lụrụ ọgụ ọzọ maka oche Komenda-Edina-Eguafo-Abirem na ntuli aka ndị omeiwu Ghana na Disemba 2004 na oge a ọ meriri site na akara 33.6 (30,981 vootu na 15,427).<ref>{{Cite web|url=http://library.fes.de/pdf-files/bueros/ghana/03610.pdf|title=Elections 2004 - Ghana's Parliamentary and Presidential Elections|accessdate=2008-03-06|work=Parliamentary Election Results for Region Central by the Electoral Commission|date=November 2005|publisher=Electoral Commission of Ghana, with support of the Friedrich Ebert Stiftung, Accra}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/election2004/parliament.constituency.php?ID=91|title=Parliamentary Results Komenda/Edina Eguafo/Abirem (Central Region)|accessdate=2008-03-06|work=Results Parliamentary Elections|publisher=Ghana Home Page}}</ref> N'oge ahụ, ọ rụrụ ọrụ dị ka onyeisi oche nke Kọmitii Nhazi nke CPP. Na mbido oge nke abụọ nke Onye isi ala Kufuor, Nduom ghọrọ Minista na-ahụ maka mgbanwe nke ngalaba ọha na eze.<ref>{{Cite news|url=http://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/artikel.php?ID=103354|title=Kufuor restructures ministerial team|accessdate=2008-03-06|work=General News of Friday, 28 April 2006|publisher=Ghana Home Page}}</ref> Ọ gara n'ihu n'ọrụ a ruo n'ọnwa Julaị afọ 2007 mgbe ọ gbara arụkwaghịm n'ọchịchị iji chọọ nhọpụta nke pati ya ka ọ bụrụ onye na-azọ ọkwa onye isi ala CPP.<ref>{{Cite news|url=http://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/artikel.php?ID=126979|title=Nduom quits government|accessdate=2008-03-06|work=Press Review of Tuesday, 10 July 2007|publisher=Ghana Home Page}}</ref> ; Nkwado maka onye isi ala N'ọnwa Disemba afọ 2007, CPP họpụtara Nduom ka ọ sọọ mpi ntuli aka onye isi ala na Disemba afọ 2008.<ref>{{Cite news|url=http://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/artikel.php?ID=136134|title=Nduom wins CPP race|accessdate=2008-03-06|work=General News of Monday, 17 December 2007|publisher=Ghana Home Page}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://blog.vibeghana.com/2007/12/17/paa-kwesi-nduom-wins-cpp-race.aspx|title=Paa Kwesi Nduom Wins CPP Race|accessdate=2008-03-05|date=2007-12-17|work=Politics,General News|publisher=VibeGhana.com|archive-date=2008-02-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20080222134705/http://blog.vibeghana.com/2007/12/17/paa-kwesi-nduom-wins-cpp-race.aspx|url-status=dead}}</ref> Ọ meriri na ntuli aka ahụ, na-enweta ihe na-erughị 1% nke votu.<ref>{{Cite news|title=Nduom: Election 2008 defeat is worst failure in my life|author=Koomson|first=Fiifi|url=http://politics.myjoyonline.com/pages/news/201106/68410.php|work=Joy FM|date=2011-08-11|accessdate=2015-08-25|archive-date=2016-01-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20160122163446/http://politics.myjoyonline.com/pages/news/201106/68410.php|url-status=dead}}</ref> N'oge ntuli aka nke CPP nke afọ 2011, ndị na-azọ ọkwa na Nduom kwadoro, gụnyere Onye isi oche Ladi Nylander n'oge ahụ, ndị ọhụrụ dịka Samia Nkrumah, nwa nwanyị nke onye isi ala mbụ nke Ghana Kwame Nkrumah<ref>{{Cite news|title=Did Kwesi Nduom take first step to leave the CPP?|author=Dadzie|first=Kewku|date=2011-10-11|work=GhanaWeb|url=http://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/features/artikel.php?ID=221196|accessdate=2015-08-25}}</ref> Ọnwa ole na ole ka e mesịrị, ndị Convention People's Party boro Nduom ebubo na ọ na-emegide iwu nke pati ahụ.<ref>{{Cite news|title=Enough! Nduom's nonsense must stop! - Samia Nkrumah|date=2011-08-28|url=http://politics.myjoyonline.com/pages/news/201111/77258.php|work=Joy Online|author=Gadugah|first=Nathan|accessdate=2015-08-25|archive-date=2016-01-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20160122163446/http://politics.myjoyonline.com/pages/news/201111/77258.php|url-status=dead}}</ref> Na Jenụwarị 2012, Nduom gbara arụkwaghịm na CPP wee guzobe otu nke ya, Progressive People's Party.<ref>{{Cite news|url=http://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/artikel.php?ID=227025,http://politics.myjoyonline.com/pages/news/201201/79335.php,http://gbcghana.com/index.php?id=1.724848}}</ref> Ọ bụ onye na-azọ ọkwa onye isi ala nke Progressive People's Party na ntuli aka 2012 na 2016.<ref>{{Cite news|date=January 29, 2016|title=Nduom Wishes CPP Well As It Elects Flag-Bearer Tomorrow|work=PeaceFM Online|url=https://home.peacefmonline.com/pages/politics/politics/201601/268312.php|accessdate=February 5, 2022|archive-date=February 5, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220205204124/https://home.peacefmonline.com/pages/politics/politics/201601/268312.php|url-status=dead}}</ref> == Ezinụlọ == Nduom lụrụ Yvonne Nduom, ọkachamara na njikwa na onye gụsịrị akwụkwọ na Mahadum Cape Coast na Ghana na [[University of cape coast|Mahadim]] Wisconsin na [[Njikọ̀taọ̀hà|United States]].<ref>{{Cite web|url=http://www.nduom.com/family/missny.htm|title=Mrs. Yvonne Nduom|accessdate=2008-03-06|publisher=Nduom official website|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080212043626/http://www.nduom.com/family/missny.htm <!-- Bot retrieved archive -->|archivedate=2008-02-12}}</ref> Ha lụrụ di na nwunye ma nwee ụmụ anọ, Dr. Nana Kweku Nduom, Dr. Edjah Kweku Nduum, Chief Nduom, na Dr. Nana Aba Nduom. Nana Kweku lụrụ Esinam Julia Nduom (née Baeta) ma ha nwere nwa nwanyị, Maame Adjoa Kakraba Nduom. Edjah lụrụ Kelley Nduom (née Coleman).<ref>{{Cite web|url=http://www.nduom.com/family/children.htm|title=The Children|accessdate=2008-03-06|publisher=Nduom official website|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080212043621/http://www.nduom.com/family/children.htm <!-- Bot retrieved archive -->|archivedate=2008-02-12}}</ref> == Hụkwa == * Gọọmentị Kufuor == Ihe edeturu == {{Reflist|2}} == Njikọ mpụga na isi mmalite == * [https://web.archive.org/web/20080423051756/http://www.nduom08.com/ Ebe nrụọrụ weebụ mkpọsa] * [https://web.archive.org/web/20080314075555/http://www.nduom.com/ Ebe nrụọrụ weebụ Nduom] * [https://web.archive.org/web/20120319210727/http://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/people/pop-up.php?ID=185 Profaịlụ na Ghana Home Page] * [https://web.archive.org/web/20110711092441/http://www.ghanadistricts.com/mps/?r=3&PHPSESSID=5c313f45f8ea5f71d3509381ba Foto nke ndị omeiwu Central Region na GhanaDistricts.com] {{s-start}} {{s-off}} {{s-bef|before=[[Kwamena Ahwoi]]}} {{s-ttl|title=Minister for Economic Planning & Regional Cooperation|years=2001<sup>1</sup> – 2003}} {{s-aft|after=[[Kofi Konadu Apraku]]}} {{s-bef|before=[[Albert Kan Dapaah]]}} {{s-ttl|title=Minister for Energy|years=2003<sup>2</sup> – 2005}} {{s-aft|after=[[Mike Oquaye]]}} {{s-bef|before=[[Joseph Henry Mensah]]}} {{s-ttl|title=Minister for Public Sector Reform|years=2005<sup>3</sup> – 2007<sup>4</sup>}} {{s-aft|after=Samuel Owusu-Agyei}} {{s-par|gh}} {{s-bef|before=Ato Quarshie}} {{s-ttl|title=[[Komenda-Edina-Eguafo-Abirem (Ghana parliament constituency)|Komenda-Edina-Eguafo-Abirem constituency]]|years=2005<sup>5</sup> – 2009}} {{s-aft|after=Joseph Samuel Annan}} {{s-ppo}} {{s-bef|before=[[George Aggudey]]}} {{s-ttl|title=[[Convention People's Party|Convention People's Party Presidential Candidate]]|years=2008<sup>6</sup>}} {{s-aft|after=[[Michael Abu Sakara Foster]]}} {{s-new}} {{s-ttl|title=[[Progressive People's Party (Ghana)|Progressive People's Party Presidential Candidate]]|years=2012}} {{s-inc}} {{s-ref|1=[http://www.thestatesmanonline.com/pages/news_detail.php?newsid=4065&section=11 Nduom is out - Statesman Online]|2=[http://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/artikel.php?ID=34819 Government names new Cabinet - Ghanaweb.com]|3=[http://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/artikel.php?ID=103354 Kufuor restructures ministerial team - Ghanaweb.com]|4=[http://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/artikel.php?ID=126979 Nduom quits government - Ghanaweb.com]|5=[http://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/election2004/parliament.constituency.php?ID=91 Parliamentary Results Komenda/Edina Eguafo/Abirem (Central Region) - Ghanaweb.com]|6=[http://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/artikel.php?ID=136134 Nduom wins CPP race - Ghanaweb.com]}}{{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Nduom, Paa Kwesi}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] t2bh6hmwoojitkgvz7onyxo13sfyvz0 Afua Osei 0 26898 729264 725270 2026-09-29T22:46:20Z Neme244 16387 added DEFAULTSORT 729264 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|pre-nominals=|name=Afua Osei|post-nominals=|image=Afua_Osei_-_November_2017.jpg|alt=|caption=|native_name=|native_name_lang=|pronunciation=|birth_name=<!-- only use if different from name above -->|birth_date=<!-- {{birth date and age|YYYY|MM|DD}} for living people supply only the year with {{Birth year and age|YYYY}} unless the exact date is already widely published, as per [[WP:DOB]]. For people who have died, use {{Birth date|YYYY|MM|DD}}. -->|birth_place=[[Washington, D.C.|Washington, DC]]|baptised=<!-- will not display if birth_date is entered -->|disappeared_date=<!-- {{disappeared date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (disappeared date then birth date) -->|disappeared_place=|disappeared_status=|death_date=<!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) -->|death_place=|death_cause=|body_discovered=|resting_place=|resting_place_coordinates=<!-- {{coord|LAT|LONG|type:landmark|display=inline}} -->|burial_place=<!-- may be used instead of resting_place and resting_place_coordinates (displays "Burial place" as label) -->|burial_coordinates=<!-- {{coord|LAT|LONG|type:landmark|display=inline}} -->|monuments=|nationality=|other_names=|citizenship=|education=[[Allegheny College]]<br>[[Booth School of Business|University of Chicago Booth School of Business]]<br>[[Harris School of Public Policy Studies]]|alma_mater=[[Allegheny College]]|occupation=Entrepreneur|years_active=2014–present|era=|employer=|organization=|agent=<!-- Discouraged in most cases, specifically when promotional, and requiring a reliable source -->|known_for=co-founding She Leads Africa|notable_works=<!-- produces label "Notable work"; may be overridden by |credits=, which produces label "Notable credit(s)"; or by |works=, which produces label "Works"; or by |label_name=, which produces label "Label(s)" -->|style=|height=<!-- "X cm", "X m" or "X ft Y in" plus optional reference (conversions are automatic) -->|television=|title=<!-- Formal/awarded/job title. The parameter |office= may be used as an alternative when the label is better rendered as "Office" (e.g. public office or appointments) -->|term=|predecessor=|party=|movement=|opponents=|boards=|criminal_charge=<!-- Criminality parameters should be supported with citations from reliable sources -->|criminal_penalty=|criminal_status=|spouse=<!-- Use article title or common name -->|partner=<!-- (unmarried long-term partner) -->|children=|parents=<!-- overrides mother and father parameters -->|mother=<!-- may be used (optionally with father parameter) in place of parents parameter (displays "Parent(s)" as label) -->|father=<!-- may be used (optionally with mother parameter) in place of parents parameter (displays "Parent(s)" as label) -->|relatives=|family=|callsign=|awards=|website=<!-- {{URL|example.com}} -->|module=|module2=|module3=|module4=|module5=|module6=|signature=|signature_size=|signature_alt=|footnotes=}} [[Category:Articles with hCards]] '''Afua osei''' bụ onye ọchụnta ego, onye ọchụnta ego na onye na-ekwuchitere ọha, onye mebere ya na-edu Africa, ụlọ ọrụ mgbasa ozi maka puku afọ nwanyị Africa. .<ref>{{Cite news|url=https://www.cnbcafrica.com/news/west-africa/2015/03/09/yasmin-belo-osagie-billionaires-africa/|title=How two young West African women are creating Africa's next billionaires - CNBC Africa|date=2015-03-09|work=CNBC Africa|accessdate=2017-12-07|language=en-US}}</ref> == Mbido ndụ na agụmakwụkwọ == Amụrụ na Washington DC, osei nọrọ afọ ntolite ya na obodo Prince George, Maryland Osei gụsịrị akwụkwọ na kọleji Allegheny nwere nzere na sayensị ndọrọ ndọrọ ọchịchị ma bụrụ nwa akwụkwọ izizi chepụtara isi nke ha na ọmụmụ ojii. Enyere ya ihe nrite nke sayensị ndọrọ ndọrọ ọchịchị Ray smock maka igosi nkwa na ndọrọ ndọrọ ọchịchị obodo na steeti yana ihe nrite ngalaba maka akwụkwọ akụkọ kacha mma n'etiti ndị ọkachamara. .<ref>{{Cite news|url=https://trueafrica.co/article/the-repats-from-chicago-to-lagos-social-entrepreneur-afua-osei/|title=The 'repats': from Chicago to Lagos, social entrepreneur Afua Osei {{!}} TRUE Africa|date=2016-08-05|work=TRUE Africa|accessdate=2017-12-07|language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://sites.allegheny.edu/smp/previous-recipient-details-and-statistics/osei-08/|title=Afua Osei '08 Receives Fulbright Award « Nationally Competitive Fellowships {{!}} Allegheny College - Meadville, PA|work=sites.allegheny.edu|language=en-US|accessdate=2017-12-07|archivedate=2017-12-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171208070708/http://sites.allegheny.edu/smp/previous-recipient-details-and-statistics/osei-08/}}</ref>. N'afọ 2013, ọ gụsịrị akwụkwọ na Mahadum<ref>{{Cite web|url=https://www.chicagobooth.edu/magazine/spring-2017/features/global-entrepreneurship|title=Entrepreneurs without Borders|work=www.chicagobooth.edu|language=en|accessdate=2017-12-07}}</ref> Chicago Booth School of Business na Ụlọ akwụkwọ Harris nke ọmụmụ amụma ọha na Master of Business Administration na Master of Public Policy.<ref>{{Cite web|url=https://mag.uchicago.edu/economics-business/she-leads|title=She leads {{!}} The University of Chicago Magazine|work=mag.uchicago.edu|language=en|accessdate=2017-12-07}}</ref> == Ọrụ == Mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ na kọleji, Osei sonyere na Campaign Corps Fellowship, mmemme ọzụzụ zuru oke nke Democratic, na-ekpuchi akụkụ niile nke ịme mkpọsa ndọrọ ndọrọ ọchịchị na-aga nke ọma nke EMILY's List kwadoro.<ref>{{Cite news|url=http://youngpeoplefor.org/our_alumni/afua-osei/|title=Afua Osei - Young People For|work=Young People For|accessdate=2017-12-07|language=en-US|archive-date=2017-12-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20171208174951/http://youngpeoplefor.org/our_alumni/afua-osei/|url-status=dead}}</ref> Ọ bụ Fulbright Scholar na [[Malaysia]] ma rụọ ọrụ n'ọfịs nke First Lady Michelle Obama.<ref>{{Cite news|url=https://www.forbesafrica.com/woman/2015/02/01/who-are-the-women-to-look-up-to/|title='Who Are The Women To look Up To?' - Forbes Africa|date=2015-02-01|work=Forbes Africa|accessdate=2017-12-07|language=en-US}}</ref> Mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ na azụmahịa, Osei kwagara Lagos, [[Naijiria]] ka ọ bụrụ onye ndụmọdụ nchịkwa na McKinsey & Company na-enye ndị ahịa na South Africa, Nigeria, [[Ghana]] na United States atụmatụ na ọrụ.<ref>{{Cite web|url=https://www.facebook.com/McKinseyWomen/posts/700844833346515|title=McKinsey Women|work=www.facebook.com|language=en|accessdate=2017-12-07}}</ref> N'afọ 2014, Osei na Yasmin Belo-Osagie guzobere She Leads Africa, "obodo maka ụmụ agbọghọ Africa nwere oké ọchịchọ".<ref>{{Cite news|url=http://edition.cnn.com/2015/08/21/africa/she-leads-africa-business-women/|title=She Leads Africa: Supporting female entrepreneurs|first=Jacopo|author=Prisco|work=CNN|accessdate=2017-12-07}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.one.org/us/2015/11/24/she-leads-africa-how-african-millennial-women-are-paving-the-way-for-each-other/|title=She Leads Africa: How African millennial women are paving the way for each other|date=2015-11-24|work=ONE|accessdate=2017-12-07|language=en-US|archive-date=2017-12-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20171208174746/https://www.one.org/us/2015/11/24/she-leads-africa-how-african-millennial-women-are-paving-the-way-for-each-other/|url-status=dead}}</ref> Ọ na-eduga Africa na-enye ụmụ nwanyị gafee ihe karịrị mba 35 ndụmọdụ azụmahịa na ọrụ ma gosipụta ya n'ọtụtụ akwụkwọ mba ụwa gụnyere The Financial Times, CNN, CNBC Africa, Huffington Post, na Black Enterprise.<ref>{{Cite news|url=https://www.ft.com/content/981c19ba-a4db-11e6-8898-79a99e2a4de6|title=African start-up helps and inspires young female entrepreneurs|author=Green|first=Matthew|date=2016-11-27|work=The Financial Times|accessdate=2016-11-27}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://edition.cnn.com/2015/08/21/africa/she-leads-africa-business-women/|title=She Leads Africa: Supporting female entrepreneurs|first=Jacopo|author=Prisco|work=CNN|accessdate=2017-12-07}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.cnbcafrica.com/news/west-africa/2015/03/09/yasmin-belo-osagie-billionaires-africa/|title=How two young West African women are creating Africa's next billionaires - CNBC Africa|date=2015-03-09|work=CNBC Africa|accessdate=2017-12-07|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.huffingtonpost.com/mary-olushoga/how-technology-is-transfo_b_9586484.html|title=How Technology is Transforming Women-Owned Businesses in Africa|author=Olushoga|first=Mary|date=2016-04-01|work=Huffington Post|language=en-US|accessdate=2017-12-07}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.blackenterprise.com/small-business/how-one-question-fostered-business-opportunities-budding-female-entrepreneurs-africa/|title=How One Question Fostered Business Opportunities for Budding Female Entrepreneurs in Africa|work=www.blackenterprise.com|date=22 January 2015|language=en-US|accessdate=2017-12-07}}</ref> Na Disemba 9, 2016, She Leads Africa kụrụ mgbịrịgba Closing na New York Stock Exchange.<ref>{{Cite web|url=https://livestream.com/NYSE/SheLeadsAfrica/videos/143931311|title=Live Feed - from She Leads Africa Rings the NYSE Closing Bell|work=Livestream|accessdate=2017-12-07|archivedate=2019-07-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190701033542/https://livestream.com/NYSE/SheLeadsAfrica/videos/143931311}}</ref> Na azụmahịa nke onwe ya, Afua na-akụzi ọchụnta ego dijitalụ ma na-azụ ndị mmadụ otu esi eji netwọk iji gbasaa azụmahịa ha.<ref>{{Cite web|date=2021-03-01|title=Interview with Afua Osei: The powerhouse behind She Leads Africa|url=https://www.worldremit.com/en/blog/community/afua-osei-she-leads-africa/|accessdate=2021-11-05|work=Blog {{!}} WorldRemit|language=en|archivedate=2021-11-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211105100251/https://www.worldremit.com/en/blog/community/afua-osei-she-leads-africa/}}</ref> Forbes Africa<ref>{{Cite news|url=https://www.forbes.com/sites/mfonobongnsehe/2014/12/04/the-20-youngest-power-women-in-africa-2014/3/#3bfc8bd6774f|title=The 20 Youngest Power Women In Africa 2014|author=Nsehe|first=Mfonobong|work=Forbes|accessdate=2017-12-07|language=en}}</ref> amatala Osei dị ka otu n'ime ụmụ nwanyị kachasị ọhụrụ n'Africa (2014), nke Ventures Africa kpọrọ aha dị ka otu mu n'ime ndị ọhụrụ iri abụọ na ise kachasị elu n'Africa na 2016 na otu n'etiti ndị ọhụrụ iri atọ nke Quartz Africa na 2017.<ref>{{Cite web|url=http://venturesafrica.com/innovators#/asma-mansour|title=Ventures Africa {{!}} 42 Africa Innovators To Watch|work=venturesafrica.com|language=en-US|accessdate=2017-12-07|archivedate=2019-01-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190107072648/http://venturesafrica.com/innovators/#/asma-mansour}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://qz.com/973199/quartz-africa-innovators-2017/#3|title=Quartz Africa Innovators 2017|work=Quartz|accessdate=2017-12-07|language=en-US}}</ref> A họpụtara ya dị ka onye ọka ikpe maka asọmpi Chivas Venture, "ọchụchọ zuru ụwa ọnụ iji chọta ma nye ike ọgbọ na-esote nke ndị ọchụnta ego na-eto eto kpebisiri ike ịga nke ọma mgbe ha na-agbanwe ụwa ka mma".<ref>{{Cite news|url=https://guardian.ng/life/on-the-cover/four-extraordinary-nigerians-with-inspiring-ventures/|title=Four Extraordinary Nigerians With Inspiring Ventures|accessdate=2017-12-11|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.vanguardngr.com/2017/10/chivas-empower-young-entrepreneurs-1m/|title=Chivas to empower young entrepreneurs with $1m - Vanguard News|date=2017-10-07|work=Vanguard News|accessdate=2017-12-11|language=en-US}}</ref> Ọ bụ onye ọkà okwu a ma ama na TEDxEuston na London, G20 Africa Partnership Conference na [[Jémanị|Germany]], Essence Festival Durban na South Africa, na Thomson Reuters Foundation Trust Conference na UK.<ref>{{Cite web|url=https://www.ted.com/tedx/events/24613|title=TEDxEuston {{!}} TED|work=www.ted.com|language=en|accessdate=2017-12-07}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.voice-online.co.uk/article/tedxeuston-show-best-african-entrepreneurship|title=TEDxEuston to show the best in African entrepreneurship|accessdate=2017-12-07|language=en|archive-date=2017-12-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20171201042743/http://www.voice-online.co.uk/article/tedxeuston-show-best-african-entrepreneurship|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite journal|date=June 2017|title=G20 Africa Partnership - Investing in a common future|url=https://www.compactwithafrica.org/content/dam/Compact%20with%20Africa/g20investincommonfuture/conference_report_17-08-25.pdf|journal=G20 Africa Partnership Conference Report|archive-date=2024-06-12|access-date=2023-06-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20240612065909/https://www.compactwithafrica.org/content/dam/Compact%20with%20Africa/g20investincommonfuture/conference_report_17-08-25.pdf|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.trustconference.com/videos/i/?id=9ac34731-ffc4-4b33-a53c-59958a5be326&confYear=2016|title=Trust Conference|author=Foundation|first=Thomson Reuters|work=Trust Conference|accessdate=2017-12-07|archivedate=2017-12-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171208231410/http://www.trustconference.com/videos/i/?id=9ac34731-ffc4-4b33-a53c-59958a5be326&confYear=2016}}</ref> == Ihe odide == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == * [https://sheleadsafrica.org/ Ọ Na-eduga Africa] * [https://www.afuaosei.com/about Ebe nrụọrụ weebụ nke onwe ya] {{DEFAULTSORT:Osei, Afua}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 4n04jh2zpd6e292gd112qm64rnnyw2i Mery Zamora 0 27492 729266 674191 2026-09-29T22:47:44Z Neme244 16387 added DEFAULTSORT 729266 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Mery Zamora|image=Asambleísta Mery Zamora en su intervención en la sesión No.- 187 del Pleno de la Asamblea Nacional continuación (8007295642) (cropped).jpg|alt=|caption=|birth_name=Mery Segunda Zamora García|birth_date={{Birth date and age|1972|04|19}}|birth_place=[[Portoviejo]], Ecuador|death_date=|death_place=|death_cause=|other_names=|occupation=Teacher, politician, union leader|organization={{ill|National Union of Educators|es|Unión Nacional de Educadores}}|years_active=|known_for=|notable_works=|spouse=|children=|awards=|alma_mater=Instituto Normal Superior 23 de Octubre|website=|party={{Plainlist| * [[Democratic People's Movement]] (until 2014) * [[Popular Unity (Ecuador)|Popular Unity]] (2014–present) }}|signature=MERYZAMORAFIRMA.png}} [[Category:Biography with signature]] [[Category:Articles with hCards]] '''Mery Segunda Zamora García''' (amụrụ n'April 19, 1972) bụ onye isi syndicalist nke Ecuador, onye nkuzi, na onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị. Ọ bụ onye isi oche nke National Union of Educators (UNE) site na 2007 ruo 2010, oge nke dabara na mmalite nke ọchịchị Rafael Correa. Ọ ghọrọ onye a ma ama na-akatọ ọchịchị a, ọ bụkwa onye a na-ekwukarị okwu mkparị na mgbasa ozi Citizen Link nke Correa, nke mechara bụrụ ebubo iyi ọha egwu na mmebi na 2010. E mechara wepụ ikpe megide ya mgbe ọ rịọrọ arịrịọ nke ọma. Kemgbe afọ 2014 ọ bụ osote onye nduzi mbụ nke pati Popular Unity. == Akụkọ ndụ == A mụrụ Mery Zamora na Portoviejo na Eprel 19, 1972.<ref name="Homenaje">{{Cite news|url=https://lahora.com.ec/noticia/966666/homenaje-para-mery-zamora-|title=Homenaje para Mery Zamora|work=[[La Hora]]|language=Spanish|date=2009-12-04|accessdate=2019-07-18}} [[Category:CS1 Spanish-language sources (es)]]</ref><ref name="lustro">{{Cite web|url=https://www.planv.com.ec/historias/politica/mery-zamora-la-maestra-que-cumple-casi-un-lustro-persecucion|title=Mery Zamora: la maestra que cumple casi un lustro de persecución|publisher=Plan V|language=Spanish|date=2015-02-22|accessdate=2019-07-18}} [[Category:CS1 Spanish-language sources (es)]]</ref> Ọ gụsịrị akwụkwọ praịmarị ya na Escuela Fiscal Mixta Amalia Zevallos No. 14, na agụmakwụkwọ sekọndrị na Colegio Nacional Mixto 18 De Octubre na Colegio 23 de Octubre. Na Instituto Normal Superior 23 de Octubre ọ nwetara utu aha onye nkuzi na Basic Education.<ref name="Homenaje" /> == Ọrụ ndị ọrụ == N'oge ọ nọ n'ụlọ akwụkwọ, Zamora bụ onye ndú ụmụ akwụkwọ, ọ ghọrọ onye isi oche nke kansụl ụmụ akwụkwọ nke Colegio 18 De Octubre na 1987, na onye isi oche ya nke kansụল ụmụ akwụkwọ nke colegio 23 de Octubre n'afọ 1990. N'afọ 1995, ọ bụ onye guzobere na onye isi oche nke Frente de Lucha por el Ingreso al Magisterio (FLIM).<ref name="Homenaje" /> Ọ sonyeere Confederation of Women for Change na 1996. Ọ bụ osote onye nduzi mpaghara nke Frente Político Vanguardia del Magisterio na 2000, odeakwụkwọ nkwukọrịta nke UNE na Manabí Province site na 2000 ruo 2004, ma jee ozi dị ka onye isi oche mpaghara nke nzukọ ahụ site na 2004 ruo 2007. N'afọ 2007 ọ ghọrọ onye isi ala UNE. == Ọrụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị == Dị ka onye isi oche nke UNE, otu n'ime nnukwu òtù ndị ọrụ na mba ahụ, Zamora malitere imegide usoro agụmakwụkwọ nke gọọmentị Rafael Correa, nke gụnyere nyocha nke ndị nkuzi. Nke a kpasuru Correa iwe, ọ ghọkwara nwanyị nke atọ a na-akatọkarị na mgbasa ozi Citizen Link, mgbe Lourdes Tibán na Cynthia Viteri gasịrị.<ref>{{Cite web|url=https://www.planv.com.ec/historias/sociedad/mujeres-que-le-dicen-rafael-correa-dejanos-paz|title=Las mujeres que le dicen a Rafael Correa: 'déjanos en paz'|publisher=Plan V|language=Spanish|date=2017-03-21|accessdate=2019-07-18}}</ref> Mgbe ihe mere na Septemba 30, 2010, e boro ya ebubo iyi ọha egwu na mmebi mgbe e gosipụtara vidiyo ekwentị mkpanaaka nke na-egosi ya na-akpali otu ụmụ akwụkwọ ime ihe ike na Guayaquil na Citizen Link. Zamora zaghachiri na ọ nọ na-arịọ ụmụ akwụkwọ ka ha gbasaa, nakwa na ndekọ ahụ gụnyere naanị obere akụkụ nke ọdịyo nke e wepụrụ n'ihe gbara ya gburugburu.<ref>{{Cite news|url=https://www.eluniverso.com/noticias/2013/05/25/nota/955306/mery-zamora-que-no-perdona-correa-es-osadia-haberlo-desafiado|title=Mery Zamora: 'Lo que no perdona Correa es la osadía de haberlo desafiado'|first=Katherine|author=Villavicencio|work=[[El Universo]]|language=Spanish|date=2013-05-26|accessdate=2019-07-18}}</ref> Na June 12, 2013, ụlọ ikpe nke iri nke Guayas kwupụtara na ikpe mara Zamora maka mpụ ahụ, mana na May 27, 2014, ndị ọkàikpe atọ nke Ụlọikpe Ikpe Mba nabatara arịrịọ ya, abụọ n'ime ha mechara chụpụ n'ọkwa ha, otu onye gbara arụkwaghịm. Na Febụwarị 10, 2015, ikpe megide Zamora kwụsịrị.<ref name="lustro" /> N'ime Democratic People's Movement (MPD), ọ onye nnọchi anya onye omeiwu Jorge Escala site na 2008 ruo 2013, na-apụta na National Assembly n'oge ụfọdụ. N'ọnwa Ọgọstụ n'afọ 2011, mgbe ọ ka na-eche ikpe mpụ megide ya na Guayaquil, a họpụtara ya dịka onye nduzi mpaghara nke MPD na Manabí. N'ọnwa Ọktoba ahụ, ọ ghọrọ osote onye nduzi mbụ ya. Na ntuli aka nke afọ 2014 ọ gbara ọsọ maka ọkwa onye isi obodo nke Portoviejo, nweta ọnọdụ nke anọ na CREO Movement. Na Septemba 27, 2014, a họpụtara Zamora ka ọ bụrụ osote onye nduzi nke Popular Unity, nke pụtara mgbe agbasachara MPD.<ref>{{Cite news|url=http://www.pcmle.org/EM/spip.php?article6386|title=Nace Unidad Popular para agrupar a quienes aspiran transformar el Ecuador|work=En Marcha|publisher=[[Marxist–Leninist Communist Party of Ecuador]]|language=Spanish|accessdate=2019-07-18}}</ref> Na ntuli aka nke afọ 2017 ọ bụ onye na-azọ ọkwa onye omebe iwu maka mpaghara ndịda Manabí, mana enwetaghị oche.<ref>{{Cite news|url=http://www.eldiario.ec/noticias-manabi-ecuador/386660-mery-zamora-dejaria-de-ser-profesora-para-ser-candidata-a-asambleista/|title=Mery Zamora dejaría de ser profesora para ser candidata a asambleísta|work=EL Diario|language=Spanish|date=2016-03-24|accessdate=2019-07-18}}</ref> N'abalị iri abụọ na abụọ n'ọnwa Febụwarị, ya na ndị otu anọ ndị ọzọ rịọrọ ka a gụgharịa ya n'ihi enweghị nkwekọ nke ọnụ ọgụgụ.<ref>{{Cite news|url=https://www.eluniverso.com/noticias/2017/02/22/nota/6058909/candidatos-manabi-se-unen-pedir-que-se-abran-urnas|title=Candidatos de Manabí se unen para pedir que se abran las urnas|work=[[El Universo]]|language=Spanish|date=2017-02-22|accessdate=2019-07-18}}</ref> == Ihe odide == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == * Mery Zamora on Facebook   {{DEFAULTSORT:Zamora, Mery}}  [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] mpw74t2xzc3vvas84px6kbe2us96mt5 Nicole Notat 0 27509 729270 114341 2026-09-29T22:50:27Z Neme244 16387 added DEFAULTSORT and fixed reference error 729270 wikitext text/x-wiki {| class="infobox biography vcard" ! colspan="2" class="infobox-above" style="font-size:125%;" |<div class="fn" style="display:inline">Nicole Notat</div> |- ! class="infobox-label" scope="row" |Born | class="infobox-data" |<span style="display:none"> (<span class="bday">1947-07-26</span>) </span>26 July 1947<span class="noprint ForceAgeToShow"> (age&nbsp;75)</span><br /><br /><br /><br /><div class="birthplace" style="display:inline">Châtrices, Marne, France</div> |- ! class="infobox-label" scope="row" |Nationality | class="infobox-data category" |French |- ! class="infobox-label" scope="row" |Occupation(s) | class="infobox-data role" |union leader, company president |- ! class="infobox-label" scope="row" |<span style="white-space:nowrap;">Notable work</span> | class="infobox-data" |first woman to lead a trade union in France |} [[Category:Articles with hCards]] '''Nicole Notat''', amụrụ na 26 Julaị 1947 na Châtrices, Marne, bụ onye bụbu odeakwụkwọ ukwu nke otu CFDT.<ref name="oecd" /> Ọ bụ onye guzobere na onye isi oche nke [[Vigeo]] ugbu a, ụlọ ọrụ na-etinye aka na echiche nke mmepe na-adịgide adịgide.<ref name="oecd">{{Cite web|url=http://www.oecd.org/speaker/0,2879,en_21571361_31938349_38463905_1_1_1_1,00.html|title=2nd OECD World Forum - Istanbul 2007 - Nicole Notat|work=OECD}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[http://www.oecd.org/speaker/0,2879,en_21571361_31938349_38463905_1_1_1_1,00.html "2nd OECD World Forum - Istanbul 2007 - Nicole Notat"]. ''OECD''.</cite></ref> Notat bụ onye otu Group of Reflection on the Future of Europe nke Felipe Gonzalez bụ onye isi oche ya ma bụrụ nke European Council guzobere. Ebumnuche nke otu ahụ bụ ịtụ aro na Kansụl Europe nke Machị 2010 atụmatụ ụzọ maka Europe na 2020-2030. Kemgbe afọ 2010, Notat jere ozi dị ka onye isi oche nke Le Siècle, nwanyị mbụ mere ya.<ref name="lefigaro">AFP, '"Le Siècle": Nicole Notat présidente', in ''[[Le Figaro]]'', 12/11/2010 </ref> Ọ bụ nwanyị mbụ duziri otu ndị ọrụ na France.<ref name="oecd" /> == Edensibịa == <references /> {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Notat, Nicole}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] pr1cc2bku0dkobcve53rv91z6zpq1za Christiane Lambert 0 27525 729276 720701 2026-09-29T22:52:54Z Neme244 16387 improved article 729276 wikitext text/x-wiki [[Usòrò:Christiane_Lambert_février_2012.jpg|thumb|Christiane Lambert]]   [[Category:Articles with hCards]] '''Christiane Lambert''' (née Foulier; amụrụ na 25 June 1961) bụ onye ọrụ ugbo na onye ọrụ ugpo nke France bụ onye isi nke Fédération Nationale des Syndicats d'Exploitants Agricoles kemgbe 2017.<ref name=":0">{{Cite news|author=Bonnardel|first=Xavier|date=2017|title=FNSEA. Qui est Christiane Lambert, première femme élue présidente?|work=Ouest France|url=https://www.ouest-france.fr/economie/agriculture/fnsea-christiane-lambert-sur-la-route-de-la-presidence-4865855}} [[Òtù:CS1 maint: url-status]]</ref> N'afọ 2020, ọ ghọrọ onye isi oche nke Comité des Organisations Professionnelles Agricoles - Comité Général de la Coopération Agricole de l'Union Européenne.<ref name=":1">{{Cite news|author=Le Figaro avec AFP|date=2020|title=La présidente de la FNSEA Christiane Lambert élue à la tête du syndicat agricole européen|work=Le Figaro|url=https://www.lefigaro.fr/social/la-presidente-de-la-fnsea-christiane-lambert-elue-a-la-tete-du-principal-syndicat-agricole-europeen-20200918}} [[Òtù:CS1 maint: url-status]]</ref> == Mbido ndụ na agụmakwụkwọ== A mụrụ ya na Saint-Flour (Cantal) na 1961, Christiane Lambert bụ nwa nwanyị nke Guy Foulier na Marie Berthuy, ndị ọrụ ugbo na ndị na-eme ngagharị iwe na Jeunesse Catholique Agricole.<ref name=":2">{{Cite web|author=FNSEA|title=Christiane Lambert|url=https://www.fnsea.fr/conseil-administration/christiane-lambert/|work=FNSEA|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201001022339/https://www.fnsea.fr/conseil-administration/christiane-lambert/|archivedate=2020-10-01}}</ref> Mgbe ọ dị afọ 19, ọ nwetara Brevet de Technicien Supérieur techniques agricole site na Saint-Dominique Institute na Puy-en-Velay.<ref name=":3">{{Cite news|author=Du Guerny|first=Stanislas|date=2017|title=Christiane Lambert, dans le champ de la FNSEA|work=Les Echos|url=https://www.lesechos.fr/2017/03/christiane-lambert-dans-le-champ-de-la-fnsea-1115081}} [[Òtù:CS1 maint: url-status]]</ref> O guzobere ugbo mmiri ara ehi ya nke dị hekta 25 na ezì 40 na Massiac.<ref name=":3" /><ref name=":4">{{Cite news|author=Bertrand|first=Morgane|date=2020|title=10 choses à savoir sur Christiane Lambert, présidente de la FNSEA|work=L'OBS|url=https://www.nouvelobs.com/social/20200301.OBS25493/10-choses-a-savoir-sur-christiane-lambert-presidente-de-la-fnsea.html}} [[Òtù:CS1 maint: url-status]]</ref> Ọ bụbu onye mmeri handball.<ref name=":4" /> N'afọ 1985, nna ya nwụrụ n'ihe mberede ọrụ.<ref name=":4" /> Otu afọ mgbe e mesịrị, na 16 August 1986, ọ lụrụ Thierry Lambert onye ya na ya mụrụ ụmụ atọ.<ref name=":5">{{Cite news|author=Arnaud|first=Jean-François|date=2017|title=Qui est Christiane Lambert, la nouvelle patronne de la FNSEA ?|work=Challenges|url=https://www.challenges.fr/economie/agriculture/agriculture-qui-est-christiane-lambert-la-nouvelle-patronne-de-la-fnsea_463085|archive-date=2023-06-11|access-date=2023-06-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20230611220020/https://www.challenges.fr/economie/agriculture/agriculture-qui-est-christiane-lambert-la-nouvelle-patronne-de-la-fnsea_463085|url-status=dead}} [[Òtù:CS1 maint: url-status]]</ref> N'afọ 1989, ya na di ya weghaara ugbo nke nne na nna ya, dabere na ịzụ ezì na Bouillé-Ménard, na Maine-et-Loire.<ref name=":0" /><ref name=":3" /><ref name=":4" /><ref name=":5" /> Ọ bụ otu ìgwè ọrụ ugbo na-agụnye 106 hekta nke ihe ọkụkụ (mkpụrụ, ọka wit, ọka bali, ahịhịa na ndina n'ike) maka ugbo ezì 230 nke ụmụ ehi.<ref name=":2" /> == Ọrụ ndị otu == === Ọrụ ndị mbụ === Mgbe ọ dị afọ 20, Christiane Lambert malitere ọrụ ya site n'ịghọ onye isi oche nke Cantonal Centre of Young Farmers na Massiac.<ref name=":2" /><ref name=":3" /><ref name=":6">{{Cite news|author=Ouest France|date=2017|title=FNSEA. Qui est Christiane Lambert, l'éleveuse qui brigue la présidence ?|work=Ouest France|url=https://www.ouest-france.fr/economie/agriculture/fnsea-qui-est-christiane-lambert-l-eleveuse-qui-brigue-la-presidence-4889099}} [[Òtù:CS1 maint: url-status]]</ref> Ọ nọgidere n'ọkwa a ruo n'afọ 1984.<ref name=":2" /> Site na 1982 ruo 1988, ọ bụ osote onye isi oche nke Departmental Centre of Young Farmers of Cantal na onye isi oche mbụ nke Regional Centre of Young Fermers of Auvergne na 1986.<ref name=":2" /> N'afọ 1994, ọ ghọrọ onye isi oche mbụ nke National Centre of Young Farmers ruo n'afọ 1998.<ref name=":2" /><ref name=":5" /><ref name=":6" /> N'afọ 1999, a họpụtara ya ka ọ bụrụ onye isi nke Forum des Agriculteurs Responsables Respecteux de l'Environnement (Forum of Responsible and Environmentally Friendly Farmers) na VIVEA (ego agụmakwụkwọ na-aga n'ihu maka ndị ọrụ ugbo).<ref name=":2" /><ref name=":3" /><ref name=":4" /><ref name=":6" /> Ọ hapụrụ FARRE na VIVEA n'afọ 2005.<ref name=":6" /> Ọ bụkwa onye isi oche nke Departmental Federation of Farmers' Unions site na 2001 ruo 2011.<ref name=":2" /> N'afọ 2010, ọ ghọrọ osote onyeisi oche nke Fédération Nationale des Syndicats d'Exploitants.<ref name=":6" /> === Onye isi oche nke FNSEA === Mgbe ọnwụ Xavier Beulin gasịrị na 2017, ọ bụ onye isi oche nke FNSEA ma họpụta ya dịka onye isi oche mbụ na 29 Machị 2017 na Brest Congress.<ref name=":5" /><ref name=":6" /> Onye isi oche ya ghọrọ onye ọrụ na 13 Eprel 2017 n'oge nzukọ ụlọ ọrụ.<ref name=":5" /><ref name=":6" /> Mgbe a họpụtara ya n'ụzọ iwu ma nabata ọhụụ mgbanwe, Christiane Lambert gosipụtara ọrụ otu na ntụziaka nke Xavier Beulin na-eduzi iji chebe [[Oru ugbo|ọrụ ugbo]].<ref name=":0" /> Na France, ọ chebere ọrụ ugbo site na itinye aka na ọha mmadụ ma na-ebute: "[[Oru ugbo|ọrụ ugbo]], ọdịmma anụmanụ, òtù ndị na-emepụta ihe, ọnụahịa ziri ezi maka ndị na-arụ ọrụ n'ime usoro [[Sapin 2 law|iwu Sapin 2]]".<ref name=":0" /> Mgbe ọ nọ na European Union, ọ lụrụ ọgụ maka ibelata ọdịiche dị n'etiti asọmpi n'etiti mba ndị otu site n'ịkwado mmejuputa ụgwọ ọrụ kacha nta na mba ọ bụla.<ref name=":0" /><ref>{{Cite web|author=FNSEA|date=2019|title=Manifeste pour l'Europe (JA et FNSEA)|url=https://www.fnsea.fr/actualit%C3%A9s/manifeste-pour-leurope-ja-et-fnsea/|work=FNSEA|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200922145542/https://www.fnsea.fr/actualit%C3%A9s/manifeste-pour-leurope-ja-et-fnsea/|archivedate=2020-09-22}}</ref> === Omume agha === Christiane Lambert gara n'ihu ma chebe ọrụ ugbo site n'ịkwado ha ezigbo ego. Emere ya site na Etats Généraux de l'Alimentation (General States of Food), nke Emmanuel Macron guzobere iji nye "ezi ụgwọ maka ndị ọrụ ugbo na [[Food|nri]] dị mma maka ndị mmadụ".<ref>{{Cite news|author=Barroux|first=Rémi|date=2017|title=Le ministère est chargé de piloter les Etats généraux de l'alimentation|work=Le Monde|url=https://www.lemonde.fr/economie/article/2017/06/28/le-ministere-de-l-agriculture-est-charge-de-piloter-les-etats-generaux-de-l-alimentation_5152447_3234.html}}</ref> N'abalị iri na anọ n'ọnwa Nọvemba n'afọ 2017, ha guzobere akwụkwọ ikike ebe ndị ọrụ ugbo, nhazi na ndị nnọchi anya nkesa ga-etinye aka n'inye ngwaahịa nri ka mma, nghọta na mmekọrịta ha, na-eburu n'uche mmepụta nke ngwaahịa ugbo. A bịanyere aka na ya n'ihu Minista Ọrụ Ugbo nke France Stéphane Travert na odeakwụkwọ nke Minista akụ na ụba nke France, Benjamin Griveaux.<ref>{{Cite web|author=Ministère de l'agriculture et de l'alimentation|date=2017|title=#EGalim - Charte d'engagement : les professionnels s'engagent, Ministère de l’agriculture et de l’alimentation.|url=https://agriculture.gouv.fr/egalim-charte-dengagement-les-professionnels-sengagent#:~:text=Elle%20a%20%C3%A9t%C3%A9%20sign%C3%A9e%20par,aupr%C3%A8s%20du%20ministre%20de%20l|work=Ministère de l'agriculture et de l'alimentation|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171203152208/http://agriculture.gouv.fr:80/egalim-charte-dengagement-les-professionnels-sengagent|archivedate=2017-12-03}}</ref> Iji mezue nkwekọrịta ahụ ma kwekọọ na FARRE, Christiane Lambert tinyere "nkwekọrịta ngwọta maka ọrụ ugbo na-acha akwụkwọ ndụ akwụkwọ ndụ na dijitalụ" site n'iwepụ ọgwụ ahụhụ na iji teknụzụ nchebe ihe ọkụkụ lụso mgbanwe ihu igwe ọgụ.<ref>{{Cite news|author=Thomas|first=André|date=2017|title=Agriculture : la FNSEA fait sa révolution verte|work=Ouest France|url=https://www.ouest-france.fr/economie/agriculture/agriculture-la-fnsea-fait-sa-revolution-verte-5393111}}</ref> Na ngwụcha nke International Planet A Forum nke emere na 29 June 2018 na Châlons-en-Champagne, Christiane Lambert na Pascal Canfin, General Director nke WWF France (World Wide Fund for Nature) sonyeere ndị agha iji kwalite ọrụ ugbo na-adịgide adịgide.<ref name=":4" /> Ebumnuche ha bụ "ịmepụta ala, mmepe nke methanisation, nkesa ziri ezi nke uru n'etiti ndị niile metụtara na usoro nri na nchekwa nke ndị ọrụ ugbo megide ọrụ ugbo ndị ọzọ".<ref>{{Cite news|author=Rey-Gorez|first=Philippe|date=2018|title=A Planet A, à Châlons-en-Champagne, FNSEA et WWF font cause commune|work=France bleu Champagne-Ardenne|url=https://www.francebleu.fr/infos/agriculture-peche/a-planet-a-a-chalons-en-champagne-fnsea-et-wwf-font-cause-commune-1530287631}}</ref> N'afọ 2018, ọ malitere Agridemain movement nke ebumnuche ya bụ "ịgbanwe onyinyo nke ọrụ ugbo n'etiti ọha na eze".<ref>{{Cite news|author=Cohen|first=Philippe|date=2018|title=Yvelines. Sonchamp. Les ambassadeurs de l'agriculture lancent leur tour de France|work=78 actu|url=https://actu.fr/ile-de-france/sonchamp_78601/yvelines-sonchamp-ambassadeurs-lagriculture-lancent-leur-tour-france_17944150.html}}</ref> Na 18 Septemba 2020, Christiane Lambert ghọrọ onye isi oche nke Kọmitii nke Òtù Ọrụ Ugbo - Kọmitii Ọchịchị nke Ọrụ Ugbo nke European Union.<ref name=":7">{{Cite news|author=Ouest France|date=2021|title=Maine-et-Loire. Légion d'honneur: Christiane Lambert, la présidente de la FNSEA promue officier|work=Ouest France|url=https://www.ouest-france.fr/pays-de-la-loire/maine-et-loire/maine-et-loire-legion-d-honneur-christiane-lambert-la-presidente-de-la-fnsea-promue-officier-7105663}} [[Òtù:CS1 maint: url-status]]</ref> Ọ na-achịkwa ọkwa onye isi oche nke COPA-COGECA yana FNSEA<ref name=":0" />. Dị ka onye isi oche nke COPA-COGECA na FNSEA, ọ na-agbachitere mgbanwe nke Common Agricultural Policy ebe ndị ọrụ ugbo na-alụ ọgụ megide mgbanwe ihu igwe nwere ike ịnweta enyemaka kpọmkwem: agroecology, agronomy, ọdịmma anụmanụ wdg. Ihe enyemaka ndị a na-enyere ndị ọrụ ugbo aka itinye ego na ihe onwunwe na ngwá ọrụ (dịka fatịlaịza) ma bụrụ ndị a zụrụ maka omume ọhụrụ.<ref>{{Cite web|author=BFM Business|date=2020|title=Christiane Lambert (FNSEA) : Nouvelle politique agricole commune, ce qui va changer|url=https://www.youtube.com/watch?v=LrLkqJQfVHI|work=You Tube|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201214215528/https://www.youtube.com/watch?v=LrLkqJQfVHI|archivedate=2020-12-14}}</ref> == Nsọpụrụ == Na 29 Nọvemba 2017, Christiane Lambert natara "2017 Women of Political Influence Price nke klọb Génération femmes d'influence (Influence Generation Women Club) nyere ya nke na-akwalite ọchụnta ego ụmụ nwanyị ma nyefee ya nye ụmụ nwanyị niile na-arụ ọrụ ugbo".<ref>{{Cite news|author=André|first=Thomas|date=2017|title=Christiane Lambert (FNSEA) obtient le prix de la femme d'influence politique|work=Ouest France|url=https://www.ouest-france.fr/economie/agriculture/christiane-lambert-fnsea-obtient-le-prix-de-la-femme-d-influence-politique-5412193}}</ref> Na 1 Jenụwarị 2021, ọ natara Legion of Honor .<ref name=":7" /> == Edensibịa == {{Reflist}} {{Authority control}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] {{DEFAULTSORT:Lambert, Christiane}} [[Òtù:Pages with unreviewed translations]] odb2imice02ey2p95yygqwpscyiajh1 729471 729276 2026-09-30T09:58:16Z Neme244 16387 Added Databox 729471 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[Category:Articles with hCards]] '''Christiane Lambert''' (née Foulier; amụrụ na 25 June 1961) bụ onye ọrụ ugbo na onye ọrụ ugpo nke France bụ onye isi nke Fédération Nationale des Syndicats d'Exploitants Agricoles kemgbe 2017.<ref name=":0">{{Cite news|author=Bonnardel|first=Xavier|date=2017|title=FNSEA. Qui est Christiane Lambert, première femme élue présidente?|work=Ouest France|url=https://www.ouest-france.fr/economie/agriculture/fnsea-christiane-lambert-sur-la-route-de-la-presidence-4865855}} [[Òtù:CS1 maint: url-status]]</ref> N'afọ 2020, ọ ghọrọ onye isi oche nke Comité des Organisations Professionnelles Agricoles - Comité Général de la Coopération Agricole de l'Union Européenne.<ref name=":1">{{Cite news|author=Le Figaro avec AFP|date=2020|title=La présidente de la FNSEA Christiane Lambert élue à la tête du syndicat agricole européen|work=Le Figaro|url=https://www.lefigaro.fr/social/la-presidente-de-la-fnsea-christiane-lambert-elue-a-la-tete-du-principal-syndicat-agricole-europeen-20200918}} [[Òtù:CS1 maint: url-status]]</ref> == Mbido ndụ na agụmakwụkwọ== A mụrụ ya na Saint-Flour (Cantal) na 1961, Christiane Lambert bụ nwa nwanyị nke Guy Foulier na Marie Berthuy, ndị ọrụ ugbo na ndị na-eme ngagharị iwe na Jeunesse Catholique Agricole.<ref name=":2">{{Cite web|author=FNSEA|title=Christiane Lambert|url=https://www.fnsea.fr/conseil-administration/christiane-lambert/|work=FNSEA|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201001022339/https://www.fnsea.fr/conseil-administration/christiane-lambert/|archivedate=2020-10-01}}</ref> Mgbe ọ dị afọ 19, ọ nwetara Brevet de Technicien Supérieur techniques agricole site na Saint-Dominique Institute na Puy-en-Velay.<ref name=":3">{{Cite news|author=Du Guerny|first=Stanislas|date=2017|title=Christiane Lambert, dans le champ de la FNSEA|work=Les Echos|url=https://www.lesechos.fr/2017/03/christiane-lambert-dans-le-champ-de-la-fnsea-1115081}} [[Òtù:CS1 maint: url-status]]</ref> O guzobere ugbo mmiri ara ehi ya nke dị hekta 25 na ezì 40 na Massiac.<ref name=":3" /><ref name=":4">{{Cite news|author=Bertrand|first=Morgane|date=2020|title=10 choses à savoir sur Christiane Lambert, présidente de la FNSEA|work=L'OBS|url=https://www.nouvelobs.com/social/20200301.OBS25493/10-choses-a-savoir-sur-christiane-lambert-presidente-de-la-fnsea.html}} [[Òtù:CS1 maint: url-status]]</ref> Ọ bụbu onye mmeri handball.<ref name=":4" /> N'afọ 1985, nna ya nwụrụ n'ihe mberede ọrụ.<ref name=":4" /> Otu afọ mgbe e mesịrị, na 16 August 1986, ọ lụrụ Thierry Lambert onye ya na ya mụrụ ụmụ atọ.<ref name=":5">{{Cite news|author=Arnaud|first=Jean-François|date=2017|title=Qui est Christiane Lambert, la nouvelle patronne de la FNSEA ?|work=Challenges|url=https://www.challenges.fr/economie/agriculture/agriculture-qui-est-christiane-lambert-la-nouvelle-patronne-de-la-fnsea_463085|archive-date=2023-06-11|access-date=2023-06-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20230611220020/https://www.challenges.fr/economie/agriculture/agriculture-qui-est-christiane-lambert-la-nouvelle-patronne-de-la-fnsea_463085|url-status=dead}} [[Òtù:CS1 maint: url-status]]</ref> N'afọ 1989, ya na di ya weghaara ugbo nke nne na nna ya, dabere na ịzụ ezì na Bouillé-Ménard, na Maine-et-Loire.<ref name=":0" /><ref name=":3" /><ref name=":4" /><ref name=":5" /> Ọ bụ otu ìgwè ọrụ ugbo na-agụnye 106 hekta nke ihe ọkụkụ (mkpụrụ, ọka wit, ọka bali, ahịhịa na ndina n'ike) maka ugbo ezì 230 nke ụmụ ehi.<ref name=":2" /> == Ọrụ ndị otu == === Ọrụ ndị mbụ === Mgbe ọ dị afọ 20, Christiane Lambert malitere ọrụ ya site n'ịghọ onye isi oche nke Cantonal Centre of Young Farmers na Massiac.<ref name=":2" /><ref name=":3" /><ref name=":6">{{Cite news|author=Ouest France|date=2017|title=FNSEA. Qui est Christiane Lambert, l'éleveuse qui brigue la présidence ?|work=Ouest France|url=https://www.ouest-france.fr/economie/agriculture/fnsea-qui-est-christiane-lambert-l-eleveuse-qui-brigue-la-presidence-4889099}} [[Òtù:CS1 maint: url-status]]</ref> Ọ nọgidere n'ọkwa a ruo n'afọ 1984.<ref name=":2" /> Site na 1982 ruo 1988, ọ bụ osote onye isi oche nke Departmental Centre of Young Farmers of Cantal na onye isi oche mbụ nke Regional Centre of Young Fermers of Auvergne na 1986.<ref name=":2" /> N'afọ 1994, ọ ghọrọ onye isi oche mbụ nke National Centre of Young Farmers ruo n'afọ 1998.<ref name=":2" /><ref name=":5" /><ref name=":6" /> N'afọ 1999, a họpụtara ya ka ọ bụrụ onye isi nke Forum des Agriculteurs Responsables Respecteux de l'Environnement (Forum of Responsible and Environmentally Friendly Farmers) na VIVEA (ego agụmakwụkwọ na-aga n'ihu maka ndị ọrụ ugbo).<ref name=":2" /><ref name=":3" /><ref name=":4" /><ref name=":6" /> Ọ hapụrụ FARRE na VIVEA n'afọ 2005.<ref name=":6" /> Ọ bụkwa onye isi oche nke Departmental Federation of Farmers' Unions site na 2001 ruo 2011.<ref name=":2" /> N'afọ 2010, ọ ghọrọ osote onyeisi oche nke Fédération Nationale des Syndicats d'Exploitants.<ref name=":6" /> === Onye isi oche nke FNSEA === Mgbe ọnwụ Xavier Beulin gasịrị na 2017, ọ bụ onye isi oche nke FNSEA ma họpụta ya dịka onye isi oche mbụ na 29 Machị 2017 na Brest Congress.<ref name=":5" /><ref name=":6" /> Onye isi oche ya ghọrọ onye ọrụ na 13 Eprel 2017 n'oge nzukọ ụlọ ọrụ.<ref name=":5" /><ref name=":6" /> Mgbe a họpụtara ya n'ụzọ iwu ma nabata ọhụụ mgbanwe, Christiane Lambert gosipụtara ọrụ otu na ntụziaka nke Xavier Beulin na-eduzi iji chebe [[Oru ugbo|ọrụ ugbo]].<ref name=":0" /> Na France, ọ chebere ọrụ ugbo site na itinye aka na ọha mmadụ ma na-ebute: "[[Oru ugbo|ọrụ ugbo]], ọdịmma anụmanụ, òtù ndị na-emepụta ihe, ọnụahịa ziri ezi maka ndị na-arụ ọrụ n'ime usoro [[Sapin 2 law|iwu Sapin 2]]".<ref name=":0" /> Mgbe ọ nọ na European Union, ọ lụrụ ọgụ maka ibelata ọdịiche dị n'etiti asọmpi n'etiti mba ndị otu site n'ịkwado mmejuputa ụgwọ ọrụ kacha nta na mba ọ bụla.<ref name=":0" /><ref>{{Cite web|author=FNSEA|date=2019|title=Manifeste pour l'Europe (JA et FNSEA)|url=https://www.fnsea.fr/actualit%C3%A9s/manifeste-pour-leurope-ja-et-fnsea/|work=FNSEA|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200922145542/https://www.fnsea.fr/actualit%C3%A9s/manifeste-pour-leurope-ja-et-fnsea/|archivedate=2020-09-22}}</ref> === Omume agha === Christiane Lambert gara n'ihu ma chebe ọrụ ugbo site n'ịkwado ha ezigbo ego. Emere ya site na Etats Généraux de l'Alimentation (General States of Food), nke Emmanuel Macron guzobere iji nye "ezi ụgwọ maka ndị ọrụ ugbo na [[Food|nri]] dị mma maka ndị mmadụ".<ref>{{Cite news|author=Barroux|first=Rémi|date=2017|title=Le ministère est chargé de piloter les Etats généraux de l'alimentation|work=Le Monde|url=https://www.lemonde.fr/economie/article/2017/06/28/le-ministere-de-l-agriculture-est-charge-de-piloter-les-etats-generaux-de-l-alimentation_5152447_3234.html}}</ref> N'abalị iri na anọ n'ọnwa Nọvemba n'afọ 2017, ha guzobere akwụkwọ ikike ebe ndị ọrụ ugbo, nhazi na ndị nnọchi anya nkesa ga-etinye aka n'inye ngwaahịa nri ka mma, nghọta na mmekọrịta ha, na-eburu n'uche mmepụta nke ngwaahịa ugbo. A bịanyere aka na ya n'ihu Minista Ọrụ Ugbo nke France Stéphane Travert na odeakwụkwọ nke Minista akụ na ụba nke France, Benjamin Griveaux.<ref>{{Cite web|author=Ministère de l'agriculture et de l'alimentation|date=2017|title=#EGalim - Charte d'engagement : les professionnels s'engagent, Ministère de l’agriculture et de l’alimentation.|url=https://agriculture.gouv.fr/egalim-charte-dengagement-les-professionnels-sengagent#:~:text=Elle%20a%20%C3%A9t%C3%A9%20sign%C3%A9e%20par,aupr%C3%A8s%20du%20ministre%20de%20l|work=Ministère de l'agriculture et de l'alimentation|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171203152208/http://agriculture.gouv.fr:80/egalim-charte-dengagement-les-professionnels-sengagent|archivedate=2017-12-03}}</ref> Iji mezue nkwekọrịta ahụ ma kwekọọ na FARRE, Christiane Lambert tinyere "nkwekọrịta ngwọta maka ọrụ ugbo na-acha akwụkwọ ndụ akwụkwọ ndụ na dijitalụ" site n'iwepụ ọgwụ ahụhụ na iji teknụzụ nchebe ihe ọkụkụ lụso mgbanwe ihu igwe ọgụ.<ref>{{Cite news|author=Thomas|first=André|date=2017|title=Agriculture : la FNSEA fait sa révolution verte|work=Ouest France|url=https://www.ouest-france.fr/economie/agriculture/agriculture-la-fnsea-fait-sa-revolution-verte-5393111}}</ref> Na ngwụcha nke International Planet A Forum nke emere na 29 June 2018 na Châlons-en-Champagne, Christiane Lambert na Pascal Canfin, General Director nke WWF France (World Wide Fund for Nature) sonyeere ndị agha iji kwalite ọrụ ugbo na-adịgide adịgide.<ref name=":4" /> Ebumnuche ha bụ "ịmepụta ala, mmepe nke methanisation, nkesa ziri ezi nke uru n'etiti ndị niile metụtara na usoro nri na nchekwa nke ndị ọrụ ugbo megide ọrụ ugbo ndị ọzọ".<ref>{{Cite news|author=Rey-Gorez|first=Philippe|date=2018|title=A Planet A, à Châlons-en-Champagne, FNSEA et WWF font cause commune|work=France bleu Champagne-Ardenne|url=https://www.francebleu.fr/infos/agriculture-peche/a-planet-a-a-chalons-en-champagne-fnsea-et-wwf-font-cause-commune-1530287631}}</ref> N'afọ 2018, ọ malitere Agridemain movement nke ebumnuche ya bụ "ịgbanwe onyinyo nke ọrụ ugbo n'etiti ọha na eze".<ref>{{Cite news|author=Cohen|first=Philippe|date=2018|title=Yvelines. Sonchamp. Les ambassadeurs de l'agriculture lancent leur tour de France|work=78 actu|url=https://actu.fr/ile-de-france/sonchamp_78601/yvelines-sonchamp-ambassadeurs-lagriculture-lancent-leur-tour-france_17944150.html}}</ref> Na 18 Septemba 2020, Christiane Lambert ghọrọ onye isi oche nke Kọmitii nke Òtù Ọrụ Ugbo - Kọmitii Ọchịchị nke Ọrụ Ugbo nke European Union.<ref name=":7">{{Cite news|author=Ouest France|date=2021|title=Maine-et-Loire. Légion d'honneur: Christiane Lambert, la présidente de la FNSEA promue officier|work=Ouest France|url=https://www.ouest-france.fr/pays-de-la-loire/maine-et-loire/maine-et-loire-legion-d-honneur-christiane-lambert-la-presidente-de-la-fnsea-promue-officier-7105663}} [[Òtù:CS1 maint: url-status]]</ref> Ọ na-achịkwa ọkwa onye isi oche nke COPA-COGECA yana FNSEA<ref name=":0" />. Dị ka onye isi oche nke COPA-COGECA na FNSEA, ọ na-agbachitere mgbanwe nke Common Agricultural Policy ebe ndị ọrụ ugbo na-alụ ọgụ megide mgbanwe ihu igwe nwere ike ịnweta enyemaka kpọmkwem: agroecology, agronomy, ọdịmma anụmanụ wdg. Ihe enyemaka ndị a na-enyere ndị ọrụ ugbo aka itinye ego na ihe onwunwe na ngwá ọrụ (dịka fatịlaịza) ma bụrụ ndị a zụrụ maka omume ọhụrụ.<ref>{{Cite web|author=BFM Business|date=2020|title=Christiane Lambert (FNSEA) : Nouvelle politique agricole commune, ce qui va changer|url=https://www.youtube.com/watch?v=LrLkqJQfVHI|work=You Tube|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201214215528/https://www.youtube.com/watch?v=LrLkqJQfVHI|archivedate=2020-12-14}}</ref> == Nsọpụrụ == Na 29 Nọvemba 2017, Christiane Lambert natara "2017 Women of Political Influence Price nke klọb Génération femmes d'influence (Influence Generation Women Club) nyere ya nke na-akwalite ọchụnta ego ụmụ nwanyị ma nyefee ya nye ụmụ nwanyị niile na-arụ ọrụ ugbo".<ref>{{Cite news|author=André|first=Thomas|date=2017|title=Christiane Lambert (FNSEA) obtient le prix de la femme d'influence politique|work=Ouest France|url=https://www.ouest-france.fr/economie/agriculture/christiane-lambert-fnsea-obtient-le-prix-de-la-femme-d-influence-politique-5412193}}</ref> Na 1 Jenụwarị 2021, ọ natara Legion of Honor .<ref name=":7" /> == Edensibịa == {{Reflist}} {{Authority control}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] {{DEFAULTSORT:Lambert, Christiane}} [[Òtù:Pages with unreviewed translations]] o1c0fqlpqc8nuwg21s3cohnbqzk1ojh Sara Horowitz 0 27530 729296 723609 2026-09-29T23:07:37Z Neme244 16387 added DEFAULTSORT 729296 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Sara Horowitz|image=Sara Horowitz.jpg|caption=Horowitz Freelancers Union 2010 Annual Benefit|birth_name=|birth_date={{birth date and age|1963|1|13}}|birth_place=Brooklyn, NY|death_date=|death_place=|alma_mater=[[Cornell University]]<br>[[University at Buffalo Law School]]<br />[[John F. Kennedy School of Government]], MPA 1995|occupation=Entrepreneur|spouse=Peter DeChiara}} [[Category:Articles with hCards]] '''Sara Horowitz''' (amụrụ na Jenụwarị 13, 1963) bụ onye guzobere Freelancers Union na onye na-akwado mutualism.<ref name="mediabistro2012">{{Cite web|url=http://www.mediabistro.com/articles/details.asp?aID=11711&|title=So What Do You Do, Sara Horowitz, Founder and Executive Director of the Freelancer's Union?|publisher=Mediabistro|date=December 12, 2012|first=Janelle|author=Harris|accessdate=October 17, 2014|archivedate=December 14, 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121214015701/http://www.mediabistro.com/articles/details.asp?aID=11711&}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFHarris2012">Harris, Janelle (December 12, 2012). . Mediabistro<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">October 17,</span> 2014</span>.</cite></ref> Ọ na-arụ ọrụ maka òtù ndị ọrụ kemgbe ọ dị afọ iri na asatọ, mgbe ọ na-arụ akwụkwọ n'oge ọkọchị na International Ladies Garment Workers Union. Ọ rụrụ ọrụ na UAW, CSEA, na SEIU, ọ na-eje ozi ugbu a na bọọdụ nke Albert Shanker Institute. N'okpuru nduzi ya, Freelancers Union wuru ụdị Portable Benefits Network na 2004 wee malite Freelancers Insurance Company na 2009, nke nyere mkpuchi ahụike maka ihe karịrị ndị New York 25,000 tupu emechie ya na 2014.<ref name="danmunro/2014/10/02/">{{Cite web|url=https://www.forbes.com/sites/danmunro/2014/10/02/how-sara-horowitz-is-disrupting-healthcare-for-the-gig-economy/?sh=559a68d4f3d1|title=How Sara Horowitz Is Disrupting Healthcare For The 'Gig' Economy|work=Forbes|date=October 2, 2014|first=Dan|author=Munro|accessdate=February 7, 2021}}</ref> N'ọrụ ya, Horowitz na-akwado ọrụ nke òtù ndị na-emekọ ihe ọnụ, gụnyere òtù ndị ọrụ, ndị otu, ndị otu enyemaka, na ndị otu okwukwe, dị ka ntọala maka akụ na ụba ọrụ na-esote na netwọk nchekwa ọha na eze na United States. Na mbido ọrụ ya, Horowitz rụrụ ọrụ dị ka onye nhazi otu na 1199, SEIU, onye na-agbachitere ọha na eze na Legal Aid Society, na dị ka onye ọka iwu ọrụ. A kpọrọ ya MacArthur Fellow na 1999 ma rụọ ọrụ na bọọdụ nke Federal Reserve Bank nke New York, na-eje ozi dị ka Onye isi oche site na 201x-201x.<ref name="Fed Reserve Bank of New York chair">{{Cite web|url=https://www.newyorkfed.org/newsevents/news/aboutthefed/2016/oa161220|title=Sara Horowitz Designated Chair of New York Fed Board of Directors; Denise Scott Designated Deputy Chair|publisher=Federal Reserve Bank of New York|date=December 20, 2016|first=Andrea|author=Priest|accessdate=February 7, 2021}}</ref> Na mgbakwunye, ọ rụrụ ọrụ na bọọdụ nke Nathan Cummings Foundation ma na-anọdụ ugbu a na Board of Directors nke Ashoka. == Mbido ndụ na agụmakwụkwọ == Horowitz bụ onye Juu ma too na Brooklyn Heights na Brooklyn, New York n'ezinụlọ na-arụ ọrụ.<ref name="jwa2012">{{Cite web|url=http://jwa.org/blog/building-new-social-safety-net-sara-horowitz-and-freelancers-union|title=Building a new social safety net: Sara Horowitz and the Freelancers Union|author=Rosenbaum|first=Judith|date=October 30, 2012|publisher=Jewish Women's Archive|accessdate=October 17, 2014}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFRosenbaum2012">Rosenbaum, Judith (October 30, 2012). [http://jwa.org/blog/building-new-social-safety-net-sara-horowitz-and-freelancers-union "Building a new social safety net: Sara Horowitz and the Freelancers Union"]. Jewish Women's Archive<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">October 17,</span> 2014</span>.</cite></ref><ref name="mediabistro2012"/><ref name="nyt2012">{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2012/09/02/nyregion/sara-horowitz-striking-a-work-life-balance-on-sundays.html?_r=0|title=Striking a Work-Life Balance|work=The New York Times|date=August 31, 2012|first=Sarah|author=Harrison Smith|accessdate=October 17, 2014}}</ref> Nna ya bụ onye ọka iwu na nne ya bụ onye otu United Federation of Teachers.<ref name="jwa2012" /><ref name="villagevoice2013">{{Cite news|url=https://www.villagevoice.com/2013/02/13/a-decade-on-freelancers-union-founder-sara-horowitz-takes-her-fight-mainstream/|title=A Decade On, Freelancers Union Founder Sara Horowitz Takes Her Fight Mainstream|work=The Village Voice|date=February 13, 2013|first=Tejal|author=Rao|accessdate=February 7, 2021|archive-date=June 11, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200611140324/http://www.villagevoice.com/2013/02/13/a-decade-on-freelancers-union-founder-sara-horowitz-takes-her-fight-mainstream/|url-status=dead}}</ref> Ọ gara Brooklyn Friends School, ụlọ akwụkwọ Quaker dị na Brooklyn. Horowitz gụsịrị akwụkwọ na Mahadum Cornell's School of Industrial and Labor Relations na nzere B.A. na 1984 ma nye ya ihe nrite ọrụ ya.<ref name="mediabistro2012"/> Ọ gụsịrị akwụkwọ na Mahadum na Buffalo Law School.<ref name="mediabistro2012" /> O mechara gaa John F. Kennedy School of Government na Mahadum Harvard ma nata MPA ya na 1995. == Ọrụ == Horowitz ewulitela ọrụ ndụ ya na nkà ihe ọmụma na nhazi mmekọrịta ga-abụ ntọala nke netwọk nchekwa ọha na eze ọzọ. Ọ malitere ọrụ ya na 1984 mgbe ọ rụrụ ọrụ na 1199 SEIU iji hazie ndị ọrụ ụlọ ndị agadi. Nchịkọta ọrụ mbụ dị ka onye ọrụ nkwekọrịta kwụụrụ onwe ya, kama ịbụ onye ọrụ oge niile, mere ka ọ ghọta mmetụta nke ọdịiche uru nke ọtụtụ ndị ọrụ na-arụ ọrụ n'onwe ha na-eche ihu na akụ na ụba ọrụ taa.<ref name="nyt2013">{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2013/03/24/business/freelancers-union-tackles-concerns-of-independent-workers.html|title=Tackling Concerns of Independent Workers|work=The New York Times|date=March 23, 2013|first=Steven|author=Greenhouse|accessdate=February 7, 2021}}</ref> N'ịchọ idozi nsogbu a, na 1993 Horowitz guzobere Working Today, otu nzukọ nke na-akwado ndị ọrụ na-arụ ọrụ n'onwe ha ma na-enye ndị otu ya uru dị iche iche, gụnyere ọrụ iwu, atụmatụ ezumike nká, na mkpuchi.<ref name="wsj2003">{{Cite news|url=https://www.wsj.com/articles/SB105457819695164600|title=Free-Lancers of the World 'Unite' for Work and Benefits|work=The Wall Street Journal|date=June 3, 2003|first=Kemba|author=Dunham|accessdate=February 7, 2021}}</ref> Mgbe enyere ya ihe nrite MacArthur "genius" maka mbọ ọ na-agba ịhazi na Working Today, Horowitz guzobere Freelancers Union.<ref name="macfound1999">{{Cite news|url=https://www.macfound.org/fellows/class-of-1999/sara-horowitz|title=Sara Horowitz|date=July 1, 1999|accessdate=February 7, 2021}}</ref> Na-adabere na ihe nlereanya ego nke Union na ụdị ndị gara aga dị ka Amalgamated Clothing Workers Union, nke wuru ụlọ akụ, ụlọ ọrụ ịnshọransị na ụlọ mmekorita maka ndị otu ya, Horowitz jiri ahụmịhe nhazi ya wuo ihe nlereanya akụ na ụba na-adịgide adịgide nke kwadoro ọrụ Union na mkpa ụfọdụ nke ndị ọrụ na-arụ ọrụ n'onwe ha.<ref name="harvardmag2010">{{Cite news|url=https://harvardmagazine.com/2010/07/sticking-to-the-union|title=Sticking to the Union|date=July 1, 2010|first=Nell|author=Porter Brown|accessdate=February 7, 2021}}</ref> Site na Horowitz dị ka onye isi nchịkwa, Freelancers Union gara n'ihu mepụta Freelancers Portable Benefit Model mbụ na Freelancers Insurance Company, ụlọ ọrụ mkpuchi nke zuru oke na steeti New York na ego $ 100 nde kwa afọ.<ref name="lilith2010">{{Cite news|url=https://www.lilith.org/articles/union-made/|title=Union Made|date=December 16, 2010|first=Sarah|author=Blustain|accessdate=February 7, 2021}}</ref> Horowitz na Freelancers Union duziri mkpọsa na-aga nke ọma na njikọ aka nke ndị ọrụ na ndị otu obodo iji mee ka Iwu Freelance Isn't Free Act na 2016, nke mepụtara usoro iwu ọhụrụ iji chebe ndị ọrụ na-arụ ọrụ n'onwe ha megide ndị ahịa na-akwụghị ụgwọ na omume ọrụ ndị ọzọ na-erigbu mmadụ.<ref name="nytimes2016">{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2016/10/28/nyregion/freelancers-city-council-wage-theft.html|title=As Freelancers' Ranks Grow, New York Moves to See They Get What They're Due|date=October 28, 2016|first=Noam|author=Scheiber|work=The New York Times|accessdate=February 7, 2021}}</ref> Site na 2018-2020, Horowitz bụ onye isi na onye guzobere mmalite nke Sequoia kwadoro na-emepe akụrụngwa insurtech maka uru ndị a na-ebugharị ebugharị maka ndị nweere onwe ha. Trupo mepụtara ngwaahịa mkpuchi mkpirikpi (iji dochie anya ego) na Georgia, New York, New Jersey iji gosipụta atụmatụ ndị dị mkpa nke netwọk nchekwa ọha na eze ọhụrụ.<ref name="trupo2021">{{Cite news|url=https://www.trupo.com/about|title=About|accessdate=February 7, 2021}}</ref> == Ndụ onwe onye na ezinụlọ == Horowitz lụrụ Peter DeChiara, onye mmekọ na ụlọ ọrụ ndị ọka iwu na-arụ ọrụ. Ha nwere nwa nwanyị, Rachel. Nna nna ya Israel Horowitz bụ osote onye isi oche nke International Ladies Garment Workers Union na New York.<ref name="jwa2012"/> Nne nne ya biri n'ụlọ ILGWU na Lower East Side nke Manhattan. == Akwụkwọ ndị e bipụtara == === Akwụkwọ === * (2012) Akwụkwọ Nsọ nke ndị nweere onwe ha<ref>{{Cite web|url=https://www.workman.com/products/the-freelancers-bible|title=The Freelancer's Bible}}</ref> * (2015) ''Akwụkwọ<ref>{{Cite web|title=The Freelancers Union Guide to Taxes|url=https://www.workman.com/|accessdate=2023-03-02|work=Workman Publishing|language=en-US}}</ref>'' ntuziaka maka ụtụ isi nke ndị Freelancers Union * (2021) Mutualism: Ịrụpụta akụ na ụba na-esote site na ala<ref>{{Cite web|title=Mutualism by Sara Horowitz: 9780593133521 {{!}} PenguinRandomHouse.com: Books|url=https://www.penguinrandomhouse.com/books/621946/mutualism-by-sara-horowitz/|accessdate=2023-05-17|work=PenguinRandomhouse.com|language=en-US}}</ref> === Isiokwu === * (1997) "A New Labor Structure for a Transient and Mobile Workforce" Perspectives on Work, 1 (1), 50-52.<ref>{{Cite journal|url=https://www.jstor.org/stable/23272284|title=A NEW LABOR STRUCTURE for a Transient and Mobile Workforce|author=Horowitz|first=Sara|journal=Perspectives on Work|year=1997|volume=1|issue=1|pages=50–52}}</ref> * (December 1, 2004) "N'aka na ha nwere mkpuchi: Sara Horowitz na ndị ọrụ onwe ha" Harvard Business Review<ref>{{Cite news|date=2004-12-01|title=Ensure They’re Insured: Sara Horowitz on the Independent Workforce|work=Harvard Business Review|url=https://hbr.org/2004/12/ensure-theyre-insured-sara-horowitz-on-the-independent-workforce|accessdate=2023-03-02}}</ref> * (2006) "Ndị nweere onwe ha nke ụwa, jikọọ ọnụ!" ''Onye Ọkachamara n'Ime Ụba''<ref>{{Cite news|title=Freelancers of the world, unite!|work=The Economist|url=https://www.economist.com/business/2006/11/09/freelancers-of-the-world-unite|accessdate=2023-03-02}}</ref> * (September 24, 2010) "Gịnị mere Washington ji eleghara akụ na ụba onwe ya anya?" ''Oké Osimiri Atlantic''<ref>{{Cite web|author=Horowitz|first=Sara|date=2010-09-24|title=Why Is Washington Ignoring the Freelance Economy?|url=https://www.theatlantic.com/business/archive/2010/09/why-is-washington-ignoring-the-freelance-economy/63510/|accessdate=2023-03-02|work=The Atlantic|language=en}}</ref> * (Septemba 1, 2011) "Ọganihu nke Freelance bụ mgbanwe ụlọ ọrụ mmepụta ihe nke oge anyị" The Atlantic<ref>{{Cite web|author=Horowitz|first=Sara|date=2011-09-01|title=The Freelance Surge Is the Industrial Revolution of Our Time|url=https://www.theatlantic.com/business/archive/2011/09/the-freelance-surge-is-the-industrial-revolution-of-our-time/244229/|accessdate=2023-03-02|work=The Atlantic|language=en}}</ref> * (Mach 13, 2012) "Rọm nke 1890s: Ihe mere Old Mutualism ji laghachi ọhụrụ" The Atlantic<ref>{{Cite web|author=Horowitz|first=Sara|date=2012-03-13|title=The Dream of the 1890s: Why Old Mutualism Is Making a New Comeback|url=https://www.theatlantic.com/business/archive/2012/03/the-dream-of-the-1890s-why-old-mutualism-is-making-a-new-comeback/254175/|accessdate=2023-03-02|work=The Atlantic|language=en}}</ref> * (September 3, 2012) "Olee otu ị ga-esi wuo Union maka narị afọ nke 21? (Nzọụkwụ 1: Mụta Site n'Akụkọ Ihe Mere Eme) " Atlantic<ref>{{Cite web|author=Horowitz|first=Sara|date=2012-09-03|title=How Do You Build a Union for the 21st Century? (Step 1: Learn From History)|url=https://www.theatlantic.com/business/archive/2012/09/how-do-you-build-a-union-for-the-21st-century-step-1-learn-from-history/261884/|accessdate=2023-03-02|work=The Atlantic|language=en}}</ref> * (November 19, 2013) "Gịnị bụ New Mutualism?" ''Huffington Post''<ref>{{Cite web|date=2013-11-19|title=What is New Mutualism?|url=https://www.huffpost.com/entry/what-is-new-mutualism_b_4303316|accessdate=2023-03-02|work=HuffPost|language=en}}</ref> * (May 1, 2014) "Mmetụta nke akwụghị ụgwọ ndị ahịa na ego ndị ọrụ na-arụ ọrụ: Ihe akaebe sitere na Freelancers Union Independent Worker Survey" ILR Review, 67, 702-733.<ref>{{Cite journal|author=Iii|first=William M. Rodgers|date=2014|title=The Impact of Client Nonpayment on the Income of Contingent Workers: Evidence from the Freelancers Union Independent Worker Survey|url=https://ideas.repec.org//a/sae/ilrrev/v67y2014i3_supplp702-733.html|journal=ILR Review|language=en|volume=67|issue=3_suppl|pages=702–733}}</ref> * (Ọgọst 25, 2014) "America, kwuo Goodbye to the Era of Big Work" The Los Angeles Times<ref>{{Cite web|author=Horowitz|first=Sara|date=2014-08-25|title=Op-Ed: America, say goodbye to the Era of Big Work|url=https://www.latimes.com/opinion/op-ed/la-oe-horowitz-work-freelancers-20140826-story.html|accessdate=2023-03-02|work=Los Angeles Times|language=en-US}}</ref> * (September 7, 2015) "Nkwado maka Ụzọ Anyị Na-arụ Ọrụ Ugbu a" ''The New York Times''<ref>{{Cite news|author=Horowitz|first=Sara|date=2015-09-07|title=Opinion {{!}} Help for the Way We Work Now|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2015/09/07/opinion/help-for-the-way-we-work-now.html|accessdate=2023-03-02}}</ref> * (2015) "Ndị nweere onwe ha na ndị ọrụ US" Monthly Labor Review, U.S. Bureau of Labor Statistics<ref>{{Cite web|author=Horowitz,Sara|title=Freelancers in the U.S. workforce : Monthly Labor Review: U.S. Bureau of Labor Statistics|url=https://www.bls.gov/opub/mlr/2015/article/freelancers-in-the-us-workforce.htm|accessdate=2023-03-02|work=www.bls.gov|language=en-us}}</ref> * (Ọktoba 27, 2016) "Ịtinye gọọmentị na ndị nweere onwe ha" N'akụkụ: Ihe mere Obodo ji chọọ inyere ndị ọrụ nweere onwe ya aka ịnakọta ụgwọ ha ji ụgwọ" ''New York Daily News''<ref>{{Cite web|title=Putting government on freelancers’ side: Why the city needs to help independent workers collect the pay they're owed|url=https://www.nydailynews.com/opinion/sara-horowitz-putting-government-freelancers-side-article-1.2846380|accessdate=2023-03-02|work=New York Daily News}}</ref> * (Eprel 18, 2017) "Ihe mere Ụbọchị Ụtụ Isi ji bụrụ ihe jọgburu onwe ya maka ndị nweere onwe ha" ''Los Angeles Times''<ref>{{Cite web|author=Horowitz|first=Sara|date=2017-04-18|title=Op-Ed: Why tax day is a nightmare for freelancers|url=https://www.latimes.com/opinion/op-ed/la-oe-horowitz-taxes-tax-day-freelancers-gig-economy-20170418-story.html|accessdate=2023-03-02|work=Los Angeles Times|language=en-US}}</ref> == Onyinye na nsọpụrụ == * 1995 Echoing Green Fellowship * 2003 Manhattan Institute Social Entrepreneurship Award<ref>{{Cite web|date=2019-04-16|title=2003 Social Entrepreneurship Award|url=https://www.manhattan-institute.org/html/2003-social-entrepreneurship-award-12001.html|accessdate=2023-03-02|work=Manhattan Institute|language=en}} </ref> * 2011 Forbes Mmetụta 30 Ndị ọchụnta ego na-ahụ maka mmekọrịta mmadụ na ibe ya [njikọ nwụrụ anwụ]<ref>https://www.forbes.com/impact-30/sara-horowitz.htmlForbes%20Impact%2030%20Social%20Entrepreneurs</ref> * 2013 New York State Senate Woman of Distinction Award<ref>https://www.nysenate.gov/newsroom/articles/velmanette-montgomery/sara-horowitzNew%20York%20State%20Senate%20Woman%20of%20Distinction%20Award</ref> N'ịghọta mgbalị ya ịmepụta nzukọ na-akwado onwe ya nke ndị ọrụ na-agbanwe agbanwe, e nyere Sara Horowitz MacArthur Foundation Fellowship ("genius" grant) na 1999.<ref name="Slate2012">{{Cite news|url=http://www.slate.com/articles/business/doers/2013/01/sara_horowitz_s_freelancers_insurance_company_how_she_created_a_company.html|work=[[Slate.com]]|author=Stevenson, Seth|authorlink=Seth Stevenson|date=January 28, 2012|title=Don't Have Health Insurance? Start Your Own Insurance Company! How Sara Horowitz created affordable health care benefits for freelancers.}}</ref> N'afọ 2002, a kpọrọ ya aha dị ka otu n'ime "Fifty Best & Brightest" nke Esquire Magazine ma nata onyinye mmepe obodo site na New York Mayors Office.<ref name="Esquire2002">{{Cite news|title=Best&Brightest 2002: The Big Idea, Insurance for Everyone|url=http://www.esquire.com/features/best-n-brightest-2002/ESQ1202-DEC_HOROWITZRODRIGUEZ_1|work=Esquire|accessdate=2011-11-21|archive-date=2012-10-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20121030041131/http://www.esquire.com/features/best-n-brightest-2002/ESQ1202-DEC_HOROWITZRODRIGUEZ_1|url-status=dead}}</ref> A makwaara Horowitz dị ka otu n'ime ndị isi 100 Global Leaders for Tomorrow nke World Economic Forum, a họpụtakwara ya dị ka otu na 2015 "POLITICO 50", ndepụta kwa afọ nke ndị na-eche echiche, ndị na-eme ihe, na ndị ọhụụ na-agbanwe ndọrọ ndọrọ ọchịchị America.<ref>{{Cite web|url=https://www.weforum.org/pages/ygl-alumni-community|title=Young Global Leaders Alumni Community|work=World Economic Forum|accessdate=2017-09-14}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.politico.com/magazine/politico50/2015/sara-horowitz|title=The POLITICO 50 - 2015 - Sara Horowitz|work=POLITICO Magazine|accessdate=2017-09-14}}</ref> Ọ nọkwa na bọọdụ nke Women's Housing and Economic Development Corporation, Emily K. Rafferty Designated Chair na Kathryn S. Wylde Redesignated Deputy Chair, na onye natara Eugene V. Debs Award maka enyemaka ya n'ịmepụta ọrụ maka ndị ọrụ.<ref>{{Cite web|url=http://bigthink.com/experts/sarahorowitz|title=Sara Horowitz|work=Big Think|accessdate=2017-09-14}}</ref><ref name="NYFed">{{Cite web|url=https://www.newyorkfed.org/aboutthefed/org_nydirectors.html|title=Board of Directors - Federal Bank of New York|work=www.newyorkfed.org|accessdate=2017-09-14}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://debsfoundation.org/index.php/landing/eugene-v-debs-award/|title=Eugene V. Debs Award – The Eugene V. Debs Foundation|work=debsfoundation.org|language=en-US|accessdate=2017-09-14|archivedate=2016-03-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160328083133/http://debsfoundation.org/index.php/landing/eugene-v-debs-award/}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.politico.com/magazine/politico50/2015/sara-horowitz|title=Sara Horowitz – The POLITICO 50: Ideas changing politics and the people behind them - POLITICO Magazine|work=[[Politico]]}}</ref> == Ihe odide == {{Reflist}}6{{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Horowitz, Sara}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] [[Òtù:Pages with unreviewed translations]] h4760dmqcqei95io815um11vgaq0s63 Moses Armah 0 27531 729302 725311 2026-09-29T23:11:04Z Neme244 16387 added DEFAULTSORT and Databox 729302 wikitext text/x-wiki {{Databox}} Moses Armah 'Parker' bụ onye na-ahụ maka egwuregwu bọọlụ Ghana nke ọchụnta ego ma bụrụkwa onye nwe na onyeisi oche Medeama SC yana onye isi oche Mospacka Group nke ụlọ ọrụ gụnyere Medeama. FM.<ref>{{Cite web|title=Medeama president Moses Armah receives top award in Canada|url=https://ghanasoccernet.com/medeama-president-moses-armah-receives-top-award-in-canada|accessdate=2020-07-07|work=GhanaSoccernet|date=27 November 2018|language=en}}</ref> N'ọnwa Julaị afọ 2010, onye ọchụnta ego ahụ mechara weghara Kessben FC maka ego a kọrọ na US$600,000 wee degharịa ya Medeama SC..<ref>{{Cite web|title=Find out how corrupt referees compelled team owner to sell the club – Ghana Sports Online|date=16 September 2019|url=https://ghanasportsonline.com/2019/09/find-out-how-corrupt-referees-compelled-team-owner-to-sell-the-club/|accessdate=2020-07-07|language=en-US|archivedate=2023-06-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230611222052/https://ghanasportsonline.com/2019/09/find-out-how-corrupt-referees-compelled-team-owner-to-sell-the-club/}}</ref> N'oge ntuli aka izugbe nke otu egwuregwu bọọlụ Ghana nke afọ 2019, Moses Armah nọchitere Medeama SC onye nnọchi anya wee tụnye votu n'aha klọb..<ref>{{Cite web|date=2019-10-15|title=Premier League clubs submit names to vote at GFA Elective Congress|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/SportsArchive/Premier-League-clubs-submit-names-to-vote-at-GFA-Elective-Congress-789176|accessdate=2020-07-07|work=www.ghanaweb.com|language=en}}</ref> Ọtụtụ ụlọ ọrụ mgbasa ozi Ghana kọrọ na ya na onye bụbu onye ọkpọ egwuregwu AC Milan Sulley Ali Muntari na-ese okwu n'oge Ghana'2014 FIFA World Cup mkpọsa na Brazil Ka ọ dị ugbu a, n'ajụjụ ọnụ 2016 ya na ụlọ ọrụ redio Ghana Happy FM Moses Armah kwuru na ya agbagharala Muntari maka ihe ahụ merenụ.E zigara Muntari n'isi ụtụtụ site na ogige Ghana yana Kevin-Prince Board n'ihi ihe ahụ merenụ. Onye bụbu onye nkuzi Ghana James Kwesi Appiah kpughere nkọwa gbasara ihe mere n'akwụkwọ ya akpọrọ Leaders Don't have to Yell .<ref>{{Cite web|title=Why Muntari slapped Moses Armah - Nyantakyi|url=https://www.graphic.com.gh/sports/football/why-muntari-slapped-moses-armah-nyantakyi.html|accessdate=2020-07-07|work=Graphic Online|language=en-gb}}</ref>.<ref>{{Cite web|date=2016-06-22|title=Moses Armah 'Parker' finally opens up on Muntari feud|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/SportsArchive/Moses-Armah-Parker-finally-opens-up-on-Muntari-feud-449690|accessdate=2020-07-07|work=www.ghanaweb.com|language=en}}</ref>.<ref>{{Cite web|date=2014-06-26|title=Boateng, Muntari sent home, suspended 'indefinitely' by Ghana|url=https://www.eurosport.com/football/world-cup/2014/ghana-send-boateng-muntari-home-from-world-cup_sto4303557/story.shtml|accessdate=2020-07-07|work=Eurosport}}</ref>.<ref>{{Cite web|title=Ex-Ghana coach Kwesi Appiah reveals Sulley Muntari bruises with blood after 2014 World Cup fight|url=https://ghanasoccernet.com/ex-ghana-coach-kwesi-appiah-reveals-sulley-muntari-bruises-with-blood-after-2014-world-cup-fight|accessdate=2020-07-07|work=GhanaSoccernet|date=4 February 2020|language=en}}</ref> Mgbe ọ nwetasịrị Medeama na 2010 Moses Armah ejirila nwayọọ nwayọọ bulie ọkwa nke klọb ahụ ka ha nọchitere anya [[Ghana]] ugboro abụọ na asọmpi Confederation of African Football site n'ịgba bọọlụ na CAF Confederation Cup na 2014 na 2016.<ref>{{Cite web|author=Association|first=Ghana Football|title=Medeama drawn in Group A of CAF Confederations Cup|url=https://www.ghanafa.org/medeama-drawn-in-group-a-of-caf-confederations-cup|accessdate=2020-07-07|work=www.ghanafa.org|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Medeama SC through to play-off round of Caf Confederation Cup after 2-1 aggregate win over Zesco United {{!}} Goal.com|url=https://www.goal.com/en-gh/news/4389/ghanaian-football/2014/03/30/4719646/medeama-sc-through-to-play-off-round-of-caf-confederation|accessdate=2020-07-07|work=www.goal.com}}</ref> O guzobekwara Wassaman FC nke a gbanwere aha ya na July 2013 ka ọ bụrụ Emmanuel Stars FC ma onye ụkọchukwu Naijiria TB Joshua zụrụ ya. == Nkwanye ugwu == N'ọnwa Nọvemba afọ 2018, a kwanyeere Moses Armah ugwu na [[Kánada|Canada]] maka enyemaka ya na mmepe bọọlụ na West Africa.<ref>{{Cite web|title=Medeama president Moses Armah receives top award in Canada|url=https://ghanasoccernet.com/medeama-president-moses-armah-receives-top-award-in-canada|accessdate=2020-07-07|work=GhanaSoccernet|date=27 November 2018|language=en}}</ref> O duuru Medeama SC merie ndị dike [[Asante Kotoko S.C.|Asante Kotoko]] iji merie Ghanaian FA Cup na 2015.<ref>{{Cite web|date=2015-08-30|title=FA Cup Final: Medeama beats Asante Kotoko 2-1|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/SportsArchive/FA-Cup-Final-Medeama-beats-Asante-Kotoko-2-1-378688|accessdate=2020-07-07|work=www.ghanaweb.com|language=en}}</ref> Nke a na-esote ihe yiri nke ahụ e mere megide otu akụkụ Kotoko afọ abụọ gara aga.<ref>{{Cite web|date=2016-08-30|title=Medeama stun Kotoko to win FA Cup|url=https://www.pulse.com.gh/ece-frontpage/today-in-history-medeama-stun-kotoko-to-win-fa-cup/pse14fq|accessdate=2020-07-07|work=Pulse Gh|language=en-US}}</ref> == Ntụaka == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Armah, Moses}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] bb4sjf56xc972glijo3c3uvmyu0xjv5 Ana Botella 0 27783 729310 182320 2026-09-29T23:16:50Z Neme244 16387 added DEFAULTSORT 729310 wikitext text/x-wiki [[File:Ana Botella 2015b (cropped).jpg|thumb|Ana Botella|300x300px]] '''Ana Botella Serrano''' (amụrụ na abalị iri abụọ na atọ n'ọnwa Julaị afọ 1953) bụ onye ndọrọndọrọ ọchịchị mba [[Spain]] onye jere ozi dị ka onye isi obodo Madrid site na 2011 ruo 2015.ọ bụkwa nwunye nke Praịm Minista mgbe di ya José María Aznar . Ọ bụ nwanyị mbụ bụ onye isi obodo Madrid. == Mmalite ndụ ya == A mụrụ Botella na Madrid na abalị iri abụọ na atọ n'ọnwa Julaị n'afọ 1953.<ref>{{Cite journal|journal=Cuadernos de Ayala|year=2003|author=Ceballos-Escalera y Gila|url=http://cuadernosdeayala.es/wp-content/uploads/2013/10/Cuadernos-de-Ayala-013.pdf|title=La familia de José María Aznar. Presidente del Gobierno (notas para una genealogía aragonesa y navarra)|pages=7–11|issn=1576-2068}}</ref> Ọ gụrụ akwụkwọ ọtaakara na Colegio Irlandesas Madrid, na njikọ Congregation of Jesus.<ref>{{Cite journal|journal=El Plural|url=https://www.elplural.com/politica/el-poder-femenino-en-madrid-del-clan-de-las-irlandesas-botella-la-black-cafranga-la-mujer-de-gonzalez_32685102|title=El poder femenino en Madrid del 'clan de las irlandesas': Botella, la 'black' Cafranga, la mujer de González...|date=16 February 2015}}</ref> Ọ gụrụ akwụkwọ gbasara iwu na Mahadum Complutense nke Madrid . Mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ, ọ gafere ule ọha na eze ịbụ Corps of Civil Administrators nke steeti ahụ.<ref>{{Cite journal|url=https://www.elmundo.es/elmundo/2011/12/21/madrid/1324491502.html|date=21 December 2011|journal=[[El Mundo (Spain)|El Mundo]]|title=La hora de la ex primera dama|first=Jaime G.|author=Treceño}}</ref> == Ọrụ ndọrọndọrọ ọchịchị mbụ ya == Botella joined the People's Alliance in 1978.<ref>{{Cite journal|url=http://www.elmundo.es/elmundo/2002/11/07/madrid/1036680063.html|journal=[[El Mundo (Spain)|El Mundo]]|date=9 January 2003|title=Con marcado perfil social}}</ref> She served for 14 years as civil servant in the Ministry of the Interior, the Civil Governance of Logroño, the Ministry of Public Works, the Ministry of Finance, and the Ministry of Finance in Valladolid.<ref>{{Cite journal|journal=[[El Mundo (Spain)|El Mundo]]|date=21 December 2011|url=https://www.elmundo.es/elmundo/2011/12/21/madrid/1324491502.html|title=La hora de la ex primera damafirst=Jaime G.|author=Treceño}}</ref> [[Usòrò:José_María_Aznar_ofrece_un_almuerzo_a_dos_académicos_que_han_recibido_el_premio_Príncipe_de_Asturias_de_Comunicación_y_Humanidades._Pool_Moncloa._17_de_mayo_de_1996.jpeg|áká_èkpè|thumb|Botella n'afọ 1996 na La Moncloa|230x230px]] == Ndọrọ ndọrọ ọchịchị Madrid == [[Usòrò:Ana_Botella_instantes_antes_de_comenzar_el_Pleno.jpg|áká_èkpè|thumb|N'ọnwa Eprel afọ 2013 tupu nzukọ zuru oke nke kansụl obodo|236x236px]] Botella jere ozi na Madrid City Council site n'afọ 2003 ruo 2011. N'oge ọ nọ n'ọkwa, ọ rụrụ ọrụ dị ka osote onye isi obodo nke Alberto Ruiz-Gallardón nọ n'isi, ma lekọta Ngalaba Ọrụ Ọha (2003-2007) na Gburugburu Ebe Obibi (2007-2011). A katọrọ ya maka ọdịda ya iji gbochie mmetọ ikuku nke Madrid nke na-agafekarị ógó a kwadoro mgbe ọ na-ahụ maka gburugburu obodo ahụ.<ref>Sarah Rainsford (2011), [https://www.bbc.co.uk/news/world-europe-12393803 "Madrid in smog warning to commuters"]</ref> Botella bụ Onye na-agọnahụ mgbanwe ihu igwe.<ref>[http://www.ibtimes.com/ana-botella-deeply-unpopular-madrid-mayor-study-political-falls-grace-911908 Ana Botella, Deeply Unpopular Madrid Mayor, A Study In Political Falls From Grace]</ref> N'ọnwa Septemba afọ 2013, Botella dọtara uche ọha na mba ahụ n'ihi nkwupụta na-eme ihere na-enweghịkwa isi o mere n'asụsụ Bekee mebiri emebi (a na-akpọ pijin nglish) n'oge Madrid na-agba mbọ ịnabata egwuregwu 2020 Summer Olympics, nke mebiri ya bụ a na-akwanyere ùgwù nke ukwuu ma mee ka ọ bụrụ ihe egwuregwu a ma ama.<ref>[https://www.eldiario.es/politica/relaxing-ana-botella-meteduras-time_1_5124239.html]</ref> Mgbe Ruiz-Gallardón gbara arụkwaghịm ka ọ bụrụ Minista Ikpe Ziri Ezi na gọọmentị Praịm Minista [[Mariano Rajoy]], Botella ghọrọ onye isi obodo na 27 Disemba 2011. Na 9 Septemba 2014, Botella kwupụtara na ọ gaghị adọ ndọrọ ndọrọ maka nhọpụta ọzọ na ntuli aka Mee 2015. <ref>[http://elpais.com/elpais/2014/09/09/inenglish/1410277593_497642.html May 2015 elections for mayor]</ref> == Ndụ onwe onye == Botella lụrụ onye ga-abụ praịm minista Spain n'ọdinihu bụ José María Aznar n'afọ 1977.<ref>{{Cite journal|journal=[[El País]]|url=http://politica.elpais.com/politica/2012/03/16/actualidad/1331931950_462992.html|date=16 March 2012|title=Incógnita Botella|first=Joseba|author=Elola}}</ref> Di na nwunye ahụ nwere ụmụ atọ: José María, Ana, na Alonso. Nwa ha nwanyị lụrụ onye ọchụnta ego Alejandro Agag na ebe eze nke El Escorial na 5 Septemba 2002. <ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/2239721.stm "In pictures: Aznar's daughter marries"] 2002 report, BBC</ref> Ana Botella nwere ụmụ ụmụ anọ site na nwa ya nwanyị.   <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;''[[wikipedia:Tinye edensibịa|<span title="This claim needs references to reliable sources. (February 2015)">citation needed</span>]]''&#x5D;</sup> == Akụkọ banyere ntuli aka ndị o so na ha == {| class="wikitable" style="text-align:left;margin:1em auto;" |+Akụkọ ntuli aka nke Ana Botella ! scope="col" |Nhọrọ ! scope="col" |Ndepụta ! scope="col" |Mpaghara ! scope="col" |Ọnọdụ ndepụta ! scope="col" |Nsonaazụ |- |Ntuli aka ime obodo nke Madrid, 2003 | align="center" |PP | align="center" | - | align="center" |Nke atọ (n'ime 55) <ref>{{Cite journal|url=https://www.bocm.es/boletin/CM_Boletin_BOCM/20030429_B/10000.PDF|journal=Boletín Oficial de la Comunidad de Madrid|issue=100|date=29 April 2003|title=Madrid. Candidaturas proclamadas|pages=213–221|issn=1989-4791}}</ref> | align="center" |'''Ndị a họpụtara''' |- |Ntuli aka ime obodo nke Madrid, 2007 | align="center" |PP | align="center" | - | align="center" |Nke abụọ (n'ime 57) <ref>{{Cite journal|url=http://w3.bocm.es/boletin/CM_Boletin_BOCM/20070501_B/10200.pdf|journal=Boletín Oficial de la Comunidad de Madrid|issue=162|date=1 May 2007|title=Zona de Madrid. Candidaturas proclamadas|pages=254–280|issn=1989-4791}}</ref> | align="center" |'''Ndị a họpụtara''' |- |Ntuli aka ime obodo nke Madrid, 2011 | align="center" |PP | align="center" | - | align="center" |Nke abụọ (n'ime 57) <ref>{{Cite journal|url=http://www.bocm.es/boletin/CM_Orden_BOCM/2011/04/26/BOCM-20110426-42.PDF|journal=Boletín Oficial de la Comunidad de Madrid|issue=97|date=26 April 2011|title=Madrod. Elecciones Locales 2011. Candidaturas proclamadas|pages=412–437|issn=1989-4791}}</ref> | align="center" |'''Ndị a họpụtara''' |} == Edensibia == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Botella, Ana}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] o7nimwk5wf4dcum2u0dfru63tllrvrr 729472 729310 2026-09-30T10:00:35Z Neme244 16387 Added Databox 729472 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Ana Botella Serrano''' (amụrụ na abalị iri abụọ na atọ n'ọnwa Julaị afọ 1953) bụ onye ndọrọndọrọ ọchịchị mba [[Spain]] onye jere ozi dị ka onye isi obodo Madrid site na 2011 ruo 2015.ọ bụkwa nwunye nke Praịm Minista mgbe di ya José María Aznar . Ọ bụ nwanyị mbụ bụ onye isi obodo Madrid. == Mmalite ndụ ya == A mụrụ Botella na Madrid na abalị iri abụọ na atọ n'ọnwa Julaị n'afọ 1953.<ref>{{Cite journal|journal=Cuadernos de Ayala|year=2003|author=Ceballos-Escalera y Gila|url=http://cuadernosdeayala.es/wp-content/uploads/2013/10/Cuadernos-de-Ayala-013.pdf|title=La familia de José María Aznar. Presidente del Gobierno (notas para una genealogía aragonesa y navarra)|pages=7–11|issn=1576-2068}}</ref> Ọ gụrụ akwụkwọ ọtaakara na Colegio Irlandesas Madrid, na njikọ Congregation of Jesus.<ref>{{Cite journal|journal=El Plural|url=https://www.elplural.com/politica/el-poder-femenino-en-madrid-del-clan-de-las-irlandesas-botella-la-black-cafranga-la-mujer-de-gonzalez_32685102|title=El poder femenino en Madrid del 'clan de las irlandesas': Botella, la 'black' Cafranga, la mujer de González...|date=16 February 2015}}</ref> Ọ gụrụ akwụkwọ gbasara iwu na Mahadum Complutense nke Madrid . Mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ, ọ gafere ule ọha na eze ịbụ Corps of Civil Administrators nke steeti ahụ.<ref>{{Cite journal|url=https://www.elmundo.es/elmundo/2011/12/21/madrid/1324491502.html|date=21 December 2011|journal=[[El Mundo (Spain)|El Mundo]]|title=La hora de la ex primera dama|first=Jaime G.|author=Treceño}}</ref> == Ọrụ ndọrọndọrọ ọchịchị mbụ ya == Botella joined the People's Alliance in 1978.<ref>{{Cite journal|url=http://www.elmundo.es/elmundo/2002/11/07/madrid/1036680063.html|journal=[[El Mundo (Spain)|El Mundo]]|date=9 January 2003|title=Con marcado perfil social}}</ref> She served for 14 years as civil servant in the Ministry of the Interior, the Civil Governance of Logroño, the Ministry of Public Works, the Ministry of Finance, and the Ministry of Finance in Valladolid.<ref>{{Cite journal|journal=[[El Mundo (Spain)|El Mundo]]|date=21 December 2011|url=https://www.elmundo.es/elmundo/2011/12/21/madrid/1324491502.html|title=La hora de la ex primera damafirst=Jaime G.|author=Treceño}}</ref> [[Usòrò:José_María_Aznar_ofrece_un_almuerzo_a_dos_académicos_que_han_recibido_el_premio_Príncipe_de_Asturias_de_Comunicación_y_Humanidades._Pool_Moncloa._17_de_mayo_de_1996.jpeg|áká_èkpè|thumb|Botella n'afọ 1996 na La Moncloa|230x230px]] == Ndọrọ ndọrọ ọchịchị Madrid == [[Usòrò:Ana_Botella_instantes_antes_de_comenzar_el_Pleno.jpg|áká_èkpè|thumb|N'ọnwa Eprel afọ 2013 tupu nzukọ zuru oke nke kansụl obodo|236x236px]] Botella jere ozi na Madrid City Council site n'afọ 2003 ruo 2011. N'oge ọ nọ n'ọkwa, ọ rụrụ ọrụ dị ka osote onye isi obodo nke Alberto Ruiz-Gallardón nọ n'isi, ma lekọta Ngalaba Ọrụ Ọha (2003-2007) na Gburugburu Ebe Obibi (2007-2011). A katọrọ ya maka ọdịda ya iji gbochie mmetọ ikuku nke Madrid nke na-agafekarị ógó a kwadoro mgbe ọ na-ahụ maka gburugburu obodo ahụ.<ref>Sarah Rainsford (2011), [https://www.bbc.co.uk/news/world-europe-12393803 "Madrid in smog warning to commuters"]</ref> Botella bụ Onye na-agọnahụ mgbanwe ihu igwe.<ref>[http://www.ibtimes.com/ana-botella-deeply-unpopular-madrid-mayor-study-political-falls-grace-911908 Ana Botella, Deeply Unpopular Madrid Mayor, A Study In Political Falls From Grace]</ref> N'ọnwa Septemba afọ 2013, Botella dọtara uche ọha na mba ahụ n'ihi nkwupụta na-eme ihere na-enweghịkwa isi o mere n'asụsụ Bekee mebiri emebi (a na-akpọ pijin nglish) n'oge Madrid na-agba mbọ ịnabata egwuregwu 2020 Summer Olympics, nke mebiri ya bụ a na-akwanyere ùgwù nke ukwuu ma mee ka ọ bụrụ ihe egwuregwu a ma ama.<ref>[https://www.eldiario.es/politica/relaxing-ana-botella-meteduras-time_1_5124239.html]</ref> Mgbe Ruiz-Gallardón gbara arụkwaghịm ka ọ bụrụ Minista Ikpe Ziri Ezi na gọọmentị Praịm Minista [[Mariano Rajoy]], Botella ghọrọ onye isi obodo na 27 Disemba 2011. Na 9 Septemba 2014, Botella kwupụtara na ọ gaghị adọ ndọrọ ndọrọ maka nhọpụta ọzọ na ntuli aka Mee 2015. <ref>[http://elpais.com/elpais/2014/09/09/inenglish/1410277593_497642.html May 2015 elections for mayor]</ref> == Ndụ onwe onye == Botella lụrụ onye ga-abụ praịm minista Spain n'ọdinihu bụ José María Aznar n'afọ 1977.<ref>{{Cite journal|journal=[[El País]]|url=http://politica.elpais.com/politica/2012/03/16/actualidad/1331931950_462992.html|date=16 March 2012|title=Incógnita Botella|first=Joseba|author=Elola}}</ref> Di na nwunye ahụ nwere ụmụ atọ: José María, Ana, na Alonso. Nwa ha nwanyị lụrụ onye ọchụnta ego Alejandro Agag na ebe eze nke El Escorial na 5 Septemba 2002. <ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/2239721.stm "In pictures: Aznar's daughter marries"] 2002 report, BBC</ref> Ana Botella nwere ụmụ ụmụ anọ site na nwa ya nwanyị.   <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;''[[wikipedia:Tinye edensibịa|<span title="This claim needs references to reliable sources. (February 2015)">citation needed</span>]]''&#x5D;</sup> == Akụkọ banyere ntuli aka ndị o so na ha == {| class="wikitable" style="text-align:left;margin:1em auto;" |+Akụkọ ntuli aka nke Ana Botella ! scope="col" |Nhọrọ ! scope="col" |Ndepụta ! scope="col" |Mpaghara ! scope="col" |Ọnọdụ ndepụta ! scope="col" |Nsonaazụ |- |Ntuli aka ime obodo nke Madrid, 2003 | align="center" |PP | align="center" | - | align="center" |Nke atọ (n'ime 55) <ref>{{Cite journal|url=https://www.bocm.es/boletin/CM_Boletin_BOCM/20030429_B/10000.PDF|journal=Boletín Oficial de la Comunidad de Madrid|issue=100|date=29 April 2003|title=Madrid. Candidaturas proclamadas|pages=213–221|issn=1989-4791}}</ref> | align="center" |'''Ndị a họpụtara''' |- |Ntuli aka ime obodo nke Madrid, 2007 | align="center" |PP | align="center" | - | align="center" |Nke abụọ (n'ime 57) <ref>{{Cite journal|url=http://w3.bocm.es/boletin/CM_Boletin_BOCM/20070501_B/10200.pdf|journal=Boletín Oficial de la Comunidad de Madrid|issue=162|date=1 May 2007|title=Zona de Madrid. Candidaturas proclamadas|pages=254–280|issn=1989-4791}}</ref> | align="center" |'''Ndị a họpụtara''' |- |Ntuli aka ime obodo nke Madrid, 2011 | align="center" |PP | align="center" | - | align="center" |Nke abụọ (n'ime 57) <ref>{{Cite journal|url=http://www.bocm.es/boletin/CM_Orden_BOCM/2011/04/26/BOCM-20110426-42.PDF|journal=Boletín Oficial de la Comunidad de Madrid|issue=97|date=26 April 2011|title=Madrod. Elecciones Locales 2011. Candidaturas proclamadas|pages=412–437|issn=1989-4791}}</ref> | align="center" |'''Ndị a họpụtara''' |} == Edensibia == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Botella, Ana}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 47psk5ftf54mh16uk94s3cnt693kpre Adebayo Lawal 0 27899 729315 174942 2026-09-29T23:17:55Z Neme244 16387 added DEFAULTSORT 729315 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder|name=Adebayo Hamed Lawal|image=|office1=Military [[Governor of Benue State]]|term_start1=July 1978|term_end1=1 October 1979|predecessor1=[[Abdullahi Shelleng]]|successor1=[[Aper Aku]]|birth_date={{Birth date and age|1941|9|14}}|birth_place=[[Offa]], [[Kwara State]], [[Nigeria]]|death_date=|party=}} Group Captain '''Adebayo Hamed Lawal''' (amụrụ na 14 Septemba 1941 wee nwụọ na June 23, 2024) bụ Gọvanọ nke Benue State, Nigeria site na July 1978 ruo October 1979 n'oge ọchịchị ndị agha nke General [[Olusegun Obasanjo]].<ref name="wstate">{{Cite web|url=http://www.worldstatesmen.org/Nigeria_federal_states.htm|title=Nigerian States|publisher=WorldStatesmen|accessdate=2010-01-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091223092037/http://www.worldstatesmen.org/Nigeria_federal_states.htm|archivedate=23 December 2009}}</ref> A mụrụ Adebayo Hamed Lawal na Septemba 14, 1941, na Offa, Kwara State. Ọ gara Government College, [[Ibadan]] (1955-1962). Ọ debanyere aha na ndị agha ụgbọelu Naijiria na 1963 ma zụọ ya dị ka onye na-anya ụgbọelu na West Germany, gụsịrị akwụkwọ na 1964. Ọrụ gụnyere Commander, Port Harcourt Base (1969-1970), Commander Kano Base (1972-1973) na (1975-1977) na Commander.<ref> {{Cite web|url=http://greaterbenue.com/index2.php?option=com_content&do_pdf=1&id=116|title=Group Captain Adebayo Lawal|publisher=Government of Benue State of Nigeria|accessdate=2010-01-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110711123557/http://greaterbenue.com/index2.php?option=com_content&do_pdf=1&id=116|archivedate=2011-07-11}} </ref> A họpụtara ya ka ọ bụrụ Gọvanọ Ndị Agha nke Benue Steeti na July 1978, na-ejide ọkwá ahụ ruo Ọktoba 1979.<ref name="wstate">{{Cite web|url=http://www.worldstatesmen.org/Nigeria_federal_states.htm|title=Nigerian States|publisher=WorldStatesmen|accessdate=2010-01-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091223092037/http://www.worldstatesmen.org/Nigeria_federal_states.htm|archivedate=23 December 2009}}</ref> Ọ lekọtara mgbanwe udo site na ọchịchị ndị agha gaa na ọchịchị obodo, na-enyefe ike n'aka onye otu national party of Nigeria aper aku na 1 Ọktoba 1979. == Ihe odide == <references group="" responsive="1"></references> {{BenueStateGovernors}}{{Nigeria Obasanjo Governors}} {{DEFAULTSORT:Lawal, Adebayo}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 2h704kd15usbm5rpe8bogfirrxrm1mp Adeola Emmanuel Abolaji 0 27904 729320 674867 2026-09-29T23:20:26Z Neme244 16387 added DEFAULTSORT 729320 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Adeola Emmanuel Abolaji|birth_date={{birth date and age|1993|11|11|df=y}}|nationality=Nigerian|education=[[Babcock University]]|occupation=Pastor, Media Expert|employer=[[Redeemed Christian Church of God]]|party=[[All Progressive Congress]]|website=https://abolajiadeola.com/|image=File:Adeola Abolaji.jpg|image caption=Adeola Emmanuel Abolaji}} [[Category:Articles with hCards]] '''Adeola Emmanuel Abolaji''' (amụrụ na 11 Nọvemba 1993) bụ onye ọrụ gọọmentị, onye na-eje ozi dị ka osote onye isi oche nke ụlọ omebe iwu, Obafemi Owode LGA, Ogun State nke All Progressive Congress yana onye isi ụkọchukwu nke [[Redeemed Christian Church of God|RCCG]] Living Seed Church Omole na egwu egwu, Spirit Of Prophecy.<ref>{{Cite web|title=Redeemed Church Organises Workshop On Photography, Social Media, Graphics, Videography For Young People – Independent Newspaper Nigeria|url=https://independent.ng/redeemed-church-organises-workshop-on-photography-social-media-graphics-videography-for-young-people/|accessdate=2023-05-29|work=independent.ng}}</ref><ref>{{Cite web|author=Man|first=The New|date=2023-03-24|title=Biography of Pastor Abolaji Adeola|url=https://www.thenewman.org.ng/2022/11/biography-of-pastor-abolaji-adeola.html|accessdate=2023-05-29|work=The New Man}}</ref><ref>{{Cite web|date=19 April 2023|title=Adeola trains, empowers entrepreneurs, marketers|url=https://thenationonlineng.net/adeola-trains-empowers-entrepreneurs-marketers/|work=TheNation}}</ref><ref>{{Cite web|author=Nigeria|first=Guardian|date=2023-04-19|title=The importance of leadership and human relations in Adeola's journey to becoming a entrepreneur and pastor|url=https://guardian.ng/news/the-importance-of-leadership-and-human-relations-in-adeolas-journey-to-becoming-a-entrepreneur-and-pastor/|accessdate=2023-05-29|work=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|author=Eze|first=Chinelo|date=2023-03-07|title=Enoch: The Biopic On The Life Of Adejare Adeboye|url=https://guardian.ng/life/enoch-the-biopic-on-the-life-of-adejare-adeboye/|accessdate=2023-05-29|work=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|title=From a Young Age to an Established Brand: Abolaji Adeola Shares His Entrepreneurial Journey and How it Led to the Creation of Expert Beam Media. – THISDAYLIVE|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2023/04/19/from-a-young-age-to-an-established-brand-abolaji-adeola-shares-his-entrepreneurial-journey-and-how-it-led-to-the-creation-of-expert-beam-media/|accessdate=2023-05-29|work=www.thisdaylive.com}}</ref> == Mbido ndụ na ọrụ == Ọ gụsịrị akwụkwọ na biochemistry na Mahadum Babcock, na MBA na Mahadim Redeemers.<ref>{{Cite web|author=Cyril|date=2023-04-22|title=From Biochemistry to Blockbusters: Abolaji Adeola’s rise in Nigerian Film Industry|url=https://sunnewsonline.com/from-biochemistry-to-blockbusters-abolaji-adeolas-rise-in-nigerian-film-industry/|accessdate=2023-05-29|work=The Sun Nigeria|language=en}}</ref> Ọ bụ ugbu a Onye isi nke Digital Communications na Office of the Principal Executive Assistant to the General Overseer of [[Redeemed Christian Church of God|RCCG]].<ref>{{Cite web|author=Telegraph|first=New|date=2023-04-18|title=Abolaji Adeola, Digital Communications Head for the Office of the Principal Executive Assistant to the General Overseer of RCCG, Discusses the Role of Technology in Spreading the Gospel and Building Communities|url=https://newtelegraphng.com/abolaji-adeola-digital-communications-head-for-the-office-of-the-principal-executive-assistant-to-the-general-overseer-of-rccg-discusses-the-role-of-technology-in-spreading-the-gospel-and-building-c/|accessdate=2023-05-29|work=New Telegraph|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2023-03-21|title=Adeola Abolaji - Xplorenollywood|url=https://xplorenollywood.com/tag/adeola-abolaji/|accessdate=2023-05-29|language=en-US}}</ref> === ndọrọ ndọrọ ọchịchị === Ọ bụ onye ndụmọdụ na-anọchite anya Ofada Ward na Obafemi Owode LGA nke Ogun State na osote onye isi ụlọ omebe iwu nke Obafemiowode LGA na Ogun State.<ref>{{Cite web|title=Adeola: Local Government Gives Power to the Electorate – THISDAYLIVE|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2021/09/30/adeola-local-government-gives-power-to-the-electorate/|accessdate=2023-05-29|work=www.thisdaylive.com}}</ref><ref>{{Cite web|title=THURSDAY 30TH SEPTEMBER 2021|url=https://issuu.com/thisdaylive/docs/tdla_0930x/1|accessdate=2023-05-29|work=issuu|language=en}}</ref> == Ndụ onwe onye == Ọ lụrụ Moromoluwatiketike Abolaji ma ha nwere nwa nwoke, Jubilee Abolaji.<ref>{{Cite web|date=2023-03-08|title=Enoch Movie actor, Abolaji Adeola gushes over his wife as he celebrates her on International Women’s Day (Photos)|url=https://gospelfilmsng.com/enoch-movie-actor-abolaji-adeola-gushes-over-his-wife-as-he-celebrates-her-on-international-womens-day-photos/|accessdate=2023-05-29|language=en-US|archivedate=2023-05-31|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230531161525/https://gospelfilmsng.com/enoch-movie-actor-abolaji-adeola-gushes-over-his-wife-as-he-celebrates-her-on-international-womens-day-photos/}}</ref> == Ihe nkiri == {| class="wikitable" |+ !Afọ !Ihe nkiri !Ọrụ !Omume |- |2023 |[https://www.youtube.com/watch?v=7TxD3cxUQcc&vl=en Inọk]<ref>{{Cite web|author=Man|first=The New|date=2023-03-15|title=Watch Enoch Movie: The Biopic of Pastor E.A.Adeboye|url=https://www.thenewman.org.ng/2022/06/download-enoch-biopic-of-pastor.html|accessdate=2023-05-29|work=The New Man}}</ref> |Onye na-eme ihe nkiri |Adeboye Adejare |} == Njikọ mpụga == * [https://instagram.com/abolajiadeola?igshid=ZWQyN2ExYTkwZQ== abolaji adeola] na Instagram * [https://web.archive.org/web/20230531161534/https://obafemiowodelocalgov.org/legislators-2/ LGA] * Official website  == Ihe odide == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Abolaji, Adeola Emmanuel}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] kzprdr2kok60ub7gwfdp5ax6sem1lr2 Bukola Saraki 0 27913 729324 723826 2026-09-29T23:24:04Z Neme244 16387 added DEFAULTSORT 729324 wikitext text/x-wiki {{Bio}} == Gọvanọ nke Kwara Steeti == Dị ka gọvanọ nke Kwara, Saraki duziri mgbanwe na [[Oru ugbo|ọrụ ugbo]], akụrụngwa, [[Health|ahụike]], [[Education|agụmakwụkwọ]], mmepụta ike<ref name=":0">{{Cite web|url=http://www.thisdaylive.com/articles/in-rural-areas-life-can-get-better/79980/|title=In Rural Areas, Life Can Get Better|publisher=ThisDay|accessdate=2 September 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150429221032/http://www.thisdaylive.com/articles/in-rural-areas-life-can-get-better/79980|archivedate=29 April 2015}}</ref> na iwu gburugburu ebe obibi.<ref>{{Cite web|title=Investment Opportunity in Kwara State|url=http://sunnewsonline.com/new/?p=13491|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150412010132/http://sunnewsonline.com/new/?p=13491|archivedate=12 April 2015|accessdate=24 March 2014|publisher=Investor.ng}}</ref><ref>{{Cite web|title=FLAG-OFF OF MALARIA-FREE KWARA|url=http://www.ilorin.info/fullnews.php?id=1018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170822093605/http://www.ilorin.info/fullnews.php?id=1018|archivedate=22 August 2017|accessdate=22 September 2008|publisher=Ilorin.info}}</ref> Otu n'ime ihe ndị dị mkpa ọ rụzuru bụ ịkpọ ndị ọrụ ugbo ọcha si [[Zimbabwe]] gaa Kwara State ma nye ha ohere ịkọ ugbo.<ref>{{Cite web|title=Zimbabwe farmers a boon for Nigerian agriculture|url=https://www.reuters.com/article/us-nigeria-zimbabwe-farmers-idUSTRE5AJ01P20091120|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110609085738/http://www.reuters.com/article/2009/11/20/us-nigeria-zimbabwe-farmers-idUSTRE5AJ01P20091120|archivedate=9 June 2011|accessdate=19 November 2009|publisher=Reuters}}</ref> Nke a dugara n'ịmepụta mmemme Shonga Farms, nke a na-emegharị ugbu a na [[Naijiria|Naịjirịa]].<ref>{{Cite web|url=https://www.vanguardngr.com/2017/06/food-security-challenge-kwara-lifeline-model/|title=Food security challenge: From Kwara, a lifeline model|first=Emmanuel|author=Okogba|date=2 June 2017|work=Vanguard News Nigeria|accessdate=22 October 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181225161430/https://www.vanguardngr.com/2017/06/food-security-challenge-kwara-lifeline-model/|archivedate=25 December 2018}}</ref> A họpụtakwara ya dị ka onye isi oche nke [[Nzukọ ndị gọvanọ Naijiria|nzukọ ndị Gọvanọ Naịjirịa]].<ref>{{Cite web|url=http://www.nggovernorsforum.org/index.php/the-ngf/about-the-ngf/history|title=History|work=www.nggovernorsforum.org|accessdate=22 October 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181022153531/http://www.nggovernorsforum.org/index.php/the-ngf/about-the-ngf/history|archivedate=22 October 2018}}</ref> N'okpuru Saraki, [[Ȯra Kwara|Kwara]] ghọrọ steeti mbụ mezue Nigeria Independent Power Project. Site na mmekorita ya na Power Holding Company nke Naịjirịa, Saraki weghachiri Ganmo Power Station na [[Ilorin]], ma jikọta ihe karịrị obodo 3750 dị n'ime ime obodo na grid mba site na mmepe na ntinye nke 725 transformer na 7 substations.<ref name=":0"/> Kwara rụzuru ọrụ eletrik anọ nke pụtara na ike kwụsiri ike 18-22 awa n'ụbọchị. 90% nke ndị bi na [[Ȯra Kwara|Kwara]] nwere ike ịnweta ọkụ eletrik, ma e jiri ya tụnyere nkezi mba [[Naijiria|Naịjirịa]] nke 30%.<ref>{{Cite web|url=http://www.premiumtimesng.com/news/146005-pdp-crisis-saraki-denies-asking-immunity-efcc-probe.html|title=PDP crisis: Saraki denies asking for immunity from EFCC probe|publisher=Premium Times|accessdate=3 November 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131008164640/http://premiumtimesng.com/news/146005-pdp-crisis-saraki-denies-asking-immunity-efcc-probe.html|archivedate=8 October 2013}}</ref> N'afọ 2007, Saraki ghọrọ Onye isi oche nke [[Nzukọ ndị gọvanọ Naijiria|Nzukọ Ndị Gọvanọ Naịjirịa]]. Dị ka onyeisi oche, Saraki mụbara mmetụta mba ya ma duzie mbọ maka mmekọrịta dị n'otu na ndị gọvanọ steeti ndị ọzọ.<ref>{{Cite web|date=November 2010|title=Nigeria: 2011 Presidential Battle Shifts to Governors' Forum|url=https://allafrica.com/stories/201011020112.html}}</ref> Nzukọ ahụ mepụtara ọgwụ mgbochi ọrịa polio ka mma na nke sara mbara na [[Naijiria|Naịjirịa]].<ref>{{Cite web|url=http://www.gatesfoundation.org/media-center/press-releases/2012/01/nigerian-governors-sign-up-to-immunization-leadership-challenge|title=Nigerian Governors Sign Up to Immunization Leadership Challenge|publisher=Bill & Melinda Gates Foundation|accessdate=10 January 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150215093117/http://www.gatesfoundation.org/Media-Center/Press-Releases/2012/01/Nigerian-Governors-Sign-Up-to-Immunization-Leadership-Challenge|archivedate=15 February 2015}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.vanguardngr.com/2012/01/36-govs-sign-up-for-polio-eradication-leadership-challenge/|title=36 Govs sign up for polio eradication leadership challenge|publisher=Vanguard|accessdate=10 January 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120110060324/http://www.vanguardngr.com/2012/01/36-govs-sign-up-for-polio-eradication-leadership-challenge/|archivedate=10 January 2012}}</ref> Ịbịanye aka n'ọtụtụ Memoranda of Understanding (MOUs), na ọtụtụ òtù mba ụwa gụnyere Bill & Melinda Gates Foundation, World Bank, DFID, GAVI, UNICEF, UNDP.<ref>{{Cite web|author=Admin|title=The Secretariat|url=http://www.nggovernorsforum.org/index.php/the-ngf/the-secretariat|work=NG Governors Forum|accessdate=24 January 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190125073513/http://www.nggovernorsforum.org/index.php/the-ngf/the-secretariat|archivedate=25 January 2019}}</ref> == Senator == N'afọ 2011, mgbe ọ gwụchara oge abụọ ya dị ka Gọvanọ nke Kwara [[Ȯra Kwara|Steeti]], Saraki gbara ọsọ maka Senator na-anọchite anya Kwara Central Senatorial District. Ọ meriri, nọchiri nwanne ya nwanyị, [[Gbemisola Ruqayyah Saraki|Gbemisola Saraki-Forowa]]. A họpụtara ya dị ka Onye isi oche nke Kọmitii Senate na gburugburu ebe obibi na gburugburu ebe dị ndụ ma bụrụkwa onye otu Kọmitii Senator na Capital Markets na Finance. Senator Saraki emeela mkpọsa zuru oke banyere [[Health|ahụike]], nchekwa nri, [[Education|agụmakwụkwọ]] na gburugburu ebe obibi<ref>{{Cite web|title=Senate raises alarm over desertification, erosion and flooding|url=http://www.vanguardngr.com/2012/06/senate-raises-alarm-over-desertification-erosion-and-flooding/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120606131702/http://www.vanguardngr.com/2012/06/senate-raises-alarm-over-desertification-erosion-and-flooding/|archivedate=6 June 2012|accessdate=6 June 2012|publisher=Vanguard}}</ref> - na-arụ ụka maka iwu siri ike maka nhicha mmanụ. N'afọ 2010, Saraki tinyere aka na nsogbu nsị na Zamfara Steeti n'afọ 2010.<ref>{{Cite web|url=https://www.vanguardngr.com/2010/03/yar%e2%80%99adua%e2%80%99s-incapacitation-what-do-state-governors-want/|title=Yar'Adua's incapacitation : What do State Governors want?|first=Akintayo|author=Eribake|date=13 March 2010|accessdate=17 April 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130913172135/http://www.vanguardngr.com/2010/03/yar%e2%80%99adua%e2%80%99s-incapacitation-what-do-state-governors-want/|archivedate=13 September 2013}}</ref> Saraki kwalitere mmegharị na Senate iji kwụsị usoro enyemaka mmanụ na Naịjirịa, nke bụ nnukwu mmebi nke akụ na ụba mba ahụ.<ref>{{Cite web|title=Nigeria: Fuel Subsidy Probe - Saraki in the Eyes of the Storm|url=http://allafrica.com/stories/201204290245.html|accessdate=29 April 2012|publisher=Premium Times}}</ref> Mgbalị ndị ọzọ na ụgwọ ndị otu onwe ya ọ kwadoro gụnyere National Oil Spill Detection and Response Agency Amendment Bill 2012, Gas Flaring Prohibition Bill 2012 na Climate Change Commission Bill 2013.<ref>{{Cite web|url=http://www.vanguardngr.com/2011/09/fuel-subsidy-saraki-seeks-senates-probe/|title=Fuel subsidy: Saraki seeks Senate's probe|publisher=Vanguard|accessdate=15 September 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110915183720/http://www.vanguardngr.com/2011/09/fuel-subsidy-saraki-seeks-senates-probe/|archivedate=15 September 2011}}</ref> N'afọ 2013, Saraki guzobere GLOBE Nigeria dị ka onye mmekọ nke Global Legislators Organisation for a Balanced Environment (GLOBE International), na-eguzobe ikpo okwu maka ndị omeiwu iji kwalite iwu gburugburu ebe obibi na mmepe na-adịgide adịgide na Naijiria. Ọ na-eje ozi ugbu a dị ka onye isi ala GLOBE Nigeria.<ref>{{Cite web|url=http://www.theheraldnews.info/saraki-chairs-study-session-at-german-parliament|title=Saraki chairs study session at German Parliament|publisher=The Herald|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150429170739/http://www.theheraldnews.info/saraki-chairs-study-session-at-german-parliament|archivedate=29 April 2015|accessdate=12 June 2013}}</ref> Saraki ekwuola ma mee mkpọsa na mba ụwa n'okwu ndị dị ka ọchịchị ka mma, mgbukpọ ọhịa na mmepe akụ na ụba.<ref name="CHIDI OBINECHE">{{Cite news|author=CHIDI OBINECHE|date=21 May 2017|title=Bukola Saraki: When a cricket burrows|work=The Sun|url=https://www.sunnewsonline.com/bukola-saraki-when-a-cricket-burrows/}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFCHIDI_OBINECHE2017">CHIDI OBINECHE (21 May 2017). [https://www.sunnewsonline.com/bukola-saraki-when-a-cricket-burrows/ "Bukola Saraki: When a cricket burrows"]. ''The Sun''.</cite></ref> == Onye isi oche nke Senate == Mgbe a họpụtara ya ọzọ na ntuli aka n'ozuzu nke afọ 2015, a họpụtara ọ na 9 June 2015 n'enweghị onye na-emegide ya dị ka onye isi oche nke Senate site na njikọ aka nke PDP na APC Senators.<ref>{{Cite news|author=Talatu Usman|date=12 June 2015|title=APC backtracks, accepts Saraki as Senate President|work=Premium Times|url=https://www.premiumtimesng.com/news/headlines/184915-apc-backtracks-accepts-saraki-as-senate-president.html}}</ref><ref>{{Cite journal|author=ISYAKU ABUBAKAR & USMAN MUSA|date=2020|title=THE LAST LION IN THE JUNGLE: THE POLITICAL TRAVAILS OF DR. ABUBAKAR|url=https://www.academia.edu/44372238|journal=Academia}}</ref><ref>{{Cite news|date=March 2022|title=2023: Meet PDP Presidential Gladiators|work=This Day|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2022/04/04/2023-meet-pdp-presidential-gladiators/|accessdate=28 June 2022}}</ref> Saraki zutere mmegide siri ike site n'aka Senator Ahmed Ibrahim Lawan onye bụ onye otu ndị omeiwu a họpụtara n'ime APC họpụtara.<ref>{{Cite web|title=Saraki emerges new Senate President - Vanguard News|url=http://www.vanguardngr.com/2015/06/confusion-as-saraki-emerges-new-senate-president/|accessdate=9 June 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150609162255/http://www.vanguardngr.com/2015/06/confusion-as-saraki-emerges-new-senate-president/|archivedate=9 June 2015}}</ref> Onye osote ya, Senator [[Ike Ekweremadu]], pụtara mgbe ntuli aka siri ike gasịrị. Onye isi oche Senate Bukola Saraki na ndị nnọchi anya ndị Senate gara Maiduguri, Borno State na 3 Ọgọstụ 2015 iji nweta nyocha n'ala nke mmebi nke ndị na-eyi ọha egwu Boko Haram mere n'akụkụ ugwu ọwụwa anyanwụ nke Naịjirịa ma nye ndị na-enweghị ebe obibi olileanya. Ndị nnọchiteanya ahụ bụ ndị mbụ n'ụdị ya site n'aka ndị isi Senate kemgbe nnupụisi ahụ malitere.<ref>{{Cite web|title=Saraki Arrives Maiduguri, Expected To Visit IDP Camps|url=http://omojuwa.com/2015/08/pictures-from-senate-president-sarakis-visit-to-maiduguru-a-first-since-the-insurgency-began/|accessdate=3 August 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150822111051/http://omojuwa.com/2015/08/pictures-from-senate-president-sarakis-visit-to-maiduguru-a-first-since-the-insurgency-began/|archivedate=22 August 2015}}</ref> N'oge ọ bụ onye isi ala, Senate n'okpuru idu ndú ya agafeela Senate niile gara aga n'akụkọ ihe mere eme nke Naịjirịa, na-agafe iwu 201 ma na-ewepụ mkpesa ọha na eze 138. N'oge na-adịbeghị anya, Onye isi ala [[Muhammadu Buhari]] jụrụ Iwu Gọọmentị Ụlọ Ọrụ Petroleum nke Senate Naijiria kwadoro na-ekwu na ọ na-ebelata ike Onye isi ala. Nzukọ nke Mba Naijiria agafeela iwu ahụ iji kwalite nghọta na ịza ajụjụ na ụlọ ọrụ ahụ.<ref>{{Cite web|title=PIGB: FDI suffers setback as Buhari rejects bill|url=http://sunnewsonline.com/pigb-fdi-suffers-setback-as-buhari-rejects-bill/|publisher=The Sun Nigeria|accessdate=28 September 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180926170341/http://sunnewsonline.com/pigb-fdi-suffers-setback-as-buhari-rejects-bill/|archivedate=26 September 2018}}</ref> N'abalị isii n'ọnwa Juun afọ 2019, Saraki kwuru okwu ikpeazụ na nnọkọ ikpeazụ nke Senate nke asatọ.<ref>{{Cite news|author=Television|first=Oak|date=7 June 2019|title=Full Video: Saraki's last day as Senate President|work=OAK TV|url=https://oak.tv/full-video-sarakis-last-senate-president/|accessdate=7 June 2019|archive-date=7 June 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190607114524/https://oak.tv/full-video-sarakis-last-senate-president/|url-status=dead}}</ref> == Nhọrọ == N'afọ 2011, Saraki kwupụtara na ọ bụ onye na-azọ ọkwa onyeisiala n'òtù ndị mmadụ na-azọrọ ọkwa onyeisiale, mana o mechara kwụsị iji kwado onye na-akwado onyeisiala Atiku Abubakar. Saraki bụ onye otu People's Democratic Party (PDP) ugbu a ma bụrụkwa onye otu All Progressives Congress (APC). Ọ hapụrụ All Progressives Congress na 31 Julaị 2018, ụbọchị ole na ole mgbe ndị Senate 14 hapụrụ ndị mmegide People's Democratic Party (PDP).<ref>{{Cite web|title=Saraki finally dumps APC|url=https://www.guardian.ng/breaking_news/saraki-finally-dumps-apc/|accessdate=31 July 2018|language=en-US}}</ref> O boro mgbapụ ya ụta maka enweghị nnwere onwe nke ndị nwere mmetụta nke pati mbụ ya.<ref>{{Cite news|author=Press|first=Fellow|date=31 July 2018|title=Why I left APC- Saraki - Fellow Press|language=en-US|work=Fellow Press|url=https://www.fellowpress.com/news/54165/why-i-left-apc-saraki/|accessdate=7 August 2018|archive-date=7 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180807094353/https://www.fellowpress.com/news/54165/why-i-left-apc-saraki/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news|author=Iroanusi|first=QueenEsther|date=31 July 2018|title=Lawyers speak on legality of Saraki's defection|work=Premium Times|url=https://www.premiumtimesng.com/news/top-news/278481-lawyers-speak-on-legality-of-sarakis-defection.html|accessdate=28 June 2022}}</ref> Saraki kwupụtara mkpọsa onye isi ala ya maka tiketi onye isi ala nke PDP na ntuli aka 2019, mana [[Atiku Abubakar]] meriri ya na primaries.<ref name=":1">{{Cite news|url=https://punchng.com/breaking-saraki-declares-for-presidency/|title=UPDATED: Saraki declares his intention to run for presidency|accessdate=30 August 2018|language=en-US}}</ref> E mechara mara ọkwa ya dị ka onye nduzi ukwu nke mkpọsa onye isi ala Atiku Abubakar maka ntuli aka onye isi ala nke afọ 2019, nke onye isi ala nọ n'ọkwa Muhammadu Buhari meriri.<ref name=":2">{{Cite news|url=https://www.vanguardngr.com/2018/10/saraki-tambuwal-wike-fayose-others-named-atikus-presidential-campaign-dg-zonal-coordinators/|title=Saraki named Atiku's Presidential Campaign Council Director General|accessdate=16 October 2018|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.premiumtimesng.com/news/headlines/281891-breaking-2019-saraki-formally-declares-for-presidency.html|title=BREAKING: 2019: Saraki formally declares for presidency|date=30 August 2018|work=Premium Times Nigeria|accessdate=20 October 2018|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.pulse.ng/news/politics/atiku-abubakar-wins-pdp-presidential-primary-to-face-buhari-id8947837.html|title=Atiku Abubakar wins PDP presidential primary, to face Buhari in 2019|author=Ebuzor|first=Chika|accessdate=20 October 2018|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news|author=Dayo Omotoso|date=23 May 2019|title=Sunset on Saraki's political dynasty|work=The Guardian|url=https://guardian.ng/opinion/sunset-on-sarakis-political-dynasty/}}</ref> N'ime òtù O na Ge, Dr. Ibrahim Oloriegbe nke APC tụfuru oche Kwara Senatorial ya. O nwetara ngụkọta nke vootu 68,994 megide vootu 123,808 nke Oloriegbe na mpaghara gọọmentị anọ nke Kwara Central Senatorial District, na-ahapụ oke nke vootu 54,814.<ref>{{Cite news|title=IT'S OFFICIAL: Saraki will not return to senate|url=https://oak.tv/newstrack/51187-2/|accessdate=13 March 2019|work=Oak TV Newstrack|publisher=oak tv|date=25 February 2019|archive-date=25 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190225082410/https://oak.tv/newstrack/51187-2/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://punchng.com/2019-election-saraki-loses-senate-seat-to-apcs-oloriegbe/|title=2019 Election: Saraki loses Senate seat to APC's Oloriegbe|work=Punch Newspapers|language=en-US|accessdate=2019-03-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190302172050/https://punchng.com/2019-election-saraki-loses-senate-seat-to-apcs-oloriegbe/|archivedate=2 March 2019}}</ref> Na Jenụwarị 2022, Saraki kwupụtara na ọ na-agba ọsọ maka ọfịs onye isi ala n'okpuru nchebe nke People's Democratic Party (PDP) maka ntuli aka nke 2023.<ref>{{Cite web|title=2023: Saraki declares intention to run for president|url=https://www.premiumtimesng.com/news/top-news/508123-2023-saraki-declares-intention-to-run-for-president.html|accessdate=27 June 2022|language=en-US}}</ref> [[Atiku Abubakar]] meriri ya bụ onye nwetara vootu kachasị elu na vootu 371, Nyesom Wike sochiri ya na vootu 237 na Saraki na vootu 70 na ntuli aka onye isi ala nke People's Democratic Party (PDP) nke e mere na MKO Abiola National stadium, Abuja na 28 na 29 Mee 2022.<ref>{{Cite web|title=Atiku wins PDP presidential primary election; promises Nigerians unity, security|url=https://www.vanguardngr.com/2022/05/breaking-atiku-wins-pdp-presidential-primary-election/|accessdate=27 June 2022|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|title=Inside Venue Of PDP Presidential Primary|url=https://dailytrust.com/photos-inside-venue-of-pdp-presidential-primary|accessdate=27 June 2022|language=en-US|archivedate=28 May 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220528084208/https://dailytrust.com/photos-inside-venue-of-pdp-presidential-primary}}</ref><ref>{{Cite web|title=PDP conducts presidential primary election May 28, 29|url=https://guardian.ng/politics/pdp-conducts-presidential-primary-election-may-28-29/|accessdate=27 June 2022|language=en-US}}</ref> == Nrụrụ aka == Dr Bukola Saraki anọgidewo na-alụ ọgụ ma jụ nkwupụta niile nke nrụrụ aka megide ya, ma merie ọtụtụ ikpe ụlọ ikpe maka nke ahụ - Ọ kọwakwara ebubo ndị ahụ dị ka ndọrọ ndọrọ ọchịchị na "ịchụ nta ndị amoosu" N'adịghị ka ọtụtụ n'ime ndị ndọrọ ndọrọ ọchịchị ya, Saraki bara ọgaranya nke ukwuu n'ihi na ọ nwetara nnukwu akụ na ụba site na azụmaahịa na-aga nke ọma tupu ọ banye na ndọrọ ndọrọ ọchịchị n'afọ 2000.<ref>{{Cite web|date=2019-05-08|title=EFCC vs Saraki: A battle against political enemy|url=https://www.vanguardngr.com/2019/05/efcc-vs-saraki-a-battle-against-political-enemy/|accessdate=2020-07-18|work=Vanguard News|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|author=Erezi|first=Dennis|date=8 May 2019|title=Why EFCC is investigating me – Saraki|url=https://guardian.ng/news/efcc-lied-latest-probe-is-witch-hunt-against-me-says-saraki/|work=The Guardian|accessdate=18 June 2023|archivedate=18 June 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230618051357/https://guardian.ng/news/efcc-lied-latest-probe-is-witch-hunt-against-me-says-saraki/}}</ref><ref>{{Cite web|date=2017-03-28|title=Bukola Saraki: A Smart, Powerful, And Dangerously Corrupt Political Operative By Churchill Okonkwo|url=http://saharareporters.com/2017/03/28/bukola-saraki-smart-powerful-and-dangerously-corrupt-political-operative-churchill|accessdate=2020-07-18|work=Sahara Reporters}}</ref> === Ọchịchị === Site na 1990 ruo 2000, Saraki bụ onye nduzi nke Société Générale Bank Nigeria (SGBN) Ltd. . A ga-emecha boo ndị isi nke Societe Generale Bank ebubo na ha ejighị ego ndị na-etinye ego mee ihe n'ụzọ na-ezighi ezi site n'aka Onye isi oche nke Economic and Financial Crimes Commission (EFCC) Nuhu Ribadu, onye e mechara wepụ n'ọfịs.<ref>{{Cite web|date=2008-07-06|title=How Saraki, others Looted Societe Generale Bank of Nigeria • Over N1b Looted|url=http://saharareporters.com/2008/07/06/how-saraki-others-looted-societe-generale-bank-nigeria-%E2%80%A2-over-n1b-looted|accessdate=2020-07-04|work=Sahara Reporters}}</ref> N'afọ 2012, na-eso usoro ikpe ụlọ ikpe SGBN gbanwere aha ya ka ọ bụrụ Heritage Bank, nke bụ otu n'ime [[Heritage Bank (Nigeria)|ụlọ]] akụ kachasị na Naịjirịa nwere ihe karịrị US $ 1.5 ijeri na akụ.<ref>{{Cite web|title=The Timeless Wealth Journey – Heritage Bank Plc|url=https://www.hbng.com/the-timeless-wealth-journey/|accessdate=2020-07-18|language=en-US|archivedate=2020-07-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200718025018/https://www.hbng.com/the-timeless-wealth-journey/}}</ref><ref>{{Cite news|author=National Insight|date=1 September 2018|title=Bukola Saraki and The Societe Generale Bank: The Untold Truths|work=National Insight|url=http://nationalinsightnews.com/bukola-saraki-and-the-societe-generale-bank-the-untold-truths/}}</ref> O mekwara ka o doo anya na e nwere atụmatụ aghụghọ iji mee ka ụlọ akụ ahụ daa iji mee ka onyinyo Saraki ghara ịdị mma.<ref>{{Cite web|author=Salako|first=Femi|date=2018-08-30|title=The untold truth about Societe Generale Bank|url=https://www.dailytrust.com.ng/the-untold-truth-about-societe-generale-bank-268202.html|accessdate=2020-07-18|work=Daily Trust|language=en-GB|archivedate=2020-07-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200718043619/https://www.dailytrust.com.ng/the-untold-truth-about-societe-generale-bank-268202.html}}</ref><ref>{{Cite news|author=Daily Trust|date=2012|title=The untold truth about Societe Generale Bank|work=Daily Trust|url=https://dailytrust.com/the-untold-truth-about-societe-generale-bank-268202|accessdate=28 June 2022}}</ref> === Akwụkwọ Paradaịs === N'ọnwa Nọvemba afọ 2017, nyocha nke International Consortium of Investigative Journalism mere kwuru aha ya na ndepụta nke ndị ndọrọ ndọrọ ọchịchị aha ha bụ na ebubo "Paradise Papers".<ref>{{Cite news|url=https://www.icij.org/investigations/paradise-papers/explore-politicians-paradise-papers/|title=Explore The Politicians in the Paradise Papers - ICIJ|work=ICIJ|accessdate=6 December 2017|language=en-US}}</ref> Dabere na data e wepụtara dị ka akụkụ nke Panama Papers, Landfield International Developments Limited na Renocon Property Development Limited bụ ndị Bukola Saraki na-achịkwa mana n'oge mkpughe ndị a, ọ dịghị nke ọ bụla n'ime ihe ndị a dị n'èzí ka a kọrọ na nkwupụta akụ nke Saraki.<ref>{{Cite news|url=https://www.transparency.org.uk/uwo-consider-today/|title=Unexplained Wealth Orders in use: Here's at least 5 cases the police should consider today!|work=Transparency International UK|accessdate=31 January 2018|archive-date=2 February 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180202115227/https://www.transparency.org.uk/uwo-consider-today/|url-status=dead}}</ref> N'ọnwa Julaị afọ 2018, Ụlọikpe Kasị Elu nke Naịjirịa tọhapụrụ Saraki n'ebubo niile [[Ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke Nigeria|Gọọmentị]] Naịjirị wetara ya - na-ekwupụta na nkwupụta akụ Saraki n"oge niile ọ na-arụ ọrụ ọha na eze bụ "ezi na ezi".<ref>{{Cite news|date=2018-07-06|title=Nigerian court clears Senate president of asset-declaration charges|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/us-nigeria-politics-idUSKBN1JW1P6|accessdate=2020-07-18}}</ref> === Ịgbazinye ego nke Paris Club === A kọrọ na EFCC boro ndị enyemaka nke Onye isi oche Senate, Bukola Saraki ebubo na ha na-ezu ohi ihe ruru ijeri N3.5 site na Paris Club Loan Refund. E gosipụtara nyocha EFCC nye Onye isi ala Muhammadu Buhari na akụkọ e nyere na 10 Machị, ụbọchị ise tupu Senate ajụ onye isi oche EFCC, Ibrahim Magu.<ref name="Premiumtimes">{{Cite web|title=EXCLUSIVE: How EFCC linked Saraki, aides to N3.5 billion Paris Club refund|date=31 March 2017|url=http://www.premiumtimesng.com/news/headlines/227572-exclusive-how-efcc-linked-saraki-aides-to-n3-5-billion-paris-club-refund.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170401002907/http://www.premiumtimesng.com/news/headlines/227572-exclusive-how-efcc-linked-saraki-aides-to-n3-5-billion-paris-club-refund.html|archivedate=1 April 2017|accessdate=1 April 2017|publisher=premiumtimes.com}}</ref> === Nnyocha nke ohi nke Offa === N'ụbọchị nke ise n'ọnwa Eprel afọ 2018, ndị ohi ji égbè wakporo ụlọ akụ azụmaahịa ise na obodo Offa, Kwara State, na-egbu ọ dịkarịa ala mmadụ iri atọ, gụnyere ndị uwe ojii. [[Nigeria Police Force|Ndị uwe ojii Naịjirịa]] kpọrọ Saraki maka ajụjụ ọnụ - n'ihi atụmatụ nke Inspector General of Police iji tinye ya. Otú ọ dị, e mechara wepụ ebubo niile e boro ya.<ref>{{Cite news|url=https://punchng.com/offa-robbery-court-summons-saraki-over-fresh-criminal-complaint/|title=Offa robbery: Court summons Saraki over fresh criminal complaint|accessdate=16 March 2019}}</ref> Afọ atọ ka e mesịrị, ndị mmadụ abụọ na-ebo ebubo na ndị isi nke Special Anti-robbery Squad (SARS) a chụpụrụ ha ka ha tinye Bukola Saraki na izu ohi nke 2018 Offa site na ịta ahụhụ.<ref>{{Cite web|date=2021-01-07|title=Offa Robbery: SARS officers tortured us to implicate Saraki - Petitioners|url=https://www.premiumtimesng.com/regional/north-central/435314-offa-robbery-sars-officers-tortured-us-to-implicate-saraki-petitioners.html|accessdate=2021-01-19|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web|date=2021-01-06|title=Offa robbery: SARS tortured us to implicate Saraki, petitioners told panel|url=https://thenationonlineng.net/offa-robbery-sars-tortured-us-to-implicate-saraki-petitioners-told-panel/|accessdate=2021-01-19|work=Latest Nigeria News, Nigerian Newspapers, Politics|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2021-01-07|title=Offa Robbery: SARS Tortured Us to Implicate Saraki, Petitioners Tell Panel|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2021/01/07/offa-robbery-sars-tortured-us-to-implicate-saraki-petitioners-tell-panel/|accessdate=2021-01-19|work=THISDAYLIVE|language=en-US}}</ref> === Nnapụ iwu na-akwadoghị nke ihe onwunwe na ịlaghachi Saraki === N'abalị iri na isii n'ọnwa Julaị n'afọ 2020, ụlọ ikpe dị elu nke gọọmentị etiti dị na Lagos gbanwere iwu ka gọọmentị gọọmentị nyeghachi ya ụlọ Ilorin, Kwara State, nke Saraki.<ref>{{Cite web|date=2020-07-16|title=Court orders FG to return Saraki's Ilorin houses|url=https://www.thecable.ng/court-orders-fg-to-return-sarakis-ilorin-houses|accessdate=2020-07-18|work=TheCable|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|author=Chioma|first=Unini|date=2020-07-16|title=Court Returns Saraki's Houses 'Forfeited' To FG|url=https://thenigerialawyer.com/court-returns-sarakis-houses-forfeited-to-fg/|accessdate=2021-06-26|work=TheNigeriaLawyer|language=en}}</ref> === Ahịa iwu na-akwadoghị na nlekọta na-ezighị ezi nke akụ ọha na eze Kwara === N'ọnwa Mee 2021, Kọmitii Ikpe nke Nnyocha na ahịa nke Kwara State Government Assets n'etiti Mee 1999 na Mee 2019, kọmitii nke Gọvanọ Kwara State AbdulRahman AbdulRazaq guzobere, boro Saraki ebubo na ọ na-ere ihe onwunwe steeti na ọnụahịa dị ala nye ndị enyi ya ma tụọ aro Saraki na onye nọchiri ya dị ka Gọvanor Abdulfatah Ahmed maka ikpe. A na-ekwu na Saraki, tinyere Ahmed na ndị ọzọ, rere ihe onwunwe gọọmentị n'ụzọ iwu na-akwadoghị na mpụga steeti ahụ ma na-ejighị Shonga Farms na ihe onwunwa ndị ọzọ.<ref>{{Cite news|author=Alfred Olufemi|date=17 December 2020|title=Saraki, Ahmed, Lawal's administrations sold Kwara properties at giveaway prices – Judicial Panel|work=Premium Times|url=https://www.premiumtimesng.com/regional/north-central/431667-saraki-ahmed-lawals-administrations-sold-kwara-properties-at-giveaway-prices-judicial-panel.html|accessdate=28 June 2022}}</ref><ref>{{Cite news|author=Dapo Akinrefon & Demola Akinyemi|date=27 May 2021|title=Kwara Assets: Panel indicts Saraki, Ahmed, others|work=Vanguard|url=https://www.vanguardngr.com/2021/05/kwara-assets-panel-indicts-saraki-ahmed-others/}}</ref><ref>{{Cite news|author=Biola Azeez|date=27 May 2021|title=Kwara panel recommends prosecution of ex-govs Saraki, Abdulfatah|work=Nigerian Tribune|url=https://tribuneonlineng.com/kwara-panel-recommends-prosecution-of-ex-govs-saraki-abdulfatah/|accessdate=28 June 2022}}</ref> Saraki gọnahụrụ njikwa ọjọọ ma kwuo na ụlọ ọrụ ahụ akpọghị ya ka ọ zaghachi. Saraki kwukwara na ndị ọrụ ahụ nwere ajọ mbunobi na naanị mgbalị AbdulRazaq "imebi" ndị bu ya ụzọ.<ref>{{Cite news|author=Erezi|first=Dennis|date=28 December 2019|title=Saraki reacts to Kwara State taking over family property|work=The Guardian|url=https://guardian.ng/news/saraki-reacts-to-kwara-state-taking-over-family-property/}}</ref><ref>{{Cite news|author=Sahara Reporters|date=28 May 2021|title=I'm Ready To Face Kwara Corruption Investigation Panel—Saraki Reacts To Sale Of State Assets, Debts|work=Sahara Reporters|url=https://saharareporters.com/2021/05/28/i%E2%80%99m-ready-face-kwara-corruption-investigation-panel%E2%80%94saraki-reacts-sale-state-assets-debts|accessdate=28 June 2022}}</ref><ref>{{Cite news|author=Sun News|date=11 May 2016|title=I was richer than Kwara before becoming gov – Saraki|work=The Sun|url=https://www.sunnewsonline.com/i-was-richer-than-kwara-before-becoming-gov-saraki/|accessdate=28 June 2022}}</ref> == Ikpe == Bukola Saraki ghọrọ onye isi oche Senate mbụ na Naịjirịa ka e nyere akwụkwọ ikike ijide ya, mgbe [[Danladi Umar]], Onye isi oche nke Code Of Conduct Tribunal, nyere akwụkwọ ikike njide megide Saraki na 18 Septemba 2015.<ref name="premiumtimesng">{{Cite web|title=Code of Conduct Tribunal orders Saraki's arrest - Premium Times Nigeria|date=18 September 2015|url=http://www.premiumtimesng.com/news/headlines/190277-code-of-conduct-tribunal-orders-sarakis-arrest.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160829072222/http://www.premiumtimesng.com/news/headlines/190277-code-of-conduct-tribunal-orders-sarakis-arrest.html|archivedate=29 August 2016|accessdate=5 December 2016|publisher=premiumtimesng.com}}</ref> === Ụkpụrụ Omume Ụlọikpe === The Code of Conduct Bureau kwuru na ebubo iri na atọ mbụ nke nrụrụ aka megide Saraki na 2015. E mechara mụbaa nke a ruo ebubo iri abụọ na abụọ. Ebubo ndị ahụ metụtara nnweta ya mgbe ọ nọ n'ọchịchị na nkwupụta ụgha banyere akụ ya.<ref>{{Cite web|title=BETWEEN FEDERAL REPUBLIC OF NIGERIA and DR. OLUBUKOLA ABUBAKAR SARAKI|url=https://media.premiumtimesng.com/wp-content/files/2015/10/BUKOLA-SARAKI-ASSETS.pdf}}</ref> Iwu Naijiria na ndokwa omume anaghị egbochi ndị ọrụ ọha na eze ịkwụ ụgwọ ma ọ bụ ịzụta ihe onwunwe na Naijiria ma ọ bụ ná mba ọzọ, ebe a nabatara Saraki dị ka onye ọchụnta ego mba ụwa bara ọgaranya tupu ọ banye n'ọkwa ọha na eze, dịka ụlọ ọrụ Code of Conduct Bureau kwadoro nkwupụta akụ ya tupu ọ banye na ụlọ ọrụ ọha na ụba. N'abalị iri na asatọ n'ọnwa Machị n'afọ 2016, Kanu Godwin Agabi, onye isi ndụmọdụ Saraki na onye bụbu onye ọka iwu ukwu nke Naịjirịa, duuru ndị nnọchiteanya nke ndị ọka iwu iri asaa na itoolu gbachitere Saraki n'ụlọ ikpe.<ref name="saharareporters">{{Cite web|url=http://saharareporters.com/2016/03/18/nigerias-senate-president-corruption-trial-80-lawyers-appear-saraki-code-conduct-tribunal|publisher=saharareporters.com|title=Nigeria's Senate President Corruption Trial: 80 Lawyers Appear For Saraki At The Code of Conduct Tribunal {{pipe}} Sahara Reporters|accessdate=5 December 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160622162301/http://saharareporters.com/2016/03/18/nigerias-senate-president-corruption-trial-80-lawyers-appear-saraki-code-conduct-tribunal|archivedate=22 June 2016}}</ref> === Nnapụta site na Code of Conduct Bureau na nkwupụta ụgha nke ihe onwunwe na-arụ ọrụ n'ụsọ oké osimiri === Na Wednesday, 14 June 2017, Code of Conduct Tribunal (CCT) nke nọ na Abuja tọhapụrụ ma tọhapụ Saraki na ebubo iri na asatọ nke nrụrụ aka na nkwupụta ụgha nke ebubo nke akụ nke gọọmentị etiti wetara megide ya na Septemba 2015. Site na ntọhapụ a, CCT wepụrụ esemokwu niile gbara nkwupụta ụgha nke Saraki, na nkwupụta na dị ka onye na-arụ ọrụ ọha na eze, ọ na-arụkọ ọrụ na akụ ndị dị n'èzí. === Ụlọikpe Mkpegharị Ikpe === Ọ bụ ezie na ikpe CCT wepụrụ Saraki na ebubo iri na asatọ niile n'ihi na ndị ọkàiwu ahụ egosighi ebubo ya n'enweghị obi abụọ, Gọọmentị etiti nke Naịjirịa, tinyere akwụkwọ mkpegharị na mberede. Ụlọikpe mkpegharị ikpe wee nye iwu ka ụlọ ikpe ahụ kpee Saraki ikpe na atọ n'ime ebubo 18 a gbanwere agbanwe nke na-emetụta nkwupụta ụgha nke ihe onwunwe nke Gọọmentị etiti wetara megide ya.<ref>{{Cite news|author=Channels Television|date=12 December 2017|title=Appeal Court Orders Retrial Of Saraki On Three Counts|work=Channels TV|url=https://www.channelstv.com/2017/12/12/breaking-appeal-court-orders-retrial-of-saraki-on-three-counts/|accessdate=28 June 2022}}</ref> Ụlọikpe mkpegharị ikpe ahụ kwupụtakwara na ndị na-ebo ebubo ahụ enyeghị ihe akaebe iji kwado ebubo iri na ise a họọrọ megide Saraki.<ref>{{Cite web|url=http://www.tribuneonlineng.com/123221/|title=Saraki: Appeal Court upholds CCT decision on 15 counts, disagree on 3 - NigerianTribune|work=Tribune|accessdate=17 July 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180719201128/http://www.tribuneonlineng.com/123221/|archivedate=19 July 2018}}</ref><ref>{{Cite news|author=Timileyin Omilana, Abisola Olasupo & Bridget Chiedu Onochie|date=6 July 2018|title=Court dismisses Saraki's false assets declaration charges|work=The Guardian|url=https://guardian.ng/news/court-dismisses-sarakis-cct-trial/|accessdate=28 June 2022}}</ref> === Ụlọikpe Kasị Elu nke Naịjirịa === Na Fraịde, 6 Julaị 2018, Ụlọikpe Kasị Elu nke Federal Republic of Nigeria jụrụ ebubo iri na asatọ niile nke nrụrụ aka na nkwupụta akụ na ụba ụgha nke gọọmentị etiti wetara onye isi oche Senate, Dr. Abubakar Bukola Saraki, mgbe a họpụtara ya dị ka onye isi oche Sanate.<ref>{{Cite news|author=Evelyn Okakwu|date=6 July 2018|title=UPDATED: Supreme Court dismisses Saraki's false asset charge|work=Premium Times|url=https://www.premiumtimesng.com/news/headlines/275242-updated-supreme-court-dismisses-sarakis-false-asset-charge.html|accessdate=28 June 2022}}</ref> N'ikpe e mere n'ụbọchị isii n'ọnwa Julaị, otu ndị otu ise nke Ụlọikpe Kasị Elu, nke Justice Dattijo Mohammed duziri, kwenyere na mkpebi ụlọ ikpe mkpegharị ikpe kwekọrịtara na ụlọ ikpe n'otu ume ma nye iwu ka Maazị Saraki laghachi na CCT n'otu oge ọzọ, bụ "nnyocha ikpe". Ya mere, ụlọ ikpe ahụ kwadoro mkpebi June 2017 nke Code of Conduct Tribunal nke kpebiri na ndị ọkàiwu ahụ egosighi ikpe megide Dr. Saraki.<ref>{{Cite web|url=http://punchng.com/breaking-supreme-court-frees-saraki-dismisses-remnant-assets-declaration-charges/|title=Supreme Court frees Saraki, dismisses remnant assets declaration charges - Punch|date=6 July 2018|work=punchng.com/|accessdate=17 July 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180717154011/http://punchng.com/breaking-supreme-court-frees-saraki-dismisses-remnant-assets-declaration-charges/|archivedate=17 July 2018}}</ref><ref>{{Cite news|author=Taiwo Ojoye|date=20 July 2017|title=Saraki's acquittal: 'Dance of twist' at CCT|work=The Punch|url=https://punchng.com/sarakis-acquittal-dance-of-twist-at-cct/|accessdate=28 June 2022}}</ref> == Utu aha, ụdị na nsọpụrụ == === Utu aha na ụdị === E mere Saraki '''Turaki''' nke Fulani emirate nke [[Ilorin]] n'oge ọ bụ gọvanọ.<ref>{{Cite web|url=https://guardian.ng/features/bukola-saraki-sustaining-a-family%27s-political-heritage/|title=Bukola Saraki: Sustaining a family's political heritage|author=Fagbemi|first=Abiodun|date=22 June 2015|work=The Guardian|accessdate=2020-02-15|archivedate=2020-05-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200525212149/https://guardian.ng/features/bukola-saraki-sustaining-a-family%27s-political-heritage/}}</ref> Turaki bụ onye ọrụ n'ụlọ ikpe na usoro ọchịchị nke alaeze Hausa-Fulani.<ref>{{Cite news|author=Abubakar Imam|date=23 October 2021|title=The significance of the traditional title of Turaki in Ilorin Emirate|work=Daily Trust|url=https://dailytrust.com/the-significance-of-the-traditional-title-of-turaki-in-ilorin-emirate}}</ref> Ọtụtụ afọ ka e mesịrị, Emir nke Ilorin buliri ya n'ọkwa '''Waziri''' (ma ọ bụ Praịm Minista) nke [[Ilorin]].<ref>{{Cite web|url=https://www.thecable.ng/photos-saraki-steps-into-fathers-shoes-becomes-new-wazirin-ilorin|title=PHOTOS: Saraki steps into father's shoes, becomes new Wazirin Ilorin|author=Admin|work=The Cable|date=22 July 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190125073543/https://www.thecable.ng/photos-saraki-steps-into-fathers-shoes-becomes-new-wazirin-ilorin|archivedate=25 January 2019|accessdate=24 January 2019}}</ref><ref>{{Cite news|author=Ademola Akinyemi|date=23 July 2018|title=Saraki named 4th Waziri Garin of Ilorin|work=Vanguard|url=https://www.vanguardngr.com/2018/07/saraki-named-4th-waziri-garin-of-ilorin/}}</ref> Ọ bụ nna ya nwere aha ahụ n'oge gara aga.<ref>{{Cite news|author=Alfred Olufemi|date=23 July 2021|title=APC chieftain replaces Saraki as Turaki of Ilorin|work=Premium Times|url=https://www.premiumtimesng.com/news/more-news/475173-apc-chieftain-replaces-saraki-as-turaki-of-ilorin.html}}</ref><ref>{{Cite news|author=Nwogu|first=Success|date=23 July 2018|title=Saraki steps into father's shoes as Waziri Ilorin|work=Punch|url=https://punchng.com/saraki-steps-into-fathers-shoes-as-waziri-ilorin/}}</ref> === Nsọpụrụ === * Saraki bụ gọvanọ Naijiria mbụ na-eje ozi ka e nyere ya National Honor of Commander of the Order of the Niger (CON) n'afọ 2010.<ref name="CHIDI OBINECHE"/> Ndị ọzọ bụbu ndị gọvanọ natakwara onyinye ahụ n'afọ ahụ.<ref>{{Cite web|url=http://ngex.com/news/public/newsinfo.php?nid=8953|title=186 Nigerians to receive National Honours|publisher=Nigeria Exchange|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100807031842/http://www.ngex.com/news/public/newsinfo.php?nid=8953|archivedate=7 August 2010|accessdate=30 June 2010}}</ref> * A họpụtara ya na kansụl ndị isi nke Global Alliance for Clean Cookstoves, atụmatụ nke United Nations Foundation duziri.<ref>{{Cite web|title=Lead poison: Saraki seeks quick remediation of Zamfara community|url=http://www.punchng.com/news/lead-poison-saraki-seeks-quick-remediation-of-zamfara-community/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130112015916/http://www.punchng.com/news/lead-poison-saraki-seeks-quick-remediation-of-zamfara-community/|archivedate=12 January 2013|accessdate=12 January 2013|publisher=Punch}}</ref> * N'abalị iri na itoolu n'ọnwa Eprel afọ 2019, a họpụtara Dr. Abubakar Bukola Saraki ka ọ bụrụ "Ambassador-at-Large" nke International Human Rights Commission (IHRC).<ref>{{Cite web|url=https://www.gutsynaij.com.ng/2019/04/bukola-saraki-appointed-ambassador-at-large-of-ihrc.html/|title=Saraki appointment Ambassador-at-Large" of the International Human Rights Commission (IHRC)|date=28 May 2019|publisher=TonyGutsy|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190514214748/https://www.gutsynaij.com.ng/2019/04/bukola-saraki-appointed-ambassador-at-large-of-ihrc.html/|archivedate=14 May 2019|accessdate=14 May 2019}}</ref> == Hụkwa == * Ugbo Shonga * Ndepụta nke ndị Hausa * Ndepụta nke ndị Gọvanọ nke Kwara == Ihe odide == {{Reflist|30em}} {{DEFAULTSORT:Saraki, Bukola}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] [[Òtù:Pages with unreviewed translations]] 1wysao5ch6i2j3bfb1wgaxsoqcasycr Julie Arblaster 0 28022 729403 696428 2026-09-30T07:34:01Z Neme244 16387 added DEFAULTSORT and Databox 729403 wikitext text/x-wiki {{Databox}}   [[Category:Articles with hCards]] '''Julie Michelle Arblaster''' bụ onye sayensị mba Australia. Ọ bụ ọkà nkuzi na School of Earth, Atmosphere and Environment na Mahadum Monash. Ọ bụ onye edemede na-enye aka na akụkọ nke Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) bụ otu onye natara 2007 Nobel Peace Prize.<ref name="Nobel">{{Cite web|title=NCAR Authors & Reviewers for Intergovernmental Panel on Climate Change Honors and Awards|date=March 16, 2010|url=https://news.ucar.edu/1677/ncar-authors-reviewers-intergovernmental-panel-climate-change|work=NCAR & UCAR News|accessdate=29 December 2020|archivedate=29 August 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210829125344/https://news.ucar.edu/1677/ncar-authors-reviewers-intergovernmental-panel-climate-change}}</ref> Arblaster bụ onye isi edemede na Isi nke 12 nke IPCC Working Group I nyere aka na IP CC Fifth Assessment Report na 2013.<ref name="C12">{{Cite web|title=WORKING GROUP I CONTRIBUTION TO THE IPCC FIFTH ASSESSMENT REPORTCLIMATE CHANGE 2013: THE PHYSICAL SCIENCE BASIS Final Draft Underlying Scientific-Technical Assessment|url=http://www.climatechange2013.org/images/uploads/WGIAR5_WGI-12Doc2b_FinalDraft_Chapter12.pdf|work=Climate Change 2013|accessdate=29 December 2020}}</ref> Ọ natara ihe nrite nke 2014 Anton Hales Medal maka nyocha na sayensị ụwa site na Australian Academy of Science, n'afọ 2017 Priestley Medals site n'aka [[Australian Meteorological and Oceanographic Society]]. A họpụtara ya dị ka otu n'ime ndị Top Influential Earth Scientists nke afọ 2010-2020, site n'ihi ọrụ ịma na ọrụ mkparịtaụka yaị<ref name="Austin"/> == Agụmakwụkwọ == Arblaster tolitere na Swan Hill, na mpaghara Loddon Mallee nke Victoria, mba Australia.<ref name="Whyte">{{Cite news|author=Whyte|first=Merryl|title=Celebrating local science: Julie Arblaster|url=https://www.abc.net.au/local/stories/2014/08/20/4070762.htm|accessdate=28 December 2020|work=ABC Local|date=20 August 2014}}</ref><ref>{{Cite web|title=Victoria's Loddon Mallee Region|url=https://www.rdv.vic.gov.au/victorias-regions/loddon-mallee|work=Victoria State Government|date=17 May 2018|accessdate=28 December 2020}}</ref> O nwetara nzere bachelọ nke teknụzụ na sayensị ikuku, na Mahadum Macquarie, Sydney, nakwa n'afọ 1995 e nyere ya nzere nke Ogo mbụ (First Class Honours), kwa na Маhadụ Maccuarie. Ndị nlekọta nzere ya bụ Bryant McAvaney na Ann Henderson-Sellers.<ref name="UCAR">{{Cite web|title=Julie Arblaster|url=https://www.cgd.ucar.edu/ccr/jma/cv2015.pdf|work=UCAR (University Corporation for Atmospheric Research)|accessdate=28 December 2020|archivedate=2 April 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210402205809/https://www.cgd.ucar.edu/ccr/jma/cv2015.pdf}}</ref> Site n'afọ 1997 ruo n'afọ 1999 Arblaster gụrụ akwụkwọ na Mahadum Colorado, USA, ebe ọ nwetara MSc na Atmospheric na Oceanic Sciences. Akwụkwọ edemede ya nke nzere Masters, nke Gerald Meehl (National Center for Atmospheric Research) na Andrew Moore (University of Colorado) lekọtara, akpọrọ "Interdecadal modulation of Australian climate in the Parallel Climate Model".<ref name="UCAR"/> Site n'afọ 2007 ruo n'afọ 2013 Arblaster gụsịrị akwụkwọ nzere PhD ya na School of Earth Sciences, Mahadum Melbourne, Australia. Ndị nlekọta PhD ya bụ David Karoly, Ian Simmonds (Mahadum Melbourne) na Gerald Meehl. Isiokwu edemede ya bụ "Drivers of Southern Hemisphere Climate Change".<ref name="Whyte"/><ref name="PhD2013">{{Cite web|author=Arblaster|first=Julie Michelle|title=Drivers of Southern Hemisphere climate change|url=https://minerva-access.unimelb.edu.au/handle/11343/38243|work=University of Melbourne|accessdate=28 December 2020}}</ref><ref name="UCAR"/> == Ọrụ == Site n'afọ 1999 ruo n'afọ 2003, Prọfesọ Julie Arblaster rụrụ ọrụ dị ka onye ọkà mmụta sayensị na National Center for Atmospheric Research (NCAR). N'afọ 2003, ọ laghachiri mba Australia, na-arụ ọrụ na NCAR na Bureau of Meteorology na Melbourne. Prọfesọ Arblaster rụrụ ọrụ dị ka onye isi nchọpụta sayensị site n'afọ 2003 ruo n'afọ 2016 na otu usoro mgbanwe ihu igwe na The Centre for Australian Weather and Climate Research, nke bụ mmekọrịta dị n'etiti Commonwealth Scientific and Industrial Research Organisation na Bureau of Meteorology. Ọ ka na-arụkọ ọrụ nyocha ya na otu amụma mgbanwe ihu igwe na NCAR. N'afọ 2016, Prọfesọ Arblaster sonyeere ụlọakwụkwọ nke School of Earth, Atmosphere and Environment na Mahadum Monash dị na Melbourne, Australia.<ref name="Austin"/><ref name="Monash">{{Cite web|title=Julie Arblaster|url=https://research.monash.edu/en/persons/julie-arblaster|work=Monash University|accessdate=29 December 2020}}</ref> A kwalitere ya ka ọ bụrụ Prọfesọ zuru oke n'ọnwa Julaị n'afọ 2020.<ref name="Pitman">{{Cite web|author=Pitman|first=Andy|title=Director's Report – August 2020|url=https://www.climateextremes.org.au/directors-report-august-2020/|work=Climate Extremes|accessdate=29 December 2020|date=August 14, 2020|archivedate=3 March 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210303121044/https://www.climateextremes.org.au/directors-report-august-2020/}}</ref> == Mmasị nyocha == Arblaster zụlitere inwe mmasị na ọmụmụ ihe gbasara ikuku n'ime afọ mbụ nke nzere sayensị ya, ma mesịa gbanwee uche ya na nzere ya iji mụọ sayensi ikuku. N'oge ọ bụ nwa akwụkwọ, ọ gụsịrị akwụkwọ n'afọ ndị ọzọ na Bureau of Meteorology, nke kpaliri ya ịmụtakwu banyere usoro ihu igwe.<ref>Australian Bureau of Meteorology, [http://media.bom.gov.au/social/blog/58/so-whats-it-like-to-be-an-ipcc-lead-author/ So what's it like to be an IPCC lead author?]</ref> Nnyocha Arblaster na-elekwasị anya na usoro ihu igwe zuru ụwa ọnụ na ụzọ mgbanwe ihu ọha gara aga, nke na nso nso a na nke ga-abịa n'ọdịnihu. N'afọ 2009, o so dee akwụkwọ jikọta obere mgbanwe na ọrụ anyanwụ n'oge afọ 11 nke okirikiri anyanwụ na usoro dị na stratosphere na oké osimiri. N'ịmepụta ihe karịrị otu narị afọ nke data, ndị nchọpụta nwere ike ịkọ ọdịdị ihu igwe mpaghara dị ka mmiri ozuzo nke India na mmiri mmiri zoro n'oge oyi na North America. Nsonaazụ ahụ gosikwara na a pụghị ịkọwa ịdọ aka ná ntị zuru ụwa ọnụ nke ọma site na okirikiri anyanwụ.<ref name="Fogarty">{{Cite news|author=Fogarty|first=David|title=Study says shines light on sun spot-climate link|url=https://www.reuters.com/article/idUSSP506068|accessdate=29 December 2020|work=Reuters|date=August 27, 2009}}</ref> Ịchọpụta na ikewapụ mmetụta nke obere mgbanwe stratospheric bụ nzọụkwụ dị mkpa n'ịmepụta ụdị amụma ziri ezi.<ref>{{Cite web|title=Solar Cycle Linked to Global Climate, Drives Events Similar to El Nino, La Nina|date=August 4, 2009|url=https://news.ucar.edu/810/solar-cycle-linked-global-climate-drives-events-similar-el-nino-la-nina|work=National Center for Atmospheric Research|publisher=SpaceRef|accessdate=29 December 2020|archivedate=1 April 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210401052333/https://news.ucar.edu/810/solar-cycle-linked-global-climate-drives-events-similar-el-nino-la-nina}}</ref> Arblaster na-eji ụdị ihu igwe iji ghọta mgbanwe na Southern Hemisphere atmospheric circulation dị ka Southern Annular Mode (SAM) na Indian Ocean Dipole (IOD), na'ịgwakọta mgbanwe okpomọkụ na oke ihu ọha.<ref name="Extremes">{{Cite news|title=Researchers Warn: Extraordinarily Warm Temperatures Above Antarctica Cause Hot and Dry Extremes in Australia|url=https://scitechdaily.com/researchers-warn-extraordinarily-warm-temperatures-above-antarctica-cause-hot-and-dry-extremes-in-australia/|accessdate=29 December 2020|work=SciTechDaily|date=October 14, 2019}}</ref><ref name="Kramer">{{Cite journal|author=Kramer|first=David|title=What caused Australia's disastrous wildfires? It's complicated|journal=Physics Today|date=1 March 2020|volume=73|issue=3|pages=26–29|doi=10.1063/PT.3.4428}}</ref><ref name="Hickey">{{Cite news|author=Hickey|first=Hannah|title=Long-term Pacific climate cycle linked to expansion of Antarctic sea ice|url=https://www.washington.edu/news/2016/07/05/long-term-pacific-climate-cycle-linked-to-expansion-of-antarctic-sea-ice/|accessdate=29 December 2020|work=UW News|date=July 5, 2016}}</ref><ref name="Conversation">{{Cite news|title=Human hands are all over Australia's hottest ever year|url=https://theconversation.com/human-hands-are-all-over-australias-hottest-ever-year-32267|accessdate=29 December 2020|work=The Conversation|date=September 29, 2014}}</ref> Arblaster nwere mmasị na mmekọrịta dị n'etiti mgbake a tụrụ anya ya nke oghere ozone Antarctic n"ime iri afọ na-abịanụ na mmụba nke gas na atụmatụ ihu igwe n-abịa.<ref name="Hossaini">{{Cite journal|author=Hossaini|first=Ryan|title=The increasing threat to stratospheric ozone from dichloromethane|journal=Nature Communications|date=December 2017|volume=8|issue=1|pages=15962|doi=10.1038/ncomms15962|pmid=28654085}}</ref> Ọ na-emepụta ihe nlereanya ndị nwere ike igosi ohere nke ihe omume ihu igwe siri ike na onyinye nke mgbanwe ihu ọha nke mmadụ kpatara na ihe ndị dị otú ahụ.<ref name="Readfearn">{{Cite news|author=Readfearn|first=Graham|title=A change in the weather: new demand for TV presenters to include climate in forecasts|url=https://www.theguardian.com/environment/2020/dec/05/a-change-in-the-weather-new-demand-for-tv-presenters-to-include-climate-in-forecasts|accessdate=29 December 2020|work=The Guardian|date=4 Dec 2020}}</ref><ref name="Powell">{{Cite news|author=Powell|first=Sian|title=Julie Arblaster, climate scientist|url=http://www.sianpowell.com/julie-arblaster-climate-scientist.html|accessdate=29 December 2020|work=The Australian|date=25 Sep 2019}}</ref> Arblaster bụ onye edemede na-enye aka na Working Group I nyere aka n'ihe ndekọ nyocha nke anọ nke Intergovernmental Panel on Climate Change, 2007, na onye isi edemede na Isi nke 12, Long-term Climat Change: Projections, Commitments and Irreversibility, nke Working Groupe I Contribution to the Fifth Assessment Report of the IPCC.<ref>[http://www.ipcc.ch/publications_and_data/ar4/wg1/en/contents.html Contribution of Working Group I to the Fourth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change, 2007]</ref><ref>[http://www.ipcc.ch/report/ar5/wg1/ Working Group I Contribution to the Fifth Assessment Report of the IPCC]</ref><ref name="C12"/> Isiokwu a nyochara ihe akaebe dịnụ iji ghọta etu ihu igwe ụwa nwere ike isi gbanwee n'etiti narị afọ a na karịa. N'ụzọ doro anya, akụkọ IPCC a bụ nke mbụ na-akọwapụta carbon dioxide ole ọzọ nwere ike ịpụta iji mee ka okpomọkụ ụwa dị n'okpuru ọnụ ụzọ ụfọdụ.<ref>Arblaster & Canadell, [http://theconversation.com/setting-a-carbon-budget-to-keep-below-two-degrees-18841 Setting a carbon budget to keep below two degrees], The Conversation</ref> Arblaster bụ onye otu World Climate Research Programme Stratospheric-Tropospherric Processes na ọrụ ha na Climate (SPARC) otu nduzi sayensị.<ref name="Austin">{{Cite web|author=Austin|first=Sara L.|title=Top Influential Earth Scientists Today (2010-2020)|url=https://academicinfluence.com/articles/people/influential-earth-scientists-today#arblaster|work=Academic Influence|accessdate=29 December 2020}}</ref> Ọ bụ onye edemede na Scientific Assessment of Ozone Depletion: 2014 site na World Meteorological Organization na ndị ọzọ.<ref name="Austin" /><ref>[http://www.esrl.noaa.gov/csd/assessments/ozone/ WMO/UNEP Scientific Assessments of Ozone Depletion]</ref> Ụfọdụ n'ime ụdị ihu igwe kachasị ọhụrụ na-atụ aro na mmetụta na "mmetụta ihu ọha" nwere ike ịdị njọ karịa ka a tụrụ anya ya na mbụ.<ref name="Gergis">{{Cite news|author=Gergis|first=Joëlle|title=Witnessing the unthinkable|url=https://www.themonthly.com.au/issue/2020/july/1593525600/jo-lle-gergis/witnessing-unthinkable#mtr|accessdate=29 December 2020|work=The Monthly|date=July 2020}}</ref><ref name="Grose">{{Cite news|author=Grose|first=Michael|title=Latest Climate Models Suggest Heat Could Be Worse Than We Thought|url=https://www.gizmodo.com.au/2020/05/latest-climate-models-suggest-heat-could-be-worse-than-we-thought/|accessdate=29 December 2020|work=Gizmodo|date=May 18, 2020}}</ref> Arblaster bụ onye bịanyere aka na nkwupụta nke afọ 2020 site n'aka ndị ọkà mmụta sayensị 423 nke mba Australia bụ ndị kwenyesiri ike na "ihe akaebe sayensi na-ejikọta mgbanwe ihu igwe nke mmadụ kpatara na ihe ize ndụ na ụba nke ọkụ ọhịa na ala Australia" ma kpọọ gọọmentị Australia "ịmepụta ụkpụrụ ndị sayị maara iji lụso mgbanwe ọnọdụ ihu ọha nke ụmụ mmadụ mere ọgụ" na "belata ngụkọta gas na mba Australia".<ref name="Cosmos">{{Cite news|title=No resilient Australia without emission cuts|url=https://cosmosmagazine.com/there-is-no-strong-resilient-australia-without-deep-cuts-to-greenhouse-gas-emissions/|accessdate=29 December 2020|work=Cosmos|date=5 February 2020}}</ref> == Nkwanye ùgwù == N'afọ 2014, ndị òtù Australian Academy of Science nyere Arblaster ihe nrite Anton Hales maka nyocha na sayensị ụwa. Ihe nrite a gosipụtara nyocha Arblaster banyere usoro ihu igwe zuru ụwa ọnụ na mmetụta ya na mgbanwe.<ref name="Hales">{{Cite web|title=2014 awardees|url=https://www.science.org.au/past-winners/2014-awardees#hales|work=Australian Academy of Science|accessdate=29 December 2020|archivedate=22 October 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201022020138/https://www.science.org.au/past-winners/2014-awardees#hales}}</ref> N'afọ 2017, Arblaster ritere ihe nrite Priestley site na Australian Meteorological and Oceanographic Society.<ref name="AMOS">{{Cite web|author=|first=|date=2020|title=Priestley Medal|url=https://www.amos.org.au/activities/awards/priestley-medal/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200507101646/https://www.amos.org.au/activities/awards/priestley-medal/|archivedate=2020-05-07|accessdate=2020-08-09|work=Australian Meteorological and Oceanographic Society}}</ref> Arblaster bụ onye edemede na-enye aka na akụkọ nke IPCC nkeIPCC bụ otu onye natara 2007 Nobel Peace Prize.<ref name="Nobel"/> == Ndị otu ọkachamara == * [[Australian Meteorological and Oceanographic Society]]<ref name="AMOS"/> * American Meteorological Society<ref name="Austin"/> * American Geophysical Union<ref name="Austin" /> * Ntanetị ụmụ nwanyị sayensị ụwa<ref name="Austin" /> * Usoro nyocha ihu igwe nke ụwa Stratospheric-Tropospherical na ọrụ ha na ihu ihu ọha (SPARC)<ref name="Austin" /> * Ụmụ nwanyị na Network nke Nnyocha Sayensị<ref name="Austin" /> == Akwụkwọ ndị a họọrọ == * {{Cite journal|author=Meehl|first=Gerald A.|title=Atlantic and Pacific tropics connected by mutually interactive decadal-timescale processes|journal=Nature Geoscience|date=14 December 2020|volume=14|pages=36–42|doi=10.1038/s41561-020-00669-x}}<ref>{{Cite web|author=Stone|first=Alvin|title=Research brief: The interaction of ocean basins may improve long-term climate predictions|date=December 17, 2020|url=https://climateextremes.org.au/research-brief-the-interaction-of-ocean-basins-may-improve-long-term-climate-projections/|work=Climate Extremes|accessdate=June 30, 2023|archivedate=June 30, 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230630183020/https://climateextremes.org.au/research-brief-the-interaction-of-ocean-basins-may-improve-long-term-climate-projections/}}</ref> * {{Cite book|author=World Meteorological Organization (WMO)|title=Scientific Assessment of Ozone Depletion: 2014|date=2014|publisher=World Meteorological Organization|location=Geneva, Switzerland|url=http://large.stanford.edu/courses/2017/ph240/xiao-m1/docs/wmo-55-dec14.pdf}} * [Ihe e dere n'ala ala peeji] "Mgbanwe ihu igwe ogologo oge: atụmatụ, nkwa na enweghị ike ịgbanwe". Na Mgbanwe ihu igwe 2013: The Physical Science Basis. ''Enyemaka nke Working Group I na'' Fifth Assessment Report nke Intergovernmental Panel on Climate Change, ed. TF Stocker, D Qin, GK Plattner, M Tignor, SK Allen, na ndị ọzọ peeji nke 1029 Von 1136. Cambridge, UK: Cambridge Univ. Akwụkwọ akụkọ.<ref name="Lahn">{{Cite journal|author=Lahn|first=Bård|title=Changing climate change: The carbon budget and the modifying-work of the IPCC|journal=Social Studies of Science|date=16 July 2020|volume=51|issue=1|pages=3–27|doi=10.1177/0306312720941933|pmid=32669042}}</ref> * {{Cite journal|author=Arblaster|first=Julie M.|title=Contributions of External Forcings to Southern Annular Mode Trends|journal=Journal of Climate|date=15 June 2006|volume=19|issue=12|pages=2896–2905|doi=10.1175/JCLI3774.1|url=https://www.researchgate.net/publication/241246380}} == Ebensidee == <references responsive="1"></references> == Njikọ mpụga == * [https://research.monash.edu/en/persons/julie-arblaster Peeji profaịlụ nyocha nke Mahadum Monash] * [https://web.archive.org/web/20220610222834/https://www.cgd.ucar.edu/ccr/jma/cv2015.pdf UCAR Research ọkà mmụta sayensị peeji] * Julie Arblaster publications indexed by Google Scholar * [https://web.archive.org/web/20140815064139/http://www.science.org.au/events/science-shine-dome-2014/schedule/2014-05-28 Dr Julie Arblaster na-ekwu maka "Ozone hole na mgbanwe ihu igwe" na Australian Academy of Science - mpịakọta na njikọ vidiyo] * [http://media.bom.gov.au/social/blog/58/so-whats-it-like-to-be-an-ipcc-lead-author/ Dr Julie Arblaster na-ekwu maka ihe omume ihu igwe siri ike - mpịakọta na njikọ vidiyo] {{DEFAULTSORT:Arblaster, Julie}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] [[Òtù:Pages with unreviewed translations]] nxe11t8xxthb9wtv0s7dddfnh3yqfvb Asadu Patrick 0 28028 729404 122824 2026-09-30T07:37:17Z Neme244 16387 added DEFAULTSORT 729404 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder|name=Patrick Asadu|image=|office=[https://en.wikipedia.org/wiki/House_of_Representatives_(Nigeria) Onye omebe iwu Naijiria] for [[Enugu State]]|constituency=Nsukka/Igbo-eze South|birth_date={{birth date and age|1964|8|23|df=y}}|party=[[People's Democratic Party (Nigeria)|People's Democratic Party (PDP)]]|occupation=|profession=[https://en.wikipedia.org/wiki/Physician Medical practitioner], [https://en.wikipedia.org/wiki/Politician politician]|nationality=Nigerian|predecessor=Hon Charles Ugwu}} '''Patrick Asadu''' (amụrụ n'abalị iri abụọ na atọ n'ọnwa Ọgọstụ n'afọ 1964) bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị Naijiria na onye dibia bekee sitere na Ovoko nke di n'ime mpaghara gọọmentị mpaghara Igbo-eze South nke Enugu Steeti onye na-eje ozi dị ka onye nnọchi anya Nsukka / Igbo-eze ndịda na [[:en:Federal_House_of_Representatives|Ụlọ ndị nnọchiteanya nke Federal]]. A họpụtara ya ka ọ bụrụ Kọmishọna Nsọ nke Enugu Steeti ka ọ banyechara na Peoples Democratic Party (PDP).<ref>{{Cite web|title=Hon. Patrick Asadu biography, net worth, age, family, contact & picture|url=https://www.manpower.com.ng/people/16767/hon-patrick-asadu|accessdate=2022-09-23|work=www.manpower.com.ng}}</ref> == Mbido ndụ na agụmakwụkwọ == A mụrụ Asadu n'ezinụlọ Pa David Ezenwa Asadu na nwunye ezinụlọ, Mary Oriefi Asadu (nee Eze-Okwechi), ha abụọ anwụọla. Ọ gara ụlọ akwụkwọ Boy's Secondary School, Woko. na 1982 ọ gafere West African Examination Council (WASC) na ọdịiche. Asadu gụrụ ọgwụ na ịwa ahụ na Mahadum Naịjirịa, Nsukka ma gụsịrị akwụkwọ na MBBS na 1988. O nwetakwara nzere masta nke ahụike ọha na eze na [[University of Nigeria|Mahadum Naịjirịa]] , [[Nsukka]]. Asadu rụrụ ọrụ dị ka onye na-ahụ maka ahụike na ngalaba ọha na nke onwe. Asadu lụrụ nwanyi.<ref>{{Cite web|title=Board of Directors – First Guarantee Pension|url=http://www.firstguaranteepension.com/board-of-directors/|accessdate=2022-09-23|language=en-US|archivedate=2022-09-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220923232650/http://www.firstguaranteepension.com/board-of-directors/}}</ref> == Nhọpụta ndọrọ ndọrọ ọchịchị == Asadu enweela ọtụtụ ụlọ ọrụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị, nke gụnyere: * Hon. Kọmishọna na-ahụ maka sayensị na teknụzụ, Enugu State - 2001<ref>{{Cite web|title=National Assembly {{!}} Federal Republic of Nigeria|url=https://nass.gov.ng/mps/single/242|accessdate=2022-09-23|work=nass.gov.ng}}</ref> * Hon. Kọmishọna na-ahụ maka ala na ụlọ, Enugu State 2000-2001 * Hon. Kọmishọna na-ahụ maka ahụike Enugu steeti 2001-2002 * Onye isi oche Kọmitii Mgbanwe, Igbo-Eze South LGA 2002-2003 * Hon. Kọmishọna na-ahụ maka ọrụ ugbo Enugu Steeti 2003-2005 * Hon. Kọmishọna na-ahụ maka gburugburu ebe obibi Enugu State 2005-2006 == Ntụaka == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Asadu, Patrick}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 78tm2f5h5g8xgbunva1pms6g34m10bi Carlos Fernández-Pello 0 28455 729405 116892 2026-09-30T07:41:20Z Neme244 16387 added DEFAULTSORT and Databox 729405 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[Category:Articles with hCards]] '''Carlos Fernández-Pello''' (amụrụ na Asturias, [[Spain]]) bụ onye otu ngalaba nke Mahadum kalifonia Berkeley, Ngalaba Injinia Mekanikal. Ọ na-ejekwa ozi dịka onyeisi na ngalaba Graduate na Berkeley, ebe ọ na-elekọta mmemme Graduate Diversity Program, Amirika indian Graduate programu , ọrụ agụmakwụkwọ nke Graduate Divishon mkpakọrịta, akwụkwọ, na weebụsaịtị. Mmasị nyocha ya dị na ọkụ, okpomọkụ na nnyefe oke, ọkụ microgravity, ọkụ micro na meso-scale, ọkụ na mgbasa ọkụ, smouldering na mgbanwe na ọkụ ọkụ. Fernández-Pello etinyela aka na ọrụ nkuzi na nyocha kemgbe afọ 1970 na ụlọ ọrụ dị iche iche. == Ọrụ na nchoputa == Carlos Fernández-Pello natara Ph.D. ya na Mahadum California, San Diego na 1975 n'okpuru nlekọta nke Forman A. Williams. Na mbido, ọ natara nzere M.Sc. (1973) na U.C. San Diego, na Bachelor ya na Universidad Politécnica de Madrid ([[Spain]], 1968). Mgbe ọ rụchara ọrụ dị ka onye nyocha postdoctoral na Harvard, Mahadum Princeton na Mahadum Northwestern, ọ sonyeere UC Berkeley na 1980. Kemgbe ahụ, ọ nọ n'ọkwá agụmakwụkwọ ndị a: osote dean nke Graduate Division (site na 2003), osote onyeisi oche nke ihe ndị gụsịrị akwụkwọ, Ngalaba Injinịa Mechanical (1997-2000), osote onye isi oche nke Graduate Council (2000-2001), prọfesọ (site na 1986), na osote prọfesor (1982-1986). Ọ rụrụ ọrụ dịka injinia na ụlọ ọrụ na SENER (Spain). Ọ bụ onye otu The Spanish Royal Academy of injiniaring , nke Amirika na ahụ maka ngalaba obodo di iche iche nke combushon Institut, na Amirika Institut nke Aeronautics and Astronautics. Ọzọkwa, ọ bụ onye otu mahadum nke na eme nchoputa di iche iche, nke Microgravity sayensị na applikashon consul ndị nduzi nke Center for Pure and Applied Mathematics na UC Berkeley, NASA Space Station Science and Appliations Advisory Committee, na Lawrence Livermore National Laboratory. Ọ bụ onye otu na-arụsi ọrụ ike na kọmitii ndụmọdụ nke akwụkwọ akụkọ na mpaghara ọkụ. Fernández-Pello nwere ahụmịhe nyocha n'ọtụtụ isiokwu nke ọkụ, mana a maara ya nke ọma maka onyinye ya na isiokwu atọ: Ọkụ na-agbasa n'elu mmanụ siri ike, ọkụ na-ere ọkụ na obere ọkụ. == Edensibia == {{Reflist}} == Njikọ ndị ọzọ gasi == * [https://web.archive.org/web/20060217040304/http://www.me.berkeley.edu/faculty/fernandez-pello/ Ebe nrụọrụ weebụ Fernández-Pello] {{DEFAULTSORT:Fernández-Pello, Carlos}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] m7ye06mkgnkkumy3a3ej4qly08ms2lg M.O.G Beatz 0 28562 729407 725329 2026-09-30T07:48:28Z Neme244 16387 added DEFAULTSORT 729407 wikitext text/x-wiki [[Usòrò:MOGBeatz1.jpg|thumb|MOGBeatz1.jpg]] '''John Kwesi Dosunmu-Mensah''' nke a maara nke ọma dị ka M.O.G Beatz, bụ onye na-emepụta ihe ndekọ nke Ghana bụ ọkachamara na Afro-pop, [[Hip hop music|Hip hop]], Afrobeats, R&B, Hiplife, Fuji na Highlife.<ref>{{Cite web|author=Addo|first=Charles|title=Meet the Ashaiman-based singer and producer M.O.G|url=https://yen.com.gh/107281-meet-ashaiman-based-singer-producer-mog.html#107281|work=Yen.com.gh|date=11 March 2018|accessdate=11 March 2018}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://beatznation.com/profile/m-o-g-beatz/|title=M.O.G Beatz Biography|work=BeatzNation.comcom|accessdate=2018-05-24|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/Seven-Ghanaian-music-producers-who-have-produced-hit-songs-in-2017-592116|title=Seven Ghanaian music producers who have produced hit songs in 2017|work=GhanaWeb.com|accessdate=2018-05-24|language=en-GB}}</ref> == Mbido ndụ na ọrụ egwu == N'afọ 2016, M.O.G mepụtara egwu egwu "RNS" nke [[Sarkodie (rapper)|Sarkodie]], egwu ahụ meriri "HipLife Song Of The Year" na [[Ghana]] Music Awards UK ma họpụta ya maka "''Hip Life Song of the Year''" na mbipụta 2017 nke Vodafone Ghana Music Awards.<ref>{{Cite web|author=|first=|title=The Nominees: 2017 Ghana Music Awards – Hiplife Song of the Year|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/The-Nominees-2017-Ghana-Music-Awards-Hiplife-Song-of-the-Year-513275|work=Ghanaweb|date=24 February 2017|accessdate=25 February 2018}}</ref>O meriri "''Producer of the year''" maka ugboro anọ n'usoro na music Awards na-eme ka ọ bụrụ onye mbụ na naanị onye na-emepụta egwu Ghana iji nweta nke a.<ref>{{Cite web|date=27 March 2022|title=Here are the WINNERS of the 3Music Awards 2022|url=https://museafrica.com/2022/03/27/here-are-the-winners-of-the-5th-3music-awards/}}</ref> N'afọ 2023, M.O.G mepụtara egwu ọhụrụ nke [[Bob Marley]] And The Wailers 'Stir It Up nke gosipụtara [[Sarkodie (rapper)|Sarkodie]].<ref>{{Cite web|date=21 January 2023|title=Sarkodie stir it up with Bob Marley and The Wailers|url=https://guardian.ng/saturday-magazine/weekend-beats/sarkodie-stir-it-up-with-bob-marley-and-the-wailers/|archivedate=21 January 2023|accessdate=21 January 2023|work=The Guardian|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230121055035/https://guardian.ng/saturday-magazine/weekend-beats/sarkodie-stir-it-up-with-bob-marley-and-the-wailers/}}</ref> == Ihe ngosi mmepụta == * [[Sarkodie (rapper)|Sarkodie]] – RNS (2016) * [[Sarkodie (rapper)|Sarkodie]] – Fa Sor Ho (2016)<ref name="pulsegh">{{Cite web|url=http://www.pulse.com.gh/entertainment/music/new-music-sarkodie-fa-sor-ho-prod-by-mog-id5744675.html|title=New Music Sarkodie - Fa Sor Ho (Prod. by MOG)|author=|first=|date=11 November 2016|publisher=Pulse Ghana|accessdate=2018-02-20|archivedate=2018-02-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180219153631/http://www.pulse.com.gh/entertainment/music/new-music-sarkodie-fa-sor-ho-prod-by-mog-id5744675.html}}</ref> * [[Sarkodie (rapper)|Sarkodie]] – Gboza (2017) * [[Sarkodie (rapper)|Sarkodie]] – Didi (2017) * [[Shatta Wale]] - Waiti (2017) * [[Shatta Wale]] – Opampam (2017)<ref name="ghanamotion">{{Cite web|url=http://www.ghanamotion.com/lousika-opampam-ft-shatta-wale-prod-by-mog-beatz/|title=Lousika – Opampam ft. Shatta Wale (Prod. by MOG Beatz)|author=|first=|date=16 June 2017|publisher=Ghana Motion|accessdate=2018-02-20|archivedate=2018-02-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180219150827/http://www.ghanamotion.com/lousika-opampam-ft-shatta-wale-prod-by-mog-beatz/}}</ref> * [[Shatta Wale]] – Ma Chargie (2017)<ref>{{Cite web|url=http://tooxclusive.com/west/download-mp3/shatta-wale-ma-chargie-100-percent-prod-mog-beatz/|title=DOWNLOAD Shatta Wale – Ma Chargie (100 Percent) (Prod By MOG Beatz) Gh tooXclusive - Latest Ghanaian Music|date=5 June 2017|publisher=|accessdate=6 August 2023|archivedate=12 January 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190112175306/http://tooxclusive.com/west/download-mp3/shatta-wale-ma-chargie-100-percent-prod-mog-beatz/}}</ref> * Shaker – Edawoso (2017)<ref>{{Cite web|url=http://www.ghanamotion.com/shaker-edawoso-prod-mog-beatz/|title=Shaker – Edawoso (Prod. by MOG Beatz)|work=www.ghanamotion.com|date=6 February 2017|accessdate=6 August 2023|archivedate=5 March 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210305104211/https://www.ghanamotion.com/shaker-edawoso-prod-mog-beatz/}}</ref> * [[Eazzy]] - One Tin (2017) * Captain Planet - Very Good Bad Guy (2017) * EL - Elien Anthem (2017) * EL - Mind Your Business (2017) * Efya – Mamee feat. [[Mr Eazi]] (2017)<ref>{{Cite web|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/Mr-Eazi-and-Efya-to-release-new-song-together-535098|title=Mr. Eazi and Efya to release new song together|date=17 May 2018}}</ref> * Gallaxy - Qualities (2017) * Kwaw Kese - 6:40 (2017)<ref>{{Cite news|url=https://www.ghanacelebrities.com/2018/01/12/new-music-kwaw-kese-releases-640-listen/|title=NEW MUSIC: Kwaw Kese Releases 6:40 (Listen) - Ghanacelebrities.com|date=2018-01-12|work=Ghanacelebrities.com|accessdate=2018-04-23|language=en-US|archive-date=2018-05-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20180509184053/http://www.ghanacelebrities.com/2018/01/12/new-music-kwaw-kese-releases-640-listen/|url-status=dead}}</ref> * [[Sarkodie (rapper)|Sarkodie]] – Ye Be Pa Wo (2018) * Patapaa – One Perma feat. Medikal (2018)<ref>{{Cite web|url=http://www.ghxclusives.com/patapaa-ft-medikal-one-perma-prod-by-m-o-g-beatz/|title=Patapaa ft Medikal – One Perma (Prod by M.O.G beatz)|date=17 May 2018|accessdate=6 August 2023|archivedate=14 November 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181114224738/https://www.ghxclusives.com/patapaa-ft-medikal-one-perma-prod-by-m-o-g-beatz/}}</ref> * [[Shatta Wale]] – True Believer feat. Natty Lee & Addi Self (2018) * [[Shatta Wale]] – Shito (2018) * [[Stonebwoy]] – Dirty Enemies feat. Baby Jet (2018) * Tzy Panchak - I'm Not Lucky (2018) * [[Shatta Wale]] – Amount<ref>{{Cite web|url=https://m.youtube.com/watch?v=rhaPCapuhcE|title=Shatta Wale - Amount (Official Video)|work=[[YouTube]]}}</ref> * Wendy Shay – Uber Driver (2018) * Wendy Shay – Astalavista (2018) * Maccasio ft [[Mugeez]]- Dagomba Girl (2018) * MzVee ft Kuami Eugene - Bend Down * Dope Nation ft [[Olamide]]- Naami * Dope Nation ft Medikal - Confam * Kizz Daniel - Poko * Shatta Wale - Only One Man * [[Sarkodie (rapper)|Sarkodie]] ft [[Reekado Banks|Reekado]] - I Know * [[Sarkodie (rapper)|Sarkodie]] ft Efya - Saara * [[Sarkodie (rapper)|Sarkodie]] ft [[Rudeboy (singer)|Rudeboy]] - [[Lucky Dube|Lucky]] * [[Sarkodie (rapper)|Sarkodie]] ft Prince Bright- Ofeets) * [[Sarkodie (rapper)|Sarkodie]] ft Coded - Year of return * [[Kwesi Arthur]] ft [[Mr Eazi]] - Nobody * [[Kwesi Arthur]] - Elevate * [[Kwesi Arthur]] ft J Derobie - [[Father Mbaka|Father]] * [[Kwesi Arthur]] - See no Evil * Wendy Shay - All For You * Wendy Shay ft [[Shatta Wale]] - Stevie Wonder * Kuami Eugene ft [[Sarkodie (rapper)|Sarkodie]] - No More * Kuami Eugene ft Kidi - Ohemaa * [[KiDi|Kidi]] ft [[Kwesi Arthur]] - Mr Badmind * Adina - Sika * Fantana - So What<ref>{{Cite web|url=https://www.halmblog.com/listen/fantana-so-what-prod-by-mog-beatz/|title=Download MP3: Fantana – So What (Prod. By MOG Beatz)|date=24 June 2019}}</ref> * Fantana - Girls Hate on Girls * Medikal ft Kidi - Come Back * [[KiDi|Kidi]] - Enjoyment * [[Sarkodie (rapper)|Sarkodie]] - Overload 1&nbsp;ft Efya * [[Sarkodie (rapper)|Sarkodie]] - Overload 2&nbsp;ft [[Oxlade (singer)|Oxlade]] * [[Stonebwoy]] - Everlasting * Tulenkey - Link UP * Quamina MP - Change your Style * J Derobie - Riches * Mr Drew - Let me Know * Medikal ft King Promise - Odo * [[Sarkodie (rapper)|Sarkodie]] - Happy Day ft Kuami Eugene * Wendy Shay ft Kuami Eugene - Wedding Day * [[Joeboy]] - Focus (2021) * Ebony Reigns X Wendy Shay - John 8:7 * Kidi - So Fine (2021) * Kidi - Mon Bébé (2021) * Sarkodie ft. [[Kwesi Arthur]]- Coachella (2021) * Sarkodie ft. Harmonize - I Wanna Love You (2021) * Sarkodie - Deserve my Love (2021) * King Promise ft. Headie One - Ring My Line (2021) * Mr Drew ft. [[KiDi|Kidi]] - Shuperu * Darkovibes ft. [[Davido]] - Je M’apelle (2021) * Kelvynboy - Don Ding (2021) * Kwesi Arthur x Teni - Celebrate (2021) * Kevin Gates - Move (2021) * Kwesi Arthur - Disturb (2022) * Wendy Shay - Survivor (2022) * Kidi ft Mavado - BLESSED (2022) * Adina - Adidede (2022) * [[Sarkodie (rapper)|Sarkodie]] ft Cina Soul - Over Me (2022) * [[Sarkodie (rapper)|Sarkodie]] ft Kranium - Forever (2022) * [[Sarkodie (rapper)|Sarkodie]] ft [[Joeboy|JoeBoy]] - Hips Don't Lie (2022) * [[Sarkodie (rapper)|Sarkodie]] ft Black Sherif - Country Side (2022) * [[Bob Marley]] And The Wailers’ ‘Stir it Up featuring [[Sarkodie (rapper)|Sarkodie]] == Onyinye na Ntinye aha == {| class="wikitable" |+ !Afọ !Ihe nrite !Ihe nrite !Onye e nyere ya !Nsonaazụ !Nkwupụta |- |2018 |Ihe nrite egwu Ashiaman | rowspan="6" |Onye Mmepụta nke Afọ | rowspan="16" |Onwe ya |{{Won}} |<ref>{{Cite web|author=Sadat|date=2018-09-01|title=Full-List-Of-Winners-Ashaiman-Music-Awards [www.LOUDinGH.com]|url=https://loudingh.com/full-list-of-winners-ashaiman-music-awards/|accessdate=2019-04-10|work=Get Free Latest Ghana Mp3 Music Download Updates|language=en-US|archivedate=2019-04-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190410165338/https://loudingh.com/full-list-of-winners-ashaiman-music-awards/}}</ref> |- | rowspan="4" |2019 |Vodafone Ghana Music Awards |{{Nom}} |<ref>{{Cite web|date=2019-03-15|title=Full VGMA 2019 nominees list {{!}} Ghana Music {{!}} Lists|url=https://www.ghanamusic.com/lists/2019/03/15/live-update-vgma-2019-nominees-list/|accessdate=2020-11-23|work=Ghana Music|language=en-GB}}</ref> |- |Ihe nrite 3Music |{{Won}} |<ref>{{Cite web|url=http://www.myjoyonline.com/entertainment/2019/March-31st/live-winners-at-2019-edition-of-the-3music-awards.php|title=Winners at 2019 edition of the 3Music Awards|work=www.myjoyonline.com|accessdate=2019-04-10|archivedate=2019-05-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190502101346/https://www.myjoyonline.com/entertainment/2019/March-31st/live-winners-at-2019-edition-of-the-3music-awards.php}}</ref> |- |Ihe nrite TV nke atọ |{{Won}} |<ref>{{Cite web|date=2019-03-15|title=Full VGMA 2019 nominees list {{!}} Ghana Music {{!}} Lists|url=https://www.ghanamusic.com/lists/2019/03/15/live-update-vgma-2019-nominees-list/|accessdate=2020-11-23|work=Ghana Music|language=en-GB}}</ref> |- |Muse Africa |{{Won}} |<ref name=":0" /> |- | rowspan="5" |2020 |Ihe nrite 3Music |{{Won}} |<ref>{{Cite web|date=2020-05-02|title=List of winners: 3 Music Awards 2020 {{!}} Ghana Music {{!}} Top Stories|url=https://www.ghanamusic.com/news/top-stories/2020/05/02/live-3-music-awards-2020/|accessdate=2020-11-23|work=Ghana Music|language=en-GB}}</ref> |- |Muse Africa |Onye na-emepụta nkeji iri na ise |{{Won}} |<ref name=":0">{{Cite web|date=2020-07-29|title=M.O.G Beatz is Producer of The Quarter (Full List of Winners- 2020 Muse Africa Bangerz Of The Quarter)|url=https://beatznation.com/m-o-g-beatz-is-producer-of-the-quarter-full-list-of-winners-2020-muse-africa-bangerz-of-the-quarter/|accessdate=2020-11-23|work=Beatz Nation|language=en-US}}</ref> |- |Vodafone Ghana Music Awards |Onye Mmepụta nke Afọ |{{Won}} |<ref>{{Cite web|date=2020-08-29|title=VGMA21: M.O.G Beatz Wins 'Producer of The Year' + Full list of winners at the 2020 Vodafone Ghana Music Awards|url=https://beatznation.com/vgma21-m-o-g-beatz-wins-producer-of-the-year-full-list-of-winners-at-the-2020-vodafone-ghana-music-awards/|accessdate=2020-11-23|work=Beatz Nation|language=en-US}}</ref> |- |Onyinye SoundCity MVP |Onye Nhazi Afọ nke Afọ |{{Nom}} |<ref>{{Cite news|title=Burna Boy win three awards for Soundcity MVP Awards|work=BBC News Pidgin|url=https://www.bbc.com/pidgin/tori-51081595|accessdate=2020-11-23}}</ref> |- |Ghana Music Awards USA | rowspan="6" |Onye Mmepụta nke Afọ |{{Nom}} | |- |2021 | rowspan="2" |Ihe nrite 3Music |{{Won}} | |- | rowspan="6" |2022 |{{Won}} |<ref name=":02">{{Cite web|author=Hansen|first=Gabriel Myers|date=14 February 2022|title=3Music Awards 2022: All the nominees|url=https://www.musicinafrica.net/magazine/3music-awards-2022-all-nominees|accessdate=26 March 2022|work=Music In Africa|language=}}</ref> |- |Vodafone Ghana Music Awards |{{Won}} | |- |Ghana Music Awards UK |{{Nom}} | |- |Ghana Music Awards US |{{Nom}} | |- |Onyinye SoundCity MVP |Onye Nhazi Afọ nke Afọ |{{Nom}} | |- |Ihe nrite 3Music |Onye Mmepụta nke Afọ | |{{Won}} |- |2023 |Vodafone Ghana Music Awards |Onye Mmepụta nke Afọ | |Mmeri |} == Ihe odide == <references responsive="1"></references> {{DEFAULTSORT:Beatz, M.O.G}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 1yogot2o93jgw9wlmr4vyb5sbdlty0c 729473 729407 2026-09-30T10:04:26Z Neme244 16387 Added Databox 729473 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''John Kwesi Dosunmu-Mensah''' nke a maara nke ọma dị ka M.O.G Beatz, bụ onye na-emepụta ihe ndekọ nke Ghana bụ ọkachamara na Afro-pop, [[Hip hop music|Hip hop]], Afrobeats, R&B, Hiplife, Fuji na Highlife.<ref>{{Cite web|author=Addo|first=Charles|title=Meet the Ashaiman-based singer and producer M.O.G|url=https://yen.com.gh/107281-meet-ashaiman-based-singer-producer-mog.html#107281|work=Yen.com.gh|date=11 March 2018|accessdate=11 March 2018}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://beatznation.com/profile/m-o-g-beatz/|title=M.O.G Beatz Biography|work=BeatzNation.comcom|accessdate=2018-05-24|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/Seven-Ghanaian-music-producers-who-have-produced-hit-songs-in-2017-592116|title=Seven Ghanaian music producers who have produced hit songs in 2017|work=GhanaWeb.com|accessdate=2018-05-24|language=en-GB}}</ref> == Mbido ndụ na ọrụ egwu == N'afọ 2016, M.O.G mepụtara egwu egwu "RNS" nke [[Sarkodie (rapper)|Sarkodie]], egwu ahụ meriri "HipLife Song Of The Year" na [[Ghana]] Music Awards UK ma họpụta ya maka "''Hip Life Song of the Year''" na mbipụta 2017 nke Vodafone Ghana Music Awards.<ref>{{Cite web|author=|first=|title=The Nominees: 2017 Ghana Music Awards – Hiplife Song of the Year|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/The-Nominees-2017-Ghana-Music-Awards-Hiplife-Song-of-the-Year-513275|work=Ghanaweb|date=24 February 2017|accessdate=25 February 2018}}</ref>O meriri "''Producer of the year''" maka ugboro anọ n'usoro na music Awards na-eme ka ọ bụrụ onye mbụ na naanị onye na-emepụta egwu Ghana iji nweta nke a.<ref>{{Cite web|date=27 March 2022|title=Here are the WINNERS of the 3Music Awards 2022|url=https://museafrica.com/2022/03/27/here-are-the-winners-of-the-5th-3music-awards/}}</ref> N'afọ 2023, M.O.G mepụtara egwu ọhụrụ nke [[Bob Marley]] And The Wailers 'Stir It Up nke gosipụtara [[Sarkodie (rapper)|Sarkodie]].<ref>{{Cite web|date=21 January 2023|title=Sarkodie stir it up with Bob Marley and The Wailers|url=https://guardian.ng/saturday-magazine/weekend-beats/sarkodie-stir-it-up-with-bob-marley-and-the-wailers/|archivedate=21 January 2023|accessdate=21 January 2023|work=The Guardian|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230121055035/https://guardian.ng/saturday-magazine/weekend-beats/sarkodie-stir-it-up-with-bob-marley-and-the-wailers/}}</ref> == Ihe ngosi mmepụta == * [[Sarkodie (rapper)|Sarkodie]] – RNS (2016) * [[Sarkodie (rapper)|Sarkodie]] – Fa Sor Ho (2016)<ref name="pulsegh">{{Cite web|url=http://www.pulse.com.gh/entertainment/music/new-music-sarkodie-fa-sor-ho-prod-by-mog-id5744675.html|title=New Music Sarkodie - Fa Sor Ho (Prod. by MOG)|author=|first=|date=11 November 2016|publisher=Pulse Ghana|accessdate=2018-02-20|archivedate=2018-02-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180219153631/http://www.pulse.com.gh/entertainment/music/new-music-sarkodie-fa-sor-ho-prod-by-mog-id5744675.html}}</ref> * [[Sarkodie (rapper)|Sarkodie]] – Gboza (2017) * [[Sarkodie (rapper)|Sarkodie]] – Didi (2017) * [[Shatta Wale]] - Waiti (2017) * [[Shatta Wale]] – Opampam (2017)<ref name="ghanamotion">{{Cite web|url=http://www.ghanamotion.com/lousika-opampam-ft-shatta-wale-prod-by-mog-beatz/|title=Lousika – Opampam ft. Shatta Wale (Prod. by MOG Beatz)|author=|first=|date=16 June 2017|publisher=Ghana Motion|accessdate=2018-02-20|archivedate=2018-02-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180219150827/http://www.ghanamotion.com/lousika-opampam-ft-shatta-wale-prod-by-mog-beatz/}}</ref> * [[Shatta Wale]] – Ma Chargie (2017)<ref>{{Cite web|url=http://tooxclusive.com/west/download-mp3/shatta-wale-ma-chargie-100-percent-prod-mog-beatz/|title=DOWNLOAD Shatta Wale – Ma Chargie (100 Percent) (Prod By MOG Beatz) Gh tooXclusive - Latest Ghanaian Music|date=5 June 2017|publisher=|accessdate=6 August 2023|archivedate=12 January 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190112175306/http://tooxclusive.com/west/download-mp3/shatta-wale-ma-chargie-100-percent-prod-mog-beatz/}}</ref> * Shaker – Edawoso (2017)<ref>{{Cite web|url=http://www.ghanamotion.com/shaker-edawoso-prod-mog-beatz/|title=Shaker – Edawoso (Prod. by MOG Beatz)|work=www.ghanamotion.com|date=6 February 2017|accessdate=6 August 2023|archivedate=5 March 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210305104211/https://www.ghanamotion.com/shaker-edawoso-prod-mog-beatz/}}</ref> * [[Eazzy]] - One Tin (2017) * Captain Planet - Very Good Bad Guy (2017) * EL - Elien Anthem (2017) * EL - Mind Your Business (2017) * Efya – Mamee feat. [[Mr Eazi]] (2017)<ref>{{Cite web|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/Mr-Eazi-and-Efya-to-release-new-song-together-535098|title=Mr. Eazi and Efya to release new song together|date=17 May 2018}}</ref> * Gallaxy - Qualities (2017) * Kwaw Kese - 6:40 (2017)<ref>{{Cite news|url=https://www.ghanacelebrities.com/2018/01/12/new-music-kwaw-kese-releases-640-listen/|title=NEW MUSIC: Kwaw Kese Releases 6:40 (Listen) - Ghanacelebrities.com|date=2018-01-12|work=Ghanacelebrities.com|accessdate=2018-04-23|language=en-US|archive-date=2018-05-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20180509184053/http://www.ghanacelebrities.com/2018/01/12/new-music-kwaw-kese-releases-640-listen/|url-status=dead}}</ref> * [[Sarkodie (rapper)|Sarkodie]] – Ye Be Pa Wo (2018) * Patapaa – One Perma feat. Medikal (2018)<ref>{{Cite web|url=http://www.ghxclusives.com/patapaa-ft-medikal-one-perma-prod-by-m-o-g-beatz/|title=Patapaa ft Medikal – One Perma (Prod by M.O.G beatz)|date=17 May 2018|accessdate=6 August 2023|archivedate=14 November 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181114224738/https://www.ghxclusives.com/patapaa-ft-medikal-one-perma-prod-by-m-o-g-beatz/}}</ref> * [[Shatta Wale]] – True Believer feat. Natty Lee & Addi Self (2018) * [[Shatta Wale]] – Shito (2018) * [[Stonebwoy]] – Dirty Enemies feat. Baby Jet (2018) * Tzy Panchak - I'm Not Lucky (2018) * [[Shatta Wale]] – Amount<ref>{{Cite web|url=https://m.youtube.com/watch?v=rhaPCapuhcE|title=Shatta Wale - Amount (Official Video)|work=[[YouTube]]}}</ref> * Wendy Shay – Uber Driver (2018) * Wendy Shay – Astalavista (2018) * Maccasio ft [[Mugeez]]- Dagomba Girl (2018) * MzVee ft Kuami Eugene - Bend Down * Dope Nation ft [[Olamide]]- Naami * Dope Nation ft Medikal - Confam * Kizz Daniel - Poko * Shatta Wale - Only One Man * [[Sarkodie (rapper)|Sarkodie]] ft [[Reekado Banks|Reekado]] - I Know * [[Sarkodie (rapper)|Sarkodie]] ft Efya - Saara * [[Sarkodie (rapper)|Sarkodie]] ft [[Rudeboy (singer)|Rudeboy]] - [[Lucky Dube|Lucky]] * [[Sarkodie (rapper)|Sarkodie]] ft Prince Bright- Ofeets) * [[Sarkodie (rapper)|Sarkodie]] ft Coded - Year of return * [[Kwesi Arthur]] ft [[Mr Eazi]] - Nobody * [[Kwesi Arthur]] - Elevate * [[Kwesi Arthur]] ft J Derobie - [[Father Mbaka|Father]] * [[Kwesi Arthur]] - See no Evil * Wendy Shay - All For You * Wendy Shay ft [[Shatta Wale]] - Stevie Wonder * Kuami Eugene ft [[Sarkodie (rapper)|Sarkodie]] - No More * Kuami Eugene ft Kidi - Ohemaa * [[KiDi|Kidi]] ft [[Kwesi Arthur]] - Mr Badmind * Adina - Sika * Fantana - So What<ref>{{Cite web|url=https://www.halmblog.com/listen/fantana-so-what-prod-by-mog-beatz/|title=Download MP3: Fantana – So What (Prod. By MOG Beatz)|date=24 June 2019}}</ref> * Fantana - Girls Hate on Girls * Medikal ft Kidi - Come Back * [[KiDi|Kidi]] - Enjoyment * [[Sarkodie (rapper)|Sarkodie]] - Overload 1&nbsp;ft Efya * [[Sarkodie (rapper)|Sarkodie]] - Overload 2&nbsp;ft [[Oxlade (singer)|Oxlade]] * [[Stonebwoy]] - Everlasting * Tulenkey - Link UP * Quamina MP - Change your Style * J Derobie - Riches * Mr Drew - Let me Know * Medikal ft King Promise - Odo * [[Sarkodie (rapper)|Sarkodie]] - Happy Day ft Kuami Eugene * Wendy Shay ft Kuami Eugene - Wedding Day * [[Joeboy]] - Focus (2021) * Ebony Reigns X Wendy Shay - John 8:7 * Kidi - So Fine (2021) * Kidi - Mon Bébé (2021) * Sarkodie ft. [[Kwesi Arthur]]- Coachella (2021) * Sarkodie ft. Harmonize - I Wanna Love You (2021) * Sarkodie - Deserve my Love (2021) * King Promise ft. Headie One - Ring My Line (2021) * Mr Drew ft. [[KiDi|Kidi]] - Shuperu * Darkovibes ft. [[Davido]] - Je M’apelle (2021) * Kelvynboy - Don Ding (2021) * Kwesi Arthur x Teni - Celebrate (2021) * Kevin Gates - Move (2021) * Kwesi Arthur - Disturb (2022) * Wendy Shay - Survivor (2022) * Kidi ft Mavado - BLESSED (2022) * Adina - Adidede (2022) * [[Sarkodie (rapper)|Sarkodie]] ft Cina Soul - Over Me (2022) * [[Sarkodie (rapper)|Sarkodie]] ft Kranium - Forever (2022) * [[Sarkodie (rapper)|Sarkodie]] ft [[Joeboy|JoeBoy]] - Hips Don't Lie (2022) * [[Sarkodie (rapper)|Sarkodie]] ft Black Sherif - Country Side (2022) * [[Bob Marley]] And The Wailers’ ‘Stir it Up featuring [[Sarkodie (rapper)|Sarkodie]] == Onyinye na Ntinye aha == {| class="wikitable" |+ !Afọ !Ihe nrite !Ihe nrite !Onye e nyere ya !Nsonaazụ !Nkwupụta |- |2018 |Ihe nrite egwu Ashiaman | rowspan="6" |Onye Mmepụta nke Afọ | rowspan="16" |Onwe ya |{{Won}} |<ref>{{Cite web|author=Sadat|date=2018-09-01|title=Full-List-Of-Winners-Ashaiman-Music-Awards [www.LOUDinGH.com]|url=https://loudingh.com/full-list-of-winners-ashaiman-music-awards/|accessdate=2019-04-10|work=Get Free Latest Ghana Mp3 Music Download Updates|language=en-US|archivedate=2019-04-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190410165338/https://loudingh.com/full-list-of-winners-ashaiman-music-awards/}}</ref> |- | rowspan="4" |2019 |Vodafone Ghana Music Awards |{{Nom}} |<ref>{{Cite web|date=2019-03-15|title=Full VGMA 2019 nominees list {{!}} Ghana Music {{!}} Lists|url=https://www.ghanamusic.com/lists/2019/03/15/live-update-vgma-2019-nominees-list/|accessdate=2020-11-23|work=Ghana Music|language=en-GB}}</ref> |- |Ihe nrite 3Music |{{Won}} |<ref>{{Cite web|url=http://www.myjoyonline.com/entertainment/2019/March-31st/live-winners-at-2019-edition-of-the-3music-awards.php|title=Winners at 2019 edition of the 3Music Awards|work=www.myjoyonline.com|accessdate=2019-04-10|archivedate=2019-05-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190502101346/https://www.myjoyonline.com/entertainment/2019/March-31st/live-winners-at-2019-edition-of-the-3music-awards.php}}</ref> |- |Ihe nrite TV nke atọ |{{Won}} |<ref>{{Cite web|date=2019-03-15|title=Full VGMA 2019 nominees list {{!}} Ghana Music {{!}} Lists|url=https://www.ghanamusic.com/lists/2019/03/15/live-update-vgma-2019-nominees-list/|accessdate=2020-11-23|work=Ghana Music|language=en-GB}}</ref> |- |Muse Africa |{{Won}} |<ref name=":0" /> |- | rowspan="5" |2020 |Ihe nrite 3Music |{{Won}} |<ref>{{Cite web|date=2020-05-02|title=List of winners: 3 Music Awards 2020 {{!}} Ghana Music {{!}} Top Stories|url=https://www.ghanamusic.com/news/top-stories/2020/05/02/live-3-music-awards-2020/|accessdate=2020-11-23|work=Ghana Music|language=en-GB}}</ref> |- |Muse Africa |Onye na-emepụta nkeji iri na ise |{{Won}} |<ref name=":0">{{Cite web|date=2020-07-29|title=M.O.G Beatz is Producer of The Quarter (Full List of Winners- 2020 Muse Africa Bangerz Of The Quarter)|url=https://beatznation.com/m-o-g-beatz-is-producer-of-the-quarter-full-list-of-winners-2020-muse-africa-bangerz-of-the-quarter/|accessdate=2020-11-23|work=Beatz Nation|language=en-US}}</ref> |- |Vodafone Ghana Music Awards |Onye Mmepụta nke Afọ |{{Won}} |<ref>{{Cite web|date=2020-08-29|title=VGMA21: M.O.G Beatz Wins 'Producer of The Year' + Full list of winners at the 2020 Vodafone Ghana Music Awards|url=https://beatznation.com/vgma21-m-o-g-beatz-wins-producer-of-the-year-full-list-of-winners-at-the-2020-vodafone-ghana-music-awards/|accessdate=2020-11-23|work=Beatz Nation|language=en-US}}</ref> |- |Onyinye SoundCity MVP |Onye Nhazi Afọ nke Afọ |{{Nom}} |<ref>{{Cite news|title=Burna Boy win three awards for Soundcity MVP Awards|work=BBC News Pidgin|url=https://www.bbc.com/pidgin/tori-51081595|accessdate=2020-11-23}}</ref> |- |Ghana Music Awards USA | rowspan="6" |Onye Mmepụta nke Afọ |{{Nom}} | |- |2021 | rowspan="2" |Ihe nrite 3Music |{{Won}} | |- | rowspan="6" |2022 |{{Won}} |<ref name=":02">{{Cite web|author=Hansen|first=Gabriel Myers|date=14 February 2022|title=3Music Awards 2022: All the nominees|url=https://www.musicinafrica.net/magazine/3music-awards-2022-all-nominees|accessdate=26 March 2022|work=Music In Africa|language=}}</ref> |- |Vodafone Ghana Music Awards |{{Won}} | |- |Ghana Music Awards UK |{{Nom}} | |- |Ghana Music Awards US |{{Nom}} | |- |Onyinye SoundCity MVP |Onye Nhazi Afọ nke Afọ |{{Nom}} | |- |Ihe nrite 3Music |Onye Mmepụta nke Afọ | |{{Won}} |- |2023 |Vodafone Ghana Music Awards |Onye Mmepụta nke Afọ | |Mmeri |} == Ihe odide == <references responsive="1"></references> {{DEFAULTSORT:Beatz, M.O.G}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 1gs8bvmbhp60k1idvqnoak4i03t77qm Augustine Collins Ntim 0 28583 729409 705052 2026-09-30T07:51:41Z Neme244 16387 added DEFAULTSORT and Databox 729409 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Augustine Collins Ntim''' (amụrụ na Septemba 24, 1964) bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị Ghana na [[Ghana|onye]] nkuzi.<ref name=":0">{{Cite web|title=Ghana Parliament member Augustine Collins Ntim|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/republic/parliamentatian.php?ID=126|accessdate=2020-07-06|work=www.ghanaweb.com|archivedate=2020-07-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200706082501/https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/republic/parliamentatian.php?ID=126}}</ref><ref>{{Cite web|title=Odekro|url=http://www.odekro.org/Profile/Details/64|accessdate=2020-07-06|work=www.odekro.org|archivedate=2020-07-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200707103426/http://www.odekro.org/Profile/Details/64}}</ref> Ọ bụ onye otu nke asaa nke Republic nke anọ nke Ghana na-anọchite anya Offinso North Constituency na Ashanti Region na tiketi nke New Patriotic Party.<ref name=":2"/><ref name=":4">{{Cite web|title=Parliament of Ghana|url=https://www.parliament.gh/mps?mp=169|accessdate=2022-09-01|work=www.parliament.gh}}</ref> == Mbido ndụ na agụmakwụkwọ == A mụrụ Augustine na 24 Septemba 1964 n'obodo a na-akpọ Nkenkaasu na mpaghara Ashanti. O nwere nzere bachelọ nke sayensị na nzere masta nke sayensụ na Reproductive Biology site na Mahadum Sayensị na Teknụzụ Kwame Nkrumah. O nwekwara asambodo agụmakwụkwọ abụọ site na Harvard Kennedy School.<ref name=":0"/><ref name=":4"/><ref name=":2"/><ref name=":3">{{Cite web|author=UKGCC|date=2018-07-05|title=HON. AUGUSTINE COLLINS NTIM|url=https://ukgcc.com.gh/hon-augustine-collins-ntim/|accessdate=2020-07-06|work=UK-Ghana Chamber of Commerce|language=en-US|archivedate=2020-07-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200706082613/https://ukgcc.com.gh/hon-augustine-collins-ntim/}}</ref> == Ọrụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị == A họpụtara ya ka ọ bụrụ onye omeiwu n'afọ 2009 ebe o ji ihe karịrị votu 3000 merie. A họpụtara ya ọzọ na 7 Jenụwarị 2013 mgbe 2012 Ghanaian General Elections gasịrị ma họpụta ya ọzọ ịbanye na ndị omeiwu na 7 Jenị 2017 mgbe emechara 2016 Ghanaian General ntuli aka ebe ọ nwetara 53.15% nke ngụkọta vootu.<ref name=":2">{{Cite web|title=Ghana MPs - MP Details - Ntim, Augustine Collins|url=http://www.ghanamps.com/mps/details.php?id=5282|accessdate=2020-07-06|work=www.ghanamps.com|archivedate=2024-09-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240927064638/https://ghanamps.com/mps/details.php/?id=5282}}</ref><ref>{{Cite web|author=FM|first=Peace|title=Ghana Election 2012 Results - Offinso North Constituency|url=http://ghanaelections.peacefmonline.com/pages/2012/ashanti/34/index.php|accessdate=2020-07-06|work=Ghana Elections - Peace FM|archivedate=2020-07-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200706082838/https://ghanaelections.peacefmonline.com/pages/2012/ashanti/34/index.php}}</ref><ref>{{Cite web|author=FM|first=Peace|title=Ghana Election 2016 Results - Offinso North Constituency|url=http://ghanaelections.peacefmonline.com/pages/2016/ashanti/34/index.php|accessdate=2020-07-06|work=Ghana Elections - Peace FM|archivedate=2024-11-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241127171404/https://ghanaelections.peacefmonline.com/pages/2016/ashanti/34/index.php}}</ref> A họpụtara ya ọzọ na ntuli aka nke afọ 2020 ebe ọ nwetara 48.67% nke ngụkọta vootu.<ref>{{Cite web|title=Ashanti Region - 2020 Results|url=https://www.modernghana.com/ghanahome/ghanavotes/2020/result_parliamentary_all_constituency.asp?region_id=11|accessdate=2022-09-01|work=www.modernghana.com}}</ref> == Ọrụ == Ọ bụ onye isi nchịkwa distrikti maka Ministry of Local Government site n'afọ 2005 ruo 2009. Ntim anọwo na ndị omeiwu nke Ghana site na 2009 ruo taa.<ref name=":2"/> Ọ bụ onye otu Kọmitii Nkwado Gọọmentị nke na-ahụ mmezu nke nkwa na mmesi obi ike niile ndị minista nyere. Ọ bụkwa onye otu Kọmitii Ahụike.<ref name=":1">{{Cite web|title=Parliament of Ghana|url=https://www.parliament.gh/mps?mp=197|accessdate=2020-07-06|work=www.parliament.gh|archivedate=2023-11-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231130064852/https://www.parliament.gh/mps?mp=197}}</ref><ref name=":0"/><ref name=":3"/> === Kọmitii === Ọ bụ onye otu Youth, Sports and Culture Committee ma bụrụkwa onye otu Members Holding Offices of Profit Committee.<ref name=":4"/> == Ndụ onwe onye == Ọ bụ Onye Kraịst ma lụọ di ma nwee ụmụ isii.<ref name=":2"/><ref name=":0"/><ref name=":3"/> == Ihe odide == <references group="" responsive="1"></references> {{DEFAULTSORT:Ntim, Augustine Collins}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 8lqx0obq04ml2tfri4s0izqx1o7wxsb Ivor Greenstreet 0 28588 728944 721754 2026-09-29T12:30:36Z InternetArchiveBot 11600 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 728944 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Ivor Kobina Greenstreet''' (amụrụ na 31 Mee 1966) bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị na onye ọka iwu Ghana.<ref>{{Cite web|title=Ivor Greenstreet fit for President - CPP|url=https://www.graphic.com.gh/news/politics/ivor-greenstreet-is-fit-for-president-cpp.html|accessdate=2021-03-06|work=Graphic Online|language=en-gb}}</ref> Ọ bụ onye na-azọ ọkwa onye isi ala maka Convention People's Party (CPP) na ntuli aka Ghana nke afọ 2020.<ref>{{Cite web|date=2020-08-23|title=Ghana needs the CPP desperately - Greenstreet|url=https://www.myjoyonline.com/news/politics/ghana-needs-the-cpp-desperately-greenstreet/|accessdate=2020-08-27|work=MyJoyOnline.com|language=en-US|archivedate=2023-08-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230810230350/https://myjoyonline.com/news/politics/ghana-needs-the-cpp-desperately-greenstreet/}}</ref><ref>{{Cite web|title=Presidential Candidate Ivor Kobina Greenstreet|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/ghanaelection2016/candidate_ivor_kobina_greenstreet.php|accessdate=2020-12-07|work=www.ghanaweb.com|archivedate=2020-10-31|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201031135545/https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/ghanaelection2016/candidate_ivor_kobina_greenstreet.php}}</ref> == Mbido ndụ na agụmakwụkwọ == Ivor bụ nwa nke atọ n'ime ụmụnne anọ amụrụ na 31 Mee 1966 na Accra na Korle-Bu Teaching Hospital to Prof.<ref>{{Cite web|title=Ivor Greenstreet fit for President - CPP|url=https://www.graphic.com.gh/news/politics/ivor-greenstreet-is-fit-for-president-cpp.html|accessdate=2021-03-06|work=Graphic Online|language=en-gb}}</ref> Dennis Greenstreet na Miranda Greenstreet, onye bụbu prọfesọ na Mahadum Ghana na onye isi oche nke Coalition of Domestic Election Observers. (Ọnụ Ọ) Ọ lụrụ nwa nwanyị nke onye bụbu osote onye isi ala Kow Arkaah, onye bụkwa onye ọka iwu nwere ụmụ atọ, nwa nwoke na ụmụ nwanyị abụọ.<ref>{{Cite web|title=Ivor Greenstreet Biography , Age , Education , Net Worth , CPP , Family , Profile » GhLinks.com.gh™|url=https://www.ghlinks.com.gh/ivor-greenstreet-biography-age-education/|accessdate=2021-03-06|language=en-US}}</ref> Ọ bụ nwa afọ Ga-Mashie na Accra.<ref>{{Cite web|date=2016-06-03|title=Ivor Greenstreet celebrates 50th Birthday|url=https://www.myjoyonline.com/news/ivor-greenstreet-celebrates-50th-birthday/|accessdate=2020-08-27|work=MyJoyOnline.com|language=en-US}}</ref> Ọ gụrụ akwụkwọ n'oge ọ bụ nwata na Ghana ma bụrụ onye Scuba diver na-anụ ọkụ n'obi, onye Afrịka mbụ sonyere na mmemme parachute nke mba ụwa, yana onye otu Ghana National Rifle Association.<ref>{{Cite web|title=Menu|url=https://www.ivorgreenstreet.org/about|accessdate=2020-12-07|work=IVOR KOBINA GREENSTREET|language=en-US}}</ref> Ọ hapụrụ UK ịgụ iwu. Mgbe ọ gwụchara, a kpọrọ ya na Middle Temple na Ghana Bar.<ref>{{Cite web|author=Online|first=Peace FM|title=Who is Ivor Greenstreet?|url=https://www.peacefmonline.com/pages/politics/politics/201601/268487.php|accessdate=27 August 2020|work=Peacefmonline.com - Ghana news|archivedate=26 July 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210726124437/https://peacefmonline.com/pages/politics/politics/201601/268487.php}}</ref> N'afọ 1997, o nwere ihe mberede n'okporo ụzọ Tema nke mere ka o jiri oche nkwagharị ruo taa.<ref>{{Cite web|date=9 September 2020|title=Ivor Greenstreet shares the story of his life-changing accident|url=https://yfmghana.com/ivor-greenstreet-shares-the-story-of-his-life-changing-accident/|accessdate=7 December 2020|work=YFM Ghana|language=en-US|archivedate=2 December 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201202055808/https://yfmghana.com/ivor-greenstreet-shares-the-story-of-his-life-changing-accident/}}</ref><ref>{{Cite web|title=Menu|url=https://www.ivorgreenstreet.org/about|accessdate=2020-12-07|work=IVOR KOBINA GREENSTREET|language=en-US}}</ref> == Ọrụ mmalite == Ivor bụ onye ọka iwu site na ọrụ na onye na-ebipụta akwụkwọ.<ref name="ivor">{{Cite news|date=31 January 2016|title=Who is Ivor Greenstreet?|work=Classfmonline.com|url=http://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/Who-is-Ivor-Greenstreet-411886|accessdate=February 1, 2016}}</ref><ref name="ivor2">{{Cite news|date=January 31, 2016|title=Ivor Greenstreet floors Samia to become CPP Flagbearer|work=Ghanapoliticsonline|url=http://ghanapoliticsonline.com/ivor-greenstreet-floors-samia-to-become-cpp-flagbearer/|accessdate=February 1, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20230810235144/https://ghanapoliticsonline.com/ivor-greenstreet-floors-samia-to-become-cpp-flagbearer/|archive-date=August 10, 2023|url-status=dead}}</ref><ref name="ivor3">{{Cite news|author=Ebenezer Afanyi Dadzie|date=31 January 2016|title=NDC commends CPP’s Greenstreet despite his criticism of Mahama|work=Citifmonline|url=http://citifmonline.com/2016/01/31/ndc-commends-cpps-greenstreet-despite-his-criticism-of-mahama/|accessdate=February 1, 2016|archive-date=1 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160201191849/http://citifmonline.com/2016/01/31/ndc-commends-cpps-greenstreet-despite-his-criticism-of-mahama/|url-status=dead}}</ref> A kpọrọ ya na Ghana Bar na English Bar (Inner Temple). == ndọrọ ndọrọ ọchịchị == Ọ bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị nwere ọhụụ nke ịbawanye ikike, nnwere onwe na ohere nke ndị ntorobịa, ụmụ nwanyị na ndị na-enweghị ihe ùgwù. Ọ na-akwanyere onwe ya ùgwù - mkpebi siri ike, Pan - Africanism na ikpe ziri ezi.<ref>{{Cite web|title=Menu|url=https://www.ivorgreenstreet.org/about|accessdate=2020-12-07|work=IVOR KOBINA GREENSTREET|language=en-US}}</ref> === Nzukọ Ndị Mmadụ === Ọ bụ onye otu People's Convention Party (PCP) tupu pati ahụ esonyere NCP iji guzobe CPP na 1996. Ọ gara n'ihu na-arụ ọrụ dị iche iche na CPP. N'afọ 2004, pati ahụ họpụtara ya dị ka onye omeiwu maka mpaghara Ayawaso West Wuogon iji sọọ mpi na ntuli aka Ghana nke afọ 2004, nke Akosua Frema Osei-Opare nke NPP meriri ya. Ọ bụ odeakwụkwọ ukwu mbụ a họpụtara ugboro abụọ maka CPP na 2007 nakwa na 2011.<ref>{{Cite web|title=Ivor Kobina Greenstreet, Biography|url=https://www.ghanaweb.com/person/Ivor-Kobina-Greenstreet-1920|accessdate=2020-12-07|work=www.ghanaweb.com}}</ref> Ọ bụ onye na-agba ọsọ Scuba, onye Afrịka mbụ sonyere na mmemme parachute nke mba ụwa, yana onye otu Ghana National Rifle Association (GNRA). ==== 2016 Onye isi ala bidoro ==== N'ọnwa Jenụwarị afọ 2016, ọ gbara mbọ maka nhọpụta onye isi ala iji nọchite anya CPP ma merie na ngụkọta vootu 1,288, na-anọchite anya 64.2% nke vootu ziri ezi ebe onye na-asọmpi ya kacha nso Samia Nkrumah, nwa nwanyị nke onye isi ala mbụ nke Ghana Kwame Nkrumah.<ref>{{Cite web|title=Ivor Greenstreet wins at CPP congress to lead party in November presidential polls|url=https://www.myjoyonline.com/news/ivor-greenstreet-wins-at-cpp-congress-to-lead-party-in-november-presidential-polls/|accessdate=2020-12-07|work=MyJoyOnline.com|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|author=Baneseh|first=Mabel Aku|date=30 January 2016|title=CPP elects presidential candidate today for election 2016|url=https://www.graphic.com.gh/news/general-news/cpp-elects-presidential-candidate-today-for-election-2016.html|archiveurl=|archivedate=|accessdate=2020-12-10|work=Graphic Online|language=en-gb}}</ref> Mmeri a mere ka ọ bụrụ onye mbụ nwere nsogbu n'ụzọ anụ ahụ na-azọ ọkwa onye isi ala na Ghana.<ref>{{Cite web|author=AfricaNews|first=|date=2016-11-12|title=Ghana's unique presidential aspirant|url=https://www.africanews.com/2016/11/12/ghana-s-unique-presidential-aspirant/|archiveurl=|archivedate=|accessdate=2020-12-08|work=Africanews|language=en}}</ref> Ọ bụ onye na-ebu ọkọlọtọ ntuli aka nke Ghana na 2016 maka (CPP). Na ngwụcha ntuli aka ahụ, o ji vootu 25,552 na-anọchite anya 0.24 merie Nana Akufo-Addo dị ka onye mmeri.<ref>{{Cite web|author=FM|first=Peace|title=Ghana Election 2016 Results - President|url=http://ghanaelections.peacefmonline.com/pages/2016/|accessdate=2020-12-07|work=Ghana Elections - Peace FM|archivedate=2023-11-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231127090121/https://ghanaelections.peacefmonline.com/pages/2016/}}</ref> ==== 2020 Onye isi ala bidoro ==== A họpụtara ya ọzọ dị ka onye na-ebu ọkọlọtọ maka Convention People's Party (CPP) maka ntuli aka nke afọ 2020.<ref>{{Cite web|author=Agency|first=Ghana News|date=2020-11-21|title=Profile: Mr Greenstreet, CPP Election 2020 Presidential Candidate|url=https://newsghana.com.gh/profile-mr-greenstreet-cpp-election-2020-presidential-candidate/|accessdate=2020-12-07|work=News Ghana|language=en-US}}</ref> N'ọnwa Ọktoba afọ 2020 ọ họọrọ Prọfesọ [[Emmanuel Bobobe]] ka ọ bụrụ onye ya na ya na-agba ọsọ<ref>{{Cite web|title=CPP's Ivor Greenstreet selects Prof. Emmanuel Bobobe as running mate|url=https://www.myjoyonline.com/news/politics/cpps-ivor-greenstreet-selects-prof-emmanuel-bobobe-as-running-mate/|accessdate=2020-12-07|work=MyJoyOnline.com|language=en-US}}</ref> == Hụkwa == * Miranda Greenstreet * Yvonne Greenstreet == Ihe odide == {{Reflist}}{{s-start}} {{s-ppo}} {{s-bef|before=[[Michael Abu Sakara Foster|Abu Sakara]]}} {{s-ttl|title=[[Convention People's Party]] nominee for [[President of Ghana]]|years=[[2016 Ghanaian general election|2016]], [[2020 Ghanaian general election|2020]]}} {{s-inc}} {{s-end}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] [[Òtù:Pages with unreviewed translations]] j51rz4av4riq42a7kepzvctartbt7r7 Abdul Rahman bin Hamad Al Attiyah 0 28602 729411 719631 2026-09-30T07:54:40Z Neme244 16387 Repositioned Defaultsort 729411 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder|name=Abdul Rahman bin Hamad Al Attiyah|native_name=عبدالرحمن بن حمد العطية|office=Secretary-General of the Gulf Cooperation Council|vicepresident=|image=Abdul Rahman bin Hamad Al Attiyah.jpg|image_size=|caption=Abdul Rahman bin Hamad Al Attiyah in 2010|term_start=1 April 2002|term_end=1 April 2011|predecessor=[[Jamil Ibrahim Hejailan]]|successor=[[Abdullatif bin Rashid Al Zayani]]|office2=Minister of State|term_start2=1 December 2001|term_end2=1 April 2011|predecessor2=|successor2=|birth_date={{birth date and age|df=yes|1950|4|15}}|birth_place=[[Doha]], Qatar|death_date=|death_place=|restingplace=|restingplacecoordinates=|birthname=|nationality=[[Qatari]]|party=|otherparty=<!--For additional political affiliations-->|spouse=|partner=<!--For those with a domestic partner and not married-->|relations=|children=Six (2 boys 4 girls)|residence=Doha, Qatar|alma_mater=[[University of Miami]]|occupation=|profession=|cabinet=|committees=|portfolio=|signature=|signature_alt=|website=}} '''Abdul Rahman bin Hamad Al Attiyah''' (Arabic; amụrụ n'abalị iri na ise n'ọnwa Eprel n'afọ 1950) bụ onye nnọchi anya mba [[Qatar]] nke jere ozi dị ka odeakwụkwọ nke anọ nke Gulf Cooperation Council (GCC). == Mbido ndụ na agụmakwụkwọ == A mụrụ Attiyah n'afọ 1950.<ref name="biodic">{{Cite web|title=Biographical Dictionary of Secretaries-General of International Organizations|url=http://www.ru.nl/publish/pages/531985/iobiodatabase2_igos_sgs_21august2012.pdf|work=IO BIO Database|author=Bob Reinalda|date=21 August 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130928162518/http://www.ru.nl/publish/pages/531985/iobiodatabase2_igos_sgs_21august2012.pdf|archivedate=28 September 2013}}</ref> O nwetara nzere bachelọ na sayensị ndọrọ ndọrọ ọchịchị na ọdịdị ala na Mahadum Miami.<ref name="ecssr">{{Cite web|title=Profiles|url=http://www.ecssr.ac.ae/ECSSR/print/prf.jsp?lang=en&prfId=/Profile/Profiles_1755.xml|publisher=ECSSR|accessdate=11 April 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131212103637/http://www.ecssr.ac.ae/ECSSR/print/prf.jsp?lang=en&prfId=%2FProfile%2FProfiles_1755.xml|archivedate=12 December 2013}}</ref> == Ọrụ == Attiyah malitere ọrụ ya na 1972, sonye na minista na ahụ maka mba ofesi. Site na 1974 ruo 1981, ọ jere ozi dị ka onye nnọchi anya Qatar na Geneva yana onye nnọchi anya na onye nnọchi anya United Nations na adịgide adịgide. Ọ rụkwara ọrụ dị ka onye nnọchi anya Qatar na-adịgide adịgide na Òtù Na ahụ Maka Nri na Ọrụ Ugbo (FAO) na Rome. Site na 1981 ruo 1984 ọ bụ onye nnọchi anya Qatari na Alaeze Saudi Arabia. Ọ jere ozi n'otu oge dị ka onye nnọchi anya Qatar na abụghị onye bi na Republic of Djibouti. Site na 1984 ruo 1990, ọ rụrụ ọrụ dị ka onye nnọchi anya Qatar na UNESCO. Site na 1984 ruo 1992 ọ jere ozi dị ka onye nnọchianya Qatari na France. Ọ bụ onye odeakwụkwọ nke ozi mba ofesi site na 1998 ruo 2002. Attiyah jere ozi dị ka odeakwụkwọ ukwu nke GCC.<ref>{{Cite news|url=http://www.gulf-daily-news.com/NewsDetails.aspx?storyid=301771|title=GCC pledges support for leadership|date=14 March 2011|work=Gulf Daily News|archive-date=23 January 2012|access-date=12 August 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20120123223833/http://www.gulf-daily-news.com/NewsDetails.aspx?storyid=301771|url-status=dead}}</ref> A họpụtara ya n'ọkwa ahụ n'ụbọchị mbụ n'ọnwa Eprel afọ 2002.<ref name="gnews29nov">{{Cite news|author=Toumi|first=Habib|title=Oman endorses Al Mutawa|url=http://www.thefreelibrary.com/Oman+endorses+Al+Mutawa.-a0213099505|accessdate=11 April 2013|work=Gulf News|date=29 November 2009}}</ref> Abdullatif bin Rashid Al Zayani nọchiri ya n'ọkwa ahụ n'ụbọchị mbụ n'ọnwa Eprel afọ 2011.<ref>{{Cite news|url=http://www.bna.bh/portal/en/news/451374|title=Dr Abdullatif bin Rashid Al Zayani takes over as GCC Secretary General|date=1 April 2011|work=Bahrain News Agency|archive-date=22 August 2011|access-date=12 August 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20110822134631/http://bna.bh/portal/en/news/451374|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news|title=Qatar to nominate diplomat for Arab League chief|url=http://www.thefreelibrary.com/Qatar+to+nominate+diplomat+for+Arab+League+chief.-a0253248830|accessdate=11 April 2013|work=Daily News Egypt|date=4 April 2011}}</ref> Mgbe ọ nọrọ na GCC, Qatar kwupụtara ebumnuche ya ịhọpụta Attiyah dị ka odeakwụkwọ ukwu nke Arab League.<ref name="fer5apr">{{Cite news|author=Ferris|first=Claire|title=Top Qatari diplomat to be nominated as Arab League chief|url=http://www.arabianbusiness.com/top-qatari-diplomat-be-nominated-as-arab-league-chief--392172.html|accessdate=11 April 2013|work=Arabian Business|date=5 April 2011}}</ref><ref name="den4apr">{{Cite news|title=Qatar to nominate diplomat for Arab League chief.|url=http://www.thefreelibrary.com/Qatar+to+nominate+diplomat+for+Arab+League+chief.-a0253248830|accessdate=11 April 2013|work=Daily News Egypt|date=4 April 2011}}</ref> == Ihe odide == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Attiyah, Abdul Rahman bin Hamad Al}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] d2sy6vcotg08ghg6qe5naf3kcnrp5gm Nzukọ Ụwa Maka Nkwurịta Okwu Maka Mmepe 0 28656 729508 117530 2026-09-30T11:51:43Z InternetArchiveBot 11600 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 729508 wikitext text/x-wiki  {{Databox}} E mere World Congress on Communication for Development ('''WCCD''') nke mbụ na Rome, Italy site na Ọktoba 25 ruo 27, 2006. == Ebumnuche bụ isi == Nzukọ Mba Ụwa nke Mbụ maka nkwurịta okwu maka mmepe bụ Ụlọ Ọrụ Ịtali nke Mba Ọzọ na-ahazi ya na World Bank, Food and Agriculture Organisation, na The Communication Initiative. O bu n'obi igosi n'ụzọ doro anya na amụma na ndị na-eme mkpebi dị irè nke "Nkwukọrịta maka Mmepe" n'inyere aka izute nsogbu mmepe kachasị njọ taa na ịkwado n'etiti ha maka ntinye usoro nke nzikọrịta ozi na amụma mmepe na omume. Nkwurịta okwu maka Mmepe - dị ka usoro nke mkparịta ụka, ịkekọrịta ozi na iwulite nghọta - bụ ngwá ọrụ dị ike iji kwalite arụmọrụ na ịdị irè nke ntinye aka mmepe, iji nyochaa ma belata ihe ize ndụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị na mmekọrịta mmadụ na ibe ya nke ntinye aka ndị ahụ na iwulite ihe onwunwe na nkwado ọha na eze. == Ndị sonyere == '''WCCD''', ihe omume mbụ nke ụdị ya, kpọkọtara ihe karịrị ndị na-eme iwu 500, ndị na-ahụ maka mmepe, ndị nnọchi anya NGO na CSO, na ndị ọkà mmụta / ndị nyocha na-arụsi ọrụ ike n'ọhịa. Ọtụtụ puku ndị ọzọ si gburugburu ụwa nwere ike isonye site na webcasting na mgbasa ozi. == Nhazi na nhazi == FAO na World Bank butere ihe omume a, ma tinye aka karịa ụlọ ọrụ isi iri asaa na ise, gụnyere ndị mmekọ multilateral na ndị mmekọ, ụlọ ọrụ mgbasa ozi, ụlọ akwụkwọ agụmakwụkwọ na ụlọ ọrụ nyocha, na ndị NGO iji nyere aka hazie Congress. Usoro ọchịchị nke otu atọ ahụ nwere kọmitii na-eduzi (iji nye ndụmọdụ na nduzi n'ozuzu ya na atụmatụ), Kọmitii Sayensị (iji duzie nyocha akwụkwọ na ọmụmụ ihe ọmụmụ) na otu Ndụmọdụ. == Profaịlụ ndị a kpọrọ òkù == Ndị na-ekwu okwu na Nobel Prize, ndị nnọchi anya kachasị elu site na UN na World Bank, ndị isi Itali, ndị isi ọha na eze, ndị minista na ndị isi si na mba ndị na-emepe emepe, ndị nnọchiteanya mahadum mba ụwa na ndị ọkà mmụta. == Isiokwu na nhazi == A haziri nzukọ ahụ gburugburu mpaghara anọ sara mbara: Ahụike, Gọọmentị, Mmepe Na-adịgide adịgide, na Ụlọ Ọrụ Nkwurịta Okwu. N'oge ndị na-eme mkpebi na-eduzi iwu na ndị na-ekpebi ma na-arụrịta ụka banyere ohere na ihe mgbochi ha chepụtara na-eche echiche maka aro ndị a tụrụ aro maka nkwurịta okwu na iwu na mmemme mmepe. A Mainstreaming and Policy Recommendations Study nke Kọmitii Sayensị guzobere rụrụ ọrụ dị ka ihe ndabere nke mkparịta ụka na Nzukọ Ndị Na-eme Iwu, jikọtara nsonaazụ nke Nzukọ ahụ wee bipụta ya, yana usoro nke nnọkọ na akwụkwọ. == Ndị mmekọ mgbasa ozi == Ndị mmekọ mgbasa ozi gụnyere Inter Press Service-IPS, RAI (Italy), BBC (UK) na CNBC (Germany). Ụlọ ọrụ mgbasa ozi ndị ọzọ bụ Al-Jazeera (Qatar), Reuters, CNN Español, na nnukwu mgbasa ozi Latin-American; ndị na-ede akwụkwọ akụkọ mba ụwa na Rome, yana nnukwu akwụkwọ akụkọ ndị Ịtali kpuchiri ihe omume ahụ. BBC na-agbasa ozi site na saịtị Congress ya, World Debate, ebe CNBC na-agasaa ihe ngosi ahụ, Global Players. == Atụmanya == Ihe omume a mere ka ọtụtụ ndị nwee mmasị gburugburu ụwa na ihe karịrị akwụkwọ 600 e nyere site na oku maka akwụkwọ, ihe karịrị 1,700 debanyere aha site na ebe nrụọrụ weebụ Congress, ihe karịrị 600,000 na saịtị ahụ, na ihe karịrị mmadụ 2,000 sonyere na mkparịta ụka e-nkwurịta okwu tupu Congress na isiokwu ndị metụtara Congress. Otu n'ime mgbalị kachasị ukwuu tupu Congress ahụ bụ nzukọ ọmụmụ ihe Latin American "Sin comunicación no hay desarrollo" (N'enweghị nkwurịta okwu ọ bụla), nke emere n'August, 2006 n'obodo Lima (Peru) na ndị sonyere si Argentina, Bolivia, Brazil, Colombia, Costa Rica, Ecuador, El Salvador, Guatemala, Peru, Uruguay, Venezuela, Germany na Italy.<ref>Calandria, 2007 - Source: [http://issuu.com/calandriaperu/docs/calandria-sin-comunicacion-no-hay-d Official Publication from the Seminar "Sin comunicación no hay desarrollo" (Without Communication No Development)]</ref> Ọ jikọtara ndị na-esonụ Peruvian (PE) na ụlọ ọrụ mba ụwa (I - International / LA - Latin American): Association of Social Communicators Calandria (PE), CESIP (PE), CNR (Peru), Colectivo Radial Feminista (PE), DEMUS (PE), Equipo Uno (PE), Voces Nuestras, PUCP (PE), Red Científica Peruana (PE), ILLA (PE), CONAM (PE), COI), DERTV (PE), IDL (PE), I, I, IUCI (P), OACI), OACACI), International Communications (P, OACI, OACM), International (P), International (IC, USA (P), (P), I), (P, ICAO), (P).<ref>Iniciativa de la Comunicación, 2006 - Source: [https://web.archive.org/web/20230813054802/https://www.comminit.com/node/196198 Resume and list of presentations from the Seminar "Sin comunicación no hay desarrollo" (Without Communication No Development)]</ref> == Ịgụ ihe ọzọ == * [ftp://ftp.fao.org/docrep/fao/010/ai143e/ai143e00.pdf FAO.org: World Congress on Communication for Development - "Ọmụmụ, Ihe ịma aka, na Ụzọ Na-aga n'ihu"] * [http://facultad.pucp.edu.pe/comunicaciones/files/2012/08/canale1.pdf Nkwekọrịta nke Roma - "Nkwekọrịta ya nke Roma (nchọpụta zuru ezu na Revista Canalé, 2007 - p. 4-6) "] == Edensibia == {{Reflist}} 2ea3s8vc7zb6ho16umhvu58zomp9hsj Lise Grande 0 28868 729413 209247 2026-09-30T07:58:15Z Neme244 16387 added DEFAULTSORT and Databox 729413 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Lise Grande''' bụ onye America ghọrọ onye isi oche nke otú United States Institute of Peace na Disemba 1, na afọ 2020.<ref name="job">{{Cite web|url=https://www.usip.org/press/2020/10/lise-grande-named-new-president-and-ceo-us-institute-peace|title=Lise Grande Named New President and CEO US Institute of Peace|accessdate=2023-08-14|archivedate=2021-10-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211020110058/https://www.usip.org/press/2020/10/lise-grande-named-new-president-and-ceo-us-institute-peace}}</ref> Ọ rụburu ọrụ na [[Mba Ndị Dị n'Otu|mba]] ofesi n'ọtụtụ ọkwa maka njikwa ọrụ United Nations gụnyere na South Sudan, India, Iraq na Yemen. == Mmụta == Grande nwetara nzere bachelọ na Mahadum Stanford yana nzere masta na Ụlọ Akwụkwọ Ọhụrụ . <ref>{{Cite web|title=Lise Grande|url=https://www.usip.org/people/lise-grande|accessdate=2021-01-08|work=United States Institute of Peace|language=en|archivedate=2021-01-27|archiveurl=https://archive.today/20210127022741/https://www.usip.org/people/lise-grande}}</ref> <ref>{{Cite web|title=2018 Speakers|url=https://www.assyrianconference.org/2018-speakers|accessdate=2021-01-08|work=assyrian-conference|language=en|archivedate=2021-01-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210120072340/https://www.assyrianconference.org/2018-speakers}}</ref> == Ọrụ == Site na afọ 2008 ruo afọ 2012, ọ na-arụ ọrụ na [[Mba Ndị Dị n'Otu|United Nations]] na [[South Sudan]] ma jide ya bụ osote onye nnọchiteanya nke Secretary General na Humanitarian Coordinator. Site na afọ 2005 ruo na afọ 2008, ọ na-arụ ọrụ na United Nations na [[Republic of the Congo|Republic of Congo]] ebe ọ nọ n'ọkwá onye isi nke United Nations Integrated Office. Site na afọ 2003 ruo na afọ 2005, ọ rụrụ ọrụ dị ka onye nnọchiteanya UNDP na Armenia . [[Usòrò:5_May_2023_How_to_Strengthen_Security_Sector_Assistance_(52888438202).jpg|áká_èkpè|thumb| Grande na Institutelọ Ọrụ Udo nke US na Mee afọ 2023 na-agbagha otu esi eme ka enyemaka ngalaba nchekwa dị ike.]] Grande bụ osote onye nnọchi anya pụrụiche nke United Nations Assistance Mission maka Iraq . Grande bụkwa onye nhazi nke United Nations Development Programme (UNDP) na obodo India. <ref name="UN">{{Cite web|title=Secretary-General Appoints Lise Grande of United States Deputy Special Representative for Iraq|url=https://www.un.org/press/en/2014/sga1528.doc.htm|publisher=[[United Nations]]}}</ref> Mgbe afọ iri abụọ na ise nke ịrụ ọrụ ná mba ọzọ maka United Nations na ọrụ ya na Yemen na-achịkwa otu n'ime ọrụ UN kachasị ukwuu <ref name="george">{{Cite web|title=Lise Grande|url=https://isd.georgetown.edu/profile/lise-grande/|accessdate=2023-05-12|work=ISD|language=en-US}}</ref> a họpụtara ya ka ọ bụrụ onye isi oche na onye isi oche nke Ụlọ Ọrụ Udo United States kwadoro na Disemba afọ 2020. <ref name="job"/> == Edensibia == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Grande, Lise}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] fjl6x5ikgx4jzl0pj2wkrb2m4vstyom Celine Dion 0 29331 729417 706247 2026-09-30T08:11:39Z Neme244 16387 Added Databox and improved page 729417 wikitext text/x-wiki {{Databox}} Céline Marie Claudette Dion CC OQ (/ seɪˌliːn diˈɒn/ say-LEEN dee-ON; [lower-alpha 1] amụrụ 30 Maachị 1968) [1] bụ onye ọbụ abụ Canada.  Akpọrọ ya dị ka "Queen of Power Ballads", [2] [3] bụ onye ama ama maka ụda olu ya siri ike na nka nka.[4][5]  Egwu ya ewepụtala ụdị dị ka pop, rock, R&B, gospel, na egwu oge gboo.  Ihe ndekọ ya abụwo n'asụsụ Bekee na French, n'agbanyeghị na ọ bụrụkwa abụ n'asụsụ Spanish, Italian, German, Latin, Japanese na Chinese. .<ref>{{Cite book|title=TIME Annual 1998: The Year in Review|url=https://archive.org/details/timeannual1998ye00time_0|publisher=[[TIME]] Books|year=1999|isbn=1-883013-61-5|location=New York|pages=[https://archive.org/details/timeannual1998ye00time_0/page/134 134]}}</ref>Amụrụ na nnukwu ezinụlọ na Charlemagne, Quebec, onye njikwa ya na di ya bụ René Angélil chọtara Dion, wee pụta dị ka kpakpando nọ n'afọ iri na ụma n'obodo ya nwere ọtụtụ ọba akwụkwọ French n'oge 1980s.  O nwetara nkwado mba ofesi site na imeri asọmpi egwu egwu egwu Eurovision 1988, ebe o jiri "Ne partez pas sans moi" nọchitere Switzerland.  Ndekọ asụsụ Bekee mpụta mbụ ya, Unison (1990), guzobere ya ka ọ bụrụ onye na-ese ihe na-ewu ewu na North America na ọtụtụ ahịa na-asụ Bekee, ebe Agba nke Lovehụnanya m (1993) nyere ya ikike ịma mma zuru ụwa ọnụ.  Dion gara n'ihu na ihe ịga nke ọma ya n'ime 1990s yana ọtụtụ ọba Bekee kachasị mma na akụkọ ihe mere eme, dị ka Falling n'ime Gị (1996) na Ka Anyị Kwuo Banyere Ịhụnanya (1997), bụ ndị nwere akara diamond na US nwere ihe karịrị nde 30 ahịa n'ụwa niile.  nke ọ bụla.  Ọ wepụtakwara usoro ọnụọgụ mba ụwa-otu, gụnyere "Ike nke ịhụnanya", "Chee echiche ugboro abụọ", "N'ihi na ị hụrụ m n'anya", "Ọ na-abịakwute m ugbu a", "Abụ m mmụọ ozi gị",  "Nke ahụ bụ Uzo Ọ Dị", "Adị M Ndụ" na egwu mbinye aka ya "Obi M Ga-aga n'ihu", isiokwu maka ihe nkiri 1997 Titanic, bụ nke mere ka ewu ewu ya sie ike. Site n’oge ọ bụ nwata, ọ na-arọ nrọ ịbụ onye na-eme ihe nkiri. N’ajụjụ ọnụ ya na People mere n’afọ 1994, o chetara, sị: “Agụ ezinụlọ m na ebe obibi m na agụ m, ma anaghị m akwa ụta maka na m tụfuru oge ntorobịa m. Enwere m otu nrọ: achọrọ m ịbụ onye na-agụ egwu.”<ref>{{Cite web|author=Sanz|first=Cynthia|title=North Star|url=http://www.people.com/people/article/0,,20108321,00.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121021042024/http://www.people.com/people/article/0%2C%2C20108321%2C00.html|archivedate=21 October 2012|work=[[People (magazine)|People]]|date=13 June 1994|accessdate=10 February 2012}}</ref> Mgbe ọ bụ nwata na Quebec, Dion sonyeere na mmemme Girl Guides dị ka onye otu Girl Guides of Canada.<ref>{{Cite web|url=https://www.cambridgetimes.ca/opinion-story/6155448-celine-dion-margaret-atwood-among-long-list-of-girl-guides/|title=Opinion {{!}} Celine Dion, Margaret Atwood among long list of Girl Guides|date=2 December 2015|work=CambridgeTimes.ca|language=en-CA|accessdate=23 April 2020|archivedate=29 February 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160229003854/http://www.cambridgetimes.ca/opinion-story/6155448-celine-dion-margaret-atwood-among-long-list-of-girl-guides/}}</ref> Mgbe ọ dị afọ iri na abụọ, ya na nne ya na nwanne ya nwoke aha ya bụ Jacques rụkọrọ ọrụ dee ma hazie abụ mbụ ya, “Ce n’était qu’un rêve”, nke aha ya pụtara “Ọ bụ naanị nrọ” ma ọ bụ “Ọ bụghị ihe ọzọ karịa nrọ”. Michel zigara ndekọ abụ ahụ n’aka onye njikwa egwu bụ René Angélil, onye ọ chọpụtara aha ya n’azụ otu ọba egwu nke Ginette Reno. <ref name="Jam">{{Cite web|title=Dion, Celine|url=http://jam.canoe.ca/Music/Pop_Encyclopedia/D/Dion_Celine.html|work=[[Jam!]]|publisher=Canoe.ca|accessdate=25 September 2013}}</ref> Angélil bere ákwá n’ihi olu Dion, ma kpebie ime ya onye ama ama n’egwu. N’afọ 1981, o tinyere ụlọ ya n’akwụkwọ iji nweta ego maka ịdekọ ọba egwu mbụ ya, La voix du bon Dieu, nke mechara bụrụ abụ kacha elu n’obodo ahụ ma mee ka ọ bụrụ onye ama ama ozugbo na Quebec. Mgbe ọ sonyere n’asọmpi Yamaha World Popular Song Festival nke afọ 1982 na Tokyo, ama ya gbasara n’akụkụ ụwa ndị ọzọ. N’asọmpi ahụ, ọ meriri ihe nrite onye egwu maka “Top Performer” nakwa ihe nrite ọlaedo maka “Best Song” site n’abụ ya bụ “Tellement j’ai d’amour pour toi”.<ref name="Jam" /> Ka ọ na-erule n’afọ 1983, na mgbakwunye na ịbụ onye egwu Canada mbụ nwetara gold record na France maka otu abụ ya bụ “D’amour ou d’amitié” (“Nke ịhụnanya ma ọ bụ nke ọbụbụenyi”), Dion emeriela ọtụtụ Félix Awards, gụnyere “Best Female Performer” na “Discovery of the Year”. Ihe ịga nke ọma ya gara n’ihu mgbe ọ nọchitere Switzerland na asọmpi egwu Eurovision Song Contest nke afọ 1988 site n’abụ “Ne partez pas sans moi”, wee jiri obere ọdịiche merie asọmpi ahụ na Dublin.<ref>{{Cite book|author=O'Connor|first=John Kennedy|title=The Eurovision Song Contest&nbsp;— The Official History|url=https://archive.org/details/eurovisionsongco0000ocon|authorlink=John Kennedy O'Connor|publisher=[[Carlton Books]]|location=UK|date=2 April 2007|isbn=978-1-84442-994-3}}</ref> {{DEFAULTSORT:Dion, Celine}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] mb5vntadzkv91oirhducdpyci429kiu Lea Salonga 0 29349 729419 118462 2026-09-30T08:16:30Z Neme244 16387 added DEFAULTSORT 729419 wikitext text/x-wiki {| class="infobox biography vcard" ! colspan="2" class="infobox-above" style="font-size:125%;" |<div class="fn" style="display:inline">Lea Salonga</div><br /><br /><div class="honorific-suffix" style="font-size: 77%; font-weight: normal; display:inline;">[[Order of Lakandula|OL]]</div> |- | colspan="2" class="infobox-image" |[[File:Lea_salonga_2021_2.jpg|frameless]]<div class="infobox-caption">Salonga in 2021</div> |- ! class="infobox-label" scope="row" |Born | class="infobox-data" |<div class="nickname" style="display:inline">Maria Lea Carmen Imutan Salonga</div><br /><br /><span style="display:none"> (<span class="bday">1971-02-22</span>) </span>February 22, 1971<span class="noprint ForceAgeToShow"> (age&nbsp;52)</span><br /><br /><div class="birthplace" style="display:inline">[[Manila]], Philippines</div> |- ! class="infobox-label" scope="row" |Other&nbsp;names | class="infobox-data nickname" |<templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><div class="hlist"> * Lei * Tata * Manang </div> |- ! class="infobox-label" scope="row" |Occupations | class="infobox-data role" |<templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><div class="hlist"> * Singer * actress * producer * columnist </div> |- ! class="infobox-label" scope="row" |Years&nbsp;active | class="infobox-data" |1978–present |- ! class="infobox-label" scope="row" |Works | class="infobox-data" |<templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><div class="hlist"> * Discography * screen and stage </div> |- ! class="infobox-label" scope="row" |Spouse | class="infobox-data" |<templatestyles src="Template:Marriage/styles.css" /> <div class="marriage-display-ws"><div style="display:inline-block;line-height:normal;margin-top:1px;white-space:normal;">Robert Charles Chien</div> <div class="marriage-line-margin2px">&#x200B;</div> <div style="display:inline-block;margin-bottom:1px;">&#x200B;</div>&#x28;<abbr title="<nowiki&gt;married</nowiki&gt;">m.</abbr>&nbsp;<templatestyles src="Template:Tooltip/styles.css" /><span class="rt-commentedText tooltip " title="<nowiki&gt;January 10, 2004</nowiki&gt;">2004</span>&#x29;&#x200B;</div> |- ! class="infobox-label" scope="row" |Children | class="infobox-data" |1 |- ! class="infobox-label" scope="row" |Relatives | class="infobox-data" |<templatestyles src="Plainlist/styles.css" /><div class="plainlist ">Gerard Salonga (brother)<br /><br />Maniya Barredo (cousin)<br /><br />Shay Mitchell (cousin) </div> |- ! class="infobox-label" scope="row" |Awards | class="infobox-data" |Full list |- ! class="infobox-label" scope="row" |Honors | class="infobox-data" |<templatestyles src="Plainlist/styles.css" /><div class="plainlist ">[[Usòrò:PHL_Blue_White_Red.png|25x25px]] Presidential Merit Award<br /><br />[[Usòrò:PHI_Order_of_Lakandula_Commander_BAR.svg|frameless|25x25px]] Order of Lakandula </div> |- | colspan="2" class="infobox-full-data" |<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>'''Musical career''' |- ! class="infobox-label" scope="row" |Genres | class="infobox-data" |<templatestyles src="Hlist/styles.css" /><div class="hlist "> * OPM * pop * musical theatre </div> |- ! class="infobox-label" scope="row" |Instrument(s) | class="infobox-data note" |Vocals |- ! class="infobox-label" scope="row" |Labels | class="infobox-data" |<templatestyles src="Hlist/styles.css" /><div class="hlist "> * Atlantic * Arista * Capitol * EMI Philippines * Sony Music Philippines * WEA * Walt Disney </div> |- | colspan="2" | <div class="shortdescription nomobile noexcerpt noprint searchaux" style="display:none">Musical artist</div> |- ! class="infobox-label" scope="row" |Website | class="infobox-data" |<span class="url">[https://leasalonga.com leasalonga.com]</span> |- ! colspan="2" class="infobox-header" |Signature |- | colspan="2" class="infobox-full-data" |[[Usòrò:Lea_Salonga_autograph.svg|150x150px]] |} [[Category:Biography with signature]] [[Category:Articles with hCards]] .Mgbe ọ dị afọ iri na asatọ, Salonga gbagoro na mba ụwa mgbe ọ malitere ọrụ ndu Kim na Miss Saigon na West End wee nweta onyinye Laurence Olivier maka onye na-eme ihe nkiri kacha mma na egwu.  Ọ kwuziri ọrụ ahụ na Broadway, [1] na-emeri ihe nrite Drama Desk Award, Outer Critics Circle Award, na Theater World Awards tupu ya eme akụkọ ihe mere eme dị ka onye na-eme ihe nkiri Eshia mbụ meriri Tony Award na onye na-eme ihe nkiri nke abụọ meriri maka arụmọrụ kacha mma.  Site n'aka onye na-eme ihe nkiri n'ihe egwu.[2] Salonga bụ onye na-eme ihe nkiri izizi sitere na Eshia ka ọ rụọ ọrụ Éponine na Fantine na egwu Les Misérables na Broadway.[1] [2] Ọ kọwakwara Éponine na Fantine n'ime egwu egwu nke iri na iri abụọ na ise, n'otu n'otu, na London. O nyere olu abụ nke eze ukwu Disney abụọ: Princess Jasmine na Aladdin (1992) na Fa Mulan na Mulan (1998) na Mulan II (2004). Akpọrọ ya aha Disney Legend na 2011 maka ọrụ ya na The Walt Disney Company.[3] Salonga gbara egwu dị ka Wu Mei-Li na 2002 Broadway revival nke Flower Drum Song. Site na 2015 ruo 2016, ọ laghachiri na Broadway iji gosi Kei Kimura na nkwado, na site na 2017 ruo 2019, ọ pụtara dị ka Erzulie na revival Broadway nke Ozugbo na Island a. N'afọ 2023, ọ sonyeere ndị otu na-emepụta ihe wee wepụta mmepụta Broadway mbụ nke Here Lies Love, na-eme dị ka Aurora Aquino. Salonga was the first Filipino artist to sign with an international record label (Atlantic Records in 1993). In her career, she has performed for six Philippine presidents ([[Ferdinand Marcos]], Corazon Aquino, Fidel V. Ramos, Joseph Estrada, Gloria Macapagal Arroyo, and Benigno S. Aquino III), four American presidents (George H. W. Bush, Bill Clinton, George W. Bush, and Joe Biden), South Korean president Yoon Suk Yeol, and for Diana, Princess of Wales and Her Majesty [[Elizabeth II|Queen Elizabeth II]].<ref name=":1">{{Cite web|title=Bio|url=https://leasalonga.com/bio|accessdate=October 4, 2022|work=Lea Salonga}}</ref> She has toured widely as a concert artist and has played numerous theatre, film, and television roles in [[Olile anyanwu Amerika|North America]], [[Obodo Békè|Europe]], and [[Asia]]. Maria Lea Carmen Imutan Salonga was born on February 22, 1971, in the Ermita district of Manila, Philippines<ref name="birth">{{Cite web|title=Philippines, Manila, Civil Registration, 1899-1984|url=https://familysearch.org/ark:/61903/3:1:939F-5CS5-Z7?cc=1686086&wc=QZ3B-86H%3A129556201%2C130218201%2C178290802}}</ref> to Feliciano Genuino Salonga, a naval rear admiral and shipping company owner, and María Ligaya Alcántara Imutan of Pulupandan, Negros Occidental.<ref name="birth" /><ref>{{Cite web|title=Lea Salonga's father Feliciano Salonga dies|url=https://www.rappler.com/entertainment/120909-lea-salonga-father-feliciano-dies/|work=Rappler|date=January 31, 2016}}</ref><ref>{{Cite news|author=Salonga|first=Lea|title=A tale of two mothers|url=https://entertainment.inquirer.net/141535/a-tale-of-two-mothers|work=[[Philippine Daily Inquirer]]|date=May 8, 2014}}</ref> She spent the first six years of her childhood in Angeles City before returning to Manila.<ref name="filipinoweb.com">{{Cite web|title=Lea Salonga|url=http://www.filipinoweb.com/leasalonga.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090307111532/http://www.filipinoweb.com/leasalonga.html|archivedate=March 7, 2009|work=Filipino Web}}</ref> As a child, Salonga sang at family parties before being encouraged by her cousin to audition for an upcoming production of ''The King and I'', where she made her professional debut. {{DEFAULTSORT:Salonga, Lea}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] [[Òtù:Articles with hCards]] [[Òtù:Short description is different from Wikidata]] [[Òtù:Articles with short description]] c8taximezxxl9zt1ilkp2rmtsd511nq Nwa nwanne nne Ertharin 0 29354 729424 118467 2026-09-30T08:37:34Z Neme244 16387 added DEFAULTSORT 729424 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder|name=Ertharin Cousin|image=Etharin Cousin.jpg|office=Executive Director of the [[World Food Programme]]|1blankname={{nowrap|Secretary General}}|1namedata=[[Ban Ki-moon]]<br />[[António Guterres]]|term_start=April 5, 2012|term_end=April 4, 2017|predecessor=[[Josette Sheeran]]|successor=[[David Beasley]]|office1=[[United States Ambassador to the United Nations Agencies for Food and Agriculture]]|president1=[[Barack Obama]]|term_start1=August 17, 2009|term_end1=April 5, 2012|predecessor1=[[Gaddi Vasquez]]|successor1=[[David J. Lane (ambassador)|David Lane]]|birth_date={{birth year and age|1957}}|birth_place=[[Chicago]], [[Illinois]], U.S.|death_date=|death_place=|party=[[Democratic Party (United States)|Democratic]]|education=[[University of Illinois at Chicago|University of Illinois, Chicago]] {{small|([[Bachelor of Arts|BA]])}}<br />[[University of Georgia]] {{small|([[Juris Doctor|JD]])}}}} Ertharin Cousin (amụrụ 1957) bụ onye ọka iwu America nke jere ozi dị ka onye isi iri na abụọ nke mmemme nri nri mba ụwa nke United Nations site na 2012 ruo 2017. Mgbe oge ya gwụchara, Cousin ghọrọ Payne Distinguished Prọfesọ na Mahadum Stanford Freeman Spogli Institute for International Studies. , onye a ma ama na Center on Food Security and Environment na Center on Democracy, Development and Rule of Law, [1] nakweere nhọpụta dị ka onye ama ama na Chicago Council on Global Affairs, wee bụrụ onye nlekọta na UK. dabere Ike nke Nutrition Board of Directors. Nwa nwanne nna toro na mpaghara Lawndale dara ogbenye na Chicago, Illinois, ya na ụmụnne ya nwanyị atọ. Nne ya, Anna Cousin, rụrụ ọrụ na ngalaba ọrụ mmekọrịta na nna ya na-etinyekarị aka na ọrụ mmepe obodo. Na 1971, ọ bụ otu n'ime ụmụ nwanyị 300 ọhụrụ na 86 sophomores ịbanye Lane Technical High School, Chicago's top-rated high school of 5,000-gbakwunyere ụmụ akwụkwọ bụ ndị nwoke niile ruo ọdịda ahụ.[1] Ọ gụsịrị akwụkwọ na 1975. Na 1997, Cousin nwetara nhọpụta White House maka afọ anọ na bọọdụ maka mmepe nri na ọrụ ugbo mba ụwa. N'ebe ahụ, ọ kwadoro ọtụtụ ọrụ ugbo nke United States Agency for International Development na-arụ. N'otu oge ahụ, ọ bụ osote onye isi ala maka gọọmentị na ihe gbasara obodo maka ụlọ ahịa nri Jewel. Na 1999, Albertsons LLC zụtara Jewel na Cousin ghọrọ otu osote onye isi oche nke ihe gbasara ọha maka Albertsons wee bụrụ onye isi osote onye isi oche nke ihe gbasara ọha. Mgbe ọ na-arụ ọrụ maka Albertsons, ọ na-ejekwa ozi dị ka onye isi oche na onye isi oche nke ntọala ụlọ ọrụ nke ụlọ ọrụ ahụ, na-ejikwa ọrụ enyemaka nke nzukọ ahụ. Ọ rụkwara ọrụ dịka onye nkwuchite ọnụ gọọmentị Albertsons Na June 19, 2009, Onye isi ala Barack Obama họpụtara Cousin ka ọ bụrụ onye nnọchi anya United States na United Nations Agencies for Food and Agriculture, na-eje ozi na Rome, Italy. Ndị omebe iwu United States kwadoro ya na August 7, 2009, wee ṅụọ iyi dị ka onye nnọchianya na August 17, 2009, ebe ọ jere ozi dị ka onye isi nke United States Mission na UN Agencies na Rome ma bụrụ akụkụ nke "Tri-Mission". Community" nke gụnyekwara onye nnọchi anya United States na Italy na onye nnọchi anya United States na Holy See. {{DEFAULTSORT:Cousin, Ertharin}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 22j0t46tkkfgnv50vnd5tam1rxt88f6 Luka Misetic 0 29645 729430 580369 2026-09-30T08:49:08Z Neme244 16387 added DEFAULTSORT and Databox 729430 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Luka Misetic''' (nke a na-asụpe na Croatian dị ka '''Mišetić''', amụrụ n'afọ 1970) bụ onye ọka iwu mba America bụ ọkachamara na iwu mpụ.<ref name="Jutarnji"/> Misetic bụ onye a ma ama maka ịgbachitere onye isi obodo Croatian Ante Gotovina na International Criminal Tribunal maka onye bụbu Yugoslavia na onye bụbu [[Kroatia|onye]] isi ala obodo Kosovo Hashim Thaçi na [[Kosovo]] Specialist Chambers . [1] N'afọ 2006, a kpọrọ Misetic otu n'ime ndị obodo Croatia mmadụ otu narị kachasị nwee mmetụta n'ụwa site na magazin ''Globus''.<ref>{{Cite web|url=http://www.croatia.org/crown/articles/8480/1/EH-100-Most-Influential-Croatians-in-the-World-100-najmocnijih-Hrvata-u-svijetu.html|title=(E,H) 100 Most Influential Croatians in the World, 100 najmocnijih Hrvata u svijetu}}</ref> == Mbido ndụ na agụmakwụkwọ == A mụrụ Misetic ma zụlite ya na [[Chicago]].<ref name="Dnevnik"/> Nne na nna ya bụ ndị Croat si n'ebe ọdịda anyanwụ Obodo Herzegovina dị nso na Ljubuški (nke bụzi akụkụ nke obodo Bosnia na Herzegovina). Misetic gara obodo Croatia na nke mbụ ya mgbe ọ dị afọ iri na isii, n'afọ 1986. Ọ mụtara asụsụ obodo Croatian n'aka ezinụlọ ya. Na mbido Agha nke Nnwere Onwe nke obodo Croatia, Misetic zigara enyemaka ego na Obodo Croatia.<ref name="Jutarnji">{{Cite news|title=Odvjetnik koji je stekao Gotovinino povjerenje braneći Furundžiju|url=http://www.jutarnji.hr/odvjetnik-koji-je-stekao-gotovinino-povjerenje-braneci-furundziju/7788/|work=[[Jutarnji list]]|date=December 18, 2005|language=Croatian|accessdate=November 21, 2012}}<cite class="citation news cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="true">[http://www.jutarnji.hr/odvjetnik-koji-je-stekao-gotovinino-povjerenje-braneci-furundziju/7788/ "Odvjetnik koji je stekao Gotovinino povjerenje braneći Furundžiju"]. ''[[Ndepụta Jutarnji|Jutarnji list]]'' (in Croatian). December 18, 2005<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">November 21,</span> 2012</span>.</cite> [[Category:CS1 Croatian-language sources (hr)]]</ref><ref name="HIZ"/> N'afọ 1992, Misetic gụsịrị akwụkwọ na sayensị ndọrọ ndọrọ ọchịchị na Mahadum Northwestern na nsọpụrụ ngalaba. Mgbe nke ahụ gasịrị, ọ banyere na ụlọ akwukwo Notre Dame Law School na-agụsị akwụkwọ na afọ 1996, ebe ọ natara Dean's Award maka ịdị mma na ọkachamara na ọmụmụ nke International Law.<ref name="Official"/> == Ọrụ == N'afọ 1996, Misetic ghọrọ onye otu Illinois State Bar na US District Court Northern District of Illinois; otu afọ ka e mesịrị, n'afọ 1997, ọ ghọrọ onye otu International Criminal Tribunal maka Yugoslavia mbụ na The Hague na [[Netherlands]]. Misetic bụkwa onye otu ndi Chicago Bar Association, Association of Defence Counsel n'ihu ICTY na Illinois State Bar Association.<ref name="Official">{{Cite web|url=http://www.misetic-law.com/|title=Official site|publisher=Law Offices of Luka S. Misetic|date=|accessdate=November 17, 2012}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[http://www.misetic-law.com/ "Official site"]. Law Offices of Luka S. Misetic<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">November 17,</span> 2012</span>.</cite></ref> N'afọ 1999, a họpụtara ya n'etiti ndị ọka iwu iri na abụọ kachasị mma na steeti Chicago.<ref name="HIZ">{{Cite news|title=Pet sati istine u sedam godina na HTV-u|url=http://www.hizbih.info/index.php?option=com_content&task=view&id=366&Itemid=29|publisher=Croatian Intellectual Assembly of Bosnia and Herzegovina|date=March 22, 2008|language=Croatian|accessdate=November 21, 2012}}<cite class="citation news cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="true">[http://www.hizbih.info/index.php?option=com_content&task=view&id=366&Itemid=29 "Pet sati istine u sedam godina na HTV-u"] (in Croatian). Croatian Intellectual Assembly of Bosnia and Herzegovina. March 22, 2008<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">November 21,</span> 2012</span>.</cite> [[Category:CS1 Croatian-language sources (hr)]]</ref> Misetic nwetara nlebara anya mba ụwa mgbe ọ na-agbachitere onye Bosnia Croat Anto Furundžija na afọ 1999. Ọ bụ onye ọka iwu kachasị nta na-agbachitere ikpe n'ihu ụlọ ikpe mpụ mba ụwa.<ref name="Official">{{Cite web|url=http://www.misetic-law.com/|title=Official site|publisher=Law Offices of Luka S. Misetic|date=|accessdate=November 17, 2012}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[http://www.misetic-law.com/ "Official site"]. Law Offices of Luka S. Misetic<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">November 17,</span> 2012</span>.</cite></ref><ref name="Dnevnik">{{Cite news|title=Ovo je čovjek koji je uspio obraniti generala Gotovinu!|url=http://dnevnik.hr/vijesti/hrvatska/luka-misetic-gotovinin-prijatelj-i-odvjetnik-koji-ga-je-uspio-obraniti.html|publisher=[[Dnevnik Nove TV]]|date=November 16, 2012|language=Croatian|accessdate=November 21, 2012}}<cite class="citation news cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="true">[http://dnevnik.hr/vijesti/hrvatska/luka-misetic-gotovinin-prijatelj-i-odvjetnik-koji-ga-je-uspio-obraniti.html "Ovo je čovjek koji je uspio obraniti generala Gotovinu!"] (in Croatian). [[Dnevnik Nove TV]]. November 16, 2012<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">November 21,</span> 2012</span>.</cite> [[Category:CS1 Croatian-language sources (hr)]]</ref> Mgbe ọ na-akwadebe nchebe Furundžija na họtel Sheraton nke obodo Zagreb, ọ zutere Ante Gotovina.<ref name="HIZ">{{Cite news|title=Pet sati istine u sedam godina na HTV-u|url=http://www.hizbih.info/index.php?option=com_content&task=view&id=366&Itemid=29|publisher=Croatian Intellectual Assembly of Bosnia and Herzegovina|date=March 22, 2008|language=Croatian|accessdate=November 21, 2012}}<cite class="citation news cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="true">[http://www.hizbih.info/index.php?option=com_content&task=view&id=366&Itemid=29 "Pet sati istine u sedam godina na HTV-u"] (in Croatian). Croatian Intellectual Assembly of Bosnia and Herzegovina. March 22, 2008<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">November 21,</span> 2012</span>.</cite> [[Category:CS1 Croatian-language sources (hr)]]</ref> N'ọnwa Ọktoba afọ 2001 ọ ghọrọ onye ọka iwu ya, na-emezu ntọhapụ Gotovina na Nọvemba afọ 2012.<ref name="Jutarnji">{{Cite news|title=Odvjetnik koji je stekao Gotovinino povjerenje braneći Furundžiju|url=http://www.jutarnji.hr/odvjetnik-koji-je-stekao-gotovinino-povjerenje-braneci-furundziju/7788/|work=[[Jutarnji list]]|date=December 18, 2005|language=Croatian|accessdate=November 21, 2012}}<cite class="citation news cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="true">[http://www.jutarnji.hr/odvjetnik-koji-je-stekao-gotovinino-povjerenje-braneci-furundziju/7788/ "Odvjetnik koji je stekao Gotovinino povjerenje braneći Furundžiju"]. ''[[Ndepụta Jutarnji|Jutarnji list]]'' (in Croatian). December 18, 2005<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">November 21,</span> 2012</span>.</cite> [[Category:CS1 Croatian-language sources (hr)]]</ref> Maazị Misetic apụtala n'ihu Ụlọikpe Mba Nile na The Hague.<ref>{{Cite web|url=http://www.icj-cij.org/docket/files/118/18092.pdf|title=Archived copy|accessdate=2014-04-24|archivedate=2014-04-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140424233816/http://www.icj-cij.org/docket/files/118/18092.pdf}}</ref> Ọ na-anọchite anya ndị ahịa n'okwu ikpe mba ụwa n'ihu Ụlọikpe Na-adịgide adịgide nke Arbitration na The Hague, yana otu International Centre for Settlement of Investment Disputes. == Ihe edeturu n'okpuru ala == {{Reflist}} == Edensibia ==   == Njikọ mpụga == * Official website {{DEFAULTSORT:Misetic, Luka}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] pgynk2w27s7djw5p9ry0shswnaknnxl Awkat Hossain 0 29872 729432 145448 2026-09-30T08:51:23Z Neme244 16387 added DEFAULTSORT 729432 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Awkat Hossain|native_name=আওকাত হোসেন|birth_date={{birthdate and age|df=y|1951|05|03}}|birth_place=[[Dhaka]], Pakistan (now in Bangladesh)|nationality=Bangladeshi|occupation=Film editor, writer, director|years_active=1970&ndash;1992|notable_works=''[[Dui Poisar Alta]]''|awards=[[National Film Awards (Bangladesh)|National Film Award]] (1st time)|death_date=|death_place=}} [[Category:Articles with hCards]] Awkat Hossain bụ onye nchịkọta akụkọ ihe nkiri Bangladesh, onye ode akwụkwọ na onye ntụzi.[1][2][3]  Ọ meriri ihe nrite ihe nkiri mba Bangladesh maka ndezi kacha mma maka ihe nkiri Dui Poisar Alta (1982)[4] == Ihe nkiri == === Dị ka onye edemede === * Mayer Dabi – 1986 * Bondhu Amar – 1992 === Dị ka onye nduzi === * ''Mayer Dabi'' – 1986 * Bondhu Amar – 1992 === Dị ka ndị editọ ===   {| class="wikitable" style="font-size: 95%;" !Year !Award !Category !Film !Result |- |1982 |National Film Award |Best Editing |''Dui Poisar Alta''||{{Won}}<ref name=nfa>{{cite web|url=http://www.fdc.gov.bd/site/page/f3bb17fe-d9ad-4b61-bd8a-5824262691ad/%E0%A7%A7%E0%A7%AF%E0%A7%AD%E0%A7%AB-%E0%A7%A8%E0%A7%A6%E0%A7%A7%E0%A7%A8|script-title=bn:জাতীয় চলচ্চিত্র পুরস্কার প্রাপ্তদের নামের তালিকা (১৯৭৫-২০১২)|language=bn|trans-title=List of the winners of National Film Awards (1975-2012)|accessdate=25 March 2019|publisher=Bangladesh Film Development Corporation|work=Government of Bangladesh|title=Archive copy|archivedate=23 December 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181223211753/http://www.fdc.gov.bd/site/page/f3bb17fe-d9ad-4b61-bd8a-5824262691ad/%E0%A7%A7%E0%A7%AF%E0%A7%AD%E0%A7%AB-%E0%A7%A8%E0%A7%A6%E0%A7%A7%E0%A7%A8}}</ref> |} {{DEFAULTSORT:Hossain, Awkat}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 5i9xdkj0d9j8sdr3lh9mtef186331or 729433 729432 2026-09-30T08:52:39Z Neme244 16387 Added Databox 729433 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[Category:Articles with hCards]] Awkat Hossain bụ onye nchịkọta akụkọ ihe nkiri Bangladesh, onye ode akwụkwọ na onye ntụzi.[1][2][3]  Ọ meriri ihe nrite ihe nkiri mba Bangladesh maka ndezi kacha mma maka ihe nkiri Dui Poisar Alta (1982)''Mkpurụ okwu sélénsé''[4] == Ihe nkiri == === Dị ka onye edemede === * Mayer Dabi – 1986 * Bondhu Amar – 1992 === Dị ka onye nduzi === * ''Mayer Dabi'' – 1986 * Bondhu Amar – 1992 === Dị ka ndị editọ ===   {| class="wikitable" style="font-size: 95%;" !Year !Award !Category !Film !Result |- |1982 |National Film Award |Best Editing |''Dui Poisar Alta''||{{Won}}<ref name=nfa>{{cite web|url=http://www.fdc.gov.bd/site/page/f3bb17fe-d9ad-4b61-bd8a-5824262691ad/%E0%A7%A7%E0%A7%AF%E0%A7%AD%E0%A7%AB-%E0%A7%A8%E0%A7%A6%E0%A7%A7%E0%A7%A8|script-title=bn:জাতীয় চলচ্চিত্র পুরস্কার প্রাপ্তদের নামের তালিকা (১৯৭৫-২০১২)|language=bn|trans-title=List of the winners of National Film Awards (1975-2012)|accessdate=25 March 2019|publisher=Bangladesh Film Development Corporation|work=Government of Bangladesh|title=Archive copy|archivedate=23 December 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181223211753/http://www.fdc.gov.bd/site/page/f3bb17fe-d9ad-4b61-bd8a-5824262691ad/%E0%A7%A7%E0%A7%AF%E0%A7%AD%E0%A7%AB-%E0%A7%A8%E0%A7%A6%E0%A7%A7%E0%A7%A8}}</ref> |} {{DEFAULTSORT:Hossain, Awkat}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 3kbetqidchl62vjw6oyx30974tvpa12 Amal Clooney 0 30024 729441 727392 2026-09-30T09:06:19Z Neme244 16387 added DEFAULTSORT 729441 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=|image=Amal Clooney 02.jpg|caption=Clooney in 2014|birth_name=Amal Alamuddin|birth_date={{birth date and age|1978|2|3|df=yes}}|birth_place=[[Beirut]], Lebanon|citizenship={{hlist|Lebanon|United Kingdom}}|education={{ubl|[[St Hugh's College, Oxford]] ([[Bachelor of Arts|BA]])|[[New York University]] ([[Master of Laws|LLM]])}}|occupation=[[Barrister]]|years_active=2000–present|spouse={{marriage|[[George Clooney]]|27 September 2014}}|children=2}} [[Category:Articles with hCards]] '''Amal Clooney''' (née Alamuddin; Arabic: ; amụrụ n' ọnwa 3 Febụwarị 1978) bụ onye ọka iwu Lebanọn na Britain.<ref name="People-40thBday-2018">{{Cite news|author=Russian|first=Ale|title=Amal's Big 40! George Clooney Celebrates Wife's Birthday on 24-Hour Getaway|url=http://people.com/movies/amals-big-40-george-clooney-celebrates-wifes-birthday-on-24-hour-getaway/|work=[[People (magazine)|People]]|date=5 February 2018}}</ref> Ndị ahịa ya gụnyere onye nta akụkọ Filipino n' American Maria Ressa, onye bụbu onye isi ala nke Maldives Mohamed Nasheed, onye guzobere WikiLeaks Julian Assange, onye bụzi praịm minista nke Ukraine Yulia Tymoshenko, onye nta akụkọ Canada a mụrụ n' Ijipt Mohamed Fahmy<ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2014/nov/06/amal-clooney-egypt-journalist-mohamed-fahmy|title=Amal Clooney calls on Egypt to release journalist Mohamed Fahmy|work=[[The Guardian]]|author=Kingsley|first=Patrick|date=6 November 2014|accessdate=20 September 2019}}</ref> na onye na-eme ihe ike nke Iraq Nadia Murad.<ref>{{Cite news|author=Clooney|first=Amal|title=Amal Clooney: A test for democracy in the Philippines|url=https://www.washingtonpost.com/opinions/2020/06/12/amal-clooney-test-democracy-philippines/|work=[[The Washington Post]]|date=June 12, 2020|accessdate=December 26, 2020}}</ref><ref name="doughtystreet.co.uk">{{Cite web|title=Amal Clooney|url=https://www.doughtystreet.co.uk/barristers/amal-clooney|accessdate=28 October 2021|work=[[Doughty Street Chambers]]}}</ref><ref name="ABCNews-5Things-2014">{{Cite news|work=[[ABC News]]|url=http://www.abcnews.go.com/Entertainment/things-george-clooneys-lady-friend-amal-alamuddin/story?id=22960268|author=Rothman|first=Michael|title=5 Things About Amal Alamuddin|date=19 March 2014}}</ref><ref name="Independent-Engagement-2014">{{Cite news|first=Ian|author=Johnston|title=George Clooney Engaged To Amal Alamuddin: Actor To Marry British Human Rights Lawyer Who Has Represented Julian Assange|url=https://www.independent.co.uk/news/people/news/george-clooney-to-marry-his-british-lawyer-girlfriend-amal-alamuddin-9294602.html|work=[[The Independent]]|date=27 April 2014}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://en.vogue.me/culture/lifestyle-and-travel/nadia-murad-amal-clooney-nobel-peace-prize/|title=Nadia Murad is Joined by Amal Clooney as She Accepts Nobel Peace Prize|work=[[Vogue Arabia]]|author=Day|first=Emma|date=11 December 2018}}</ref> Ọ bụkwa osote prọfesọ nke iwu na Columbia Law School. Ya na di ya, onye America na-eme ihe nkiri George Clooney, guzobere Clooney Foundation for Justice. Ezinụlọ ya hapụrụ Lebanọn mgbe ọ dị afọ abụọ, n' oge Agha Obodo Lebanọn, wee biri na Gerrards Cross, Buckinghamshire.<ref name="Telegraph-Engagement-2014">{{Cite news|author=Flanagan|first=Padraic|title=George Clooney Engaged to High-Flying British Lawyer|url=https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/northamerica/usa/10793797/George-Clooney-engaged-to-high-flying-British-lawyer.html|work=[[The Daily Telegraph]]|date=28 April 2014}}</ref> Nna ya Ramzi Alamuddin, onye Druze Lebanọn si n' obodo Alam al-Din nke Baakline na Chouf District, nwetara nzere MBA ya na Mahadum America nke Beirut.<ref name="NBCNews-DruzeSunni-2014">{{Cite news|author=Gatten|first=Emma|title=Amal Alamuddin: George Clooney's Betrothed a Star Among Druze Community|url=https://www.nbcnews.com/news/world/amal-alamuddin-george-clooneys-betrothed-star-among-druze-community-n201351|accessdate=28 September 2014|work=[[NBC News]]|date=13 September 2014}}</ref> Ọ laghachiri Lebanọn n' afọ 1991 mgbe agha obodo biri.<ref name="StraitsTimes-Engagement-2014">{{Cite news|work=[[The Straits Times]]|date=27 April 2014|accessdate=6 May 2014|url=http://www.straitstimes.com/lifestyle/movies/story/george-clooneys-fiancee-not-only-has-beauty-and-brains-also-great-style-20140|title=George Clooney's Fiancée Amal Alamuddin Has Beauty, Brains And Style}}</ref><ref name="Amal Family Background Info">{{Cite web|url=http://www.globalpost.com/dispatch/news/regions/middle-east/lebanon/140504/youd-think-george-clooney-amal-alamuddin-marriage|title=You'd think George Clooney asked all of Lebanon to marry him}}</ref> A mụrụ nne ya Baria (née Miknass) n' ezinụlọ ndị Sunni Muslim na Tripoli na Northern Lebanon na nne Palestine-Jordan.<ref name="NOW-Druze-2014">{{Cite news|author=Gebeily|first=Maya|title=Amal Alamuddin from 'Druze family of sheikhs'|url=https://now.mmedia.me/lb/en/reportsfeatures/545333-amal-alamuddin-from-druze-family-of-sheikhs|accessdate=28 September 2014|work=[[NOW News]]|date=30 April 2014|archive-date=6 October 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141006172909/https://now.mmedia.me/lb/en/reportsfeatures/545333-amal-alamuddin-from-druze-family-of-sheikhs|url-status=dead}}</ref><ref name="NBCNews-DruzeSunni-2014"/><ref>{{Cite web|date=2014-07-21|title=Baria Alamuddin|url=https://quartetbooks.wordpress.com/2014/07/21/baria-alamuddin/|accessdate=2022-12-12|work=Naim Attallah Online|language=en}}</ref> Ọ bụ onye nta akụkọ ndọrọ ndọrọ ọchịchị na onye nchịkọta akụkọ mba ọzọ nke akwụkwọ akụkọ Saudi ''al-Hayat'' .<ref>{{Cite web|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170830234310/https://www.tatler.com/article/amal-clooney-the-most-wanted-woman-in-britain|archivedate=30 August 2017|url=https://www.tatler.com/article/amal-clooney-the-most-wanted-woman-in-britain|title=Amal Clooney – the most wanted woman in Britain|work=Tatler|date=19 January 2016|quote='I remember her as humane and brainy,' adds [[Ghil'ad Zuckermann]], now a professor of linguistics at the University of Adelaide, Australia, who was also at St Hugh's with Amal. 'Students were talking about Amal even then, especially those from Middle Eastern backgrounds. I remember being told around 1997, about her famous journalist mother'.|accessdate=5 August 2018}}</ref> Ọ bụ onye guzobere ụlọ ọrụ mmekọrịta ọha na eze International Communication Experts, nke bụ akụkụ nke ụlọ ọrụ buru ibu nke na-ahụ maka ịdebanye aha ndị ọbịa ama ama, foto mgbasa ozi, na nkwalite ihe omume.<ref name="AlArabiya-WhoIs-2014">{{Cite news|author=Karam|first=Joyce|title=Who is Clooney's fiancée Amal Alamuddin?|url=http://english.alarabiya.net/en/life-style/entertainment/2014/04/28/Who-is-Clooney-s-fianc-e-Amal-Alamuddin-.html|accessdate=28 September 2014|work=[[Al Arabiya]]|date=28 April 2014}}</ref> Amal nwere ụmụnne atọ: otu nwanne nwanyị (Tala Alamuddin) n' ụmụnne abụọ site n' alụmdi na nwunye mbụ nke nna ya.<ref name="NOW-LebanonPride-2014">{{Cite news|title=Lebanon in frenzy over Clooney-Alamuddin engagement|url=https://now.mmedia.me/lb/en/lebanonnews/545482-lebanon-in-frenzy-over-clooney-alamuddin-engagement|accessdate=28 September 2014|work=[[NOW News]]|date=1 May 2014|archive-date=13 October 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141013112657/https://now.mmedia.me/lb/en/lebanonnews/545482-lebanon-in-frenzy-over-clooney-alamuddin-engagement|url-status=dead}}</ref> Amal gara Dr Challoner's High School, ụlọ akwụkwọ grammar ụmụ nwanyị dị na Little Chalfont, Buckinghamshire, tụpụ ọ gaa mahadum. Ọ gụrụ akwụkwọ na St Hugh's College, Oxford, ebe ọ natara onyinye ngosi na Shrigley Award.<ref name="OxfordGazette">{{Cite news|work=[[Oxford University Gazette]]|date=23 October 1997|title=Colleges, Halls, and Societies: Notices&nbsp;– St Hugh's College|url=http://www.ox.ac.uk/gazette/1997-8/weekly/231097/coll.htm|accessdate=6 May 2014|archive-date=18 July 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100718195832/http://www.ox.ac.uk/gazette/1997-8/weekly/231097/coll.htm|url-status=dead}}</ref><ref name="Forbes-Engaged-2014">{{Cite web|url=https://www.forbes.com/sites/gregorymcneal/2014/04/27/international-lawyer-and-scholar-amal-alamuddin-engaged-to-george-clooney/|title=International Lawyer And Scholar Amal Alamuddin Engaged To George Clooney|work=[[Forbes (magazine)|Forbes]]|date=27 April 2014|first=Gregory S.|author=McNeal|accessdate=15 September 2014}}</ref> Ọ gụsịrị akwụkwọ na nzere Bachelor of Arts (BA) na jurisprudence na 2000. N' afọ sochirinụ ọ banyere New York University School of Law iji mụọ maka Master of Laws (LL.M) ogo. Ọ natara Jack J. Katz Memorial Award maka ịdị mma n' iwu ntụrụndụ.<ref name="DoughtyStreet-BioPDF-2014">{{Cite web|title=Amal Alamuddin|work=[[Doughty Street Chambers]]|url=http://www.doughtystreet.co.uk/barristers/profile-pdf/amal-clooney/185|accessdate=14 May 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150731002805/http://www.doughtystreet.co.uk/barristers/profile-pdf/amal-clooney/185|archivedate=31 July 2015}}</ref><ref name="IBT-6FastFacts-2014">{{Cite web|author=Schumann|first=Rebecka|title=George Clooney Girlfriend Revealed: Who Is Amal Alamuddin? 6 Fast Facts About The Actor's New Love|url=http://www.ibtimes.com/george-clooney-girlfriend-revealed-who-amal-alamuddin-6-fast-facts-about-actors-new-love-photos|date=29 October 2013|accessdate=6 May 2014}}</ref> Mgbe ọ nọ na NYU, ọ rụrụ ọrụ otu semester n' ọfịs Sonia Sotomayor, mgbe ahụ ọ bụ onye ọka ikpe maka Ụlọikpe Mkpegharị Ikpe nke United States maka Mpaghara nke Abụọ n'onye otu NYU Law.<ref name="Slate-Engaged-2014">{{Cite news|author=Mathis-Lilley|first=Ben|title=London Human Rights Lawyer Amal Alamuddin Is Engaged|url=http://www.slate.com/blogs/the_slatest/2014/04/28/amal_alamuddin_london_lawyer_to_wed_actor.html|accessdate=28 September 2014|work=[[Slate (magazine)|Slate]]|date=28 April 2014}}</ref> [[Usòrò:Chrystia_Freeland_and_Amal_Clooney_at_the_Global_Conference_for_Media_Freedom_-_2019_(48264889267)_(cropped).jpg|áká_èkpè|thumb|Clooney (n'aka nri) na Minista Na-ahụ Maka Mba Ọzọ nke Canada Chrystia Freeland na Global Conference for Media Freedom na London na 2019|271x271px]] Clooney ruru eru ịrụ ọrụ iwu na [[Njikọ̀taọ̀hà|United States]], England, na Wales. A nabatara ya n' ụlọikpe na [[Nú Yọk|New York]] n' afọ 2002, a kpọkwara ya n' Ụlọikpe nke England na Wales n' afọ 2010.<ref>{{Cite web|author=BSB|title=Barrister Details – Mrs Amal Clooney|url=https://www.barstandardsboard.org.uk/barristers-register/BD7FF6F657B19042634B9F49F1B8B67C.html|accessdate=28 October 2021|work=www.barstandardsboard.org.uk}}</ref> Ọ rụkwara ọrụ n' ụlọ ikpe mba ụwa na The Hague, gụnyere Ụlọikpe Ikpe Mba Nile n' Ụlọikpe Mpụ Mba Nile.<ref name="DoughtyStreet-BioPDF-2014"/> Clooney rụrụ ọrụ na Sullivan & Cromwell na New York City ruo afọ atọ dị ka akụkụ nke Criminal Defense and Investigations Group, ebe ndị ahịa ya gụnyere Enron n' Arthur Andersen.<ref name="Forbes-Engaged-2014"/><ref name="DoughtyStreet-BioPDF-2014"/> Ọ rụchara ọrụ ikpe na International Court of Justice na 2004, na-eje ozi n' okpuru Ọkàikpe Vladlen S. Vereshchetin si Russia, Ọkàikpe Nabil Elaraby si Egypt, na Ọkàikpe Ad hoc Sir Franklin Berman si United Kingdom.<ref name="IILJ-Clerkship-2004-2005">{{Cite web|title=Clerkships&nbsp;– Prior and Present Clerks|url=http://www.iilj.org/oldbak/experience/Clerkships2.htm|work=Institute for International Law and Justice|publisher=[[New York University School of Law]]|accessdate=28 September 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140904095632/http://www.iilj.org/oldbak/experience/Clerkships2.htm|archivedate=4 September 2014}}</ref><ref name="People-5FastFacts-2014">{{Cite web|author=Chi|first=Paul|title=George Clooney Engaged to Amal Alamuddin: 5 Fast Facts About Her|accessdate=6 May 2014|url=http://www.people.com/people/article/0,,20791492,00.html|work=People|date=27 February 2014|archive-date=8 May 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140508152833/http://www.people.com/people/article/0,,20791492,00.html|url-status=dead}}</ref> O mechara biri na The Hague na-arụ ọrụ n'Ọfịs nke Prosecutor na UN Special Tribunal for Lebanon na International Criminal Tribunal maka Yugoslavia mbụ, ebe ọ bụ onye na-enyere onye ọka ikpe Patrick Robinson aka, Onye isi ikpe.<ref name="ExpandingJurisdiction-2010">{{Cite journal|volume=8|issue=5|journal=Journal of International Criminal Justice|title=Expanding Jurisdiction over War Crimes under Article 8 of the ICC Statute|doi=10.1093/jicj/mqq066|author=Alamuddin|first=A.|year=2010}}</ref> Ikpe ahụ boro onye bụbu onye isi ala nke Republic of Yugoslavia maka mpụ ndị e boro ebubo na ha mere na Kosovo, Croatia, na Bosnia n' oge agha na Yugoslavia.<ref name="doughtystreet.co.uk"/> N' afọ 2010, a kpọrọ Clooney na Bar nke England & Wales, Inner Temple. Ọ bụ onye ọka iwu na-arụ ọrụ na Doughty Street Chambers.<ref name="doughtystreet.co.uk"/> Clooney nọ n' ọkwa iwu Legal 500 na Chambers and Partners dị ka onye ọka iwu na-eduga na iwu ikike mmadụ nke mba ụwa, iwu mba ụwa, na iwu mpụ nke mba ụwa. A na-akọwa ya dị ka 'onye nwere ọgụgụ isi nke iwu' nke 'na-edozi ikpe ndị dị mkpa n'ụwa niile' ma 'mara obere ihe ya n'ime'. A na-ekwu n' ọ bụ 'onye na-akwado ihe okike' onye bụ 'nke mbụ' na 'ngwakọta dị omimi nke ọgụgụ isi na pragmatism'. Akwụkwọ ntuziaka ahụ na-egosipụtakwa 'nnukwu nkwado' ya na 'ịkwado ọnụnọ n' ihu ụlọ ikpe' ma kọwaa ya dị ka 'onye na-eme nrọ n' ụlọ ikpe mba ụwa'. Ha na-ekwukwa na ọ bụ 'onye ọhụrụ dị egwu' nwere ikike ịkpali 'ndị isi ala, ndị minista mba ọzọ n' azụmaahịa ... n' ụzọ dị irè' maka ndị e metọrọ ikike mmadụ. A na-akọwa ya dị ka 'onye na-adịghị atụ egwu ịkwalite isi ihe ọhụrụ nke iwu', 'onye nwere nnukwu mgbagwoju anya n' ịkwalite ókèala' na inwe 'nkwado siri ike maka iwu na ọmịiko maka ndị ọ na-ejere ozi'.<ref>{{Cite web|title=Amal Clooney > Doughty Street Chambers > London > England {{!}} Lawyer Profile|url=https://www.legal500.com/firms/9303-doughty-street-chambers/9303-london-england/lawyers/551284-amal-clooney/|accessdate=15 March 2022|work=www.legal500.com|archivedate=25 January 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220125231912/https://www.legal500.com/firms/9303-doughty-street-chambers/9303-london-england/lawyers/551284-amal-clooney/}}</ref> Clooney na-anọchite anya ndị ahịa n' ihu ụlọ ikpe mba ụwa gụnyere Ụlọikpe Mpụ Mba Nile, Ụlọikpe Ikpe Mba Nile n' Ụlọikpe Ikike Mmadụ nke Europe. Ọ na-anọchite anya ndị e mere ihe ike, gụnyere mgbukpọ agbụrụ na ime ihe ike mmekọahụ ma na-anọchitere otu ndị Iraq sitere na ndị Yazidi na-achọ ịza ajụjụ maka mgbukpọ na mpụ ndị ọzọ ISIS mere, gụnyere Nobel Peace Prize Laurette, Nadia Murad.<ref>{{Cite web|title=Amal Clooney agrees to represent Nadia, ISIS sex slave, in international court|url=https://www.globalcitizen.org/fr/content/amal-clooney-nadia-sex-slavery-isis-icc/|accessdate=23 December 2021|work=Global Citizen|language=fr|archivedate=23 December 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211223094946/https://www.globalcitizen.org/fr/content/amal-clooney-nadia-sex-slavery-isis-icc/}}</ref> Clooney na-anọchite anya ndị Yazidi na ikpe dị ịrịba ama, na-ebo ụlọ ọrụ France, Lafarge, ebubo na ọ kwadoro ISIS iji mee ka ụlọ ọrụ dị n' ebe ugwu Siria nke na-arụ ọrụ n' etiti afọ 2011 na 2014.<ref>{{Cite news|date=30 November 2018|title=Yazidi women seek to join case against French company accused of funding Islamic State|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/us-mideast-yazidi-lafarge-idUSKCN1NZ2AS|accessdate=14 January 2022}}</ref> N' afọ 2021, Clooney bụ onye na-agba akwụkwọ na ndị na-agbachitere ndị ahụ n' okwu ikpe mbụ nke a mara onye otu ISIS ikpe maka igbuchapụ agbụrụ ma maa ya ikpe ịga mkpọrọ ndụ ya niile.<ref>{{Cite web|title=German court finds former 'IS' member guilty of genocide {{!}} DW {{!}} 30 November 2021|url=https://www.dw.com/en/german-court-finds-former-is-member-guilty-of-genocide/a-59976226|accessdate=23 December 2021|work=Deutsche Welle}}</ref> Clooney na-anọchite anya ndị nta akụkọ mgbe niile ma na-eduga ndị ndụmọdụ mba ụwa na-arụ ọrụ maka onye nta akụkọ Filipino na onye isi oche nke ebe nrụọrụ weebụ akụkọ Rappler, Maria Ressa. Ressa na-eche usoro ebubo iwu ihu nke nwere ike iduga ihe dị ka 100 afọ n' ụlọ mkpọrọ.<ref>{{Cite web|date=19 January 2021|title=Amal Clooney decries 'legal charade' after journalist Maria Ressa charged again with libel|url=http://www.theguardian.com/world/2021/jan/19/amal-clooney-decries-legal-charade-after-journalist-maria-ressa-charged-again-with-libel|accessdate=31 January 2022|work=The Guardian}}</ref> E nyere Ressa ihe nrite Nobel Peace Prize na 2021 maka 'ọgụ obi ike ya maka nnwere onwe ikwu okwu na Philippines'.<ref>{{Cite web|title=The Nobel Peace Prize 2021|url=https://www.nobelprize.org/prizes/peace/2021/press-release/|accessdate=31 January 2022|work=NobelPrize.org}}</ref> Clooney nọchitere anya Wa Lone na Kyaw Soe Oo, ndị nta akụkọ Reuters abụọ si Myanmar bụ ndị gọọmentị mara ikpe ịga mkpọrọ afọ asaa maka ịkọ akụkọ banyere mpụ ndị agha Myanmar mere megide Rohingyas. A tọhapụrụ ha na Mee 2019.<ref>{{Cite news|date=7 May 2019|title=Wa Lone and Kyaw Soe Oo: Reuters journalists freed in Myanmar|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-48182712|accessdate=31 January 2022}}</ref> Kemgbe afọ 2015, Clooney abụrụla onye otu ngalaba na-eleta na onye isi nke Columbia Law School's Human Rights Institute, ebe ya na Prọfesọ Sarah H. Cleveland na-akụzi Human Rights Course.<ref>{{Cite web|title=Amal Clooney|url=https://www.law.columbia.edu/faculty/amal-clooney|accessdate=28 October 2021|work=www.law.columbia.edu|archivedate=28 October 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211028093352/https://www.law.columbia.edu/faculty/amal-clooney}}</ref> Clooney akụzikwara ụmụ akwụkwọ gbasara iwu mpụ mba ụwa na SOAS School of Law na London, The New School na New York City, The Hague Academy of International Law, na Mahadum North Carolina na Chapel Hill.<ref name="DoughtyStreet-BioPDF-2014"/> [[Usòrò:UNICEF_UK_(14281378624)_(cropped).jpg|thumb|Clooney na May 2014]] * A họpụtara ya dị ka onye ndụmọdụ pụrụ iche nye onye ọkàiwu ụlọ ikpe mpụ mba ụwa, Karim Khan QC, na Darfur.<ref>{{Cite web|title=ICC Prosecutor Mr Karim A.A. Khan QC appoints Seventeen Special Advisers|url=https://www.icc-cpi.int/Pages/item.aspx?name=pr1611|accessdate=28 October 2021|work=www.icc-cpi.int}}</ref> * A họpụtara ya na UK Attorney General's Office Public International Law Panel (Panel C site na 2014 ruo 2019 na Panel B site na 2020), otu ndị ọkachamara n' iwu mba ụwa kpọrọ ka ha nye ndụmọdụ ma nọchite anya UK n'ụlọ ikpe na nke mba ụwa.<ref name="AttyGenPanel-Website-2015">{{Cite web|title=Attorney General's civil panel counsel: appointments, membership lists and off panel counsel|url=https://www.gov.uk/guidance/attorney-generals-panel-counsel-appointments-membership-lists-and-off-panel-counsel|work=Treasury Solicitor's Department, Government Legal Department and Attorney General's Office|accessdate=30 August 2015|date=14 August 2015}}</ref><ref name="UKAttyGen-PubIntlLawPanelC-2014">{{Cite web|title=Public International Law Panel of Counsel – Summary of Selection Process|url=https://www.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/285743/Public_International_Law_Panel_of_Counsel_-_Summary.pdf|work=[[Attorney General's Office (United Kingdom)|UK Attorney General]]|accessdate=30 August 2015|date=25 February 2014|archivedate=8 October 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151008003858/https://www.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/285743/Public_International_Law_Panel_of_Counsel_-_Summary.pdf}}</ref><ref name="doughtystreet.co.uk"/> * A họpụtara ya dị ka onye nnọchi anya pụrụ iche nke UK na Media Freedom (2019-2020) site n' aka odeakwụkwọ mba ofesi nke UK (2019-2020).<ref name=":0">{{Cite news|title=Amal Clooney appointed Foreign Office special envoy|url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-47825327|accessdate=5 April 2019}}</ref><ref name="doughtystreet.co.uk" /> * A họpụtara ya dị ka osote onye isi oche nke Kọmitii Ukwu nke Ndị Ọkachamara Iwu na Mgbasa Ozi (2019-2021) site n' aka Lord Neuberger nke Abbotsbury, onye bụbu Onye isi oche nke Ụlọikpe Kasị Elu nke UK.<ref>{{Cite web|title=Lord Neuberger and Amal Clooney announce Media Freedom Legal Panel members|url=https://www.gov.uk/government/news/lord-neuberger-and-amal-clooney-announce-media-freedom-legal-panel-members|accessdate=5 November 2020|work=GOV.UK}}</ref><ref name="doughtystreet.co.uk" /> * Onye otu Expert Panel of Preventing Sexual Violence Initiative (PSVI) nke onye bụbu odeakwụkwọ mba UK bụ William Hague guzobere iji nweta ihe akaebe nke mpụ mmekọahụ mere na mpaghara esemokwu.<ref name="doughtystreet.co.uk" /> * N' afọ 2013, a họpụtara ya n' ọtụtụ kọmitii nke United Nations, gụnyere dịka onye ndụmọdụ nke onye nnọchi anya pụrụ iche Kofi Annan na Syria na dịka onye ndụmọdụ na 2013 Drone Inquiry site n' aka onye na-ekwu maka ihe ndị ruuru mmadụ nke UN Ben Emmerson QC n'iji drones eme ihe na ọrụ mgbochi iyi ọha egwu.<ref name="UNSRCTDroneInquiry-2013">{{Cite web|title=UN SRCT Drone Inquiry&nbsp;– Credits: UNSRCT Team|url=http://unsrct-drones.com/report/176|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171020171706/http://unsrct-drones.com/report/176|archivedate=20 October 2017|accessdate=28 April 2014|work=[[United Nations]]}}</ref><ref name="doughtystreet.co.uk" /> * A họpụtara ya na Human Dignity Trust Bar Panel, obere panel nke ndị ọka iwu na-eme pro bono ma na-enye ndụmọdụ na ikpe ndị na-ama aka ịkpa ókè megide ndị LGBT.<ref name="doughtystreet.co.uk" /> * A họpụtara Clooney dị ka onye kachasị mma nke Barbara Walters na 2014.<ref name="ABCNews-BWaltersFascinating-2015">{{Cite web|author=<!--Not stated-->|date=14 December 2015|title=Amal Clooney: Barbara Walters' Most Fascinating Person of the Year|url=https://abcnews.go.com/Entertainment/amal-clooney-barbara-walters-fascinating-person-year/story?id=27566889|work=[[ABC News]]}}</ref> Na 2014 British Fashion Awards, e depụtara ya maka Best British Style n' akụkụ David Beckham, Kate Moss, Keira Knightley n' Emma Watson.<ref>{{Cite web|author=Sowray|first=Bibby|date=1 December 2014|title=Emma Watson Wins Award for Best British Style at Fashion Awards|url=http://fashion.telegraph.co.uk/news-features/TMG11265784/British-Fashion-Awards-2014-Emma-Watson-crowned-British-Style-Icon.html|accessdate=23 May 2015|work=Telegraph Media Group|archivedate=13 December 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141213115424/http://fashion.telegraph.co.uk/news-features/TMG11265784/British-Fashion-Awards-2014-Emma-Watson-crowned-British-Style-Icon.html}}</ref> * 2016 World Economic Forum Young Global Leader.<ref name="doughtystreet.co.uk"/><ref>{{Cite web|author=Knowles|first=Kitty|title=Amal Clooney & fellow Brits make World Economic Forum's "tech-wise" list|url=https://www.forbes.com/sites/kittyknowles/2016/03/17/amal-clooney-world-economic-forum-british-young-global-leaders-class-of-2016/|accessdate=28 October 2021|work=Forbes}}</ref> * 2018 United Nations Correspondents Association Global Citizen of the Year Award.<ref>{{Cite web|title=Amal Clooney wins 2018 United Nations Correspondents' Association Global Citizen of the Year Award {{!}} Doughty Street Chambers|url=https://www.doughtystreet.co.uk/news/amal-clooney-wins-2018-united-nations-correspondents-association-global-citizen-year-award|accessdate=28 October 2021|work=www.doughtystreet.co.uk|date=7 December 2018}}</ref><ref>{{Cite web|title=2018 UNCA Awards Winners « The United Nations Correspondents Association|url=https://unca.com/2018-unca-awards-winners/|accessdate=28 October 2021}}</ref> * N 'afọ 2019, Prince Charles malitere onyinye Amal Clooney iji mee emume 'ụmụ agbọghọ dị egwu'.<ref>{{Cite web|author=Abrams|first=Margaret|title=Prince Charles launches the 'Amal Clooney Award' to celebrate 'incredible young women'|url=https://www.businessinsider.com/prince-charles-launches-the-amal-clooney-award-2019-3|accessdate=29 February 2020|work=Business Insider}}</ref> * Simon Wiesenthal Center sọpụrụ Amal na George Clooney na Humanitarian Award ya na mmemme mmemme ya na 2020.<ref>{{Cite web|date=29 October 2020|title=Amal and George Clooney Honored at Simon Wiesenthal Center Museum of Tolerance 2020 Gala|url=https://jewishjournal.com/community/323927/amal-and-george-clooney-honored-at-simon-wiesenthal-center-museum-of-tolerance-2020-gala/|accessdate=28 October 2021|work=Jewish Journal}}</ref> * 2020 Kọmitii na-echebe ndị nta akụkọ Gwen Ifill Award maka "ihe ịga nke ọma pụrụ iche na nke na-adịgide adịgide n' ihe kpatara nnwere onwe mgbasa ozi".<ref>{{Cite web|title=2020|url=https://cpj.org/awards/2020/|accessdate=28 October 2021|work=Committee to Protect Journalists}}</ref> * 2021 Kọmitii ndị nta akụkọ maka nnwere onwe nke mgbasa ozi 'Freedom of the Press Award'.<ref>{{Cite web|title=Freedom of the Press Awards|url=https://www.rcfp.org/freedom-of-the-press-awards/|accessdate=28 October 2021|work=The Reporters Committee for Freedom of the Press}}</ref> * American Society of International Law 'Onye mmeri nke International Rule of Law' Award.<ref name="doughtystreet.co.uk" /> * N' afọ 2021, National Underground Railroad Freedom Center kwetara na Amal na George Clooney maka ọrụ ha na ikpe ziri ezi na mbọ nnwere onwe nke oge a na International Freedom Conductor Awards Gala.<ref>{{Cite web|author=Lewis|first=Kaitlin|title=George and Amal Clooney receive highest honor from the Freedom Center Saturday|url=https://www.cincinnati.com/story/news/2021/10/17/george-and-amal-clooney-receive-highest-honor-ifca-awards-gala/8496943002/|accessdate=28 October 2021|work=The Enquirer}}</ref><ref>{{Cite web|title=2021 International Freedom Conductor Awards Gala – National Underground Railroad Freedom Center|url=https://freedomcenter.org/voice/event/ifca21/|accessdate=28 October 2021|work=freedomcenter.org}}</ref> * 2022, Fellow nke Society of Writers to Her Majesty's Signet (nke a maara dị ka WS Society)<ref>{{Cite web|title=Amal Clooney, New WS Fellow|url=https://www.wssociety.co.uk/features/2021/new-fellow|accessdate=18 January 2022|work=The WS Society|date=22 December 2021}}</ref> * 2022, Time magazine, Woman of the Year. * 2022, Isiokwu 3 Human Rights Global Treasure Award.<ref>{{Cite web|title=2022|url=https://www.article3.org/2022|accessdate=2023-01-05|work=Article3.org|language=en-US}}</ref> 2Clooney bụ onye guzobere na onye isi oche nke Clooney Foundation for Justice, nke ya na di ya, George Clooney, guzobere na 2016. Ebumnuche ha bụ ikpe ziri ezi iji mepụta ụwa ebe a na-echebe ikike mmadụ na ọ dịghị onye karịrị iwu. Nzukọ ahụ na-achịkọta ihe akaebe nke mmetọ nke ikike mmadụ, na-enye nkwado iwu n' efu maka ndị merụrụ ahụ ma na-arụ ọrụ iji hụ na a na-aza ndị na-eme ya. CFJ na-arụ ọrụ ugbu a n' ihe karịrị mba iri anọ: na-enyocha mpụ agha na Ukraine, na-enyo enyo ikpe ụgha na-elekwasị anya na ụmụ nwanyị na ndị nta akụkọ, na ịlụ ọgụ megide usoro ọchịchị aka ike zuru ụwa ọnụ nke na-achọ ịta ndị na-ekwu eziokwu ahụhụ. Ihe omume ya kachasị ọhụrụ, Waging Justice for Women, na-eji usoro ikpe iji gbanwee iwu ịkpa ókè ma mee ka ịza ajụjụ maka mmetọ dabere na okike.<ref>{{Cite web|title=Clooney Foundation for Justice|url=https://cfj.org/|accessdate=2023-03-08|work=Clooney Foundation For Justice|language=en}}</ref> Ọ sonyeere Aurora Humanitarian Initiative na mmalite Amal Clooney Scholarship, nke e mepụtara iji zipụ otu nwa akwụkwọ nwanyị si Lebanon na United World College Dilijan kwa afọ, iji debanye aha na mmemme International Baccalaureate (IB) afọ abụọ.<ref>{{Cite web|url=http://www.latimes.com/entertainment/gossip/la-et-mg-amal-clooney-scholarship-100-lives-20151217-story.html|title=Amal Clooney launches scholarship for Lebanese girls|date=17 December 2015|work=[[Los Angeles Times]]}}</ref> Clooney na di ya kwadoro nwa akwụkwọ Yazidi, Hazim Avdal, onye ọ zutere site n' ọrụ ya na Nadia Murad ka Avdal na-arụ ọrụ na Yazda. Avdal nọ na Mahadum Chicago.<ref name="ChicagoTrib-HazimAvdal-2018">{{Cite news|author=Swartz|first=Tracy|title=George and Amal Clooney sponsor an Iraqi refugee attending U. of C.|url=http://www.chicagotribune.com/entertainment/chicagoinc/ct-ent-george-clooney-iraqi-refugee-hazim-avdal-20180212-story.html|work=[[Chicago Tribune]]|date=12 February 2018}}</ref> N' afọ 2017, Clooneys nyere onyinye $ 1 nde na Southern Poverty Law Center na Charlottesville, Virginia, iji lụso òtù ịkpọasị ọgụ na America.<ref>{{Cite web|author=Fleming|first=Mike Jr.|date=2017-08-22|title=George & Amal Clooney Donate $1 Million To Fight Hate Groups|url=https://deadline.com/2017/08/george-clooney-amal-clooney-one-million-dollar-donation-combat-hate-groups-southern-poverty-law-center-1202153603/|accessdate=2023-03-08|work=Deadline|language=en-US}}</ref> N' afọ 2018, mgbe a gbagburu Stoneman Douglas High School, ndị Clooneys kwere nkwa $ 500,000 na March for Our Lives ma kwuo na ha ga-abịa.<ref>{{Cite web|url=https://www.sfgate.com/entertainment/the-wrap/article/George-and-Amal-Clooney-Donate-500-000-for-12626898.php|title=Oprah Follows George and Amal Clooney's Lead, to Donate $500,000 for Parkland Students' March|date=20 February 2018}}</ref> Ha nyekwara $ 100,000 na Young Center for Immigrant Children's Rights, site na Clooney Foundation for Justice, iji nyere ụmụaka na-akwaga mba ọzọ kewapụrụ na ezinụlọ ha n'ókè US na Mexico aka.<ref>{{Cite web|title=The Clooneys Donated $100,000 to Help Migrant Children Separated From Their Parents|url=https://www.wmagazine.com/story/george-amal-clooney-donation-to-help-migrant-children|accessdate=2023-03-08|work=W Magazine|date=20 June 2018|language=en}}</ref> Amal na George Clooney nyere onyinye $ 100,000 nye ụlọ ọrụ ebere atọ nke Lebanon, Lebanese Red Cross, Impact Lebanon, na Baytna Baytak, bụ ndị nyere aka nye ndị mgbawa nke 2020 metụtara na Beirut.<ref>{{Cite web|author=McNary|first=Dave|date=2020-08-06|title=Amal and George Clooney Donate $100,000 to Lebanese Relief Charities After Beirut Explosion|url=https://variety.com/2020/film/news/amal-george-clooney-donate-100000-lebanese-relief-charities-1234727949/|accessdate=2023-03-08|work=Variety|language=en-US}}</ref> N' afọ 2020, ndị Clooneys nyere $ 1 nde maka mbọ enyemaka coronavirus. Nke a gụnyere ego maka NHS iji nyere aka nye ndị ọrụ nọ n' ihu na Lebanese Food Bank nke na-enyere ndị nne na-alụbeghị di aka, ndị agadi na ndị na-adịghị ike na-enweghị ike ịrụ ọrụ ugbu a n'ihi ntiwapụ COVID-19.<ref>{{Cite web|date=2020-04-09|title=Amal & George Clooney Just Made A Major Donation To 6 Coronavirus Relief Efforts|url=https://www.vogue.co.uk/news/article/george-amal-clooney-coronavirus-donation|accessdate=2023-03-08|work=British Vogue|language=en-GB}}</ref> Ha nyekwara onyinye na The Mill na Sonning Theatre, nke dị nso n' ụlọ ha na Berkshire, nke nyeere aka hụ na ọ dị ndụ site na ọrịa a.<ref>{{Cite web|author=Andrews|first=Farah|date=2020-10-11|title=George and Amal Clooney donate to save their local theatre in England|url=https://www.thenationalnews.com/arts-culture/on-stage/george-and-amal-clooney-donate-to-save-their-local-theatre-in-england-1.1091647|accessdate=2023-03-08|work=The National|language=en}}</ref> N' afọ 2022, Amal Clooney, ya na Michelle Obama na Melinda French Gates, malitere mkpọsa 'Get Her There' nke na-achọ ịkwalite izi ihe na inye ụmụ nwanyị nọ n' afọ iri na ụma ike.<ref>{{Cite web|author=Alvord|first=Kyler|date=25 October 2022|title=Michelle Obama Launches New 'Get Her There' Campaign with Amal Clooney, Melinda Gates|url=https://people.com/politics/michelle-obama-launches-get-her-there-campaign-with-amal-clooney-melinda-gates/|accessdate=5 January 2023|work=People}}</ref><ref>{{Cite web|author=Rodriguez|first=Leah|date=28 October 2022|title=Michelle Obama, Melinda French Gates, and Amal Clooney Are Joining Forces to Fight Child Marriage|url=https://www.globalcitizen.org/en/content/michelle-obama-melinda-french-gates-amal-clooney/|accessdate=5 January 2023|work=Global Citizen}}</ref> N' ọnwa Febụwarị 2017, ihe ngosi ''okwu'' CBS The Talk kọrọ na Clooney dị ime.<ref name="BBCNews-ExpectingTwins-2017">{{Cite news|title=George and Amal Clooney 'expecting twins'|url=https://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-38926056|work=[[BBC News]]|date=10 February 2017}}</ref> Enyi ya Matt Damon kwupụtara afọ ime ahụ na Entertainment Tonight.<ref name="ABCNews-DamonGreatParents-2017">{{Cite news|author=Rothman|first=Michael|title=Matt Damon Says George and Amal Clooney Will Be 'Great Parents'|url=https://abcnews.go.com/Entertainment/matt-damon-george-amal-clooney-great-parents/story?id=45400456|work=[[ABC News]]|date=10 February 2017}}</ref> Na June 2017, ọ mụrụ ejima, nwa nwoke na nwa nwanyị.<ref name="People-TwinsBirth-2017">{{Cite news|author=Leonard|first=Elizabeth|title=A Boy! A Girl! George and Amal Clooney Welcome Twins|url=http://people.com/babies/george-clooney-amal-clooney-welcome-twins/|work=People|date=6 June 2017}}</ref> == Ọrụ na akwụkwọ == * Special Tribunal for Lebanon: Law and Practice, nke ya na D. Tolbert na N. Jurdi dere (Oxford University Press, 2014).<ref>{{Cite book|url=https://global.oup.com/academic/product/the-special-tribunal-for-lebanon-9780199687459?cc=gb&lang=en&|title=The Special Tribunal for Lebanon: Law and Practice|date=27 March 2014|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-968745-9|editor=Alamuddin|series=Oxford Monographs in International Humanitarian & Criminal Law|location=Oxford, New York}}</ref> * {{Cite book|author=Clooney|first=Amal|title=The Right to a Fair Trial in International Law|url=https://global.oup.com/academic/product/the-right-to-a-fair-trial-in-international-law-9780198808398|date=2020|publisher=Oxford University Press|location=New York|isbn=978-0-198-80839-8|oclc=994411014|ref=none}} * Onye nchịkọta akụkọ ya na D. Neuberger nke Free Speech in International Law (2022) * "Human Rights", isi na I. Roberts (ed.), Satow's Diplomatic Practice (7th Edition, Oxford University Press, 2017) (melite maka mbipụta 2022 na-aga n'ihu).<ref>{{Cite book|url=https://global.oup.com/academic/product/satows-diplomatic-practice-9780198739104?cc=gb&lang=en&|title=Satow's Diplomatic Practice|date=1 December 2016|publisher=[[Oxford University Press]]|isbn=978-0-19-873910-4|editor=Roberts|edition=7th|location=Oxford, New York}}</ref> * "The Right to Insult in International Law?", ya na P. Webb, na Columbia Human Rights Law Review, 2017, Mpịakọta 48, Nke 2.<ref>{{Cite journal|title=The Right to Insult in International Law|url=http://hrlr.law.columbia.edu/hrlr/the-right-to-insult-in-international-law/|accessdate=28 October 2021|journal=Columbia Human Rights Law Review}}</ref> * {{Cite book|author=Alamuddin|first=Amal|editor=Alamuddin|title=The Special Tribunal for Lebanon: Law and Practice|date=2014|publisher=Oxford University Press|location=Oxford|isbn=978-0-19-968745-9|chapter=Chapter 4: The UN investigation of the Hariri assassination: The relationship between the UN investigation commission and the Special Tribunal for Lebanon: Problems of Principle and Practice|pages=50–72|oclc=861207456}} * {{Cite book|author=Alamuddin|first=Amal|editor=Zidar|title=Contemporary Challenges for the International Criminal Court|date=2014|publisher=British Institute of International and Comparative Law|location=London|isbn=978-1-90522-151-6|pages=103–130|chapter=The role of the Security Council in starting and stopping cases at the International Criminal Court: problems of principle and practice|oclc=871319445}} * {{Cite news|author=Alamuddin|first=Amal|title=Separating Law and Politics: Challenges to the Independence of Judges and Prosecutors in Egypt|url=http://www.ibanet.org/Article/Detail.aspx?ArticleUid=B30A63AE-8066-4B49-8758-C1684BE5E9B9|work=Report of the International Bar Association Human Rights Institute (IBAHRI), Supported by the Open Society Foundations Arab Regional Office|date=February 2014|accessdate=30 August 2015|archive-date=8 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160808095142/http://www.ibanet.org/Article/Detail.aspx?ArticleUid=b30a63ae-8066-4b49-8758-c1684be5e9b9|url-status=dead}} * {{Cite journal|author=Alamuddin|first=Amal|title=Expanding Jurisdiction over War Crimes under Article 8 of the ICC Statute|journal=Journal of International Criminal Justice|date=15 November 2010|volume=8|issue=5|pages=1219–1243|doi=10.1093/jicj/mqq066|issn=1478-1387}} * {{Cite book|author=Alamuddin|first=Amal|editor=Khan|title=Principles of Evidence in International Criminal Justice|date=2010|publisher=Oxford University Press|location=Oxford|isbn=978-0-19-958892-3|pages=231–305|chapter=II. Before the Trial Begins; 6. Collection of Evidence|oclc=663822377}} * Clooney, Amal (29 Julaị 2021). "[https://www.justsecurity.org/77636/dont-let-the-autocrats-win-how-biden-can-use-the-democracy-summit-to-build-back-media-freedoms/ Ekwela ka ndị] Autocrats merie - Otu Biden nwere ike isi jiri nzukọ ọchịchị onye kwuo uche ya mee ihe iji wulite nnwere onwe mgbasa ozi". Naanị Nchebe. * Clooney, Amal (17 Mee 2021). "Yazidis kwesịrị ikpe ziri ezi maka Mgbukpọ agbụrụ: Otu ndị otu Biden ga-esi eduzi ụzọ". Naanị Nchebe. * Clooney, Amal (11 Mee 2021). [https://www.washingtonpost.com/gdpr-consent/?next_url=https%3a%2f%2fwww.washingtonpost.com%2fopinions%2f2021%2f05%2f11%2famal-clooney-zainab-ahmad-isis-torturer-war-crimes%2f "Onye na-ata ndị ISIS ahụhụ sonyere na mgbukpọ agbụrụ. U.S. na-eme ka o sie ike iwebata ya n'ụlọ ikpe".] ''Akwụkwọ akụkọ Washington Post''. * Clooney, Amal (12 June 2020). "[https://www.washingtonpost.com/opinions/2020/06/12/amal-clooney-test-democracy-philippines/ Nnyocha maka ọchịchị onye kwuo uche ya na Philippines]". ''Akwụkwọ akụkọ Washington Post''. * Clooney, Amal (22 Septemba 2017). "N' ikpeazụ, anyị nwere mgbalị jikọtara ọnụ iji mee ka ISIS bụrụ ikpe ziri ezi". ''Huffington Post'' * Clooney, Amal (14 Ọktoba 2015). "[https://www.huffpost.com/entry/maldives-president-nasheed-release_b_8297848 Maldives Backslides Into Repression ka ụwa na-akpọ oku ka a tọhapụ onye isi ala Nasheed]". ''Huffington Post'' * [Ihe e dere n'ala ala peeji] "[https://www.huffpost.com/entry/sisi-al-jazeera-mohamed-fahmy-free_b_7920542/ Ọ bụ oge Sisi ga-eme ka onye nta akụkọ Al Jazeera bụ Mohamed Fahmy] Free". ''Huffington Post'' * {{Cite news|author=Clooney|first=Amal|title=Release Mohamed Nasheed{{snd}} an innocent man and the Maldives' great hope|url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2015/apr/30/release-mohamed-nasheed-maldives-president-conviction|work=[[The Guardian]]|date=30 April 2015}} * Clooney, Amal (26 Febụwarị 2015). ""Egypt kwesịrị iziga onye nta akụkọ Canada Mohamed Fahmy n' ụlọ". ''Huffington Post'' * {{Cite news|author=Clooney|first=Amal|title=The Anatomy of an Unfair Trial|url=http://www.huffingtonpost.com/Amal-Alamuddin/egypt-unfair-trial_b_5688388.html|work=[[Huffington Post]]|date=18 August 2014}} * {{Cite news|author=Alamuddin|first=Amal|title=Will Syria go to the ICC?|url=http://www.doughtystreet.co.uk/documents/uploaded-documents/will_syria_go_to_the_ICC.pdf|work=[[The Lawyer]]|date=10 December 2012|accessdate=28 September 2014}} * {{Cite journal|author=Alamuddin|first=Amal|title=Does Libya Have to Surrender Saif Al-slam Gaddafi to The Hague?|journal=Mizaan: The Newsletter from Lawyers for Justice in Libya|date=April 2012|issue=1|url=http://www.doughtystreet.co.uk/documents/uploaded-documents/mizaan-newsletter-23rd-april-final1.pdf|accessdate=28 September 2014}} {{DEFAULTSORT:Clooney, Amal}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] p9p92j2b42x7xu3v9wryw941enamuq3 Atul Gawande 0 30067 729449 720340 2026-09-30T09:24:20Z Neme244 16387 added DEFAULTSORT 729449 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder|name=Atul Gawande|image=Atul Gawande, USAID Assistant Administrator.jpg|office=Assistant Administrator of the [[United States Agency for International Development]] for Global Health|term_start=January 4, 2022|term_end=|predecessor=Alma Golden|president=[[Joe Biden]]|1blankname=[[Administrator of the United States Agency for International Development|Administrator]]|1namedata=[[Samantha Power]]|office1=[[COVID-19 Advisory Board#Members|Member of the COVID-19 Advisory Board]]|1blankname1=Co-chairs|1namedata1=[[David A. Kessler]], [[Vivek Murthy]] and [[Marcella Nunez-Smith]]|term_start1=November 9, 2020|term_end1=January 20, 2021|predecessor1=''Position established''|successor1=''Position abolished''|birth_date={{birth date and age|1965|11|5}}|birth_place=New York City, U.S.|death_date=|death_place=|module={{Infobox scientist|embed=yes |field = [[Surgery]], [[Journalism]], [[Public health]], [[Healthcare]] |workplaces = [[Haven Healthcare]], [[Chief executive officer|CEO]]<br>[[Harvard Medical School]]<br>[[Brigham and Women's Hospital]] |education = [[Stanford University]] ([[Bachelor of Arts|BA]], [[Bachelor of Science|BS]])<br>[[Balliol College, Oxford]] ([[MA (Oxon)|MA]])<br>[[Harvard University]] ([[Doctor of Medicine|MD]], [[Master of Public Health|MPH]]) |prizes = {{Plainlist| *[[Rhodes Scholarship]] *[[MacArthur Fellows Program|MacArthur Fellow]] (2006)}} |website = {{Plainlist| *{{URL|atulgawande.com}} *{{URL|http://www.hsph.harvard.edu/atul-gawande}}}} }}}} Atul Atmaram Gawande (amuru na Nọvemba 5, 1965) bu onye dibia bekee, onye ode akwukwo na onye nchoputa nsogbu.  Ọ na-eme ịwa ahụ izugbe na endocrine na Brigham na Hospitallọ Ọgwụ Ụmụ na Boston, Massachusetts .  Ọ bụ prọfesọ na Ngalaba nchekwa na nchekwa na Harvard TH Chan School of Health Health na Samuel O. Thier Prọfesọ nke ịwa ahụ na Harvard Medical School .  Na ada nsogbu na eze, ọ bụ onye isi ụmụaka nke Ariadne Labs, ụlọ ọrụ maka ihe ihe usoro, na Master oche nke Lifebox, otu ndị na-ama uru na-arụ ọrụ na ibelata na ịwa ahụ n'ụwa nile  .  Na June 20, 2018, a set Gawande onye isi oche nke ngosi Haven, nke Amazon, Berkshire Hathaway, na JP Morgan Chase nwere wee gbadaa dị ka CEO na Mee 2020, na- ike dị ka onye isi oche mgbe akwụkwọ ahụ na-  achọ onye isi oche ọhụrụ. <ref>{{Cite web|first=Rose|author=Wagner|title=Senate powers through nomination votes in marathon session|url=https://www.courthousenews.com/senate-powers-through-nomination-votes-in-marathon-session/|date=December 17, 2021|accessdate=December 18, 2021|work=Courthouse News Service}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.usaid.gov/news-information/speeches/jan-4-2022-administrator-samantha-power-swearing-ceremony-atul-gawande-global-health|title=Administrator Samantha Power at the Swearing-in Ceremony for Atul Gawande, Assistant Administrator to the Bureau for Global Health|date=January 4, 2022|publisher=U.S. Agency for International Development|accessdate=January 5, 2022|archivedate=January 4, 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220104221140/https://www.usaid.gov/news-information/speeches/jan-4-2022-administrator-samantha-power-swearing-ceremony-atul-gawande-global-health}}</ref>Na Nọvemba 9, 2020, akpọrọ ya onye otu onye isi oche Joe Biden's COVID-19 Advisory Board.  Na Disemba 17, 2021, akwadoro ya dị ka onye enyemaka nchịkwa nke United States Agency for International Development, wee ṅụọ iyi na Jenụwarị 4, 2022. . <ref name="CBY">{{Cite book|author=Exum|first=Kaitlen J.|title=Gawande, Atul|publisher=HW Wilson|year=2008|isbn=978-0824210564|pages=187–189}}</ref>Gawande ikike nzere bachelọ na biology na ihe enyemaka mgbakasị na Mahadum Stanford na 1987. [1] Dị ka onye ọkaibe Rhodes, ọ ama na Philosophy, Politics and Economics (PPE) na Balliol College, Oxford, na 1989. [2]  ] Ọ akwụkwọ akwụkwọ na Dọkịta Ọgwụgwụ na Harvard Medical School na 1995, wee nwetara Master of Health site na Harvard School of Public Health na 1999. [3] Ọ gụchara ụdị ibi ndụ ịwa ahụ n'ozuzu ya, ọzọ na Harvard, na  Brigham na ụlọ ọgwụ, na 2003. == Nkwado ndọrọ ndọrọ ọchịchị == <ref name="GMAG">{{Cite web|title=Humane Endeavor|url=https://www.guernicamag.com/interviews/humane-endeavor/|work=Guernica / A Magazine of Art & Politics|date=November 17, 2014|accessdate=January 6, 2015|archivedate=December 20, 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141220065406/https://www.guernicamag.com/interviews/humane-endeavor/}}</ref>tarihin onye na-agụghị akwụkwọ, Gawande bụ onye ọrụ afọ maka mgbasa ozi Gary Hart maka onye isi ala United States.  [1] Mgbe ọ akwụkwọ akwụkwọ, ọ sonyeere Al Gore 's 1988 onye isi ala.  [2] Onye ọrụ dị ka onye isi ngwaọrụ maka onye onye anya Jim Cooper ( D - TN ), onye bụ onye edemede nke "aṣọmpi a na-achịkwa" nkwado nkwado maka Conservative Democratic Forum.  [3] Gawande akwụkwọ ụlọ akwụkwọ edemede na 1990 - afọ abụọ ka ọ bụrụ onye gosipụtara Bill Clinton n'oge ire 1992 == Ọrụ ọha == <ref>{{Cite web|author=Diamond|first=Dan|title=Pulse Check: Atul Gawande goes to Washington (again)|url=http://politi.co/2zhNFAw|accessdate=2020-11-27|work=Politico|date=November 3, 2017|language=en|archivedate=June 25, 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210625152541/https://www.politico.com/story/2017/11/03/pulse-check-atul-gawande-goes-to-washington-again-244469}}</ref>Gawande bụrụ onye mechara bụrụ onye dị elu na ngalaba na ọrụ ndị ka Clinton mbụ mbụ nraranye .  Ọ na-eduzi otu n'ime kọmitii atọ nke ndị ọrụ nke Clinton na National Health Care Reform, na-elekọta ndị mmadụ 75 ma ụlọ uru maka ndị America na ego ego na ihe ndị a na-eji maka ndị ọrụ.  [1] Mana mbọ a wakporo na ndị nta akụkọ, Gawande mechara kọwa oge a na ndụ ya dị ka ihe na-akụda ike, na-ekwu na "ihe m na-eme nke ọma n'ihi otu ihe ndị na-eme nke ọma n  'isi ụlọ ọrụ ma ọ bụ ịzọ ọkwa dị mma n'ezie. na." <ref>{{Cite journal|author=<!--not stated-->|date=5 July 2008|title=WHO's patient-safety checklist for surgery|journal=The Lancet|volume=372|issue=9632|doi=10.1016/S0140-6736(08)60964-2|pmid=18603137}}</ref>Gawande duuru "Nchekwa ịwa ahụ na-azụ ndụ" nke Òtù Ahụ Ike, bụ nke akwụkwọ ihe dị ka ụlọ ọrụ 200 na ndị ọrụ na-arụ ọrụ iji ndepụta ndepụta, nke e edi na 2008, ka a ga  -eji mee ihe na ụlọ ihe nkiri .  Lancet nabatara ndepụta ahụ dị ka "ngwa a na-ahụ anya iji kwalite nchekwa", na-egosi "Mana ndepụta ndepụta enyo n'onwe ya. Ezigbo uru ya bụ ịgba ume n'ịkpọ okwu n'etiti ndị otu na nchoputa LED ọzọ.  iji weta omenala nchekwa na etiti mgbasa ndị ọrịa." Na Jenụwarị 1998, Gawande bipụtara otu akụkọ na ''Slate'' – "Eziokwu nke akụkụ na arụmụka nke ịmụ nwa-afọ ime: Ime ime ọ bụla dị njọ, mana usoro ahụ abụghị nsogbu." – na-atụle ka amụma ite ime kwesịrị "dabere n'ajụjụ nke mgbe nwa ebu n'afọ na-ebu ụzọ ghọọ onye na-aghọta ihe" na "ọ bụghị na usoro ma ọlị. – ma ọ bụ ọbụna mgbe nwa ebu n'afọ nwere ike ịlanarị n'èzí akpa nwa." <ref name="Gawande">{{Cite web|author=Gawande|first=Atul|date=1998-01-30|title=Partial Truths in the Partial-Birth-Abortion Debate|url=https://slate.com/technology/1998/01/partial-truths-in-the-partial-birth-abortion-debate.html|accessdate=2021-12-17|work=[[Slate (magazine)|Slate]]|language=en}}</ref> . Ihe edemede Gawande nke New Yorker nke June 2009 igosi obodo abụọ dị na Texas iji gosi ihe ngwaọrụ ngwaọrụ ji dị ọnụ n'otu obodo ma e jiri ya iso nke ọzọ.  N'iji obodo McAllen, Texas, dị ka ihe atụ, ọ bụ ụka na otu ụlọ ọrụ, omenala na-ebelata uru (nke nwere ike inye ihe na- mkpa mkpa ) bụ ihe dị mkpa n'ịkwalite, n'enweghị mkpa.  ka omenala nke ọnụ ala dị elu.  Ozi dị mma dịka ụlọ ọgwụ Mayo na usoro ndị ọzọ na-arụ ọrụ nke ọma nyere <ref>{{Cite news|title=Atul Gawande, a surgeon injecting humanity into US healthcare|url=https://www.ft.com/content/123aaa04-7618-11e8-8cc4-59b7a8ef7d3d?emailId=5b2cb92546f4610004bb4ea3|work= [[Financial Times]]|accessdate=June 23, 2018}}</ref>List ahụ "mere ebili mmiri" site n'ime ka okwu ahụ pụta ìhè, dị ka Bryant Furlow si kwuo na Lancet Oncology .  [1] Onye isi ala Barack Obama zoro aka na ya n'oge mbọ Obama na-achọ iwu iwu ntọala nke United States Congress mere.  Dị ka Senator Ron Wyden si kwuo, isiokwu ahụ "uchera echiche [Obama] n'ụzọ dị mfe ama", ma gosi ya otu ndị isi nke Obama, bụ ndị kwuru nke ọma, "Nke a bụ ihe anyị ga-edozi."  [2] Mgbe ọ gụchara ndị New Yorker, onye ọrụ ogologo oge Warren Buffett bụ Charlie Munger ihe Gawande ego ruru $20,000 ka ọ na-ekele Dr. Gawande maka inye ihe bara uru na ọha mmadụ.  [3] Gawande we ike ego ahụ ma e ike ziga akwụkwọ ozi ọhụrụ maka $40,000.  Gawande nyere $40,000 ahụ n'alụọgwụ Brigham na Women's Hospital Center for Surgery and Public Health, ebe ọ bụbu onye bi. <references group="" responsive="1"></references> Akwụkwọ ya nke abụọ, ''Ka Mma: Ndetu Dọkịta na-arụ ọrụ'', ka ewepụtara na Eprel 2007. Ọ na-atụle àgwà ọma atọ Gawande weere dị ka ihe kacha mkpa maka ịga nke ọma na nkà mmụta ọgwụ: ịdị uchu, ime ihe ziri ezi, na ọgụgụ isi. Gawande na-enye ihe atụ n'akwụkwọ nke ndị chịkọtara àgwà ọma ndị a. Akwụkwọ ahụ na-agbalịsi ike iweta ọtụtụ akụkụ nke nsogbu ahụike na-ese okwu, dị ka iwu na-ezighị ezi na US, ọrụ ndị dọkịta na ntaramahụhụ ọnwụ, na ọgwụgwọ dị iche n'etiti ụlọ ọgwụ. <ref>{{Cite news|author=Chen, Pauline W.|title=Better: A Surgeon's Notes on Performance – Atul Gawande – Books – Review|url=https://www.nytimes.com/2007/04/22/books/review/Chen.t.html|work=The New York Times|date=April 22, 2007|accessdate=March 23, 2018}}</ref> ''Ịbụ ọnwụ: Ọgwụ na ihe dị na njedebe'' ka ewepụtara na October 2014 wee bụrụ onye na-ere ahịa #1 New York Times . Ọ na-atụle njedebe nke ndụ nhọrọ banyere ibi ndụ enyemaka yana mmetụta usoro ahụike na-enwe n'ahụ ndị ọrịa na-anwụ anwụ. Akwụkwọ ahụ bụ ihe ndabere nke akwụkwọ akụkọ maka usoro ihe nkiri telivishọn PBS "Frontline", nke e bu ụzọ gbasaa na February 10, 2015. <ref>{{Cite news|title=Atul Gawande's 'Being Mortal'|url=https://www.nytimes.com/2014/11/09/books/review/atul-gawande-being-mortal-review.html|work=The New York Times|date=November 6, 2014|accessdate=October 4, 2019|author=Fink, Sheri}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.pbs.org/wgbh/frontline/film/being-mortal/|title=Being Mortal|work=[[PBS]]|accessdate=October 4, 2019|archivedate=October 3, 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191003123453/https://www.pbs.org/wgbh/frontline/film/being-mortal/}}</ref> Na June 2018, a kpọrọ ya onye isi oche maka ụlọ ọrụ ọhụrụ, Boston, Haven Healthcare, nke onye na-achụ ego billionaire Warren Buffett, Amazon's Jeff Bezos, na JPMorgan Chase CEO Jamie Dimon . <ref>{{Cite news|date=June 20, 2018|title=Bezos, Buffett, Dimon health venture will be based in Boston|work=[[Boston Globe]]|url=https://www.bostonglobe.com/business/2018/06/20/gawande/C7uFtpyQ9DDpqNZ6BvA35J/story.html|accessdate=October 4, 2019|archive-date=November 22, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181122131836/https://www.bostonglobe.com/business/2018/06/20/gawande/C7uFtpyQ9DDpqNZ6BvA35J/story.html|url-status=dead}}</ref> Ọ kwụsịrị n'ọkwa ahụ na Mee 2020, na-anọgide dị ka onye isi oche mgbe nzukọ ahụ na-achọ onye isi oche ọhụrụ. <ref>{{Cite web|author=Reuter|first=Elise|title=Gawande steps down as CEO of Haven, underscoring how hard it is to change healthcare|url=https://medcitynews.com/2020/05/gawande-steps-down-as-ceo-of-haven-underscoring-how-hard-it-is-to-change-healthcare/|work=MedCity News|date=13 May 2020|accessdate=27 June 2021}}</ref> Na Jenụwarị 2021, Haven kwupụtara na ọ ga-akwụsị ọrụ. Dị ka CNBC si kwuo, isi mmalite ndị metụtara ụlọ ọrụ ahụ kwuru na "mgbe ụlọ ọrụ ahụ na-emepụta echiche, onye ọ bụla n'ime ụlọ ọrụ atọ ahụ na-arụ ọrụ nke ya na-arụ ọrụ nke ya iche iche na ndị ọrụ ha, na-ewepụ mkpa ọ dị maka ịmalite ọrụ nkwonkwo." <ref>{{Cite news|author=Son|first=Hugh|title=Haven venture disbanding after 3 years|url=https://www.cnbc.com/2021/01/04/haven-the-amazon-berkshire-jpmorgan-venture-to-disrupt-healthcare-is-disbanding-after-3-years.html|publisher=CNBC|date=4 January 2021|accessdate=2 July 2021}}</ref> Na Julaị 13, 2021, Onye isi ala Biden họpụtara Gawande maka ọkwa onye enyemaka nke US AID maka Bureau of Global Health. <ref>{{Cite web|title=President Biden Announces 11 Key Nominations|url=https://www.whitehouse.gov/briefing-room/statements-releases/2021/07/13/president-biden-announces-11-key-nominations/|work=The White House|accessdate=July 13, 2021|date=July 13, 2021|archivedate=July 13, 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210713203723/https://www.whitehouse.gov/briefing-room/statements-releases/2021/07/13/president-biden-announces-11-key-nominations/}}</ref> Emere ntị na nhọpụta Gawande na Kọmitii Mmekọrịta Mba Ọzọ nke Sineti na Septemba 29, 2021. Onye omebe iwu Florida Marco Rubio gbupụrụ ntuli aka kọmitii Gawande na Ọktoba 2021, na-ekwu, "Nchekwa nke Atul Gawande maka igbu ụmụ ọhụrụ na-emebi emebi. . . Onye isi ala Biden kwesịrị ịwepụ nhọpụta Gawande ma jiri onye na-agba mbọ ịkwado ọrụ ụlọ ọrụ ahụ nke ịzọpụta ndụ.” <ref name="rubio.senate.gov">{{Cite web|title=Rubio Delays Atul Gawande's Nomination to Serve as Top Global Public Health Official Over Radical Abortion Views|url=https://www.rubio.senate.gov/public/index.cfm/2021/10/rubio-delays-atul-gawande-s-nomination-to-serve-as-top-global-public-health-official-over-radical-abortion-views|accessdate=2021-12-17|work=U.S. Senator for Florida, Marco Rubio|language=en|archivedate=2021-12-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211217162155/https://www.rubio.senate.gov/public/index.cfm/2021/10/rubio-delays-atul-gawande-s-nomination-to-serve-as-top-global-public-health-official-over-radical-abortion-views}}</ref> Okwu Senator Rubio sitere na akụkọ 1998 Gawande dere na-agbachitere ụfọdụ ụzọ isikwopụ afọ ime n'oge na igbu nwa mgbe a gafesịrị . <ref name="Gawande"/> Na Nọvemba 3, 2021, kọmitii ahụ kọsara nhọpụta Gawande n'ala ụlọ omebe iwu. <ref>{{Cite web|title=PN874 – Atul Atmaram Gawande – United States Agency for International Development 117th Congress (2021–2022)|url=https://www.congress.gov/nomination/117th-congress/874?q=%7B%22search%22%3A%5B%22gawande%22%2C%22gawande%22%5D%7D&s=1&r=1|work=US Congress|date=December 17, 2021|accessdate=18 March 2022}}</ref> Ndị omebe iwu niile kwadoro Gawande na Disemba 17, 2021 site na votu nke 48-31. <ref>{{Cite web|title=On the Nomination (Confirmation: Atul Atmaram Gawande, of Massachusetts, to be an Assistant Administrator of the U.S. Agency for International Development)|url=https://www.congress.gov/nomination/117th-congress/874?q=%7B%22search%22%3A%5B%22gawande%22%2C%22gawande%22%5D%7D&s=1&r=1|work=US Senate|date=December 17, 2021|accessdate=March 18, 2022}}</ref> Na 2010 Oge 100, etinyere ya, na ebe nke ise na ngalaba "Ndị na-eche echiche". <ref>{{Cite news|author=Daschle|first=Tom|url=http://www.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,1984685_1984745_1984936,00.html|title=The 2010 Time 100: Atul Gawande|date=April 29, 2010|accessdate=May 7, 2010|archive-date=August 17, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130817115059/http://www.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,1984685_1984745_1984936,00.html|url-status=dead}}</ref> N'otu afọ ahụ, akwụkwọ akụkọ ''Foreign Policy'' tinyere ya na ndepụta nke ndị na-eche echiche zuru ụwa ọnụ. <ref>{{Cite news|author=Swift, Andrew|title=The FP Top 100 Global Thinkers|url=https://foreignpolicy.com/articles/2010/11/29/the_fp_top_100_global_thinkers|work=Foreign Policy|date=November 28, 2010|accessdate=October 4, 2019}}</ref> A họpụtara ya na American Philosophical Society na 2012. <ref>{{Cite web|title=APS Member History|url=https://search.amphilsoc.org/memhist/search?creator=Atul+Gawande&title=&subject=&subdiv=&mem=&year=&year-max=&dead=&keyword=&smode=advanced|accessdate=2021-03-19|work=American Philosophical Society|archivedate=June 25, 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210625152404/https://search.amphilsoc.org/memhist/search?creator=Atul+Gawande&title=&subject=&subdiv=&mem=&year=&year-max=&dead=&keyword=&smode=advanced}}</ref> Na 2014, o gosipụtara redio Reith Lectures nke BBC kwa afọ, na-enye usoro okwu anọ aha ya bụ ''Ọdịnihu nke Ọgwụ'' . E zigara ndị a na Boston, London, Edinburgh na Delhi . <ref>{{Cite web|title=Why Do Doctors Fail?, Dr Atul Gawande: The Future of Medicine, The Reith Lectures – BBC Radio 4|url=http://www.bbc.co.uk/programmes/b04bsgvm|publisher=BBC|accessdate=2015-12-06|archivedate=December 2, 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141202215103/http://www.bbc.co.uk/programmes/b04bsgvm}}</ref> N'afọ ahụ kwa, ọ meriri Lewis Thomas Prize maka Ide banyere Sayensị . <ref>{{Cite news|date=April 1, 2014|title=Surgeon and writer Atul Gawande awarded Lewis Thomas Prize|publisher=Rockefeller Foundation|url=https://www.rockefeller.edu/news/8087-surgeon-and-writer-atul-gawande-awarded-lewis-thomas-prize/|accessdate=October 4, 2019}}</ref> Na Nọvemba 2016, ọ bụ otu n'ime ndị nnata atọ nwetara ihe nrite Gọvanọ Massachusetts na Humanities maka ntinye aka ya iji kwalite ndụ obodo na Massachusetts. <ref>{{Cite web|title=2016 Governor's Awards in the Humanities|url=http://masshumanities.org/programs/benefit-dinner/|accessdate=December 22, 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190820003753/http://masshumanities.org/programs/benefit-dinner/|archivedate=August 20, 2019}}</ref> Na Mee 2022 Mahadum Pennsylvania nyere ya Dọkịta Sayensị Sọpụrụ na emume mmalite ha kwa afọ. <ref>{{Cite web|title=Penn's 2022 Commencement Speaker and Honorary Degree Recipients|url=https://almanac.upenn.edu/articles/penns-2022-commencement-speaker-and-honorary-degree-recipients#:~:text=Penn's%202022%20Commencement%20Speaker%20and%20Honorary%20Degree%20Recipients,-March%201%2C%202022&text=Award%2Dwinning%20documentary%20filmmaker%20Ken,an%20honorary%20degree%20from%20Penn.|accessdate=2022-05-30|work=University of Pennsylvania Almanac}}</ref> *   *   * {{Cite journal|date=April 5, 2010|title=Now what?|journal=The New Yorker|volume=86|issue=8|pages=21–22|url=https://www.newyorker.com/magazine/2010/04/05/now-what-2 <!--|access-date=2022-05-01-->}} {{DEFAULTSORT:Gawande, Atul}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] h0af8v7i8g8izqk8repjnv4tjqfa1ag 729452 729449 2026-09-30T09:34:16Z Neme244 16387 fixed reference error 729452 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder|name=Atul Gawande|image=Atul Gawande, USAID Assistant Administrator.jpg|office=Assistant Administrator of the [[United States Agency for International Development]] for Global Health|term_start=January 4, 2022|term_end=|predecessor=Alma Golden|president=[[Joe Biden]]|1blankname=[[Administrator of the United States Agency for International Development|Administrator]]|1namedata=[[Samantha Power]]|office1=[[COVID-19 Advisory Board#Members|Member of the COVID-19 Advisory Board]]|1blankname1=Co-chairs|1namedata1=[[David A. Kessler]], [[Vivek Murthy]] and [[Marcella Nunez-Smith]]|term_start1=November 9, 2020|term_end1=January 20, 2021|predecessor1=''Position established''|successor1=''Position abolished''|birth_date={{birth date and age|1965|11|5}}|birth_place=New York City, U.S.|death_date=|death_place=|module={{Infobox scientist|embed=yes |field = [[Surgery]], [[Journalism]], [[Public health]], [[Healthcare]] |workplaces = [[Haven Healthcare]], [[Chief executive officer|CEO]]<br>[[Harvard Medical School]]<br>[[Brigham and Women's Hospital]] |education = [[Stanford University]] ([[Bachelor of Arts|BA]], [[Bachelor of Science|BS]])<br>[[Balliol College, Oxford]] ([[MA (Oxon)|MA]])<br>[[Harvard University]] ([[Doctor of Medicine|MD]], [[Master of Public Health|MPH]]) |prizes = {{Plainlist| *[[Rhodes Scholarship]] *[[MacArthur Fellows Program|MacArthur Fellow]] (2006)}} |website = {{Plainlist| *{{URL|atulgawande.com}} *{{URL|http://www.hsph.harvard.edu/atul-gawande}}}} }}}} Atul Atmaram Gawande (amuru na Nọvemba 5, 1965) bu onye dibia bekee, onye ode akwukwo na onye nchoputa nsogbu.  Ọ na-eme ịwa ahụ izugbe na endocrine na Brigham na Hospitallọ Ọgwụ Ụmụ na Boston, Massachusetts .  Ọ bụ prọfesọ na Ngalaba nchekwa na nchekwa na Harvard TH Chan School of Health Health na Samuel O. Thier Prọfesọ nke ịwa ahụ na Harvard Medical School .  Na ada nsogbu na eze, ọ bụ onye isi ụmụaka nke Ariadne Labs, ụlọ ọrụ maka ihe ihe usoro, na Master oche nke Lifebox, otu ndị na-ama uru na-arụ ọrụ na ibelata na ịwa ahụ n'ụwa nile  .  Na June 20, 2018, a set Gawande onye isi oche nke ngosi Haven, nke Amazon, Berkshire Hathaway, na JP Morgan Chase nwere wee gbadaa dị ka CEO na Mee 2020, na- ike dị ka onye isi oche mgbe akwụkwọ ahụ na-  achọ onye isi oche ọhụrụ. <ref>{{Cite web|first=Rose|author=Wagner|title=Senate powers through nomination votes in marathon session|url=https://www.courthousenews.com/senate-powers-through-nomination-votes-in-marathon-session/|date=December 17, 2021|accessdate=December 18, 2021|work=Courthouse News Service}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.usaid.gov/news-information/speeches/jan-4-2022-administrator-samantha-power-swearing-ceremony-atul-gawande-global-health|title=Administrator Samantha Power at the Swearing-in Ceremony for Atul Gawande, Assistant Administrator to the Bureau for Global Health|date=January 4, 2022|publisher=U.S. Agency for International Development|accessdate=January 5, 2022|archivedate=January 4, 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220104221140/https://www.usaid.gov/news-information/speeches/jan-4-2022-administrator-samantha-power-swearing-ceremony-atul-gawande-global-health}}</ref>Na Nọvemba 9, 2020, akpọrọ ya onye otu onye isi oche Joe Biden's COVID-19 Advisory Board.  Na Disemba 17, 2021, akwadoro ya dị ka onye enyemaka nchịkwa nke United States Agency for International Development, wee ṅụọ iyi na Jenụwarị 4, 2022. . <ref name="CBY">{{Cite book|author=Exum|first=Kaitlen J.|title=Gawande, Atul|publisher=HW Wilson|year=2008|isbn=978-0824210564|pages=187–189}}</ref>Gawande ikike nzere bachelọ na biology na ihe enyemaka mgbakasị na Mahadum Stanford na 1987. [1] Dị ka onye ọkaibe Rhodes, ọ ama na Philosophy, Politics and Economics (PPE) na Balliol College, Oxford, na 1989. [2]  ] Ọ akwụkwọ akwụkwọ na Dọkịta Ọgwụgwụ na Harvard Medical School na 1995, wee nwetara Master of Health site na Harvard School of Public Health na 1999. [3] Ọ gụchara ụdị ibi ndụ ịwa ahụ n'ozuzu ya, ọzọ na Harvard, na  Brigham na ụlọ ọgwụ, na 2003. == Nkwado ndọrọ ndọrọ ọchịchị == <ref name="GMAG">{{Cite web|title=Humane Endeavor|url=https://www.guernicamag.com/interviews/humane-endeavor/|work=Guernica / A Magazine of Art & Politics|date=November 17, 2014|accessdate=January 6, 2015|archivedate=December 20, 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141220065406/https://www.guernicamag.com/interviews/humane-endeavor/}}</ref>tarihin onye na-agụghị akwụkwọ, Gawande bụ onye ọrụ afọ maka mgbasa ozi Gary Hart maka onye isi ala United States.  [1] Mgbe ọ akwụkwọ akwụkwọ, ọ sonyeere Al Gore 's 1988 onye isi ala.  [2] Onye ọrụ dị ka onye isi ngwaọrụ maka onye onye anya Jim Cooper ( D - TN ), onye bụ onye edemede nke "aṣọmpi a na-achịkwa" nkwado nkwado maka Conservative Democratic Forum.  [3] Gawande akwụkwọ ụlọ akwụkwọ edemede na 1990 - afọ abụọ ka ọ bụrụ onye gosipụtara Bill Clinton n'oge ire 1992 == Ọrụ ọha == <ref>{{Cite web|author=Diamond|first=Dan|title=Pulse Check: Atul Gawande goes to Washington (again)|url=http://politi.co/2zhNFAw|accessdate=2020-11-27|work=Politico|date=November 3, 2017|language=en|archivedate=June 25, 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210625152541/https://www.politico.com/story/2017/11/03/pulse-check-atul-gawande-goes-to-washington-again-244469}}</ref>Gawande bụrụ onye mechara bụrụ onye dị elu na ngalaba na ọrụ ndị ka Clinton mbụ mbụ nraranye .  Ọ na-eduzi otu n'ime kọmitii atọ nke ndị ọrụ nke Clinton na National Health Care Reform, na-elekọta ndị mmadụ 75 ma ụlọ uru maka ndị America na ego ego na ihe ndị a na-eji maka ndị ọrụ.  [1] Mana mbọ a wakporo na ndị nta akụkọ, Gawande mechara kọwa oge a na ndụ ya dị ka ihe na-akụda ike, na-ekwu na "ihe m na-eme nke ọma n'ihi otu ihe ndị na-eme nke ọma n  'isi ụlọ ọrụ ma ọ bụ ịzọ ọkwa dị mma n'ezie. na." <ref>{{Cite journal|author=<!--not stated-->|date=5 July 2008|title=WHO's patient-safety checklist for surgery|journal=The Lancet|volume=372|issue=9632|doi=10.1016/S0140-6736(08)60964-2|pmid=18603137}}</ref>Gawande duuru "Nchekwa ịwa ahụ na-azụ ndụ" nke Òtù Ahụ Ike, bụ nke akwụkwọ ihe dị ka ụlọ ọrụ 200 na ndị ọrụ na-arụ ọrụ iji ndepụta ndepụta, nke e edi na 2008, ka a ga  -eji mee ihe na ụlọ ihe nkiri .  Lancet nabatara ndepụta ahụ dị ka "ngwa a na-ahụ anya iji kwalite nchekwa", na-egosi "Mana ndepụta ndepụta enyo n'onwe ya. Ezigbo uru ya bụ ịgba ume n'ịkpọ okwu n'etiti ndị otu na nchoputa LED ọzọ.  iji weta omenala nchekwa na etiti mgbasa ndị ọrịa." Na Jenụwarị 1998, Gawande bipụtara otu akụkọ na ''Slate'' – "Eziokwu nke akụkụ na arụmụka nke ịmụ nwa-afọ ime: Ime ime ọ bụla dị njọ, mana usoro ahụ abụghị nsogbu." – na-atụle ka amụma ite ime kwesịrị "dabere n'ajụjụ nke mgbe nwa ebu n'afọ na-ebu ụzọ ghọọ onye na-aghọta ihe" na "ọ bụghị na usoro ma ọlị. – ma ọ bụ ọbụna mgbe nwa ebu n'afọ nwere ike ịlanarị n'èzí akpa nwa." <ref name="Gawande">{{Cite web|author=Gawande|first=Atul|date=1998-01-30|title=Partial Truths in the Partial-Birth-Abortion Debate|url=https://slate.com/technology/1998/01/partial-truths-in-the-partial-birth-abortion-debate.html|accessdate=2021-12-17|work=[[Slate (magazine)|Slate]]|language=en}}</ref> . Ihe edemede Gawande nke New Yorker nke June 2009 igosi obodo abụọ dị na Texas iji gosi ihe ngwaọrụ ngwaọrụ ji dị ọnụ n'otu obodo ma e jiri ya iso nke ọzọ.  N'iji obodo McAllen, Texas, dị ka ihe atụ, ọ bụ ụka na otu ụlọ ọrụ, omenala na-ebelata uru (nke nwere ike inye ihe na- mkpa mkpa ) bụ ihe dị mkpa n'ịkwalite, n'enweghị mkpa.  ka omenala nke ọnụ ala dị elu.  Ozi dị mma dịka ụlọ ọgwụ Mayo na usoro ndị ọzọ na-arụ ọrụ nke ọma nyere <ref>{{Cite news|title=Atul Gawande, a surgeon injecting humanity into US healthcare|url=https://www.ft.com/content/123aaa04-7618-11e8-8cc4-59b7a8ef7d3d?emailId=5b2cb92546f4610004bb4ea3|work= [[Financial Times]]|accessdate=June 23, 2018}}</ref>List ahụ "mere ebili mmiri" site n'ime ka okwu ahụ pụta ìhè, dị ka Bryant Furlow si kwuo na Lancet Oncology .  [1] Onye isi ala Barack Obama zoro aka na ya n'oge mbọ Obama na-achọ iwu iwu ntọala nke United States Congress mere.  Dị ka Senator Ron Wyden si kwuo, isiokwu ahụ "uchera echiche [Obama] n'ụzọ dị mfe ama", ma gosi ya otu ndị isi nke Obama, bụ ndị kwuru nke ọma, "Nke a bụ ihe anyị ga-edozi."  [2] Mgbe ọ gụchara ndị New Yorker, onye ọrụ ogologo oge Warren Buffett bụ Charlie Munger ihe Gawande ego ruru $20,000 ka ọ na-ekele Dr. Gawande maka inye ihe bara uru na ọha mmadụ.  [3] Gawande we ike ego ahụ ma e ike ziga akwụkwọ ozi ọhụrụ maka $40,000.  Gawande nyere $40,000 ahụ n'alụọgwụ Brigham na Women's Hospital Center for Surgery and Public Health, ebe ọ bụbu onye bi. <references group="" responsive="1"></references> Akwụkwọ ya nke abụọ, ''Ka Mma: Ndetu Dọkịta na-arụ ọrụ'', ka ewepụtara na Eprel 2007. Ọ na-atụle àgwà ọma atọ Gawande weere dị ka ihe kacha mkpa maka ịga nke ọma na nkà mmụta ọgwụ: ịdị uchu, ime ihe ziri ezi, na ọgụgụ isi. Gawande na-enye ihe atụ n'akwụkwọ nke ndị chịkọtara àgwà ọma ndị a. Akwụkwọ ahụ na-agbalịsi ike iweta ọtụtụ akụkụ nke nsogbu ahụike na-ese okwu, dị ka iwu na-ezighị ezi na US, ọrụ ndị dọkịta na ntaramahụhụ ọnwụ, na ọgwụgwọ dị iche n'etiti ụlọ ọgwụ. <ref>{{Cite news|author=Chen, Pauline W.|title=Better: A Surgeon's Notes on Performance – Atul Gawande – Books – Review|url=https://www.nytimes.com/2007/04/22/books/review/Chen.t.html|work=The New York Times|date=April 22, 2007|accessdate=March 23, 2018}}</ref> ''Ịbụ ọnwụ: Ọgwụ na ihe dị na njedebe'' ka ewepụtara na October 2014 wee bụrụ onye na-ere ahịa #1 New York Times . Ọ na-atụle njedebe nke ndụ nhọrọ banyere ibi ndụ enyemaka yana mmetụta usoro ahụike na-enwe n'ahụ ndị ọrịa na-anwụ anwụ. Akwụkwọ ahụ bụ ihe ndabere nke akwụkwọ akụkọ maka usoro ihe nkiri telivishọn PBS "Frontline", nke e bu ụzọ gbasaa na February 10, 2015. <ref>{{Cite news|title=Atul Gawande's 'Being Mortal'|url=https://www.nytimes.com/2014/11/09/books/review/atul-gawande-being-mortal-review.html|work=The New York Times|date=November 6, 2014|accessdate=October 4, 2019|author=Fink, Sheri}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.pbs.org/wgbh/frontline/film/being-mortal/|title=Being Mortal|work=[[PBS]]|accessdate=October 4, 2019|archivedate=October 3, 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191003123453/https://www.pbs.org/wgbh/frontline/film/being-mortal/}}</ref> Na June 2018, a kpọrọ ya onye isi oche maka ụlọ ọrụ ọhụrụ, Boston, Haven Healthcare, nke onye na-achụ ego billionaire Warren Buffett, Amazon's Jeff Bezos, na JPMorgan Chase CEO Jamie Dimon . <ref>{{Cite news|date=June 20, 2018|title=Bezos, Buffett, Dimon health venture will be based in Boston|work=[[Boston Globe]]|url=https://www.bostonglobe.com/business/2018/06/20/gawande/C7uFtpyQ9DDpqNZ6BvA35J/story.html|accessdate=October 4, 2019|archive-date=November 22, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181122131836/https://www.bostonglobe.com/business/2018/06/20/gawande/C7uFtpyQ9DDpqNZ6BvA35J/story.html|url-status=dead}}</ref> Ọ kwụsịrị n'ọkwa ahụ na Mee 2020, na-anọgide dị ka onye isi oche mgbe nzukọ ahụ na-achọ onye isi oche ọhụrụ. <ref>{{Cite web|author=Reuter|first=Elise|title=Gawande steps down as CEO of Haven, underscoring how hard it is to change healthcare|url=https://medcitynews.com/2020/05/gawande-steps-down-as-ceo-of-haven-underscoring-how-hard-it-is-to-change-healthcare/|work=MedCity News|date=13 May 2020|accessdate=27 June 2021}}</ref> Na Jenụwarị 2021, Haven kwupụtara na ọ ga-akwụsị ọrụ. Dị ka CNBC si kwuo, isi mmalite ndị metụtara ụlọ ọrụ ahụ kwuru na "mgbe ụlọ ọrụ ahụ na-emepụta echiche, onye ọ bụla n'ime ụlọ ọrụ atọ ahụ na-arụ ọrụ nke ya na-arụ ọrụ nke ya iche iche na ndị ọrụ ha, na-ewepụ mkpa ọ dị maka ịmalite ọrụ nkwonkwo." <ref>{{Cite news|author=Son|first=Hugh|title=Haven venture disbanding after 3 years|url=https://www.cnbc.com/2021/01/04/haven-the-amazon-berkshire-jpmorgan-venture-to-disrupt-healthcare-is-disbanding-after-3-years.html|publisher=CNBC|date=4 January 2021|accessdate=2 July 2021}}</ref> Na Julaị 13, 2021, Onye isi ala Biden họpụtara Gawande maka ọkwa onye enyemaka nke US AID maka Bureau of Global Health. <ref>{{Cite web|title=President Biden Announces 11 Key Nominations|url=https://www.whitehouse.gov/briefing-room/statements-releases/2021/07/13/president-biden-announces-11-key-nominations/|work=The White House|accessdate=July 13, 2021|date=July 13, 2021|archivedate=July 13, 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210713203723/https://www.whitehouse.gov/briefing-room/statements-releases/2021/07/13/president-biden-announces-11-key-nominations/}}</ref> Emere ntị na nhọpụta Gawande na Kọmitii Mmekọrịta Mba Ọzọ nke Sineti na Septemba 29, 2021. Onye omebe iwu Florida Marco Rubio gbupụrụ ntuli aka kọmitii Gawande na Ọktoba 2021, na-ekwu, "Nchekwa nke Atul Gawande maka igbu ụmụ ọhụrụ na-emebi emebi. . . Onye isi ala Biden kwesịrị ịwepụ nhọpụta Gawande ma jiri onye na-agba mbọ ịkwado ọrụ ụlọ ọrụ ahụ nke ịzọpụta ndụ.” <ref name="rubio.senate.gov">{{Cite web|title=Rubio Delays Atul Gawande's Nomination to Serve as Top Global Public Health Official Over Radical Abortion Views|url=https://www.rubio.senate.gov/public/index.cfm/2021/10/rubio-delays-atul-gawande-s-nomination-to-serve-as-top-global-public-health-official-over-radical-abortion-views|accessdate=2021-12-17|work=U.S. Senator for Florida, Marco Rubio|language=en|archivedate=2021-12-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211217162155/https://www.rubio.senate.gov/public/index.cfm/2021/10/rubio-delays-atul-gawande-s-nomination-to-serve-as-top-global-public-health-official-over-radical-abortion-views}}</ref> Okwu Senator Rubio sitere na akụkọ 1998 Gawande dere na-agbachitere ụfọdụ ụzọ isikwopụ afọ ime n'oge na igbu nwa mgbe a gafesịrị . <ref name="Gawande">{{Cite web|last=Gawande|first=Atul|date=1998-01-30|title=Partial Truths in the Partial-Birth-Abortion Debate|url=https://slate.com/technology/1998/01/partial-truths-in-the-partial-birth-abortion-debate.html|access-date=2021-12-17|website=[[Slate (magazine)|Slate]] |language=en}}</ref> On November 3, 2021, the committee favorably reported Gawande's nomination to the Senate floor.<ref>{{cite web |title=PN874 – Atul Atmaram Gawande – United States Agency for International Development 117th Congress (2021–2022) |url=https://www.congress.gov/nomination/117th-congress/874?q=%7B%22search%22%3A%5B%22gawande%22%2C%22gawande%22%5D%7D&s=1&r=1 |website=US Congress |date = December 17, 2021|access-date=18 March 2022}}</ref> Na Nọvemba 3, 2021, kọmitii ahụ kọsara nhọpụta Gawande n'ala ụlọ omebe iwu. <ref>{{Cite web|title=PN874 – Atul Atmaram Gawande – United States Agency for International Development 117th Congress (2021–2022)|url=https://www.congress.gov/nomination/117th-congress/874?q=%7B%22search%22%3A%5B%22gawande%22%2C%22gawande%22%5D%7D&s=1&r=1|work=US Congress|date=December 17, 2021|accessdate=18 March 2022}}</ref> Ndị omebe iwu niile kwadoro Gawande na Disemba 17, 2021 site na votu nke 48-31. <ref>{{Cite web|title=On the Nomination (Confirmation: Atul Atmaram Gawande, of Massachusetts, to be an Assistant Administrator of the U.S. Agency for International Development)|url=https://www.congress.gov/nomination/117th-congress/874?q=%7B%22search%22%3A%5B%22gawande%22%2C%22gawande%22%5D%7D&s=1&r=1|work=US Senate|date=December 17, 2021|accessdate=March 18, 2022}}</ref> Na 2010 Oge 100, etinyere ya, na ebe nke ise na ngalaba "Ndị na-eche echiche". <ref>{{Cite news|author=Daschle|first=Tom|url=http://www.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,1984685_1984745_1984936,00.html|title=The 2010 Time 100: Atul Gawande|date=April 29, 2010|accessdate=May 7, 2010|archive-date=August 17, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130817115059/http://www.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,1984685_1984745_1984936,00.html|url-status=dead}}</ref> N'otu afọ ahụ, akwụkwọ akụkọ ''Foreign Policy'' tinyere ya na ndepụta nke ndị na-eche echiche zuru ụwa ọnụ. <ref>{{Cite news|author=Swift, Andrew|title=The FP Top 100 Global Thinkers|url=https://foreignpolicy.com/articles/2010/11/29/the_fp_top_100_global_thinkers|work=Foreign Policy|date=November 28, 2010|accessdate=October 4, 2019}}</ref> A họpụtara ya na American Philosophical Society na 2012. <ref>{{Cite web|title=APS Member History|url=https://search.amphilsoc.org/memhist/search?creator=Atul+Gawande&title=&subject=&subdiv=&mem=&year=&year-max=&dead=&keyword=&smode=advanced|accessdate=2021-03-19|work=American Philosophical Society|archivedate=June 25, 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210625152404/https://search.amphilsoc.org/memhist/search?creator=Atul+Gawande&title=&subject=&subdiv=&mem=&year=&year-max=&dead=&keyword=&smode=advanced}}</ref> Na 2014, o gosipụtara redio Reith Lectures nke BBC kwa afọ, na-enye usoro okwu anọ aha ya bụ ''Ọdịnihu nke Ọgwụ'' . E zigara ndị a na Boston, London, Edinburgh na Delhi . <ref>{{Cite web|title=Why Do Doctors Fail?, Dr Atul Gawande: The Future of Medicine, The Reith Lectures – BBC Radio 4|url=http://www.bbc.co.uk/programmes/b04bsgvm|publisher=BBC|accessdate=2015-12-06|archivedate=December 2, 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141202215103/http://www.bbc.co.uk/programmes/b04bsgvm}}</ref> N'afọ ahụ kwa, ọ meriri Lewis Thomas Prize maka Ide banyere Sayensị . <ref>{{Cite news|date=April 1, 2014|title=Surgeon and writer Atul Gawande awarded Lewis Thomas Prize|publisher=Rockefeller Foundation|url=https://www.rockefeller.edu/news/8087-surgeon-and-writer-atul-gawande-awarded-lewis-thomas-prize/|accessdate=October 4, 2019}}</ref> Na Nọvemba 2016, ọ bụ otu n'ime ndị nnata atọ nwetara ihe nrite Gọvanọ Massachusetts na Humanities maka ntinye aka ya iji kwalite ndụ obodo na Massachusetts. <ref>{{Cite web|title=2016 Governor's Awards in the Humanities|url=http://masshumanities.org/programs/benefit-dinner/|accessdate=December 22, 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190820003753/http://masshumanities.org/programs/benefit-dinner/|archivedate=August 20, 2019}}</ref> Na Mee 2022 Mahadum Pennsylvania nyere ya Dọkịta Sayensị Sọpụrụ na emume mmalite ha kwa afọ. <ref>{{Cite web|title=Penn's 2022 Commencement Speaker and Honorary Degree Recipients|url=https://almanac.upenn.edu/articles/penns-2022-commencement-speaker-and-honorary-degree-recipients#:~:text=Penn's%202022%20Commencement%20Speaker%20and%20Honorary%20Degree%20Recipients,-March%201%2C%202022&text=Award%2Dwinning%20documentary%20filmmaker%20Ken,an%20honorary%20degree%20from%20Penn.|accessdate=2022-05-30|work=University of Pennsylvania Almanac}}</ref> *   *   * {{Cite journal|date=April 5, 2010|title=Now what?|journal=The New Yorker|volume=86|issue=8|pages=21–22|url=https://www.newyorker.com/magazine/2010/04/05/now-what-2 <!--|access-date=2022-05-01-->}} {{DEFAULTSORT:Gawande, Atul}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] rwbkz83qypcjjolsl1b8e8zg85w0894 Jay Huff 0 30360 728960 727854 2026-09-29T14:07:26Z InternetArchiveBot 11600 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 728960 wikitext text/x-wiki   {{Databox}}'''James Matthew Huff''' (amụrụ n'August 25, 1997) bụ onye America ọkachamara basketball player maka Denver Nuggets nke National [[Basketball]] Association (NBA), na nkwekọrịta ụzọ abụọ na Grand Rapids Gold nke NBA G League. Ọ gbara bọọlụ kọleji maka Virginia Cavaliers. == Ọrụ ụlọ akwụkwọ sekọndrị == Huff bụ onye na-agba bọọlụ bọọlụ afọ anọ maka Voyager Academy na Durham, North Carolina, ebe nna ya, Mike, zụrụ ya.<ref name="warnock">{{Cite web|author=Warnock|first=W. E.|title=Voyager Academy’s father-son Huff team gets one last game together in championship|url=https://www.newsobserver.com/sports/high-school/article65235357.html|work=[[The News & Observer]]|accessdate=April 21, 2020|date=March 10, 2016}}</ref> Na Jenụwarị 21, 2016, dị ka onye okenye, ọ ghọrọ onye na-ebute akara n'ụlọ akwụkwọ ya.<ref name="best">{{Cite web|author=Best|first=Bonitta|title=Huff voyages into the record books|url=https://www.newsobserver.com/news/local/community/durham-news/dn-sports/article56956153.html|work=[[The News & Observer]]|accessdate=April 21, 2020|date=January 27, 2016}}</ref> Huff duuru ndị otu ya gaa na Class 1A steeti, na-enweta ihe nrite kachasị mma mgbe o dekọrọ okpukpu atọ nke akara 14, 14 rebounds na 10 blocks na nke ikpeazụ.<ref name="warnock2">{{Cite web|author=Warnock|first=W. E.|title=Jay Huff’s triple-double leads Voyager Academy to 1A basketball title over Winston-Salem Prep|url=https://www.newsobserver.com/sports/high-school/article65700282.html|work=[[The News & Observer]]|accessdate=April 21, 2020|date=March 12, 2016}}</ref> Ọ gwụchara oge ahụ na-enweta akara 16.3, 10.1 rebounds na 5.5 assists kwa egwuregwu.<ref name="ratcliffe">{{Cite web|author=Ratcliffe|first=Jerry|title=UVa's Jay Huff is hungry for more|url=https://www.dailyprogress.com/uva-s-jay-huff-is-hungry-for-more/article_66ac02f4-e201-5063-94fd-97aa15a0d730.html|work=[[The Daily Progress]]|accessdate=April 21, 2020|date=November 10, 2017|archive-date=March 9, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220309133522/https://dailyprogress.com/uva-s-jay-huff-is-hungry-for-more/article_66ac02f4-e201-5063-94fd-97aa15a0d730.html|url-status=dead}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFRatcliffe2017">Ratcliffe, Jerry (November 10, 2017). . ''[[Ọganihu Kwa Ụbọchị|The Daily Progress]]''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">April 21,</span> 2020</span>.</cite></ref> Onye natara kpakpando anọ, Huff kpebisiri ike igwu basketball kọleji maka Virginia.<ref name="polacek">{{Cite web|author=Polacek|first=Scott|title=Jay Huff to Virginia: Cavaliers Land 4-Star PF Prospect|url=https://bleacherreport.com/articles/2472790-jay-huff-to-virginia-cavaliers-land-4-star-pf-prospect|publisher=[[Bleacher Report]]|accessdate=April 21, 2020|date=May 21, 2015}}</ref> == Ọrụ kọleji == Huff redshirt n'afọ mbụ ya iji melite ike na ịdị arọ ya. Ọ nwetara ihe dị ka kilogram iri atọ (14 ) n'oge oge redshirt ọhụrụ ya malitere.<ref name="ratcliffe"/> Huff nwetara nkezi 3.4 na 1.9 rebounds kwa egwuregwu dị ka onye ọhụrụ.<ref>{{Cite web|author=Darney|first=Caroline|title=Jay Huff is developing in front of our eyes, and it’s magical|url=https://www.streakingthelawn.com/2019/1/25/18194181/ncaa-basketball-virginia-cavaliers-jay-huff-developing-playing-time-hoonicorn|work=Streaking the Lawn|publisher=[[SB Nation]]|accessdate=April 21, 2020|date=January 29, 2019}}</ref> N'April 4, 2018, mgbe oge ọhụrụ ya gasịrị, a mara ọkwa na Huff ga-ahapụ ọnwa atọ ma ọ bụ anọ mgbe a wasịrị ya maka labrum dọkara adọka.<ref name="blum">{{Cite web|author=Blum|first=Sam|title=Jay Huff out 3-4 months with torn labrum|url=https://www.dailyprogress.com/sports/jay-huff-out---months-with-torn-labrum/article_562b07be-385f-11e8-898b-2702de40bf54.html|work=[[The Daily Progress]]|accessdate=April 21, 2020|date=April 4, 2018}}</ref> Dị ka nwa akwụkwọ nke abụọ, ọ nwetara akara 4.4 na 2.1 rebounds na nkeji 9.3 kwa egwuregwu na otu mmeri mba.<ref name="virginia">{{Cite web|title=Jay Huff|url=https://virginiasports.com/sports/mens-basketball/roster/jay-huff/6749|publisher=University of Virginia Athletics|accessdate=April 21, 2020}}</ref> Na Jenụwarị 18, 2020, Huff nwetara akara 17 na blọk isii na mmeri 63-58 na Georgia Tech.<ref>{{Cite news|title=Virginia snaps 3-game skid with 63–58 win over Georgia Tech|url=https://www.espn.com/mens-college-basketball/recap?gameId=401168477|accessdate=April 21, 2020|work=[[ESPN]]|date=January 18, 2020}}</ref> Na Febụwarị 29, Huff dekọrọ ihe 15, 10 blocks na rebounds itoolu na mmeri 52-50 na Duke. Ọ sonyeere Ralph Sampson dị ka naanị ndị egwuregwu na akụkọ ihe mere eme nke nwere ọ dịkarịa ala blọk 10 n'egwuregwu.<ref name="gatto">{{Cite web|author=Gatto|first=Tom|title=Virginia's Jay Huff enters Ralph Sampson territory by standing tall vs. Duke|url=https://www.sportingnews.com/us/ncaa-basketball/news/jay-huff-virginia-duke-blocked-shots-ralph-sampson/7i6pqwamoo981svewdwyrqsm9|work=[[Sporting News]]|accessdate=April 21, 2020|date=February 29, 2020}}</ref> Dị ka onye na-eto eto, Huff na-enweta akara 8.5, 6.2 rebounds na blocks abụọ n'egwuregwu ọ bụla, nke niile bụ ọrụ kachasị elu.<ref name="virginia" /> Mgbe oge ahụ gasịrị, o kwupụtara maka draft NBA nke afọ 2020.<ref>{{Cite news|author=Willett|first=Preston|title=Jay Huff enters name in NBA Draft process|url=https://www.cbs19news.com/story/42070094/jay-huff-enters-name-in-nba-draft-process|accessdate=May 1, 2020|work=CBS19|date=April 29, 2020|archive-date=October 24, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211024185449/https://www.cbs19news.com/story/42070094/jay-huff-enters-name-in-nba-draft-process|url-status=dead}}</ref> Mgbe ọ tụgharịrị mkpebi ya, ọ mara ọkwa na ọ ga-alaghachi na UVA maka oge kachasị elu ya n'August 1, 2020.<ref>{{Cite web|author=Conlin|first=Bennett|title=Jay Huff withdraws from NBA Draft, plans to return for senior season at Virginia|url=https://dailyprogress.com/sports/jay-huff-withdraws-from-nba-draft-plans-to-return-for-senior-season-at-virginia/article_32060571-d2b7-5882-a4ee-b825e09575db.html|work=[[The Daily Progress]]|accessdate=August 1, 2020|date=August 1, 2020}}</ref> Mgbe oge 2020-21 gasịrị, Huff kwupụtara maka draft NBA nke 2021. == Ọrụ ọkachamara == === Los Angeles Lakers (2021-2022) === Mgbe ọ na-agaghị na 2021 NBA draft, Huff sonyeere Washington Wizards maka 2021 NBA Summer League.<ref>{{Cite web|title=Wizards announce 2021 Summer League roster|url=https://www.nba.com/wizards/wizards-announce-2021-summer-league-roster|work=NBA.com|date=August 4, 2021|accessdate=September 24, 2021}}</ref> Na Septemba 21, 2021, ọ bịanyere aka na Wizards, mana a hapụrụ ya na Ọktoba 13.<ref>{{Cite web|first=Luke|author=Adams|title=Wizards Cut Jay Huff, Jordan Schakel|url=https://www.hoopsrumors.com/2021/10/wizards-cut-jay-huff-jordan-schakel.html|work=HoopsRumors.com|date=October 13, 2021|accessdate=October 18, 2021}}</ref> N'October 18, 2021, Huff bịanyere aka na nkwekọrịta ụzọ abụọ na Los Angeles Lakers.<ref>{{Cite web|title=Lakers Sign Jay Huff to Two-Way Contract|url=https://www.nba.com/lakers/releases/lakers-sign-jay-huff-two-way-contract-211018|work=NBA.com|date=October 18, 2021|accessdate=October 18, 2021}}</ref> Na Jenụwarị 12, 2022, a hapụrụ ya.<ref>{{Cite web|title=Lakers Sign Sekou Doumbouya to Two-Way Contract|url=https://www.nba.com/lakers/releases/lakers-sign-sekou-doumbouya-two-way-contract-waive-jay-huff-1-12-22|accessdate=January 12, 2022|work=NBA}}</ref> === South Bay Lakers (2022-2023) === Na Jenụwarị 16, 2022, South Bay Lakers nwetara Huff ọzọ.<ref>{{Cite web|title=South Bay Lakers on Twitter: "OFFICIAL: The #SBLakers have acquired Jay Huff as a returning rights player. In a related move, the team has waived Willie Jackson"|url=https://twitter.com/SouthBayLakers/status/1482843162401935361|accessdate=January 18, 2022|work=Twitter}}</ref> Huff sonyeere ndị Los Angeles Lakers 'NBA Summer League nke 2022.<ref>{{Cite web|title=Los Angeles Lakers 2022 NBA2K23 Summer League Roster {{!}} NBA.com|url=https://www.nba.com/summer-league/2022/vegas/team/1610612747/lakers|accessdate=2022-07-21|work=www.nba.com}}</ref> Na Summer League mbụ ya maka Lakers, Huff nwetara akara itoolu na rebounds asaa na mmeri 100-66 megide Miami Heat.<ref>{{Cite web|title=Los Angeles Lakers vs Miami Heat Jul 2, 2022 Box Scores {{!}} NBA.com|url=https://www.nba.com/game/lal-vs-mia-1322200001/box-score#box-score|accessdate=2022-07-21|work=www.nba.com}}</ref> Na Julaị 27, 2022, Huff bịanyere aka na nkwekọrịta Exhibit 10 na Los Angeles Lakers.<ref>{{Cite web|title=Lakers Sign Jay Huff|url=https://www.nba.com/lakers/news/lakers-sign-jay-huff-072622?amp=1|accessdate=July 27, 2022|date=July 27, 2022|work=NBA.com}}</ref> A hapụrụ ya n'ụbọchị iri na ise nke ọnwa Ọktoba n'afọ 2022. O mechara laghachi South Bay. === Washington Wizards (2023) === Na Machị 2, 2023, Huff bịanyere aka na nkwekọrịta ụzọ abụọ na Washington Wizards.<ref>{{Cite web|title=Wizards Sign Jay Huff to Two-Way Contract|url=https://www.nba.com/wizards/news/wizards-sign-jay-huff-to-two-way-contract|accessdate=March 2, 2023|work=NBA}}</ref> N'April 4, a kpọrọ ya NBA G League Defensive Player of the Year.<ref>{{Cite web|title=Jay Huff Named 2022-23 KIA NBA G League Defensive Player of the Year|url=https://capitalcity.gleague.nba.com/news/jay-huff-named-2022-23-kia-nba-g-league-defensive-player-of-the-year|work=NBA.com|date=April 4, 2023|accessdate=April 4, 2023}}</ref> Na Julaị 3, 2023, Huff sonyeere ndị otu Houston Rockets Summer League.<ref>{{Cite web|title=Rockets Summer League roster 2023: Details of players, coaches, schedule and more|url=https://www.sportskeeda.com/basketball/rockets-summer-league-roster-2023-details-players-coaches-schedule|accessdate=2023-09-25|archivedate=2023-07-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230708090612/https://www.sportskeeda.com/amp/basketball/rockets-summer-league-roster-2023-details-players-coaches-schedule}}</ref> === Denver Nuggets (2023-dị ugbu a) === Na Julaị 18, 2023, Huff bịanyere aka na nkwekọrịta ụzọ abụọ na Denver Nuggets.<ref>{{Cite web|title=NUGGETS SIGN GILLESPIE, HUFF AND KEY TO TWO-WAY CONTRACTS|url=https://www.nba.com/nuggets/news/nuggets-sign-gillespie-huff-and-key-to-two-way-contracts|work=NBA.com|date=July 18, 2023|accessdate=July 18, 2023}}</ref> == Ndekọ ọnụ ọgụgụ ọrụ == {{NBA player statistics legend}} === NBA === {{NBA player statistics start}} |- | style="text-align:left;"| {{nbay|2021}} | style="text-align:left;"| [[2021–22 Los Angeles Lakers season|L.A. Lakers]] | 4 || 0 || 5.0 || .000 || .000 || — || 1.0 || .3 || .3 || .3 || .0 |- | style="text-align:left;"| {{nbay|2022}} | style="text-align:left;"| [[2022–23 Washington Wizards season|Washington]] | '''7''' || 0 || '''13.6''' || '''.600''' || '''.500''' || .938 || '''3.0''' || '''1.4''' || '''.4''' || '''.6''' || '''7.3''' |- class="sortbottom" | style="text-align:center;" colspan="2"| Career | 11 || 0 || 10.5 || .536 || .429 || .938 || 2.3 || 1.0 || .4 || .5 || 4.6 {{S-end}} === Kọleji === {{NBA player statistics start}} |- | style="text-align:left;"| [[2016–17 NCAA Division I men's basketball season|2016–17]] | style="text-align:left;"| [[2016–17 Virginia Cavaliers men's basketball team|Virginia]] | style="text-align:center;" colspan="11"| [[File:Redshirt.svg|15px|Redshirt]] Redshirt |- | style="text-align:left;"| [[2017–18 NCAA Division I men's basketball season|2017–18]] | style="text-align:left;"| [[2017–18 Virginia Cavaliers men's basketball team|Virginia]] | 12 || 0 || 8.8 || '''.680''' || .286 || .625 || 1.9 || .3 || .1 || 1.2 || 3.4 |- | style="text-align:left;"| [[2018–19 NCAA Division I men's basketball season|2018–19]] | style="text-align:left;"| [[2018–19 Virginia Cavaliers men's basketball team|Virginia]] | '''34''' || 0 || 9.3 || .604 || '''.452''' || .667 || 2.1 || .2 || .2 || .7 || 4.4 |- | style="text-align:left;"| [[2019–20 NCAA Division I men's basketball season|2019–20]] | style="text-align:left;"| [[2019–20 Virginia Cavaliers men's basketball team|Virginia]] | 30 || 18 || 25.0 || .571 || .358 || .540 || 6.2 || .8 || .4 || 2.0 || 8.5 |- | style="text-align:left;"| [[2020–21 NCAA Division I men's basketball season|2020–21]] | style="text-align:left;"| [[2020–21 Virginia Cavaliers men's basketball team|Virginia]] | 25 || '''25''' || '''27.0''' || .585 || .387 || '''.837''' || '''7.1''' || '''1.0''' || '''.5''' || '''2.6''' || '''13.0''' |- class="sortbottom" | style="text-align:center;" colspan="2"| Career | 101 || 43 || 18.3 || .588 || .386 || .679 || 4.5 || .6 || .3 || 1.6 || 7.6 {{S-end}} == Ndụ onwe onye == Nne na nna Huff abụọ bụbu ndị egwuregwu basketball na kọleji. Nna ya, Mike, gbara bọọlụ maka Mahadum Lutheran nke Pacific, nne ya, Kathy, gbara bọlụ maka West Virginia.<ref name="ratcliffe"/> Mike bụ onye nduzi nke Michael W. Krzyzewski Human Performance Laboratory na Mahadum Duke.<ref name="needelman">{{Cite web|author=Needelman|first=Josh|title=Higher calling: Jay Huff's faith has been tested — and validated — at Virginia|url=https://www.dailyprogress.com/sports/cavalierinsider/higher-calling-jay-huffs-faith-has-been-tested-and-validated-at-virginia/article_27b0cf74-2a7e-11e9-b722-cfb470d4fa82.html|work=[[The Daily Progress]]|accessdate=April 21, 2020|date=February 7, 2019}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFNeedelman2019">Needelman, Josh (February 7, 2019). [https://www.dailyprogress.com/sports/cavalierinsider/higher-calling-jay-huffs-faith-has-been-tested-and-validated-at-virginia/article_27b0cf74-2a7e-11e9-b722-cfb470d4fa82.html "Higher calling: Jay Huff's faith has been tested — and validated — at Virginia"]. ''[[Ọganihu Kwa Ụbọchị|The Daily Progress]]''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">April 21,</span> 2020</span>.</cite></ref> Huff bụ onye otu Chi Alpha Christian fellowship na Mahadum Virginia.<ref name="needelman"/> == Ihe odide == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == * [https://virginiasports.com/player/jay-huff/ Virginia Cavaliers bio] {{Denver Nuggets current roster}}{{Grand Rapids Gold current roster}}{{NBA G League Defensive Players of the Year}}{{2019 Virginia Cavaliers men's basketball navbox}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] [[Òtù:Pages with unreviewed translations]] l53aog9ov2pnild4ejp8p3edy7jav7d Chigozie Agbim 0 30922 728929 727538 2026-09-29T11:59:20Z Mirah50 16972 added {{DEFAULTSORT}} & Databox 728929 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Chigozie Agbim''' MON {{Audio|Ig-Chigozie Agbim.ogg|Listen}} bụ onye Naijiria bu ọkachamara na egwuregwu bọọlu, Ọ gbara dịka Onye na-edebe goolu. == Ọrụ klọb == Mgbe esemokwu mbufe dị ogologo gasịrị, Agbim sonyeere Enugu Rangers site na Warri Wolves na Eprel 2013 maka ego nde naira asatọ (ihe dịka € 39,300). Ọ sonyeere Gombe United F.C. na Febụwarị 2014 wee laghachi na Rangers na Eprel 2015. Agbim bịanyere aka na Delta Force na ọnwa Maachị 2019. <ref>{{Cite news|author=Ezekute|first=Nnamdi|title=Agbim, Ede, Others Unveiled By New NPFL Club Delta Force|url=https://www.completesports.com/ex-eagles-goalie-agbim-ede-others-unveiled-by-new-npfl-club-delta-force/|work=[[Complete Sports]]|accessdate=9 March 2026|date=13 March 2019}}</ref> == Ọrụ mba ụwa == Agbim mere egwuregwu mbụ ya maka [[Nigeria national football team|Naịjirịa]] na mba ọzọ, na egwuregwu enyi megide [[Angola national football team|Angola]] na Jenụwarị 2012. <ref>{{Cite news|url=http://westafricanfootball.com/2012/01/16/new-players-at-the-nigeria-national-football-team/|title=NEW PLAYERS AT THE NIGERIA NATIONAL FOOTBALL TEAM|date=16 January 2012|work=WEST AFRICAN FOOTBALL|accessdate=27 March 2018|language=en-US}}</ref> A họpụtara ya maka ndị otu Naịjirịa na 2013 Africa Cup of Nations <ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/20970786|title=Nations Cup 2013: Nigeria pick six locally-based players|author=Oluwashina Okeleji|date=10 January 2013|accessdate=10 January 2013|publisher=BBC Sport}}</ref> na 2013 FIFA Confederations Cup . <ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/22827902|title=Nigeria to take new-look squad to Confederations Cup|date=9 June 2013|accessdate=10 June 2013|publisher=BBC Sport}}</ref> N'ọnwa Jenụwarị afọ 2014, ọ malitere ịbụ onye na-edebe goolu maka Super Eagles na African Nations Championship, dịka otu ahụ mechara n'ọnọdụ nke atọ.<ref>{{Cite news|url=https://www.fifa.com/worldcup/players/player=182479/profile-detail.html|title=Chigozie AGBIM|accessdate=20 October 2014|work=FIFA|archive-date=15 June 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140615075947/http://www.fifa.com/worldcup/players/player=182479/profile-detail.html|url-status=dead}}</ref> N'ọnwa Juun, a kpọrọ Agbim aha na ndị otu Naịjirịa maka 2014 FIFA World Cup. <ref>{{Cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/teams/nigeria/10810433/Nigeria-World-Cup-2014-squad.html|title=Nigeria World Cup 2014 squad|date=2 June 2014|accessdate=20 June 2014|work=The Telegraph}}</ref> == Nsọpụrụ == '''Iwu''' * Onye otu Order of the Niger <ref>{{Cite news|author=Okeleji|first=Oluwashina|authorlink=Oluwashina Okeleji|date=13 February 2013|title=Presidential reward for Super Eagles|url=https://www.bbc.com/sport/football/21450619|work=BBC|accessdate=19 March 2024}}</ref>[[Faịlụ:Order_of_the_Niger_civil_division_ribbon.svg|60x60px]] == Ihe odide == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == * Chigozie Agbim-FIFAndekọ asọmpi (echekwara) {{Navboxes|title=Nigeria squads|bg=#008751|fg=White|bordercolor=|list1={{Nigeria squad 2013 Africa Cup of Nations}} {{Nigeria squad 2013 FIFA Confederations Cup}} {{Nigeria squad 2014 FIFA World Cup}}}} {{DEFAULTSORT:Agbim, Chigozie}} [[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]] luwxeqs5u4qw9z1ymz6409qxmeqhooy Catherine Falade 0 30951 728931 541537 2026-09-29T12:03:40Z Mirah50 16972 added Databox 728931 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Catherine Olufunke Falade''' (née '''Falodun''') bụ prọfesọ nke pharmacology na ọgwụgwọ ma bụrụkwa onye nduzi nke Institute for Advanced Medical Research & Training na College of Medicine na Mahadum Ibadan na [[Naijiria|Naịjirịa]].<ref>{{Cite web|url=http://aasciences.ac.ke/aas/en/recognising-excellence/aas-fellows-in-nigeria-nigeria/|title=AAS Fellows in Nigeria|work=African Academy of Sciences|accessdate=2018-03-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181119084922/https://aasciences.ac.ke/aas/en/recognising-excellence/aas-fellows-in-nigeria-nigeria/|archivedate=2018-11-19}}</ref> Ọ bụkwa onye na-ahụ maka ahụike na-ahụkarị dị ka onye na-emepụta ọgwụ na Mahadum College Hospital, Ibadan.<ref>{{Cite web|url=http://www.medpages.co.za/sf/index.php?page=person&personcode=271032|title=Prof Catherine Olufunke Falade (Falade) • Pharmacologist • Ibadan, Ibadan}}</ref> Mmasị nyocha ya na-elekwasị anya na [[Iba|ịba]] n'ime ụmụaka. Ọ na-arụkọ ọrụ na Ngalaba Na-ahụ Maka Ịrịa Ọrịa nke Malaria nke Mahadum Ahụike nke Steeti na Federal.<ref>{{Cite web|title=Falade Catherine {{!}} The AAS|url=https://www.aasciences.africa/fellow/falade-catherine|accessdate=2022-08-11|work=www.aasciences.africa|archivedate=2022-08-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220811102701/https://www.aasciences.africa/fellow/falade-catherine}}</ref> == Ihe ndị mere n'oge gara aga == === Mmụta === Falade nwetara MB ya.BS (nke nwere ọdịiche na Pediatrics) site na Mahadum Ibadan, [[Ibadan]], Oyo State, Nigeria site na 1969 ruo June, 1975 na masters na pharmacology na ọgwụgwọ site na 1999 ruo February 2001 site n'otu ụlọ ọrụ ahụ.<ref>{{Cite web|url=https://com.ui.edu.ng/index.php/en/prof-olufunke-c-falade?id=1369|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180613160421/https://com.ui.edu.ng/index.php/en/prof-olufunke-c-falade?id=1369|archivedate=June 13, 2018|title=Prof. Falade C. Olufunke CV|work=com.ui.edu.ng}}</ref> === Ọrụ === Falade nwere nhọpụta agụmakwụkwọ mbụ ya na Mahadum Ibadan na 28 Mee 1994 ma bulie ya n'ọkwa onye nkuzi dị elu na 1 Ọktoba 1997. Ọ bụ onye isi nke ngalaba na ngalaba nke ọgwụ na ọgwụgwọ site na Machị 2004 ruo Ọgọst 2006 ma jee ozi dị ka Onye isi nke ngalaba site na Ọgọust 2010 ruo Juun 2013. Ọ kụziri ọgwụ na usoro ọgwụgwọ ma na Mahadum Ibadan ma rụọ ọrụ dị ka onye nyocha mpụga na mahadum dị iche iche gụnyere; [[University of Lagos|Mahadum Lagos]], [[Mahadum nke Obafemi Awolowo|Mahadum Obafemi Awolowo]], Mahadim Ladoke Akintola nke Teknụzụ, Mahaduma Olabisi Onabanjo, Mahadume Ambrose Alli, [[Mahadum nke Ahmadu Bello|Mahadwa Ahmadu Bello]], Mahadụ Ilorin, na ụlọ ọrụ ndị ọzọ. O meriri Catherine & Frank D MacArthur Fellowship na 1997. Ọ bụ onye otu CDA Independent Data and Safety Management Committee site na Ọktoba 2006 ruo 2009; onye otu, Pediatric ACT Advisory Committee of Medicine for Malaria Venture (MMV) site na Septemba 2007 ruo taa; onye nyocha, National Postgraduate Medical College site na 2006 ruo taa; Onye enyemaka, West African College of Physicians site na 2000 ruo taa; ọkà mmụta nyocha, West African University of Surgeons site na 2006 rue taa. Ọrụ nyocha ya sitere n'aka òtù ndị dị ka SmithKline Beecham, World Health Organization Special Programme for Research and Training in Tropical Diseases (WHO / TDR), Glaxo Wellcome, GlaxoSmithKline, USAID.<ref>{{Cite web|url=https://com.ui.edu.ng/index.php/en/prof-olufunke-c-falade?id=1370|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180613160400/https://com.ui.edu.ng/index.php/en/prof-olufunke-c-falade?id=1370|archivedate=June 13, 2018|title=Prof. Falade C. Olufunke Research|work=com.ui.edu.ng}}</ref> E mere ya Fellow nke Nigerian Academy of Science na 2016.<ref>{{Cite web|url=http://nas.org.ng/all-fellows/|title=Current Fellows of the Academy – The Nigerian Academy of Science|work=nas.org.ng|accessdate=2023-10-02|archivedate=2022-05-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220518153102/https://nas.org.ng/all-fellows/}}</ref> == Ọrụ == Ọ na-elekọta ụmụ akwụkwọ na-agụsị akwụkwọ na ndị na-agụsịrị akwụkwọ na ndị bi na ọgwụ na-agwọ ọrịa ma ọ rụkwara ọrụ dị ka onye enyemaka maka akwụkwọ akụkọ nyocha ndị ọgbọ. Ya na ndị nchọpụta ndị ọzọ rụkọkwara ọrụ yana ime nchọpụta onwe onye. == Ihe odide == {{Reflist}}{{authority control}} {{DEFAULTSORT:Falade, Catherine}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] f57s3ubfcu2jx7mmxu679hm54rknbqw Aliyu Ibrahim Gebi 0 30992 728940 595117 2026-09-29T12:18:42Z Mirah50 16972 fixed page,added {{DEFAULTSORT}} & Databox 728940 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Aliyu Ibrahim Gebi''' (amuru 17 Jenuarrị 1975) bu okachamara nchekwa nke gbadoro anya n'ihe gbasara nchekwa obodo na mpaghara.  Ọ na-eje ozi ugbu a dị ka onye ịpụ iche na Ministry of Interior akpụkpọ 2015. Ọzọkwa, Gebi bụ onye otu ụlọ omebe iwu na ngwaọrụ nke asaa, na- strand mpaghara Bauchi site na 2011 ruo 2015. N'oge ọ  nọ n'ahụ ahụ, a mgbaàmà ya ka ọ bụrụ onye omeiwu mpaghara na nzuko omeiwu ECOWAS Gebi bụ National Coordinator of the Security Governance Initiative (SGI), atumatu nke White House, n'oge Obama, bụ nke na-eke anya n'ịgbasa akụkụ nchekwa na ikike ime ihe egwu na Nigeria (na mba Africa ise ndị ọzọ).  ).  [1] <nowiki></link></nowiki>[ ka mma isi iyi achọrọ] == Agụmakwụkwọ == Gebi mezuru ule isi senior Secondary na Bauchi State Federal Government College n'afọ 1991. <nowiki></link></nowiki>Ọ na ọnwụnwa Kọmputa na Advanced Mathematics na 1998 na Mahadum Abubakar Tafawa Balewa .  N'October 2011, ọ gụcharabịa Nduzi Ndị Ọ Mba Nile (IVLP), mmemme mmemme nke ngalaba ngalaba United States haziri .  [1] <nowiki></link></nowiki> == Ọrụ == . <ref name=":0">{{Cite web|author=Ibrahim|first=Salisu|date=2023-03-19|title=Party loyalty: Time to reward Aliyu Ibrahim Gebi|url=https://www.blueprint.ng/party-loyalty-time-to-reward-aliyu-ibrahim-gebi/|accessdate=2023-08-05|work=Blueprint Newspapers Limited|language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFIbrahim2023">Ibrahim, Salisu (2023-03-19). [https://www.blueprint.ng/party-loyalty-time-to-reward-aliyu-ibrahim-gebi/ "Party loyalty: Time to reward Aliyu Ibrahim Gebi"]. ''Blueprint Newspapers Limited''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2023-08-05</span></span>.</cite></ref>Na June 2011, a mgbaàmà Gebi ka ọ bụrụ onye otu ụlọ omebe iwu na nri nke asaa na dị anya mpaghara Bauchi .  N'apụtara ahụ, ihe na-egosi ya Louis oche, onye nlekọta na Nchebe Ime.  [1] [2] Gebi isi onye omeiwu mpaghara na nzuko omeiwu ECOWAS .  N'enwe a, a na-achọpụta ya ka ọ osote onye isi oche nke kọmitii na-ahụ maka ahia, kọstọm bụrụ na akwụkwọ onwe nke mmadụ. . <ref>{{Cite news|author=Alkassim|first=Balarabe|date=3 April 2018|title=Gebi, Umar join Bauchi South senate race|work=Daily Trust|url=https://www.pressreader.com/nigeria/daily-trust/20180403/281749859914901}}</ref> <ref>{{Cite web|author=Interior|first=Ministry of|title=Ministry of Interior|url=https://interior.gov.ng/press-release/fg-seeks-support-of-califonia-national-guards-on-capacity-training/|accessdate=2023-08-05|work=interior.gov.ng|language=English|archivedate=2023-08-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230805221438/https://interior.gov.ng/press-release/fg-seeks-support-of-califonia-national-guards-on-capacity-training/}}</ref> <ref>{{Cite web|author=ISSAfrica.org|date=2023-08-03|title=Lessons on managing disengagement from violent extremist groups|url=https://issafrica.org/events/lessons-on-managing-disengagement-from-violent-extremist-groups|accessdate=2023-08-05|work=ISS Africa|language=en}}</ref>N'ime njedebe nke abụọ ya na 2015, Gebi weghaara ọrụ nke Senior Special Adviser Abdulrahman Dambazau, onye jere ozi dịka Minista nke ime obodo site na 2015 ruo 2019. Gebi gara n'ihu n'otu ọkwa ahụ, na-eje ozi  dị ka onye iche iche nke onye minista-esote, Rauf Aregbesola, ruo n'afọ 2023 <ref name=":1">{{Cite web|title=Honorable Aliyu Gebi|url=https://www.securexwestafrica.com/whats-on/speakers/speaker-detail/honorable-aliyu-gebi|accessdate=2023-08-05|work=www.securexwestafrica.com|language=en|archivedate=2024-10-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241008233236/https://www.securexwestafrica.com/whats-on/speakers/speaker-detail/honorable-aliyu-gebi}}</ref> <ref>{{Cite web|title=About Us – SCDDD|url=https://savannahcentre.org/about-us/|accessdate=2023-08-05|language=en-US}}</ref>Gebi sonyeere Security Governance Initiative (SGI) dịka onye nhazi mba na 2017. SGI bụ isi White House nke n'okpuru Obama ka ya na mba Africa isii (gụnyere Nigeria ) na-arụkọ ọrụ iji nyere aka melite " ngalaba nchekwa na  ikike ime ihe egwu."  [1] N'otu apụ ahụ, ọ na-enye onye isi oche na Savannah Center for Diplomacy, Democracy and Development, NGO na-achọ anya na-achọ nkwado na mgbasa ozi na mpaghara mgbasa, njikwa, onye kwuo uche na-na-  ebighi ebi na Nigeria . == Ntụaka == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Gebi, Aliyu Ibrahim}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] i8lz2tt7cxzfo5nilfp5ogwjud0j8ty Ahmed Yerima 0 31025 728943 181948 2026-09-29T12:26:23Z Mirah50 16972 added {{DEFAULTSORT}} & Databox 728943 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[Category:Articles with hCards]] '''Ahmed Parker Yerima''' (amuru 8 Mee 1957) bu nwa akwukwo Naijiria, prọfesọ odee na onye isi ihe nkiri. Ọ bụ onye isi ụlọ ọrụ na-ahụ maka ihe nkiri nke Naijiria, ma bụrụkwa onye isi oche nke National Troupe. Ọ bụ prọfesọ nke Ụlọ ihe nkiri na Ịrụ Arts ma bụrụkwa onye isi nke College of Humanities na Mahadum Mgbapụta kemgbe 2013. == Oge ọ malitere == A mụrụ Yerima na 8 May 1957 na Lagos, ebe ọ gụrụ akwụkwọ praịmarị ya. Ọ gakwara ụlọ akwụkwọ sekọndrị Baptist Academy na Obanikoro, Legọs, maka ụlọ akwụkwọ sekọndrị. == Ọrụ == Ọ bụ ezie na Yerima dere n'ụdị dị iche iche nke akwụkwọ, ọtụtụ n'ime ọrụ ya bụ egwuregwu akụkọ ihe mere eme. Ndị a ma ama n'ime ndị a bụ: Ọnwụnwa nke Oba Ovonramwen, Attahiru, Ameh Oboni the Great, The Angel, The Twist, Uncle Venyil, The Bishop and the Soul, The nwunye, The Mirror Cracks, The Lottery Ticket, Kaffir's Last Game, The Sisters , Mojagbe, Obere Obere, Obi Nkume, Yemoja, Orisa Ibeji, Otaelo, na Ala siri ike. Taiwo Oluwaseun Ehineni kọwara ma tụlekwa ya n'ihe o ji ilu n'ime egwuregwu atọ ya. == Ịgụ ihe ọzọ == * Eruaga, Abigail Obiageli "Patriarchy na Illusion of Women Empowerment na ''Jakadiya'' nke Ahmed Yerima". ''Ibadan Journal of English Studies'' 7 (2018):211-220. * [Ihe e dere n'ala ala peeji] "Ngụgụ nke ilu Ahmed Yerima na ''Yemoja'', ''Attahiru'', na Dry Leaves on Ukan Trees". Intercultural Pragmatics 3.2 (2006): 153-169. == Ihe odide == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Yerima, Ahmed}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] jvhaaq9iy2llx29k2ps11f96qmcfkag Yemi Akinseye George 0 31074 728945 143957 2026-09-29T12:31:08Z Mirah50 16972 added {{DEFAULTSORT}} & Databox and improved page 728945 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[Category:Articles with hCards]] '''Yemi Akinseye George''', SAN (akpa 1963) bụ onye Naijiria prọfesọ iwu ọha na onye isi oche nke Center for Socio-Legal Studies.  [1] [2] Ọ bụ onye isi ụlọ ọrụ Yemi Akinseye-George & Partners, ụlọ ọrụ na-enye ndị mmadụ n'otu n'otu, ụlọ ọrụ, na mmekwa n'ime na n' Nigeria ọrụ gbasara iwu na  ndụ.  [3] == Ndụ mbido == . <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=EFwSuuwM-EsC&q=Professor+Yemi+Akinseye+George&pg=PR7|title=Converting Colonialism|publisher=|isbn=978-0-8028-1763-1|author=Robert|first=Dana L.|date=2 January 2008}}</ref>George na 1963 na Ondo State, Nigeria.  [1] O nzere bachelọ nke iwu (LLB) na 1985 yana Master of Law (LLM) na Mahadum Lagos .  Akpọrọ ya na ụlọ ikpe Naijiria dịka Barrister na onye ọka iwu nke ndị ọchịchị ikpe Kasị Elu nke Nigeria na 1986. [2] Ka ọ gụchara National Youth Service Corps na 1986, ọ gakwara na mahadum Lagos ebe ọ na-enye nzere masta na iwu ọha. == Ọrụ == N'afọ 1989, ọ mụta na mahadum nke Ibadan, ebe ọ bụ nnukwu onye nkuzi.  [1] [2] Mgbe afọ ọrụ nke ọrụ nzere na Mahadum Ibadan, ọ azọ na Davis Center na Mahadum Princeton.  O mere nsogbu nrụrụ aka na iwu n'Africa na Princeton (1997-1998).  [3] N'afọ 2003, a na-amụ ya onye ịtiiche nye ndị minista na-ahụ maka ikpe ziri ezi na Attorney-General nke Federal Republic of Nigeria.  Mgbe ọ na-eje ozi na ọkwa a, a mgbaàmà ya ka ọ bụrụ prọfesọ nke iwu ọha na mahadum Adekunle Ajasin dị na Ondo steeti na Disemba 2004. Ọ jere ozi dị ka Louis ngalaba na-ahụ maka iwu na.  [4] Na Julaị afá 2012, ọ-ọkụ Senior Advocate of Nigeria, n'ụdị Femi Falana na mmadụ iri abụọ na abụọ ndị ọzọ.  [5] [6] O nwera, ebe ọ bụ na oku a na-akpọ ụlọ akwụkwọ ikike na omume iwu. == Ndị otu == Ọ bụ onye otu ọkachamara ndị a: * Onye otu ndị ọka iwu Naijiria * Onye otu Network prọfesọ iwu, Mahadum Pittsburgh * Onye otu International Society for Reform of Criminal Law * Onye otu [[Naijiria|Nigerian]] Society of International Law * Onye otu netwọkụ nke ụlọ ọrụ enyemaka iwu nke mahadum <ref>{{Cite web|url=http://www.nulai.org/index.php/aboutus/board-of-directors|title=Board of Directors|work=www.nulai.org|language=en-GB|accessdate=2017-12-22}}</ref> * Senior Advocate of Nigeria * Onye otu Council of Legal Education na Nigeria * Onye otu Board Legal Defence and Assistance Project * Ndepụta Senior Advocates of Nigeria == Ntụaka == {{Reflist|30em}} {{DEFAULTSORT:George, Yemi Akinseye}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] mz9katof7562ktvkeeoyglj758gpha5 Kenneth Gyang 0 31097 728946 725345 2026-09-29T12:33:44Z Mirah50 16972 added {{DEFAULTSORT}} 728946 wikitext text/x-wiki       {| class="infobox biography vcard" ! colspan="2" class="infobox-above" style="font-size:125%;" |<div class="fn" style="display:inline">Kenneth Gyang</div> |- ! class="infobox-label" scope="row" |Born | class="infobox-data" |<div class="birthplace" style="display:inline">Plateau State</div> |- ! class="infobox-label" scope="row" |Citizenship | class="infobox-data category" |Nigeria |- ! class="infobox-label" scope="row" |Alma&nbsp;mater | class="infobox-data" |National film Institute |- ! class="infobox-label" scope="row" |Occupation | class="infobox-data role" |Filmmaker |- ! class="infobox-label" scope="row" |<span style="white-space:nowrap;">Notable work</span> | class="infobox-data" |Confusion Na Wa |} [[Category:Articles with hCards]] '''Kenneth Gyang''' bụ onye na-eme ihe nkiri na Naijiria ma amụọ ya na Barkin Ladi nke Plateau State, [[Naijiria]]. Ọ gụrụ Film Production na National Film Institute na [[Jos]] na edemede na [[Gaston Kaboré|Gaston Kaboré's]] IMAGINE na Ouagadougou, [[Burkina Faso]]. A họọrọ abụọ n'ime obere ihe nkiri ya yana edemede akpọrọ "Game of Life" maka Berlinale Talent Campus 2006 na "Mummy Lagos" nabatara nke ọma dị ka ntinye asọmpi. A họpụtakwara "Mummy Lagos" maka Sithengi Talent Campus dị ka akụkụ nke Cape Town World Cinema Festival na South Africa. == Nsọpụrụ na onyinye == Ihe nkiri ya "Omule" meriri Best Documentary Film na 1st Nigerian Students International Film Festival na 2006 na "Mummy Lagos" merikwara Best Film na Nigerian Field Society Awards nke German Cultural Centre, Goethe-Institut, haziri na Lagos yana Jury Special Mention na mmemme ANIWA na [[Ghana]]. N'afọ 2006, magazin BFM nke dị na UK gosipụtara ya dị ka onye nduzi ihe nkiri kachasị ọhụrụ na Naịjirịa. Kenneth arụwo ọrụ na BBC World Service Trust na-eduzi ihe nkiri TV ha dị elu "Wetin Dey" nke e gosipụtara na nso nso a na International Emmy World Television Festival na New York City. Ọ rụkwara ọrụ na Communicating For Change dị ka onye na-emepụta ihe na Bayelsian Silhouettes- usoro ihe nkiri asaa dị mkpirikpi banyere HIV / AIDS. Ọrụ ya kachasị ọhụrụ bụ Finding Aisha, usoro TV nke o so dee, mepụta ma duzie maka ụlọ ọrụ mmepụta ihe nke Naijiria Televista. N'afọ 2013, ihe nkiri izizi ya bụ Confusion Na Wa nke Tom Rowland Rees mepụtara meriri n'elu gong - Best Film - na Africa Motion Awards na Bayelsa. Kenneth nwetakwara ihe nrite The Future Awards 2013 Prize In Arts & Culture. Ọ duziri ihe nkiri AMAA nke nwetara ihe nrite Blood and Henna banyere Meningitis na Northern Nigeria.<ref>{{Cite web|author=tudioweb|date=2014-10-18|title=Interview with "Confusion Na Wa" Film Producer Kenneth Gyang|url=https://africanstudies.org/asa-news/october-2014-asa-news/interview-with-film-producer-kenneth-gyang/|accessdate=2022-07-28|work=African Studies Association Portal - ASA - ASA|language=en-US|archivedate=2022-07-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220703214439/https://africanstudies.org/asa-news/october-2014-asa-news/interview-with-film-producer-kenneth-gyang/}}</ref> Kenneths Feature Film mgbagwoju anya Na Wa nwetara otuto dị ukwuu ma gaa n'ihu iji merie AMAA Awards 2013 maka Best Film na Best Nigerian film, kwa ihe nkiri ahụ gara n'ihu na 2014 iji merie Nollywood Movie Award maka Best Cinematography (Yinka Edwards) na Nollywood Movie Awards maka Best Director (Kenneth Gyang). == Ihe odide == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == * https://web.archive.org/web/20090504094243/http://tdb.berlinale-talentcampus.de/campus/talent/kenneth-gyang/profile * [https://web.archive.org/web/20121102091249/http://www.highbeam.com/doc/1P3-1088416011.html HighBeam] * https://web.archive.org/web/20160303173525/http://www.africine.org/?menu=art&no=7066 * https://web.archive.org/web/20231005103301/http://www.nollywood.net/vbee/showthread.php?t=880 * https://web.archive.org/web/20120626091709/http://sunnewsonline.com/webpages/features/arts/2006/mar/15/arts-15-03-2006-001.htm * https://web.archive.org/web/20091014020018/http://culiblog.org/2006/02/food-related-film-at-the-berlin-international-film-festival/ * https://web.archive.org/web/20090503025051/http://www.berlinale-talentcampus.de/story/48/1748.html  {{DEFAULTSORT:Gyang, Kenneth}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 4fsjswl8i3zbhlssdmykb2pgh1v91j5 Nura Abba Rimi 0 31151 728947 691668 2026-09-29T12:38:59Z Mirah50 16972 added {{DEFAULTSORT}}, Databox and improved page 728947 wikitext text/x-wiki {{Databox}} Ambassador'''Nura Abba Rimi''' (amụrụ na 23 Nọvemba 1968) bụ '''onye nnọchi anya''' mba Naijiria nke na-eje ozi ugbu a dị ka [[Ndị Naijiria|onye]] nnọchianya nke [[Naijiria|Federal Republic]] of Nigeria na [[Egypt|Arab Republic]] of Egypt, yana ikikere na steeti Palestine na steeti Eritrea.<ref name="BRA">{{Cite web|url=https://www.businessreviewafrika.com/nigerian-ambassador-to-egypt-and-palestine-nura-abba-rimi-presents-letters-of-credence/|title=Nigerian Ambassador to Egypt and Palestine, Nura Abba Rimi Presents Letters Of Credence|work=businessreviewafrika.com|date=|accessdate=14 May 2023|archivedate=14 May 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230514022224/https://www.businessreviewafrika.com/nigerian-ambassador-to-egypt-and-palestine-nura-abba-rimi-presents-letters-of-credence/}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.123embassy.com/Embassy/17337/Nigeria-in-Cairo|title=Embassy of Nigeria in Cairo|work=123embassy.com|date=|accessdate=14 May 2023}}</ref> Tupu nhọpụta ya dị ka onye nnọchi anya, Rimi bụ onye isi ọrụ nkwekọrịta na onye isi oche na Presidental Liaison Officer na Presidential Villa na [[Abuja]].<ref name="BLO">{{Cite web|url=https://saharareporters.com/2015/10/10/buhari%E2%80%99s-liaison-officer-nura-rimi-sent-diplomatic-posting-uae|title=Buhari’s Liaison Officer, Nura Rimi, Sent On Diplomatic Posting To UAE|work=saharareporters.com|date=|accessdate=14 May 2023}}</ref> Ọ rụrụ ọrụ dị ka onye na-ahụ maka mmekọrịta onye isi ala n'etiti onye isi ala [[Goodluck Jonathan|Goodluck Ebele Jonathan]] na onye isi ala a họpụtara, [[Muhammadu Buhari]], n'oge mgbanwe ọchịchị na 2015. == Mmalite ya == Nura Abba Rimi si na Rimi ime obodo nke Katsina State, North-West Nigeria. Ọ malitere agụmakwụkwọ ya na Aya Primary School na Funtua, Naịjirịa, ebe ọ nwetara asambodo ya na Primary School Leaving na 1979. Ọ gara Sardauna Memorial College na Kaduna, Nigeria, ebe ọ nwetara General Certificate of Education (GCE) O / Level na 1984. N'afọ 1987, ọ gara College of Advanced Studies na Zaria, Nigeria, ebe ọ nọdụrụ maka ule Interim Joint Matriculation Board (IJMB) maka itinye ya na mahadum.<ref>{{Cite web|url=https://www.scribd.com/document/645251248/CV-AMB-NURA-ABBA-RIMI-FULL-docx|title=Curiculum Vitae of Ambassador Nura Abba Rimi|work=scribd.com|date=|accessdate=14 May 2023}}</ref> Rimi debanyere aha na [[Mahadum nke Ahmadu Bello|Mahadum Ahmadu Bello]] dị na Zaria, Naijiria, ebe ọ gụsịrị akwụkwọ na nsọpụrụ na 1990 na nzere Bachelor of Science na International Studies. O mechara gaa n'ihu na agụmakwụkwọ ya na Mahadum Birmingham na United Kingdom, ebe ọ nwetara Master of International Studies na 1992, na-agụ akwụkwọ na Diplomacy. Ntọala Rimi na mmekọrịta mba na mba ruru na nhọpụta ya n'ime Federal Civil Service dị ka onye ọrụ mba ọzọ na 27 Jenụwarị 1993.<ref>{{Cite web|url=https://cairo.foreignaffairs.gov.ng/officer/hom/|title=Profile of Nura Abba Rimi|work=cairo.foreignaffairs.gov.ng|date=|accessdate=18 May 2023|archivedate=17 May 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230517233214/https://cairo.foreignaffairs.gov.ng/officer/hom/}}</ref> == Ọrụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị == Nura Abba Rimi anọwo n'ọkwá dị iche iche n'ime Ministri Naịjirịa nke Mmekọrịta Mba Ọzọ ma nọchite anya Naịjirị n'ọtụtụ ọkwa na ọrụ na-arụ ma na Naịjiria ma na mba ofesi. === Njem ọrụ === Site n'April 2021 ruo taa, Rimi jere ozi dị ka onye nnọchi anya [[Naijiria|Federal Republic]] of Nigeria na [[Egypt|Arab Republic]] of Egypt, yana ikikere na steeti Palestine na steeti Eritrea.<ref name="BRA" /> <ref>{{Cite web|url=https://www.presidency.eg/en/%D9%82%D8%B3%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1/%D8%A3%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D8%B1%D8%A6%D8%A7%D8%B3%D9%8A%D8%A9/%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%A6%D9%8A%D8%B3-%D8%B9%D8%A8%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%AA%D8%A7%D8%AD-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%8A%D8%B3%D9%8A-%D9%8A%D8%AA%D8%B3%D9%84%D9%85-%D8%A3%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%82-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%AF-%D8%A3%D8%B1%D8%A8%D8%B9%D8%A9-%D9%88%D8%B9%D8%B4%D8%B1%D9%8A%D9%86-%D8%B3%D9%81%D9%8A%D8%B1-%D8%A7-%D8%AC%D8%AF%D9%8A%D8%AF-%D8%A7-1592021/|title=President El-Sisi Receives Credentials of Twenty-Four New Ambassadors|work=presidency.eg|date=|accessdate=14 May 2023}}</ref> Tupu nke a, site na Febụwarị 2019 ruo Eprel 2021, ọ rụrụ ọrụ dị ka onye nduzi nke mpaghara nke Ngalaba Ụwa na isi ụlọ ọrụ nke Ministry.<ref>{{Cite web|url=https://www.thebridgenewsng.com/2019/11/21/saudi-ambassador-visits-director-of-region-ministry-of-foreign-affairs/|title=Saudi Ambassador Visits Director Of Region, Ministry Of Foreign Affairs|work=thebridgenewsng.com|date=|accessdate=14 May 2023}}</ref> N'ọnwa Nọvemba afọ 2018, a họpụtara Rimi dị ka onye nduzi na-anọchite anya Asia na Pacific Division (Headquarters), ọkwá ọ nọrọ ruo n'ọnwa Febụwarị afọ 2019. Site n'ọnwa Ọktoba 2015 ruo n'ọnwarị 2018, ọ rụrụ ọrụ dị ka Minista (Economic Affairs, Trade and Investment); Minista, Political Affairs; na Chargé ďAffairés (ad interim) na Embassy nke Federal Republic of Nigeria na Abu Dhabi, United Arab Emirates na-ekpuchi ebe ndị dị mkpa dị ka Dubai, Sharjah na Abu Dhabi.<ref name="BLO" /> Rimi rụkwara ọrụ n'ụdị dị iche iche na Villa Onye isi ala Naijiria. Ọ bụ onye na-ahụ maka mmekọrịta onye isi ala (PLO) na onye isi ala site na Mee 2015 ruo Ọktoba 2015, na-eje ozi dị ka onye na-arụ ọrụ dịka onye na-anọchite anya onye isi ala n'etiti onye isi ala Goodluck Ebele Jonathan na onye isi oche a họpụtara, Muhammadu Buhari, n'oge mgbanwe ọchịchị na 2015. Tupu mgbe ahụ, ọ bụ osote onye nduzi (Protocol) na, Presidential Villa, site na Nọvemba 2010 ruo Mee 2015, na Senior Protocol Officer, State Protocol, Presidential Village, site na Jenụwarị 2005 ruo Machị 2007.<ref name="BLO" /> <ref>{{Cite journal|author=<!--Staff writer(s); no by-line.-->|date=1 July 2022|title=Rimi: The making of an Ambassador|url=|journal=Protocol Nigeria|volume=|issue=98|pages=6|doi=|accessdate=}}</ref> Ọ rụrụ ọrụ dị iche iche na mba ofesi, gụnyere dị ka Consul / Head of Chancery na Consulate General nke Nigeria na New York, USA site na Machị 2007 ruo Ọktoba 2010. Ọ bụkwa odeakwụkwọ mbụ na osote onye isi nke Protocol na Naịjirịa High Commission na London, UK, site na June 1999 ruo Eprel 2003. Ọrụ izizi Rimi bụ dị ka odeakwụkwọ nke atọ na Foreign Service Academy na Lagos, Nigeria, site na Eprel 1993 ruo Machị 1994. Ọ rụkwara ọrụ dị ka odeakwụkwọ nke abụọ na Foreign Service Inspectorate (Headquarters) site na July 1994 ruo June 1996 na dị ka ode akwukwo nke abụọ, Middle East na Gulf Division (Headquarter) site na June 1996 ruo June 1999.<ref>{{Cite journal|author=<!--Staff writer(s); no by-line.-->|date=21 September 2021|title=Nura Rimi resumes ambassadorship position in Cairo|url=|journal=Diplomatic Vista|volume=|issue=98|pages=6|doi=|accessdate=}}</ref> == Ọrụ nnọchi anya mba Ijipt == N'oge ọ bụ onye nnọchi anya mba ọzọ, Nura Abba Rimi mere ka mmekọrịta abụọ dị n'etiti Naịjirịa na Ijipt sikwuo ike n'akụkụ dị iche iche, gụnyere azụmahịa, ọdịbendị, na agụmakwụkwọ.<ref>{{Cite web|url=https://www.thinkersnewsng.com/no-better-place-to-invest-than-nigeria-says-ambassador-to-egypt/|title=No better place to invest than Nigeria, says Ambassador to Egypt|work=thinkersnewsng.com|date=|accessdate=14 May 2023|archivedate=14 May 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230514112049/https://www.thinkersnewsng.com/no-better-place-to-invest-than-nigeria-says-ambassador-to-egypt/}}</ref> Rimi rụkwara ọrụ iji kwalite onyinyo Naịjirịa na mba ofesi ma dọta itinye ego mba ọzọ na mba ahụ. Ọ haziri ihe omume na ihe ngosi nke gosipụtara ihe nketa bara ọgaranya nke Naijiria, ọdịbendị dị iche iche na ohere itinye ego nye ndị Ijipt. Na mmekorita ya na Nigeria-Egypt Cultural and Socio-Economic Forum (NECSEF) na Egyptian African Businessmen's Association (EABA) Embassy of Nigeria na Cairo, n'okpuru idu ndú ya haziri mbipụta mbụ nke Nigeria-Egypte Trade Conference and Exhibition (NETCE) n'ọnwa Ọktoba, 2022.<ref>{{Cite web|url=https://www.blueprint.ng/no-better-place-to-invest-than-nigeria-egyptian-envoy/|title=No Place to Invest Than Nigeria|work=blueprint.ng|date=|accessdate=14 May 2023}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://leadership.ng/netce-nigeria-egypt-seal-30m-deals-in-cairo/|title=NETCE: Nigeria, Egypt Seal $30m Deals In Cairo|work=leadership.ng|date=|accessdate=14 May 2023}}</ref> [[Usòrò:President_Abdel_Fattah_Al_Sisi_of_Egypt_&_Ambassador_Nura_Abba_Rimi_of_Nigeria.jpg|thumb|Onye isi ala Abdel Fattah Al Sisi nke Egypt (n'aka ekpe) na onye nnọchi anya Nura Abba Rimi, onye nnọchianya Naịjirịa na Egypt, n'oge ngosi nke akwụkwọ ikike nye Onye isi ala Abddel Fattah al Sisi nke Egypt na 15 Septemba 2021 na Al-Tahra Palace na Cairo.]] == Ọrụ mba ndị ọzọ == Site na 1997 ruo taa, Nura Abba Rimi abụwo onye nnọchiteanya na ọtụtụ nzukọ na nnọkọ abụọ / ọtụtụ akụkụ maka Naịjirịa. Ọ bụkwa onye na-ahụkarị ndị isi ala Naijiria na nnọkọ dị iche iche nke ụwa, gụnyere Nzukọ Ezumezu nke United Nations.<ref>{{Cite web|url=https://saharareporters.com/2015/09/23/buhari-attending-un-general-assembly-22-man-delegation-nigeria%E2%80%99s-slimmest-decades|title=Buhari Attending UN General Assembly With 22-Man Delegation, Nigeria’s Slimmest In Decades|work=saharareporters.com|date=|accessdate=14 May 2023}}</ref> N'agbata afọ 2019 na 2020, ọ rụrụ ọrụ dị ka onye kọmishọna na-anọchite anya Ministry of Foreign Affairs na 3rd na 4th Board of National Hajj Commission of Nigeria (NAHCON).<ref>{{Cite web|url=https://thewhistler.ng/full-list-of-buharis-appointees-for-hajj-commission/|title=Full List Of Buhari’s Appointees For Hajj Commission|work=thewhistler.ng|date=|accessdate=14 May 2023}}</ref> == Ndụ onwe onye == A mụrụ Nura Abba Rimi n'ezinụlọ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị Naijiria, [[Abba Musa Rimi]] na Aishatu Uwani Rimi. Nna ya, Abba Musa Rimi, bụ osote Gọvanọ (1979-80), Gọvanụ na-anọchite anya (1980-81), na Gọvanor nke Kaduna Steeti (1981-1983). Ọ lụrụ Hadiza Rimi ma nwee ụmụ ise: Ahmed Amir, Aisha Amira, Umar Farouk, Abubakar Sadeeq, na Muhammad Sani. Ọ na-egwu bọọlụ.<ref name="BRA" /> == Ihe odide == {{Reflist}}  {{DEFAULTSORT:Rimi, Nura Abba}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] [[Òtù:Pages with unreviewed translations]] 175xx1j6vwrlglm6fcsulp40cs9pdr8 Muhammed S. Audu 0 31153 728948 126744 2026-09-29T12:41:36Z Mirah50 16972 added {{DEFAULTSORT}} 728948 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder|name=Muhammed S. Audu|native_name=<!--The person's name in their own language, if different.-->|native_name_lang=<!--ISO 639-1 code, e.g., "fr" for French. If more than one, use {{lang}} in |native_name= instead.-->|honorific_prefix=[[Professor|Prof]]|image=|image_size=|image_upright=|smallimage=<!--If this is specified, "image" should not be.-->|smallimage_alt=|alt=|caption=|order=|office=6th [[Vice-Chancellor]] [[Federal University of Technology, Minna]]|birth_date=|birth_place=[[Kogi State]], [[Nigeria]]|birthname=Muhammed Salihu Audu|nationality=[[Nigerian]]|status=<!--If this is specified, overrides Incumbent.-->|term_start=2007|term_end=2012|president=[[Umaru Musa Yar'Adua]]|chancellor=|governor=|vicepresident=[[Goodluck Jonathan]]|deputy=|succeeding=|predecessor=Hamman Sa'ad|successor=[[Musibau Adewunmi Akanji]]|office1=Deputy Vice-Chancellor [[Federal University Lokoja]]|term_start1=2020 — present}} '''Muhammed Salihu Audu''' nke a maara nke ọma dị ka Muhammed S. Audu bụ onye agụmakwụkwọ Naijiria. Ọ rụrụ ọrụ dị ka osote onye isi nke isii nke Federal University of Technology, Minna site na 2007 ruo 2012.<ref>{{Cite web|url=https://allafrica.com/stories/201303070663.html|title=Nigeria: Basic Education Is Problematic - Don|date=7 March 2013|work=[[Daily Trust]]|first=Adie Vanessa|author=Offiong}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://tribuneonlineng.com/kogi-inaugurates-implementation-committee-on-confluence-university-of-science-technology/|title=Kogi Inaugurates Implementation Committee On 'Confluence University Of Science & Technology'|first=Yekini|author=Jimoh|date=14 November 2020|work=[[Nigerian Tribune]]|accessdate=25 February 2022}}</ref> Ọ bụ ugbu a osote onye isi oche nke Mahadum Federal, Lokoja.<ref>{{Cite web|url=https://fulokoja.edu.ng/staff.php?i=110&sn=mohammed-audu|title=Muhammed Salihu Audu {{!}} Staff Profile|work=Federal University Lokoja|accessdate=25 February 2022}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://myschool.ng/news/fulokoja-senate-appoints-professor-ms-audu-as-deputy-vice-chancellor|title=FULokoja senate appoints Prof. M. S. Audu as deputy Vice Chancellor|author=Dende|date=25 March 2021|work=My School News|accessdate=25 February 2022}}</ref> == Ihe odide == {{Reflist}}  {{DEFAULTSORT:Audu, Muhammed S.}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 0pulpjyymc6u6ssthcuibs2rvt4zkz5 Bala Muhammed 0 31171 728949 538477 2026-09-29T12:43:25Z Mirah50 16972 added {{DEFAULTSORT}} 728949 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder|name=Bala Mohammed|honorific-suffix=|image=|caption=|office1=[[Governor of Bauchi State]]|deputy1=[[Baba Tela]]<br>[[Auwal Jatau]]|term_start1=29 May 2019|term_end1=|predecessor1=[[Mohammed Abdullahi Abubakar]]|successor1=|office2=[[Minister of Federal Capital Territory]]|president2=[[Goodluck Jonathan]]|term_start2=8 April 2010|term_end2=28 May 2015|predecessor2=[[Adamu Aliero]]|successor2=[[Mohammed Musa Bello]]|office3=[[Senate of Nigeria|Senator]] for [[Bauchi State|Bauchi South]]|term_start3=5 June 2007|term_end3=8 April 2010|predecessor3=Abubakar Maikafi|successor3=[[Adamu Gumba]]|birth_date={{birth date and age|1958|10|5|df=y}}|birth_place=[[Alkaleri]], [[Northern Region, Nigeria|Northern Region]], [[Colonial Nigeria|British Nigeria]] (now in [[Bauchi State]], Nigeria)|death_date=|death_place=|party=[[Peoples Democratic Party (Nigeria)|Peoples Democratic Party]]|spouse=|children=|occupation=Politician|education=|alma_mater=[[University of Maiduguri]]|website=}} '''Bala Abdulkadir Mohammed''' (amụrụ n'ụbọchị nke 5 n'ọnwa Ọktoba n'afọ 1958) bụ [[Ndị Naijiria|onye]] ndọrọ ndọrọ ọchịchị Naijiria nke jere ozi dị ka gọvanọ nke Bauchi Steeti kemgbe afọ 2019.<ref>{{Cite web|date=2021-01-24|title=PROFILE: Bala Mohammed, Governor of Bauchi [2019 - ]|url=https://www.premiumtimesng.com/profiles/438467-profile-bala-mohammed-governor-of-bauchi-2019.html|accessdate=2022-02-22|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web|title=North must produce Buhari's successor, says Bala Mohammed {{!}} The Nation|url=https://thenationonlineng.net/north-must-produce-buharis-successor-says-bala-mohammed/amp/|accessdate=2022-02-26|work=thenationonlineng.net|date=30 January 2022}}</ref> Tupu ọ bụrụ gọvanọ nke Bauchi State, ọ bụ minista nke Federal Capital Territory site na 2010 ruo 2015, na Senator maka Bauchi South site na 2007 ruo 2010.<ref name="tday0407">{{Cite web|date=8 April 2010|title=Ministers - the Profiles (ii)|url=http://allafrica.com/stories/201004080526.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100410205033/http://allafrica.com/stories/201004080526.html|archivedate=10 April 2010|accessdate=2010-04-15|work=ThisDay}}</ref> Ọ bụ onye otu ndị mmegide Peoples Democratic Party. Ọ malitere ahụmịhe ọrụ obodo ya dị ka onye ọrụ nchịkwa na Federal Ministry of Internal Affairs ebe ọ jere ozi ruo 1994 mgbe ọ gafere na Presidency [Cabinet Secretariat] dị ka onye isi nchịkwa nchịkwa.  Ngolite Bala Mohammed site n'ọkwa ndị ọrụ obodo dị ngwa ngwa.  N'agbata 1995 na 2005, ọ bilitere ịbụ onye isi na-ahụ maka ndị na-eweta ngwaahịa na Federal Ministry of Solid Minerals - ruo onye osote onye isi na Federal Ministry of Power and Steel - ruo na osote onye isi / SA na Minista Honorable na Federal Ministry of Transport - na Director nke  Nlekọta na ụlọ ọrụ ụgbọ oloko nke Naijiria - nye onye enyemaka pụrụ iche nye onye minista na-ahụ maka ụgbọ elu - onye isi nchịkwa na ntinye aka na ụlọ ọrụ Nigeria Meteorological Agency.  O ji aka ya lara ezumike nká n'ọrụ obodo n'ọkwa onye nduzi wee banye na ndọrọ ndọrọ ọchịchị.<ref>{{Cite web|date=2016-03-03|title=National Assembly {{!}} Federal Republic of Nigeria|url=http://www.nassnig.org/senate/member.php?senator=31&page=1&state=7|accessdate=2022-03-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303200811/http://www.nassnig.org/senate/member.php?senator=31&page=1&state=7|archivedate=2016-03-03}}</ref> Imelite agụmakwụkwọ: A ghọtara ya, Gọvanọ na-eji agụmakwụkwọ akpọrọ ihe, ọkachasị agụmakwụkwọ ụmụaka. Ọ na-ele agụmakwụkwọ ụmụaka anya dị ka ikike gọọmentị ji. N'ihi nke a, o mere agụmakwụkwọ ka ọ bụrụ otu n'ime ihe ndị kachasị mkpa. Ka ọ dị ugbu a, gọọmentị ya emefuola ihe karịrị N8billion na agụmakwụkwọ, ma kwado ịkwụ ụgwọ maka ụgwọ ule NABTEB maka ụmụ akwụkwọ 1,751 SS3 niile nke Government Technical Colleges tinyere ụmụ akwụkwọ 499 niile nọ ọdụ maka ule NBAIS maka Government Arabic Colleges.<ref>{{Cite web|date=2022-01-30|title=Gov Mohammed laments low school enrolment in Bauchi, says food incentive not enough|url=https://www.vanguardngr.com/2022/01/gov-mohammed-laments-low-school-enrolment-in-bauchi-says-food-incentive-not-enough/|accessdate=2022-03-22|work=Vanguard News|language=en-US}}</ref> Ọrụ ugbo: N'ihe gbasara ọrụ ugbo, ọchịchị Bala Mohammed lekwara ọrụ ugbo ụzọ dị ka otu n'ime atụmatụ ya bara uru. N'ime afọ abụọ gara aga, ọ zụtara ihe karịrị 4,000 metric ton nke fatịlaịza maka ndị ọrụ ugbo nke Bauchi State ma kwado ụmụ akwụkwọ 1000 maka ọzụzụ na usoro ọrụ ugbo ka mma. Ihe karịrị ndị ọrụ ugbo 5,000 bụ ndị natara fatịlaịza.<ref>{{Cite web|date=2020-10-13|title=Agriculture: Governor Bala Mohammed's drive|url=https://guardian.ng/opinion/agriculture-governor-bala-mohammeds-drive/|accessdate=2022-03-22|work=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News|language=en-US|archivedate=2022-03-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220322070226/https://guardian.ng/opinion/agriculture-governor-bala-mohammeds-drive/}}</ref> Ụlọ: N'otu mmụọ nke ịkwalite ndụ ndị Bauchi gaa n'ọkwa ndụ a na-anakwere, Gọvanọ ahụ malitere ụlọ 1,500 Housing Estate na Dungal.  Nke a gbakwunyere n'iwu ụlọ ọrụ Hajj Bauchi na-aga n'ihu.  Ọchịchị ya agbaala 1046 ọkụ anyanwụ na olulu mmiri handpump n'ofe steeti ahụ.  Nkwalite ebe a na-ahụ maka mmiri mmiri na Gubi Dam na ebe nchekwa mmiri dị nso na họtel Zaranda - bụ ọrụ abụọ a na-emecha nso.<ref>{{Cite web|author=IV|first=Editorial|date=2020-03-22|title=Bala flags off 2, 500 houses for Bauchi citizens|url=https://www.blueprint.ng/bala-flags-off-2-500-houses-for-bauchi-citizens/|accessdate=2022-03-22|work=Blueprint Newspapers Limited|language=en-US}}</ref> == Hụkwa zie == * Ndepụta nke ndị gọvanọ nke Bauchi State == Edensibia == {{Reflist}}{{BauchiStateGovernors}}{{Cabinet of Goodluck Jonathan}}{{Nigerian Senators of the 6th National Assembly}}{{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Muhammed, Bala}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] ncwayk0yeo37vl4mnhna5yh2yt1pu7l Babagana Umara Zulum 0 31199 728956 538134 2026-09-29T13:20:08Z Mirah50 16972 added {{DEFAULTSORT}} and improved page 728956 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Babagana Umara Zulum''' CON[1] mni (amụrụ na 25 Ọgọst 1969) bụ prọfesọ na onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị Naịjirịa nke na-eje ozi dịka gọvanọ nke Steeti Borno kemgbe 2019 n'okpuru patị nke All Progressive Congress.<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref>{{cite news|url=https://guardian.ng/tag/babagana-umara-zulum/|location=Lagos, Nigeria|title=Babagana Umara Zulum|access-date=28 May 2020|newspaper=[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]}}</ref><ref>{{cite news|last=Jimoh|first=Abdul|date=9 February 2021|title=Zulum's convoy not involved in accident, spokesman clarifies|url=https://www.nta.ng/news/20210209-zulums-convoy-not-involved-in-accident-spokesman-clarifies/|access-date=26 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220226082854/https://www.nta.ng/news/20210209-zulums-convoy-not-involved-in-accident-spokesman-clarifies/|archive-date=26 February 2022|url-status=dead}}</ref> ==Mbidọ ndụ na Agụmakwụkwọ== A mụrụ Zulum na mkpụrụ ụbọchị iri abụo na ise nke ọnwa Ọgọstụ n'afọ 1969, na okpúru ọchịchị ime obodo nke Mafa dị na[[Ȯra Borno|Borno Steeti]] . <ref name=":2" /> Mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ elementrị na ụlọ akwụkwọ nta Mafa, site n'afọ 1975 ruo 1980 na agụmakwụkwọ sekọndrị na ụlọ akwụkwọ sekondiri nke Gọmenti, [[Monguno]] site n'afọ 1980 ruo 1985, Zulum gụrụ akwụkwọ na [[Mahadum Nke Maiduguri|Mahadum nke Maiduguri]], <ref name="Premium Times Nigeria" /> ebe ọ nwetara akara ugo mmụta na Injinia Ọrụ Ugbo. Mgbe nke ahụ gasịrị ọ rụrụ ọrụ dị ka onye otu ndị ntorobịa na Politekinik dị na Katsina Steeti. <ref name=":2">{{Cite web|url=https://guardian.ng/politics/shettima-endorses-prof-umara-zulum-successor/|title=Shettima endorses Prof. Umara-Zulum successor|date=2018-09-30|work=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News|language=en-US|accessdate=2019-03-13}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://guardian.ng/politics/shettima-endorses-prof-umara-zulum-successor/ "Shettima endorses Prof. Umara-Zulum successor"]. ''The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News''. 30 September 2018<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">13 March</span> 2019</span>.</cite></ref> Ọ gara Mahadum Ibadan site n'afọ 1997 ruo 1998, ebe ọ nwetara nzere masta na Injinia Ọrụ Ugbo. N'afọ 2005, ọ debanyere aha maka PhD na Injinia Ala na Mmiri na Mahadum Maiduguri nke ọ gụsịrị n'afọ 2009.<ref name=":2" /><ref name="Premium Times Nigeria">{{cite news|url=https://www.premiumtimesng.com/profiles/438472-profile-babagana-zulum-governor-borno-state-nigeria-2019.html|title=Profile: Babagana Zulum, Governor, Borno State, Nigeria [2019 –]|date=25 January 2021|access-date=2 June 2023|newspaper=[[Premium Times]]}}</ref> == Ọrụ == Nhọpụta mbụ Babagana bụ n'afọ 1989 n'ọrụ obodo nke Borno Steeti dị ka onye enyemaka teknụzụ na Ministrị nke ọrụ ugbo nke steeti ahụ.<ref name=":2"/> N'afọ 1990, Babagana kwagara na njikota ọrụ ímé obodo Gọmentị nke Borno Steeti dị ka nnukwu onyé nnelu anya n'ọrụ, mgbe e mesịrị, ọ bụrụ onyeisi Inginia mmiri. N'afọ 2000, ọ natara ọrụ na Mahadum Maiduguri dị ka onye na-enyere onye nkuzi aka ebe ọ rịgooro n'ọkwa Prọfesọ. Babagana bụ Osote Dean na Onye n' arụ òlụ dịka Dean, ngalaba nke Inginia n'afọ 2010 na 2011 n'otu n'otu. N'afọ 2011, a họpụtara Babagana Umara ka ọ bụrụ Rektọr nke Politekinik. Ka ọ dịgodị, ọ nọgidere n'ọkwa nkuzi ya na Mahadum Maiduguri . <ref name=":2" /> N'afọ 2015, Gọvanọ [[Kashim Shettima|Kashim Shetima]] nke Borno Steeti mere ya Kọmishọna nke Nhazighari, Ndozigharị nakwa Ndozigharị, ọkwá ọ nọrọ ruo n'afọ 2018.<ref>{{Cite web|url=https://theeagleonline.com.ng/boko-haram-borno-reconstructs-60-of-houses-destroyed-in-bama-commissioner/|title=Boko Haram: Borno reconstructs 60% of houses destroyed in Bama – Commissioner|date=2017-03-28|work=The Eagle Online|language=en-US|accessdate=2019-03-13}}</ref> == Akwụkwọ ndị e bipụtara == Prọfesọ, [[Babagana Umara Zulum|Babagana Zulum]] edeela akwụkwọ na edemede maka mbipụta na akwụkwọ akụkọ obodo na nke mba ụwa, na mpaghara nke Injinia Ọrụ Ugbo. == ndọrọ ndọrọ ọchịchị == N'abalị mbụ nke ọnwa Ọktoba n'afọ 2018, ọ meriri na ntuli aka gọvanọ nke All otu ndọrọ ndọrọ ọchịchị Progressives Congress maka Borno Steeti.<ref>{{Cite web|url=https://guardian.ng/politics/borno-nasarawa-apc-endorse-zulum-sule/|title=Borno, Nasarawa APC endorse Zulum, Sule|date=2018-10-02|work=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News|language=en-US|accessdate=2019-03-13}}</ref> A họpụtara ya ka ọ bụrụ gọvanọ nke Borno Steeti na ntuli aka gọvanọ Borno nke afọ 2019 nke e mere na abalị iteghete nke ọnwa Machị afọ 2019, na votu dị òtù nde, otu puku narị iri asaa na ise, narị anọ na iri anọ. <ref name=":0">{{Cite web|url=https://punchng.com/breaking-apc-wins-borno-gov-poll-with-1-175-440-votes/|title=APC's Zulum wins Borno Gov poll with 1,175,440 votes|work=Punch Newspapers|date=11 March 2019|language=en-US|accessdate=2019-03-13}}</ref><ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.dailytrust.com.ng/just-in-zulum-wins-borno-governorship-election.html|title=JUST IN: Zulum wins Borno governorship election|author=Abubakar|first=Uthman|date=2019-03-11|work=Daily Trust|language=en-GB|accessdate=2019-03-13}}</ref><ref>{{Cite web|title=Scooper - Nigeria Politics News: Meet The 5 Best Governors In Nigeria|url=https://m.scooper.news/nigeria/2020/04/06/meet-the-5-best-governors-in-nigeria/9384476|work=m.scooper.news|accessdate=2020-05-28}}</ref> == Mgbalị igbu ọchụ == Zulum abụrugo onye ndị otu Boko Haram gbara mbọ igbu ọtụtụ ugboro. Ndị Boko Haram wakporo ndị njem ya na abalị iri abụo na iteghete nke ọnwa Julaị afọ 2020, n'okporo ụzọ [[Maiduguri|Maiduguri gawara]][[Damaturu]] . Egburu mmadụ ise gụnyere ndị uwe ojii atọ. <ref>{{Cite web|date=2020-07-29|title=BREAKING: Boko Haram Attacks Convoy Of Borno Governor, Zulum, In Baga|url=http://saharareporters.com/2020/07/29/breaking-boko-haram-attacks-convoy-borno-governor-zulum-baga|accessdate=2020-07-29|work=Sahara Reporters}}</ref> Na abalị iri abụo na isii nke ọnwa Septemba afọ 2020, ndị Boko Haram wakporo Zulum na ndị agha ya ọzọ n'akụkụ ọdọ mmiri Chad . Opekata mpe, ya bụrụ mmadụ iri na asatọ ka a kọrọ na e gburu, gụnyere ndị uwe ojii na ndị agha iri na anọ, ndị nkịtị anọ. <ref name="BBC">[https://www.bbc.com/news/world-africa-54331260 Nigeria's Boko Haram crisis: 'Bomb on donkey' used to ambush Borno governor], ''BBC''</ref> E mechara kwalite ọnụ ọgụgụ ndị nwụrụ ka ọrụ iri atọ dika achọtara ozu ndị ọzọ. <ref>[https://www.france24.com/en/20200926-dozens-killed-in-jihadist-attack-on-nigeria-governor-s-convoy Dozens killed in jihadist attack on Nigeria governor's convoy], ''France 24''</ref> Ụbọchị atọ ka e mesịrị, na abalị iri abụo nà iteghete, ìgwè ndị njem Zulum hụrụ otu ịnyịnya ibu n'okporo ụzọ wee gbaa ya. Mgbe inyinya ibu ahụ gbawara, ndị omekome si ebe zoro ezo ha nọ wee gbaba ha. Egburu ọtụtụ ndị nnupụisi, ebe o nweghị onye nọ n’ime convoy ahụ merụrụ ahụ. <ref name="BBC"/> Na abalị iri abụo na abụọ nke ọnwa Nọvemba afọ 2020, a wakporo convoy nke Zulum mgbe ọ na-eme njem izute ndị ọrụ gọọmentị na Baga. Egburu ndị agha asaa na ndị nkịtị abụọ n’obere nke a, mana agbataghị gọvanọ ahụ. <ref>{{Cite web|date=2020-11-23|title=Boko Haram Kills Fifteen over Two Days in Borno State|url=https://www.persecution.org/2020/11/23/boko-haram-kills-fifteen-two-days-borno-state/|accessdate=2021-01-10|work=Persecution|language=en|archivedate=2021-01-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210124153734/https://www.persecution.org/2020/11/23/boko-haram-kills-fifteen-two-days-borno-state/}}</ref> == Hụkwa == * Ndepụta nke ndị gọvanọ nke steeti Borno == Ihe nrite == N' ọnwa Ọctoba afọ 2022, Onye isi ala [[Muhammadu Buhari]] nyere ya nsọpụrụ mba Naijiria nke Ịtụ Ọchịagha nke ndị Niger (CON). <ref>{{Cite web|date=2022-10-09|title=FULL LIST: 2022 National Honours Award Recipients The Nation Newspaper|url=https://thenationonlineng.net/full-list-2022-national-honours-award-recipients/|accessdate=2022-10-31|language=en-US}}</ref> == Ihe oru ngo == Babagana Zulum, emechaala ma nyekwa ọrụ iri asaa na asaa maka ịnye ọrụ na ahụike, [https://www.britannica.com/topic/education agụmakwụkwọ] na akụkụ ndị ọzọ nke akụ na ụba. <ref>{{Cite web|author=Nigeria|first=Guardian|date=2023-09-12|title=Zulum completes 77 projects in education, health, other sectors|url=https://guardian.ng/news/zulum-completes-77-projects-in-education-health-other-sectors/|accessdate=2024-01-27|work=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News|language=en-US}}</ref> ==== Nkesa nke Ihe enyemaka ==== Zulum kwuru na nkesa ihe enyemaka ahụ bụ iji gbapụta obodo ndị a kwụsịrị isi ihe ha ji ebi ndụ n'ihi mwakpo na ihe ndị Boko Haram na-eme. <ref>{{Cite news|title=25,000 Borno families share Zulum’s N25m|url=https://punchng.com/25000-borno-families-share-zulums-n25m/}}</ref> == Edensibia == {{DEFAULTSORT:Zulum, Babagana Umara}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] p5iccf620p23zxwbv6a1cva5ebvp2ig Aminu Bashir Wali 0 31235 729053 451745 2026-09-29T16:27:09Z Mirah50 16972 added {{DEFAULTSORT}} and improved page 729053 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder|name=Aminu Bashir Wali|image_size=|caption=|office1=[[Minister of Foreign Affairs (Nigeria)|Minister of Foreign Affairs]]|term_start1=10 March 2014|term_end1=29 May 2015|president1=[[Goodluck Jonathan]]|predecessor1=[[Viola Onwuliri]]|successor1=[[Geoffrey Onyeama]]<ref name="MFA">{{cite web|title=The Honourable Minister of Foreign Affairs Mr. Geoffrey Onyeama|url=http://www.foreignaffairs.gov.ng/index.php/about-ministry/leadership-and-directors?showall=1&limitstart=|website=Ministry of Foreign Affairs of Nigeria|accessdate=10 February 2016}}</ref>|alma_mater=[[University of North London|North-Western Polytechnic, London]]<br>Provincial Secondary School, Kano|birth_date={{birth date and age|1941|8|3}}|birth_place=[[Kano (city)|Kano]]|death_date=|death_place=|nationality=Nigerian}} [[File:Aminu Bashir Wali.ogg|thumb|right]] '''Aminu Bashir Wali''' pronunciation ⓘ</link> (amuru August 3, 1941) bu Mịnịsta na-ahụ maka ihe gbasara mba ofesi nke Naijiria site na 2014 ruo 2015. == Ndụ mmalite na agụmakwụkwọ == . <ref name="un">[http://www.unis.unvienna.org/unis/en/news/2005/bios60ga.html Biographical Notes], UNVienna, Retrieved 10 February 2016</ref>Agụmakwụkwọ Wali na Kano na 1941. Agụm akwụkwọ wee pịa na School of Arabic Studies na Kano wee gụchaa na 1967 wee nweta nzere na Business Administration na North-Western Polytechnic na London Site na 2004, ọ bụ onye isi Nigeria na United Nations .&nbsp; O wee bụrụ onye ụfọdụ anya ụzọ na mba China. A nwanne Wali onye minista na-ahụ maka ihe gbasara mba ofesi n'okpuru President Goodluck Jonathan .&nbsp; Njem ndị mba ọzọ ozi otu na Turkey, na-eso oku sitere n'aka Minister mba ofesi Turkey Mevlüt Çavuşoğlu .&nbsp; [1] N'October 2014, Wali natara Minista mba ofesi nke Germany na France, Frank-Walter Steinmeier na Laurent Fabius, iji kparịta n'agha Boko Haram na usoro iji luso nke Ebola ogụ. 1, Abubakar Bashir Wali 2, Mahe Bashir Wali 3, Umar Bashir Wali 4, Mustapha Bashir Wali == Ntụaka == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Wali, Aminu Bashir}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] cvd8jl4dr3pwd4ns9vbg7uyg3r9zuly 729063 729053 2026-09-29T16:51:25Z Mirah50 16972 Improved page 729063 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder|name=Aminu Bashir Wali|image_size=|caption=|office1=[[Minister of Foreign Affairs (Nigeria)|Minister of Foreign Affairs]]|term_start1=10 March 2014|term_end1=29 May 2015|president1=[[Goodluck Jonathan]]|predecessor1=[[Viola Onwuliri]]|successor1=[[Geoffrey Onyeama]]<ref name="MFA">{{cite web|title=The Honourable Minister of Foreign Affairs Mr. Geoffrey Onyeama|url=http://www.foreignaffairs.gov.ng/index.php/about-ministry/leadership-and-directors?showall=1&limitstart=|website=Ministry of Foreign Affairs of Nigeria|accessdate=10 February 2016}}</ref>|alma_mater=[[University of North London|North-Western Polytechnic, London]]<br>Provincial Secondary School, Kano|birth_date={{birth date and age|1941|8|3}}|birth_place=[[Kano (city)|Kano]]|death_date=|death_place=|nationality=Nigerian}} [[File:Aminu Bashir Wali.ogg|thumb|right]] '''Aminu Bashir Wali'''pronunciation ⓘ</link> (amụrụ na Ọgọst 3, 1941) bu Mịnịsta na-ahụ maka ihe gbasara mba ofesi nke Naijiria site na 2014 ruo 2015. == Mbido ndụ na agụmakwụkwọ == <ref name="un">[http://www.unis.unvienna.org/unis/en/news/2005/bios60ga.html Biographical Notes], UNVienna, Retrieved 10 February 2016</ref> A mụrụ Wali na obodo Kano na 1941. Agụmakwụkwọ ya gụnyere ọzụzụ ya na School of Arabic Studies na Kano wee gụchaa na 1967 ma nweta nzere na Business Administration na North-Western Polytechnic na London ==Ọrụ== Site na 2004, ọ bụ onye nnọchiteanya na mba United Nations nke Naịjirịa.&nbsp; O mechara bụrụ onye nnọchiteanya Naịjirịa nye mba nke China. A họpụtara Wali dịka Minista na-ahụ maka ihe gbasara mba ofesi n'okpuru ọchịchị Onyeisiala Goodluck Jonathan .&nbsp; Njem na mba ofesi gụnyere otu na Turkey, site na oku Minista mba ofesi Turkey Mevlüt Çavuşoğlu kpọrọ ya.&nbsp; [1] N'Ọktoba 2014, Wali nabatara ndị Minista mba ofesi nke Germany na France, Frank-Walter Steinmeier na Laurent Fabius, iji kparịta ụka maka ntọrọ ndị Boko Haram na usoro iji lụso ọrịa [[Ebola]] ọgụ. ==Ụmụnne ya== 1, Abubakar Bashir Wali 2, Mahe Bashir Wali 3, Umar Bashir Wali 4, Mustapha Bashir Wali == Ntụaka == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Wali, Aminu Bashir}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] lbnte0qofrpy3kqk7w2qun300acswiy Ben Murray-Bruce 0 31249 729065 539548 2026-09-29T16:53:37Z Mirah50 16972 729065 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder|name=Ben Murray-Bruce|honorific-prefix=|honorific-suffix={{post-nominals|country=NGA|OON|size=100%}}|image=|image_size=|alt=|caption=|office=[[Senate of Nigeria|Senator]] for [[Bayelsa East Senatorial District|Bayelsa East]]|term_start=9 June 2015|term_end=9 June 2019|predecessor=[[Clever Ikisikpo]]|successor=[[Biobarakuma Degi]]|birth_date={{birth date and age|1956|02|18|df=yes}}|birth_place=[[Lagos]], [[Colonial Nigeria|British Nigeria]] (now in [[Lagos State]], Nigeria)|death_date=|death_place=|nationality=[[Nigerian]]|education=|alma_mater={{plainlist| * [[St. Gregory's College, Lagos]] * [[Iowa State University]] * [[University of Southern California]] }}|occupation={{hlist|[[Politician]]|[[entrepreneur]]|[[motivational speaker]]}}|party=[[Peoples Democratic Party (Nigeria)|Peoples Democratic Party]]|known_for=[[Silverbird Group]]|awards=|spouse={{marriage|Evelyn Murray-Bruce|1980|2021|end=died}}|children=4|website={{plainlist| * {{URL|benbruce.org}} * {{URL|benmurraybruce.com}} }}}} . <ref>{{Cite web|date=2022-02-01|title=Ben Bruce loses mother|url=https://punchng.com/breaking-ben-bruce-loses-mother/|accessdate=2022-06-16|work=Punch Newspapers|language=en-US}}</ref>'''Benedict Murray-Bruce''' OON ( Ifeon 18 Febrụwarị 1956) bụ onye ọchụnta ego nke Naijiria na onye agha ndị .  Ọ bụ onye akụkọ Silverbird Group .  [1] [2] [3] Onye People's Democratic Party, otu ihe àmà ya na Senate nke Nigeria na March 2015 ebe ọ nọchitere anya Bayelsa East Senatorial District, na Bayelsa State, Nigeria == Ndụ mmalite na agụmakwụkwọ == . <ref>{{Cite web|url=http://www.biographyhome.com/2013/03/ben-murray-bruce.html|title=Ben Murray Bruce|work=Biography Home|date=13 March 2013|accessdate=2015-06-17|author=Richard Osunde}}</ref>A njikwa Ben Murray-Bruce na Lagos, ndị nne na nna Ijaw bụ Mullighan na Margaret Murray-Bruce bụ ndị si Akassa, Bayelsa State, Nigeria.  [1] Aha nna ya sitere na Scotland .  Ọ gara Our Lady of Apostles, Yaba, Lagos, [2] ebe ọ akwụkwọ akwụkwọ praịmarị na St Gregory College, Obalende ebe ọ akwụkwọ ụlọ akwụkwọ West African tupu ọ gawa na Mahadum Southern California dị na United States, ebe ọ nọ na United States.  Steeti .  nzere nzere bachelọ na Marketing na 1979. == Ndụ onwe onye == Ben Murray-Bruce lụrụ Evelyn Murray-Bruce ruo afọ 41. Na 20 Maachị 2021, ọ mara ọkwa na ọ ga-agafe ka ọ gbasasịrị ọrịa kansa. <ref>{{Cite web|date=2020-03-20|title=BREAKING: Ben Murray-Bruce loses wife of 41 years to cancer|url=https://www.vanguardngr.com/2020/03/ben-murray-bruce-loses-wife-of-41-years-to-cancer/|accessdate=2021-05-09|work=Vanguard News|language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web|date=2020-03-20|title=Ex-senator, Murray-Bruce, loses wife to cancer {{!}} Premium Times Nigeria|url=https://www.premiumtimesng.com/news/more-news/382857-ex-senator-murray-bruce-loses-wife-to-cancer.html|accessdate=2021-05-09|language=en-GB}}</ref> <ref>{{Cite web|date=2020-03-20|title=Ben Murray-Bruce loses wife to cancer|url=https://guardian.ng/news/ben-murray-bruce-loses-wife-to-cancer/|accessdate=2021-05-09|work=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News|language=en-US|archivedate=2021-05-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210510150751/https://guardian.ng/news/ben-murray-bruce-loses-wife-to-cancer/}}</ref> == Ọrụ == . <ref>{{Cite web|url=https://www.bloomberg.com/research/stocks/people/person.asp?personId=51602936&ticker=NSLTECH:NL|title=Ben Murray-Bruce|work=[[Bloomberg News]]|accessdate=2015-06-17}}</ref>Ben jere ozi n'ọkwa ọha dị iche iche.  Ọ bụ ọrụ dịka Director-General nke Nigerian Television Authority site na 1999 ruo 2003. Tupu Silverbird Group, ọ kwalitere Miss Universe Nigeria Pageant na 1983, Miss Intercontinental Pageant, 1986-1994 na ruo ugbu a, ọ na-ahụ nwa ike mma na  Nigeria Pageant nke ọ pụta na 1986. Ugbu a ọ bụ onye otu Board of National Arts Theatre, Nigerian Film Corporation, Federal Films Censors Board, National Film Distribution Company na Nigerian Anti- Piracy Action Committee. === Gosi azụmahịa === N'ajụjụ ọnụ ya na ''Connect Nigeria'', Ben kwuru na ọ malitere ịzụ ahịa ngosi "site na mberede". <ref>{{Cite web|url=http://www.vanguardngr.com/2014/12/peep-ben-bruce-business-empire/|title=A peep into Ben Bruce business empire|publisher=Vanguard Nigeria|date=27 December 2014|accessdate=2015-06-17|author=Florence Amagiya}}</ref> Mmasị ya maka ịzụ ahịa ihe ngosi mere ya na nwunye ya ka ha guzobe ''Magazin Silverbird nke'' kwụsịrị ugbu a na 1980 site n'aka nna ya. Ben mechara banye n'ịkwalite egwu egwu. <ref>{{Cite web|url=http://www.mtvmeets.com/%28S%28fdb5ofvrj3fwe0lgdxrzwhce%29%29/index.do?ix=22413&AspxAutoDetectCookieSupport=1|title=Ben Murray Bruce|publisher=MTVBase Meets|accessdate=2015-06-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150618202405/http://www.mtvmeets.com/(S(fdb5ofvrj3fwe0lgdxrzwhce))/index.do?ix=22413&AspxAutoDetectCookieSupport=1|archivedate=18 June 2015}}</ref> === Ọchịchị === <ref>{{Cite web|url=http://dailypost.ng/2014/10/28/ben-murray-bruce-joins-race-senate/|title=Ben Murray-Bruce joins race for Senate|publisher=DailyPost Nigeria|date=28 October 2014|accessdate=2015-06-17|author=Timothy Enietan-Matthews}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.cknnigeria.com/2015/03/ben-bruce-wins-election-into-senate.html|title=Ben Bruce Wins Election into The Senate|publisher=CKN Nigeria|date=30 March 2015|accessdate=2015-06-17|author=CKN Nigeria}}</ref>N'afọ 2011, Ben Murray-Bruce ọsọ ịzọkwa ọkwa Bayelsa steeti bụ nke ihe ịga nke ọma ka e wepụrụ ya n'okpuru mkpuchi mkpuchi n'okpuru nche nke People's Democratic Party .  [1] Na 27 October 2014, Ben mechara kwupụta mmepụta ya nwachite anya Bayelsa East Senatorial District na National Assembly n'okpuru nche anwụ nke People's Democratic Party nke ọ gara n'ihu imeri. === Nkwuwa okwu ọha === . <ref>{{Cite web|title=Obasanjo, Gov. Ahmed, Dabiri-Erewa, others to attend investment forum in U.S.|url=https://www.vanguardngr.com/2018/01/obasanjo-gov-ahmed-dabiri-erewa-others-attend-investment-forum-u-s/|work=Vanguard News|date=22 January 2018|publisher=[[Vanguard (Nigeria)]]|accessdate=17 March 2018}}</ref>Bruce ekwuwo okwu n'ọtụtụ mba na mba ụwa, na January 2018 ọ na-ekerịta ogbo ahụ n'ụdị ndị agha, ndị ndú ndị na-eche echiche na ndị na-eje ozi na-ahụ Maka ndị na-eje ozi na-ahụ Maka ndị ọrụ.  Na-ahụ Maka Ndị Ọrụ Na-ahụ Maka Ndị America na Tampa, Florida, ọnụ ọgụgụ dị ka;  Senator Mohammed Shaaba Lafiagi, Media pioneer Biodun Shobanjo, NSE Oga oche Abimbola Ogunbanjo, motivational ọkà okwu Fela Durotoye, onye bụbu Gọvanọ Peter Obi na Award-winning technologist Ade Olufeko == Ihe nrite na nnabata == * "Showbiz Icon of the Year Award" (2005) * ""Top iri" ihe nrite ndị ọchụnta ego Naijiria dị mkpa" (2006) * "Life Achiever Award" (2006) * "Onye mmeri maka onyinye owuwu nke mba" (2007) * "Ihe nrite nke ezigbo mmadụ" (2009) * "Onye ọrụ nke Order nke Niger " (2014) <ref>{{Cite web|url=http://www.premiumtimesng.com/news/top-news/168797-jonathan-names-nigerias-national-flag-designer-akinkunmi-special-aide-for-life.html|title=Jonathan names Nigeria's national flag designer, Akinkunmi, special aide for life|work=Premium Times|date=29 September 2014|accessdate=2015-06-18|author=Richard Akinwumi}}</ref> == Ntụaka == {{Reflist|30em}} {{DEFAULTSORT:Murray-Bruce, Ben}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] duszmdf6917fwxuk25p2z5lrvpo3nge DJ Obi 0 31317 729070 623505 2026-09-29T17:11:55Z Mirah50 16972 added Databox and improved page 729070 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[Category:Articles with hCards]] '''Obinna Levi Ajuonuma '''(amụrụ 29 Eprel 1985), onye amara aha ya dika DJ Obi, bu onye Naijiria disc jockey na Syndik8 Record's official DJ.[1]  Ọ meriri Best World DJ na 2011 Nigeria Entertainment Awards.[2][3] A họpụtara ya maka 2016.<ref name="autoX">{{Cite web|title=The Future Awards Africa 2016 Nominees Profiles|url=https://awards.thefutureafrica.com/future-awards-africa-2016-nominees-profiles/|publisher=The Future Awards Africa|accessdate=June 11, 2020}}</ref><ref name="auto2">{{Cite news|url=https://www.vice.com/en_us/article/8q7mbk/dj-obi-longest-dj-set-world-record-nigeria-exclusive-interview|title=Meet the Nigerian DJ Who Fought Hallucinations to Set a World Record With a Ten-Day Set|author=Garber|first=David|date=13 July 2016|work=Vice|accessdate=10 June 2020}}</ref> == Mbido ndu ya == Ajuonuma si Ideato South,Imo Steeti.  Amuru ya na Lagos Steeti nye Levi Chibuike Ajuonuma na Josephine Ajuonuma.[5]  Ọ gụrụ akwụkwọ na Nigeria na Rainbow College, tupu ọ kwaga US ebe ọ gụrụ akwụkwọ mgbasa ozi na nzikọrịta ozi na Connecticut School of Broadcasting.[3][6] .<ref name="auto2"/><ref>{{Cite web|url=https://tushmagazine.com.ng/keep-calm-dj-obis-got-this|title=Keep Calm; DJ Obi's Got This|author=Nwafor|first=Polycarp|date=17 April 2020|accessdate=23 August 2020|publisher=Tush Magazine|archivedate=9 August 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200809084911/https://tushmagazine.com.ng/keep-calm-dj-obis-got-this/}}</ref> == Ọrụ ya == Ajuonuma malitere ọrụ ya dị ka diski jockey mgbe ọ ka nọ na mahadum na-amụ mgbasa ozi, mgbasa ozi na nzikọrịta ozi na Worcester State University.[5][3] Ọ laghachiri na Nigeria na 2012 iji nweta ọrụ ọkachamara oge niile dị ka diski.  joki [7].<ref>{{Cite web|title=Global DJ Obi|url=https://reader.magzter.com/reader/799yhxphx7fk1bys4iwxwh20106815159711/201068#page/31|work=reader.magzter.com pp. 30-31|publisher=Bold Magazine Africa|accessdate=June 11, 2020}}</ref> == Onyinye na mmata == Ajuonuma bụ onye nnọchi anya Tag Heuer, Nike, Heineken, Jack Daniel na Belvedere. Ọ rụrụ ọrụ na MOBO Awards na MTV Africa Music Awards.<ref name="auto5">{{Cite web|title=DJ OBI|url=https://plugng.com/djobi.php|publisher=The Plug Entertainment|accessdate=June 11, 2020|archivedate=February 21, 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190221035819/http://www.plugng.com/djobi.php}}</ref> Ọ meriri Best World DJ na 2011 Nigeria Entertainment Awards ma họpụta ya na 2016 maka The Future Awards Africa Prize for Creative Professional.<ref name="auto1">{{Cite web|title=2011 Nigeria Entertainment Awards Winners|url=https://www.africanvibes.com/2011-nigerian-entertainment-awards-winners/|publisher=African Vibes|accessdate=June 11, 2020}}</ref><ref name="autoX"/> Ọ pụtara na ihu akwụkwọ nke Bold Magazine Africa 2016 Christmas Edition.<ref>{{Cite web|title=BOLD Issue 5|url=https://www.magzter.com/GB/Bold-Magazine-Africa/BOLD/Lifestyle/201068|work=magzter.com|publisher=Bold Magazine Africa|accessdate=June 11, 2020}}</ref> == Edensibia == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Obi, DJ}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] nyvy7yrhclf3sjrhfqkfatedi9jlln4 729071 729070 2026-09-29T17:12:36Z Mirah50 16972 Improved page 729071 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Obinna Levi Ajuonuma '''(amụrụ 29 Eprel 1985), onye amara aha ya dika DJ Obi, bu onye Naijiria disc jockey na Syndik8 Record's official DJ.[1]  Ọ meriri Best World DJ na 2011 Nigeria Entertainment Awards.[2][3] A họpụtara ya maka 2016.<ref name="autoX">{{Cite web|title=The Future Awards Africa 2016 Nominees Profiles|url=https://awards.thefutureafrica.com/future-awards-africa-2016-nominees-profiles/|publisher=The Future Awards Africa|accessdate=June 11, 2020}}</ref><ref name="auto2">{{Cite news|url=https://www.vice.com/en_us/article/8q7mbk/dj-obi-longest-dj-set-world-record-nigeria-exclusive-interview|title=Meet the Nigerian DJ Who Fought Hallucinations to Set a World Record With a Ten-Day Set|author=Garber|first=David|date=13 July 2016|work=Vice|accessdate=10 June 2020}}</ref> == Mbido ndu ya == Ajuonuma si Ideato South,Imo Steeti.  Amuru ya na Lagos Steeti nye Levi Chibuike Ajuonuma na Josephine Ajuonuma.[5]  Ọ gụrụ akwụkwọ na Nigeria na Rainbow College, tupu ọ kwaga US ebe ọ gụrụ akwụkwọ mgbasa ozi na nzikọrịta ozi na Connecticut School of Broadcasting.[3][6] .<ref name="auto2"/><ref>{{Cite web|url=https://tushmagazine.com.ng/keep-calm-dj-obis-got-this|title=Keep Calm; DJ Obi's Got This|author=Nwafor|first=Polycarp|date=17 April 2020|accessdate=23 August 2020|publisher=Tush Magazine|archivedate=9 August 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200809084911/https://tushmagazine.com.ng/keep-calm-dj-obis-got-this/}}</ref> == Ọrụ ya == Ajuonuma malitere ọrụ ya dị ka diski jockey mgbe ọ ka nọ na mahadum na-amụ mgbasa ozi, mgbasa ozi na nzikọrịta ozi na Worcester State University.[5][3] Ọ laghachiri na Nigeria na 2012 iji nweta ọrụ ọkachamara oge niile dị ka diski.  joki [7].<ref>{{Cite web|title=Global DJ Obi|url=https://reader.magzter.com/reader/799yhxphx7fk1bys4iwxwh20106815159711/201068#page/31|work=reader.magzter.com pp. 30-31|publisher=Bold Magazine Africa|accessdate=June 11, 2020}}</ref> == Onyinye na mmata == Ajuonuma bụ onye nnọchi anya Tag Heuer, Nike, Heineken, Jack Daniel na Belvedere. Ọ rụrụ ọrụ na MOBO Awards na MTV Africa Music Awards.<ref name="auto5">{{Cite web|title=DJ OBI|url=https://plugng.com/djobi.php|publisher=The Plug Entertainment|accessdate=June 11, 2020|archivedate=February 21, 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190221035819/http://www.plugng.com/djobi.php}}</ref> Ọ meriri Best World DJ na 2011 Nigeria Entertainment Awards ma họpụta ya na 2016 maka The Future Awards Africa Prize for Creative Professional.<ref name="auto1">{{Cite web|title=2011 Nigeria Entertainment Awards Winners|url=https://www.africanvibes.com/2011-nigerian-entertainment-awards-winners/|publisher=African Vibes|accessdate=June 11, 2020}}</ref><ref name="autoX"/> Ọ pụtara na ihu akwụkwọ nke Bold Magazine Africa 2016 Christmas Edition.<ref>{{Cite web|title=BOLD Issue 5|url=https://www.magzter.com/GB/Bold-Magazine-Africa/BOLD/Lifestyle/201068|work=magzter.com|publisher=Bold Magazine Africa|accessdate=June 11, 2020}}</ref> == Edensibia == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Obi, DJ}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] pvj7cwvand76dnluxsqhg1hb2y7u8ic Dapo Sarumi 0 31443 729073 628687 2026-09-29T17:15:34Z Mirah50 16972 Improved page 729073 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder|name=Dapo Sarumi|image=|office1=Federal Minister for Information|term_start1=June 1999|term_end1=January 2001|predecessor1=|successor1=[[Jerry Gana]]|birth_date=|birth_place=[[Epe, Lagos|Epe]], [[Lagos State]]|party=[[Social Democratic Party (Nigeria)|Social Democratic Party]]}} '''Dapo Sarumi''' bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị Naijiria si Lagos Steeti. Dapo Sarumi Naijiria Lagos State<ref>{{Cite news|url=http://encomium.ng/chief-dapo-sarumi-debunks-stroke-tale/|title=Chief Dapo Sarumi debunks stroke tale|date=November 19, 2014|publisher=Encomium}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=J4MHAQAAMAAJ&q=Dapo+Sarumi+Lagos|title=Annual Report on Human Rights in Nigeria|author=Civil Liberties Organisation (Nigeria)|publisher=The Organisation, 1991, Indiana University|date=May 7, 2010}}</ref> Ọ bụbu minista na-ahụ maka ozi. N'afọ 1991, ọ sonyeere ndị Social Democratic Party (Nigeria) na ntuli aka gọvanọ n'okpuru ndị otu People's Front nke SDP nke Shehu Musa Yar'adua duziri, ndị otu PF gụnyere Yomi Edu, Bola Tinubu, Abdullahi Aliyu Sumaila, Abubakar Koko, Babalola Borishade, Umaru Musa Yar'adu, Sabo Bakin Zuwo, na Rabiu Musak Kwan mana e mechara wepụ ya. Social Democratic Party (Nigeria) Shehu Musa Yar'adua Bola Tinubu Abdullahi Aliyu Sumaila Abubakar Koko Babalola Borishade Umaru Musa Yar'adu Sabo Bakin Zuwo Rabiu Musa Kwankwaso Na ngwụcha afọ 2000, o tinyere aka n'ihe mberede okporo ụzọ ma nwụọ abụọ n'ime ndị enyemaka ya. "Minista Na-atụfu Enyemaka na Ọdachi Okporo ụzọ, "Panafrican News Agency, December 27, 2000.<ref>{{Cite web|title=See the 15 prominent politicians in Lagos State|url=https://news-af.feednews.com/news/detail/2a31e77cdd036981bb3178e23cb906e0?client=news|work=news-af.feednews.com|accessdate=2020-05-24}}</ref> == Edensibịa == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Sarumi, Dapo}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] b53scsk5bqx8qomuxuj88gsr6smt0ju Ayo Oritsejafor 0 31450 729076 720361 2026-09-29T17:18:05Z Mirah50 16972 added {{DEFAULTSORT}}, Databox and improved page 729076 wikitext text/x-wiki {{Databox}} Ayodele Joseph Oritsegbubemi Oritsejafor, nke a maara dị ka Papa Ayo Oritseyafor, bụ onye guzobere na Onye isi ụkọchukwu nke Okwu nke Ndụ Bible Church, nke dị na Warri, Nigeria. Ayodele Joseph Oritsegbubemi Oritsejafor Papa Ayo Oritseyafor Pastor Okwu nke Ndụ Bible Church Warri Nigeria Ọ ghọrọ onye isi ala nke Pentecostal Fellowship of Nigeria (PFN) na 7 Febụwarị 2005, ọkwá o nwere ruo afọ ise. Òtù Pentikọstal nke Naijiria<ref>{{Cite web|date=2021-05-01|title=24 years of sweetness for Pastor Oritsejafor and wife|url=https://thenationonlineng.net/24-years-of-sweetness-for-pastor-oritsejafor-and-wife/|accessdate=2022-03-07|work=The Nation Newspaper|language=en-US}}</ref> N'ọnwa Julaị afọ 2010, a họpụtara Oritsejafor ka ọ bụrụ onye isi oche nke Christian Association of Nigeria (CAN), òtù kachasị elu nke Ndị Kraịst niile nọ na mba ahụ. Òtù Ndị Kraịst nke Naijiria (CAN)<ref name="canpres">{{Cite news|title=CAN re-elects Oritsejafor as president. On July 10, 2013. He was first elected into the position in May 2010'|url=http://www.vanguardngr.com/2013/07/can-re-elects-oritsejafor-as-president/|work=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard News]]|date=2014-10-28|accessdate=2016-02-04}}</ref><ref>{{Cite news|title='CAN Officers'|url=http://cannigeria.org/officers/|accessdate=2016-02-04|archive-date=2016-01-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20160118172103/http://cannigeria.org/officers/|url-status=dead}}</ref> N'ime nke a, ọ ghọrọ onye ndú Pentikọstal mbụ jidere ọnọdụ ahụ. Oritsejafor bụ onye mbụ malitere agha Miracle site na Africa nye ndị na-ege ntị n'ụwa site na satellite na 1987 na onye na-ezisa ozi ọma Joe Martins. Onye na-ezisa ozi ọma == Oge ọ malitere == [[Usòrò:Ayo_oritsejafor_crusade.jpg|áká_ịkẹngạ|thumb|Pastor Ayo na-eje ozi na Warri Miracle Crusade na Warri City Stadium. Warri, Naịjirịa Warri, Naịjirịa Disemba 10, 2015]] A mụrụ Ayo Oritsejafor na Nọvemba 10 n'ime ezinụlọ Maazị Joseph Monday Oritseyafor na Oriakụ. Roli Durojaiye Oritsejafor na Lagos, Nigeria. Ọdọ Mmiri Nne ya bụ onye otu Christ Apostolic Church (CAC). Chọọchị Ndịozi Kraịst (CAC) N'afọ 1972, Oritsejafor "a mụrụ ọzọ" n'agha ndị bishọp e mere na Sapele, Naịjirịa. Sapele Oritsejafor debanyere aha na All Nations For Christ Bible Institute, Benin City, Nigeria. Mba Nile Maka Kraịst Bible Institute Benin City Nigeria Oritsejafor gara n'ihu debanye aha na Nigerian Baptist Seminary, Ogbomosho na Oyo State, Nigeria ma mesịa gaa na United States na 1979 maka ọmụmụ ihe ọzọ na Morris Cerullo's School of Ministry (El Cortez), San Diego, California. Oyo State United States Morris Cerullo School of Ministry (El Cortez) San Diego California Dị ka o si kwuo, o nwere ọhụụ nke onwe ya na-eyi uwe ma na-ekwusa ozi ọma nye ọtụtụ puku mmadụ ma ọ nụrụ olu na-agwa ya, "nke a bụ ihe ị ga-eme n'oge ndụ gị niile" na olu ahụ kwuru, "Were okwu m n'ụwa". Nke a bụ ọhụụ nke dugara na ntọala nke Okwu nke Ndụ Bible Church (WLBC) na Nọvemba 1987. Ọ na-akwado Hour of Deliverance, mmemme telivishọn nke malitere na 1980. Oge Nnwere Onwe Oritsejafor na-ekwu na ọ bụ Chineke ka o ji ihe niile ọ rụzuru na ndụ ya, na ihe ịga nke ọma ya n'ozi ọ na-ekwu maka mmetụta nke ndị nduzi Chineke nyere dị ka Achịbishọp Benson Idahosa, Dr. Morris Cerullo, Onye Oziọma Robert W. Schamback, na Onye Oziọma Tommy L. Osborn na ndị ọzọ. Achịbishọp Benson Idahosa Dr. Morris Cerullo Onye na-ezisa ozi ọma Robert W. Schamback Onye na-ekwusa ozi ọma Tommy L. Osborn Oritsejafor bụ onye na-akwado idu ndú site na ihe atụ.<ref>{{Cite news|title=The church can help solve Niger Delta crisis|url=http://www.thenationonlineng.net/archive2/tblnews_Detail.php?id=56377|work=[[The Nation (Nigeria)|The Nation]]|date=2008-07-20|accessdate=2016-02-15}}</ref> Nke a pụtara ìhè na ọrụ ọ rụrụ n'ime ka nsogbu ahụ dị na mpaghara Niger Delta nke Naijiria kwụsị.<ref>{{Cite news|title=How Yar'Adua Can Address Niger Delta Problem -Oritsejafor|url=http://allafrica.com/stories/200807240606.html|work=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard News]] (via allAfrica.com)|publisher=AllAfrica Global Media|date=2008-07-24|accessdate=2016-02-15}}</ref><ref>{{Cite news|title=Grant Amnesty to Militants|url=http://allafrica.com/stories/200808180819.html|work=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard News]] (via allAfrica.com)|publisher=AllAfrica Global Media|date=2008-08-17|accessdate=2016-02-15}}</ref> == Ọrụ ebere == [[Usòrò:Igc_empowerment_programme.jpg|thumb|Oritsejafor na onye ọrụ ebere n'oge mmemme kwa afọ nke ịkwụsị ịda ogbenye na Warri, Nigeria na Disemba 26, 2015 Warri, Nigeria]] Oritsejafor na-ahụ onwe ya dị ka onye na-ejere Chineke ozi na ngwá ọrụ nke Chineke na-eje ozi maka mkpa ime mmụọ na nke anụ ahụ nke ndị mmadụ.<ref>{{Cite news|first=Ben|author=Atonko|title=Ayo Oritsejafor celebrates love in Warri|url=http://www.dailytrust.com.ng/news/others/ayo-oritsejafor-celebrates-love-in-warri/95661.html|work=[[Media Trust|Daily Trust]]|date=2013-02-17|accessdate=2016-02-05}}</ref><ref>{{Cite news|title=Ayo Oritsejafor: The dogged lion equipping people|url=http://www.vanguardngr.com/2013/04/ayo-oritsejafor-the-dogged-lion-equipping-people/|work=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard News]]|date=2013-04-13|accessdate=2016-02-05}}</ref> Ọ na-ekwusi ike na nzọpụta, nchegharị, ịdị nsọ, nnapụta na inye ndị na-enweghị ihe ùgwù ike, site na mmemme ọrụ ọha na eze. Kemgbe ọtụtụ afọ, ọ katọrọ mmefu ego ma gbaa ume inyeghachi ọha mmadụ, n'agbanyeghị okpukpe ma ọ bụ agbụrụ. Agbụrụ okpukpe Ọ na-enye ụmụ akwụkwọ na-enweghị ogbenye agụmakwụkwọ na ụlọ akwụkwọ tertiary, nke sekọndrị na nke elementrị dị iche iche ma n'ime ma n'èzí Naịjirịa n'agbanyeghị agbụrụ ma ọ bụ okpukpe. agụmakwụkwọ ụlọ akwụkwọ elementrị nke atọ<ref>{{Cite news|title=Minor bags Oritsejafor's scholarship|url=http://www.vanguardngr.com/2015/02/valentine-day-minor-bags-oritsejafors-scholarship/|work=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard News]]|date=2015-02-22|accessdate=2016-02-05}}</ref><ref>{{Cite news|title=40 indigent students bag Oritsejafor scholarship awards|url=http://www.vanguardngr.com/2013/11/40-indigent-students-bag-oritsejafor-scholarship-awards/|work=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard News]]|date=2013-11-26|accessdate=2016-02-05}}</ref> Na Disemba 2005, Oritsejafor na nwunye ya Helen jikọtara aka na Flight Micro Finance Bank iji malite mmemme inye ndị mmadụ ikike. Oritsejafor, kemgbe ahụ, na-eme ka ọ bụrụ omenala inye ndị na-enweghị ihe ùgwù ike na ibelata ahụhụ ezinụlọ niile na ngwụcha Disemba ọ bụla.<ref>{{Cite news|title=Oritsejafor gives out 7 cars|url=http://www.vanguardngr.com/2014/12/oritsejafor-gives-7-cars/|work=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard News]]|date=2014-12-23|accessdate=2016-02-05}}</ref> N'abalị iri abụọ na isii n'ọnwa Disemba n'afọ 2016, Chọọchị Bible nke Okwu Ndụ na njikọ aka na Eagle Flight Micro Finance Bank mere mmemme ibelata ịda ogbenye na Warri. Warri<ref>{{Cite web|url=http://www.nationalhelm.net/2016/12/xmas-woman-bursts-into-tears-after.html?m=1|title=Xmas; Woman Bursts Into Tears After Getting Gift From Pastor Oritsejafor. Photos|publisher=National Helm|accessdate=2017-04-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170415202432/http://www.nationalhelm.net/2016/12/xmas-woman-bursts-into-tears-after.html?m=1|archivedate=2017-04-15}}</ref> == Ihe odide == {{Reflist|30em}} {{DEFAULTSORT:Oritsejafor, Ayo}} [[Òtù:Onye édémédé akwukwọ si-na Naigeria]] [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 0p22y1o7ngs8ddpyqs6fw6usszxjatx 729077 729076 2026-09-29T17:18:46Z Mirah50 16972 729077 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Ayodele Joseph Oritsegbubemi Oritsejafor''', nke a maara dị ka Papa Ayo Oritseyafor, bụ onye guzobere na Onye isi ụkọchukwu nke Okwu nke Ndụ Bible Church, nke dị na Warri, Nigeria. Ayodele Joseph Oritsegbubemi Oritsejafor Papa Ayo Oritseyafor Pastor Okwu nke Ndụ Bible Church Warri Nigeria Ọ ghọrọ onye isi ala nke Pentecostal Fellowship of Nigeria (PFN) na 7 Febụwarị 2005, ọkwá o nwere ruo afọ ise. Òtù Pentikọstal nke Naijiria<ref>{{Cite web|date=2021-05-01|title=24 years of sweetness for Pastor Oritsejafor and wife|url=https://thenationonlineng.net/24-years-of-sweetness-for-pastor-oritsejafor-and-wife/|accessdate=2022-03-07|work=The Nation Newspaper|language=en-US}}</ref> N'ọnwa Julaị afọ 2010, a họpụtara Oritsejafor ka ọ bụrụ onye isi oche nke Christian Association of Nigeria (CAN), òtù kachasị elu nke Ndị Kraịst niile nọ na mba ahụ. Òtù Ndị Kraịst nke Naijiria (CAN)<ref name="canpres">{{Cite news|title=CAN re-elects Oritsejafor as president. On July 10, 2013. He was first elected into the position in May 2010'|url=http://www.vanguardngr.com/2013/07/can-re-elects-oritsejafor-as-president/|work=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard News]]|date=2014-10-28|accessdate=2016-02-04}}</ref><ref>{{Cite news|title='CAN Officers'|url=http://cannigeria.org/officers/|accessdate=2016-02-04|archive-date=2016-01-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20160118172103/http://cannigeria.org/officers/|url-status=dead}}</ref> N'ime nke a, ọ ghọrọ onye ndú Pentikọstal mbụ jidere ọnọdụ ahụ. Oritsejafor bụ onye mbụ malitere agha Miracle site na Africa nye ndị na-ege ntị n'ụwa site na satellite na 1987 na onye na-ezisa ozi ọma Joe Martins. Onye na-ezisa ozi ọma == Oge ọ malitere == [[Usòrò:Ayo_oritsejafor_crusade.jpg|áká_ịkẹngạ|thumb|Pastor Ayo na-eje ozi na Warri Miracle Crusade na Warri City Stadium. Warri, Naịjirịa Warri, Naịjirịa Disemba 10, 2015]] A mụrụ Ayo Oritsejafor na Nọvemba 10 n'ime ezinụlọ Maazị Joseph Monday Oritseyafor na Oriakụ. Roli Durojaiye Oritsejafor na Lagos, Nigeria. Ọdọ Mmiri Nne ya bụ onye otu Christ Apostolic Church (CAC). Chọọchị Ndịozi Kraịst (CAC) N'afọ 1972, Oritsejafor "a mụrụ ọzọ" n'agha ndị bishọp e mere na Sapele, Naịjirịa. Sapele Oritsejafor debanyere aha na All Nations For Christ Bible Institute, Benin City, Nigeria. Mba Nile Maka Kraịst Bible Institute Benin City Nigeria Oritsejafor gara n'ihu debanye aha na Nigerian Baptist Seminary, Ogbomosho na Oyo State, Nigeria ma mesịa gaa na United States na 1979 maka ọmụmụ ihe ọzọ na Morris Cerullo's School of Ministry (El Cortez), San Diego, California. Oyo State United States Morris Cerullo School of Ministry (El Cortez) San Diego California Dị ka o si kwuo, o nwere ọhụụ nke onwe ya na-eyi uwe ma na-ekwusa ozi ọma nye ọtụtụ puku mmadụ ma ọ nụrụ olu na-agwa ya, "nke a bụ ihe ị ga-eme n'oge ndụ gị niile" na olu ahụ kwuru, "Were okwu m n'ụwa". Nke a bụ ọhụụ nke dugara na ntọala nke Okwu nke Ndụ Bible Church (WLBC) na Nọvemba 1987. Ọ na-akwado Hour of Deliverance, mmemme telivishọn nke malitere na 1980. Oge Nnwere Onwe Oritsejafor na-ekwu na ọ bụ Chineke ka o ji ihe niile ọ rụzuru na ndụ ya, na ihe ịga nke ọma ya n'ozi ọ na-ekwu maka mmetụta nke ndị nduzi Chineke nyere dị ka Achịbishọp Benson Idahosa, Dr. Morris Cerullo, Onye Oziọma Robert W. Schamback, na Onye Oziọma Tommy L. Osborn na ndị ọzọ. Achịbishọp Benson Idahosa Dr. Morris Cerullo Onye na-ezisa ozi ọma Robert W. Schamback Onye na-ekwusa ozi ọma Tommy L. Osborn Oritsejafor bụ onye na-akwado idu ndú site na ihe atụ.<ref>{{Cite news|title=The church can help solve Niger Delta crisis|url=http://www.thenationonlineng.net/archive2/tblnews_Detail.php?id=56377|work=[[The Nation (Nigeria)|The Nation]]|date=2008-07-20|accessdate=2016-02-15}}</ref> Nke a pụtara ìhè na ọrụ ọ rụrụ n'ime ka nsogbu ahụ dị na mpaghara Niger Delta nke Naijiria kwụsị.<ref>{{Cite news|title=How Yar'Adua Can Address Niger Delta Problem -Oritsejafor|url=http://allafrica.com/stories/200807240606.html|work=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard News]] (via allAfrica.com)|publisher=AllAfrica Global Media|date=2008-07-24|accessdate=2016-02-15}}</ref><ref>{{Cite news|title=Grant Amnesty to Militants|url=http://allafrica.com/stories/200808180819.html|work=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard News]] (via allAfrica.com)|publisher=AllAfrica Global Media|date=2008-08-17|accessdate=2016-02-15}}</ref> == Ọrụ ebere == [[Usòrò:Igc_empowerment_programme.jpg|thumb|Oritsejafor na onye ọrụ ebere n'oge mmemme kwa afọ nke ịkwụsị ịda ogbenye na Warri, Nigeria na Disemba 26, 2015 Warri, Nigeria]] Oritsejafor na-ahụ onwe ya dị ka onye na-ejere Chineke ozi na ngwá ọrụ nke Chineke na-eje ozi maka mkpa ime mmụọ na nke anụ ahụ nke ndị mmadụ.<ref>{{Cite news|first=Ben|author=Atonko|title=Ayo Oritsejafor celebrates love in Warri|url=http://www.dailytrust.com.ng/news/others/ayo-oritsejafor-celebrates-love-in-warri/95661.html|work=[[Media Trust|Daily Trust]]|date=2013-02-17|accessdate=2016-02-05}}</ref><ref>{{Cite news|title=Ayo Oritsejafor: The dogged lion equipping people|url=http://www.vanguardngr.com/2013/04/ayo-oritsejafor-the-dogged-lion-equipping-people/|work=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard News]]|date=2013-04-13|accessdate=2016-02-05}}</ref> Ọ na-ekwusi ike na nzọpụta, nchegharị, ịdị nsọ, nnapụta na inye ndị na-enweghị ihe ùgwù ike, site na mmemme ọrụ ọha na eze. Kemgbe ọtụtụ afọ, ọ katọrọ mmefu ego ma gbaa ume inyeghachi ọha mmadụ, n'agbanyeghị okpukpe ma ọ bụ agbụrụ. Agbụrụ okpukpe Ọ na-enye ụmụ akwụkwọ na-enweghị ogbenye agụmakwụkwọ na ụlọ akwụkwọ tertiary, nke sekọndrị na nke elementrị dị iche iche ma n'ime ma n'èzí Naịjirịa n'agbanyeghị agbụrụ ma ọ bụ okpukpe. agụmakwụkwọ ụlọ akwụkwọ elementrị nke atọ<ref>{{Cite news|title=Minor bags Oritsejafor's scholarship|url=http://www.vanguardngr.com/2015/02/valentine-day-minor-bags-oritsejafors-scholarship/|work=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard News]]|date=2015-02-22|accessdate=2016-02-05}}</ref><ref>{{Cite news|title=40 indigent students bag Oritsejafor scholarship awards|url=http://www.vanguardngr.com/2013/11/40-indigent-students-bag-oritsejafor-scholarship-awards/|work=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard News]]|date=2013-11-26|accessdate=2016-02-05}}</ref> Na Disemba 2005, Oritsejafor na nwunye ya Helen jikọtara aka na Flight Micro Finance Bank iji malite mmemme inye ndị mmadụ ikike. Oritsejafor, kemgbe ahụ, na-eme ka ọ bụrụ omenala inye ndị na-enweghị ihe ùgwù ike na ibelata ahụhụ ezinụlọ niile na ngwụcha Disemba ọ bụla.<ref>{{Cite news|title=Oritsejafor gives out 7 cars|url=http://www.vanguardngr.com/2014/12/oritsejafor-gives-7-cars/|work=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard News]]|date=2014-12-23|accessdate=2016-02-05}}</ref> N'abalị iri abụọ na isii n'ọnwa Disemba n'afọ 2016, Chọọchị Bible nke Okwu Ndụ na njikọ aka na Eagle Flight Micro Finance Bank mere mmemme ibelata ịda ogbenye na Warri. Warri<ref>{{Cite web|url=http://www.nationalhelm.net/2016/12/xmas-woman-bursts-into-tears-after.html?m=1|title=Xmas; Woman Bursts Into Tears After Getting Gift From Pastor Oritsejafor. Photos|publisher=National Helm|accessdate=2017-04-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170415202432/http://www.nationalhelm.net/2016/12/xmas-woman-bursts-into-tears-after.html?m=1|archivedate=2017-04-15}}</ref> == Ihe odide == {{Reflist|30em}} {{DEFAULTSORT:Oritsejafor, Ayo}} [[Òtù:Onye édémédé akwukwọ si-na Naigeria]] [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 90wwv99e6n1msrcdaa3nb2fyfzdi85r Alhassan Doguwa 0 31525 729240 451706 2026-09-29T22:31:43Z Mirah50 16972 added {{DEFAULTSORT}} 729240 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder|name=Alhassan Ado Garba <br>[[Order of the Niger|OON]]|image=|office3=Member of the [[House of Representatives of Nigeria]]|term_start3=June 2007|term_end3=|predecessor3=Hon Basiru Burum Burum|successor3=|office2=Chief Whip of the [[House of Representatives of Nigeria]]|term_start2=June 2015|term_end2=June 2019|predecessor2=Hon Ishaka Mohammed Bawa|office=Majority Leader of the [[House of Representatives of Nigeria]]|term_start=4 July 2019|term_end=13 June 2023|predecessor=[[Femi Gbajabiamila]]|successor=|birth_date={{birth date and age|1965|08|14|df=y}}|birth_place=Dadin Kowa Village, [[Doguwa]] Local Government Area, [[Kano State]], [[Nigeria]]|death_date=|death_place=|nationality=Nigerian|party=[[All Progressive Congress]] (APC)|spouse=Halima Alhassan Ado, Umma Alhassan Ado, Binta Alhassan Ado, Bilkisu Alhassan Ado|relations=Sale Ado, Hussaini Ado, Gambo Ado|children=28|residence=[[Kano (city)|Kano]], [[Abuja]]|alma_mater=[[University of Maiduguri]]|occupation=Legislature|website=}} [[Category:Pages using infobox officeholder with unknown parameters|SpeakerAlhassan Doguwa]] [[Category:Pages using infobox officeholder with unknown parameters|Speaker2Alhassan Doguwa]] [[File:Alhassan Doguwa.ogg|thumb|right]] '''Alhassan Ado Garba''' nke a maara nke ọma dị ka '''Alhassan Doguwa''' (amụrụ n'August 14, 1965) bụ onye isi nke House of Representatives nke Nigeria. Alhassan Ado Garba Ụlọ ndị nnọchi anya Naịjirịa Ọ bụ onye otu All Progressive Congress (APC) na-anọchite anya Doguwa / Tudun Wada Federal Constituency nke Kano State. All Progressive Congress Doguwa Tudun Wada Kano State<ref>{{Cite web|date=2021-06-18|title=Peace Corps bill to be passed soon, says Doguwa|url=https://editor.guardian.ng/news/peace-corps-bill-to-be-passed-soon-says-doguwa/|accessdate=2022-02-21|work=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News|language=en-US|archivedate=2022-02-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220221193151/https://editor.guardian.ng/news/peace-corps-bill-to-be-passed-soon-says-doguwa/}}</ref> == Mbido ndụ na agụmakwụkwọ == A mụrụ ya na 14 Ọgọstụ 1965 site n'ezinụlọ ndọrọ ndọrọ ọchịchị Hausa. Alhassan Ado bụ nwa nwoke nke onye otu a ma ama nke First Republic NEPU, na otu ndọrọ ndọrọ ọchịchị dị na Kano nke mechara sonye na United Progressive Grand Alliance (UPGA), nke guzobere mmegide siri ike nke mba na-eduga Northern People's Congress (NPC). NEPU United Progressive Grand Alliance (UPGA) Northern People's Congress (NPC) A họpụtara nna Hon Garba, Alhaji Ado ka ọ bụrụ onye otu Honorable Member, Kano State House of Assembly n'okpuru gọọmentị Peoples Redemption Party (PRP). Kano State House of Assembly Peoples Redemption Party (PRP) Alhassan Ado Garba bụ onye gụsịrị akwụkwọ na klas mbụ nke Mass Communications na Mahadum Bayero Kano, onye lekwasịrị anya na ndọrọ ndọrọ ọchịchị ozugbo ọ gụsịrị akwụkwọ wee bụrụ onye a họpụtara ka ọ bụrụ onye otu House of Representatives n'okpuru SDP na 1992, ọ wereghị ya ogologo oge iji debanye aha ya n'ụlọ ahụ. Mahadum Bayero Kano SDP Ọ bụ otu n'ime ndị otu na-akwado Engr. [Ihe e dere n'ala ala peeji] Dr. Rabiu Musa Kwankwaso ka ọ bụrụ osote onye isi oche nke ụlọ ndị nnọchi anya mba nke atọ. Dr. Rabiu Musa Kwankwaso == Ọrụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị == A họpụtara Alhassan Ado Garba na mbụ ka ọ bụrụ onye nnọchi anya ụlọ omebe iwu nke Naijiria n'okpuru SDP na 1992. SDP Ọ bụ otu n'ime ndị otu na-akwado nhọpụta nke Engr. [Ihe e dere n'ala ala peeji] Rabiu Musa Kwankwaso ka ọ bụrụ osote onye isi oche nke ụlọ ndị nnọchi anya mba nke atọ. Rabiu Musa Kwankwaso 3rd Republic House of Representatives N'afọ 2000, a họpụtara Alhassan Ado Garba dị ka onye ndụmọdụ pụrụ iche nye Gọvanọ steeti Kano na gburugburu ebe obibi. O mechara rụọ ọrụ dị ka onye ndụmọdụ pụrụ iche na Gọọmentị na ndọrọ ndọrọ ọchịchị na ndị isi oche Senate Adolphus Wabara na Senator Ken Nnamani. Adolphus Wabara Ken Nnamani Hon Alhassan Ado nwere ihe ịga nke ọma n'ịlaghachi n'Ụlọ Ndị Nnọchiteanya na 2007 ebe ọ ghọrọ osote onyeisi oche nke Kọmitii Ụlọ na Niger Delta Development Commission (NDDC). Niger Delta Development Commission (NDDC) N'ịbụ onye jere ozi na mba ahụ ma karịsịa ndị na-akwado ya nke ọma, ndị na-eme ihe ike nke Tudun Wada / Doguwa Federal Constituency họpụtara Hon Doguwa ọzọ na 2011 ebe o doro anya na ọ bụ n'ezie onye omeiwu na-eje ozi dị ka onyeisi oche nke Kọmitii Ụlọ na MDGs. Tudun Wada Doguwa<ref>{{Cite web|url=http://sunnewsonline.com/new/jonathan-has-kept-faith-with-mdgs-doguwa/|title=Jonathan has kept faith with MDGs –Doguwa|author=Our Reporter|accessdate=2015-07-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150803043451/http://sunnewsonline.com/new/jonathan-has-kept-faith-with-mdgs-doguwa/|archivedate=2015-08-03}}</ref> Hon Alhassan na-ejekwa ozi dị ka African Network of Parliamentarians on MDGs Chairman.<ref>{{Cite web|url=https://www.flickr.com/photos/wra_gs/7115375165|title=Hon. Alhassan Ado Doguwa MP, Nigeria|work=Flickr - Photo Sharing!}}</ref> N'afọ 2015, a họpụtara Garba ka ọ rụọ ọrụ maka oge nke anọ na Lower Chamber ebe a họpụtara ya dị ka Chief Whip nke 8th Assembly mgbe e meriri onye a họpụtara na Speakership (Femi Gbajabiamila) onye Yakubu Dogara meriri. Femi Gbajabiamila Yakubu Dogara Mgbe a nabatara ya dị ka Chief Whip, ọ kpatara esemokwu n'etiti ya na Femi Gbajabiamila ihe na-ekewa ndị otu ha ma kwụsị mmekọrịta ha ogologo oge. == Nhọrọ 2023 na Nkwado ya == Hon. Alhassan Ado Doguwa, e boro ya ebubo n'ihu ụlọ ikpe majie na Kano, Naijiria maka ebubo nke nkata mpụ, igbu ọchụ, na ịta ndị aka ha dị ọcha ahụhụ nke ukwuu n'oge ntuli aka e mere na Satọdee Febụwarị 26, 2023. Ndị uwe ojii natara mkpesa banyere ogbugbu jọgburu onwe ya nke mmadụ atọ na ịkpata mmerụ ahụ siri ike na mmadụ asatọ ndị ọzọ na Tudun Wada LGA ka nchịkọta nke nsonaazụ ntuli aka na-aga n'ihu. Ngalaba ndị uwe ojii kpọrọ Doguwa òkù maka ebubo ya na ihe ahụ merenụ, mana ọ jụrụ ịsọpụrụ ya, nke mere ka e jide ya.<ref>{{Cite web|author=Obarayese|first=Sikiru|date=2023-03-01|title=Alleged Homicide: Police arraigns Reps Majority Leader, Alhassan Doguwa|url=https://tribuneonlineng.com/alleged-homicide-police-arraigns-reps-majority-leader-alhassan-doguwa/|accessdate=2023-04-12|work=Tribune Online|language=en-GB}}</ref> Otú ọ dị, Justice Muhammad Nasir Yunus nke Ụlọikpe Kasị Elu nke Federal na steeti ahụ nyere Doguwa mgbapụta ruo nde N500 na ndị nkwado abụọ a pụrụ ịdabere na ha.<ref>{{Cite web|author=Bukar|first=Muhammad|date=2023-03-06|title=Court gives Doguwa N500m bail|url=https://dailypost.ng/2023/03/06/court-gives-doguwa-n500m-bail/|accessdate=2023-04-12|work=Daily Post Nigeria|language=en-US}}</ref> == Ihe odide == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Doguwa, Alhassan}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 7jtjnwr4x7vhhyjr0zj8nol6b8l5g3u Adeleke Mamora 0 31538 729255 181777 2026-09-29T22:40:09Z Mirah50 16972 added {{DEFAULTSORT}} & Databox 729255 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Adeleke Olorunnimbe Mamora''' ((Gee ntịⓘ); amuru 16 Febrụwarị 1953) bu dibia bekee na onye ndọrọndọrọ ọchịchị onye Naijiria jere ozi dika onye minista Sayensị na teknụzụ site na 2022 ruo 2023. Ọ  jere ozi na mbụ nwere onye minista steeti maka ahụike site na 2019 ruo 2022. Ọ rụrụ ọrụ dịka onye sinetọ na-anọchite anya Legọs East Senatorial District site na 2003 ruo 2011, na dịka onye na-ekwuchitere ụlọ ọgbakọ omebe iwu Legọs steeti site na 1999 ruo 2003. Ọ bụ onye otu All Progressives Congress (APC). Ọ bụ onye nnọchiteanya mba maka National Republican Convention (NRC) na 1990, na Secretary, Lagos East nke United Nigeria Congress Party (UNCP) na 1998. A họpụtara ya na Ụlọ Mgbakọ nke Lagos State na 1999, ma bụrụ onye isi okwu. . Ọ bụ onyeisi oche nke ọgbakọ ndị na-ekwu okwu site na 2000 ruo 2001. A họpụtara Mamora ka ọ bụrụ Sineti n'April 2003, wee họpụta ya ọzọ n'afọ 2007. Ọ bụkwa onye otu nzuko omeiwu Economic Community of West African States (ECOWAS) site na 2003 ruo 2006. Na 2003, a họpụtara ya onye isi oche nke Kọmitii Senate maka ụkpụrụ omume, ihe ùgwù na arịrịọ ọha. Mgbe ọ maliteghachiri oche ya na Senate na 2007, a họpụtara ya na kọmitii na Upstream Petroleum Resources, Kọmitii Nhọrọ, Ahụike na Federal Character & Inter-Government Affairs. N'ime nyocha etiti oge nke ndị Senators na May 2009, ThisDay kwuru na ọ kwadoro ụgwọ maka Tenure of Office, Surgeon-General nke Nigeria na kagbuo na mmezi nke iwu nchịkwa ụtaba. Ọ kwadoro ma ọ bụ kwadoo mkpesa gụnyere nke a ga-emegharị iwu Sineti 111 iji webata ya n'usoro iwu nke Federal Republic of Nigeria. A kọwara Mamora dị ka onye maara usoro nzuko omeiwu. == Mbido ndụ na agụmakwụkwọ == A mụrụ Mamora na 16 February 1953. O nwetara nzere B.Sc., Health Sciences, Bachelor of Medicine and Bachelor of Surgery (MBBS) University of Ife, Ile-Ife wee bụrụ onye na-ahụ maka ahụike. Ọ bụ onye isi ahụike nke Medical Center (1987–1998), na onye ndụmọdụ ahụike ụlọ ọrụ (1988–1992). == Ihe odide == {{Reflist}}{{Nigerian Senators of the 5th National Assembly}}{{Nigerian Senators of the 6th National Assembly}} {{DEFAULTSORT:Mamora, Adeleke}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] ovqfo75q8e16j3ced9x2oznsyc9cmi5 Celestine Lazarọs 0 31574 729268 580305 2026-09-29T22:48:05Z Mirah50 16972 added {{DEFAULTSORT}} & Databox 729268 wikitext text/x-wiki {{Databox}} Celestine Lazarus (amuru 13 Novemba 1992) bụ okachasi n'egwuregwu bọọlụ Naijiria nke na-egwu egwuregwu XV.  kerületi ISSIMO SE. == Ọrụ klọb == === Podbeskidzie Bielsko-Biała === O mere nke mbụ ya na Ekstraklasa maka Podbeskidzie Bielsko-Biała megide KS Cracovia na 1 Ọgọst 2015. Podbeskidzie Bielsko-Biała KS Cracovia<ref>[https://int.soccerway.com/matches/2015/08/01/poland/ekstraklasa/ts-podbeskidzie-bielsko-biala/ks-cracovia-krakow/2042367/ PODBESKIDZIE VS. CRACOVIA KRAKÓW 0 – 1] 01.08.2015, soccerway.com</ref> === Gönyeli na ịlaghachi na Slavoj Trebišov === Mgbe oge dị mma na Slavoj Trebišov na Slovakia gasịrị, Lazarus kwagara na klọb Turkish Cypriot Gönyeli na ngwụcha Ọgọst 2019. Slavoj Trebišov Gönyeli<ref>[http://www.sporyeni.com/gonyeli-lazarusu-deneyecek-10246h.htm Gönyeli Lazarus'u deneyecek], sporyeni.com, 23 August 2019</ref> Ọ sonyeere klọb ahụ n'ụzọ iwu kwadoro na 12 Septemba 2019, mana, mgbe naanị egwuregwu abụọ gasịrị, ọ gbara arụkwaghịm ọzọ na 25 Septemba 2019.<ref>[http://www.ktff.net/BilgiBankasi/FutbolcuDetayi/19450 Profile at KTFF], ktff.net</ref> Lazarus laghachiri Slavoj n'afọ 2020.<ref>[https://slavojtrebisov.sk/dalsia-vyhra-v-priprave-2/ Ďalšia výhra v príprave], slavojtrebisov.sk, 1 February 2020</ref> === A kwagara ya na Hungary === Lazarus sonyeere XV. kerületi ISSIMO SE na July 2023. == Edensibia == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == * Celestine Lazarus at Soccerway * [https://futbalnet.sk/member/1381050/#player Profaịlụ Futbalnet] * Celestine Lazarus at 90minut.pl (in Polish) {{DEFAULTSORT:Lazarus, Celestine}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 9htmjykty751r6hmoo8582l87va81e8 Adebayo Ogunlesi 0 31589 729274 181757 2026-09-29T22:52:43Z Mirah50 16972 added {{DEFAULTSORT}} & Databox 729274 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Adebayo "Bayo" O. Ogunlesi''' CON (amuru Disemba 20, 1953) bu onye okaiwu Naijiria na onye na-agbazinye ego. Ugbu a ọ bụ onye isi oche na onye na-ahụ maka njikwa na ụlọ ọrụ na-ahụ maka ụlọ ọrụ Global Infrastructure Partners (GIP). Ogunlesi bụ onye bụbu onye isi nke ụlọ akụ itinye ego n'ụwa niile na Credit Suisse First Boston tupu ebuli ya ka ọ bụrụ onye isi ndị ahịa yana osote onye isi oche. == Mbido ndụ na agụmakwụkwọ == Ogunlesi si Makun, Sagamu, Ogun State na Naijiria. Ọ bụ nwa Theophilus O. Ogunlesi, onye mbụ prọfesọ nkà mmụta ọgwụ na Naịjirịa na Mahadum Ibadan. Ezinụlọ ya bụ ndị Yoruba. Ogunlesi gara King's College Lagos, ụlọ akwụkwọ sekọndrị dị na Lagos, Nigeria. O nwetara nzere B.A. nwere nsọpụrụ klas mbụ na nkà ihe ọmụma, ndọrọ ndọrọ ọchịchị na akụnụba sitere na Mahadum Oxford dị na England. N'afọ 1979, Ogunlesi nwetara J.D. magna cum laude site na Harvard Law School na MBA sitere na Harvard Business School, nke ọ gbasoro n'otu oge ahụ. N'oge ya na Harvard, ọ nọ na Harvard Law Review. == Ọrụ == Site na 1980 ruo 1981, Ogunlesi jere ozi dị ka onye odeakwụkwọ iwu ijikọ ikpe ziri ezi Thurgood Marshall nke Ụlọikpe Kasị Elu United States. Ogunlesi bụ onye ọka iwu n'otu ụlọ ọrụ nke ụlọ ọrụ iwu New York City Cravath, Swaine & Moore, ebe ọ bụbu onye mmekọ oge okpomọkụ mgbe ọ na-agụ akwụkwọ maka MBA ya. Na 1983, Ogunlesi sonyeere ụlọ akụ itinye ego nke mbụ Boston ka onye ndụmọdụ maka ọrụ gas nke Naijiria. Na mbụ Boston, ọ rụrụ ọrụ na Project Finance Group, na-adụ ndị ahịa ọdụ na azụmahịa na ego na-arụ ọrụ na azụmahịa na North na South America, Caribbean, Europe, Middle East, Africa na Asia. Site na 1997 ruo 2002, ọ bụ onye isi nke Global Energy Group nke ewegharịrị aha ya Credit Suisse First Boston (CSFB). N'afọ 2002, a họpụtara Ogunlesi ka ọ bụrụ onye isi Global Head of CSFB's Investment Banking Division. Ọzọkwa na 2002, ọ rụrụ ọrụ dị ka onye so na Credit Suisse's Executive Board and Management Committee. Site na 2004 ruo 2006, Ogunlesi bụ onye isi oche onye isi oche na onye isi ndị ahịa nke CSFB. Na Julaị 2006, Ogunlesi malitere ụlọ ọrụ na-akwụ ụgwọ nkeonwe, Global Infrastructure Partners (GIP), njikọ aka nke ndị ntinye ego mbụ gụnyere Credit Suisse na General Electric. Ọ na-eje ozi ugbu a dị ka onyeisi oche na Onye Mmekọ. N'afọ 2006, GIP zụtara ọdụ ụgbọ elu London City. Na 2009, GIP nwetara ọtụtụ na London Gatwick Airport na nkwekọrịta ruru £ 1.455 ijeri. Ndị nta akụkọ Naijiria enyela ya aha, "Nwoke ahụ zụtara ọdụ ụgbọ elu Gatwick." GIP nwekwara ọdụ ụgbọ elu Edinburgh, nke ha zụtara na 2012, yana Nuovo Trasporto Viaggiatori, nke ha zụtara na February 2018. == Ọrụ ndị ọzọ == Ogunlesi bụ onye otu District of Columbia Bar Association. Mgbe ọ na-arụ ọrụ na Credit Suisse First Boston, ọ bụ onye nkuzi na Harvard Law School na Yale School of Management, ebe ọ kụziri ihe ọmụmụ gbasara ọrụ itinye ego na mba ọzọ na mba ndị na-apụta. N'October 2012, a họpụtara ya na ndị isi oche na Goldman Sachs. Na Julaị 24, 2014, a họpụtara ya onye isi nduzi. Na Disemba 2016, a mara ọkwa na Ogunlesi, n'etiti ndị isi azụmaahịa ndị ọzọ, ga-abụ akụkụ nke Donald Trump's Strategic and Policy Forum, nke ewepụrụ na Aug 16, 2017. == Ndụ onwe onye == Ogunlesi lụrụ di na nwunye onye Britain bụ Dọkịta Amelia Quist-Ogunlesi bụ ọkachamara n'ihe gbasara anya anya kemgbe 1985. Ha nwere ụmụ abụọ. N'abụ ya bụ "Ihe magburu onwe ya," Burna Boy na-asọpụrụ Adebayo, na-ekwu maka ịrụsi ọrụ ike ya. == Onyinye na nsọpụrụ == Onye natara The International Center na New York's Award of Excellence. Akpọrọ Ogunlesi dị ka otu n'ime Top 100 ndị Africa kacha nwee mmetụta site na akwụkwọ akụkọ New African na 2019. == Ọrụ na akwụkwọ == * {{Cite book|author=Ogunlesi|first=Adebayo|title=The Basic Human Needs Approach to Development|date=1979|publisher=[[Harvard Law School]]|location=Cambridge, MA|oclc=81062298}} Submitted to: Professor C. Clyde Ferguson, Jr. [for the] Seminar: Legal Problems of the New International Economics Order (Harvard third year paper) == Hụkwa == * Ndị mmekọ na-ahụ maka akụrụngwa zuru ụwa ọnụ * Ndepụta ndị odeakwụkwọ iwu nke Ụlọikpe Kasị Elu nke United States (Oche 10) == Edensibịa == {{Reflist|2}} == Njikọ mpụga == * Adebayo O. Ogunlesi na Bloomberg L.P. Adebayo U. Ogunles Bloomberg L. P. * Adebayo O. Ogunlesi na Goldman Sachs Adebayo U. Ogun lesi Goldman Sachs {{Goldman Sachs}} {{DEFAULTSORT:Ogunlesi, Adebayo}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 58kv63mfelpibzv673hchvww5wphx7y Adebayo Adewusi 0 31592 729284 181756 2026-09-29T23:00:28Z Mirah50 16972 added {{DEFAULTSORT}} 729284 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder|name=Adebayo Ismail Adewusi|image=Adebayo Adewusi.jpg|width=|office1=[[Nigeria Postmaster General]], Nigeria Postal Service|term_start1=December 2019|term_end1=|predecessor1=Barrister [[Bisi Adegbuyi]]|successor2=|birth_date=May 20, 1958|birth_place=Eruwa|party=}} '''Adebayo Ismail Adewusi''' (amuru May 20, 1958) bu nwa akwukwo Naijiria, onye oka iwu, onye isi ochichi, onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị na ugboro abụọ dika onye kọmishọna na steeti Lagos. A họpụtara ya kọmishọna na-ahụ maka ego n'agbata afọ 2004 ruo 2006 ma mesịa bụrụ Kọmishọna na-ahụ maka mmefu ego na atụmatụ. Ọ bụkwa onye na-azọ ọkwa gọvanọ na steeti Oyo, Naijiria. N'ọnwa Disemba afọ 2019, Adewusi nọchiri Barrister Bisi Adegbuyi dị ka Postmaster General na CEO nke Nigerian Postal Service (NIPOST) site n'ọchịchị onyeisiala Muhammadu Buhari. == Mbido ndụ na agụmakwụkwọ == Adewusi si Eruwa na ime obodo Ibarapa East nke Oyo steeti. A mụrụ ya na May 20, 1958, na ezinụlọ Pa Kareem Babatunde Adewusi na Madam Faderera Asabi Adewusi, na Anko Eruwa. Nna ya bụ onye ọrụ ugbo na onye na-akụ ọkpọ ọdịnala. Ọ gara Baptist Secondary Modern School dị n'Eruwa wee nweta asambodo West African School na Technical College, lle-Ife, Osun State. Ọ gụrụ sayensị kọmputa na The Polytechnic, Ibadan tupu ọ gawa na mahadum nke Ife wee gụchaa ya na First Class Honors na Economics. O nwekwara M.Sc. site n'otu mahadum ahụ. O nwetara PhD na International Monetary Economics na Mahadum Keio Tokyo na 1993, dịka Ọkammụta Monbusho. O nwetara akara ugo mmụta LLB na Mahadum Lagos na 2000. == Ọrụ == Adewusi bidoro ọrụ ya dị ka onye nkuzi inyeaka na mahadum Obafemi Awolowo ka ọ nwetachara nzere Master tupu ọ gawa nzere PhD na Japan. Mgbe o nwetachara akara ugo mmụta doctorate, ọ rụrụ ọrụ na Lead Merchant Bank Limited n'etiti 1994 na 2000. Ọ rụkwara ọrụ dị ka Managing Director /CEO nke Ibile Holdings Ltd. (ụlọ ọrụ Investment Company nke gọọmentị Lagos steeti nwere) site na 2000 ruo 2004. Ọ bụ Kọmishọna. maka Finance, Budget and Economic Planning na Lagos State n'etiti 2004 na 2006. Ọ bụkwa onye isi oche nke Wemabod, ụlọ ọrụ nke Western Regional Government nke onye nwụrụ anwụ Chief Obafemi Awolowo duziri iji nye ebe obibi na Lagos. Ọ bụ onye otu APC na steeti Oyo n'ọnwa Mee 2018. == Ọrụ == === Ecosystem na akụrụngwa nke Naijiria Postcode === Adewusi akụkọ ọrụ dị ka onye nkuzi inyeaka na mahadum Obafemi Awolowo ka ọamachara nzere Master tupu ọ gawa nzere PhD na Japan. Mgbe mgbechara akara ugo, doctorate, ọ ọrụ na Lead Merchant Bank Limited n'etiti 1994 na 2000. Ọ rụkwara ọrụ dị ka Managing Director /CEO nke Ibile Holdings Ltd. 2000 ruo 2004. Ọ bụ Kọmishọna. maka Finance, Budget and Economic Planning na Lagos State n'etiti 2004 na 2006. Ọ bụkwa onye isi oche nke Wemabod, ụlọ ọrụ nke Western Regional Government nke onye nwụrụ anwụ Chief Obafemi Awolowo duziri iji nye ebe obibi na Lagos. Ọ bụ onye otu APC na steeti Oyo n'nọ Mee 2018. == Ihe odide == {{Reflist}}Media related to Adebayo Adewusi at Wikimedia Commons {{DEFAULTSORT:Adewusi, Adebayo}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] f1nxde61ixw9twdo5j6bsj6yir5o3ny Ade Ipaye 0 31601 729288 181751 2026-09-29T23:02:33Z Mirah50 16972 added {{DEFAULTSORT}} 729288 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder|name=Ade Ipaye|honorific-suffix={{post-nominals|country=NG|OFR|size=100%}}|image=|image_size=|alt=|caption=|office1=[[Chief of Staff to the President (Nigeria)|Deputy Chief of Staff to the President]]|president1=[[Muhammadu Buhari]]|term_start1=September 2015|term_end1=29 May 2023|predecessor1=Ali Kachalla Abubakar|successor1=[[Ibrahim Hadejia]]|office2=[[Attorney General of Lagos State]]|governor2=[[Babatunde Fashola]]|term_start2=May 2011|term_end2=May 2015|predecessor2=[[Supo Shasore]]|successor2=Adeniji Kazeem|birth_name=Adeola Rahman Ipaye|birth_date={{birth date and age|1963|06|08|df=y}}|birth_place=[[Lagos]], Nigeria|death_date=|death_place=|party=|spouse=Olaitan Ipaye|children=3|alma_mater=[[Igbobi College]]|education=[[University of Lagos]] ([[Bachelor of Laws|LL.B.]], [[Master of Laws|LL.M.]])|occupation=Lawyer|website=|vicepresident1=[[Yemi Osinbajo]]}} '''Adeola Rahman Ipaye''' OFR (amuru 8 June 1963) bu onye okaiwu Naijiria nke jere ozi dika osote onye isi ndi oru nke onye isi ala Naijiria (office nke osote onye isi ala) site na 2015 rue 2023. Ọ bụkwa onye ọka iwu na kọmishọna na-ahụ maka ikpe ziri ezi na Lagos. Steeti site na 2011 ruo 2015. == Mmụta == N'agụmakwụkwọ praịmarị ya, Ipaye gara Ahmad Memorial Primary School, na St. Saviors Primary School dị na Agege, Lagos, n'etiti 1969 na 1975. Ọ kwagara Lagos African Church Grammar School, Ifako, Agege, bụ ebe ọ nwetara akwụkwọ mmụta nke West African School Leaving. Asambodo ('O' Levels) n'afọ 1979. O mechara banye n'Igbobi College Lagos for Advanced Level Studies, nke ọ gụchara n'afọ 1981. Mgbe ọ gụchara akararị mbụ (B.A. Hons) na History (1984), Ipaye nwetara ma nzere bachelor's and master's degree. na Iwu, ha niile sitere na Mahadum Lagos, Akoka, Lagos. == Ọrụ == Ọ malitere ọrụ ya na Oditah Adebiyi & Co., Ikoyi, Lagos dị ka onye na-ahụ maka iwu na onye nhazi nyocha tupu ọ banye na ọrụ nke Mahadum Lagos dịka onye nkuzi enyemaka. Ọ gbagoro n'ọkwa onye nkuzi ukwu n'ọnwa Ọktoba 1999 wee bụrụ onye isi ngalaba nke ngalaba iwu, Mahadum Lagos na Ọktoba 2000. Na May 2001, a họpụtara ya onye enyemaka pụrụ iche na Gọvanọ Lagos State Bola Tinubu na ihe gbasara iwu na 2003, na-arụ ọrụ na Attorney General & Commissioner for Justice, Prọfesọ Yemi Osinbajo. O mechara bụrụ onye enyemaka pụrụiche nke Gọvanọ na ihe gbasara iwu. wee jee ozi n'ọkwa ahụ afọ anọ ruo mgbe a họpụtara ya ka ọ bụrụ onye isi na Lagos State Executive Council na onye ndụmọdụ pụrụ iche na ụtụ isi na ụtụ nye Gọvanọ Babatunde Fashola bụ onye nọchiri Bola Tinubu n'afọ 2007. Dị ka onye ndụmọdụ pụrụ iche, ọ butere ọtụtụ mgbanwe n'akụkụ ụtụ isi, gụnyere nguzobe Lagos Internal Revenue Service site na Iwu steeti dị ka ụlọ ọrụ kwụụrụ onwe ya, n'èzí usoro ọrụ obodo nke steeti, nwere iwu pụrụ iche na ọnọdụ ọrụ. Ọ kwadokwara ndị otu steeti ka ha gbasaa ụtụ isi nke ngalaba na-adịghị ahụkebe na imekọrịta ụtụ isi gọọmentị ime obodo. Na Mee 2007, a họpụtara Ipaye onye ọka iwu. Ipaye hibere ngalaba ọrụ obodo maka Lagos State wee rụọ ọrụ maka oge mbụ usoro iwu maka ọrụ obodo dịka nhọrọ ikpe. [Ihe ndekọ achọrọ] Na 3 Septemba 2015, Onye isi ala Muhammadu Buhari họpụtara Ipaye ka ọ bụrụ osote onye isi ndị ọrụ, nke ọ na-eje ozi dị ka onyeisi ndị ọrụ na onye isi oche, Prọfesọ Yemi Osinbajo, SAN. Na 11 Ọktoba 2022, Onye isi ala Muhammadu Buhari, GCFR nyere Ipaye n'aka National Honors na onye họpụtara nke Order of the Federal Republic (OFR). == Ihe odide == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Ipaye, Ade}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] rqq4j9abgwi2a2jiy1nia7x9wxnma57 Adamu Muhammad Bulkachuwa 0 31606 729295 181742 2026-09-29T23:07:36Z Mirah50 16972 added {{DEFAULTSORT}} 729295 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder|majority=|party=[[All Progressives Congress]] (APC)|termstart=2019|image=|order=|office=Senator for Bauchi North|termend=|predecessor=}} '''Adamu Muhammad Bulkachuwa''' (amuru Eprel 16, 1940) bu onye ndọrọndọrọ ọchịchị Naijiria na onye omebe iwu nọ ugbu a na-anọchite anya Bauchi north senatorial district, a họpụtara ya ka ọ bụrụ onye omebe iwu n'oge ntuliaka izugbe Naijiria 2019 n'okpuru All Progressive Congress (APC). Ọ bụ onye gụsịrị akwụkwọ na Mahadum Ahmadu Bello. == Ihe ihere ọzụzụ nkà na egwu ọnwụ nke onye enyemaka == N'afọ 2020, Bulkachuwa ya na Sinetọ Saụt Bauchi Lawal Yahaya Gumau, batara n'ajọ jọgburu onwe ya na-agbagharị n'ọrụ mpaghara ọzụzụ ọzụzụ ndị ntorobịa na ụmụ nwanyị na ego ole e kenyere maka ọrụ a. N’afọ 2019, ụlọ ọrụ Bulkachuwa nwetara ihe dị ka nde ₦169 maka “ịzụta nka nka na ọrụ ndị ntorobịa na inye ụmụ nwanyị ike” na mpaghara ọchịchị asaa dị na mpaghara ya: Zaki, Shira, Jama’are, Gamawa, Katagum, Giade, na Itas/Gadau. . Dị ka ọrụ ndị yiri nke ahụ nke ụlọ ọrụ Gumau dị na Bauchi South na-arụ, a katọrọ mmemme ọzụzụ Bulkachuwa dị ka ihe na-adabaghị adaba na adabaghị n'ego e kenyere ha. Akụkọ gosiri na ihe dị ka mmadụ iri asaa (ndị niile ha na ndị ọchịchị APC nọ n'ime obodo) eburula ụzọ n'ụlọ ezumezu dị n'Azare ebe ha nwetara nkuzi dị mkpirikpi nke were awa isii maka ọrụ aka. Mgbe onye ntaakụkọ gbalịrị ịgba ndị sonyere na mmemme ahụ ajụjụ ọnụ, onye enyemaka ụlọ omebe iwu Bulkachuwa, Buba Shehu Gololo, gwara ndị sonyere ka ha ghara ịgwa onye nta akụkọ okwu tupu ha yie ndụ onye nta akụkọ egwu, sị, "Amụtara m na unu na-agbalị ịgwa ndị ga-erite uru, onye ọ bụla. ụdị ajụjụ ọnụ ọ bụla n'aha ịchụso ndị na-erite uru ọzụzụ ike na-etinye ndụ ya n'ihe ize ndụ." Obere oge ka egwu ọnwụ ahụ gasịrị, Gololo kpọghachiri azụ na-ekwu "ozi a m na-ezi gị sitere n'aka Senator Bulkachuwa...ọ gwara m ka m gwa gị na onye ọ bụla gbara onye ọ bụla ajụjụ ọnụ na ọrụ a mere nke a n'ihe ize ndụ nke ya." == Ndụ onwe onye == Bulkachuwa bụ nwunye nke Justice Zainab Adamu Bulkachuwa, onye bụbu onye isi oche nke Ụlọikpe Mkpegharị nke Nigeria, Abuja. O nwekwara ụmụ nwoke atọ: Kabiru, Bashir, na Aminu. == Ihe odide == <references /> {{DEFAULTSORT:Bulkachuwa, Adamu Muhammad}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] jwzods0jgqjjqgivlxdjn0zhyc4wpc2 Imrana Alhaji Buba 0 31628 729300 540516 2026-09-29T23:10:44Z Mirah50 16972 added {{DEFAULTSORT}} & Databox and improved page 729300 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Imrana Alhaji Buba''' (amụrụ n'abalị isii n'ọnwa Ọgọstụ n'afọ 1992) bụ onye ọchụnta ego na onye na-ahụ maka mmekọrịta ọha na eze na Naijiria nke guzobere Youth Coalition Against Terrorism (YOCAT) nke a na-ewere ugbu a dị ka Youth Initiative Against Terrorism, otu ndị ọrụ afọ ofufo na ugwu Naijiria na-arụ ọrụ iji jikọta ndị ntorobịa megide ime ihe ike site na mmemme agụmakwụkwọ udo n'ụlọ akwụkwọ na obodo nta. Imrana Alhaji Buba onye ọchụnta ego n'ebe ugwu Naịjirịa<ref name="dailytrust.com">{{Cite web|title=Group trains 50 youths on countering violent extremism in Yobe|url=https://dailytrust.com/group-trains-50-youths-on-countering-violent-extremism-in-yobe|accessdate=2021-01-28|work=Daily Trust|date=20 November 2020|language=en}}</ref> == Mbido ndụ na agụmakwụkwọ == A mụrụ Buba na Potiskum Yobe State na 6 August 1992 ma too na Potiskur, Yobe steeti. Potiskum Yobe Steeti Potiskum<ref name="punchng.com">{{Cite web|url=https://punchng.com/age-is-not-a-limit-to-making-a-difference-imrana-alhaji-buba/|title=Age is not a limit to making a difference –Imrana Alhaji Buba|work=Punch Newspapers|date=10 December 2017|language=en-US|accessdate=2019-08-30}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://connectnigeria.com/articles/2019/06/everyday-heroes-imrana-alhaji-buba/|title=Everyday Heroes- Imrana Alhaji Buba • Connect Nigeria|author=Aluwong|first=Jeremiah|date=2019-06-29|work=Connect Nigeria|language=en-GB|accessdate=2019-08-30|archivedate=2019-08-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190830033642/https://connectnigeria.com/articles/2019/06/everyday-heroes-imrana-alhaji-buba/}}</ref> Ọ bụ onye gụsịrị akwụkwọ na Mahadum Maiduguri, Borno steeti ebe ọ gụsịrị akwụkwọ site na akara ugo mmụta mbụ na sayensị ndọrọ ndọrọ ọchịchị na 2015 ma nwee nzere masta na Africa na mmepe mba ụwa na Mahadim Edinburgh, United Kingdom na 2018. Mahadum nke Maiduguri Borno steeti mbụ-class honours Mahadum Edinburgh<ref>{{Cite web|url=https://orcid.org/0000-0003-1303-4472|title=ORCID|work=orcid.org|accessdate=2019-08-30}}</ref><ref name="punchng.com" /><ref>{{Cite web|url=https://edinburgh.academia.edu/ImranaBuba|title=Imrana A Buba {{!}} University of Edinburgh - Academia.edu|work=edinburgh.academia.edu|accessdate=2019-08-30}}</ref> == Ọrụ na ime ihe ike == [[Usòrò:Imrana_Alhaji_Buba_speaking_at_the_2018_One_Young_World_Summit.jpg|thumb|Imrana Alhaji Buba na-ekwu okwu na 2018 One Young World Summit]] Buba nwere ahụmahụ na-awụ akpata oyi n'ahụ na Boko haram na June 2010 mgbe ọ na-aga Mahadum nke Maiduguri dị ka nwa akwụkwọ mgbe ndị na-eyi ọha egwu kwụsịrị bọs ya ma tọọrọ ndị njem, ọ lanarịrị ma nwee ndị enyi na ndị ezinụlọ ndị ndị nnupụisi Boko haram gburu. Nnupụisi Boko haram<ref>{{Cite web|url=https://www.konbini.com/ng/inspiration/alhaji-buba-the-peace-advocate-fighting-for-the-future-of-northern-nigeria/|title=Imrana Buba, The Peace Advocate Fighting For The Future Of Northern Nigeria|work=Konbini - All Pop Everything!|language=fr|accessdate=2019-08-30|archivedate=2019-08-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190830033657/https://www.konbini.com/ng/inspiration/alhaji-buba-the-peace-advocate-fighting-for-the-future-of-northern-nigeria}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.weflive.com/story/e8ee4c701b4711e9a490b3bed7fd1ece|title=WEFLIVE|work=www.weflive.com|accessdate=2019-08-30|archivedate=2019-08-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190830033642/https://www.weflive.com/story/e8ee4c701b4711e9a490b3bed7fd1ece}}</ref> N'ihi nke ahụ, o guzobere Youth Coalition Against Terrorism (YOCAT) n'ọnwa Ọgọstụ afọ 2010 iji nye ndị iyi ọha egwu metụtara ọrụ ndụmọdụ, yana inye agụmakwụkwọ udo na ọzụzụ nkà maka ndị ntorobịa na-enweghị ọrụ.<ref name="Imrana Alhaji Buba">{{Cite web|url=https://www.oneyoungworld.com/profile-main/87101|title=Imrana Alhaji Buba|work=One Young World|language=en|accessdate=2019-08-30}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.oneyoungworld.com/profile-main/87101 "Imrana Alhaji Buba"]. ''One Young World''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2019-08-30</span></span>.</cite></ref><ref>{{Cite web|url=https://www.bellanaija.com/2017/07/imrana-buba-bellanaijamcm-fighting-terrorism/|title=Fighting Terrorism Without Arms! Imrana Buba is our #BellaNaijaMCM this Week|author=Admin|date=31 July 2017|work=Bella Naija|accessdate=2019-08-13}}</ref> Mgbalị ya n'ịmalite ndị ntorobịa udo na Northern-Nigeria mere ka ọ bụrụ ọkà okwu, ọkachasị gbasara ọgba aghara ndọrọ ndọrọ ọchịchị na mba ahụ.<ref name="dailytrust.com"/> Ọ bụ ọkà okwu / onye na-ekwu okwu na 2016/2017 International Day of Peace na United States Institute of Peace (USIP), ọkà okwu na 2017 Wage Peace na Mahadum America, ọkà okwu / ọkà okwu na 2017, United Nations International Youth Day, ọkà okwu na 2018 United Nations International Day for the Remembrance of Victims of Terrorism na 2018 One Young World Summit.<ref>{{Cite web|url=https://www.un.org/victimsofterrorism/en/node/5152|title=Imrana Alhaji Buba speaks about his experience as a victim of Boko Haram in Nigeria. {{!}} VICTIMS of TERRORISM SUPPORT PORTAL|work=www.un.org|accessdate=2019-09-17}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.un.org/development/desa/youth/wp-content/uploads/sites/21/2017/07/Bios-of-Speakers-and-Moderators-2.pdf|title=Bios of Speakers and Moderators|author=Admin|date=|work=un.org|accessdate=2019-09-16}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.sfcg.org/events/expanding-role-youth-building-peace-security/|title=Expanding the Role of Youth in Building Peace, Security|date=2017-08-01|work=Search for Common Ground|language=en-US|accessdate=2019-09-17}}</ref> Ọhụụ ya bụ ịkwalite ọdịbendị nke udo na nnagide nke nwere ike imebi usoro esemokwu, ime ihe ike, na iyi ọha egwu nke na-emetụta Naijiria.<ref>{{Cite web|url=https://www.africanews.com/2016/08/19/interview-with-nigerian-recipient-of-2016-queen-s-young-leader-award/|title=[Exclusive] Interview with Nigerian recipient of 2016 Queen's Young Leader award|author=AfricaNews|date=2016-08-19|work=Africanews|language=en|accessdate=2019-08-30|archivedate=2019-08-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190830033655/http://www.africanews.com/2016/08/19/interview-with-nigerian-recipient-of-2016-queen-s-young-leader-award/}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://jci.cc/en/news/31748|title=JCI|work=jci.cc|accessdate=2019-08-30|archivedate=2023-03-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230315223937/https://jci.cc/en/news/31748}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.youthpower.org/expanding-role-youth-building-peace-security|title=Expanding the Role of Youth in Building Peace, Security {{!}} YouthPower|work=www.youthpower.org|language=en|accessdate=2019-08-30|archivedate=2019-08-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190830033651/https://www.youthpower.org/expanding-role-youth-building-peace-security}}</ref> == Onyinye na nkwanye ùgwù == * 2016, A họpụtara ya maka onyinye ọdịnihu Africa maka onyinye Advocacy Future Award Africa<ref>{{Cite web|date=2016-12-04|title=Yemi Alade, Falz, Tekno make Future Awards nominee list {{!}} Premium Times Nigeria|url=https://www.premiumtimesng.com/news/more-news/217068-yemi-alade-falz-tekno-make-future-awards-nominee-list.html|accessdate=2022-03-13|language=en-GB}}</ref> * 2016, Generation Change Fellow nke United States Institute of Peace (USIP)<ref>{{Cite web|url=http://www.irex.org/people/imrana-alhaji-buba|title=Imrana Alhaji Buba|work=IREX|language=en|accessdate=2019-08-30|archivedate=2019-08-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190830033659/https://www.irex.org/people/imrana-alhaji-buba}}</ref> * 2016, Onye ọkachamara n'iwu na CVE na DDR na Global Alliance for Youth Countering Violent Extremism<ref>{{Cite web|url=https://www.refworld.org/docid/596c95f54.html|title=Refworld {{!}} In Nigeria, healing the scars of war might curtail its spread|author=Refugees|first=United Nations High Commissioner for|work=Refworld|language=en|accessdate=2019-08-30}}</ref> * 2016, Onyinye Ndị Ntorobịa Eze Ntorobọn Eze Ntoropokgolo<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.premiumtimesng.com/news/more-news/205004-british-monarch-honour-4-nigerians-queens-young-leaders-award.html|title=British monarch to honour 3 Nigerians with Queen's Young Leaders Award - Premium Times Nigeria|date=2016-06-09|language=en-GB|accessdate=2019-08-30}}</ref> * 2017 JCI Iri Ndị Ntorobịa Dị Mma nke Ụwa Iri Ndị Nwatakịrị Dị Mma nke Duniya<ref name="Imrana Alhaji Buba"/> * 2017, Mandela Washington Fellow Mandela Washington Fello<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.wikimzansi.com/imrana-alhaji-buba/|title=Imrana Alhaji Buba Bio|date=2018-07-07|work=Wiki Mzansi|language=en-ZA|accessdate=2019-08-30}}</ref> == Ihe odide == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Buba, Imrana Alhaji}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] j57244ghbirkrx4ixuzollj2ie7n7z7 AKPABIO GODWILL OBOT 0 31630 729308 188682 2026-09-29T23:15:21Z Mirah50 16972 added {{DEFAULTSORT}} & Databox 729308 wikitext text/x-wiki {{Databox}} Chief '''Godswill Obot Akpabio''' CON (Igbo pronunciationi; amụrụ na 9 Disemba 1962) bụ onye ọka iwu na onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị Naijiria nke na-eje ozi ugbu a dị ka onye isi oche nke iri na ise nke Senate Naijiria kemgbe 2023. Godswill Obot Akpabio CON Igbo pronunciation i president of the Nigerian Senate<ref>{{Cite web|url=http://babynaija.com/2011/11/20/chief-godswill-akpabio-commander-of-the-order-of-the-niger/#|title=Chief Godswill Akpabio, Commander of the Order of the Niger &#124; the Ibom Pulpit|accessdate=24 May 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150525054543/http://ibompulpit.com/2011/11/20/chief-godswill-akpabio-commander-of-the-order-of-the-niger/#|archivedate=25 May 2015}}</ref><ref>{{Cite web|author=Edition|first=Next|date=2017-12-09|title=BREAKING: Senator Godswill Akpabio clocks 55|url=https://www.nextedition.com.ng/breaking-senator-godswill-akpabio-clocks-55|accessdate=2022-03-18|work=The Next Edition|language=en-US}}</ref><ref name="Oyero 2023">{{Cite web|author=Oyero|first=Kayode|title=UPDATED: Akpabio Sworn In As Senate President|work=Channels Television|date=13 June 2023|url=https://www.channelstv.com/2023/06/13/breaking-akpabio-yari-in-tight-race-as-voting-commences-for-senate-president-seat/|accessdate=13 June 2023}}</ref><ref name="Obeme-Ndukwe 2023">{{Cite web|author=Obeme-Ndukwe|first=Ifunanya|title=Akpabio elected Senate President|work=Daily Post Nigeria|date=13 June 2023|url=https://dailypost.ng/2023/06/13/akpabio-elected-senate-president/|accessdate=13 June 2023}}</ref> Ọ rụrụ ọrụ dị ka Senator na-anọchite anya Akwa Ibom North-West Senatorial District site na 2015 ruo 2019 na kemgbe 2023. Senator Akwa Ibom North-West Senatorial District<ref name="wins senate seat">{{Cite web|url=http://globalvillenews.com/2015/03/30/akpabio-wins-senate-seat-in-akwa-ibom-state|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150521184825/http://globalvillenews.com/2015/03/30/akpabio-wins-senate-seat-in-akwa-ibom-state|archivedate=2015-05-21|title=Akpabio wins Senate Seat in Akwa Ibom State.|work=globalvillenews.com|accessdate=2017-12-20}}</ref> Ọ rụkwara ọrụ dị ka minista na-ahụ maka ihe gbasara Niger Delta site na 2019 ruo 2022. Ọ rụrụ ọrụ dị ka gọvanọ nke Akwa Ibom Steeti site na 2007 ruo 2015. gọvanọ nke Akwa Ibom Steeti<ref>{{Cite web|date=2021-07-30|title=Enough is enough|url=https://www.vanguardngr.com/2021/07/enough-is-enough/|accessdate=2022-02-22|work=Vanguard News|language=en-US}}</ref> == Mbido ndụ na ọrụ == Godswill Akpabio is the son of Chief Obot Akpabio and Madam Lucy Obot Akpabio (née Inyangetor) of Ukana, Ikot Ntuen in Essien Udim Local Government Area.<ref name="gounna.com">{{Cite web|url=http://nigeria.gounna.com/show/show/96890/1|title=3RD ANNUAL LECTURE 2013 Award winners » Gounna Nigeria|accessdate=24 May 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150525064506/http://nigeria.gounna.com/show/show/96890/1|archivedate=25 May 2015}}</ref> He was born on 9 December 1962.<ref>{{Cite web|date=2019-08-21|title=FOR THE RECORD: Official citations of Buhari's ministers, SGF - Premium Times Nigeria|url=https://www.premiumtimesng.com/features-and-interviews/347874-for-the-record-official-citations-of-buharis-ministers-sgf.html,%20https://www.premiumtimesng.com/features-and-interviews/347874-for-the-record-official-citations-of-buharis-ministers-sgf.html|accessdate=2022-06-23|language=en-GB}}</ref> He lost his father at an early age and was raised by his mother.<ref name="akwaibomnewsonline.com">{{Cite web|url=http://www.akwaibomnewsonline.com/documents/2010/governor_akpabio_citation.pdf|title=Info|date=2010|work=www.akwaibomnewsonline.com}}</ref> === Mmụta === Akpabio gụrụ akwụkwọ na Methodist Primary School, Ukana, Essien Udim LGA, Akwa Ibom State; Federal Government College, Port Harcourt, Rivers State; na Mahadum Calabar, Cross River State, ebe ọ nwetara nzere na Law. Onye Metọdist Essien Udim Akwa Ibom State Port Harcourt Rivers State University of Calabar Cross River State<ref name="inkbrandagency.com">{{Cite web|url=http://ngf.inkbrandagency.com/governors-items/godswill-akpabio/#.VVvApvlViko|title=Inkbrandagency.com|work=ngf.inkbrandagency.com|accessdate=2023-10-03|archivedate=2018-08-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180810011054/http://ngf.inkbrandagency.com/governors-items/godswill-akpabio/#.VVvApvlViko}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://newsexpressngr.com/news/detail.php?news=3230|title=Akpabio to Nigerians: Strengthen spirit of nationalism|work=News Express Nigeria|accessdate=2017-12-20|archivedate=2017-12-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171222052916/http://newsexpressngr.com/news/detail.php?news=3230}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.thisdaylive.com/articles/the-horizon-by-kayode-komolafe/124112/#|title=The Horizon by Kayode Komolafe, Articles &#124; THISDAY LIVE|accessdate=24 May 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150525034040/http://www.thisdaylive.com/articles/the-horizon-by-kayode-komolafe/124112/#|archivedate=25 May 2015}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://thenationonlineng.net/new/why-class-88-is-successful-by-akpabio/|title=Why 'Class 88' is successful, by Akpabio - The Nation Nigeria|date=2014-02-04|work=The Nation Nigeria|accessdate=2017-12-20|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.thenationonlineng.net/2011/index.php/feed/law/58479-celebrating-law-school-classes.txt|title=The Nation Newspaper Nigeria - Read Latest Nigeria News|work=The Nation Nigeria|language=en-US|accessdate=2018-01-02}}</ref> Mgbe ọ nọ na Federal Government College, Port Harcourt, a họpụtara ya dị ka Senior Prefect. Ọdụ Ụgbọ Mmiri Harcourt<ref name="inkbrandagency.com"/> Na Mahadum Calabar, a họpụtara Akpabio dị ka ọkà okwu nke afọ ndị omeiwu. Mahadum Calabar<ref>{{Cite web|url=http://africanewspress.com/2014/01/15/open-letter-to-sunday-ashefon-south-west-nans-co-ordinator-your-ultumatum-to-govenor-akpabio-is-an-affront-on-our-collective-struggle-ubon-marcus/|title=Africanewspress.com|work=africanewspress.com|accessdate=2023-10-03|archivedate=2018-08-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180810072445/http://africanewspress.com/2014/01/15/open-letter-to-sunday-ashefon-south-west-nans-co-ordinator-your-ultumatum-to-govenor-akpabio-is-an-affront-on-our-collective-struggle-ubon-marcus/}}</ref><ref name="gounna.com"/> === Ndụ ezinụlọ na nke onwe onye === Nna nna Akpabio, Okuku Udo Akpabio، bụ Warrant Chief na Ikot Ekpene province. Ikot Ekpene Nwanne nna ya, Dr. I. U. Akpabio, bụ Minista nke Mmụta / Internal Affairs na Eastern Nigeria n'oge ahụ. Ebe Ọwụwa Anyanwụ Naịjirịa Justice Nsima Akpabio, nwa nwanne ya, bụ onye omeiwu na Republic nke Abụọ nke Naịjirịa. Senator nke Abụọ nke Naịjirịa Republic<ref name="gounna.com"/> Akpabio bụ Onye Kraịst nke okwukwe Katọlik. Ndị Katọlik<ref name="akwaibomnewsonline.com"/> Akpabio lụrụ Ekaette Unoma Akpabio, onye guzobere Family Life Enhancement Initiative (FLEI), otu na-abụghị nke gọọmentị na-enye ikpo okwu maka ịmegharị mbọ mmepe na ezinụlọ dị ka atụmatụ maka iru Millennium Development Goals (MDGs). Òtù na-abụghị nke gọọmentị Millennium Development Goals<ref>{{Cite web|date=2011-06-08|title=Unoma Akpabio: An epitome of compassion @ 40|url=https://www.vanguardngr.com/2011/06/unoma-akpabio-an-epitome-of-compassion-40/|accessdate=2022-02-23|work=Vanguard News|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://unomaakpabio.com/index.php/family-life-enhancement-initiatives#|title=About FLEI|accessdate=24 May 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150525040020/http://unomaakpabio.com/index.php/family-life-enhancement-initiatives#|archivedate=25 May 2015}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://pointblanknews.com/pbn/articles-opinions/ekaette-unoma-akpabio-undying-hope-on-the-dais/|title=*EKAETTE UNOMA AKPABIO:* Undying Hope on the Dais – Pointblank News|work=pointblanknews.com|date=19 February 2014|language=en-US|accessdate=2017-12-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.thisdaylive.com/articles/ekaette-unoma-akpabio-bringing-hope-to-the-hopeless/150424/#|title=Ekaette Unoma Akpabio: Bringing hope to the hopeless, Articles &#124; THISDAY LIVE|accessdate=24 May 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150525054551/http://www.thisdaylive.com/articles/ekaette-unoma-akpabio-bringing-hope-to-the-hopeless/150424/#|archivedate=25 May 2015}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.firstnewsng.com/?p=217#|title=Family Enhancement Initiative at 5: Unoma Akpabio Still Dishing Out Milk of Human Kindness &#124; FIRST NEWS|accessdate=24 May 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150525033852/http://www.firstnewsng.com/?p=217#|archivedate=25 May 2015}}</ref> == Ihe odide == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Obot, Godswill Akpabio}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] t1gdhr2naf295aia6mxgkykoudm5bif Bello Mohammed Tukur 0 31638 729311 577883 2026-09-29T23:16:52Z Mirah50 16972 added Databox 729311 wikitext text/x-wiki {{Databox}} Bello Mohammed Tukur bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị Naijiria nke a họpụtara dị ka Senator maka mpaghara Adamawa Central nke Adamawa State, Naijiria na ntuli aka gọọmentị etiti nke Eprel 2011. Bello Mohammed Tukur Naijiria Adamawa Steeti Naijiria Ọ gbara ọsọ na ikpo okwu nke People's Democratic Party (PDP). Òtù ndọrọ ndọrọ ọchịchị ndị mmadụ Tukur bụ osote Gọvanọ Boni Haruna ruo 2007. Boni Haruna<ref>{{Cite web|url=http://dailytrust.dailytrust.com/index.php?option=com_content&view=article&id=16594:boni-haruna-loses-bello-wins-senatorial-seat-in-adamawa&catid=1:news&Itemid=2|work=Daily Trust|title=Boni Haruna loses, Bello wins senatorial seat in Adamawa|date=11 April 2011|author=Ibrahim Abdul’Aziz|accessdate=2011-05-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110814063332/http://dailytrust.dailytrust.com/index.php?option=com_content&view=article&id=16594%3Aboni-haruna-loses-bello-wins-senatorial-seat-in-adamawa&catid=1%3Anews&Itemid=2|archivedate=14 August 2011}}</ref> Ọ ghọrọ osote gọvanọ n'ihi mmetụta nke osote onye isi ala Atiku Abubakar. Atiku Abubakar Maka ntuli aka nke afọ 2007, ọ hapụrụ PDP ma gbalịa ịghọ onye na-azọ ọkwa Action Congress, mana mgbe ọ na-emerighị na ntuli aka, ọ laghachiri na PDP dị ka onye na-akwado Prọfesọ Jibril Aminu, na Admiral Murtala Nyako. Nzukọ Nzukọ Jibril Aminu Murtala Nyako<ref>{{Cite web|url=http://www.peoplesdaily-online.com/opinion/letters/3106-bello-tukur-a-vaulting-ambition|title=Bello Tukur: A vaulting ambition|date=10 January 2011|work=Peoples Daily|accessdate=2011-05-08|archivedate=2011-10-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111009004850/http://www.peoplesdaily-online.com/opinion/letters/3106-bello-tukur-a-vaulting-ambition}}</ref> Dị ka Onye isi ndị ọrụ Gọvanọ Nyako, o nwere ike dị ukwuu, mana o meghị ka ọ bụrụ onye a ma ama.<ref>{{Cite web|url=http://www.peoplesdaily-online.com/opinion/opinion/8241-who-takes-over-from-senator-jibril-aminu-in-adamawa|title=Who takes over from Senator Jibril Aminu in Adamawa?|date=14 March 2011|work=Peoples Daily|accessdate=2011-05-08|archivedate=2011-10-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111009005006/http://www.peoplesdaily-online.com/opinion/opinion/8241-who-takes-over-from-senator-jibril-aminu-in-adamawa}}</ref> Nwoke bara ọgaranya, Tukur bụ onye batara n'asọmpi maka nhọpụta PDP nke afọ 2011 maka mpaghara Senatorial nke Adamawa Central, nke a sịrị na ọ meriri n'ihi mmetụta Nyako.<ref>{{Cite web|url=https://dailytrust.com/adamawa-senators-face-tough-return-hurdles|title=Senatorial Contest - PDP Faces Hurdles in Adamawa|work=Daily Trust|author=Ibrahim Abdul'aziz|date=7 April 2011|accessdate=3 October 2023|archivedate=19 January 2025|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250119161930/https://dailytrust.com/adamawa-senators-face-tough-return-hurdles/}}</ref> O meriri nhọpụta ahụ na vootu 1,095 . David Garvnwa bịara nke abụọ na vootu 378 na onye bụbu Senator Abubakar Girei nwetara vootu 185. Abubakar Girei<ref>{{Cite web|url=http://www.peoplesdaily-online.com/news/national-news/3429-adamawa-aminu-bent-mana-lose-senatorial-primaries|title=Adamawa: Aminu, Bent, Mana lose Senatorial primaries|date=15 January 2011|author=Blessing Tunoh|work=Peoples Daily|accessdate=2011-05-08|archivedate=2011-10-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111009004317/http://www.peoplesdaily-online.com/news/national-news/3429-adamawa-aminu-bent-mana-lose-senatorial-primaries}}</ref> Na ntuli aka nke 9 Eprel 2011 maka oche Senatorial nke Adamawa Central, Tukur meriri na votu 95,806. Alhaji Dahiru Bobbo nke Labour Party nwetara vootu 78,424, Fatima Balla Abubakar nke Action Congress of Nigeria (ACN) nwetara vootu 63,271 na Injinia Hayatu Z. Abubakar onye Congress for Progressive Change (CPC) nwetara voolu 44,476. Labour Party Action Congress of Nigeria Congress for Progressive Change<ref>{{Cite web|url=http://www.inecnigeria.org/downloads/?did=114|publisher=INEC|title=Collated Senate results|accessdate=2011-05-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110419203046/http://www.inecnigeria.org/downloads/?did=114|archivedate=2011-04-19}}</ref> Ihe si na ya pụta bụ ihe ijuanya nye ndị ọkà mmụta na-atụ anya na Dahiru Bobbo na-adọrọ mmasị ga-abụ onye mmeri.<ref>{{Cite web|url=http://www.thenationonlineng.net/2011/index.php/politics/5039-nyako-haruna-marwa-gun-for-the-soul-of-adamawa.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110506065431/http://www.thenationonlineng.net/2011/index.php/politics/5039-nyako-haruna-marwa-gun-for-the-soul-of-adamawa.html|archivedate=2011-05-06|title=Nyako, Haruna, Marwa gun for the soul of Adamawa|author=ONYEDI OJIABOR and BARNABAS MANYAM|date=2011-05-05|work=The Nation|accessdate=2011-05-08}}</ref> N'afọ 2021, ya na Gọvanọ Lagos, Babjide Sanwo-Olu, Seyi Tinubu na Abel Egbarin, e nyere ya onyinye maka ọrụ ya dị ka gọvanọ na Media Nite Out Awards.<ref>{{Cite news|url=https://guardian.ng/appointments/gov-sanwo-olu-abel-egbarin-seyi-tinubu-others-win-mnma-2021/|title=Governor Sanwo-Olu others Honoured at MNA Awards|author=|first=|date=20 September 2021|work=Guardian Newspaper|accessdate=5 October 2021}}</ref> == Ihe odide == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Tukur, Bello Mohammed}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] rjazmooez77t9p1z1kyq000tep3x1e9 Kamoru Ibitoye Yusuf 0 31649 729317 156731 2026-09-29T23:19:33Z Mirah50 16972 added {{DEFAULTSORT}} & Databox 729317 wikitext text/x-wiki {{Databox}} Kamoru Ibitoye Yusuf, MON (amụrụ n'October 16, 1968) bụ onye na-emepụta ihe na Naijiria, nke a maara nke ọma maka imepụta ígwè, ígwè na ihe owuwu. Kamoru Ibitoye Yusuf MON Ọ bụkwa Onye isi oche, Manufacturers Association of Nigeria (MAN) Kwara/Kogi Branch; Onye isi oche. Òtù Ndị Na-emepụta Ihe nke Naịjirịa Kwara Kogi<ref>{{Cite web|url=https://www.manufacturersnigeria.org/NationalCouncil.aspx|title=Manufacturers Association of Nigeria [MAN Portal]|work=www.manufacturersnigeria.org|accessdate=2019-12-21|archivedate=2019-12-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191226043356/http://www.manufacturersnigeria.org/NationalCouncil.aspx}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.vanguardngr.com/2019/07/agm-kam-industries-boss-yusuf-elected-mans-sectoral-group-chairman/|title=AGM: KAM Industries boss, Yusuf, elected MAN's sectoral group chairman|date=2019-07-24|work=Vanguard News|language=en-US|accessdate=2019-12-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://punchng.com/man-tasks-ministers-on-policies-to-revive-industries/|title=MAN tasks ministers on policies to revive industries|work=Punch Newspapers|language=en-US|accessdate=2019-12-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://tribuneonlineng.com/fg-to-ban-importation-of-steel-products-%E2%80%95-adegbite/|work=tribuneonlineng.com|accessdate=2019-12-21}}</ref> Yusuf bụ onye guzobere KAM Holdings, nke na-ahụ maka imepụta ngwaahịa Iron na Steel.<ref>{{Cite web|url=https://www.vanguardngr.com/2019/12/we-are-proud-of-your-efforts-minister-applauds-kam-holding-boss/|title=We are proud of your efforts, Minister applauds KAM Holding boss|date=2019-12-19|work=Vanguard News|language=en-US|accessdate=2019-12-27}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://thenationonlineng.net/why-kwara-created-enterprise-ministry-by-abdulrazaq/|title=Why Kwara created enterprise ministry, by AbdulRazaq|date=2019-12-25|work=The Nation Newspaper|language=en-US|accessdate=2019-12-27}}</ref> == Mbido ndụ na ọrụ == N'oge na-adịghị anya mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ, Kamoru Yusuf malitere nkà nke ịmụta otu esi azụ ahịa na ọla na ihe ndị sitere na ọla na J.O. Oladimeji & ụmụ. Ọ gụsịrị akwụkwọ ya, n'ime afọ iri ma mesịa bụrụ onye na-ekesa ụlọ ọrụ ndị a ma ama na ụlọ ọrụ waya na ígwè na Naịjirịa. Ụfọdụ n'ime ụlọ ọrụ ndị a bụ: Oshogbo Steel Rolling Mill, Oscar James Nigeria Limited, Nigeria Wire Industry, Lagos, Adediran Steel & Wire Industry. O mechara bụrụ onye na-emepụta ihe na Iron, Steel na Allied Products na 1997 na 100 percent ownership. == Ihe ndị dị ịrịba ama ọ rụzuru == Kamoru bụ onye na-emepụta ihe mbụ na Naijiria iji mepụta akwa akwa akwa na ntú ụlọ galvanised na West Africa yana onye Afrịka mbụ wuru nnukwu ụlọ Cold Roll Mill Complex na Naijeria. Ihe mkpuchi ụlọ Ụlọ ọrụ mmepụta Long Products ya nwere ikike kachasị elu iji mepụta ígwè mmiri na Naịjirịa na aha KAMWIRE a maara nke ọma na ụlọ ọrụ waya na ígwè Naịjiria. == Mmekọrịta Mmekọrịta == Kamoru Yusuf enyela aka nke ukwuu na mmepe nke agụmakwụkwọ site na ego ya na ụlọ akwụkwọ tertiary, eletrik na inye obodo ndị dị n'ime ime obodo mmiri ọṅụṅụ. O ji mmesapụ aka nye iji lụso ọrịa COVID-19 ọgụ site na gọọmentị etiti na nke steeti na atụmatụ gọọmentị steeti yana nkwado maka ndị ọdachi na-emere onwe ha metụtara ka a kpọtụrụ aha ole na ole. Ntiwapụ nke COVID-19<ref>{{Cite web|date=2020-05-04|title=Kwara: Okegbala leprosy community, others get KAM Holding’s COVID-19 palliatives|url=https://royalnews.com.ng/kwara-okegbala-leprosy-community-others-get-kam-holdings-covid-19-palliatives/|accessdate=2023-06-26|work=Royal News|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2020-04-03|title=KAM Holding boss donates N20million to prevent COVID-19 in Kwara|url=https://royalnews.com.ng/kam-holding-boss-donates-n20million-to-prevent-covid-19-in-kwara/|accessdate=2023-06-26|work=Royal News|language=en-US}}</ref> == Mmetụta na ntụziaka == Dị ka onye ọchụnta ego nwere ọgụgụ isi na onyinye, Kamoru Yusuf eduziwo ihe karịrị ndị Naijiria na ndị mba ọzọ 200 n'omume azụmahịa, ọ ritere ihe karịrị 350 onyinye na laurels ma na Naijiria ma na diaspora maka onyinye ya dị ịrịba ama maka uto akụ na ụba, ịmepụta ọrụ, ịkwalite ịdị n'otu, udo na nkwekọrịta na ọha mmadụ site n'ọtụtụ ụlọ ọrụ gọọmentị, òtù onwe, òtù ụmụ akwụkwọ, òtù obodo, okpukpe na òtù ọkachamara. == Ihe odide == {{Reflist|30em}} {{DEFAULTSORT:Yusuf, Kamoru Ibitoye}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] [[Òtù:Pages with unreviewed translations]] k3ffxy9lz5r1vn2jukwo67emmnwxn4k Adamu Mu'azu 0 31716 729322 181741 2026-09-29T23:22:37Z Mirah50 16972 added {{DEFAULTSORT}} & Databox 729322 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Ahmad Adamu Mu'azu''' CON (amuru 11 June 1955) bu onye ndọrọndọrọ ọchịchị Naijiria nke jere Gọvanọ Bauchi steeti site na 1999 rue 2007. == Akụkọ ndụ == Alhaji Ahmadu Adamu Mu'azu (amuru 11 June 1955) bu Gọvanọ Bauchi State na Naijiria site na 29 May 1999 rue 29 Mee 2007. Ọ ka  mere ya dika onye isi oche ndi isi oche ndi PDP nke mba amuru na Boto, Tafawa Balewa Local Government Area nke Bauchi State (mgbe ahu. akụkụ nke Northern Region), Mu'azu gara ụlọ akwụkwọ praịmarị site na 1962 ruo 1968. N'agbata 1971 na 1975, ọ gara ụlọ akwụkwọ sekọndrị Gindiri Boy na Benue-Plateau State mgbe ahụ ebe ọ nwetara Division one (Distinction) na West African School. Nyocha akwụkwọ. Ọ gara ụlọ akwụkwọ nke Basic Studies na Mahadum Ahmadu Bello dị na Zaria wee nweta akara ugo mmụta sayensị na Quantity Surveying. Site na 1980 ruo 1983, Mu'azu rụrụ ọrụ dị ka onye na-ahụ maka nyocha nke Quantity Surveyor/Project Manager na Ministry of Health and Ministry of Social Welfare, Youth, Sports and Culture na Kano State. Ọ laghachiri n'ụlọ akwụkwọ ya na 1983 wee nweta nzere Masters of Science na Construction Management. Ọ rụrụ ọrụ dịka onye njikwa ihe onwunwe nke ụlọ ọrụ na-ahụ maka itinye ego na ihe onwunwe na steeti Bauchi tupu ọ gaa mahadum Birmingham dị na United Kingdom wee nweta akara ugo mmụta nke abụọ nke abụọ, oge a na ngalaba nke Construction Economics. Site na 1984 ruo mgbe nhọpụta ya dị ka gọvanọ steeti na 1999, Mu'azu rụrụ ọrụ dịka onye ọchụnta ego na ngalaba nkeonwe. N'agbata 1984 na 1987, ọ bụ onye isi oche nke Federal Polytechnic dị na Idah na onye isi oche nke ụlọ ọrụ Benue-Plateau Construction Company na Jos site na 1986 ruo 1990. Ọ bụkwa onye otu na Bauchi State Scholarship Board n'oge a. N'agbata 1987 na 1997, ọ jere ozi n'ọtụtụ ọrụ gụnyere onye isi ụlọ ọrụ ọdụ ụgbọ mmiri Nigeria na onye otu Bauchi State Rural Development Council. O nwetara pasentị 56 nke votu na ntuliaka gọvanọ 1999 wee weghara ọchịchị na 29 Mee 1999. A họpụtara ya ọzọ maka afọ anọ nke abụọ na 2003. Ọ gbara ọsọ maka oche Senate na ntuli aka 2007, mana e meriri ya. . Ọ rụrụ ọrụ dịka onye isi oche ndị People's Democratic Party (PDP) site na 2014 ruo 2015. == Gọvanọ nke Bauchi Steeti == N'ọnwa Jenụwarị 1999, Mu'azu zọọrọ zọọ ọkwa gọvanọ Bauchi steeti n'elu ikpo okwu People's Democratic Party (PDP). A ṅụrụ iyi na May 29, 1999. A họpụtara ya ọzọ gọvanọ na 19 April 2003 na ngụkọta nke 1,198,130 votes. == Ihe odide == {{Reflist}}{{BauchiStateGovernors}}{{Nigerian state governors 1999-2003 term}}{{Nigerian state governors 2003-2007 term}} {{DEFAULTSORT:Mu'azu, Adamu}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] rrq326ftw1bnzj4vuyxd7kty53seipq Andrew Esealuka 0 31756 729329 182336 2026-09-29T23:28:34Z Mirah50 16972 added {{DEFAULTSORT}}, Databox and improved page 729329 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Andrew Esealuka''' (amuru 20 Disemba 1985) bu onye egwuregwu bọọlụ Naijiria. Ọ gbara maka Aris Limassol. == Ihe odide == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Esealuka, Andrew}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] q6etx5vlcw5g2hq66v2gcnxsoyyylun Andrew Haruna 0 31760 729327 182338 2026-09-29T23:26:12Z Mirah50 16972 added {{DEFAULTSORT}} & Databox 729327 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Andrew Haruna''' (amuru 4 Eprel 1957) bu nwa akwukwo Naijiria. Ọ bụ prọfesọ mmụta asụsụ na asụsụ Naijiria. Ọ rụrụ ọrụ dịka osote onye isi na mahadum Federal nke Gashua. == Mbido ndụ na agụmakwụkwọ == A mụrụ Haruna na 1957 na steeti Bauchi. Ọ gara ụlọ akwụkwọ praịmarị na Bauchi na ụlọ akwụkwọ sekọndrị na Bornu. Ọ gara mahadum Maiduguri, ebe e nyere ya nzere BA (Honors) na linguistics. Ọ gakwara na Mahadum London, ebe ọ nwetara MSc na PhD na 1985 na 1990. == Nhọpụta na onyinye == A họpụtara Andrew Haruna ka ọ bụrụ onye ọkaibe kacha pụta ìhè maka onyinye onye ndu Kwame Nkrumah 2016–2017 nke ọ meriri. == Ihe odide == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Haruna, Andrew}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] dj1kpftvuibvlahd12z6804nx1f9yi4 Oge Sylva 0 31768 729331 205816 2026-09-29T23:30:20Z Mirah50 16972 added {{DEFAULTSORT}} 729331 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder|name=Timipre Sylva|image=|imagesize=150px|alt=|birth_date={{Birth date and age|1964|7|7|df=y}}|birth_place=[[Brass, Nigeria|Okpoama-Brass]], [[Eastern Region, Nigeria|Eastern Region]] (now in [[Bayelsa State]]), Nigeria|occupation=Politician}} Timipre Marlin Sylva CON (amụrụ 7 Julaị 1964) bụ onye ndọrọndọrọ ọchịchị Naijiria rụrụ ọrụ dịka onye minista steeti na-ahụ maka mmanụ mmanụ ala Nigeria site na 2019 ruo 2023. Ọ rụrụbu gọvanọ Bayelsa steeti site na 2007 ruo 2012. == Mmalite ndụ na mmalite == A mụrụ Sylva na Brass, Bayelsa (nke bụbu Rivers State, nke Bayelsa steeti kewara na 1996), Ọ nwetara akụkụ nke akwụkwọ ya na Bayelsa na Lagos, bụbu isi obodo Nigeria. Ọ bụ onye otu ụlọ ọgbakọ omebe iwu Rivers steeti n'afọ 1990. == Mmụta == Sylva gụsịrị akwụkwọ na Mahadum Port Harcourt n'iche na Bekee (Linguistics) na 1986. N'oge ahụ, ọ bụ nwa akwụkwọ kachasị mma na ngalaba ya na ngalaba valedictorian. E mechara nye ya Dọkịta na Mmekọrịta Mba Nile (Honoris causa) site na Mahadum UBIS na 2011. E nyere Sylva nke abụọ Doctorate (Honoris Causa) na nchịkwa ọha na 2nd nke December 2020 site AiPA (African Institute of Public Administration), na-edu ndú. Edge Foundation na LBBS. == Ọrụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị == Ọrụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị Sylva malitere n'afọ 1992 mgbe ọ meriri oche na ntuli aka nke Ụlọ Mgbakọ na-anọchite anya mpaghara Brass na steeti Rivers ochie. N'oge ahụ, ọ bụ ọdụdụ nwa n'ime ndị niile so na Ụlọ Mgbakọ. Ọrụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị ya gara n'ihu mgbe a họpụtara ya dị ka onye enyemaka pụrụ iche nye Minista steeti maka Petrolatum na 2004 n'okpuru nkwado Dr Edmund Daukoru. Ọ gara n'ihu n'ọkwa ahụ ruo mgbe ọ gbara arụkwaghịm ịbanye na primaries nke gọvanọ PDP na 2006 na Bayelsa State, [citation need] na nke o debere, nke abụọ n'azụ Dr. Goodluck Jonathan. Ka e mechara ntuli aka onye isi ala PDP na Dr. Jonathan họpụtara ka ọ bụrụ onye ga-eso Umaru Musa Yar'Adua onye gọziri agọzi, ndoro-ndoro ochichi onye isi ochichi PDP ghọrọ ohere, na amamihe na-eme ka ndị na-eme ndọrọ ndọrọ ọchịchị na-eme ka Sylva buliri elu. ọkwa onye ga-azọ ọkwa gọvanọ na PDP. [Ihe ndekọ achọrọ] Dịka onye ndọrọndọrọ ọchịchị People's Democratic Party Sylva meriri ntuliaka gọvanọ Bayelsa steeti n'afọ 2007 wee nọchie Goodluck Jonathan onye gagoro n'ọkwa osote onyeisiala. N'oge nraranye ya, o kwuru na Bayelsa bụ "ọkachapụrụ mmepe nke ụlọ ọrụ na azụmahịa" na steeti iri atọ na isii niile. Onye iro Sylva na ntuli aka 2007, Ebitimi Amgbare nke Action Congress, gbara aka n'ụzọ iwu kwadoro mmeri ya. Agbanyeghị na ụlọ ikpe Bayelsa State Election Tribunal kwadoro nhọpụta Sylva, Amgbare wegara ya n'ụlọ ikpe mkpegharị ikpe dị na Port Harcourt bụ nke kagburu mkpebi Sylva na Eprel 15, 2008. Ndị ọka ikpe ise nke Ụlọikpe Mkpegharị kwekọrịtara ọnụ na mkpebi ha wee nye iwu na Ọkà okwu Werinipre Seibarugo ga-eji dochie Sylva dị ka onye na-achịkọta Gọvanọ, na ntuli aka ọhụrụ a ga-eme n'ime ọnwa atọ. E mere ntuli aka ọhụrụ na May 24, 2008, na Sylva, bụ onye ọzọ na-azọ ọkwa PDP, jiri 588,204 mee ihe n'ime ihe dịka 598,000 votes. A ṅụrụ iyi ọzọ na Mee 27, na-ekwu n'oge a na ọ ga-eguzobe ọchịchị ịdị n'otu zuru oke. Na Jenụwarị 27, 2012, Ụlọikpe Kasị Elu kwụsịrị ọrụ ya na onye na-achị achị họpụtara ka ọ na-elekọta steeti ahụ ruo na ntuli aka nke February 2012. Onye isi ala Buhari họpụtara Sylva na Wednesde, Ọgọst 21, 2019 dị ka Minista Minista nke Naijiria. Steeti maka akụrụngwa mmanụ ala. == Ebubo nrụrụ aka == Mgbe ngafechara ụgwọ ụlọ ọrụ mmanụ ala (PIB) n'August 2021, e boro Sylva ebubo na ọ na-akwado inye aka iri ngo nke ndị omebe iwu gọọmentị etiti iji kwe nkwa ọganihu nke iwu ahụ n'agbanyeghị mmegide ọha na eze megide akụkụ nke ederede. Dị ka akwụkwọ akụkọ Peoples Gazette si kwuo, ọ dịkarịa ala $10 nde ka a kwụrụ ndị omebe iwu na ịkwụ ụgwọ nke Sylva na Akwa Ibom North-East Senator Bassey Albert Akpan haziri na n'etiti $ 1.5 nde na $ 2 nde na-aga ma onyeisi oche Senate Ahmad Lawan na Onye isi oche nke Houselọ Femi Gbajabiamila. Ọtụtụ ndị ụlọ omebe iwu kwadoro akụkọ ahụ na ọtụtụ ndị omebe iwu na-egosipụta iwe, ọ bụghị na Gbajabiamila na Lawan boro ebubo na ha nara ego iri ngo kama na a naghị ekenye ego iri ngo otu n'etiti ndị omebe iwu dịka ndị omebe iwu ndị ọzọ na-ekwu na ha natara $5,000 maka ndị nnọchiteanya na $ 20,000 maka ndị sineti. Gbajabiamila, Lawan, Sylva, na Akpan niile jụrụ ikwu maka akụkọ ahụ. == Ihe nrite == N'October 2022, Onye isi ala Muhammadu Buhari nyere ya nsọpụrụ mba Naijiria nke Commander of the Order of the Niger (CON). == Hụkwa == * Ndepụta nke ndị gọvanọ nke Bayelsa Steeti == Ihe odide == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == * {{Cite news|first=Samuel|author=Oyadongha|title=Bayelsa govt tasks Nigerians on solution to N-Delta crisis|url=http://www.vanguardngr.com/articles/2002/niger_delta/nd531052007.html|work=Nigerian Vanguard|publisher=Vanguard Media Limited|date=2007-05-31|accessdate=2007-06-09}} {{BayelsaGovernors}}{{Nigerian state governors 2007-2011 term}}{{Nigerian state governors 2011-2015 term}}{{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Sylva, Oge}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 8bfoasz5zdu5mx2vtiwljfk5fc0xg0k Timini Egbuson 0 31771 729333 661556 2026-09-29T23:32:52Z Mirah50 16972 added {{DEFAULTSORT}} & Databox and improved page 729333 wikitext text/x-wiki {{Databox}} Timini Egbuson bụ onye omere na Naịjirịa. == Akụkọ ndụ == A mụrụ Timini na Bayelsa steeti ma bụrụ nwanne nke obere onye na-eme ihe nkiri Dakore Akande. Ọ nwetara akwụkwọ ụlọ akwụkwọ praịmarị ya na Greenspring Montessori, The Afro School na St Catherine's. Ọ gara Adebayo Mokuolu College, Lagos. Ọ gụrụ akwụkwọ gbasara akparamaagwa na Mahadum Lagos. Ọ gụsịrị akwụkwọ na 2011. Ọ malitere ọrụ ime ihe nkiri na 2010, na M-net's soap opera Tinsel. Na onyinye onyinye AMVCA 2020 timini meriri onye na-eme ihe nkiri kacha mma na ihe nkiri maka ọrụ ya na nwa Elevator. N'April 2020, ọ sonyeere ọtụtụ ndị na-eme ihe nkiri dị ka Jemima Osunde, Nick Mutuma na Lerato Walaza yana ọtụtụ ndị na-eme ihe nkiri si Kenya, South Africa, Nigeria na Ivory Coast iji nyere aka na mgbasa ozi ịkwụsị mgbasa nke COVID-19. Emere ya site na miniseries nke nwere akụkụ 60 nke MTV Shuga, nke ewepụtara iji mee ka mmata na ọgụ zuru ụwa ọnụ iji mebie usoro COVID-19. == Ihe nkiri == === Ihe nkiri === * [[Shuga (Usoro TV)|''MTV Shuga'']] * <nowiki><i id="mwNQ">Iri ise</i></nowiki> * ''Ịchụ nta na Nne'' * ''Isoken'' * ''Ihe Ọjọọ'' * ''Oge Ọzọ'' * ''Ụlọ 420'' * ''Ajuwaya'' * ''Akụkụ Na-efu efu'' * ''Onye Nri'' * ''Nwa elevator'' * ''Usoro Nwa agbọghọ'' * ''[[Breaded Life|Ndụ A Na-eme Nri]]'' * ''Ịda mbà'' * ''Akụkọ Juju'' * ''Onye Ukwu Ukwu'' * ''[[Country Hard|Mba siri ike]]'' * Ponzi * Nnukwu Ịhụnanya (ihe nkiri 2023) === Ihe ngosi TV === * ''[[Skinny Girl in Transit|Nwa agbọghọ na-acha ọbara ọbara na njem]]'' * [[Tinsel (TV series)|''Tinsel'']] * ''Iri ise n'usoro'' * Nwanyị nwere ọgụgụ isi == Onyinye na nhọpụta == {| class="wikitable" !Afọ !Ihe nrite !Ụdị !Nsonaazụ !Ihe mgbochi. |- | rowspan="2" |2017 |Ihe nrite City People |Onye na-eme ihe nkiri ọhụrụ kachasị mma n'afọ |{{Nom}} |<ref>{{Cite web|author=|date=8 September 2017|title=City People Releases Nomination List For 2017 Movie Awards – City People Magazine|url=http://www.citypeopleonline.com/city-people-releases-nomination-list-2017-movie-awards/|work=citypeopleonline.com}}</ref> |- |[[2017 Best of Nollywood Awards|Ihe nrite Nollywood kacha mma]] |Mkpughe nke Afọ - Nwoke |{{Won}} |<ref>{{Cite web|date=23 November 2017|title=BON Awards 2017: Kannywood's Ali Nuhu receives Special Recognition Award|url=https://dailytrust.com/bon-awards-2017-kannywood-s-ali-nuhu-receives-special-recognition-award|accessdate=7 October 2021|work=Daily Trust|language=en|archivedate=7 October 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211007214920/https://dailytrust.com/bon-awards-2017-kannywood-s-ali-nuhu-receives-special-recognition-award}}</ref> |- |2019 |Ihe nrite ọdịnihu Africa |Ihe nrite maka ime ihe nkiri |{{Won}} | |- | rowspan="2" |2020 |[[Africa Magic Viewers' Choice Awards|Ihe nrite AMVCA]] |Onye na-eme ihe nkiri kacha mma na ihe nkiri (ihe nkiri / ihe nkiri TV) |{{Won}} |<ref name=":0">{{Cite web|title=Africa! Here Are Your Winners at the 7th AMVCAs|url=https://africamagic.dstv.com/show/amvca/news/here-are-your-winners-amvca-7/news|accessdate=23 March 2020|work=Africa Magic – Africa! Here Are Your Winners at the 7th AMVCAs}}</ref> |- |Ihe nrite Nollywood kacha mma |Onye na-eme ihe nkiri kacha mma na-eduzi - Bekee |{{Nom}} |<ref>{{Cite web|date=12 December 2020|title=Behold hot steppers and winners at BON awards 2020|url=https://www.vanguardngr.com/2020/12/behold-hot-steppers-and-winners-at-bon-awards-2020/|accessdate=11 October 2021|work=Vanguard News|language=en-US}}</ref> |- |2021 |Nsọpụrụ Net |Onye na-eme ihe nkiri a ma ama |{{Won}} |<ref>{{Cite web|title=Net Honours – The Class of 2021|url=https://thenet.ng/net-honours-class-of-2021/|accessdate=21 July 2021|work=[[Nigerian Entertainment Today]]|language=en-US}}</ref> |- | rowspan="2" |2022 | rowspan="2" |Africa Magic Viewers' Choice Awards |Onye na-eme ihe nkiri kacha mma na Comedy |{{Nom}} | rowspan="2" |<ref>{{Cite news|title=2022 Africa Magic Awards Nominees don land- See who dey list|work=BBC News Pidgin|url=https://www.bbc.com/pidgin/tori-60818021|accessdate=2022-03-26}}</ref> |- |Onye na-eme ihe nkiri kacha mma |{{Nom}} |} == Hụkwa == * Ndepụta nke ndị na-eme ihe nkiri na Naijiria == Ihe odide == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Egbuson, Timini}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] fldh832h18m3mm6kziyvo61c0e4a248 Emeka Eze 0 31808 729416 642354 2026-09-30T08:08:00Z Mirah50 16972 added Databox 729416 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Emeka Christian Eze''' ({{Audio|LL-Q33578 (ibo)-Ebube Clara-Emeka Christian Eze.wav|listen}}; amụrụ na 22 Disemba 1992) bụ onye Naijiria na-agba bọọlụ nke na-agba ọsọ dị ka onye na-agbachitere etiti. == Ọrụ klọb == Eze malitere ọrụ ya na Inter Enugu, otu egwuregwu futsal, ebe ọ gbara bọọlụ afọ atọ tupu ọ gbanwee gaa na bọọlụ, ebe a bịanyere aka [[Rangers International F.C.|Ndị Enugu Rangers]].<ref>{{Cite web|url=https://www.fifa.com/confederationscup/players/player=368006/profile.html|title=FIFA Confederations Cup Brazil 2013|publisher=FIFA|accessdate=2013-11-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131203020114/http://www.fifa.com/confederationscup/players/player%3D368006/profile.html|archivedate=3 December 2013}}</ref> == Ọrụ mba ụwa == Eze mere egwuregwu mba ụwa na egwuregwu enyi na enyi ya na Mexico na 31 May 2013. A họpụtara ya maka ndị otu Naijiria maka 2013 FIFA Confederations Cup. == Edensibia == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} == Njikọ mpụga == {{Nigeria squad 2013 FIFA Confederations Cup}} {{DEFAULTSORT:Eze, Emeka}} [[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]] 52ses8gid8tk98ts6h16zian43lnsaa Kareem Olamilekan 0 31813 729418 197233 2026-09-30T08:15:18Z Mirah50 16972 added {{DEFAULTSORT}} 729418 wikitext text/x-wiki {| class="infobox biography vcard" ! colspan="2" class="infobox-above" style="font-size:125%;" |<div class="fn" style="display:inline">Kareem Olamilekan</div> |- ! class="infobox-label" scope="row" |Born | class="infobox-data" |2006&#x20;or&#x20;2007&#x20;(age&nbsp;16–17) |- ! class="infobox-label" scope="row" |Movement | class="infobox-data category" |[[Hyperrealism (visual arts)|Hyperrealism]] |} [[Category:Articles with hCards]] Kareem Waris Olamilekan, onye a makwaara dị ka Waspa (amụrụ n'afọ 2006 ma ọ bụ 2007) bụ onye Naijiria na-ese ihe na nka. Kareem Waris Olamilekan Waspa 2006 __ibo____ibo____ibo__ Ọ bụ ezie na ọ bụ ma ọ bụ __ibo____ibo____ibo__ Ọ bụ ezie na ọ bụ 2007 Naijiria hyperrealism prodigy.<ref name=":CNN">{{Cite web|url=https://www.cnn.com/2018/07/04/africa/nigerian-boy-paints-french-president/index.html|title=The 11-year-old Nigerian artist who moved President Macron|first=Segun|author=Akande|work=CNN|accessdate=2020-01-05}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFAkande">Akande, Segun. [https://www.cnn.com/2018/07/04/africa/nigerian-boy-paints-french-president/index.html "The 11-year-old Nigerian artist who moved President Macron"]. ''CNN''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2020-01-05</span></span>.</cite></ref><ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/news/av/world-africa-44637256/kareem-waris-olamilekan-a-young-nigerian-artist-with-grand-plans|title=Meet the 11-year-old creating hyper-real art|work=BBC News|language=en|accessdate=2020-01-05}}</ref><ref name=":Insider">{{Cite web|url=https://www.insider.com/kareem-waris-olamilekan-eleven-year-old-artist|title=Meet Kareem Waris Olamilekan, the 11-year-old artist whose drawings are getting worldwide recognition|author=Pate|first=Kelli|work=Insider|accessdate=2020-01-05}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFPate">Pate, Kelli. [https://www.insider.com/kareem-waris-olamilekan-eleven-year-old-artist "Meet Kareem Waris Olamilekan, the 11-year-old artist whose drawings are getting worldwide recognition"]. ''Insider''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2020-01-05</span></span>.</cite></ref> == Akụkọ ndụ == A mụrụ Olamilekan n'afọ 2006/2007. Ka ọ na-erule afọ 2018 ya na nne na nna ya bi na Lagos na ụlọ akwụkwọ na Ayowole Academy of Art Lagos.<ref>{{Cite web|url=https://twistedsifter.com/2018/08/11-year-old-hyperrealist-from-nigeria-kareem-waris-olamilekan/|title=11-Year-Old Hyperrealist from Nigeria Wows With Stunning Artworks|date=2018-08-01|work=TwistedSifter|language=en|accessdate=2020-01-05}}</ref> Ọ malitere ise ihe mgbe ọ dị afọ isii. N'abalị atọ n'ọnwa Julaị n'afọ 2018, n'ime awa abụọ, o sere onyinyo nke onye isi ala France Emmanuel Macron, n'oge nleta onye isi ala ahụ gara na Fela Kuti's New Africa Shrine na Lagos, Nigeria. Emmanuel Macron Fela Kuti New Africa Shrine Onye isi ala Macron nwere mmasị ma metụ ya n'ahụ nke ukwuu n'ọrụ Olamilekan nke mere na o zigara vidiyo dị mkpirikpi nke gosipụtara nwata nwoke ahụ. N'ihi ya, ọrụ Olamilekan enwetala nkwado mba ụwa kemgbe ahụ.<ref name=":CNN"/><ref name=":Insider"/><ref>{{Cite web|url=https://www.pulse.ng/news/metro/young-hyperrealist-kareem-waris-olamilekan-owns-an-apartment-2-months-after-sketching/f208d9z|title=Young hyperrealist Kareem Waris Olamilekan, owns an apartment 2 months after sketching portrait of Emmanuel Macron|date=2018-09-06|work=Pulse Nigeria|language=en-US|accessdate=2020-01-05|archivedate=2020-02-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200224083107/https://www.pulse.ng/news/metro/young-hyperrealist-kareem-waris-olamilekan-owns-an-apartment-2-months-after-sketching/f208d9z}}</ref> == Onyinye == * 2019 - O meriri Taiwan's 22nd Fervent Global Love of Lives Award.<ref>{{Cite web|url=https://www.africanexponent.com/post/10946-11-year-old-nigerian-artist-kareem-waris-to-meet-taiwans-president-after-winning-award|title=11-Year-Old Nigerian Artist Wins Top Taiwan's Award {{!}} The African Exponent.|author=Dayo|first=Amenna|work=The African Exponent|language=en|accessdate=2020-01-05|archivedate=2019-12-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191209222639/https://www.africanexponent.com/post/10946-11-year-old-nigerian-artist-kareem-waris-to-meet-taiwans-president-after-winning-award}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://thisisafrica.me/africans-rising/nigerian-artist-kareem-waris-olamilekan-wins-international-art-award/|title=Young Nigerian hyper-realistic artist, Kareem Waris Olamilekan wins International Art award|author=Kiunguyu|first=Kylie|date=2019-10-03|work=This is africa|language=en-US|accessdate=2020-01-05}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.legit.ng/1260383-11-year-nigerian-artist-receives-world-prize-beats-2723-others.html|title=11-year-old Kareem Waris defeats 2,723, clinches global prize for his artworks|author=Omotayo|first=Joseph|date=2019-09-20|work=Legit.ng - Nigeria news.|language=en|accessdate=2020-01-05|archivedate=2019-12-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191207060452/https://www.legit.ng/1260383-11-year-nigerian-artist-receives-world-prize-beats-2723-others.html}}</ref> == Ihe odide == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == * Kareem Olamilekan on Instagram * Zụlee onye omenkà nwa okorobịa Africa a na-eme ihe n'ụzọ bụ isi bụ Real Life, 2022 vidiyo Zụlee nwa okorobịa Afrịka a na-ese ihe n'oge bụ isi bụ Hyper Realistic Young African Artist Onye na-ese ezigbo ndụ == Hụkwa == * [[Arinze Stanley Egbengwu]] {{DEFAULTSORT:Olamilekan, Kareem}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] blqbj477xrlk2k1nkhjqjxk6s9anu72 Yusuf Alli 0 31866 729420 127590 2026-09-30T08:16:37Z Mirah50 16972 added {{DEFAULTSORT}} 729420 wikitext text/x-wiki {| class="infobox biography vcard" ! colspan="2" class="infobox-above" style="font-size:125%;" |<div class="fn" style="display:inline">Yusuf Alli</div> |- ! class="infobox-label" scope="row" |Born | class="infobox-data" |28 July 1960<br /><br /><br /><br /><div class="birthplace" style="display:inline">Lagos</div> |- ! class="infobox-label" scope="row" |Nationality | class="infobox-data category" |Nigerian |- ! class="infobox-label" scope="row" |Occupation | class="infobox-data role" |long jumper, |} [[Category:Articles with hCards]] Yusuf Alli (amuru 28 Julaị 1960 na Lagos) bu onye Naijiria lagoro ezumike nka ogologo jumper, na onye Olympia ugboro ato.  A maara ya nke ọma maka nrite ọla edo ya na egwuregwu Commonwealth 1990. His personal best is 8.27 metres, achieved at the 1989 African Championships in Athletics in Lagos. This is the Nigerian record. [https://web.archive.org/web/20070520070413/http://www.gbrathletics.net/cm99.htm] also 8.39 at the commonwealth games (1990). He jumped in college for the University of Missouri where he still holds the school records for the long jump - both indoor and outdoor (set in 1984 and 1983 respectively).<ref>{{Cite web|url=https://mutigers.com/news/2000/4/4/Missouri_All_Time_Records.aspx|title=Missouri All-Time Records}}</ref> 2nd world cup in athletics 1989 Barcelona Spain; African captain, longest Nigeria captain, technical director athletic federation of Nigeria and manager COJA committee for 8th All African games7<ref>{{Cite web|url=https://mutigers.com/news/2000/4/4/Missouri_All_Time_Records.aspx|title=Missouri All-Time Records}}</ref> == Ihe ndị ọ rụzuru == {| {{AchievementTable}} |- !colspan="5"|Representing {{NGR}} |- |1980 |[[Athletics at the 1980 Summer Olympics|Olympic Games]] |[[Moscow]], [[Soviet Union]] |24th | |- |rowspan=2|1983 |[[1983 Summer Universiade|Universiade]] |[[Edmonton]], [[Canada]] |bgcolor="gold" align="center" | 1st | |- |[[1983 World Championships in Athletics - Men's Long Jump|World Championships]] |[[Helsinki, Finland]] |align="center" | 8th | |- |rowspan=2|1984 |[[Athletics at the 1984 Summer Olympics|Olympic Games]] |[[Los Angeles]], [[United States]] |align="center" | 9th | |- |[[1984 African Championships in Athletics|African Championships]] |[[Rabat]], [[Morocco]] |bgcolor="silver" align="center" | 2nd | |- |rowspan=2|1987 |[[Athletics at the 1987 All-Africa Games|All-Africa Games]] |[[Nairobi]], [[Kenya]] |bgcolor="silver" align="center" | 2nd | |- |[[1987 World Championships in Athletics - Men's Long Jump|World Championships]] |[[Rome, Italy]] |align="center" | 11th | |- |rowspan=2|1988 |[[Athletics at the 1988 Summer Olympics|Olympic Games]] |[[Seoul]], [[South Korea]] |align="center" | 14th | |- |[[1988 African Championships in Athletics|African Championships]] |[[Annaba]], [[Algeria]] |bgcolor="gold" align="center" | 1st | |- |1989 |[[1989 African Championships in Athletics|African Championships]] |[[Lagos]], [[Nigeria]] |bgcolor="gold" align="center" | 1st |8.27 m NR |- |1990 |[[1990 Commonwealth Games|Commonwealth Games]] |[[Auckland]], [[New Zealand]] |bgcolor="gold" align="center" | 1st | |- |1991 |[[Athletics at the 1991 All-Africa Games|All-Africa Games]] |[[Cairo]], [[Egypt]] |bgcolor="silver" align="center" | 2nd | |} == Edensibia == <references /> == Njikọ mpụga == * Yusuf Alli at World Athletics {{DEFAULTSORT:Alli, Yusuf}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] [[Òtù:1960 births]] s42wqe5zndibo5okw8nj0fus3n5bbnr Joke Muyiwa 0 31880 729421 197220 2026-09-30T08:26:02Z Mirah50 16972 added {{DEFAULTSORT}} & Databox 729421 wikitext text/x-wiki {{Databox}} Joke Muyiwa (amụrụ na 21 Machị 1963) bụ [[Ndị Naijiria|Onye Naijiria]] na-eme ihe nkiri, onye isi nsọpụrụ, onye nwe nzere Ph.D., na onye nkuzi na mahadum. <ref>{{Cite web|date=10 December 2020|title=Joke Muyiwa becomes Ph.D holder - Vanguard Allure Joke Muyiwa becomes PHD holder|url=https://allure.vanguardngr.com/2020/12/joke-muyiwa/|accessdate=3 December 2021|work=Vanguard Allure|language=en-US}}</ref> Ọ na-akụzi na ngalaba nke Performing Arts na [[Mahadum Olabisi Onabanjo]]. N'afọ 2018, HRM Oba Ebumawe nke Ago Iwoye chiri Joke Muyiwa echichi chiif Asa nke Ogo Iwoye .<ref name=":0">{{Cite web|date=28 December 2019|title=Many people don’t know I’m a university lecturer —Joke Muyiwa|url=https://tribuneonlineng.com/many-people-dont-know-im-a-university-lecturer-joke-muyiwa/|accessdate=3 December 2021|work=Tribune Online|language=en-GB}}</ref> == Mmalite ndụ na ọrụ Ya == A mụrụ Joke Muyiwa na Abeokuta, steeti Ogun, na 21 Machị 1963. Ọ gụrụ akwụkwọ praịmarị ya n'ụlọ akwụkwọ Sacred Heart Convent, nakwa ụlọ akwụkwọ Baptist Grammar School maka agụmakwụkwọ sekọndrị ya, ha niile na Ibadan, steeti Oyo. Maka agụmakwụkwọ mahadum ya, Joke Muyiwa gara [[Mahadum nke Obafemi Awolowo|Mahadum Obafemi Awolowo]] ebe ọ nwetara nzere Bachelor of Arts (B.A Hons) n'isi ọmụmụ Dramatic Arts. O nwetara nzere MA n'isi ọmụmụ Theatre Arts na Mahadum Ibadan . <ref name=":1">{{Cite web|date=15 June 2021|title=I Was Born Into a Muslim Family - Veteran Actress Joke Muyiwa Goes Down The Memory Lane|url=https://timeofgistng.com/2021/06/15/i-was-born-into-a-muslim-family-veteran-actress-joke-muyiwa-goes-down-the-memory-lane/|accessdate=3 December 2021|work=Time of gist|language=en-US|archivedate=3 December 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211203110943/https://timeofgistng.com/2021/06/15/i-was-born-into-a-muslim-family-veteran-actress-joke-muyiwa-goes-down-the-memory-lane/}}</ref> N'ọnwa Disemba 2020, ọtụtụ afọ n'ime ọrụ nkuzi ya, e nyere Muyiwa nzere ọkankuzi (Ph.D.) site na Mahadum Redeemers . <ref>{{Cite web|date=13 December 2020|title=My PhD, a dream come true —Joke Muyiwa|url=https://tribuneonlineng.com/my-phd-a-dream-come-true-joke-muyiwa/|accessdate=3 December 2021|work=Tribune Online|language=en-GB}}</ref> Muyiwa nwere ihe karịrị afọ iri anọ nke ime ihe nkiri. Ọ malitere ọrụ ime ihe nkiri ya na Nigerian Television Authority (NTA), Ibadan, tupu ọ gaa na Mahadum nke Ibadan Performing Arts Theatre ma mesịa gaa Obafemi Awolowo University Theatre Company . <ref name=":2">{{Cite web|author=Kehinde|first=Seye|date=3 September 2018|title=Watching OLUMIDE BAKARE Years Ago Made Me Go Into Acting - JOKE MUYIWA|url=http://www.citypeopleonline.com/watching-olumide-bakare-yrs-ago-made-me-go-into-acting-joke-muyiwa/|accessdate=3 December 2021|work=City People Magazine|language=en-US}}</ref> Kemgbe ahụ, Muyiwa apụtala n'ọtụtụ ihe nkiri nkwago, usoro ihe omume TV, na ihe nkiri ndị ọzọ. Joke Muyiwa malitere ịkụzi ihe n'etiti afọ 2002 na 2003 na [[Mahadum nke Ȯra Lagos|Mahadum Steeti Legọs]] <ref name=":1"/> tupu ọ gafee na Mahadum Olabisi Onabanjo, ebe ọ kụzirila ihe oge karịrị afọ iri na anọ. O nwere mgbe ọ bụụrụ onye isi ngalaba Performing Arts na Mahadum Olabisi Onabanjo. Ọ bụ otu onye n'ime ndị nnọchiteanya nke Capital Sage Holdings gosiri ọhaneze. == Ndụ onwe onye == Joke Muyiwa bụ nne bụrụkwa nne nne. O nweburu ụmụ nwoke abụọ mana otu nwụnahụrụ ya mgbe ọ bụ nwa ọhụrụ.<ref name=":0"/> Nwa mbụ ya bụ Abayomi "Thespis" Ayeni, onye na-eti egwu.<ref>{{Cite web|date=28 June 2020|title=If not for mum, I would not have existed –Thespis|url=https://tribuneonlineng.com/if-not-for-mum-i-would-not-have-existed-thespis/|accessdate=3 December 2021|work=Tribune Online|language=en-GB}}</ref> Ọ ghọrọ nne nne na Machị afọ 2020.<ref>{{Cite web|author=Nwachukwu|first=Chiomaah Ugo|date=24 March 2020|title=Joke Muyiwa becomes grandmother|url=https://www.qed.ng/joke-muyiwa-becomes-grandmother/|accessdate=3 December 2021|work=QED.NG|language=en-US}}</ref> == Ihe Nrite na nkwanye ùgwù Ya == * Ihe nrite Onye na-eme ihe nkiri kachasị mma na ihe nkiri Yoruba na [[2013 Best of Nollywood Awards]] maka ọrụ ya na ''Ayitale'', nke [[Oga Bello|Adebayo Salami]] mepụtara ma duzie.<ref>{{Cite web|title=BON Awards 2013 Winners|url=http://www.bonawards.com/nominees/|work=bonawards.com|accessdate=19 June 2015|archiveurl=https://archive.today/20140131162834/http://www.bonawards.com/nominees/|archivedate=31 January 2014}}</ref> * Ihe nrite Onye Na-emepụta ihe nkiri enyemaka kachasị Mma na 2014 Yoruba Movie Academy Awards maka ọrụ ya na Ayitale. <ref>{{Cite web|author=jonathan|date=22 April 2014|title=Full List of Winners: Yoruba Movie Academy Awards 2014|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/full-list-of-winners-yoruba-movie-academy-awards-2014/zbychzw|accessdate=3 December 2021|work=Pulse Nigeria|language=en|archivedate=3 December 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211203110941/https://www.pulse.ng/entertainment/movies/full-list-of-winners-yoruba-movie-academy-awards-2014/zbychzw}}</ref> * A họpụtara ya maka Onye Na-emepụta ihe nkiri enyemaka (ngalaba Yoruba) na [[2015 Best of Nollywood Awards]] maka ọrụ ya na ''Ayo Mi'' . <ref>{{Cite web|author=Ade-Unuigbe|first=Adesola|date=1 November 2015|title=Ini Edo, Stephanie Linus, Odunlade Adekola, Iyabo Ojo & More Nominated for the Best of Nollywood (BON) Awards {{!}} See Full List|url=https://www.bellanaija.com/2015/11/ini-edo-stephanie-linus-odunlade-adekola-iyabo-ojo-more-nominated-for-the-best-of-nollywood-bon-awards-see-full-list/|accessdate=3 December 2021|work=BellaNaija|language=en-US}}</ref> * O ritere Movie Matriarch Recognition Awards na 2018 City People Movie Awards . <ref>{{Cite web|author=People|first=City|date=24 September 2018|title=Winners Emerge @ 2018 City People Movie Awards|url=http://www.citypeopleonline.com/winners-emerge-2018-city-people-movie-awards/|accessdate=3 December 2021|work=City People Magazine|language=en-US}}</ref> == Ihe nkiri ndị O mere a họọrọ == * Swallow (2021) * Love Castle (2021) * ''The Mystic River'' - Usoro Naijiria (2021) <ref>{{Cite web|date=11 May 2021|title=Nigerian filmmaker exposes deadly tradition in new horror series 'The Mystic River'|url=https://www.premiumtimesng.com/entertainment/nollywood/460853-nigerian-filmmaker-exposes-deadly-tradition-in-new-horror-series-the-mystic-river.html|accessdate=3 December 2021|language=en-GB}}</ref> * ''Ayomi'' (2015) * Obinrin Ale (2009) * <nowiki><i>The Narrow Path</i></nowiki> (2006) * ''Afonja'' (2002) == Edensibia == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == {{IMDb name|2834733}} {{DEFAULTSORT:Muyiwa, Joke}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] lmy4ep77dor6kok3bijhrvejbixslli Ada Maza 0 31901 729423 189100 2026-09-30T08:32:38Z Mirah50 16972 added {{DEFAULTSORT}} 729423 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder|name=Ada Maza|nationality=Argentine|image name=Ada Mercedes Maza.jpg|office=[[Argentine Senate|National Senator]]|constituency=[[La Rioja Province, Argentina|La Rioja]]|party=[[Justicialist Party]]|term_start=December 10, 2001|term_end=December 9, 2011|preceded=|succeeded=|birth_date={{Birth date and age|1958|9|17}}|birth_place=[[La Rioja, Argentina|La Rioja]]|death_date=|death_place=|spouse=|profession=|website=}} Ada Mercedes Maza (amuru na 17 Septemba 1958 na La Rioja) bu onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị onye okaiwu Argentine. Ọ nọdụrụ na Senate Argentine na-anọchite anya La Rioja Province na ọtụtụ ngọngọ nke Front for Victory. Maza gụrụ akwụkwọ na La Rioja mgbe ahụ injinịa obodo na Cordoba Province. Laa azụ na La Rioja, ọ gụrụ akwụkwọ injinia. Ọ bụ onye na-ahụ maka nchịkwa omebe iwu. Site na 1973 ọ bụ onye na-akwado ụmụ akwụkwọ na site na 1976, na-esochi ọchịchị ndị agha, a kpọchiri ya n'enweghị ikpe ruo 1978. Mgbe nloghachi ọchịchị onye kwuo uche ya na 1983, ọ ghọrọ onye isi oche na Provincial Justice Party ma bụrụ onye a họpụtara ahọpụta onye kansụl na La Rioja. Onye isi oche kọmitii ego na mmefu ego. Ọ bụ osote onye isi oche nke Peronist Youth. N'abalị iri na anọ n'ọnwa Ọktoba n'afọ 2001, a họpụtara Maza dị ka onye omeiwu. A họpụtara ya ọzọ n'afọ 2005, na-anọchi nwanne ya nwoke Ángel Maza, onye na-anọghị n'oche ya mana ọ gara n'ihu dị ka gọvanọ La Rioja. Ángel Maza N'oge gara aga, ọ dị nso na onye bụbu onye isi ala na onye otu La Rioja Senator Carlos Menem, ọ nọ ugbu a n'usoro ndị na-eso ụzọ Kirchnerism. Okpukpe Carlos Menem Kirchner == Njikọ mpụga == * [https://web.archive.org/web/20110531185612/http://www.senado.gov.ar/web/senadores/biografia.php?id_sena=394 Profaịlụ Senate] == Edensibia == {{Reflist}} {{Navboxes top|title=Ada Maza navigational boxes|state=collapsed}} {{Argentine national senators, 2001–2003}} {{Argentine national senators, 2003–2005}} {{Argentine national senators, 2007–2009}} {{Argentine national senators, 2009–2011}} {{navboxes end}} {{DEFAULTSORT:Maza, Ada}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] c1s10p31it3b716mn8i1mnnwhmkp4cf Ahmadu Umaru Fintiri 0 31991 729434 210689 2026-09-30T08:53:12Z Mirah50 16972 added {{DEFAULTSORT}} and improved page 729434 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder|name=Ahmadu Umaru Fintiri <!-- use common name/article title -->|image={{CSS image crop |Image = Fintiri at Government House Yola.jpg|bSize = 330 |cWidth = 200 |cHeight = 150 |oTop = 20 |oLeft = 60 |Location = center}}|alt=|caption=Fintiri in 2022|width=|office=[[Governor of Adamawa State]]|deputy=[[Crowther Seth]]<br>[[Kaletapwa Farauta]]|term_start=29 May 2019|term_end=|predecessor=[[Bindo Jibrilla]]|successor=|status1=Acting|term_start1=15 July 2014|term_end1=1 October 2014|predecessor1=[[Murtala Nyako]]|successor1=[[Bala James Ngilari]]|office2=Speaker of the [[Adamawa State House of Assembly]]|term_start2=January 2014|term_end2=5 June 2015|predecessor2=|successor2=|birth_name=Ahmadu Umaru Fintiri|birth_date={{birth date and age|1967|10|27|df=y}}|birth_place=[[Madagali]], [[North-Eastern State]], Nigeria (now in [[Adamawa State]])|party=[[Peoples Democratic Party (Nigeria)|Peoples Democratic Party]]|spouse=Lami Ahmadu Fintiri|nationality=[[Nigerian]]|residence=[[Yola, Adamawa|Yola]], Nigeria|occupation=Politician|parents={{plainlist| *Umaru Badami *Fatima Umar Badami }}|children=3|alma_mater=[[University of Maiduguri]]|website=}} '''Ahmadu Umaru Fintiri''' (amụrụ 27 Ọktoba 1967) bụ onye ndọrọndọrọ ọchịchị Naijirịa rụrụ ọrụ dịka gọvanọ Adamawa State kemgbe afọ 2019.[1]  [2] Ọ bụ onye otu Adamawa State House of Assembly ma jee ozi dị ka onye na-ekwuchitere ọgbakọ. Ọ ghọrọ onye na-achị achị nke Adamawa State na-esochi nke Gọvanọ Murtala Nyako na July 2014, na-eje ozi ruo 1 October 2014.[3][4][5]<ref>{{Cite web|author=Tukur|first=Sani|title=Adamawa Speaker, Umaru Fintiri was sworn in as Acting Governor|url=https://www.premiumtimesng.com/news/164978-adamawa-speaker-umaru-fintiri-sworn-in-as-acting-governor.html|work=Premium Times|accessdate=15 February 2019}}</ref><ref>{{Cite web|author=Olaotan|first=Falade|title=EXCLUSIVE: Why Adamawa PDP flag bearer, Umaru Fintiri’s name appeared on Buhari’s travel ban list|url=https://www.thenewsguru.com/news/nigeria-news/article/exclusive-adamawa-pdp-flag-bearer-umaru-fintiris-name-appeared-buharis-travel-ban-list/|work=The News Guru|accessdate=15 February 2019}}</ref><ref>{{Cite web|author=Musa|first=Njadvara|title=Fintiri, Buni win tickets in Adamawa, Yobe|url=https://guardian.ng/politics/fintiri-buni-win-tickets-in-adamawa-yobe/|work=Guardian|accessdate=15 February 2019|archivedate=15 February 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190215155916/https://guardian.ng/politics/fintiri-buni-win-tickets-in-adamawa-yobe/}}</ref> Mgbe nchịkọta nke nsonaazụ nke ntuli aka gọvanọ steeti nke e mere na 9 Machị 2019, Fintiri bụ onye mmeri nke ntuliaka ahụ na ọnụ ọgụgụ kachasị elu nke votu. Otú ọ dị, e kwupụtara ntuli aka ahụ na-enweghị nkwubi okwu n'ihi na ọnụ ọgụgụ nke vootu a kagburu karịrị oke dị n'etiti onye mmeri na onye iro ya.<ref>{{Cite news|title=INEC Declares Plateau, Adamawa Governorship Elections Inconclusives|author=Channels TV|url=https://www.channelstv.com/2019/03/11/inec-declares-plateau-adamawa-governorship-election-inconclusive/|work=Channels Television|accessdate=27 January 2021}}</ref> N'isi ụtụtụ nke Fraịdee 29 Machị, a mara ya dị ka onye mmeri nke ntuli aka ahụ ebe ọ nwetara vootu 376,552 iji merie onye nọ n'ọkwa Bindo Jibrilla nke All Progressives Congress onye nwetara vootu 336,386. Bindo Jibrilla All Progressives Congress<ref>{{Cite news|title=Breaking PDPs Fintiri Wins Adamawa Governorship Elections|url=https://www.channelstv.com/2019/03/29/breaking-pdps-fintiri-wins-adamawa-governorship-election/|work=Channels Television|accessdate=27 January 2021}}</ref> A họpụtara ya ọzọ n'ọfịs na ntuli aka nke afọ 2023. Mgbe nchịkọta nke nsonaazụ nke ntuli aka gọvanọ steeti nke e mere na Satọdee, Machị 18, 2023, Fintiri bụ onye mmeri nke ntuliaka ahụ na ọnụ ọgụgụ kachasị elu nke votu. Otú ọ dị, a kwupụtara na ntuli aka ahụ enweghị nkwubi okwu. E mechara kwupụta na ọ bụ onye mmeri nke ntuli aka ahụ ebe ọ nwetara vootu 430,861 iji merie onye iro ya kacha nso bụ Aishatu Dahiru Ahmed nke All Progressives Congress onye nwetara vootu 398,788. Aishatu Dahiru Ahmed All Progressives Congress Onye ọrụ INEC Returning Officer na steeti ahụ, Mohammed Mele, mara ọkwa nsonaazụ ikpeazụ. O meriri ntuli aka ọzọ na votu 9,337, Aisha Dahiru, nke a na-akpọkarị Binani, nke All Progressives Congress (APC), onye bịara nke abụọ na ntuli aka ahụ na votu 6,513. Aisha Dahiru All Progressives Congress == Ọrụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị == Na ntuli aka gọvanọ nke steeti Adamawa nke 9 Machị 2019 na mgbe ntuli aka nke steeti Adamuwa nke 28 Machị 2019 gwụchara, a mara Fintiri dị ka onye mmeri nke ntuli aka ahụ, ebe o nwetara vootu 376,552 na-emeri gọvanọ nọ n'ọkwa, Bindo Jibrilla nke All Progressive Congress, onye nwetara vootu 336,386. 2019 Nhọrọ gọvanọ Adamawa Steeti Adamawa Steti Bindo Jibrilla All Progressive Congress<ref>{{Cite web|url=https://www.premiumtimesng.com/news/headlines/322950-pdps-fintiri-wins-adamawa-governorship-election.html|title=PDP's Fintiri wins Adamawa governorship election|date=2019-03-29|language=en-GB|accessdate=2020-03-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.channelstv.com/2019/03/29/breaking-pdps-fintiri-wins-adamawa-governorship-election/|title=PDP’s Fintiri Wins Adamawa Governorship Election|work=Channels Television|accessdate=2020-03-19}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/pidgin/tori-47730326|title=Fintiri win Adamawa Govnorship election|date=2019-03-29|work=BBC News Pidgin|accessdate=2020-03-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://punchng.com/breaking-inec-declares-pdps-fintiri-winner-of-adamawa-governorship-election/|title=UPDATED: INEC declares PDP’s Fintiri winner of Adamawa governorship election|work=Punch Newspapers|language=en-US|accessdate=2020-03-19}}</ref> O nwere ọtụtụ ọkwa ndu n'Ụlọ Nzukọ tupu a họpụta ya dịka onye isi oche, ọkwá ọ nọrọ ruo n'afọ 2015. Ahmadu Fintiri abụwo gọvanọ nke Adamawa Steeti ugboro abụọ. Steeti Adamawa Mgbe e wepụrụ Gọvanọ Murtala Nyako n'oge ahụ na Julaị 2014, a họpụtara ya dịka gọvanọ na-anọchite anya ya. Murtala Nyako O nyere Bala James Ngilari ikike ịchịkwa mgbe ọnwa atọ gasịrị. Bala James Ngilari Na 9 Machị 2019, a họpụtara Ahmadu Fintiri, onye otu Peoples Democratic Party (PDP), dịka gọvanọ nke Adamawa State. People's Democratic Party Adamawa State Otú ọ dị, a kwupụtara na ntuli aka ahụ enweghị nkwubi okwu n'ihi na ọnụ ọgụgụ nke vootu ndị a kagburu karịrị oke dị n'etiti onye mmeri na onye mmegide ya kacha nso. == Arụmụka == === Ọnụ ọgụgụ dị elu nke ndị enyemaka mgbasa ozi === Ọgọstụ 2023, Fintiri họpụtara ndị enyemaka 47 ka ha nyere ya aka n'ihe metụtara mgbasa ozi dịka Gọvanọ Adamawa steeti.  Enyere ya ikike ịhọpụta ndị ndụmọdụ 50 pụrụ iche site n'aka Ụlọ Mgbakọ steeti Adamawa na June nke otu afọ ahụ.[1]  Gọvanọ ahụ họpụtara ndị ndụmọdụ abụọ pụrụ iche, ndị enyemaka pụrụ iche iri, ndị enyemaka pụrụ iche nke iri atọ na anọ na Social Media na imepụta ọdịnaya, na otu onye enyemaka pụrụ iche na Nna-ukwu nke mmemme gọọmentị.[2][3].<ref>{{Cite web|author=Nabordo|first=Muhammad Alabira|date=2023-08-04|title=Adamawa governor appoints 47 media aides|url=https://www.premiumtimesng.com/regional/nnorth-east/614162-adamawa-governor-appoints-47-media-aides.html|accessdate=2023-08-04|work=Premium Times Nigeria|language=en-GB}}</ref><ref name=":1">{{Cite web|title=Outrage as Adamawa Governor Appoints 47 Media Aides - Daily Trust|url=https://dailytrust.com/outrage-as-adamawa-governor-appoints-47-media-aides/|accessdate=2023-08-04|work=dailytrust.com}}</ref> Mgbanwe a kpatara nnukwu esemokwu na mba niile, ọtụtụ ndị na-akatọ ọnụ ọgụgụ dị elu nke nhọpụta, na-ewere ya dị ka mmefu na oke.<ref name=":1"/> Ndị nkatọ kwuru na steeti Adamawa nwere ọnụ ọgụgụ buru ibu nke nde mmadụ 3.44 bi na ịda ogbenye, na-anọ n'ọnọdụ nke iri na itoolu na mba niile Multidimensional Poverty Index (MPI). Adamawa steeti Multidimensional Poverty Index<ref name=":0">{{Cite web|author=Apanpa|first=Olaniyi|date=2023-08-04|title=Outrage greets Adamawa gov's appointment of 47 media aides|url=https://punchng.com/outrage-greets-adamawa-govs-appointment-of-47-media-aides/|accessdate=2023-08-04|work=Punch Newspapers|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|title=Reports {{!}} National Bureau of Statistics|url=https://nigerianstat.gov.ng/elibrary/read/1241254|accessdate=2023-08-04|work=nigerianstat.gov.ng}}</ref><ref>{{Cite web|author=Mosadioluwa|first=Adam|date=2023-08-04|title='35 content creators, is your government skit?', Nigerians react as Fintiri unveils 47-man media team|url=https://tribuneonlineng.com/35-content-creators-is-your-government-skit-nigerians-react-as-fintiri-unveils-47-man-media-team/|accessdate=2023-08-04|work=Tribune Online|language=en-GB}}</ref> == Ndụ onwe onye == Fintiri lụrụ Lami Ahmadu Fintiri ma ha mụrụ ụmụ atọ.[17]  N'afọ 2020, Fintiri nwụnahụrụ nne ya bụ Hajiya Fatima Umar Badami onye nwụrụ mgbe ọ rịachara ọrịa ogologo oge na Federal Medical Centre, Yola[18] Nna ya, Umaru Badami, nwụrụ ka ọ rịasịrị ọrịa ogologo oge na Federal Medical Center (FMC)  na Yola.  Maazị Badami, 82, hapụrụ ndị agha n'afọ 1984. E mesịa, e liri ya n'ili ndị Alakụba Damare dị na Yola dịka omenala ndị Alakụba si dị.[19]<ref>{{Cite web|author=Blogger|date=2022-10-30|title=Fintiri Biography And Net Worth, Age, State, Tribe, Religion, Wife, Children, Education, Political Career|url=https://whoiswriter.com/fintiri-biography-net-worth/|accessdate=2022-10-30|language=en-US|archivedate=2022-10-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221030130731/https://whoiswriter.com/fintiri-biography-net-worth/}}</ref> == Hụkwa zie == * Ndepụta nke ndị gọvanọ nke Adamawa Steeti == Edensibia == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Fintiri, Ahmadu Umarul}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 1v89j227ogesm40f1ziqi51td8isp1f Ayotunde Phillips 0 31997 729436 632420 2026-09-30T08:57:05Z Mirah50 16972 added {{DEFAULTSORT}} 729436 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder|name=Ayotunde Adeyoola Phillips|image=|image_size=|caption=|office1=[[Chief Judge of Lagos State]]|term_start1=10 June 2012|term_end1=26 July 2014|office2=|term_start2=|term_end2=|office3=|term_start3=|term_end3=|predecessor3=[[Inumidun Akande]]|successor3=[[Oluwafunmilayo Olajumoke Atilade]]|birth_date={{Birth date and age|df=yes|1949|07|26}}|birth_place=[[London]]|death_date=|death_place=|party=}} '''Ayotunde Adeyoola Phillips''' (amuru 26 Julaị 1949) bu onye oka iwu Naijiria na onye bu onye isi ọka ikpe nke [[Ȯra Lagos|Lagos State]]. == Oge ọ malitere == A mụrụ Ayotunde Adeyoola Williams na 26 Julaị 1949, na [[London]], nwa mbụ nke onye ọka ikpe nwụrụ anwụ [[James Oladipo Williams]] na Henrietta Aina Williams, onye ọkaikpe mụrụ Legọs steeti. Ọ gara ụlọ akwụkwọ praịmarị na Lọndọn tupu ya na nwanne ya, Oluwafunmilayo Olajumoke Atilade laghachi Naijiria. O nwetara asambodo asambodo West Africa na [[Queen's College, Lagos|Queen's College]], Lagos na [[Ibadan]] Grammar School tupu ya aga na mahadum Lagos ebe o nwetara nzere bachelọ na iwu n'ọnwa Jun 1973. O mechakwara ọrụ otu afo Youth Service na Enugu State Ministry of Ikpe ziri ezi ma kpọọ oku na 1974. == Ọrụ iwu == Ọ malitere ọrụ ya na Kehinde Sofola's Chambers na Nọvemba 1975, otu afọ ka ọ kpọchara oku na ụlọ mmanya. Ọ hapụrụ ụlọ ahụ na Septemba 1976 wee sonye na ọrụ Lagos State Development and ''Property Corporation'' dị ka onye ọka iwu wee ruo ọkwa onye ndụmọdụ gbasara iwu na 1990, n'otu afọ ahụ ọ nwetara mbufe na Ministry of Justice ebe ọ nwetara ikike mmụta. Ọkwa onye ọka ikpe High Court n'afọ 1994. N'ọnwa Julaị afọ 2012, [[Babatunde Fashola]] họpụtara ya ka ọ bụrụ onye isi ọkaikpe ma mgbe ọ lachara ezumike nka na June 2014, Ọkaikpe [[Oluwafunmilayo Olajumoke Atilade]], nwanne ya nwanyị tọrọ, nọchiri ya. == Ihe odide == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Phillips, Ayotunde}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 4zg2q6dj48yoi4u093sloby8c8ckp0b Azeez Shobowale Shobola 0 31999 729450 127736 2026-09-30T09:31:23Z Mirah50 16972 added {{DEFAULTSORT}} & Databox and improved page 729450 wikitext text/x-wiki {{Databox}} Azeez Shobowale Shobola (amuru 31 Jenuarị 1992) bu onye egwuregwu bọọlụ Naijiria na-agba egwu ugbua maka Al-Nahda Club (Oman). == Ọrụ bọọlụ na klọb == Azeez malitere ọrụ aka ya na Abubakar Bukola Saraki's ABS FC (nke bụbu Bukola Babes) ebe ọ nọrọ oge abụọ site na 2009 ruo 2011. Ọrụ ya na ụlọ ọrụ ahụ mere ka ọ nweta nkwekọrịta na Dolphins FC. (Port Harcourt) maka oge 2012, mgbe o sonyeere Shooting Stars SC (3SC) na Ibadan. Azeez gbakwara 3SC egwu n'etiti 2012 na 2013 tupu ọ gawa na ugwu Kano Pillars F.C. nke meriri Nigeria Professional Football League na oge mbụ ya. Mgbe oge atọ gara nke ọma na Pillars, ọ dọtara mmasị na klọb mba ụwa, na 2016 kwagara Al-Hilal Club (Omdurman) na Sudan. A kpọrọ Azeez ka ọ bụrụ "Super Eagles", otu egwuregwu bọọlụ Naịjirịa n'afọ 2016 maka asọmpi mba Afrịka nke afọ ahụ. == Ihe ndị ọ rụzuru == : Mụ na: Al-Hilal Ya na Al-Halal * Njikọ Premier nke Sudan : Onye mmeri (2): 2016, 2017 Onye mmeri (2) 2016 2017 * Iko Sudan : Onye mmeri (1): 2016 Onye mmeri 1) : Na: Kano Pillars F.C. Na Kano Pillars FC * Njikọ Premier nke Nigeria : Onye mmeri (1): 2014 Onye mmeri 1) 2014 == Ihe odide == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Shobola, Azeez Shobowale}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] s4hxyqz2v1eae0aptp41aeuh4wf18ca Mahmoud Balarabe 0 32058 729455 705220 2026-09-30T09:36:33Z Mirah50 16972 added {{DEFAULTSORT}} ,Databox and improved page 729455 wikitext text/x-wiki {{Databox}} Mahmoud Balarabe bụ onye ọka iwu Naijiria. Ọ na-eje ozi dị ka onye isi oche nke mkpesa ọha na eze na Kano State Anti-corruption Commission. Steeti Kano<ref>{{Cite web|author=Paki|first=Sani I.|date=2021-07-08|title=Ganduje appoints new chairman for state anti-corruption agency|url=https://dailytrust.com/just-in-ganduje-appoints-new-chairman-for-state-anti-corruption-agency/|accessdate=2023-01-18|work=Daily Trust|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web|title=Mahmoud Balarabe (Ag. Executive Chairman)|url=https://pcacc.kn.gov.ng/mahmoud-balarabe-ag-executive-chairman/|accessdate=2023-01-18|work=Public Complaints and Anti-Corruption Commission|language=en-US|archivedate=2023-01-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230118211914/https://pcacc.kn.gov.ng/mahmoud-balarabe-ag-executive-chairman/}}</ref><ref>{{Cite web|author=Usman|first=Mustapha|date=2021-07-08|title=JUST IN: Ganduje appoints new Kano anti-corruption boss after sack of Muhuyi Rimingado|url=https://dailynigerian.com/ganduje-appoints-kanos/|accessdate=2023-01-18|work=Daily Nigerian|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web|title=Ministries, Department and Agencies {{!}} Kano State Government Official Website|url=https://kanostate.gov.ng/ministries-department-and-agencies|accessdate=2023-01-18|work=kanostate.gov.ng|archivedate=2023-01-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230118211952/https://kanostate.gov.ng/ministries-department-and-agencies}}</ref> == Ọrụ == Ọ malitere ọrụ ya na R.A Sadiq & Co na Nọvemba 2001. Ọ natara ọrụ na Ministri Ikpe Ziri Ezi nke Kano State n'ọnwa Eprel afọ 2003 dị ka onye enyemaka onye isi ndị ọkàiwu. N'afọ 2006, e zigara ya na Abubakar Rimi Market dị ka odeakwụkwọ na onye ndụmọdụ iwu. N'afọ 2011, e zigara ya na Zakka na Hubsi. N'afọ 2015, e zigara Mahmoud na Kọmitii Na-ahụ Maka Mkpesa Ọha na Anti-Corruption nke Kano Steeti dị ka onye nduzi nke Anti-corruption.<ref>{{Cite web|author=Report|first=Agency|date=2018-03-08|title=Court grants bail to Kano former commissioner accused of $294,300 scam|url=https://www.premiumtimesng.com/regional/nwest/261132-court-grants-bail-kano-former-commissioner-accused-294300-scam.html|accessdate=2023-01-18|work=Premium Times Nigeria|language=en-GB}}</ref> Ọ rụrụ ọrụ dị ka onye isi ndị ọkàiwu tupu ọ bụrụ onye isi oche nke Commission na 2021 mgbe a kwụsịtụrụ onye isi oche Muhuyi Magaji Rimin Gado.<ref>{{Cite web|author=Usman|first=Mustapha|date=2021-07-08|title=JUST IN: Ganduje appoints new Kano anti-corruption boss after sack of Muhuyi Rimingado|url=https://dailynigerian.com/ganduje-appoints-kanos/|accessdate=2023-01-18|work=Daily Nigerian|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web|author=Adamu|first=Mustapha|date=2021-07-23|title=More trouble for suspended Kano anti-corruption boss as hospital disowns his medical report - Platinum Post News|url=https://platinumpost.ng/2021/07/23/more-trouble-for-suspended-kano-anti-corruption-boss-as-hospital-disowns-his-medical-report/|accessdate=2023-01-18|language=en-GB|archivedate=2023-01-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230118211913/https://platinumpost.ng/2021/07/23/more-trouble-for-suspended-kano-anti-corruption-boss-as-hospital-disowns-his-medical-report/}}</ref><ref>{{Cite web|author=Adamu|first=Mustapha|date=2021-07-08|title=BREAKING : Ganduje appoints acting chairman for Kano state anti-corruption commission - Platinum Post News|url=https://platinumpost.ng/2021/07/08/breaking-ganduje-appoints-acting-chairman-for-kano-state-anti-corruption-commission/|accessdate=2023-01-18|language=en-GB|archivedate=2023-01-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230118211915/https://platinumpost.ng/2021/07/08/breaking-ganduje-appoints-acting-chairman-for-kano-state-anti-corruption-commission/}}</ref><ref>{{Cite web|author=Tracker|first=Nigerian|date=2021-12-10|title=Kano Leading In The Fight Against Corruption-Balarabe|url=https://nigeriantracker.com/2021/12/10/kano-leading-in-the-fight-against-corruption-balarabe/|accessdate=2023-01-18|work=Nigerian Tracker|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://154.16.119.246/?q=ganduje-appoints-acting-executive-chairman-kano-anti-corruption-agency|title=Ganduje Appoints Acting Executive Chairman for Kano Anti Corruption agency|date=8 July 2021}}</ref><ref>{{Cite web|author=Aliyu|first=Muhammad A.|date=2021-07-08|title=Gov Ganduje appoints Mahmoud Balarabe as acting chairman for Kano anti-graft agency • Okay.ng|url=https://www.okay.ng/gov-ganduje-appoints-mahmoud-balarabe-as-acting-chairman-for-kano-anti-graft-agency/|accessdate=2023-01-18|work=Okay.ng|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|author=Paki|first=Sani I.|date=2021-07-08|title=Ganduje appoints new chairman for state anti-corruption agency|url=https://dailytrust.com/just-in-ganduje-appoints-new-chairman-for-state-anti-corruption-agency/|accessdate=2023-01-18|work=Daily Trust|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web|author=Gimba|first=Fatima|date=2021-09-03|title=PCACC collaborates with Kano House of Assembly to strengthen law of commission|url=https://neptuneprime.com.ng/2021/09/03/pcacc-collaborates-with-kano-house-assembly-to-strengthen-law-of-commission/|accessdate=2023-01-18|work=Neptune Prime|language=en-US|archivedate=2023-01-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230118211951/https://neptuneprime.com.ng/2021/09/03/pcacc-collaborates-with-kano-house-assembly-to-strengthen-law-of-commission/}}</ref> == Ihe odide == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Balarabe, Mahmoud}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] hm9ynnm4gkf2xftgcspe5fky89uan6u Afọ Babalola 0 32082 729457 181872 2026-09-30T09:38:32Z Mirah50 16972 added {{DEFAULTSORT}} 729457 wikitext text/x-wiki {| class="infobox biography vcard" ! colspan="2" class="infobox-above" style="font-size:125%;" |<div class="fn" style="display:inline">Afe Babalola</div><br /><br /><br /><br /><div class="honorific-suffix" style="font-size: 77%; font-weight: normal; display:inline;">[[Order of the Niger|CON]] [[Order of the Federal Republic|OFR]] [[Senior Advocate of Nigeria|SAN]]</div> |- ! class="infobox-label" scope="row" |Born | class="infobox-data" | <span style="display:none">(<span class="bday">1929-10-30</span>)</span> 30 October 1929<span class="noprint ForceAgeToShow"> (age&nbsp;93)</span><br /><br /><br /><br /><div class="birthplace" style="display:inline">[[Ado Ekiti]], Southern Region, [[British Nigeria]] (now in [[Ekiti State, Nigeria]])</div> |- ! class="infobox-label" scope="row" |Nationality | class="infobox-data category" |Nigerian |- ! class="infobox-label" scope="row" |Citizenship | class="infobox-data category" |Nigeria |- ! class="infobox-label" scope="row" |Occupations | class="infobox-data role" |<templatestyles src="Hlist/styles.css" /><div class="hlist"> * Ọkaiwu * Onye ọrụ ugbo * Onye nkuzi * Onye nchịkwa agụmakwụkwọ </div> |- ! class="infobox-label" scope="row" |Afọ ndị ọ na-arụsi ọrụ ike | class="infobox-data" |1963-Ugbu a |- ! class="infobox-label" scope="row" |Ndị ikwu | class="infobox-data" |Bolanle Austen-Peters (nwa nwanyị) Bolanle austen-Petres |- ! class="infobox-label" scope="row" |Onyinye | class="infobox-data" |<templatestyles src="Plainlist/styles.css" /><div class="plainlist"> * Usoro nke Niger * Iwu nke Federal Republic * Onye Nnukwu Ọkaiwu nke Naịjirịa </div> |- ! class="infobox-label" scope="row" |Ebe nrụọrụ weebụ | class="infobox-data" |<span class="url">[http://www.afebabalola.com www.afebabalola.com]</span> |} [[Category:Articles with hCards]] '''Afe Babalola''' CON OFR SAN (amụrụ n'abalị iri atọ n'ọnwa Ọktoba n'afọ 1929) bụ onye ọka iwu Naijiria na onye guzobere Mahadum Afe Babalola. Afụ Babalola __ibo____ibo____ibo__ Ọ bụ ezie na ọ bụ OFR SAN __ibo____ibo____ibo__ Ọ bụ ezie na ọ bụ [ihe a na-apụghị ịdabere na ya? Mahadum Afe Babalola nke Naijiria<ref>{{Cite web|url=https://www.manpower.com.ng/people/16193/afe-babalola|title=Afe Babalola biography, net worth, age, family, contact & picture}}</ref><ref>{{Cite web|title=Complete Firm|url=https://afebabalola.com/|work=Afebabalola & Co|language=en-US|accessdate=2020-05-26}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.thisdaylive.com/articles/that-afe-babalola-university-may-truly-excel/209511|title=That Afe Babalola University May Truly Excel, Articles|work=Thisdaylive.com|accessdate=June 5, 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150713232004/http://www.thisdaylive.com/articles/that-afe-babalola-university-may-truly-excel/209511|archivedate=July 13, 2015}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://dailypost.ng/2015/04/30/aare-afe-babalola-reacts-to-omirin-apc-lawmakers-threat-to-shun-peace-meeting/|title=Aare Afe Babalola reacts to Omirin, APC lawmakers threat to shun|work=Daily Post|date=30 April 2015|accessdate=June 5, 2015}}</ref> == Mbido ndụ na agụmakwụkwọ == A mụrụ Afe Babalola na Ekiti State South Western Nigeria. Ekiti Steeti Ebe Ọdịda Anyanwụ Nigeria Ọ gara Emmanuel Primary School, Ado Ekiti. Ado Ekiti<ref>{{Cite web|title=Legal Luminary Profile: Aare Emmanuel Afe Babalola, SAN, CON, OFR|url=https://dnllegalandstyle.com/2017/legal-luminary-profile-aare-emmanuel-afe-babalola-san-con-ofr/|author=Ifeoma|first=Peters|date=2017-10-02|work=DNL Legal and Style|language=en-US|accessdate=2020-05-30|archivedate=2020-10-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201026195049/https://dnllegalandstyle.com/2017/legal-luminary-profile-aare-emmanuel-afe-babalola-san-con-ofr/}}</ref> Ọ debanyere aha maka ule Senior Cambridge School Certificate site na ọmụmụ onwe onye site na Wolsey Hall, Oxford. Wolsey Hall, Oxford<ref>{{Cite web|url=http://thenationonlineng.net/living-legend-afe-babalola/|title=A living legend: Afe Babalola|date=27 October 2017}}</ref> O mechara nweta asambodo A"Level nke Mahadum London tupu ọ gaa London School of Economics ebe ọ nwetara nzere bachelọ na Economics. Mahadum London London School of Economics bachelor's degree Economics<ref>[https://web.archive.org/web/20131128034627/http://www.punchng.com/feature/octogenarian/i-want-to-live-beyond-114-years-afe-babalola/ "I want to live beyond 114 years – Afe Babalola,"] ''The Punch News,'' 4 Aug. 2013.</ref> Ọ rụrụ ọrụ nwa oge na Central Bank of Nigeria tupu ọ gaa Mahadum nke London ebe ọ nwetara nzere bachelọ na Iwu. Central Bank of Nigeria Mahadum nke London Law<ref>{{Cite web|url=http://thenationonlineng.net/new/between-obafemi-awolowo-and-afe-babalola/|title=Between Obafemi Awolowo and Afe Babalola|work=The Nation News|accessdate=June 5, 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150707073549/http://thenationonlineng.net/new/between-obafemi-awolowo-and-afe-babalola/|archivedate=July 7, 2015}}</ref> N'afọ 1963, a kpọrọ ya ka ọ bịa n'ụlọikpe England, n'otu afọ ahụ ọ ghọrọ onye otu Lincoln's Inn, London. England bar Lincoln's Inn London<ref>{{Cite web|url=http://www.punchng.com/education/at-80-babalola-teaches-law-at-abuad/|title=at 80 Babalola teaches law at abuad|work=Punch News|accessdate=June 5, 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150218111001/http://www.punchng.com/education/at-80-babalola-teaches-law-at-abuad/|archivedate=February 18, 2015}}</ref> == Ọrụ iwu == Afe Babalola malitere ọrụ ya na Ibadan, isi obodo Oyo State, ọdịda anyanwụ Naijiria dị ka onye ọka iwu na Olu Ayoola na Co, ụlọ ọrụ iwu. Ikpe nke Ibadan Oyo Steeti<ref>{{Cite web|date=2022-01-11|title=Afe Babalola: A lifetime of achievements|url=https://www.vanguardngr.com/2022/01/afe-babalola-a-lifetime-of-achievements/|accessdate=2022-02-27|work=Vanguard News|language=en-US}}</ref> N'afọ 1965, mgbe afọ abụọ nke ọrụ iwu gasịrị, o guzobere ụlọ ọrụ iwu nke ya, Afe Babalola and Co. (Emmanuel Chambers). ụlọ ọrụ iwu<ref>Michael Omolewa, [https://web.archive.org/web/20160513072904/http://guardian.ng/news/lessons-learnt-from-celebrating-aare-afe-babalola/ "Lessons Learnt From Celebrating Aare Afe Babalola,"] ''The Guardian'' [Nigeria], 15 March 2015.</ref> N'afọ 1987, ọ ghọrọ onye ọka iwu ukwu nke Naijiria, ọkwa kachasị elu na ọrụ iwu na Naijiria. Onye isi ọkàiwu nke Naịjirịa Ọrụ Iwu<ref>{{Cite web|url=http://sunnewsonline.com/new/babalola-bags-university-of-london-lld/|title=Babalola bags University of London LLD|work=The Sun News|accessdate=June 5, 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150801222627/http://sunnewsonline.com/new/babalola-bags-university-of-london-lld/|archivedate=August 1, 2015}}</ref> N'afọ 2001, Chief Olusegun Obasanjo, onye bụbu onye isi ala Naijiria, họpụtara ya dịka onye isi ala nke Mahadum Lagos. Mahadum Lagos Olusegun Obasanjo Onye isi ala Naịjirịa<ref>{{Cite web|url=http://newtelegraphonline.com/parents-influence-important-to-wards-success-afe-babalola/|title=Parents' influence important to wards' success –Afe Babalola|work=New. Telegraphonline.com|accessdate=June 5, 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150706205344/http://newtelegraphonline.com/parents-influence-important-to-wards-success-afe-babalola/|archivedate=July 6, 2015}}</ref> Ọ nọ n'ọkwa ahụ ruo n'afọ 2008 mgbe ọ pụtara dị ka onye isi oche kacha mma nke Mahadum Naịjirịa n'usoro n'afọ 2005 na 2006. Onye isi ala<ref>{{Cite web|url=http://www.pmnewsnigeria.com/2010/07/20/i-can’t-prostrate-to-any-monarch-except-alaafin-afe-babalola/|title=I Can't Prostrate To Any Monarch Except Alaafin|work=PM News Nigeria|accessdate=June 5, 2015}}</ref> N'afọ 2009, o guzobere Mahadum Afe Babalola iji kwalite agụmakwụkwọ na Naịjirịa. Mahadum Afe Babalola N'afọ 2013, a họpụtara mahadum ahụ dị ka mahadum nke abụọ kachasị mma na Naịjirịa na 17 n'ime mahadum 136 na Naịjarịa.<ref>{{Cite web|url=http://www.punchng.com/education/former-minister-others-applaud-abuads-law-programme/|title=Former minister othhers applaud Abuad law programme|work=Punch News|accessdate=June 5, 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150219032911/http://www.punchng.com/education/former-minister-others-applaud-abuads-law-programme/|archivedate=February 19, 2015}}</ref> == Ikpe ikpe == N'afọ 2002, a nabatara ya dị ka onye otu na Nigerian Institute of Chartered Arbitrators (NICArb). Ọ bụ onye isi oche nke ụlọ ọrụ ahụ site na 2017 ruo Ọktoba 2021.<ref name="Fabian Ajogwu succeeds Aare Afe Babalola as NICArb President">{{Cite web|author=The Guardian|title=Aare Afe Babalola hand over NICArb to Fabian Ajogwu|url=https://guardian.ng/appointments/c29-appointments/nicarb-elects-ajogwu-as-president/|work=The Guardian|date=12 October 2021|accessdate=25 April 2023|archivedate=30 April 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230430112234/https://guardian.ng/appointments/c29-appointments/nicarb-elects-ajogwu-as-president/}}</ref> O nyere aka dị ukwuu maka uto nke ụlọ ọrụ ahụ n'oge ọ nọ n'ọkwa. N'agbanyeghị ezumike nká ya, ọ nọgidere na-akwado NICArb na obodo ADR. ADR == Ndụ onwe onye == Babalola lụrụ Modupe Mercy Babalola. O nwere ụmụ itoolu, gụnyere Bolanle Austen-Peters. Bolanle Austen-Peters<ref>{{Cite web|title=Afe Babalola Biography / Profile|url=https://www.manpower.com.ng/people/16193/afe-babalola|work=Afe Babalola|accessdate=22 January 2020}}</ref> == Ihe edeturu n'okpuru ala == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Babalola, Afe}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] pngp1d3nik1tyqzm16mp1ew3tth72pu Sunday Marshall Katunɡ 0 32219 729459 596130 2026-09-30T09:40:32Z Mirah50 16972 added {{DEFAULTSORT}} 729459 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = Sunday Marshall Katung | image = Katung at SK Fest 2024 offstage.jpg | width = | alt = | caption = Katung in December 2024 | office = [[Senate of Nigeria|Senator]] for [[Kaduna South Senatorial District|Kaduna South]] | term_start = 13 June 2023 | term_end = | predecessor = [[Danjuma Laah]] | successor = | office1 = Member of the<br>[[House of Representatives of Nigeria]]<br>from [[Kaduna State|Kaduna]] | termstart1 = 9 June 2015 | termend1 = 9 June 2019 | predecessor1 = | successor1 = | constituency1 = [[Jaba, Nigeria|Jaba]]/[[Zangon Kataf]] | birth_date = {{Birth date and age|1961|4|1|df=y}} | birth_place = Madakiya, [[Northern Region, Nigeria|Northern Region]], Nigeria (now in [[Kaduna State]]) | death_date = | death_place = | party = [[Peoples Democratic Party (Nigeria)|Peoples Democratic Party]] | spouse = [[Abigail Marshall Katung]] | children = 2 | parents = | relations = | alma_mater = {{plainlist| * [[University of Lagos]] (BA) * [[Ahmadu Bello University]] (MA) }} | occupation = {{hlist|Politician|lawyer}} | website = [https://sundaymarshallkatung.org/app-privacy-policy SMK] }} '''Sunday Marshall Katung''' (amụrụ n'ụbọchị mbụ n'ọnwa Eprel n'afọ 1961) bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị na onye ọka iwu Naijiria nke jerela ozi dị ka Sinetọ na-anọchite anya Kaduna South Senatorial District kemgbe afọ 2023. Ọ bụbu onye òtù House of Representatives nke Naijiria na-anọchite anya Jaba / [[Zangon Kataf]] Federal constituency nke steeti Kaduna.<ref name="MP">{{Cite web|url=https://www.manpower.com.ng/people/16810/hon-marshal-sunday|title=Sunday Marshall Katung|work=Manpower Nigeria}}</ref> Ugbu a, ọ bụ osote onyeisi oche, kọmitii Senate na Ecology na Mgbanwe ihu igwe. == Ndụ Mbido na Agụmakwụkwọ == A mụrụ Katung na 1 Eprel 1961, na Madakiya, nke bụbu Northern Region (nke dị ugbu a na [[Zangon Kataf|okpuru ọchịchị Zangon Kataf]] nke ndịda Kaduna State), Nigeria. Ọ gara Kufena College, Wusasa [[Zaria]] site n'afọ 1975 ruo 1980; wee gaa na College of Arts & Science, [[Zaria]], site n'afọ 1980 ruo 1982. O mechara gaa [[University of Lagos|Mahadum Lagos]], Akoka, site n'afọ 1982 ruo 1986 yana Nigerian Law School, Victoria Island, Lagos site n'afọ 1986 ruo 1987. O nwetara nzere Post-Graduate Diploma na Management (PGDM) n'afọ 2000 yana nzere Master na Business Administration (MBA) site na [[Mahadum nke Ahmadu Bello|Mahadum Ahmadu Bello]], Zaria, n'afọ 2005. O mechara nweta asambodo Advanced Diploma na Legal Drafting and Conveyancing na Institute of Advanced Legal Studies, Akoka, Lagos. N'etiti ọtụtụ ọmụmụ ihe ọ garala bụ: Nhazi ụlọ ọrụ ọha na eze na International Law Institute, [[Washington, D.C.|Washington DC]], United States; Post-privatisation - Nchịkwa ihe ịma aka n'otu ụlọ ọrụ ahụ; Ndị odeakwụkwọ ụlọ ọrụ na ọmụmụ ndị ndụmọdụ iwu na Management School, London, [[Obodoézè Nà Ofú|UK]]; ọzụzụ mba na iwu na omume nke ụlọ ọrụ yana nchịkwa ụlọ ọrụ site na AMIT Consultancy services LTD; ikwe ọnụ ego nke ọrụ mba ụwa site na POTOMAC WORKSHOPS; Akụkụ Iwu na Ego nke atụmatụ ezumike nká yana Trust Management site na Lord SALBURY CHAMBERS AND LIBRARY. Ka ọ na-erule afọ 2018, ọ nọ na-achuso mmemme inweta nzere PhD na [[Mahadum nke Ahmadu Bello|Mahadum Ahmadu Bello]], Zaria . <ref name="MP" /><ref name="Lead">{{Cite news|url=https://leadership.ng/kaduna-guber-as-pdp-settles-for-ashiru-katung-ticket/?amp=1|title=Kaduna Guber: As PDP Settles For Ashiru/Katung Ticket|date=19 October 2018|publisher=Leadership.ng|accessdate=22 April 2021}}</ref> == Ọrụ == Katung jere ozi dị ka: * Kọmishọna nke ihe ndị gbasara Mmiri; na nke Ego, steeti Kaduna. (July 2010 - May 2011). * O jere ozi dị ka odeakwụkwọ ụlọ ọrụ / onye ndụmọdụ iwu na Nigeria Reinsurance Corporation. * Ka ọ na-erule afọ 2020, ọ bụ onye ọka iwu nke Ụlọikpe Kasị Elu nke Naịjirịa. <ref name="MP" /> === Ndọrọ Ndọrọ Ọchịchị === ==== Ụlọ nzukọ ndị nnọchiteanya ==== Katung sonyere n'okpuru òtù ndọrọ ndọrọ ọchịchị [[Peoples Democratic Party|PDP]] n'afọ 2015 e wee họpụta ya dịka onye òtù Federal House of Representatives, na-anọchite anya Jaba / Zangon Kataf Federal nke Kaduna State.<ref>{{Cite web|url=https://forefrontng.com/350m-loan-kaduna-reps-tackle-datti-for-attacking-senators/|author=Mandemmi|title=$350m Loan: Kaduna Reps Tackle Datti For Attacking Senators|work=Forefront|date=5 April 2018|accessdate=12 July 2020}}</ref> Ụkpụrụ omume ya mgbe ọ ka na-eje ozi na Federal House of Representatives bụ:   ==== Asọmpi ịbụ osote gọvanọ ==== N'afọ 2018, ọ pụtara dị ka onye na-azọ ịbụ osote gọvanọ maka onye chọrọ ịbụ gọvanọ Kaduna State n'òtù [[Peoples Democratic Party|People's Democratic Party (PDP) ,]] bụ Hon. Isah Ashiru . <ref>{{Cite web|url=https://leadership.ng/2018/10/17/2019-sunday-katung-emerges-kaduna-pdp-deputy-governorship-candidate/|author=Msue|first=Aza|title=Sunday Katung Emerges Kaduna PDP Deputy Governorship Candidate|work=Leadership|date=17 October 2018|accessdate=12 July 2020|archivedate=12 July 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200712064639/https://leadership.ng/2018/10/17/2019-sunday-katung-emerges-kaduna-pdp-deputy-governorship-candidate/}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://thenationonlineng.net/kaduna-pdp-guber-candidate-ashiru-picks-katung-as-running-mate/|title=Kaduna PDP guber candidate, Ashiru picks Katung as running mate|date=17 October 2018|publisher=The Nation|accessdate=22 April 2021}}</ref> ==== Oche onye omeiwu ==== N'ọnwa Mee 2022, Katung nwetara vootu otu narị na iri na abụọ n'ime vootu narị abụọ na iri isii na itoolu iji merie onye omeiwu nọ n'ọkwa, [[Danjuma Laah]], onye nwetara vootu iri asaa na anọ na ntuli aka nke mbụ nke [[Peoples Democratic Party|PDP]].<ref>{{Cite news|url=https://dailypost.ng/2022/05/24/2023-katung-beats-danjuma-laa-to-win-kaduna-south-senatorial-pdp-ticket/|author=Nseyen|first=Nsikak|title=2023: Katung beats Danjuma La'a to win Kaduna South Senatorial PDP ticket|publisher=Daily Post|date=24 May 2022|accessdate=8 July 2023}}</ref> Na ntuli aka ndị omeiwu nke 25 Febụwarị 2023, Katung nwetara ngụkọta vootu dị narị puku na iri atọ na asatọ, narị abụọ na iri anọ na isii (138,246), na-emeri onye mmegide kacha nso Michael Auta nke òtù Labour Party onye nwetara vootu narị puku na otu, narị anọ na iri asaa na itoolu (101,479). N'ihi ya, na-anọchi onye nọ n'ọkwa mgbe ahụ ka ọ nọchite anya Kaduna South Senatorial District. <ref>{{Cite news|url=https://www.vanguardngr.com/2023/02/lp-kicks-as-pdps-katung-wins-kaduna-south-senatorial-seat/|publisher=Vanguard NG|title=LP kicks as PDP's Katung wins Kaduna South senatorial seat|date=28 February 2023|accessdate=8 June 2023}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.thecable.ng/nigeriadecides2023-pdp-wins-all-kaduna-senatorial-seats/amp|author=Sahabi|first=Ahmad|publisher=The Cable|title=#NigeriaDecides2023: PDP wins ALL Kaduna senatorial seats|date=28 February 2023|accessdate=8 July 2023}}</ref> N'oge na-adịghị anya mgbe educhara ya n'iyi ọrụ ịba Senate, e mere ya osote onyeisi oche Senate kọmitii na-ahụ maka gburugburu ebe obibi na mgbanwe ihu igwe. == Ihe ndị dị mkpa ọ rụzuru dị ka osote onyeisi oche Kọmitii Senate na-ahụ maka gburugburu ebe obibi na Mgbanwe ihu igwe == * N'ọnwa Febụwarị afọ 2024, Katung tụrụ aro ka e guzobe Tertiary Research Trust Fund iji nye enyemaka ego nye ndị na-eme nchọpụta na-elekwasị anya na mmebi gburugburu ebe obibi na mbelata mgbanwe ihu igwe. Ebumnuche a bụ ịkwalite mbọ agụmakwụkwọ na nke sayensị na-agba iji dozie nsogbu gburugburu ebe obibi, dị ka ọhịa ịhọ ọzara na idei mmiri na Kaduna Steeti na gafee ebe ndị ọzọ <ref>{{Cite web|date=2024-02-14|title=Katung advocates establishment of Tertiary Research Trust Fund to reduce climate change - Blueprint Newspapers Limited|url=https://blueprint.ng/katung-advocates-establishment-of-tertiary-research-trust-fund-to-reduce-climate-change/|accessdate=2025-11-20|language=en-US}}</ref> * Na Septemba 2024, na International Forum on African-Caribbean Leadership n'oge Nzukọ Ezumezu nke UN na New York, Katung kwuru okwu dị mkpa na-agba ume maka ịgba mbọ njikọ aka n'etiti ndị Afrịka na ndị Caribbean iji dozie nsogbu ihu igwe. O kwusiri ike maka adịghị ike nke mba abụọ ndị a na-ekekọrịta òkè na ya dịka ito eto nke oke osimiri yana ihu igwe siri ike, na-etinye Kọmitii Senate dị ka àkwà mmiri maka mgbanwe ihe ọmụma abụọ.<ref>{{Cite web|author=Bulus|first=Israel|date=2024-09-26|title=Kaduna senator seeks solutions to climate change challenges|url=https://punchng.com/kaduna-senator-seeks-solutions-to-climate-change-challenges/|accessdate=2025-11-20|work=Punch Newspapers|language=en-US}}</ref> == Ihe Nrite na Nkwanye Ùgwù == * African Leadership Legislative Excellence Award sitere na African Leadership Magazine na Septemba 4, 2024 <ref>{{Cite web|date=2024-09-24|title=Senator Sunday Marshall Katung Receives Legislative Excellence Award In The USA - African Leadership Magazine|url=https://www.africanleadershipmagazine.co.uk/senator-sunday-marshall-katung-receives-legislative-excellence-award-in-the-usa/|accessdate=2025-11-20|language=en}}</ref> == Ndụ onwe onye == [[Faịlụ:Cllr_Abigail_Marshall-Katung_near_Hibiscus_Rising._LEEDS_2023_(cropped).jpg|thumb|Cllr Abigail Marshall-Katung nọ nso Hibiscus Rising, LEEDS 2023]] Katung lụrụ onye ndụmọdụ Naijiria-British bụ [[Abigail Marshall Katung]], onye ebe Jenụwarị 2024 bụ Lord mayor nke Leeds. Di na nwunye ahụ nwere ụmụ ejima dị afọ iri na itoolu (sitere n'alụmdi na nwunye mbụ nke nwanyị). <ref name="BBC">{{Cite news|title=New Lord Mayor of Leeds takes up role with 'great pride'|first=Hayle|author=Coyle|work=[[BBC News]]|date=18 January 2024|url=https://www.bbc.com/news/uk-england-leeds-68009548|accessdate=18 January 2024}}</ref> == Edensibịa == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == * Ebe nrụọrụ weebụ [https://sundaymarshallkatung.org/app-privacy-policy Sunday Marshall Katung] * [https://nass.gov.ng/mps/single/576 Ọ bụ n'ihi ya. SUNDAY KATUNG] na ebe nrụọrụ weebụ gọọmentị nke Nzukọ Mba Naịjirịa * [https://citizensciencenigeria.org/public-offices/persons/sunday-marshall-katung Ọfịs ọha na eze nke Sunday Marshall Katung nwere na Naịjirịa] site na Citizen Science Nigeria * [https://orderpaper.ng/voter/10th-national-assembly-member?id=Katung-Sunday-Marshal-532 Sen Katung Sunday Marshal] site na akwụkwọ iwu {{DEFAULTSORT:Katung, Sunday Marshall}} [[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]] rk9vb19mrt1qjng2okrkdfi6mb77hkf Ann Leonard 0 32230 729461 182411 2026-09-30T09:42:08Z Mirah50 16972 added {{DEFAULTSORT}} 729461 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder|image=|office=[[Seanad Éireann|Senator]]|termstart=September 1997|termend=June 2002|constituency=[[Nominated members of Seanad Éireann|Nominated by the Taoiseach]]|party=[[Fianna Fáil]]}} <references responsive="1"></references> '''Ann Leonard''' (amụrụ na 2 Jenụwarị 1969) bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị Fianna Fáil si County Monaghan na Ireland. Ann Leonard Fianna Fáil County Monaghan Ireland<ref name="oireachtas_db">{{Cite web|url=https://www.oireachtas.ie/en/members/member/Ann-Leonard.S.1997-09-17/|title=Ann Leonard|work=Oireachtas Members Database|accessdate=16 February 2008}}</ref> Ọ bụ onye omeiwu site na 1997 ruo 2002, ọ bụkwa nwa nwanyị nke Jimmy Leonard, onye bụbu Teachta Dála (TD) maka Cavan-Monaghan na. Senator Jimmy Leonard Teachta Dála Cavan-Monaghan<ref name="Taoiseach-nom">{{Cite web|url=http://www.taoiseach.gov.ie/index.asp?locID=492&docID=1247|title=Taoiseachs nominations to Seanad Éireann|date=12 September 1997|publisher=Department of the Taoiseach|accessdate=16 February 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110607160635/http://www.taoiseach.gov.ie/index.asp?locID=492&docID=1247|archivedate=7 June 2011}}</ref> Nọọsụ na-ahụ maka ụmụaka na onye na-amụ nwa, Leonard enweghị ihe ịga nke ọma na ntuli aka 1997 na mpaghara Cavan-Monaghan, mgbe e merisịrị ya, Taoiseach Bertie Ahern họpụtara ya, na 21st Seanad. onye na-amụ nwa na ntuli aka 1997 Cavan-Monaghan nke Taoiseach Bertie Ahern họpụtara 21st Seanad Na ntuli aka ime obodo nke afọ 1999, a họpụtara ya na Monaghan County Council maka mpaghara na arụ esi egosi ahụike n'ime ụlọ ọrụ nkụzi ntuli aka Clones, mana ọ kwụsịrị na kansụl na ntuli aka mpaghara nke afọ 2004 ma ghara iguzo na ntuliaka ọ bụla ọzọ. 1999 ntuli aka ime obodo Monaghan County Council Clones 2004 ntuli aka mpaghara<ref name="elecs_irl">{{Cite web|url=http://www.electionsireland.org/candidate.cfm?ID=4229|title=Ann Leonard|work=ElectionsIreland.org|accessdate=16 February 2008}}</ref> == Hụkwa == * Ezinụlọ na Oireachtas == Ntụaka == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Leonard, Ann}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] l6p70qrfgwi12b22ihmjyj93j8bybnt Osita Nebo 0 32368 729463 199548 2026-09-30T09:44:11Z Mirah50 16972 added {{DEFAULTSORT}} & Databox 729463 wikitext text/x-wiki {{Databox}} Ositadimma Chinedu Nebo (amuru June 3, 1952, na Kafanchan) bu onye isi nzuko uka Anglican, onye prọfesọ nke Naijiria na onye bubu osote onye isi oche nke Mahadum Naijiria nke Bath Okolo nọchiri anya ya.[1] Onye bụbu onye isi ala Naijiria [[Goodluck Jonathan]] họpụtara ya ka ọ bụrụ onye minista na-ahụ maka ike na February 4, 2013.[1][2]Tupu nhọpụta ya, Osita bụ osote onye isi oche nke Federal University Oye Ekiti site na 2010 ruo n'afọ 2013.[1][2l] O nwetara nzere bachelọ (Hons) ya na Mining Engineering, Masters Degree na Metallurgical Engineering, na nzere doctoral na Materials Engineering na Science niile na [[alma mater]] ya, South Dakota School of Mines and Technology . <ref>{{Cite web|title=Chinedu Nebo|url=https://www.weforum.org/people/chinedu-nebo/|accessdate=2023-12-27|work=World Economic Forum|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Pro-Chancellor|url=https://ccu.edu.ng/index.php/pro-chancellor/|accessdate=2023-12-27|work=Coal City University|language=en-US}}</ref> == Hụkwa == * Ndepụta nke ndị osote chancellor na Naịjirịa == Ihe odide == <references /> {{DEFAULTSORT:Nebo, Osita}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] km745i42mw21t08j4ixk6xe7i3j0sev Ogwo E. Ogwo 0 32378 729465 631341 2026-09-30T09:47:14Z Mirah50 16972 added {{DEFAULTSORT}} 729465 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder|name=Ogwo E. Ogwo|image_size=|caption=|birth_date={{Birth date and age|7 June 1949|df=y}}|birth_place=[[Lafia]], [[Nasarawa State]], [[Nigeria]]|birth_name=Ogwo Ekeoma Ogwo|nationality=[[Nigerian]]|office2=Vice-Chancellor [[Renaissance University]]|term_start2=2006|term_end2=2008|office3=Pro-Chancellor [[Rhema University]]|term_start3=2010|term_end3=}} .Ogwo Ekeoma Ogwo nke a na-akpo Ogwo E. Ogwo bu okammuta ahia ahia nke Naijiria na Abia State University Uturu. Ọ bụ osote-Chancellor nke Abia State University Uturu from September 2000 t <ref>{{Cite web|url=https://educationhouseglobal.com/meet-nigerians-who-became-vice-chancellors-of-two-different-universities/|title=Zute ndị Naijiria bụ ndị ghọrọ osote onye isi oche nke mahadum abụọ dị iche iche|first=Benedicta|author=Charles|date=16 October 2020|work=Ụlọ Education Global|accessdate=24 February 2022|archivedate=24 February 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220224105203/https://educationhouseglobal.com/meet-nigerians-who-became-vice-chancellors-of-two-different-universities/}}</ref> . <ref>{{Cite web|url=http://abiastateuniversity.edu.ng/2017/04/27/professor-ogwo-e-ogwo/|title=PROFESSOR OGWO E OGWO|date=27 April 2017|work=[[Abia State University Uturu]]|accessdate=24 February 2022|archivedate=27 July 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240727180232/http://abiastateuniversity.edu.ng/2017/04/27/professor-ogwo-e-ogwo/}}</ref>Ọ bụ onye Igbere dị n'okpuru ọchịchị Bende n'Abia == Ebemsiba == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Ogwo, Ogwo E.}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 9owh2vhd7oaa3nwpdy2x5cohbajaqa8 Njoku dị jụụ 0 32382 729467 199718 2026-09-30T09:53:16Z Mirah50 16972 added {{DEFAULTSORT}} 729467 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder|name=Placid Njoku|office=[[Deputy Governor of Imo State]]|image=Placid Njoku.jpg|incumbent=|country=Nigeria|state=Imo State|governor=[[Hope Uzodinma]]|party=[[All Progressives Congress]]|office1=Vice Chancellor, [[Michael Okpara University of Agriculture]]|education=[[Michael Okpara University of Agriculture]]|termstart=15 January 2020|termend=|birth_date={{birth date and age|1947|02|10|df=y}}|termend1=1999|termstart1=1993}} Placid Njoku (amụrụ na 10 Febụwarị 1947) bụ onye ndọrọndọrọ ọchịchị Naijiria nke na-eje ozi ugbu a dị ka osote Gọvanọ nke Imo Steeti. <ref>{{Cite web|date=2021-06-10|title=Imo deputy governor, Placid Njoku, speaks on resignation rumour|url=https://www.premiumtimesng.com/regional/ssouth-east/466931-imo-deputy-governor-placid-njoku-speaks-on-resignation-rumour.html|accessdate=2022-02-22|language=en-GB}}</ref>E tinyere ya na onye ya na ya na-agba ọsọ bụ Hope Uzodinma (onye gọvanọ) site na mkpebi ikpe nke ụlọ ikpe kachasị elu nke ịkagbu nhọpụta nke [[Emeka Ihedioha]]. <ref>{{Cite web|title=Governor Hope Uzodinma of Imo State and Deputy Governor Professor Placid Njoku sworn into office|url=https://todaynewsafrica.com/governor-hope-uzodinma-of-imo-state-and-deputy-governor-professor-placid-njoku-sworn-into-office/|date=15 January 2020|work=Today News Africa|language=en-US|accessdate=7 May 2020|archivedate=17 March 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200317172530/https://todaynewsafrica.com/governor-hope-uzodinma-of-imo-state-and-deputy-governor-professor-placid-njoku-sworn-into-office/}}</ref><ref>{{Cite web|title=Hope Uzodinma takes oath of office, promises a better Imo|url=https://www.pulse.ng/news/politics/hope-uzodinma-sworn-in-as-governor-promises-a-better-imo/jq7zsmg|date=16 January 2020|work=Pulse Nigeria|language=en-US|accessdate=7 May 2020|archivedate=17 January 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200117145318/https://www.pulse.ng/news/politics/hope-uzodinma-sworn-in-as-governor-promises-a-better-imo/jq7zsmg}}</ref>Placid Njoku jere ozi dị ka osote onye ịsị Mahadum Ọrụ ụgbọ nke Michael Okpara na Abia Steeti.<ref>{{Cite web|title=End herdsmen-farmers’ crisis with technology – Ex-VC|url=https://punchng.com/end-herdsmen-farmers-crisis-with-technology-ex-vc/|work=Punch Newspapers|language=en-US|date=15 December 2017|accessdate=11 May 2020}}</ref> == Afọ mbụ == Ọ bụ nwa afọ [[Ikeduru|Ikeduru LGA]] na [[Òwèrè|Owerri]], Imo Steeti. <ref name="dt">{{Cite web|title=Imo gov’ship: ‘Why Madumere was not picked as deputy’|url=https://www.dailytrust.com.ng/imo-govship-why-madumere-was-not-picked-as-deputy.html|author=Owuamanam|first=Jude Aguguo|date=17 December 2018|work=[[Media Trust|Daily Trust]]|language=en-GB|accessdate=11 May 2020}}</ref>Njoku gara ma gụsịrị akwụkwọ ọrụ ụgbọ na Mahadum nke Michael Okpara, Abia Steeti ma mesịa rụọ ọrụ na ụlọ ọrụ ahụ wee pụta dị ka osote onye isi oche mbụ nke Mahadum ahụ. Ọ ghọrọ onye a ma ama sitè n'ebe ahụ.<ref>{{Cite web|title=Rising from grass to grace? Yes, you can!|url=https://thenationonlineng.net/rising-from-grass-to-grace-yes-you-can/|date=9 November 2018|work=Latest Nigeria News, Nigerian Newspapers, Politics|language=en-US|accessdate=11 May 2020}}</ref> == Ochichi == Placid Nkoju bụ onye Hope Uzodinma. họpụtara dịka onya na-agba zọọ ọsọ ọchịchị n'etiti mmadụ anọ ndị ọzọ nọ na APC na Imo Steeti .<ref name="dt"/> == Ihe odide == <references group="" responsive="1"></references> {{DEFAULTSORT:Njoku, Placid}} [[Òtù:Ndị Igbo]] [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] hvaef5o87e1xi9nvxa2twzgnk7sb30p O. M. Ogbulu 0 32396 729469 132636 2026-09-30T09:54:59Z Mirah50 16972 added {{DEFAULTSORT}} 729469 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder|name=Onyemachi Maxwell Ogbulu|image=|imagesize=|caption=|office=8th Vice-Chancellor [[Abia State University Uturu]]|birth_date={{Birth date and age|18 July 1956|df=y}}|birth_place=[[Ukwa West]], [[Abia state]], [[Nigeria]]}} Onyemachi Maxwell Ogbulu nke a na-akpọ O. M. Ogbulu bụ nwa akwukwo Naijiria. Ọ bụ 8th na ugbu a osote onye isi oche nke Abia State University Uturu kemgbe Disemba, 2021.[1][2][3] == Ihe odide == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Ogbulu, O. M.}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 0bwxphqlh2gaoowgty9ednhaocld3np Yvette Holt 0 32624 729470 638567 2026-09-30T09:56:50Z Mirah50 16972 added {{DEFAULTSORT}} 729470 wikitext text/x-wiki {{Databox generic}} '''Yvette Henry Holt''' (amụrụ n'afọ 1971) bụ onye Aboriginal Australia na-ede uri, onye edemede, agụmakwụkwọ, onye nchọpụta na onye nchịkọta akụkọ, ọ na-akpọsa ndị si mba Bidjara, Yiman na Wakaman nke Queensland. Nwa ikpeazụ nke onye Aboriginal Elder, Albert Holt na Marlene Holt mụrụ. Holt bịara bụrụ onye a ma ama site na nchịkọta uri mbụ ya nke nwetara ọtụtụ onyinye, Anonymous Premonition, nke Mahadum nke Queensland Press bipụtara na 2008. Kemgbe afọ 2009 Holt ebiwo ma rụọ ọrụ na [[Central Arrernte|Central]]_Australia" id="mwEw" rel="mw:WikiLink" title="Central Australia">Central Australia n'etiti ndị Central na Western Arrernte nke Hermansburg na Alice Springs. == ÑAfọ Ndị Mbido na Agụmakwụkwọ == A mụrụ ya na 1971 na Brisbane, ezinụlọ Yvette ebiela na Inala East kemgbe 1968 ebe ezinụlọ ya karịsịa nna ya nyere aka na agụmakwụkwọ Queensland na agụmakmakwụkwọ praịmarị, sekọndrị na tertiary, Queensland Police Service, Queensland Stolen Wages Class-Action, Brisbane Murri Court, Inala Elders, na [https://metrosouth.health.qld.gov.au/southern-queensland-centre-of-e Southern Queensland Centre of Excellence in Aboriginal and Torres Strait Islander Primary Health Care]. Yvette gara Serviceton Primary State School, nke a maara ugbu a dị ka Durack State School, ebe ọ pụtara ìhè n'ide akwụkwọ, ịbụ abụ na softball. Holt gụsịrị akwụkwọ na Bachelor of Arts na Adult Education and Community Management, na Mahadum Teknụzụ, Sydney UTS, Faculty of Business, 2007. == Abụ uri == N'afọ 2008, Mahadum nke Queensland Press bipụtara nchịkọta uri mbụ nke Holt (nke o ritere David Unaipon Award na 2005), Anonymous Premonition. <ref name="austlit">{{Cite web|date=9 August 2019|title=Yvette Holt|url=https://www.austlit.edu.au/austlit/page/A91429|accessdate=24 February 2021|work=[[AustLit]]|publisher=[[University of Queensland]]|archivedate=20 September 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200920020845/https://www.austlit.edu.au/austlit/page/A91429}}</ref>Ihe nrite ahụ nyere A $ A$15,000 ma hụ na e bipụtara ọrụ ya site na Mahadum nke Queensland Press. Kemgbe ahụ, e bipụtara uri ya n'ọtụtụ akwụkwọ akụkọ, anthologies, edemede akụkọ dị mkpirikpi n'ịntanetị na n'akwụkwọ ọdịnala, a sụgharịwokwa uri ya n"ọtụtụ asụsụ gụnyere Mandarin, French, Spanish, Indonesian, Italian na Dutch.<ref name="wheeler">{{Cite web|date=15 April 2019|title=Yvette Holt|url=https://www.wheelercentre.com/people/yvette-holt|accessdate=24 February 2021|work=The [[Wheeler Centre]]}}</ref> == Ọrụ na ọrụ ndị ọzọ == N'agbata afọ 2006 na 2009, Holt mere nnyocha na Akwụkwọ ndị Australia, maka Black Words nke AustLit, ihe enyemaka maka akwụkwọ ndị Australia nke Mahadum Queensland bipụtara.<ref name="austlit"/> Holt nwere mmasị dị ukwuu n'ihe gbasara ikpe ziri ezi nke ụmụ amaala, ọkachasị ụmụ nwanyị nke mba mbụ na ụlọ mkpọrọ, ọ kwupụtara gburugburu Australia na mba ofesi na mmetụta mmekọrịta mmadụ na ibe ya na obodo nke ime ihe ike n'ụlọ. Holt na-aga n'ihu na-eduzi ndị ntorobịa na ndị inyom na edemede okike na akwụkwọ ndị Australia.<ref name="austlit"/> N'afọ 2009, Yvette kwagara Central Australia na-ebi ma na-arụ ọrụ n'ofe obodo Aboriginal iri na asatọ dịpụrụ adịpụ site na 2009-2018 na mpaghara ndị dị ka agụmakwụkwọ ahụike, agụmakwụkwọ ego, atụmatụ ọrụ ụmụ amaala, na onye nkuzi na onye nhazi ọmụmụ nke edemede okike na Batchelor Institute of Indigenous Tertiary Education, Alice Springs Campus. == Ọrụ ndị ọ na-arụ ugbu a == Holt bụ onye isi oche nke First Nations Australia Writers Network FNAWN, 2018 - ugbu a. Ọ bụkwa onye nduzi nke AP Australian Poetry, 2019 - ugbu a, ụlọ ọrụ kachasị elu maka uri Australasian, nke dị na The Wheeler Centre, Melbourne. Holt na-ahụ maka akwụkwọ dị n'etiti ndị edemede Australia, ndị na-ede uri, na ndị na-akọ akụkọ gụnyere ''FN COVID-19 Anthology'' 2023 na njikọ ya na AP Australian Poetry. Onye nchịkọta akụkọ, Holt so dezie [https://www.australianpoetry.org/our-publications/the-members-anthology/ 2019 AP Anthology Mpịakọta 7.] Onye nchịkọta akụkọ maka Borderless: A transnational anthology of feminist poetry 2021, nke Recent Work Press bipụtara. == Nkwado na onyinye == * 2003: UTS Human Rights Award na ngalaba nke Reconciliation maka "onyinye dị ịrịba ama maka ibuli ikpe ziri ezi maka Ụmụ amaala Australia"<ref name="austlit"/> * 2005: David Unaipon Award (na Queensland Premier's Literary Awards) maka onye edemede Australia a na-ebipụtaghị ebipụta, maka Anonymous Premonition<ref name="austlit" /> * Ihe nrite ndị ọzọ maka Anonymous Premonition mgbe e bipụtara ya: ** 2008: Ihe nrite Scanlon maka uri ụmụ amaala<ref>{{Cite web|date=2011-01-01|title=Yvette Holt|url=https://www.mascarareview.com/yvette-holt/|accessdate=2023-08-24|work=Mascara Literary Review|language=en-US}}</ref> ** 2008: Ihe nrite edemede nke Victorian Premier maka edemede ụmụ amaala ** 2010: Ihe nrite Kate Challis RAKA * 2018: "Mother (s) Native Tongue", A jara ya mma nke ukwuu na 2018 Oodgeroo Noonuccal Indigenous Poetry Prize<ref>{{Cite web|author=Holt|first=Yvette Henry|title=Highly Commended: Mother(s) Native Tongue|work=Overland literary journal|date=11 October 2018|url=https://overland.org.au/previous-issues/2018-oodgeroo-noonuccal/poetry-prize-yvette-henry-holt/|accessdate=24 February 2021}}</ref> * 2019: Onye natara, Varuna Fellowship maka akwụkwọ edemede ya "Hands of My Mother"<ref name="austlit" /> * 2019: Onye natara, Neilma Sidney Literary Travel Fund<ref name="austlit" /> * N'afọ 2019, Holt natara otu n'ime ebe obibi atọ nke Norma Redpath Studio, otu n'etiti atọ enyere dịka akụkụ nke Hot Desk Fellowships nke afọ ahụ nke Wheeler Centre nyere.<ref name="austlit2">{{Cite web|date=9 August 2019|title=Yvette Holt|url=https://www.austlit.edu.au/austlit/page/A91429|accessdate=24 February 2021|work=[[AustLit]]|publisher=[[University of Queensland]]|archivedate=20 September 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200920020845/https://www.austlit.edu.au/austlit/page/A91429}}</ref> == Ihe odide == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == * {{Cite web|title=Yvette Holt|date=11 October 2010|publisher=[[AIATSIS]]|url=https://vimeo.com/16380841}} * {{Cite web|title=Friday poem: Yvette Holt|work=[[ABC Radio National]]|date=13 November 2020|url=https://www.abc.net.au/radionational/programs/breakfast/friday-poem-yvette-holt/12880384|quote=This poem - inspired by her travels through the Central Australian deserts - is called ''Brereton and Oxford''.}} {{DEFAULTSORT:Holt, Yvette}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] [[Òtù:Pages with unreviewed translations]] l5y7ied8tybz16qt7sadwt83zgkj8js Maggie Cheung 0 32652 729166 722334 2026-09-29T20:49:54Z Mbah Victor Chukwuemerie 16687 added {{DEFAULTSORT}} 729166 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Maggie Cheung|image=Maggie Cheung (cropped).jpg|caption=|native_name=張曼玉|native_name_lang=zh|birth_name=Cheung Man-yuk Margaret|birth_date={{birth date and age|df=yes|1964|9|20}}|birth_place=[[British Hong Kong]]|alma_mater=St. Paul's Primary Catholic School, Happy Valley <br> [[St Edmund's School, Canterbury]] <br> [[University of Edinburgh]] (Honorary Ph.D)|occupation=Actress|years_active=1984–2004 <br> 2009–2013|spouse={{marriage|[[Olivier Assayas]]|1998|2001|reason=div}}|module={{Infobox Chinese|child=yes|order=ts | t = 張曼玉 | s = 张曼玉 | j = Zoeng1 Maan6 Juk2 | p = Zhāng Mànyù | lmz = Tsan Mae-nyoh }}}} [[Category:Articles with hCards]] <references responsive="1"></references> Maggie Cheung Man-yuk ( Chinese ; amuru 20 September 1964) bu onye omekorita Hong Kong.  N'ịbụ onye tolitere na Hong Kong na Britain, ọ akụkọ ọrụ ya mgbe ọ debere nke abụọ na 1983 Miss Hong Kong Pageant .  Ọ ịga ihe ịga nke ọma dị egwu na njedebe 1980s na n'ime oge 2000s, tupu ọ agụtụ n'ime ihe na-esochi ọrụ ndị ikpeazụ ya na 2004. Ọ na-enweghị eme ngosi ngosi ma e mere emume ejiji na emume ihe nrite.  . <ref>{{Cite web|url=http://english.sina.com/special_report/040524cannes.shtml|title=Maggie Cheung Snatches Best Actress Award at Cannes|work=Sina}}</ref>Mgbe nri na nri ya na Olivier Assayas 1998 nri, Cheung ngwaọrụ na [[France]].  Ọ la dị iche na Hong Kong ka ọ mee ihe nkiri In the Mood for Love (2000), bụ onye ikike otuto dị egwu na ihe nrite Golden Horse Taiwanese nke abụọ maka Cheung.  [1] [2] Mgbe nke ahụ ọma, ọ gbara egwu na dike Zhang Yimou (2002) na Wong's 2046 (2004).  [2] meri ihe nrite ihe nkiri kacha mma na Cannes Film Festival maka ọrụ ya dị ka nne nke na-agba mbọ ike omume ya na ime ka nwa ya nwoke furu efu dị na Clean (2004). . <ref name="vamp">{{Cite web|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/features/maggie-cheung-the-lady-is-a-vamp-496611.html|title=Maggie Cheung: The Lady Is A Vamp|work=The Independent|date=5 October 2011}}</ref>Maggie Cheung na Hong Kong na 20 Septemba 1964 nye nne na nna Shanghainese .  [1] Ọ gara St. Paul Primary Catholic School na Happy Valley, ebe ọ pụta na ọkwa mbụ.  Eziniche ya si Hong Kong kwaga [[Obodoézè Nà Ofú|United Kingdom]] mgbe ọ dị afụ .  Ọ dị iche nke nwata na oge uto ya na Bromley, [[London]], England wee gaa ụlọ akwụkwọ St Edmund, Canterbury.  Ọ la emume Hong Kong mgbe ọ dị afọ 18 na 1982 maka ezumike mana ọ na-eme ihe omume na nkwa ndị ọzọ.  O see obere oge ọ na-ere akara ngosi n'ikiri ngalaba Lane Crawford <ref name="vamp"/>Na 1983, Cheunghụ Miss Hong Kong pageant ma ikekwa onye gbara mbụ na Miss Photogenic award.  [1] Ọ bụ ọkara ikpeazụ na Miss World pageant n'otu awụ ahụ.  [2] Mgbe afụfụ dị ka onye na-egosi TV, ọ na-eduga na-egosi na TVB (ogwe aka ike nke Shaw Bros. Studio). .N'oge na-egosi anya ka mpụta mbụ ya, Cheung bata na ụlọ ọrụ ihe nkiri, na-eme ihe nkiri na-atọ ọchị.  Ọ dọtara uche nke Jackie Chan, bụ onye tụbara ya na ndị nwere uwe ojii (1985) dị ka May, enyi ya nwere ogologo ntachi obi.  Ihe nkiri a bụ nnukwu egwu ma mee Cheung Ufot n'ọtọ.  [1] [2] TVB ekiri Barbara Yung na Kent Tong n'ime ihe nkiri oge, Ndị Eze nke Ideas (橋王之王) mana n'ihi ọnwụ Barbara Yung, e kenyere ọrụ ahụ na Cheung Mgbe ọ nwechara ezumike na 1994, Cheung laghachiri na ihe nkiri Olivier Assayas ' ''Irma Vep'' (1996), nke nyeere ya aka ịbanye na mpaghara mba ụwa. <ref name="star">{{Cite web|url=http://www.china.org.cn/english/features/film/86232.htm|title=Hong Kong Actress Maggie Cheung|work=China.org.cn}}</ref> N'otu afọ ahụ, ọ meriri ọzọ maka ọrụ ya na ihe nkiri ịhụnanya ''Comrades: Almost a Love Story'', bụ nke ọ na-egwuri otu n'ime ndị hụrụ n'anya na-ekewapụ ruo afọ iri site na akara aka na ọnọdụ. N'afọ sochirinụ, o mere ihe nkiri Bekee mbụ ya na Wayne Wang 's ''Chinese Box'' (1997). N'ịbụ onye mere ka ọ bụrụ nwa agbọghọ dị omimi aha ya bụ Jean, Cheung jisiri ike ya n'akụkụ kpakpando ndị kachasị ewu ewu na mba ụwa, [[Jeremy Irons]] na [[Gong Li]] . <ref name="women">{{Cite web|url=http://www.womenofchina.cn/womenofchina/html1/people/celebrities/8/2800-1.htm|title=Maggie Cheung: A Multi Award-Winning Actress from Hong Kong|work=Women of China|accessdate=2023-10-29|archivedate=2019-03-31|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190331104033/http://www.womenofchina.cn/womenofchina/html1/people/celebrities/8/2800-1.htm}}</ref> Mgbe alụmdi na nwunye ya na Olivier Assayas 1998 gasịrị, Cheung nọrọ na France. Ọ laghachiri na Hong Kong ka ọ mee ihe nkiri ''In the Mood for Love'' (2000), bụ onye nwetara otuto dị egwu na ihe nrite Golden Horse Taiwanese nke abụọ maka Cheung. <ref name="vamp"/> <ref name="star"/> Mgbe nke ahụ gasịrị, ọ gbara egwu na ''dike'' Zhang Yimou (2002) na Wong's ''2046'' (2004). <ref name="star" /> Ọ meriri ihe nrite ihe nkiri kacha mma na Cannes Film Festival maka ọrụ ya dị ka nne nke na-agba mbọ ịkwụsị omume ọgwụ ya na ime ka ya na nwa ya nwoke furu efu dị na ''Clean'' (2004). <ref>{{Cite web|url=http://english.sina.com/special_report/040524cannes.shtml|title=Maggie Cheung Snatches Best Actress Award at Cannes|work=Sina}}</ref> [[Usòrò:Maggie_Cheung_cropped.jpg|áká_èkpè|thumb| Cheung na 2007 Shanghai International Film Festival]] Cheung bụ onye juri na 1997 Berlin Film Festival, <ref>{{Cite web|title=Annual Archives - Juries|url=http://www.berlinale.de/en/archiv/jahresarchive/1997/04_jury_1997/04_Jury_1997.html|work=berlinale.de|accessdate=18 September 2010}}</ref> 1999 Venice Film Festival, 2004 Hawaii International Film Festival, Cannes Film Festival 2007, <ref>{{Cite web|title=Juries 2007|url=http://www.festival-cannes.fr/en/archives/2007/juryLongFilm.html|work=festival-cannes.fr|accessdate=18 September 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101203062231/http://www.festival-cannes.fr/en/archives/2007/juryLongFilm.html|archivedate=3 December 2010}}</ref> na 2010 Marrakech International Film Festival . <ref>{{Cite web|title=Jury 2010|url=http://en.festivalmarrakech.info/Membres-of-jury_a330.html|work=festivalmarrakech.info|accessdate=4 July 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110721203225/http://en.festivalmarrakech.info/Membres-of-jury_a330.html|archivedate=21 July 2011}}</ref> Na nke mbụ na akụkọ ihe mere eme ya, 59th Cannes Film Festival (2006) jiri ihe oyiyi foto nke ezigbo onye na-eme ihe nkiri na akwụkwọ mmado ya - nke Cheung. Na 7 Febrụwarị 2007, ''The New York Times'' gosiri Cheung dị ka otu n'ime 22 Great Performers na 2006 maka ọrụ Cannes meriri ya dị ka Emily na ''Clean'' . <ref>{{Cite news|author=Hirschberg|first=Lynn|title=Great Performers|url=https://select.nytimes.com/gst/abstract.html?res=F20D10FF385B0C728DDDAB0894DF404482&fta=y&archive:article_related|work=The New York Times|accessdate=18 September 2010|date=11 February 2007}}</ref> Mgbe afọ 25 nke ime ihe nkiri na-eme ihe nkiri, o kpebiri ịla ezumike nká n'ịrụ ọrụ iji nweta ọrụ dị ka onye na-ede ihe nkiri. Okwuru na ya ga-achọ ịde egwu na ịse mgbe emechara ikike ime ihe. <ref name="turn">{{Cite news|url=http://arts.independent.co.uk/film/features/article2437462.ece|title=Maggie Cheung : Why the Asian Star is turning her back on film|work=[[The Independent]]|first=Bob|author=Flynn|date=10 April 2007|archive-date=6 December 2007|access-date=29 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20071206113810/http://arts.independent.co.uk/film/features/article2437462.ece|url-status=dead}}</ref> Ihe nkiri ikpeazụ ya dị ka Mazu, chi nwanyị China nke oké osimiri, na ihe nkiri ''iri puku ebili mmiri'' (2010) nke onye na-ese ihe nkiri Britain na onye na-ese ihe nrụnye Isaac Julien . <ref name="Maggie Cheung returns in Ten Thousand Waves">{{Cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/culture/film/8045584/Maggie-Cheung-returns-in-Ten-Thousand-Waves.html|title=Maggie Cheung returns in Ten Thousand Waves|work=The Telegraph|date=6 October 2010|accessdate=13 October 2010|first=David|author=Gritten}}</ref> Dị ka UK's ''Independent'' si kwuo ya, kemgbe oge Cannes ya na 2004, Cheung "atụgharịa azụ na ihe nkiri" <ref name="turn"/> ma tụgharịa uche ya na ọrụ enyemaka, ịme egwu na ndezi. N'April 2010, a họpụtara Cheung ka ọ bụrụ onye nnọchi anya UNICEF na China. <ref>{{Cite web|url=https://www.unicef.org/aids/china_53601.html|title=Maggie Cheung appointed UNICEF Ambassador in China|work=Unicef|accessdate=2023-10-29|archivedate=2020-08-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200803234253/https://www.unicef.org/aids/china_53601.html}}</ref> Na July 2011, e nyere ya dọkịta <nowiki><i id="mwvg">na-asọpụrụ causa</i></nowiki> na Mahadum Edinburgh . <ref>{{Cite news|title=Honorary degree for Maggie Cheung|url=http://www.ed.ac.uk/about/edinburgh-global/news-events/news/cheungdegree-040711|accessdate=13 March 2011}}</ref> Cheung lara ezumike nka n'ime ihe n'afọ 2013 wee debe profaịlụ dị ala. <ref>{{Cite web|url=https://www.8days.sg/entertainment/asian/maggie-cheung-gets-unfairly-slammed-by-netizens-after-someone-12699580#:~:text=Screen%20goddess%20Maggie%20Cheung%20has,Shanghai%20music%20festival%20in%202014.|title=Maggie Cheung Gets Unfairly Slammed by Netizens After Someone Posts This Photo of Her}}</ref> Na Mee 2014, Cheung rụrụ na 2014 Shanghai Strawberry Music Festival. Na June 2019, n'oge ngosi ọbịa na ihe ngosi eziokwu Mango TV Master In The House [ zh ] nke ọ na-adụ ọdụ nwoke na-esote, Cheung kwuru hoo haa gbasara nnabata adịghị mma nke arụmọrụ 2014 ya. <ref>{{Cite web|title=唱歌被稱車禍現場!張曼玉:「為甚麼因為你們幾句話,我就不再唱歌。」|url=https://hk.news.yahoo.com/%E5%94%B1%E6%AD%8C%E8%A2%AB%E7%A8%B1%E8%BB%8A%E7%A6%8D%E7%8F%BE%E5%A0%B4-%E5%BC%B5%E6%9B%BC%E7%8E%89-%E7%82%BA%E7%94%9A%E9%BA%BC%E5%9B%A0%E7%82%BA%E4%BD%A0%E5%80%91%E5%B9%BE%E5%8F%A5%E8%A9%B1-%E6%88%91%E5%B0%B1%E4%B8%8D%E5%86%8D%E5%94%B1%E6%AD%8C-121956480.html?guccounter=1&guce_referrer=aHR0cHM6Ly93d3cuZ29vZ2xlLmNvbS8&guce_referrer_sig=AQAAADcIkmPPt9h0IOn1nzE4NiE6CwNSfaS8EbsPH9LHYI7uMH5x4tVs7-LpfDx_BBiVVMKqdp-4PUnGDPCXFifOcREHEYlcpTw8pjY_oqeQurL87OWRAE89Tme68zexxGwN09Fo5uKtsLjrjWUU1ODhi7TbshZ10C0H1lu2hpz3E_2U|work=hk.news.yahoo.com|accessdate=24 February 2023|language=zh|date=14 Jun 2019}}</ref> <ref>{{Cite news|title=Low voice, flat pitch: Actress Maggie Cheung slammed for her singing|url=https://www.straitstimes.com/lifestyle/entertainment/low-voice-flat-pitch-actress-maggie-cheung-slammed-for-her-singing|accessdate=24 February 2023|work=The Straits Times|date=7 May 2014}}</ref> Na 2015, Cheung dere ma mee isiokwu isiokwu "Ọ bụrụ na Ị Apụọ" ( Chinese ) maka ihe nkiri anthology Cities in Love . <ref>{{Cite web|title=Maggie Cheung releases song from new film|url=http://en.chinaculture.org/2015-08/14/content_621248.htm|work=chinaculture.org|accessdate=24 February 2023|date=14 Aug 2015}}</ref> Dị ka onye mmepụta Gu Xiaodong si kwuo, Cheung raara onwe ya nye ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ ọkara afọ n'imepụta egwu ahụ. <ref>{{Cite web|author=Xiao Yang|title=張曼玉首次為電影做歌 其聲音曾被評"被上帝拋棄"|url=http://culture.people.com.cn/BIG5/n/2015/0810/c22219-27435773.html|work=people.com.cn|accessdate=24 February 2023|language=zh|date=10 Aug 2015}}</ref> A na-anụ kepu kepu na Cheung nwere mmekọrịta ịhụnanya na ''In the Mood for Love'' co-star Tony Leung, onye lụrụ onye na-eme ihe nkiri Carina Lau . Lau wepụrụ asịrị nke esemokwu site na ibugo foto ọ na-agbaba na Cheung n'ọdụ ụgbọ elu na 2013. <ref>{{Cite web|date=25 November 2013|title=高招 劉嘉玲 拉張曼玉逆襲 世紀合照 破13年僵局|url=https://tw.appledaily.com/entertainment/20131125/S65L3UV74ZDEOGEHDZZPRIXWKM/|work=蘋果日報|accessdate=29 October 2023|archivedate=24 November 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201124134318/https://tw.appledaily.com/entertainment/20131125/S65L3UV74ZDEOGEHDZZPRIXWKM/}}</ref> {| class="wikitable sortable" |+Film !Year !Chinese Title !English title !Notes |- | rowspan="2" |1984 |青蛙王子 |''Prince Charming'' | |- |緣份 |''Behind the Yellow Line'' | |- | rowspan="3" |1985 |摩登仙履奇緣 |''Girl with the Diamond Slipper'' | |- |警察故事 |''Police Story'' | |- |聖誕奇遇結良緣 |''It's a Drink, It's a Bomb'' | |- | rowspan="3" |1986 |玫瑰的故事 |''Lost Romance'' | |- |開心鬼撞鬼 |''Happy Ghost 3'' | |- |原振俠與衛斯理 |''The Seventh Curse'' | |- | rowspan="6" |1987 |七年之癢 |''Seven Years Itch'' |Cameo |- |天賜良緣 |''Sister Cupid'' | |- |心跳一百 |''Heartbeat 100'' | |- |精裝追女仔 |''The Romancing Star'' | |- |A計劃續集 |''Project A Part II'' | |- |用愛捉伊人 |''You Are My Destiny'' |Cameo |- | rowspan="12" |1988 |應召女郎1988 |''Call Girl '88'' | |- |愛的逃兵 |''Love Soldier of Fortune'' | |- |過埠新娘 |''Paper Marriage'' | |- |雙肥臨門 |''Double Fattiness'' | |- |旺角卡門 |''As Tears Go By'' | |- |南北媽打 |''Mother vs. Mother'' | |- |月亮星星太陽 |''Moon, Star, Sun'' | |- |求愛敢死隊 |''How to Pick Girls Up!'' | |- |警察故事續集 |''Police Story 2'' | |- |肥貓流浪記 |''Beloved Son of God'' | |- |黃色故事 |''The Game They Call Sex'' | |- |流金歲月 |''Last Romance'' | |- | rowspan="8" |1989 |小小小警察 |''Little Cop'' | |- |不脫襪的人 |''A Fishy Story'' | |- |少女心 |''Hearts No Flowers'' | |- |再見王老五 |''The Bachelor's Swan-Song'' | |- |我要富貴 |''My Dear Son'' | |- |求愛夜驚魂 |''In Between Loves'' | |- |急凍奇俠 |''The Iceman Cometh'' | |- |神勇雙妹嘜 |''Doubles Cause Troubles'' | |- | rowspan="7" |1990 |人在紐約 |''Full Moon in New York'' | |- |三人新世界 |''Heart into Hearts'' | |- |客途秋恨 |''Song of the Exile'' | |- |紅場飛龍 |''The Dragon from Russia'' | |- |愛在別鄉的季節 |''Farewell China'' | |- |滾滾紅塵 |''Red Dust'' | |- |阿飛正傳 |''Days of Being Wild'' | |- | rowspan="6" |1991 |志在出位 |''Today's Hero'' | |- |豪門夜宴 |''The Banquet'' | |- |富貴吉祥 |''The Perfect Match'' | |- |黑雪 |''Will of Iron'' | |- |雙城故事 |''Alan & Eric - Between Hello & Goodbye'' | |- |阮玲玉 |''Center Stage'' |a.k.a. ''Actress'' |- | rowspan="10" |1992 |兩個女人,一個靚,一個唔靚 |''Too Happy for Words'' |Short film |- |白玫瑰 |''Rose'' | |- |家有喜事 |''All's Well, Ends Well'' | |- |真的愛妳 |''True Love'' | |- |新龍門客棧 |''New Dragon Gate Inn'' | |- |譁! 英雄 |''What a Hero!'' | |- |雙龍會 |''Twin Dragons'' | |- |警察故事3: 超級警察 |''Police Story 3: Supercop'' | |- |三人做世界 |''Heart Against Hearts'' |Cameo |- |戰神傳說 |''Moon Warriors'' | |- | rowspan="12" |1993 |千面天王 |''Millionaire Cop'' | |- |赤腳小子 |''The Bare-Footed Kid'' | |- |東方三俠 |''The Heroic Trio'' | |- |武俠七公主 |''Holy Weapon'' | |- |青蛇 |''Green Snake'' | |- |飛越謎情 |''Enigma of Love'' | |- |東成西就 |''The Eagle Shooting Heroes'' | |- |神經刀與飛天貓 |''Flying Dagger'' | |- |追男仔 |''Boys Are Easy'' | |- |現代豪俠傳 |''Executioners'' | |- |廉政第一擊 |''First Shot'' | |- |濟公 |''Mad Monk'' | |- | rowspan="2" |1994 |新同居時代 |''In Between'' | |- |東邪西毒 |''Ashes of Time'' | |- | rowspan="2" |1996 |甜蜜蜜 |''Comrades: Almost a Love Story'' | |- |迷离劫/迷離劫 |''Irma Vep'' | |- | rowspan="2" |1997 |宋家皇朝 |''The Soong Sisters'' | |- |中国匣 |''Chinese Box'' | |- |1999 |爱在异乡的故事 |''Augustin, King of Kung-Fu'' | |- | rowspan="2" |2000 |一見鍾情 |''Sausalito'' | |- |花樣年華 |''In the Mood for Love'' | |- |2002 |英雄 |''Hero'' | |- | rowspan="2" |2004 |2046 |''2046'' | |- |錯得多美麗 |''Clean'' | |- |2009 |惡棍特工 |''Inglourious Basterds'' |Deleted scene<ref name="Basterds Cut">{{Cite web|url=http://www.chinadaily.com.cn/showbiz/2009-05/22/content_7933941.htm|title=Maggie Cheung Okays with 'Basterds' Cut|work=China Daily|date=22 May 2009|accessdate=22 May 2009}}</ref> |- | rowspan="3" |2010 |全城熱戀 |''Hot Summer Days'' |Cameo |- | |''Better Life'' |Short film<ref>{{Cite web|url=http://www.washingtontimes.com/news/2010/sep/4/maggie-cheung-waits-to-age-before-return-to-films/|title=Maggie Cheung waits to age before return to films|work=The Washington Times}}</ref> |- |萬層浪 |''Ten Thousand Waves'' | |} {| class="wikitable sortable" !Afọ ! Ihe nrite ! Otu ! Ọrụ ahọpụtara |- | 1989 | rowspan="2" | Golden Horse Award | Onye na-eme ihe nkiri kacha mma | ''Ọnwa zuru ezu na New York'' |- | rowspan="3" | 1990 | Onye na-akwado ihe nkiri kacha mma | ''Uzuzu uhie'' |- | Hong Kong Film Awards | Onye na-eme ihe nkiri kacha mma | ''Akụkọ Azụ'' |- | Torino International Festival of Young Cinema | Ihe nrite pụrụiche nke ndị juri | ''Daalụ China'' |- | 1991 | Golden Horse Award | rowspan="16" | Onye na-eme ihe nkiri kacha mma | rowspan="4" | ''Ogige etiti'' |- | rowspan="2" | 1992 | Ememme Nkiri International nke Berlin |- | Chicago International Film Festival |- | 1993 | Hong Kong Film Awards |- | 1996 | Hong Kong Film Critics Society Awards | rowspan="5" | ''Comrades: Ọ fọrọ nke nta ka ọ bụrụ akụkọ ịhụnanya'' |- | rowspan="4" | 1997 | Hong Kong Film Awards |- | Ememme Nkiri Eshia-Pacific |- | Golden Bauhinia Awards |- | Golden Horse Award |- | rowspan="2" | 1998 |- | Hong Kong Film Awards | ''Ụmụnna nwanyị Soong'' |- | 2000 | Golden Horse Award | rowspan="6" | ''N'ọnọdụ ịhụnanya'' |- | rowspan="5" | 2001 | Eshia Film Critics Association Awards |- | Ihe nrite mgbasa ozi ihe nkiri China |- | Ememme Nkiri International Durban |- | Hong Kong Film Awards |- | Ihe nkiri SESC | Onye na-eme ihe nkiri si mba ofesi kacha mma |- | 2003 | Ihe nrite mgbasa ozi ihe nkiri China | Onye na-eme ihe nkiri kacha ewu ewu | ''dike'' |- | rowspan="2" | 2004 | Ememme Ihe nkiri Cannes | Onye na-eme ihe nkiri kacha mma | ''Dị ọcha'' |- | Ememme Nkiri International nke Hawaii | Award maka Mmeri n'ime ime ihe |{{NA}} |- | rowspan="2" | 2005 | Ememme Nkiri Ụwa nke Montreal | Ntụnye aka pụrụiche na nka Cinematographic nka |{{NA}} |- | Ememme Nkiri International nke Asia America | Ihe nrite mmezu nke ime ihe |{{NA}} |- | 2007 | Ememme Nkiri International nke Shanghai | Enyemaka pụtara ìhè nye sinima ndị China |{{NA}} |} {| class="wikitable sortable" !Afọ ! Ihe nrite ! Otu ! Ọrụ ahọpụtara ! Nsonaazụ |- | 1989 | rowspan="5" | Hong Kong Film Awards | rowspan="2" | Onye na-eme ihe nkiri kacha mma | ''Ka Anya mmiri Na-aga'' ||{{Nom}} |- | rowspan="2" | 1990 | ''Daalụ China'' ||{{Nom}} |- | Onye na-akwado ihe nkiri kacha mma | ''Uzuzu uhie'' ||{{Nom}} |- | 1992 | rowspan="2" | Onye na-eme ihe nkiri kacha mma | ''Ọnụ ụzọ ámá Dragọn ọhụrụ'' ||{{Nom}} |- | 2002 | ''dike'' ||{{Nom}} |- | 1992 | Ememme ihe nkiri Taipei Golden Horse na onyinye | Onye na-eme ihe nkiri kacha mma | ''Ọnụ ụzọ ámá Dragọn ọhụrụ'' ||{{Nom}} |- | 1998 | rowspan="3" | Golden Bauhinia Awards | rowspan="3" | Onye na-eme ihe nkiri kacha mma | ''Ụmụnna nwanyị Soong'' ||{{Nom}} |- | 2000 | ''N'ọnọdụ ịhụnanya'' ||{{Nom}} |- | 2002 | ''dike'' ||{{Nom}} |- | 2005 | Cesar Awards | Onye na-eme ihe nkiri kacha mma (Meilleure actrice) | ''Dị ọcha'' ||{{Nom}} |- | 2002 | rowspan="2" | Chlotrudis Awards | Onye na-eme ihe nkiri kacha mma | ''N'ọnọdụ ịhụnanya'' ||{{Nom}} |- | 2007 | Onye na-eme ihe nkiri kacha mma | ''Dị ọcha'' ||{{Nom}} |- |} == Hụkwa == * Cinema nke Hong Kong * Wong Kar-wai * Tony Leung Chiu Wai * Leslie Cheung == Ntụaka == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Cheung, Maggie}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] [[Òtù:Pages with unreviewed translations]] enpc3zr50emwuh2qvca43hfbinwn4za Lula Greene Richards 0 32720 729245 727986 2026-09-29T22:36:41Z InternetArchiveBot 11600 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 729245 wikitext text/x-wiki <references group="" responsive="0"></references>{{Databox}} '''Louisa Lula Greene Richards''' (April 8, 1849 - September 9, 1944) bụ onye na-ede uri ma bụrụ nwanyị mbụ na-ede akwụkwọ akụkọ na Utah Territory. <ref name="mormonlit"/>E bipụtara ọrụ Richards n'okpuru aha dị iche iche, gụnyere '''Louisa L. Greene''', '''Louise L. Green''', '''Lula Green''', na '''Lula G. Richards'''. Ọ bụ onye otu Church of Jesus Christ of Latter-day Saints (LDS Church). == Mbido ndụ na agụmakwụkwọ == A mụrụ Louisa Lula Greene na [[Iowa]]" id="mwEw" rel="mw:WikiLink" title="Kanesville, Iowa">Kanesville, Iowa, nke Evan M. Greene (nwa John P. Greene) na Susan Kent. <ref name="mormonlit"/>Lula bụ nwa nke asatọ n'ime ụmụ iri na atọ ha. <ref name="BYU studies"/>A mụrụ ya n'oge ntiwapụ nke ọgbụgbọ na ọgbụgba. N'oge ndụ ya niile, ọ bụ onye otu Chọọchị LDS. <ref name="mormonlit" />Nne nne ya abụọ bụ ụmụnne nwanyị nke onye isi oche Chọọchị LDS Brigham Young. Ezinụlọ ya kwagara Kanesville na 1846. <ref name="BYU studies" />N'afọ 1852, ha kwagara Salt Lake City, Utah Territory, mgbe Young hapụrụ Kanesville. <ref name="mormonlit" />Greened mechara biri na Provo, ezinụlọ ya kwagara Grantsville na 1859, ha kwagara ọzọ na Smithfield na 1864.<ref name="BYU studies" /> Greene malitere ide uri mgbe ọ bụ nwa agbọghọ ma enwere ihe akaebe na o dere uri mgbe ọ dị afọ iri na anọ. <ref name="BYU studies">{{Cite journal|author=Bennion|first=Sherilyn C.|title=Lula Greene Richards: Utah's First Woman Editor|journal=BYU Studies|date=1981|volume=21|issue=2|url=https://byustudies.byu.edu/content/lula-greene-richards-utahs-first-woman-editor|accessdate=31 May 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160921133806/https://byustudies.byu.edu/content/lula-greene-richards-utahs-first-woman-editor|archive-date=21 September 2016|url-status=dead}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFBennion1981">Bennion, Sherilyn C. (1981). . ''BYU Studies''. '''21''' (2): 1&#x2013;14<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">31 May</span> 2016</span>.</cite></ref>Site na 1868 ruo 1869, Greene gara ụlọ akwụkwọ onwe onye na Salt Lake City. <ref name="BYU studies" />Mgbe Greene dị afọ iri na asatọ, ya na nwanne ya nwanyị malitere obere ụlọ akwụkwọ na Cache County, Utah; Otú ọ dị, Greene enweghị ndidi n'ebe ụmụ akwụkwọ ya nọ ma ọ nweghị ọzụzụ. N'afọ 1869, ọ laghachiri n'ụlọ akwụkwọ na Mahadum Deseret na Salt Lake City.<ref name="mormonlit"/><ref name="BYU studies" /> == Ọrụ == N'afọ 1869, Greene bụ onye nchịkọta akụkọ nke ''Smithfield Sunday School Gazette'', obere akwụkwọ akụkọ e nyere ndị gara LDS Church Sunday School na Smithfield maka mbipụta isii site n'October ruo November. <ref name="BYU studies"/>Otú ọ dị, na 1871, a chọrọ ka ọ laghachi Smithfield n'ihi ọrịa ezinụlọ. N'enweghị ego ọ chọrọ maka njem ahụ, Greene zigara ''Salt Lake Daily Herald'' uri ma gwa onye nchịkọta akụkọ Edward L. Sloan ka ọ zụta ya maka $ 7.50, nke bụ ego ọ chọrọ iji laghachi n'ụlọ. Sloan kwetara, e bipụtakwara uri ya "Tired Out" n'ihu akwụkwọ akụkọ ''Daily Herald''.<ref name="BYU studies" /> N'oge na-adịghị anya, Sloan kpọtụrụ Greene na 1872 wee jụọ ya ma ọ ga-enwe mmasị ịbụ onye nchịkọta akụkọ nke akwụkwọ akụkọ maka ụmụ nwanyị Latter-day Saint a na-akpọ Woman's Exponent. Greene kwurịtara na onye isi oche nke Relief Society Eliza R. Snow, mgbe ọ natasịrị ngọzi ya na nkwado nke Brigham Young, Greene nabatara onyinye Sloan. <ref name="mormonlit">{{Cite web|title=Lula Greene Richards|work=Mormon Literature Database|publisher=[[Brigham Young University]]|url=http://mormonlit.lib.byu.edu/lit_author.php?a_id=3462|accessdate=2009-12-07}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[http://mormonlit.lib.byu.edu/lit_author.php?a_id=3462 "Lula Greene Richards"]. ''Mormon Literature Database''. [[Mahadum Brigham Young|Brigham Young University]]<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2009-12-07</span></span>.</cite></ref>N'afọ 1872, Women's Exponent malitere ibipụta na Salt Lake City na Greene dị ka onye nchịkọta akụkọ. E bipụtara aha ya dị ka "L. L. Greene" na mbipụta mbụ, mana n'ihi akwụkwọ ozi o degaara onye nchịkọta akụkọ nke chere na ọ bụ nwoke, ọ gbanwere aha ya ka ọ bụrụ "Louise L. Greène" na mbipute ndị sochirinụ. Greene dezigharịrị akwụkwọ akụkọ ahụ ruo mgbe Emmeline B. Wells nọchiri ya na 1877, onye dezigharị ya ruo mgbe a kwụsịrị Women's Exponent na 1914. Greene rịọrọ ka ọ hapụ ọnọdụ ya n'ebe ahụ n'ihi ibu ọrụ n'ụlọ na ezinụlọ ya. <ref name="BYU studies"/>Otú ọ dị, ọ gara n'ihu na-enye aka na Exponent na akwụkwọ ụka ndị ọzọ.<ref name="deseret news">{{Cite news|title=Louisa Lula Greene Richards|url=https://news.google.com/newspapers?nid=336&dat=19770723&id=R8dSAAAAIBAJ&pg=4500,5774539&hl=en|accessdate=31 May 2016|date=23 Jul 1977}}</ref> N'afọ 1873, Greene lụrụ Levi Willard Richards, nwa Levi Richards na nwa nwanne onye isi ụka Willard Richard. Levi jere ozi n'ọtụtụ ọkwa na Chọọchị LDS, gụnyere dịka onye otu ụlọ ọrụ Sunday School na dịka onyeisi ndị bishọp. <ref name="BYU studies"/>Lula na Levi nwere ụmụ asaa, anọ n'ime ha biri ndụ ruo mgbe ha toro. Otu n'ime ụmụ ha bụ onye na-ese ihe Lee Greene Richards.<ref name="encyclopedia">[[Andrew Jenson]]. ''[[Latter-day Saint Biographical Encyclopedia]]'', vol. 3, p. 703.</ref><ref name="BYU studies" /> N'afọ 1883, Louisa Richards ghọrọ onye nchịkọta akụkọ na Juvenile Instructor, akwụkwọ akụkọ LDS nke George Q. Cannon dezigharịrị. O dere ma dezie kọlụm "Our Little Folks" ruo 1907, mgbe a kwụsịrị ya. <ref name="BYU studies"/>Richards dere uri, uri ya pụtara na Woman's Exponent, Juvenile Instructor, Improvement Era, Young Woman's Journal, Children's Friend, na Relief Society Magazine.<ref name="deseret news"/><ref name="improvement era">{{Cite journal|author=Richards|first=L. Lula Greene|title=Father and Son|journal=Improvement Era|date=November 1921|volume=25|issue=1|url=https://books.google.com/books?id=_GwwAQAAMAAJ&q=lula+greene+richards+&pg=PA286|accessdate=31 May 2016}}</ref><ref name="young woman's journal">{{Cite journal|author=Richards|first=L. Lula Greene|title=Mother and Daughter|journal=Young Woman's Journal|year=1922|volume=33|url=https://books.google.com/books?id=kI5GAQAAMAAJ&q=lula+greene+richards+&pg=PA250|accessdate=31 May 2016}}</ref><ref name="children's friend">{{Cite journal|author=Richards|first=L. Lula Greene Richards|title=New Year's Records|journal=The Children's Friend|date=1912|volume=11|url=https://books.google.com/books?id=mNIRAAAAYAAJ&q=lula+greene+richards+in+children%27s+friend&pg=PA645|accessdate=31 May 2016}}</ref><ref name="RS magazine">{{Cite journal|author=Richards|first=L. Lula Greene|title=A Sure Defense|journal=The Relief Society Magazine|date=January 1916|volume=3|url=https://books.google.com/books?id=pFoXAAAAYAAJ&q=lula+greene+richards+in+relief+society+magazine&pg=PA546|accessdate=31 May 2016}}</ref> == Ndụ e mesịrị == Di ya, Levi, lụrụ nwunye dị iche iche, Persis Louisa Young, onye bụ nwa nwanne Greene. Ha lụrụ na ncheta nke iri na otu nke agbamakwụkwọ Lula na Levi. Persis nọrọ n'ụlọ Richards ma nyere aka n'ọrụ ụlọ. Levi nwụrụ na 1914.<ref name="mormonlit"/> Richards nọgidere na-abụ onye otu LDS Church. O nyere aka na Young Ladies' Mutual Improvement Association na Relief Society. Chọọchị ahụ kpọkwara ya ka ọ bụrụ onye otu General Board of the Primary, ọkwá o nwere ruo afọ iri abụọ na ise. <ref name="RS history" />Ọ rụrụ ọrụ na Salt Lake Temple site na nraranye ya na 1893 ruo 1934. Ọ gara n'ihu na-ede akwụkwọ ruo mgbe ọ nwụrụ. Richards nwụrụ na Septemba 9, 1944, na Salt Lake City.<ref name="mormonlit"/><ref name="RS history">{{Cite web|title=Louisa Lula Greene Richards|url=https://www.churchhistorianspress.org/the-first-fifty-years-of-relief-society/people/louisa-lula-greene-richards?letter=R#11|work=The First Fifty Years of Relief Society|publisher=The Church Historian's Press|accessdate=31 May 2016}}</ref> == Akwụkwọ ndị e bipụtara == === Abụ uri === {{Div col}} *{{cite encyclopedia|editor1-last=Howe|editor1-first=Susan Elizabeth|editor2-last=Bench|editor2-first=Sheree Maxwell|title=An Apology|encyclopedia=Discoveries: Two Centuries of Poems by Mormon Women|year=1890|publication-date=2004|publisher=Joseph Fielding Smith Institute for Latter-day Saint History/Association for Mormon Letters|location=Salt Lake City, Utah|oclc=55622597}} *{{cite encyclopedia|editor1-last=Howe|editor1-first=Susan Elizabeth|editor2-last=Bench|editor2-first=Sheree Maxwell|title=On My Fourteenth Birthday|encyclopedia=Discoveries: Two Centuries of Poems by Mormon Women|year=1890|publication-date=2004|publisher=Joseph Fielding Smith Institute for Latter-day Saint History/Association for Mormon Letters|location=Salt Lake City, Utah|oclc=55622597|url=http://contentdm.lib.byu.edu/cdm/compoundobject/collection/YWJ/id/9201/rec/1}} *{{Cite journal|title=Our Work and Our Wealth|journal=The Children's Friend|date=January 1902|volume=1|issue=1}} *{{Cite journal|title=Our Baby|journal=The Children's Friend|date=February 1902|volume=1|issue=2|pages=57–58}} *{{Cite journal|title=Our Hero Washington|journal=The Children's Friend|date=February 1902|volume=1|issue=2}} *{{Cite journal|title=Angel Guides|journal=The Children's Friend|date=June 1902|volume=1|issue=6|pages=192–193}} *{{Cite journal|title=Thou Shalt Not Take the Name of the Lord Thy God in Vain|journal=The Children's Friend|date=July 1902|volume=1|issue=7|pages=245–247}} *{{Cite journal|title=Sacrifice|journal=The Children's Friend|date=September 1902|volume=1|issue=9|pages=308–309}} <ref name="mormonlit" /> *{{Cite book|title=Branches That Run Over the Wall: A Book of Mormon Poem and Other Writings|date=1904|publisher=The Magazine Printing Company|location=Salt Lake City|url=https://archive.org/details/branchesthatruno00rich|oclc=682471839}} *{{Cite journal|title=The Bridegroom Cometh|journal=Relief Society Magazine|date=July 1915|volume=2|issue=7|url=https://archive.org/stream/reliefsocietymag02reli#page/310/mode/2up}} *{{Cite journal|title=To My Mother|journal=Relief Society Magazine|date=July 1916|volume=3|issue=7|url=https://archive.org/stream/reliefsocietymag03reli#page/n407/mode/2up}} *{{Cite journal|title=My Friend|journal=Relief Society Magazine|date=March 1916|volume=3|issue=3|url=https://archive.org/stream/reliefsocietymag03reli#page/148/mode/2up}} *{{Cite journal|title=A Sure Defense: Prayer and Love|journal=Relief Society Magazine|date=October 1916|volume=3|issue=10|url=https://archive.org/stream/reliefsocietymag03reli#page/546/mode/2up}} *{{Cite journal|title=Similitude|journal=Relief Society Magazine|date=December 1916|volume=3|issue=12|url=https://archive.org/stream/reliefsocietymag03reli#page/n745/mode/2up}} *{{Cite journal|title=Alice|journal=Relief Society Magazine|date=March 1917|volume=4|issue=3|url=https://archive.org/stream/reliefsocietymag04reli#page/136/mode/2up}} *{{Cite journal|title=A Bouquet and a Sentiment|journal=Relief Society Magazine|date=September 1917|volume=4|issue=9|url=https://archive.org/stream/reliefsocietymag04reli#page/n547/mode/2up}} *{{Cite journal|title=To President Joseph F. Smith, His Family and All Mourners|journal=Relief Society Magazine|date=March 1918|volume=5|issue=3|url=https://archive.org/stream/reliefsocietymag05reli#page/n139/mode/2up}} *{{Cite journal|title=A Lament: For a Tree that was Ruthlessly Spoiled by an Unknown Hand|journal=Relief Society Magazine|date=June 1918|volume=5|issue=6|url=https://archive.org/stream/reliefsocietymag05reli#page/n343/mode/2up}} *{{Cite journal|title=A Christmas Sonnet|journal=Relief Society Magazine|date=December 1918|volume=5|issue=12|url=https://archive.org/stream/reliefsocietymag05reli#page/690/mode/2up}} *{{Cite journal|title=The Blessedness of Pure Young Love: To the Bridegroom and Bride|journal=Relief Society Magazine|date=February 1919|volume=6|issue=2|url=https://archive.org/stream/reliefsocietymag06reli#page/90/mode/2up}} *{{Cite journal|title=The Records of the Dead|journal=Relief Society Magazine|date=September 1919|volume=6|issue=9|url=https://archive.org/stream/reliefsocietymag06reli#page/n547/mode/2up}} *{{Cite journal|title=Our God and Friend|journal=Relief Society Magazine|date=November 1919|volume=6|issue=11|url=https://archive.org/stream/reliefsocietymag06reli#page/n683/mode/2up}} *{{Cite journal|title=Promoted|journal=Relief Society Magazine|date=February 1920|volume=7|issue=2|url=https://archive.org/stream/reliefsocietymag07reli#page/88/mode/2up}} *{{Cite journal|title=We Mothers of Men|journal=Relief Society Magazine|date=May 1920|volume=7|issue=5|url=https://archive.org/stream/reliefsocietymag07reli#page/n271/mode/2up}} *{{Cite journal|title=Don't Let the Baby Forget Me|journal=Relief Society Magazine|date=August 1921|volume=8|issue=11|url=https://archive.org/stream/reliefsocietymag08reli#page/639/mode/2up}} *{{Cite journal|title=A Little Child at the Christmas Tide|journal=Relief Society Magazine|date=December 1921|volume=8|issue=12|url=https://archive.org/stream/reliefsocietymag08reli#page/n751/mode/2up}} *{{Cite journal|title=Mutual Appreciation|journal=Relief Society Magazine|date=October 1922|volume=9|issue=10|url=https://archive.org/stream/reliefsocietymag09reli#page/n599/mode/2up}} *{{Cite journal|title=Treasured Works|journal=Relief Society Magazine|date=April 1923|volume=10|issue=4|url=https://archive.org/stream/reliefsocietymag10reli#page/n195/mode/2up/}} *{{Cite journal|title=Aunt Lydia Ann and Aunt Susan A, Wells: Their Testimonies|journal=Relief Society Magazine|date=July 1923|volume=10|issue=7|pages=319–320|url=https://archive.org/stream/reliefsocietymag10reli#page/n387/mode/2up}} *{{Cite journal|title=Eliza S. Neslin|journal=Relief Society Magazine|date=February 1925|volume=12|issue=2|url=https://archive.org/stream/reliefsocietymag12reli#page/62/mode/2up}} *{{Cite journal|title=Mother's Answer|journal=Relief Society Magazine|date=May 1925|volume=12|issue=5|url=https://archive.org/stream/reliefsocietymag12reli#page/248/mode/2up}} *{{Cite journal|title=Beatitudes|journal=Relief Society Magazine|date=September 1925|volume=12|issue=9|url=https://archive.org/stream/reliefsocietymag12reli#page/474/mode/2up}} *{{Cite journal|title=To President Heber J. Grant on his Seventieth Birthday, Monday, November 22, 1926|journal=Relief Society Magazine|date=January 1927|volume=14|issue=1|url=https://archive.org/stream/reliefsocietymag14reli#page/n9/mode/2up}} *{{Cite journal|title=Mary|journal=Relief Society Magazine|date=April 1927|volume=14|issue=4|url=https://archive.org/stream/reliefsocietymag14reli#page/176/mode/2up}} *{{Cite journal|title=To Dr. Ellis R. Shipp on her Eightieth Birthday|journal=Relief Society Magazine|date=May 1927|volume=14|issue=5|url=https://archive.org/stream/reliefsocietymag14reli#page/n315/mode/2up}} *{{Cite journal|title=A Treasured Volume|journal=Relief Society Magazine|date=September 1927|volume=14|issue=9|pages=433–434|url=https://archive.org/stream/reliefsocietymag14reli#page/432/mode/2up}} *{{Cite journal|title=Retrospect|journal=Relief Society Magazine|date=April 1929|volume=16|issue=4|url=https://archive.org/stream/reliefsocietymag16reli#page/186/mode/2up}} *{{Cite journal|title=Emily|journal=Relief Society Magazine|date=October 1929|volume=16|issue=10|url=https://archive.org/stream/reliefsocietymag16reli#page/526/mode/2up}} *{{Cite journal|title=Greetings and Praise|journal=Relief Society Magazine|date=January 1930|volume=17|issue=1|url=https://archive.org/stream/reliefsocietymag17reli#page/n9/mode/2up}} *{{cite encyclopedia|editor1-last=Canon|editor1-first=Annie Wells|title=Apostrophe|encyclopedia=Our legacy: Relief Society centennial anthology of verse by Latter-day Saint women, 1835-1942|year=1941|publisher=General Board of Relief Society|location=Salt Lake City, Utah|oclc=4262352}} *{{cite encyclopedia|editor1-last=Canon|editor1-first=Annie Wells|title=The Sego Lily|encyclopedia=Our legacy: Relief Society centennial anthology of verse by Latter-day Saint women, 1835-1942|year=1941|publisher=General Board of Relief Society|location=Salt Lake City, Utah|oclc=4262352}} *{{cite encyclopedia|editor1-last=Canon|editor1-first=Annie Wells|title=Thank God|encyclopedia=Our legacy: Relief Society centennial anthology of verse by Latter-day Saint women, 1835-1942|year=1941|publisher=General Board of Relief Society|location=Salt Lake City, Utah|oclc=4262352}} {{Div col end}} === Akụkọ ifo ===   == Ihe odide == {{Reflist|2}} == Njikọ mpụga == * Lula Greene RichardsnaEbe nchekwa data MLCA * [https://books.google.com/books?id=UsAUAAAAYAAJ&dq=lula+greene+richards&pg=PA98-IA2 Isiokwu e dere banyere Louisa L. Greene Richards na The Young Woman's Journal''Akwụkwọ akụkọ Nwa agbọghọ ahụ''] * Abụ Richards nke pụtara na Relief Society Magazine ci7ye6aedc6eoav3gf7mudjsqwsut2b Josefina Molina 0 32806 729202 133650 2026-09-29T21:19:13Z Mbah Victor Chukwuemerie 16687 added {{DEFAULTSORT}} 729202 wikitext text/x-wiki {| class="infobox biography vcard" ! colspan="2" class="infobox-above" style="font-size:125%;" |<div class="honorific-prefix" style="font-size: 77%; font-weight: normal; display:inline;">Ezigbo Senora [[Don (honorific)|Doña]]</div><br /><div class="fn" style="display:inline">Josefina Molina</div><br /><div class="honorific-suffix" style="font-size: 77%; font-weight: normal; display:inline;">[[Medal of Merit in Labour|MML]]</div> |- | colspan="2" class="infobox-image" |[[File:Josefina_Molina.jpg|frameless]]<div class="infobox-caption">Molina na 2018</div> |- ! class="infobox-label" scope="row" |A mụrụ ya | class="infobox-data" |<div class="nickname" style="display:inline">Josefina Molina Reig</div><br /><span style="display:none"> </span> <span style="display:none">(<span class="bday">1936-11-14</span>)</span> 14 Nọvemba 1936 (afọ 86) <br /><div class="birthplace" style="display:inline">[[Córdoba, Spain|Córdoba]], Spain</div> |- ! class="infobox-label" scope="row" |Mba | class="infobox-data category" |Spanish |- ! class="infobox-label" scope="row" |Ọrụ (s) | class="infobox-data role" |Onye nduzi ihe nkiri, onye edemede |- ! class="infobox-label" scope="row" |Afọ ndị ọ na-arụsi ọrụ ike&nbsp; | class="infobox-data" |1966-1998 |- ! class="infobox-label" scope="row" |Ebe nrụọrụ weebụ | class="infobox-data" |https://web.archive.org/web/20171010135300/http://www.josefinamolina.es/ |} [[Category:Articles with hCards]] '''Josefina Molina Reig''' <small>MML</small> (amụrụ na Córdoba, 14 Nọvemba 1936) bụ onye nduzi ihe nkiri na Spain, onye edemede, onye na-emepụta TV na onye nduzi ebe. Ọ bụ otu n'ime ndị nduzi nwanyị mbụ na Spain ma bụrụkwa onye a ma ama maka iduzi ihe nkiri ndị a ma ama dị ka Función de noche (1981) na ''Esquilache'' (1988), yana usoro telivishọn Teresa of Jesus (1984). <ref>MCNBiografias.com. «Molina Reig, Josefina (1936–VVVV). » MCNBiografias.com». www.mcnbiografias.com.</ref>''Esquilache'' banyere na 39th Berlin International Film Festival. <ref name="Berlinale">{{Cite web|url=http://www.berlinale.de/en/archiv/jahresarchive/1989/02_programm_1989/02_Programm_1989.html|title=Berlinale: 1989 Programme|accessdate=10 March 2011|work=berlinale.de}}</ref>''Teresa de Jesús'' ritere ọtụtụ ihe nrite, gụnyere Antena de Oro (1984), na TP de Oro (1985, Best National Series).<ref name="imdbaward">[https://www.imdb.com/title/tt0088246/awards Awards at IMDB for "Teresa de Jesús" (1984)]</ref> == Akụkọ ndụ == A mụrụ Josefina Molina na 1936 na Cordoba, Spain, n'ezinụlọ nọ n'etiti. Nna ya bụ onye na-ere ahịa na Cordovan nke na-ere akpụkpọ ụkwụ na ngwaahịa ụlọ ọgwụ. Nne ya bụ nwanyị Katalan na-ahụ maka ọrụ ụlọ na nlekọta ụmụaka. Azụmaahịa ezinụlọ ahụ nwere ihe ịga nke ọma ma n'agbanyeghị nsogbu akụ na ụba mgbe agha gasịrị, ọ tara ahụhụ ọ bụla. N'ihi ọnọdụ ego siri ike nke nne na nna ya, obere Josefina nwere ike ịga ụlọ akwụkwọ ndị a ma ama na Cordoba dị ka Hermanos de la Salle, ebe a kụziiri ya otu esi ede na mgbakọ na mwepụ bụ isi ma ọ bụ Escolapias de Santa Victoria, ebe ọ gụsịrị akwụkwọ sekọndrị.<ref>MCNBiografias.com. «Molina Reig, Josefina (1936–VVVV). » MCNBiografias.com». www.mcnbiografias.com.</ref> Ọ gụsịrị akwụkwọ sekọndrị na 1969 ma nwee ohere ịnweta Baccalaureate n'ihi na ezinụlọ ya so na klas ndị ahịa. N'ụzọ dị otú a, Josefina kpebiri iji agụmakwụkwọ (karịsịa n'ihi mkpebi siri ike nke nne ya) nke nne na nna ya nwere ike inye ya.<ref>MCNBiografias.com. «Molina Reig, Josefina (1936–VVVV). » MCNBiografias.com». www.mcnbiografias.com.</ref> Mmekọrịta mbụ ya na ụwa nke ihe nkiri mere n'ụlọ ngosi nke obodo ya, ebe ndị mụrụ ya na-akpọrọ ya n'ehihie Sọnde. Na mgbakwunye, o nwekwara nnukwu ịhụnanya maka ịgụ akwụkwọ ma n'ihi nke ahụ, mgbe ọ dị afọ iri na atọ, ọ chọpụtara akwụkwọ dị mkpa dị ka Episodios Nacionales (National Episodes) nke Galdós (1843-1920). Nchịkọta akwụkwọ akụkọ a nwere mmetụta siri ike n'ọrụ Josefina dị ka onye na-akọ akụkọ, yana ọchịchọ ya siri ike maka ime ihe n'eziokwu. Otú ọ dị, ọ bụghị ruo mgbe ọ dị afọ iri na ise mgbe Josefina hụrụ ihe nkiri El río (The River) nke Jean Renoir (1951), ka mmasị ya siri ike n'ịkọ akụkọ site na ihe nkiri bilitere.<ref>Ya Veremos M80 Radio (10 de septiembre de 2015). «Josefina Molina: la primera directora de cine en España». https://www.youtube.com/.</ref> N'oge ọ bụ nwata, o ji ịnụ ọkụ n'obi sonye n'ọtụtụ ìgwè ndị ụbụrụ na-aghọ nkọ na Cordova, ha niile bụ ndị ọchịchọ ịmata ihe gbara ume. Ọ na-aga ihe ngosi na mkparịta ụka nke Cineclub Senda (Senda Film Club) na Cineclub del Círculo de la Amistad (Circle of Friendship Film Club) haziri. Ọ gakwara Círculo Juan XXIII (Juan XXIII Circle), ebe a na-ezukọta ndị ntorobịa Cordovan na-aga n'ihu na Francoist Spain. N'ebe ahụ, o guzobere ntọala nke otu ihe nkiri Teatro Ensayo Medea. N'ịbụ onye mmụọ ụmụ nwanyị na-akpali, ọ na-eduga otu a na ọ rụrụ ọrụ na nke mbụ ya dị ka onye nduzi ihe nkiri, na-eweta Casa de Muñecas (Dollhouse), site n'aka onye edemede egwuregwu Norwegian Henrik Ibsen (1828-1906). N'abalị mbụ nke egwuregwu a, nke mere na Salón Liceo del Círculo de la Amistad (Friendship Circle Lyceum Hall), bụ ọdịda dị egwu. Ozi Ibsen gosipụtara bụ nke na-ele anya n'ihu na nke na-aga n'ihu iji ghọta ya n'ụzọ dị mfe.<ref>MCNBiografias.com. «Molina Reig, Josefina (1936–VVVV). » MCNBiografias.com». www.mcnbiografias.com.</ref> N'adịghị ka nkụda mmụọ site na ihe ndọghachi azụ mbụ a, Josefina Molina kpebiri ịga n'ihu na ọrụ ya dị ka onye nduzi ihe nkiri. O jisiri ike wepụta ihe anọ (ma ọ bụ arụmọrụ ma ọ bụrụ na ịchọrọ) ma, n'otu oge ahụ, ọ gakwuuru ndị dị mkpa dị iche iche na-eme ihe ngosi na ndị mgbasa ozi. Nke ahụ bụ otu o si malite, site na 1962, ọ malitere ịrụkọ ọrụ mgbe niile na mmemme redio Vida de espectáculos (Life of shows). A na-agbasa ya na nnukwu ihe ịga nke ọma na Radio Vida na ngalaba akpọrọ La mujer y el cine (Ndị inyom na Cinema).<ref>MCNBiografias.com. «Molina Reig, Josefina (1936-VVVV). » MCNBiografias.com». www.mcnbiografias.com.</ref> == Ọrụ ọkachamara == Molina gụrụ sayensị ndọrọ ndọrọ ọchịchị ma na 1962 o guzobere otu ihe nkiri Teatro de Ensayo Medea n'obodo ya ma duzie ọtụtụ mmepụta. N'afọ 1969, ọ ghọrọ nwanyị mbụ nwetara akara ugo mmụta na iduzi / imepụta na Official Cinema School. N'oge ahụ, ọ gbara ọtụtụ ihe nkiri maka Spanish Television (Estudio 1 [Study 1], Hora once [Eleventh hour], Teatro de siempre [The same theater as always] wdg). E mere ya onye na-ahụ maka mgbanwe nke The ''Metamorphosis'' nke Kafka, nke o kwuru, sị: "ọ bụ ihe siri ike nke ọ dịghị onye chọrọ ime, mana etinye m obi m n'ime ya ma ndị mmadụ mechara kwuo, sị: 'nwa agbọghọ ahụ dara ogbenye arụsiwo ọrụ ike nke na anyị nwere ihe na ya.' Ị pụghị iche n'echiche etu ụdị nna a si bụrụ ihe a na-agaghị anagide.<ref>País, Ediciones El (18 de mayo de 2015). «Josefina Molina: ser mujer y hacer películas...». EL PAÍS</ref> Ọ gbanwere ma duzie ọtụtụ mmepụta dịka Motín de Brujas (Riot of Witches) nke Josep Maria Benet, No puede ser el guardar una mujer (Enweghị Onye Na-eche Nwaanyị) nke Agustín Moreto, Cartas de Amor (''Akwụkwọ ozi ịhụnanya'') nke A. R. Gurney na La ''Lozana Andaluza'' (Nwata Andalusian ahụike), nke Rafael Alberti kwadoro egwuregwu ahụ nke Francisco Delicado.<ref>«Josefina Molina». Cinco Horas Con Mario (en español de España).</ref> Usoro telivishọn ya a ma ama bụ: El Camino (The Road) (1978) nke na-akọ akụkọ Daniel, nwa nwoke dị ''Ụzọ'' iri na otu a na-akpọ el Mochuelo (obere nnụnụ), onye debanyere aha n'ụlọ akwụkwọ dị n'obodo ahụ ma ya mere ọ ghaghị ịhapụ obodo ebe ọ tolitere. Otú ọ dị, n'abalị tupu ọ pụọ, Daniel na-echeta oge ọ bụ nwata na akụkọ banyere ndị bi na ndagwurugwu ebe a zụlitere ya; ''Teresa de Jesús'' (Teresa nke Jizọs) (1984) na-akọ akụkọ ndụ St. Teresa nke Jizọs, nke Concha Velasco gosipụtara, na Entre Naranjos (N'etiti osisi oroma) nke Blasco Ibañez dere (1998). Ọ na-eduzi ihe nkiri, na-enwe nnukwu ihe ịga nke ọma na Cinco Horas con Mario (A''Awa Ise na Mario''), okwu a na-anọchite anya ya ruo ọtụtụ iri afọ. Ọ bụ Lola Herrera na Natalia Millan emeela ya n'oge dị iche iche dabere na akwụkwọ akụkọ Miguel Delibes. N'afọ 1990, o duziri Los últimos Días de Emmanuel Kant (The Last Days of Immanuel Kant), nke Alfonso Sastre. Ihe nkiri mbụ ya, Vera, un cuento cruel (''Vera, akụkọ obi ọjọọ''), nke so n'ụdị fantasy, malitere na 1973. N'afọ 1981, ọ ruru ọkwa dị mma dị ka onye na-eme ihe nkiri na Función de noche (N'abalị). Ihe nkiri a na-akọ akụkọ ndụ nke alụmdi na nwunye dị iche nke Lola Herrera na Daniel Dicenta na-akọwa ndụ nke ha. N'afọ 1989, e wepụtara ihe nkiri akụkọ ihe mere eme bụ ''Esquilache''. Ọ dabeere na Un soñador para un pueblo (Onye na-arọ nrọ maka ndị mmadụ) nke Antonio Buero Vallejo. O nwere nnukwu ndị na-eme ihe nkiri nke gụnyere Fernando Fernán Gómez, Adolfo Marsillach, Concha Velasco na ndị ọzọ a ma ama na-eme egwuregwu. Lo más natural (The most natural) (1990), nke Charo López na Miguel Bosé, na La Lola se va a los puertos (''Lola na-aga n'ọdụ ụgbọ mmiri'') (1993), ya na onye na-agụ egwu Rocío Jurado, bụ ọrụ ihe nkiri ikpeazụ ya.<ref>Borau, José Luis, dir. (1998) Diccionario del cine español. Academia de las Artes y las Ciencias Cinematográficas de España.</ref> N'afọ 2006, o guzobere CIMA, otu ụmụ nwanyị na-eme ihe nkiri na mgbasa ozi, ya na ndị ọzọ na-eme fim dị ka [[Inés París|Inés Paris]] Chus Gutiérrez, Icíar Bollaín na Isabel Coixet. Josefina bụ Onye isi oche nsọpụrụ nke njikọ ahụ. N'afọ 2011, ụlọ akwụkwọ Spanish Academy of Film Arts and Sciences nyere ya Honorary Goya Award, nke ọ na-enweghị ike ịga. <ref>Josefina Molina, Goya de Honor 2011 RTVE.es</ref>N'afọ 2012, a kpọrọ ya Honorary Citizen na Andalucia.<ref>abc. «Josefina Molina verá reconocida su carrera en el Festival de Cine Europeo de Sevilla 2013». abcdesevilla.es</ref> E wezụga ịbụ onye nduzi ọ bụkwa onye edemede nwere onyinye. Mgbe o kpebiri na ọ gaghị eme ihe nkiri ọ bụla ọzọ, Josefina Molina malitere ide ihe n'ihi na, dịka o kwuru, 'ọ bụrụ na emeghị m, ọ ga-ewute m nke ukwuu.' Akwụkwọ akụkọ mbụ ya bụ Cuestión de azar (A Matter of Chance). Ọ kọwara ya dị ka:"akụkọ nke ọgbọ m na Andalucia, otu esi agụmakwụkwọ ụmụ agbọghọ na otu esi zụlite m". Akwụkwọ akụkọ ahụ sochiri En el umbral de la hoguera (N'ọnụ ụzọ nke osisi) banyere Teresa nke Jizọs. "Ha rịọrọ m maka akwụkwọ dabere na usoro telivishọn ahụ, mana ka m hapụrụ otu ihe omume site na mbipụta ikpeazụ, ahọrọ m ide banyere ya: njem ya na Andalucia - mgbe Inquisition na-enyocha ya na Order gwara ya ka ọ nọrọ jụụ. N'otu oge ahụ, ndị Barefoot Carmelitas na ndị ọzọ nọ n'agha.- "... Abụ m naanị onye na-amụta akwụkwọ, mana ọ na-akpali akpali n'ihi na ị nwere ike ime ihe ọ bụla ịchọrọ, na-enweghị onye na-emepụta ihe nke na-agwa gị ihe ị ga-eme ma ọ bụ otu na-adabere na ntụziaka gị. Naanị ihe ị ga-eme bụ nkwekọrịta na onwe gị mgbe ị na-ede, ị nwere ike ịghọ aghụghọ mana n'ikpeazụ ị bụ naanị gị na-ahụ maka ya. Nke a bụ ihe masịrị m. "Mgbe o dechara akwụkwọ a rịọrọ, Los papeles de Bécquer (akwụkwọ Becquer) na akụkọ ndụ onwe onye, Sentada en un rincón (Nnọdụ ala na nkuku), ọ na-edezi ihe ruo afọ isii, "nke m na-agaghị emecha. "<ref>País, Ediciones El (18 de mayo de 2015). «Josefina Molina: ser mujer y hacer películas...». EL PAÍS.</ref> == Ihe odide == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Molina, Josefina}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] [[Òtù:Pages with unreviewed translations]] k33uvnwlwf0atymumzu6jfxxhsqh4r5 Elizabeth Kucinich 0 32827 729201 644164 2026-09-29T21:17:45Z Mbah Victor Chukwuemerie 16687 added {{Datatbox}} 729201 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[Category:Articles with hCards]] ''Elizabeth Jane Kucinich (née Harper; amụrụ 22 Ọktoba 1977) bụ nri anụ ahụ Britain na onye na-akwado vegan. Ọ ewepụtala akwụkwọ akụkọ abụọ wee lụọ onye omeiwu US asatọ ezumike nka na onye ndoro-ndoro ochichi Democratic ugboro abụọ Dennis Kucinich.'' <ref>{{Cite web|url=https://www.politico.com/story/2012/10/kucinich-wants-dc-to-changefrom-a-red-meat-state-to-vegan-081969|title=Kucinich wants D.C. to go vegan|first=Patrick|author=Gavin|work=[[Politico]]|date=3 October 2012|accessdate=25 February 2018}}</ref>.<ref>{{Cite web|url=http://www.politico.com/story/2012/12/kucinichs-wife-launches-realty-site-084873|title=Kucinich's wife launches realty site|first=Patrick|author=Gavin|date=10 December 2012|work=Politico|accessdate=28 April 2017}}</ref> == Oge ọ malitere == Amụrụ Elizabeth Jane Harper, ada Graham Harper na Julia Massey (gbara alụkwaghịm), a zụlitere ya na North Ockendon na mpaghara London nke Havering, England..<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.commondreams.org/headlines05/1030-04.htm|title=How Kucinich Found Love|first=Evelyn|author=Theiss|date=30 October 2005|work=Common Dreams|accessdate=28 April 2017}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFTheiss2005">Theiss, Evelyn (30 October 2005). [https://www.commondreams.org/headlines05/1030-04.htm "How Kucinich Found Love"]. ''Common Dreams''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">28 April</span> 2017</span>.</cite></ref> Kucinich na-ejide BA na Ọmụmụ okpukperechi na nkà mmụta okpukpe na MA na International Conflict Analysis si na Mahadum Kent ma nweekwa asambodo na Peace and Reconciliation Studies site na.Mahadum Coventry.<ref name=":0"/><ref>{{Cite web|url=http://capitolweekly.net/capitol-weekly-interview-elizabeth-kucinich/|title=Capitol Weekly Interview: Elizabeth Kucinich|work=Capitol Weekly|date=24 January 2008|accessdate=27 November 2017}}</ref><ref name=":0" /> == Ọrụ == N'afọ 2005, mgbe ya na ndị ogbenye nọ n'ime ime obodo na n'obodo ukwu na [[Ndia|India]] na [[Tanzania]] rụchara ọrụ, Kucinich kwagara US iji hazie nzukọ mba ụwa mbụ gbasara mgbanwe ego maka American Monetary Institute. <ref name=":0"/>Ọ bụkwa onye nduzi nke iwu na Center for Food Safety na onye nduzi ihe gbasara gọọmentị maka Kọmitii Ndị Ọgwụ maka Ọgwụ Na-ahụ Maka Ọgwụ (PCRM) na onye na-ahụ maka onye bụbu Onye isi oche nke United Nations General Assembly.<ref name=":1">{{Cite web|url=http://thehill.com/blogs/regwatch/other/297299-elizabeth-kucinich-named-policy-chief-for-food-safety-group|title=Elizabeth Kucinich named policy chief for food safety group|work=The Hill|date=May 2013}}</ref> N'ọnwa Disemba afọ 2012, ọ malitere ọrụ ire ala. "Ebe ihe onwunwe bụ ihe na-atọ ụtọ ogologo oge", ka o kwuru.<ref>{{Cite news|url=https://www.washingtonpost.com/blogs/reliable-source/post/elizabeth-kucinich-becomes-a-real-estate-agent-will-keep-public-affairs-job-too/2012/12/11/609d09b0-43e4-11e2-9648-a2c323a991d6_blog.html|title=Elizabeth Kucinich becomes a real-estate agent; will keep public-affairs job, too|date=11 December 2012|work=Washington Post|accessdate=28 April 2017}}</ref> Kucinich nọ na bọọdụ ndị nduzi nke ọtụtụ òtù, gụnyere Sean Penn's Haitian relief organization, J / P HRO ma nọrọ na bọọdụ nke Rodale Institute; N'afọ 2013 ọ ghọrọ onye nduzi nke iwu na Center for Food Safety, wee sonye na bọọdụ nduzi nke UNRWA USA n'ọnwa Ọktoba afọ 2014.<ref name=":1"/><ref>{{Cite web|url=http://rodaleinstitute.org/about-us/board-of-directors/|title=Board of Directors|work=rodaleinstitute.org}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.centerforfoodsafety.org/healthy-home/3274/healthy-home/press-releases/2166/elizabeth-kucinich-joins-center-for-food-safety#|title=Elizabeth Kucinich joins Center for Food Safety|date=1 May 2013|work=Center for Food Safety|accessdate=28 April 2017}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.unrwausa.org/unrwa-usa-press-releases/2016/7/7/elizabeth-kucinich-joins-unrwa-usa-board-of-directors-to-advance-humanitarian-assistance-to-palestine-refugees|title=elizabeth kucinich joins unrwa usa board of directors to advance humanitarian assistance to palestine refugees|date=October 2014|work=UNRWAUSA|accessdate=28 April 2017|archivedate=2 July 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210702042146/https://www.unrwausa.org/unrwa-usa-press-releases/2016/7/7/elizabeth-kucinich-joins-unrwa-usa-board-of-directors-to-advance-humanitarian-assistance-to-palestine-refugees}}</ref> Kucinich bụ onye nrụpụta ọrụ nke GMO OMG, ihe nkiri mgbochi GMO. == Ndụ onwe onye == N'oge na-adịbeghị anya, o si England bịa, ya na onye isi ya si American Monetary Institute gara n'ọfịs onye omeiwu Dennis Kucinich na 4 Mee 2005. <ref name=":0"/>Ha akọwaala mmekọrịta mbụ a dị ka "ịmata mkpụrụ obi", ha lụkwara n'ihe na-erughị ọnwa anọ ka e mesịrị.<ref>{{Cite news|title=The Love Song of Dennis Kucinich|url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2007/12/04/AR2007120402333.html|work=The Washington Post|first=Libby|author=Copeland|date=5 December 2007}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.cleveland19.com/story/2141143/marriage-license-provides-clues-to-kucinichs-wife/|title=Marriage license provides clues to Kucinich's wife|date=24 August 2005|work=[[WOIO]]|accessdate=7 December 2022}}</ref> A hụla ọdịdị Kucinich na mgbasa ozi. Magazin Vanity Fair kpọrọ ya otu n'ime ụmụ nwanyị ndọrọ ndọrọ ọchịchị "nke kacha mma" nke mba ahụ na Cleveland Magazine kpọrọ ya "onye kacha adọrọ mmasị na Cleveland". <ref>{{Cite web|title=Vanity Fair Magazine names Elizabeth Kucinich among nation's "best dressed" political wives|date=8 August 2013|url=http://www.cleveland.com/open/index.ssf/2013/08/vanity_fair_magazine_names_eli.html}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.clevelandmagazine.com/ME2/dirmod.asp?sid=E73ABD6180B44874871A91F6BA5C249C&nm=&type=Publishing&mod=Publications%3A%3AArticle&mid=1578600D80804596A222593669321019&tier=4&id=1EF078C139D84C85B843E0C6A19AE2D1|title=Our Most Interesting People|date=1 January 2006|work=Cleveland Magazine|accessdate=28 April 2017|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304195421/http://www.clevelandmagazine.com/ME2/dirmod.asp?sid=E73ABD6180B44874871A91F6BA5C249C&nm=&type=Publishing&mod=Publications::Article&mid=1578600D80804596A222593669321019&tier=4&id=1EF078C139D84C85B843E0C6A19AE2D1}}</ref>Alexandra Petri nke ' id="mwVQ">Washington Post kọwara ya dị ka "ihe ịrịba ama dị oké ọnụ ahịa nke District".<ref>{{Cite news|title=Good-bye to Mrs. Kucinich-and to the man with her|url=https://www.washingtonpost.com/blogs/compost/post/goodbye-to-mrs-kucinich--and-to-her-husband-dennis/2012/03/07/gIQAGZU9wR_blog.html|work=The Washington Post|first=Alexandra|author=Petri|authorlink=Alexandra Petri|date=7 March 2012}}</ref> == Edensibia == {{Reflist|2}} {{DEFAULTSORT:Kucinich, Elizabeth}} == Njikọ mpụga == * Ebe nrụọrụ weebụ gọọmentị * {{IMDb name}} * Ihe ncheta na The Huffington Post''Akwụkwọ akụkọ Huffington Post'' * ỌdịdịnaC-SPAN [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] a9fgcacaq51rk4ytn6w0rdkdv7skx1w Peter Nwangwu 0 32928 729196 186899 2026-09-29T21:16:18Z Mbah Victor Chukwuemerie 16687 added {{DEFAULTSORT}} and {{Datatbox}} 729196 wikitext text/x-wiki {{Databox}} Peter Nwangwu {{Audio|Ig-Peter Nwangwu.ogg|Audio}} == Edensibia== {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Nwangwu, Peter}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] hfk3nj4yptdb2x0v9tjlwhc5sd66zle Diane Tell 0 32957 729191 621711 2026-09-29T21:10:30Z Mbah Victor Chukwuemerie 16687 added {{Datatbox}} 729191 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[Category:Articles with short description]] [[Category:Short description is different from Wikidata]] [[Category:Articles with hCards]] '''Diane Tell (amuru Disemba 24, 1959) bu onye egwu Canada amuru na Quebec City, Quebec. Ọ banyere ụlọ nchekwa Val d'Or mgbe ọ dị afọ isii. Ọ gara n'ihu na ọmụmụ .Ọ banyere ụlọ nchekwa Val d'Or mgbe ọ dị afọ isii. Ọ gara n'ihu na ọmụmụ ya na Montréal conservatory wee na CEGEP Saint-Laurent ma dee abụ mbụ ya mgbe ọ dị afọ iri na abụọ. Dị ka o''' <ref>{{Cite web|url=https://www.musicbusinessworldwide.com/socan-elects-new-board-of-directors-to-serve-from-2018-to-2021/|title=SOCAN elects new board of directors to serve from 2018 to 2021|date=25 May 2018}}</ref>'Mee 2018, a họpụtara Tell na Board of Directors nke SOCAN maka ọrụ afọ 3. <ref>[https://www.socan.com/fr/about/governance/ Socan]</ref> .(The Society of Composers, Authors and Music Publishers of Canada) Ahọpụtaghachiri na 2021 maka ikike nke abụọ.[1] [1] Paris, Julaị 15, 2022. <ref>[https://ici.radio-canada.ca/ohdio/premiere/emissions/ca-vaut-le-retour/segments/entrevue/420642/musique-distinction-culture-vedettes-chanson?fbclid=IwAR0MPQqiC8uLrpB-4mPtJyCrOyn_TIhgM8qql4qXFYMehjx0_QR899xGVQU Radio-Canada]</ref>Madame Rima Abdul Malak, Minista Omenala, nyere Diane Tell, dị ka akụkụ nke klaasị mmiri 2022, ọkwa Chevalier de l'ordre des Arts et des Lettres, otu n'ime ihe dị iche n'etiti fou. == Nkọwapụta == * 1977: ''Diane Tell'' * 1979: ''N'etiti anyị'' * 1980: N'ime ụta''Akụ́'' * 1982: ''Chimères'' * 1984: ''Ịhụnanya Dị Anyị Ịkpa'' * 1986: Ịmata ọzọ''Ịmata Ama'' * 1988: Gbuo m''Gwọ m'' * 1990: ''Akụkọ ifo banyere Jimmy'' * 1991: ''Marilyn Montreuil'' * 1993: ''Egwú ndị a họọrọ'' * 1996: ''Ọchịchọ Obi ụtọ Ọchịchọ'' Ọchịchọ * 2003: Tout de Diane (nchịkọta) * 2005: Popeline''Ihe ndị a ma ama'' * 2009: Diane Tell Original Album Classics (5-CD set) * 2009: Dr. Boris & Mister Vian''Dọkịta Boris na Mister Vian'' * 2011: A na-emeghe ákwà mgbochi<ref>{{Cite web|url=http://jam.canoe.ca/Music/Charts/ALBUMS.html|title=CANOE -- JAM! Music - SoundScan Charts|archiveurl=https://www.webcitation.org/66hLkOh0w?url=http://jam.canoe.ca/Music/Charts/ALBUMS.html|archivedate=5 April 2012}}</ref> * 2013: ''Otu'' * 2013: Passe Simple (Best of) * 2014: Ahapụla m: Otuto nye Jacques Brel (ndị na-ese ihe na Quebec) * 2015: Intemporelle Diane Dufresne (ndị na-ese ihe na Quebec) * 2015: Duos Félix Leclerc (ọtụtụ ndị na-ese ihe na Quebec) * 2019: ''Haiku'' * Felix onye na-agụ egwú na onye na-ede egwú (1980) Quebec * Félix onye omenkà ọhụrụ kachasị mma (1980) * Félix kacha mma abụ maka "Si j'étais un homme" (1981) * Félix kacha mma album En Flèche (1981) * Félix onye na-agụ egwú na onye na-ede egwú (1981) * Félix nwanyị kachasị mma na-ese ihe (1981) * Juno Awards, nhọpụta, onye na-agụ egwú nwanyị kachasị mma (1984) Canada * Midem Awards nwanyị kachasị mma (1982) France * Mmeri nke egwu kacha mma nke French album Faire à nouveau connaissance (1986) France * Classics SOCAN - Gilberto, Ọ bụrụ na abụ m nwoke, Miami, Ịmara, Ịmata ọzọ... + * SPACQ - [https://www.spacq.qc.ca/fr/Nouvelle/La-Fondation-SPACQ-devoile-ses-laureats-2015_237.php PRIX ROBERT CHARLEBOIS] - Mgbasa ozi mba ụwa (2015) * "Ọ bụrụ na m bụ nwoke" Ndị na-ede abụ na Canada bụ ndị a ma ama (2017) * 1977 Bigins na Bishọp Montreal * 1980 Ebe Nkà Montreal * 1982 Ụlọ Egwuregwu Saint-Denis Montreal * 1983 Olympia Paris * 1986 Olimpik Paris * 1989 Olympia Paris * 1996 Le Spectrum Montreal * 2003 Obí Eze Paris * 2003 Les FrancoFolies de Montréal Club Soda Montreal * 2003 Ụlọ Egwuregwu Petit Champlain, Quebec * 2005 Les FrancoFolies de Montréal Spectrum Montreal * 2005 Cabaret Music-Hall na Montreal na njem nleta En Solo ma ọ bụghị Single''N'onwe ya mana ọ bụghị n'otu'' * 2005 Grand Théâtre de Québec Quebec * 2006 Onye Europe Paris * 2010 Les FrancoFolies de Montréal La Place des Arts Montreal * 2012 Les FrancoFolies de Montréal Nnukwu ihe nkiri Montreal * 2012 Njem ROSEQ Qué, N.B. /Canada * 2013: Ahapụla m, Hommage à Jacques Brel - Festival de Tadoussac, FrancoFolies de Montréal CA * 2013: Usoro kọntaktị na Europe na Canada, na Solo, na Duo (ya na Robbie McIntosh), ya na Vincent Réhel na Quatuor na Cordes Hermès * 2014: Ahapụla m, otuto nye Jacques Brel - na njem na Quebec CA * 2014: Usoro kọntaktị na Europe na Canada, na Solo, na Duo (ya na Robbie McIntosh) * 2014: Festival de Jazz de Montréal na Vincent Réhel na Mommies on the Run CA * 2015: Ahapụla m, Hommage à Jacques Brel - Na njem na Quebec na Festival Montréal en Lumières (Salle Wilfried Pelletier de la Place des Arts) CA * 2016: Printemps de Pérouges FR, na duo na Robbie McIntosh * 2017: Ahapụla m, Hommage à Jacques Brel - Avec l'Orchestre Symphonique de Montréal (Maison Symphoniques de la Place des Arts) Montréal Qué. CA * 2017: Le Baladin nke Savièse CH, na duo ya na Robbie McIntosh * 2017: Pan Piper (Paris FR) * 2018: N'abalị nke jazz, Chernex-sur-Montreux CH * 2021 - 2022: njem egwu 40 na Canada - Bonsound na Tuta Music Tour. * 1990: La légende de Jimmy, Théâtre Mogador, Paris nke Michel Berger na Luc Plamondon. * 1991: Marilyn Montreuil (onye na-eme ihe nkiri na onye na-ede egwu), Théâtre national de Chaillot, Paris nke Jerome Savary na Diane Tell * 2008: Je m'voyais déjà, Théâtre du Gymnase, Paris nke Laurent Ruquier, abụ nke Charles Aznavour == Edensibia == <references /> == Njikọ mpụga == * (n'asụsụ French) [http://www.dianetell.com Ebe nrụọrụ weebụ Diane Tell] * {{IMDb name|1337096}} * [https://web.archive.org/web/20050328234404/http://www.thecanadianencyclopedia.com/index.cfm?PgNm=TCE&Params=U1ARTU0003380 Diane Tell na The Canadian Encyclopedia''Akwụkwọ Encyclopedia nke Canada''] * [https://www.flickr.com/photos/dianetell/ Nchịkọta foto na Flickr] {{DEFAULTSORT:Tell, Diane}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] fs7ujl6suy7071dqkxg1ztocns6vg46 Akpan Hogan Ekpo 0 32999 729189 496543 2026-09-29T21:08:22Z Mbah Victor Chukwuemerie 16687 added {{DEFAULTSORT}} 729189 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|website={{url|www.akpanhekpo.net}}|image=Akpan Hogan Ekpo.png|name=Akpan Hogan Ekpo|honorific prefix=Prọfesọ|birth_place=Lagos, Nigeria|birth_date=26 June 1954|nationality=Nigerian|occupation=Onye na-ahụ maka akụ na ụba na prọfesọ|works=Prọfesọ nke Economics na Public Policy na Mahadum Uyo, Akwa Ibom State, Nigeria. Onye isi oche nke Foundation for Economic Research and Training (FERT) na Lagos, Nigeria. Onye isi nchịkwa nke West African Institute for Financial and Economic Management (WAIFEM) na Lagos, Nigeria site na Mee 2009 ruo Disemba 2018. Ọ bụbu osote onye isi nke Mahadum Uyo, Akwa Ibom State, Nigeria. Ekpo bụkwa onye bụbu onye nduzi [4] Central Bank of Nigeria}} [[Category:Articles with hCards]] '''Akpan Hogan Ekpo''' {{Audio|Ig-Akpan_Hogan_Ekpo.ogg|Audio}}listeni (amụrụ na 26 June 1954) <ref>{{Cite web|url=http://www.akpanhekpo.net/|title=Akpan H. Ekpo|publisher=Akpan H. Ekpo|date=|accessdate=2014-08-10|archivedate=2022-05-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220508054501/https://akpanhekpo.net/}}</ref> bụ onye Naijiria na-ahụ maka akụ na ụba na prọfesọ. Ọ bụ Prọfesọ nke Economics na Public Policy na Mahadum Uyo, Akwa Ibom State, Nigeria. <ref>{{Cite web|url=http://fertafric.net/structure/|title=Structure|date=2018-04-17|accessdate=2023-11-03|archivedate=2019-08-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190803020506/https://fertafric.net/structure/}}</ref> bụkwa Onye isi oche nke Foundation for Economic Research and Training (FERT) na Lagos, Nigeria. [1] <ref>{{Cite web|url=http://www.waifem-cbp.org/|title=West African Institute for Financial and Economic Management (WAIFEM)|publisher=Waifem-cbp.org|date=|accessdate=2014-08-10|archivedate=2014-08-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140812202752/http://www.waifem-cbp.org/}}</ref> bụ onye isi nchịkwa nke West African Institute for Financial and Economic Management (WAIFEM) na Lagos, Nigeria site na Mee 2009 ruo Disemba 2018. [1] Ọ bụbu osote onye isi nke Mahadum Uyo, Akwa Ibom State, Nigeria. Ekpo bụkwa onye bụbu onye nduzi <ref>{{Cite web|url=http://www.cenbank.org/aboutcbn/RetiredExecutive.asp?Name=Prof.+Akpan+H.+Ekpo|title=Central Bank of Nigeria:: List of Retired Directors|publisher=Cenbank.org|date=|accessdate=2014-08-10}}</ref> Central Bank of Nigeria . [1] == Oge ọ malitere == A mụrụ Akpan Hogan Ekpo na Lagos, [[Naijiria|Naịjirịa]] n'aka Hogan Ekbo Etuknwa (1917-1997) onye bụ Onye uwe ojii na Affiong Harrison Hogan Ekпо (née Udosen) (1936-2019). Ọ bụ nwa mbụ n'ime ụmụ anọ. Ekpo sitere na Ikot Obio Eka na [[Etinan]] Local Government of Area of Akwa Ibom State, Nigeria. Ekpo gara Anglican Isoko Primary School, Marine Beach, [[Apapa]], Lagos site na 1959 ruo 1965. <ref name="akpanhekpo1">{{Cite web|url=http://www.akpanhekpo.net/|title=Personal Information|publisher=Akpan H. Ekpo|date=1954-06-26|accessdate=2014-08-10|archivedate=2022-05-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220508054501/https://akpanhekpo.net/}}</ref> Site na 1965 ruo 1970 ọ gara [[United Christian Secondary School, Bombay Crescent, Apapa, Lagos]] . <ref name="akpanhekpo1" /> Mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ sekọndrị ya, Ekpo natara agụmakwụkwọ site na Gọọmentị Federal nke Naịjirịa iji gaa Mahadum na United States of America. == Ọrụ == <ref name="akpanhekpo1"/> gara Mahadum Howard dị na [[Washington, D.C.|Washington, DC]] ebe ọ natara nzere Bachelor of Arts na Master of Arts na Economics na 1976 na 1978 n'otu n'otu. Ọ gakwara Mahadum Northwestern, [[Illinois]]" id="mwOw" rel="mw:WikiLink" title="Evanston, Illinois">Evanston, Illinois n'okpuru American Economic Association Fellowship Award na 1975. N'afọ 1983, ọ nwetara PhD.D. na Economics na Mahadum Pittsburgh, [[Pensílvéníyạ|Pennsylvania]] . <ref name="akpanhekpo1" /> Ekpo kụziri ihe na [[Nort Kárólínạ|North Carolina]] Agricultural and Technical State University, Greensboro, North Carolina site na 1981 ruo 1983. Ọ laghachiri [[Naijiria|Naịjirịa]] n'afọ 1983. Site na 1983 ruo 1989 ọ bụ onye nkuzi na [[Calabar]]" id="mwSA" rel="mw:WikiLink" title="University of Calabar">Mahadum Calabar, Calabar, [[Naijiria|Naịjirịa]] ebe ọ rịgooro n'ọkwa ngwa ngwa wee bụrụ Onye nkuzi Ukwu na 1987. <ref name="akpanhekpo2">{{Cite web|url=http://www.akpanhekpo.net/|title=Experience|publisher=Akpan H. Ekpo|date=|accessdate=2014-08-10|archivedate=2022-05-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220508054501/https://akpanhekpo.net/}}</ref> Site <ref name="akpanhekpo2" /> 1990 ruo 1992, Ekpo bụ prọfesọ nleta, Ngalaba akụ na ụba, Mahadum [[Zimbabwe]], Harare, Zimbabwe. Ọ bụ osote prọfesọ na onye isi, Ngalaba akụ na ụba, Mahadum [[Abuja]], Abuja, Naịjirịa site na Jenụwarị ruo Julaị, 1992. <ref name="akpanhekpo2" /> Na Febụwarị 1992, ọ ghọrọ prọfesọ, Ngalaba akụ na ụba, Mahadum Abuja . <ref name="akpanhekpo2" /> == Ihe odide == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Hogan Ekpo, Akpan}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] h8ao9ygzuc9i1forhwrcjtan3ln9hp2 Akan Williams 0 33002 729187 136083 2026-09-29T21:07:33Z Mbah Victor Chukwuemerie 16687 added {{DEFAULTSORT}} 729187 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder|name=Akan Williams|caption=|office1=[[Vice Chancellor]], [[Covenant University]]|term_start1=2020|term_end1=|predecessor1=[[AAA Atayero]]|successor2=|birth_date={{birth date and age|df=yes|1970|02|16}}|birth_place=[[Calabar]], [[Cross River state]]}} <ref>{{Cite web|title=Covenant Appoints Professor Akan Williams Acting Vice-Chancellor / News / Home - Covenant University|url=https://covenantuniversity.edu.ng/News/Covenant-Appoints-Professor-Akan-Williams-Acting-Vice-Chancellor#.YQMtS45KjIU|accessdate=2021-07-29|work=covenantuniversity.edu.ng|archivedate=2021-07-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210729225138/https://covenantuniversity.edu.ng/News/Covenant-Appoints-Professor-Akan-Williams-Acting-Vice-Chancellor#.YQMtS45KjIU}}</ref>'''Akan Williams''' (amụrụ na Febụwarị 16, 1970) bụ onye agụmakwụkwọ Naijiria, prọfesọ nke nyocha / gburugburu ebe obibi, na osote onye isi nke isii nke Mahadum ọgbụgba ndụ . <ref>{{Cite web|date=2020-09-24|title=Covenant University appoints Prof Williams Acting VC|url=https://www.vanguardngr.com/2020/09/covenant-university-appoints-prof-williams-acting-vc/|accessdate=2021-07-29|work=Vanguard News|language=en-US}}</ref> Tupu <ref>{{Cite web|date=2019-07-26|title=CIA inducts new members at Convenant University|url=https://www.sunnewsonline.com/cia-inducts-new-members-at-convenant-university/|accessdate=2021-07-29|work=The Sun Nigeria|language=en-US}}</ref> nọchie AAA Atayero dị ka osote onye isi ala, ọ bụ osote onye osote onye ọka iwu na onye isi, Ngalaba Chemistry, Mahadum Ọgbụgba ndụ. O nwetara nzere bachelọ nke sayensị na kemistri na Mahadum Calabar na 1991, nzere MSc na Petroleum Chemistry na Mahadum Port Harcourt na 2001, na Ph.D. na Environmen . <ref>{{Cite web|title=Covenant University Appoints Professor Akan Williams Acting Vice-Chancellor|url=https://independent.ng/covenant-university-appoints-professor-akan-williams-acting-vice-chancellor/|accessdate=2021-07-29|work=Independent Newspaper Nigeria|language=en-GB}}</ref> Nnyocha <ref>{{Cite web|date=2015-05-02|title=Covenant University begins use of card readers for exam accreditation|url=https://www.pulse.ng/communities/student/the-inec-model-covenant-university-begins-use-of-card-readers-for-exam-accreditation/getrl10|accessdate=2021-07-29|work=Pulse Nigeria|language=en}}</ref> na-elekwasị anya n'ilekọta ihe ndị na-emetọ gburugburu ebe obibi na onye bụbu onye isi oche nke Chemical Society of Nigeria, Ogun State Chapter . <ref>{{Cite web|date=2020-09-23|title=Covenant University appoints Williams as Acting Vice- Chancellor|url=https://thenationonlineng.net/covenant-university-appoints-williams-as-acting-vice-chancellor/|accessdate=2021-07-29|work=Latest Nigeria News, Nigerian Newspapers, Politics|language=en-US}}</ref>.Ọ bụkwa Pastọ nwere Ụka Okwukwe Dị Ndụ ma na-eje ozi dị ka pastọ mpaghara, Mmekọ Satellite Winners (WSF), Ala Kenan. Prọfesọ Akan Williams lụrụ Deaconess Lifted Williams, [1] na e ji ụmụ abụọ gọzie otu ahụ., <ref>{{Cite web|author=Oboh|date=2020-09-24|title=Covenant University appoints Prof Williams Acting VC|url=https://www.vanguardngr.com/2020/09/covenant-university-appoints-prof-williams-acting-vc/|accessdate=2023-01-04|work=Vanguard News|language=en-GB}}</ref> == Edensibia == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Williams, Akan}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 62tesanb78qhl60kxi9j8me6hodmd1f Audu Ogbeh 0 33051 729186 450193 2026-09-29T21:07:00Z Mbah Victor Chukwuemerie 16687 added {{DEFAULTSORT}} 729186 wikitext text/x-wiki [[Usòrò:Audu Ogbeh 2.jpg|áká_èkpè|thumb|Audu Ogbeh]] {{Infobox officeholder|name=Audu Ogbeh|honorific_suffix=|image=|office1=National Chairman of the [[Peoples Democratic Party (Nigeria)|Peoples Democratic Party]]|term_start1=2001|term_end1=2005|predecessor1=[[Barnabas Gemade]]|successor1=[[Ahmadu Ali]]|office2=Federal Minister of Communications|term_start2=1982|term_end2=1983|birth_date={{Birth date and age|1947|7|28|df=y}}|birth_place=[[Otukpo]], [[Northern Region, Nigeria|Northern Region]], [[Colonial Nigeria|British Nigeria]] (now in [[Benue State]], Nigeria)|death_place=|party=[[All Progressives Congress]] (2015–present)|spouse=|children=|education=|alma_mater={{plainlist| * [[King's College, Lagos]] * [[Ahmadu Bello University]] * [[University of Toulouse]] }}|occupation={{hlist|Politician|farmer|playwright}}|website=}} <ref>{{Cite web|url=https://www.premiumtimesng.com/news/headlines/342569-18-former-ministers-who-didnt-make-buharis-new-list.html?amp_markup=1|title=18 former ministers who didn't make Buhari's new list|accessdate=2019-07-31}}</ref>'''Audu Innocent Ogbeh''' {{Audio|Yo-Audi Innocent Ogbeh.ogg|Audio}} ( (listeni) ; amụrụ na 28 Julaị 1947 ma nwụọ na Ọgọst 9, 2025) bụ onye ọrụ ugbo Naijiria, onye na-ede egwuregwu na onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị jere ozi dị ka minista nke ọrụ ugbo na mmepe ime obodo site na 2015 ruo 2019. <ref name="bio">{{Cite web|url=http://nm.onlinenigeria.com/templates/default.aspx?a=519&template=print-article.htm|work=OnlineNigeria|title=The Man Ogbeh|date=11 January 2005|author=Tokunbo Adedoja|accessdate=21 March 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120227051319/http://nm.onlinenigeria.com/templates/default.aspx?a=519&template=print-article.htm|archivedate=27 February 2012}}</ref> Ọ bụ onye isi oche nke Peoples Democratic Party (PDP) site na 2001 ruo Jenụwarị 2005. Ọ rụrụ ọrụ dị ka minista nke nkwukọrịta na Republic nke Abụọ nke Naijiria site na 1982 ruo 1983. A maara ya maka akwụkwọ edemede ya, o dekwara ihe nkiri ise nke gụnyere akwụkwọ atọ e bipụtara. Otu <ref>Fuidelis Njoku. "Reliving Apartheid On Stage." P.M. News (Lagos) 17 Apr. 2002</ref>'ime ihe nkiri ya, Epitaph nke Simon Kisulu ka emere na Muson Center na 2002. [1] == Ihe ndị mere n'oge gara aga == A mụrụ Ogbeh na 28 Julaị 1947, na Benue State ugbu a. Ọ bụ onye Idoma. Ọ gara [[King's College, Lagos]] site na 1967 ruo 1969, wee gụọ akwụkwọ na [[Mahadum nke Ahmadu Bello|Mahadum Ahmadu Bello]], Zaria site na 1969 ruo 1972 na Mahadim Toulouse, [[France]] site na 1973 ruo 1974. <ref name="bio"/> kụziri ihe na Institute of Education, Ahmadu Bello University, Zaria site na 1972 ruo 1976, ma duzie ngalaba nke Humanities, [[Polytechnic nke Ȯra Benue|Murtala College of Arts, Science and Technology]] site na 1977 ruo 1979. == Ọrụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị == N'afọ 1979, ọ gbara ọsọ maka ọkwa na Benue State House of Assembly na Platform of the National Party of Nigeria (NPN), na-aghọ osote ọkà okwu nke ụlọ ahụ. N'afọ 1982, a họpụtara ya ka ọ bụrụ Minista Federal nke nkwukọrịta, ma mesịa bụrụ Minista nke Mmepe Steel. Oge ọ nọrọ n'ọchịchị gwụrụ na Disemba 1983, mgbe ndị agha wepụrụ Major-General [[Muhammadu Buhari]] n'ọkwa. <ref name="bio"/> N'afọ 2001, a họpụtara ya dịka onye isi oche nke People's Democratic Party (PDP), na-anọchi Chief [[Barnabas Gemade]]. <ref name="bio"/> nọ n'ọkwa a ruo na Jenụwarị 2005, mgbe a manyere ya ịhapụ ọrụ n'ihi nkatọ ọ katọrọ onye isi ala [[Olusegun Obasanjo]] na-eme maka nsogbu na Anambra Steeti.Otú dị, na-agwa ndị nta akụkọ okwu, Ogbeh kwuru na ọ gbara arụkwaghịm naanị iji zere esemokwu n'ime òtù ahụ, na n'ihi ọchịchọ ịlaghachi n'ọrụ ugbo. == Ọrụ ya mgbe e mesịrị == Na Disemba 2005, Ogbeh gbara arụkwaghịm na PDP. <ref>{{Cite web|url=http://nm.onlinenigeria.com/templates/?a=6456|title=Ogbeh, Rimi, Na'Abba others resign from PDP at last|date=December 18, 2005|author=CHRISTIAN ITA|work=Online Nigeria|accessdate=2010-03-21|archivedate=2011-07-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110721163658/http://nm.onlinenigeria.com/templates/?a=6456}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.newswatchngr.com/index.php?option=com_content&task=view&id=1112&Itemid=34|title=In The News: Audu Innocent Ogbeh|work=Newswatch|author=Kazeem Akintunde|date=19 July 2009|accessdate=2010-03-21|archivedate=2011-07-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110727105147/http://www.newswatchngr.com/index.php?option=com_content&task=view&id=1112&Itemid=34}}</ref> ọ na-erule afọ 2009, ọ bụ onyeisi oche na onye isi nchịkwa, Efugo Farms, [[Makurdi]], na onye otu Eisenhower Exchange Fellowships Incorporated, nke dị na Philadelphia, United States of America. [1] == Ihe odide == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Ogbeh, Audu}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 0dqo8xqoc2vax5s1djwmeyk8w9ipro8 Muhammad Umaru Ndagi 0 33176 729184 722672 2026-09-29T21:05:38Z Mbah Victor Chukwuemerie 16687 added {{DEFAULTSORT}} 729184 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|honorific_prefix=|name=U M Ndagi|image=|birth_date={{birth year and age|1964|}}|birth_place=[[Bida]], [[Niger State]]|education=Ahmadu Bello University|occupation=Arabic writer and lecturing|known_for=Arabic writings and literary works|notable_works=Spectrum Arabic Schools book 1 - 6|awards=}} [[Category:Articles with hCards]] <ref>{{Cite web|url=https://www.dailytrust.com.ng/how-to-arrest-fading-glory-of-arabic-prof-ndagi.html|title=How to arrest fading glory of Arabic — Prof Ndagi|author=Salau|first=Abdullateef|date=2018-12-18|work=Daily Trust|language=en-GB|accessdate=2020-03-30}}</ref>'''Muhammad Umaru Ndagi''' (amụrụ ná 1964) bụ prọfesọ nkè Arabic Linguistics na Ngalaba Linguistics and African Languages, Mahadum Abuja, Abuja, Nigeria . <ref name=":0">{{Cite web|url=https://web.uniabuja.edu.ng/|title=Home::|work=web.uniabuja.edu.ng|accessdate=2020-03-09|archivedate=2022-09-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220925090403/https://web.uniabuja.edu.ng/}}</ref> Muhammad Umaru Ndagi (amụrụ n'afọ 1964) bụ prọfesọ nkè asụsụ Arabic ná Ngalaba nkè asụsụ ná asụsụ Africa, Mahadum Abuja, <ref name=":0"/> Abuja, Nigeria. Ọ gụrụ akwụkwọ kor'an n'oge mbụ yá n'okpuru nna yá, Alhaji Umaru Ndagi (d. 1997) ónyé, rụọ mgbè ọ nwụrụ, bụ Imam nkè ụlọ alakụba Etsu Nuhu na Etsu Nuhu Palace na Agaie. Ọ gàrà Central Primary School Agaie, Niger State (1969-1974); College of Arts and Islamic Studies, Minna Nigeria, Niger State (74-1979) ébé ọ nwetara asambodo nkè abụọ nkè ndị nkuzi. Ọ nwetara B.Ed. (Hons) nzere ná Islamic Studies site ná [[Mahadum nke Ahmadu Bello|Mahadum Ahmadu Bello]], Zaria, Nigeria na 1990; nzere masta ná Arabic site ná Khartoum International Institute for Arabic Language's, Sudan na 1995; ná PhD ná Arabic site Ná MahadumAhmadu Belro, Zaria. == Ndụ ọrụ ná ònyìnyé == Ndagi bụ ónyé isi óche mbà nkè Academic Society for Arabic Language and Literature in Nigeria <ref>{{Cite web|url=http://asallin.org/|title=Academic Society of Arabic Language and Literature in Nigeria|work=Academic Society of Arabic Language and Literature in Nigeria|accessdate=2020-03-09|archivedate=2020-01-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200119160326/http://asallin.org/}}</ref> (ASALLIN) màkà ógè abụọ nkè afọr abụọ ọ bụla (2013-2017). Ọ bụ ónyé agụmakwụkwọ, ónyé na-ede uri, ná ónyé edemede na-ede n'asụsụ Arabic ná Bekee. <ref name="Ndagi, M. U. Muhammad Umaru 2005">{{Cite book|author=Ndagi, M. U. (Muhammad Umaru)|title=Musings in the dark : a collection of poems|date=2005|publisher=M.U. Ndagi|oclc=607754100}}</ref> bipụtara akwụkwọ ise nkè otú ónyé dere gụnyere nchịkọta abụ akpọrọ Musings in the dark (2005); [1] <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=RO1lAAAAMAAJ|title=Musings in the Dark: (a Collection of Poems)|first=Muhammad Umaru|author=Ndagi|date=1 January 2005|publisher=M.U. Ndagi|isbn=9789781252365}}</ref> na The Phonetics of Nupe Language and its Transcription with Arabic Symbols (2000). O nwèrè akwụkwọ iri atọ e bipụtara n'akwụkwọ akụkọ ọbọdọ ná nkè mba ụwa. <ref>{{Cite journal|author=انْداغي|first=محمد عمر|date=2015|title=الـمـجاز بين العربية ونـوﭙﯽ : دراسة لغوية تقابلية|url=http://www.unilorin.edu.ng/ejournals/index.php/ajas/article/view/1465|journal=Alimi Journal of Arabic Studies|language=ar|volume=1|issue=2|issn=5421-6125|archive-date=2018-07-03|access-date=2023-11-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20180703050859/http://www.unilorin.edu.ng/ejournals/index.php/ajas/article/view/1465|url-status=dead}}</ref><ref>http://www.3.qeh.ox.ac.uk>nrn>BP6Ndagi</ref><ref name="Ndagi 11–33">{{Cite journal|author=Ndagi|first=Muhammad Umaru|date=2011-05-13|title=A Thematic Exposition of the Nupe Ajami Manuscript Heritage of Northern Nigeria|journal=Islamic Africa|volume=2|issue=1|pages=11–33|doi=10.5192/21540993020111|issn=2154-0993}}</ref><ref>{{Cite journal|first=Muhammad Umaru|author=Ndagi|title=A Thematic Exposition of the Nupe Ajami Manuscript Heritage of Northern Nigeria|date=1 January 2011|journal=Islamic Africa|volume=2|issue=1|pages=11–33|doi=10.5192/21540993020111}}</ref> gụnyere "A Thematic Exposition of the Nupe Ajami Manuscript Heritage of Northern Nigeria" [1] nkè e bipụtara ná 2011 ná Islamic Africa: A Publication of Northwestern University, Evanston, USA; "Muslims of Niger State: A Survey" [2] nkè e bipụtara ná 2012 site na Ngalaba Oxford nke Mmepe Mba Nile, Queen Elizabeth House, United Kingdom; "الـاز بين العربية ونـوپی: دراسة لغوية تقابلية <ref name="Ndagi, M. U. Muhammad Umaru 2005" /> nkè e biụtara ná 2015 ná ALIMI: Journal of the Arabic Department, Mahadum Ilorin, Nigeria. Mmasị nyocha Ndagi gụnyere stylistics na nyocha asụsụ dị íchè íchè n'etiti asụsụ Arabic ná Nupe na-ezo áká kpọmkwem ná phonetics, rhetoric na morphology nke abụọ ahụ. <ref>{{Cite web|url=http://ibibrahim.blogspot.com.ng/2014_03_01_archive.html?m=1|title=NUPE LANGUAGE WITH ISYAKU BALA IBRAHIM: March 2014}}</ref> na-eje ozi dị kà ónyé ọtú Kọmitii Asụsụ Nupe [1] nkè Eze Ukwu, Etsu Nupe Alhaji [[Yahaya Abubakar]] CFR guzobere ná 2013. <ref name="Ndagi 11–33" /> na-enye Kọmitii áhụ ọrụ, n'etiti ọrụ ndị ọzọ; mepụta orthography na akwụkwọ edemede màkà asụsụ Nupe. Ọ so dee Spectrum Arabic for Primary Schools; Akwụkwọ 1-6 nkè Spectrum Books Limited bipụtara ná 2017, Ibadan, Nigeria. Ọ sokwa dee akwụkwọ Islamic Religious Studies for Primary Schools; Akwụkwọ 1-6 nkè West African Book Publishers Limited bipụtara ná 2015, Lagos, Nigeria. Ọ bụ ónyé ísì dèrè akwụkwọ "A History of Agaie: 1820-2020" nke e bipụtara na 2021. Rụọ ugbu a, ọ gàrà ìhè karịrị nzụkọ 40 ná ogbako n'ime ná n'èzí Naijiria gụnyere Nzụkọ nkè 2 nkè International na Asụsụ Arabic <ref>{{Cite web|url=http://www.alarabiahconference.org/modules/conference_schedule/index.php?conference_id=2|title=المؤتمر الدولي للغة العربية - الموقع الرسمي|accessdate=2023-11-03|archivedate=2020-02-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200212095037/http://alarabiahconference.org/modules/conference_schedule/index.php?conference_id=2}}</ref> nkè emere ná Mee 2013 ná Dubai, United Arab Emirates; ná International Symposium on Arabic Learning Programs and Output Assessment nkè National Center for Assessment in Higher Education, <ref>{{Cite web|url=http://www.qiyas.sa/sites/english/Pages/default.aspx|title=Qiyas - National Center for assessment|accessdate=2023-11-03|archivedate=2018-03-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180319191549/http://www.qiyas.sa/Sites/English/Pages/default.aspx}}</ref> Riyadh, Saudi Arabia haziri n'October 2013. Ndagi <ref>{{Cite web|url=http://www.projects.leiden.edu/irp|title=Project Office IRP - Projects|work=www.projects.leiden.edu|language=en|accessdate=2017-10-20|archivedate=2017-08-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170814022727/http://www.projects.leiden.edu/irp}}</ref> ónyé nchọpụta ná Islam Research Programme, IRP-Abuja Project, [1] nkè Ministri Na-ahụ Màkà Mba Ọzọ nkè Netherlands kwadoro. Nnyocha áhụ, nkè were afọ abụọ (2010-2012), lekwasịrị anya ná mmekọrịta okpukpe ná Northern Nigeria. Enyemaka yá nà ọmụmụ Arabic ná ọkwa nkè abụọ nkè usoro agụmakwụkwọ nkè Naịjirịa gụnyere ịbụ Chief Examiner for Arabic Paper 1B na National Examinations Council (NECO) , Minna, Niger State, Nigeria (2000-2004); Item Writer for Arabic Book I and II for the Senior School Certificate Examination (SSCE) nkè National Examination Council, Minna, Níger State, Nigeria (M-2004) duziri; ná Chief Team Leader / Examiner màkà Junior School Certificate Test (JSCE) nkè ụlọ akwụkwọ gọọmentị Naị Naị Nigeria (1999) duziri, Niger State Board, Niger State). Ndị òtù Ndagi gụnyere ịbụ ónyé ịsị óche nkè alaka Federal Capital Territory FCT nkè Nigeria Association of Teachers of Arabic and Islamic Studies (NATAIS) 2001-2009. Ọ bụkwa ónyé ọtú Association of Nigerian Authors (ANA) yana ónyé ọtú zụrụ òkè nkè Nigerian Institute of Management (MNIM). N'ọnwa Mee 2017, Ndagi nọchitere ányá Naijiria ná ogbako mpaghara màkà mmepe ederede màkà ịkụzi ndị na-abụghị ndị na-asụ Arabic ná West na Central Africa, nkè Islamic Educational Scientific and Cultural Organization <ref>{{Cite web|url=https://www.icesco.org/|title=الإيسيسكو – منظمة العالم اﻹسلامي للتربية و العلوم و الثقافة|language=en-US|accessdate=2020-03-09}}</ref> (ISESCO) haziri ná Ndjamena, Republic of Chad. == Ahụmahụ ọrụ == Muhammad Umaru Ndagi kụziri ìhè rụọ afọ atọ dị kà onyé nkụzi nkè Grade II na Waziri Primary School, Agaie, Niger State (1979-1982). Ọ were ọrụ ná Federal Ministry of Education na 1985 ma zigara ya ịkụzi Arabic na Federal Government College, Kwali, Abuja, Nigeria ebe ọ nọrọ afọ 20 (1985-2005) dị kà onyé nkụzi klas. <ref name="Ndagi, M. U. Muhammad Umaru 2005"/>'afọ 2005, Ndagi sonyeere ọrụ nkè Mahadum Abuja, Abuja, Naijiria ébé ọ ka na-akụzi ná Ngalaba Asụsụ ná Asụsụ Africa. N'etiti afọ 2014 ná 2016, Ndagi jere ozi dị kà osote Dean nkè Faculty of Arts, Mahadum Abuja, Abuja. N'otu oge áhụ, ọ rụrụ ọrụ ná kọmitii mahadum dị íchè íchè gụnyere Kọmitii Mmepe Ndị Ọrụ Mahadum ná Kọmitii Nlekọta Nnyocha Mahadum. Ọ rụkwara ọrụ ná Kọmitii Ịdọ Áká ná Ntị nkè Ụmụ akwụkwọ Mahadum 2005-2009. Ọ nọ ná Naịjirịa Educational Research and Development Council (NERDC), Abuja, Naịjirị màkà ezumike ezumike ọnwa iri na abụọ; site ná Mee 2016 ruo Eprel 2017. N'afọ 2018, á họpụtara yá kà ọ bụrụ osote Dean, School of Postgraduate Studies, Mahadum Abuja, Abuja, Nigeria. Ọ bụ ugbu a Dean, Faculty of Arts, Mahadum Abuja, Abuja, Nigeria. == Ọrụ ọbọdọ == Ọ bụ ónyé ọtú kọmitii ụfọdụ nkè Gọọmentị Steeti Niger guzobere n'oge dị íchè íchè gụnyere Kọmitii Steeti Niger màkà Njikọ nkè Ụlọ Akwụkwọ kor'an ná Mmụta Ọdịda Anyanwụ (2008-2009) ná Kọmitii steeti Niger màkà Iwu Udo màkà Ọdịbendị Ọchịchịrị Na-adịghi dé Adị (2012-2015). Dị kà onyé na-ekwu ókwú n'ihu ọha, ọ nyela ìhè dị kà ókwú ná ókwú ịhụ ọha 30. Dị ka ónyé na-ede akwụkwọ akụkọ nkè na-ede Philosofaith <ref>{{Cite news|url=http://www.dailytrust.com.ng/news/saturday-comments/philosofaith|title=PHILOSOFAITH -(Saturday comments)|work=Daily Trust Nigeria|accessdate=9 March 2020|archive-date=2 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180902170627/https://www.dailytrust.com.ng/news/saturday-comments/philosofaith/|url-status=dead}}</ref> màkà Daily Trust na Satọdee, ọtú n'ime akwụkwọ akụkọ ndị na-eduga ná ndị á na-agụkarị ná Naịjirịa; Ndagi enyewo ìhè karịrị akwụkwọ akụkọ 700. Site n'afọ 2005 rụọ taa, ọ nọ ná Editorial Board nkè akwụkwọ akụkọ Daily Trust. Ndagi bụ odeakwụkwọ nkè Board of Trustees màkà Babba Center for Historical Documentation and Research (BACHIDAR) nkè dị ná Agaie, Niger State, Nigeria. E guzobere Heritage Center a iji gbaa nyocha sayensị ume n'akụkọ ìhè mèrè eme nkè Agaie ná ndị yá. Ụlọ ọrụ áhụ dị iji chịkọta, nyochaa ma depụta akụ nkè ndị ọkà mmụta kachasị élú nkè Agaie; iji teknụzụ ọgbara ọhụrụ digitize, chekwaa ma mee kà ìhè nketa ọgụgụ isi ná ọdịbendị nkè ndị Agaie. == Ìhè nrite agụmakwụkwọ ná ònyìnyé == Ndagi nwetara ònyìnyé Islamic Publications Bureau màkà nwa akwụkwọ gụsịrị akwụkwọ kacha mmá ná B. Ed Islamic Studies site ná Mahadum Ahmadu Bello, Zaria, Nigeria, ná 1990. Mgbè ọ gụsịrị akwụkwọ ná 1985 ná asambodo Naịjirịa ná agụmakwụkwọ (NCE) site ná Niger State College of Education, Minna, Niger State, ọ nwetakwara ìhè nrite màkà nwa akwụkwọ kacha mmá ná asụsụ Arabic. Ọ natara General Mamman Vatsa Literary Award na 2011 site na Nupe Foundation (Ninibo Nupe) na 3rd Nupe Festival na Bida, Niger State, Nigeria. E nyèrè Ndagi ònyìnyé ọrụ meritorious na 2013 site na alaka Abuja nkè Nigeria Association of Teachers of Arabic and Islamic Studies (NATAIS). Ọ nwetakwara ònyìnyé Merit na 2004 màkà ndị ọrụ agụmakwụkwọ kachasị ogologo ná 20th Anniversary nkè Federal Government College, Kwali, Abuja. Òtù ụmụ akwụkwọ Naịjirịa ná Sudan kwanyeere yá ùgwù ná ònyìnyé Merit n'afọ 1995. Ndagi lụrụ di ma nwee ụmụ. == Ebensibia == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Umaru Ndagi, Muhammad}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 5fj44g4f1hi8702s40us7f5135108n4 Alhassan Mohammed Gani 0 33205 729182 577823 2026-09-29T21:04:46Z Mbah Victor Chukwuemerie 16687 added {{DEFAULTSORT}} 729182 wikitext text/x-wiki  {{Infobox officeholder|occupation=Nigerian Academic Professor|birth_date=1959|office=Vice-chancellor of Federal University Kashere|chancellor=Federal University of Kashere, Gombe State|deputy=Professor. (Academic)|deputy2=Professor. (Admin)|5namedata1=Director: Professor Peter Buba Zirra|alma_mater=University of Jos|nationality=Nigeria}} <ref name=":0">{{Cite web|author=IV|first=Editorial|date=2021-02-10|title=As a quintessential VC, Gani, bows out of Kashere…|url=https://www.blueprint.ng/as-a-quintessential-vc-gani-bows-out-of-kashere/|accessdate=2021-02-15|work=Blueprint Newspapers Limited|language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFIV2021">IV, Editorial (2021-02-10). [https://www.blueprint.ng/as-a-quintessential-vc-gani-bows-out-of-kashere/ "As a quintessential VC, Gani, bows out of Kashere…"]. ''Blueprint Newspapers Limited''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2021-02-15</span></span>.</cite></ref>'''Alhassan Mohammed Gani''' (1959–2025) bụ onye agụmakwụkwọ na onye nchịkwa Naijiria bụbu osote onye isi nke Federal University Kashere, na [[Ȯra Gombe|Gombe]] steeti. <ref>{{Cite web|title=Professor Alhassan Mohammed Gani – Channels Television|url=https://www.channelstv.com/tag/professor-alhassan-mohammed-gani/|accessdate=2021-02-15}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Prof. Gani's good leadership story at Fuk|url=https://dailytrust.com/prof-ganis-good-leadership-story-at-fuk|accessdate=2021-02-15|work=Daily Trust|date=14 October 2020|language=en|archivedate=2020-10-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201017015617/https://dailytrust.com/prof-ganis-good-leadership-story-at-fuk}}</ref> Ya na ọtụtụ ndị ọrụ nke Mahadum ahụ arụkọwo ọrụ iji melite mmezi nke ụlọ ọrụ ahụ. Ọ bụ prọfesọ nke oge a nke Intanet nke Ihe, ọ nwekwara ike inwe mmetụta dị ukwuu site n'enyemaka nke Prọfesọ Digital ya nke Cyber Security na Computer Science, '''''Prọfesọ Peter Buba Zirra''''' onye bụ onye nduzi ICT ya n'oge ọ nọ n'ọrụ, Ha enweela ike ime ọtụtụ mgbanwe na akụrụngwa ụlọ akwụkwọ na mmepe ICT. == Ihe ndị mere n'oge gara aga == A mụrụ Gani na 1959 na Delgi, mpaghara gọọmentị ime obodo na Plateau steeti. Ọ malitere agụmakwụkwọ ya n'oge ọ bụ nwata n'ụlọ akwụkwọ etiti, Delgi site na 1966 ruo 1973, Ọ debanyere aha ya n'ụlọ Akwụkwọ sekọndrị gọọmentị, Pankshin, ebe ọ gụsịrị akwụkwọ na asambodo dị iche. N'afọ 1978, ọ nwetara B.Sc ya na Botany na klas dị elu na Mahadum Jos n'afọ 1980 ruo 1984. <ref name=":0" /> Gani gara Mahadum nke London ebe ọ nwetara asambodo M.Sc ya na sayensị osisi na 1988. O mechara nweta nzere Doctoral ya na Plant Physiology na Mahadum Abubakar Tafawa Balewa . <ref name=":0" /> ghọrọ prọfesọ n'ebe ahụ n'afọ 2006. == Ihe odide == {{Reflist}} * {{Cite web|title=Vice-Chancellor – Federal University Kashere|url=https://fukashere.edu.ng/administration/vice-chancellor/|work=fukashere.edu.ng|accessdate=9 April 2018|archivedate=10 April 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180410072030/https://fukashere.edu.ng/administration/vice-chancellor/}} {{DEFAULTSORT:Mohammed Gani, Alhassan}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] bvbm2wxx78n41c59x9jxmntqigrvgl8 R. K. W. Goonesekera 0 33231 729181 134217 2026-09-29T21:02:49Z Mbah Victor Chukwuemerie 16687 added {{DEFAULTSORT}} 729181 wikitext text/x-wiki   {{Infobox officeholder|title=[[Chancellor (education)|Chancellor]] of the<br>[[University of Peradeniya]]}} {| class="infobox vcard" ! colspan="2" class="infobox-above" style="font-size: 100%;" |<div class="fn" style="font-size:125%;">R. K. W. Goonesekera</div><div class="honorific-suffix" style="font-weight: normal;">[[President's Counsel (Sri Lanka)|PC]]</div> |- | colspan="2" class="infobox-full-data" |<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles> |- ! colspan="2" class="infobox-header" style="background:lavender;line-height:normal;padding:0.2em;" |Onye isi nke Mahadum nke Peradeniya<br /> |- | colspan="2" class="infobox-full-data" style="border-bottom:none" |<span class="nowrap">'''N'ọfịs'''</span> 2002-2005<br /> |- ! colspan="2" class="infobox-header" style="background:lavender" |Nkọwa nke onwe |- ! class="infobox-label" scope="row" |[[Alma mater]] | class="infobox-data" |Mahadum Oxford<br />Mahadum nke Ceylon<br />Royal College Colombo |- ! class="infobox-label" scope="row" |Ọrụ | class="infobox-data" |Onye nkuzi, onye ọka iwuỌkaiwu |- | colspan="2" class="infobox-below" style="border-top: 1px solid right; font-size: 95%" |<div></div> |} Deshamanya '''R. K. W. Goonesekera''', [[Sri Lanka]])">PC (amụrụ na Mee 8, 1928) bụ onye ọka iwu na agụmakwụkwọ Sri Lanka. Ọ bụ Chancellor nke Mahadum Peradeniya, Prọfesọ na Prọfesor nke Iwu, [[Mahadum nke Ahmadu Bello|Mahadum Ahmadu Bello]] na Principal nke Sri Lanka Law College. Ọ bụ ọkachamara na Iwu Ọha, Iwu Iwu na Ikike Ndị Dị Mkpa. <ref>{{Cite web|url=http://sundaytimes.lk/980405/news5.html|title='Deshamanya' for leading lawyers|publisher=Sundaytimes.lk|date=|accessdate=2011-09-10}}</ref> Ọ gụrụ akwụkwọ na Royal College Colombo, ọ gụsịrị akwụkwọ na LL.B. site na Mahadum nke Ceylon na 1954, a kpọrọ ya ka ọ bụrụ Onye ọka iwu nke Ụlọikpe Kasị Elu nke Ceylón. N'afọ 1956, ọ nwetara BCL na Mahadum Oxford. Goonesekera jere ozi dị ka onye nkuzi dị elu nke Mahadum Iwu nke Ceylon ma mesịa jee ozi dị ka Principal nke Sri Lanka Law College site na 1966 ruo 1974. Ọ ghọrọ Prọfesọ na Iwu na [[Mahadum nke Ahmadu Bello|Mahadum Ahmadu Bello]] . Onye guzobere Civil Rights Movement, Prọfesọ Goonesekera duziri Nadesan Centre for Human Rights site na Iwu wee bụrụ osote onye isi oche nke Bar Council na 1993. Ọ bụkwa onye otu Legal Aid Commission na Law Commission. A họpụtara ya ka ọ bụrụ Onye ndụmọdụ Onye isi ala ma nye ya utu aha Deshamanya site n'aka gọọmentị Sri Lanka. == Ihe odide == Goonesekera jere ozi dị ka onye nkuzi dị elu nke Mahadum Iwu nke Ceylon ma mesịa jee ozi dị ka Principal nke [[Sri Lanka Law College]] site na 1966 ruo 1974. Ọ ghọrọ Prọfesọ na Iwu na [[Mahadum nke Ahmadu Bello|Mahadum Ahmadu Bello]] . Onye guzobere Civil Rights Movement, Prọfesọ Goonesekera duziri Nadesan Centre for Human Rights site na Iwu wee bụrụ osote onye isi oche nke Bar Council na 1993. Ọ bụkwa onye otu Legal Aid Commission na Law Commission. A họpụtara ya ka ọ bụrụ [[Onye ndụmọdụ Onye isi ala]] ma nye ya utu aha [[Deshamanya]] site n'aka gọọmentị Sri Lanka. {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Goonesekera, RKW}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] em5ntzbj43lb3m0re7e82ea7intu3aw Hakeem Fawehinmi 0 33236 729179 166397 2026-09-29T21:01:19Z Mbah Victor Chukwuemerie 16687 added {{DEFAULTSORT}} 729179 wikitext text/x-wiki {| class="infobox vcard" ! colspan="2" class="infobox-above" style="font-size: 100%;" |<div class="fn" style="font-size:125%;">Hakeem Babatunde Fawehinmi</div> |- | colspan="2" class="infobox-full-data" |<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles> |- ! colspan="2" class="infobox-header" style="background:lavender;line-height:normal;padding:0.2em;" |Onye isi oche nke Mahadum Britain nke Naijiria |- | colspan="2" class="infobox-full-data" style="border-bottom:none" |<div style="width:100%; margin:0; background-color: lavender">'''[[Incumbent|Onye nọ n'ọkwa]]'''</div> |- | colspan="2" class="infobox-full-data" style="border-bottom:none" |<span class="nowrap">'''Ọfịs'''</span> 2023&#x20;<br /> |- ! colspan="2" class="infobox-header" style="background:lavender" |Nkọwa nke onwe |- ! class="infobox-label" scope="row" |A mụrụ ya | class="infobox-data" |<div class="nickname" style="display:inline">Hakeem Babatunde Fawehinmi</div><br /><span style="display:none"> </span> <span style="display:none">(<span class="bday">1969-09-29</span>)</span> 29 Septemba 1969 <span class="noprint ForceAgeToShow"> (Afọ 54) &nbsp;</span> Ondo State<br />[[Ȯra Ondo|Ógbè Ondo]] |- ! class="infobox-label" scope="row" |Mba | class="infobox-data" |Onye Naijiria |- ! class="infobox-label" scope="row" |Òtù ndọrọ ndọrọ ọchịchị | class="infobox-data" |Ndị Na-abụghị Ndị Na-akwado Ọchịchị |- ! class="infobox-label" scope="row" |Nwunye | class="infobox-data" |Hadeezat Omotayo Fawehinmi |- | colspan="2" class="infobox-below" style="border-top: 1px solid right; font-size: 95%" |<div></div> |} <ref>{{Cite web|date=2023-05-16|title=Vice Chancellor - Nigerian British University|url=https://nbu.edu.ng/about-nbu/principal-officers/vice-chancellor/|accessdate=2023-05-20|work=nbu.edu.ng|language=en-US}}</ref> . <ref>{{Cite web|author=Olokor|first=Friday|date=2023-02-27|title=UNIPORT don appointed varsity VC|url=https://punchng.com/uniport-don-appointed-varsity-vc/|accessdate=2023-05-20|work=Punch Newspapers|language=en-US}}</ref>Hakeem Babatunde Fawehinmi (amụrụ 29 Septemba 1969) bụ  Nigerian Prọfesọ nke Clinical Anatomy na Biomedical Anthropology na British University[1] Onye isi oche. == Mmalite ndụ na mmalite == Fawehinmi nwere nzere bachelọ nke Anatomy na MBBS na Mahadum Port Harcourt. O nwetara Master of Medical Anthropology na Mahadum London yana Dọkịta nke Ọgwụ na Mahadum. <ref>{{Cite web|title=Hakeem FAWEHINMI|url=https://uicommunityforum.blogspot.com/p/professor-hakeem-fawehinmi.html|accessdate=2023-05-20|work=Hakeem FAWEHINMI}}</ref> == Ọrụ == Hakeem Fawehinmi bidoro dịka onye ọrụ ahụike na mahadum Port Harcourt Teaching Hospital n'afọ 1992. Site n'ebe ahụ were ya n'ọrụ dịka onye nkuzi II n'afọ 1995 site n'otu mahadum ahụ wee ruo na poo. <ref>{{Cite web|date=2023-05-16|title=Vice Chancellor - Nigerian British University|url=https://nbu.edu.ng/about-nbu/principal-officers/vice-chancellor/|accessdate=2023-05-20|work=nbu.edu.ng|language=en-US}}</ref>' <ref>{{Cite web|author=admin|date=2023-02-24|title=Nigerian British Varsity appoints Prof Hakeem Fawehinmi pioneer VC|url=https://nationalupdate.com.ng/2023/02/nigerian-british-varsity-appoints-prof-hakeem-fawehinmi-pioneer-vc/|accessdate=2023-05-20|work=National Update|language=en-US|archivedate=2023-05-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230520173951/https://nationalupdate.com.ng/2023/02/nigerian-british-varsity-appoints-prof-hakeem-fawehinmi-pioneer-vc/}}</ref> Fawehinmi jere ozi dị ka Onye isi nke Ngalaba Anatomy, Uniport site na 2005 ruo 2007. Ọ rụkwara ọrụ dị ka Associate Dean na Dean, Faculty of Basic Medical Sciences, College of Health Sciences, University of Port Harcourt site na 2010 ruo 2014.   <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;''[[wikipedia:Tinye edensibịa|<span title="This claim needs references to reliable sources. (May 2023)">citation needed</span>]]''&#x5D;</sup> Ọ bụ osote osote onye isi (Academic), Mahadum nke Port Harcourt site na 2016- 2020. <ref>{{Cite web|title=University of Port Harcourt – Faculty of Pharmaceutical Sciences|url=http://pharmaceuticalsciences.uniport.edu.ng/news/aiyeloja-tasks-trado-medics-doctors-pharmacists-on-collaborative-research/|accessdate=2023-05-20|work=pharmaceuticalsciences.uniport.edu.ng}}</ref> Ọ rụkwara ọrụ dị ka odeakwụkwọ ukwu na onye otu National Executive Council of Nigerian Medical Association, Rivers State Chapter site na 1999 ruo 2000. <ref>{{Cite web|date=2023-05-16|title=Vice Chancellor - Nigerian British University|url=https://nbu.edu.ng/about-nbu/principal-officers/vice-chancellor/|accessdate=2023-05-20|work=nbu.edu.ng|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|author=Rapheal|date=2023-03-01|title=Fawehinmi appointed Nigerian British varsity VC|url=https://sunnewsonline.com/fawehinmi-appointed-nigerian-british-varsity-vc/|accessdate=2023-05-20|work=The Sun Nigeria|language=en}}</ref> Febụwarị 16, 2023, onye Pro-Chancellor na Onye isi oche nke Kansụl Naịjirịa nke Mahadum Naịjirị, Maazị Chukwuemeka Umeoji họpụtara ya dị ka osote onye isi oche nke Mahadim Naịjiria nke Britain. Mahadum Britain nke Naijiria dị na Kilometree 10, Port Harcourt / Aba Expressway, Asa, Abia State . <ref>{{Cite web|title=Contact Us - Nigerian British University|url=https://nbu.edu.ng/contact-us/|accessdate=2023-05-20|work=nbu.edu.ng|language=en-US}}</ref> == Edensibia == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Fawehinmi, Hakeem}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] kgxfzftbtkau6ob2lwhjxall1dnpd1u Victor Atokolo 0 33250 729178 496189 2026-09-29T21:00:29Z Mbah Victor Chukwuemerie 16687 added {{DEFAULTSORT}} 729178 wikitext text/x-wiki   {| class="infobox biography vcard" ! colspan="2" class="infobox-above" style="font-size:125%;" |<div class="fn" style="display:inline">Victor Atokolo</div> |- | colspan="2" class="infobox-image" |[[File:Revatokolo.jpg|frameless]] |- ! class="infobox-label" scope="row" |A mụrụ ya | class="infobox-data" |<div class="nickname" style="display:inline">Victor Akogu Atokolo</div> <span style="display:none">(<span class="bday">1969-04-18</span>)</span> Eprel 18, 1969<br /><br /><div class="birthplace" style="display:inline">Idah, Kogi Steeti. Naịjirịa</div> |- ! class="infobox-label" scope="row" |Mba | class="infobox-data category" |Onye Naijiria |- ! class="infobox-label" scope="row" |Ọrụ (s) | class="infobox-data role" |Onye nkuzi, onye ụkọchukwu, onye na-eme ihe nkiri na redio na onye edemede |- ! class="infobox-label" scope="row" |A maara ya maka&nbsp; | class="infobox-data" |Mkpughe Eziokwu |- ! class="infobox-label" scope="row" |Ebe nrụọrụ weebụ | class="infobox-data" |https://web.archive.org/web/20191026190323/http://www.victoratokolo.org/ |- ! colspan="2" class="infobox-header" |Ihe edeturu |- | colspan="2" class="infobox-full-data" |<div style="text-align: left;">Onye nkuzi nke Mkpughe Eziokwu na-ekwusi ike na ihe omimi nke Mgbapụta na Ozizi na-eme Exploits site n'okwukwe</div> |} [[Category:Articles with hCards]] '''Victor Atokolo''' ( amuru 1969) bu onye Naijiria onye ukochukwu, onye nkuzi, onye nnabata redio na odee. == Ndu mbido == A mụrụ '''Victor Akogu Atokolo''' na Idah na 18 Eprel 1969 nye Okenye James na Oriakụ Martha Atokolo (ha abụọ sitere n'okpuru ọchịchị Idah nke Kogi State, Nigeria). Nwa nke ise n'ime ụmụ asaa, ọ gụrụ akwụkwọ praịmarị na Idah tupu ọ gaa Federal Government College, Ugwolawo, Kogi State. Nafọ 1991, ọ nwetara akara ugo mmụta na ndekọ ego na Mahadum Benin . Ọ nọrọ otu afọ (1992/1993) na Eruwa, obodo dị na steeti Oyo, maka National Youth Service Corps (NYSC). == Ozi == Rev Victor Atokolo bụ onye nlekọta apostolic nke Word Aflame Ministries International, na nnukwu onye ụkọchukwu Word Aflame Family Church (WAFC) nke nwere isi ụlọ ọrụ dị n'Abuja (FCT) na alaka dị na Benue State (Makurdi). Na afọ 1993, e nyere Rev. Atokolo ọrụ ije ozi site n'iwu Chineke ka o "kpughere ndị Ya ihe omimi nke mgbapụta ma kuziere ha ime ihe site n'okwukwe". Nke a dugara n'ịmepụta Nzukọ Okwu Aflame, ugbu a Okwu Aflame Family Church (WAFC), na 1994. N'ime ọtụtụ afọ, e hiwere ogwe aka ndị ọzọ nke Ministry, gụnyere Victor Atokolo Word Outreach (VAWO), Intercede Nigeria, Global Ministers' Connect, Kheh-sed Bible Training Center na Campus Aflame Fellowship (CAFEL). == Edensibia == {{Reflist|30em}} {{DEFAULTSORT:Atokolo, Victor}} [[Òtù:Onye édémédé akwukwọ si-na Naigeria]] [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] byk93yatty1yowb4p6gass65i3mkiqo Eyitayo Lambo 0 33297 729176 698938 2026-09-29T20:59:46Z Mbah Victor Chukwuemerie 16687 added {{DEFAULTSORT}} 729176 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder|name=Eyitayo Lambo|honorific-prefix=Prof.|office=[[Federal Ministry of Health (Nigeria)| Minister of Health]]|president=[[Olusegun Obasanjo]]|term_start=July 2003|term_end=May 2007|predecessor=[[ABC Nwosu]]|successor=[[Adenike Grange]]|birth_date={{Birth date and age|1944|12|28|df=y}}|birth_place=|death_date=|death_place=|party=|spouse=|profession=Lecturer, Health Economist, Technocrat, Civil Servant, Consultant}} <references group="" responsive="1"></references> <ref>{{Cite web|title=Adewole stands 'On the Shoulders of Giants': The 18 torchbearers of the Nigerian Health Sector|url=https://nigeriahealthwatch.com/adewole-stands-on-the-shoulders-of-giants-the-18-torchbearers-of-the-nigerian-health-sector/|date=2015-11-24|work=Nigeria Health Watch|language=en-GB|accessdate=2020-05-29|archivedate=2021-09-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210923003131/https://nigeriahealthwatch.com/adewole-stands-on-the-shoulders-of-giants-the-18-torchbearers-of-the-nigerian-health-sector/}}</ref> họpụtara '''Eyitayo Lambo''' ka ọ bụrụ Minista Naịjirịa na-ahụ maka ahụike na Julaị 2003, na-arụ ọrụ ruo Mee 2007 n'oge nke abụọ nke ọchịchị [[Olusegun Obasanjo]]. == Ihe ndị mere n'oge gara aga == Ọ nwetara B.Sc. na nzere MA na akụ na ụba na nzere Ph.D. na nyocha arụmọrụ na usoro ahụike. Prọfesọ Lambo kụziri <ref>{{Cite web|title=Lambo|url=http://www.nigeriandoctors.com/lambo.asp|work=www.nigeriandoctors.com|accessdate=2020-05-29|archivedate=2019-09-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190911105717/http://www.nigeriandoctors.com/lambo.asp}}</ref> mahadum nke Ibadan, Ilorin na Bendel State, 1974 ruo 1992. A họpụtara ya ka ọ bụrụ Fellow for Operational Research (England), otu n'ime ndị Afrịka mbụ nke nzukọ ọkachamara mba ụwa ahụ sọpụrụ na 1986. Ọ bụ onye nkuzi na-enye ndụmọdụ na Administrative Staff College of Nigeria, Nigerian Industrial Development Bank na African Development Bank. <ref name="bio">{{Cite web|url=http://hc.wharton.upenn.edu/impactconference/min_of_health_wharton.html|title=Eyitayo Lambo|publisher=Ministry of Health, Nigeria|accessdate=2010-02-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100617030647/http://hc.wharton.upenn.edu/impactconference/min_of_health_wharton.html|archivedate=2010-06-17}}</ref> bụkwa onye nyocha mpụga na ọtụtụ Mahadum, gụnyere Mahadum City nke London. Lambo bụ onye ndụmọdụ mpaghara maka mgbanwe ngalaba ahụike, ego nlekọta ahụike na ahụike na mmepe mmekọrịta na akụ na ụba na ụlọ ọrụ mpaghara nke World Health Organization maka Africa site na 1990 ruo 1999.   <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;''[[wikipedia:Tinye edensibịa|<span title="This claim needs references to reliable sources. (May 2020)">citation needed</span>]]''&#x5D;</sup> <ref>{{Cite web|title=Prof. Eyitayo Lambo|url=http://www.schafng.org/volunteer/prof-eyitayo-lambo/|date=2019-12-19|work=SCHAF|language=en-GB|accessdate=2020-05-29|archivedate=2021-05-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210510222518/https://schafng.org/volunteer/prof-eyitayo-lambo/}}</ref> bụ onye mbụ na-ahụ maka akụ na ụba nke ụlọ ọrụ WHO na-ahụ n'ọrụ maka Africa. O webatara akụ na ụba ahụike n'ime ọrụ nke WHO n'Africa ma wuo / wusie ike ikike na akụ na ụba Ahụike na WHO Regional Office maka Africa yana n'ọfịs mba WHO n'Afrịka tupu ọ laa ezumike nká n'oge na afọ ofufo na United Nations System na 1999. Na Kọmitii Ógbè nke Ndị Minista Ahụike nke Ógbè Africa nke e mere na Windhoek, Namibia na 1999, ọ natara onyinye nke "ndị ọrụ kachasị arụsi ọrụ ike na Ọfịs Ógbè WHO maka Africa".  ''na WHO Regional Office maka Africa.   <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;''[[wikipedia:Tinye edensibịa|<span title="This claim needs references to reliable sources. (May 2020)">citation needed</span>]]''&#x5D;</sup>'' == Akwụkwọ ndị a họọrọ == * {{Cite journal|title=An Optimization-Simulation Model of a Rural Health Center in Nigeria|url=https://archive.org/details/sim_interfaces_1983-06_13_3/page/29|author=Eyitayo Lambo and Mrs. H. B. Laoye|journal=Interfaces|volume=13|issue=3|pages=29–35|date=June 1983|doi=10.1287/inte.13.3.29}} * {{Cite book|title=Sustainable health care financing in Southern Africa: papers from an EDI health policy seminar held in Johannesburg, South Africa, June 1996, Volume 434|chapter=4 Aims and Performance of Prepayment Schemes|editor=Allison Beattie|publisher=World Bank Publications|year=1998|isbn=0-8213-4145-6}} * {{Cite book|title=Readings in public expenditure programming in Nigeria|chapter=10 Scenario Planning and Analysis|author=O. A. Adeyemo|publisher=National Centre for Economic Management and Administration|year=1990|isbn=978-2785-00-8}} * {{Cite book|title=Resource mobilization for an expanded and comprehensive response to HIV/AIDS and its implications: a background paper for the Inter-Ministerial Task Force Meeting of the Health and Finance Ministers of East, Central, and Southern Africa Region|author=Eyitayo Lambo|publisher=Commonwealth Regional Health Community Secretariat|year=2003}} == Ihe odide == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Lambo, Eyitayo}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 10kbjw89umkokrhkozkudjxulnsijty Mmasị Ashe 0 33328 729175 147932 2026-09-29T20:58:25Z Mbah Victor Chukwuemerie 16687 added {{DEFAULTSORT}} 729175 wikitext text/x-wiki {| class="infobox vcard" |+ class="infobox-title" id="4" style="font-size:125%;" |<div class="fn">Mmasị Ashe</div> ! colspan="2" class="infobox-header" style="background: #CCCC99;" |Ihe ọmụma nkeonwe |- ! class="infobox-label" scope="row" |Aha ọmụmụ&nbsp; | class="infobox-data nickname" |Mmasị Oghenetejiri Ashe |- ! class="infobox-label" scope="row" |<span class="nowrap">Aha njirimara</span> | class="infobox-data nickname" |Ihe egwu Naijiria, Ashe Bolt |- ! class="infobox-label" scope="row" |Mba | class="infobox-data category" |Onye Naijiria |- ! class="infobox-label" scope="row" |A mụrụ ya | class="infobox-data" |<span style="display:none">(<span class="bday">2002-04-28</span>) </span>28 Eprel 2002 (afọ 21) <span class="noprint ForceAgeToShow"> (Ọ dị afọ 21) &nbsp;</span> |- ! class="infobox-label" scope="row" |Ogologo | class="infobox-data" |183 cm (6 ft 0 in) &nbsp;&nbsp;&nbsp; |- ! colspan="2" class="infobox-header" style="background: #CCCC99;" |Egwuregwu |- ! class="infobox-label" scope="row" |Egwuregwu | class="infobox-data" |[[Track and Field|Okporo ụzọ na ubi]] |- ! class="infobox-label" scope="row" |<span class="nowrap">Ihe omume (s)</span> | class="infobox-data" |[[60 metres|Mita 60]], mita 100, [[200 metres|mita 200]] |- ! colspan="2" class="infobox-header" style="background: #CCCC99;" |Ihe ndị ọ rụzuru na utu aha |- ! class="infobox-label" scope="row" |Ndị <span class="nowrap">kacha mma</span> | class="infobox-data" |100m - 9.96s (2023) |- ! colspan="2" class="infobox-header" style="background: #CCCC99;" |<div class="mw-collapsible" style="text-align:center; font-size:95%"><div style="line-height:1.6em; background-color:#ccf; font-size:105%; background-color:transparent;"><div style="margin:0 4em;">Ihe nrite</div></div><div class="mw-collapsible-content" style="font-size:105%"><templatestyles src="infobox/mobileviewfix.css" /> {| style="width:100%; background-color:#f9f9f9; color:#000000; font-weight:normal" | colspan="2" style="padding:0" | |- ! colspan="3" style="text-align:center;vertical-align:middle;background-color:#eeeeee;" |egwuregwu ụmụ nwoke |- ! colspan="3" class="adr" style="text-align:center;vertical-align:middle;background-color:#eeeeee;" |Na-anọchite anya <span class="country-name"><span class="flagicon">[[Usòrò:Flag_of_Nigeria.svg|link=|alt=|border|23x23px]]&nbsp;</span>[[Naijiria|Naịjirịa]]</span> |- ! colspan="3" style="text-align:center;vertical-align:middle;background-color:#cccccc;" |<span class="nowrap">Egwuregwu Commonwealth</span> |- | style="text-align:center;vertical-align:middle;" |[[Usòrò:Bronze_medal_icon_(B_initial).svg|link=|alt=Bronze medal – third place|16x16px|Ihe nrite ọla nchara - ọnọdụ nke atọ]] | style="text-align:center;vertical-align:middle;" |<span class="nowrap">2022 Birmingham</span> | style="text-align:center;vertical-align:middle;" |4×100 m relay |} </div></div> |} <ref>{{Cite web|url=https://worldathletics.org/athletes/nigeria/favour-oghene-tejiri-ashe-14888403|title=Favour Oghene Tejiri ASHE &#124; Profile &#124; World Athletics|work=worldathletics.org}}</ref> Ashe (amụrụ n'abalị iri abụọ na asatọ n'ọnwa Eprel afọ 2002) bụ onye Naijiria na-eme egwuregwu na-agba ọsọ na-asọ mpi na sprints dị mkpirikpi. == Ọrụ == === Ọrụ kọleji === Ashe gara Otovwodo Grammar School na Ughelli, Nigeria tupu ọ banye dị ka nwa akwụkwọ na Mahadum Tennessee. Ebe ọ bụ na ọ bịarutere America na Jenụwarị 2022, Ashe bịara nke atọ na mita 60 nke ụmụ nwoke na 2022 NCAA Division I Indoor Track and Field Championship, ọ bụkwa onye na-esote na mita 100 na 2022 NCAA Division I Outdoor Track and Field Championship. <ref>{{Cite web|url=https://utsports.com/sports/track-and-field/roster/favour-ashe/14042|title=Favour Ashe - Track & Field|work=University of Tennessee Athletics}}</ref> bịakwara nke anọ na 4 x 100m relay na Wayne Pinnock, Carey McLeod na Emmanuel Bynum. <ref>{{Cite web|url=https://www.premiumtimesng.com/sports/nigeria-sports-news/527491-my-best-yet-to-come-says-new-nigeria-sprint-star-favour-ashe.html|title=My best yet to come says new Nigeria sprint star, Favour Ashe|first=Tunde|author=Eludini|date=May 4, 2022}}</ref>'afọ 2022 Ashe gbara ọsọ ọsọ kachasị ọsọ n'akụkọ ihe mere eme site n'aka onye ọ bụla na-eme egwuregwu na Naijiria n'ọnọdụ niile, na-agba ọsọ na-enyere 9.79s (+3.0) 100m okpomọkụ na LSU invitational meet na Baton Rouge. Mgbe oge kọleji nke afọ 2022 gasịrị, ọ gafere na Mahadum Auburn iji gaa n'ihu na ọmụmụ ya na ọrụ egwuregwu ya. <ref>{{Cite web|url=https://auburntigers.com/news/2023/6/7/xc-track-ashe-equals-100m-school-record-at-ncaa-outdoors-day-one|title=Ashe equals 100m school record at NCAA Outdoors Day One|work=Auburn Tigers|date=June 7, 2023|accessdate=9 June 2023}}</ref>'ọnwa Juun afọ 2023, o setịpụrụ 9.96s kacha mma na 100m na NCAA Championships nke e mere na Texas. === Ọrụ ndị okenye === Ashe gbara ọsọ 100m nke onwe <ref>{{Cite web|url=https://www.completesports.com/2022cwg-ashe-leads-battle-for-nigerias-first-100m-gold/|title=#2022CWG: Ashe Leads Battle For Nigeria's First 100m Gold|first=James|author=Agberebi|date=August 1, 2022|work=Complete Sports|accessdate=November 3, 2023|archivedate=November 3, 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231103214456/https://www.completesports.com/2022cwg-ashe-leads-battle-for-nigerias-first-100m-gold/}}</ref> kachasị mma nke 9.99s iji merie ọla edo na asọmpi mba Naijiria na 2022. <ref>{{Cite web|url=https://www.premiumtimesng.com/news/top-news/542923-world-championships-ashe-ekevwo-qualify-for-100m-semis.html|title=World Championships: Ashe, Ekevwo qualify for 100m semis|first=Tunde|author=Eludini|date=July 16, 2022}}</ref> 2022 World Athletics Championship na Eugene, Oregon, Ashe ruru eru ruo ọkara ikpeazụ na-agba ọsọ 10.00s na okpomọkụ ya. Ọ gara n'ihu mechie oge ya na ọla nchara na 4 x 100m relay na 2022 Commonwealth Games na Birmingham, England. == Ihe odide == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Ashe, Mmasị}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 7k0o11cue1hghlmasdtgkgzsowpf866 Christopher Stephen Ekpenyong 0 33374 729172 709177 2026-09-29T20:56:42Z Mbah Victor Chukwuemerie 16687 added {{DEFAULTSORT}} 729172 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | image = Chris Ekpenyong.jpg | party = [[Peoples Democratic Party (Nigeria)|Peoples Democratic Party]] | caption = Chris Ekpenyong }} <ref>{{Cite web|title=Ex-deputy gov attacks Akpabio over corruption allegations - The Nation Newspaper|url=https://thenationonlineng.net/ex-deputy-gov-attacks-akpabio-over-corruption-allegations/amp/|accessdate=2022-03-18|work=thenationonlineng.net}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.premiumtimesng.com/regional/south-south-regional/217985-akwa-ibom-govt-wont-allow-nse-son-investigate-church-building-collapse.html|title=Akwa Ibom govt. won't allow NSE, SON investigate church building collapse – Premium Times Nigeria|date=14 December 2016|work=Premium Times Nigeria|accessdate=19 July 2017|language=en-GB}}</ref>'''Christopher Stephen Obong Ekpenyong''' (Listeni; amụrụ na 29 Septemba 1954) bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị Naijiria na onye bụbu osote gọvanọ nke [[Ȯra Akwa Ibom|Akwa Ibom Steeti]] . <ref>{{Cite news|url=https://www.naij.com/1075281-sorry-dont-want-part-biafra-niger-delta-chieftain-issues-warning-agitators.html|title=Sorry, we don't want to be part of Biafra – Niger Delta chieftain issues warning to agitators|author=Yusuf|first=Omotayo|date=6 December 2016|work=Naij.com – Nigeria news.|accessdate=19 July 2017|language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite news|url=http://punchng.com/ipob-declares-operation-david-dance-armys-python-dance/|title=IPOB declares Operation David Dance against army's Python Dance|work=Punch Newspapers|accessdate=19 July 2017|language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Senate Swears-In Christopher Ekpenyong To Succeed Akpabio {{!}} Channels Television|url=https://www.channelstv.com/2020/01/30/senate-swears-in-christopher-ekpenyong-to-succeed-akpabio/amp/|accessdate=6 October 2020|work=www.channelstv.com|archivedate=17 December 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211217204529/https://www.channelstv.com/2020/01/30/senate-swears-in-christopher-ekpenyong-to-succeed-akpabio/amp/}}</ref> họpụtara ya ka ọ bụrụ onye omeiwu Naịjirịa n'afọ 2019 ka ọ nọchite anya Akwa Ibom North-West Senatorial District. == Ndụ onwe onye == <ref>{{Cite web|url=https://www.premiumtimesng.com/regional/south-south-regional/347512-akwa-ibom-senator-loses-wife.html|title=Akwa Ibom senator loses wife|date=August 19, 2019|accessdate=August 22, 2019|work=Premium Times Nigeria}}</ref>'abalị iri na itoolu n'ọnwa Ọgọstụ n'afọ 2019, nwunye ya, Grace Ekpenyong, nwụrụ. == Mmụta == N'afọ 1960, ọ gara St. Patrick's Primary School, Ikot Ukana tupu ọ gaa St. Michael's Primory School, Rumuomasi, Port Harcourt ebe ọ nwetara asambodo mbụ ya (FSLC). N'afọ 1970, ọ gara Government Technical College, Port Harcourt na 1975, ọ gara Federal Government Technical University, Yaba. N'afọ 1977, ọ gara Federal Polytechnic, Bida wee nweta Ordinary National Diploma na Electrical / Electronic Engineering. N'afọ 1980, Ekpenyong gara Polytechnic Calabar maka diplọma mba dị elu na injinia eletrik na eletrọniki ma gụsịrị akwụkwọ na 1982. N'afọ 1993, ọ gara Mahadum Kensington, Honolulu, Hawaii, United States wee nweta nzere na Master of Business Administration (Marketing) n'afọ 1995. <ref>{{Cite web|url=http://greatachieversworld.com/profile-engr-dr-obong-chris-ekpeyong/|title=Profile: Engr. Dr. Obong Chris Ekpeyong – Great Achievers World|accessdate=March 18, 2019|archivedate=March 23, 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190323212646/http://greatachieversworld.com/profile-engr-dr-obong-chris-ekpeyong/}}</ref> nwetara Doctor of Philosophy ya n'otu ụlọ ọrụ ahụ. == Ọrụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị == Ekpenyong bụ osote gọvanọ n'ọchịchị Gọvanọ [[Victor Attah]] site na 1999 ruo 2005. N'afọ 2005, o mere akụkọ ihe mere eme na Naijiria: a chụpụrụ ya dị ka osote gọvanọ nke Akwa Ibom steeti mana e weghachiri ya ngwa ngwa n'ọkwa ahụ n'ihe na-erughị ụbọchị asaa. <ref>{{Cite web|url=https://www.thecable.ng/close-up-ekpenyong-objs-ally-who-shattered-akpabios-uncommon-feat|title=CLOSE-UP: Chris Ekpenyong, the man who snookered Akpabio|date=February 26, 2019|accessdate=August 21, 2019|work=TheCable}}</ref> otu ụlọ omebe iwu steeti gbanwere impeachment mgbe onye isi ala [[Olusegun Obasanjo]] batara, ọ bụ ezie na a manyere Ekpenyong ịgba arụkwaghịm mgbe nke ahụ gasịrị. N'afọ 2019, a họpụtara ya dị ka onye omeiwu na-anọchite anya Akwa Ibom North West Senatorial District n'okpuru ikpo okwu nke Peoples Democratic Party na-emeri onye iro ya kacha nso, [[AKPABIO GODWILL OBOT|Godswill Akpabio]] nke All Progressive Congress. O nwetara vootu 118,215 megide 83,158 maka [[AKPABIO GODWILL OBOT|Godswill Akpabio]]. <ref>{{Cite web|url=https://www.channelstv.com/2019/02/26/breaking-akpabio-loses-senatorial-seat-in-akwa-ibom/amp/|title=Akpabio Loses Senatorial Seat in Akwa Ibom &#124; Channels Television|accessdate=2023-11-04|archivedate=2023-05-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230510152931/https://www.channelstv.com/2019/02/26/breaking-akpabio-loses-senatorial-seat-in-akwa-ibom/amp/}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.legit.ng/amp/1224370-breaking-akpabio-loses-senatorial-seat-akwa-ibom.html|title=Breaking: Akpabio loses senatorial seat in Akwa Ibom to PDP's candidate|date=February 26, 2019}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://guardian.ng/news/akpabio-loses-re-election-to-senate/amp|title=Akpabio loses re-election to Senate}}</ref> ọrụ ntuli aka nke Independent National Electoral Commission (INEC) bụ Peter Ogban kwupụtara na ọ bụ onye mmeri. <ref>{{Cite web|url=https://thenationonlineng.net/akwa-ibom-court-voids-ekpenyongs-election-as-senator/|title=Akwa Ibom: Court voids Ekpenyong's election as senator|date=November 10, 2019}}</ref> Nọvemba 9, 2019; ụlọ ikpe mkpegharị ikpe na Calabar, Cross Rivers State, nyere iwu ka a mee ntuli aka ndị omeiwu na Essien Udim Local Government Area na Akwa Ibom State. <ref>{{Cite web|url=https://www.channelstv.com/2019/11/09/appeal-court-sacks-senator-ekpenyong-orders-rerun-in-akpabios-lg/|title=Appeal Court Sacks Senator Ekpenyong, Orders Rerun in Akpabio's LG}}</ref> Maka ntuli aka Akwa Ibom North-West Senatorial District, onye na-azọ ọkwa PDP, Chris Ekpenyong, nwetara vootu 134,717 iji merie onye bụbu onye omeiwu, Godswill Akpabio, onye nwere vootu 83,820, dịka nsonaazụ nke INEC wepụtara n'ụtụtụ Sọnde <ref>{{Cite web|url=https://www.premiumtimesng.com/regional/south-south-regional/374402-akpabio-loses-again-as-pdp-wins-rerun-elections-in-akwa-ibom.html|title=Akpabio loses again as PDP wins rerun elections in Akwa Ibom|date=January 26, 2020}}</ref> == Ihe odide == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Stephen Ekpenyong, Christopher}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] ncufl6mn9yjo33szdd90toem3p94nek 729389 729172 2026-09-30T05:33:56Z KiranBOT 25138 removed AMP tracking from URLs ([[:m:User:KiranBOT/AMP|details]]) ([[User talk:Usernamekiran|report error]]) v3.1.1s 729389 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | image = Chris Ekpenyong.jpg | party = [[Peoples Democratic Party (Nigeria)|Peoples Democratic Party]] | caption = Chris Ekpenyong }} <ref>{{Cite web|title=Ex-deputy gov attacks Akpabio over corruption allegations - The Nation Newspaper|url=https://thenationonlineng.net/ex-deputy-gov-attacks-akpabio-over-corruption-allegations/|accessdate=2022-03-18|work=thenationonlineng.net}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.premiumtimesng.com/regional/south-south-regional/217985-akwa-ibom-govt-wont-allow-nse-son-investigate-church-building-collapse.html|title=Akwa Ibom govt. won't allow NSE, SON investigate church building collapse – Premium Times Nigeria|date=14 December 2016|work=Premium Times Nigeria|accessdate=19 July 2017|language=en-GB}}</ref>'''Christopher Stephen Obong Ekpenyong''' (Listeni; amụrụ na 29 Septemba 1954) bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị Naijiria na onye bụbu osote gọvanọ nke [[Ȯra Akwa Ibom|Akwa Ibom Steeti]] . <ref>{{Cite news|url=https://www.naij.com/1075281-sorry-dont-want-part-biafra-niger-delta-chieftain-issues-warning-agitators.html|title=Sorry, we don't want to be part of Biafra – Niger Delta chieftain issues warning to agitators|author=Yusuf|first=Omotayo|date=6 December 2016|work=Naij.com – Nigeria news.|accessdate=19 July 2017|language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite news|url=http://punchng.com/ipob-declares-operation-david-dance-armys-python-dance/|title=IPOB declares Operation David Dance against army's Python Dance|work=Punch Newspapers|accessdate=19 July 2017|language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Senate Swears-In Christopher Ekpenyong To Succeed Akpabio {{!}} Channels Television|url=https://www.channelstv.com/2020/01/30/senate-swears-in-christopher-ekpenyong-to-succeed-akpabio/amp/|accessdate=6 October 2020|work=www.channelstv.com|archivedate=17 December 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211217204529/https://www.channelstv.com/2020/01/30/senate-swears-in-christopher-ekpenyong-to-succeed-akpabio/amp/}}</ref> họpụtara ya ka ọ bụrụ onye omeiwu Naịjirịa n'afọ 2019 ka ọ nọchite anya Akwa Ibom North-West Senatorial District. == Ndụ onwe onye == <ref>{{Cite web|url=https://www.premiumtimesng.com/regional/south-south-regional/347512-akwa-ibom-senator-loses-wife.html|title=Akwa Ibom senator loses wife|date=August 19, 2019|accessdate=August 22, 2019|work=Premium Times Nigeria}}</ref>'abalị iri na itoolu n'ọnwa Ọgọstụ n'afọ 2019, nwunye ya, Grace Ekpenyong, nwụrụ. == Mmụta == N'afọ 1960, ọ gara St. Patrick's Primary School, Ikot Ukana tupu ọ gaa St. Michael's Primory School, Rumuomasi, Port Harcourt ebe ọ nwetara asambodo mbụ ya (FSLC). N'afọ 1970, ọ gara Government Technical College, Port Harcourt na 1975, ọ gara Federal Government Technical University, Yaba. N'afọ 1977, ọ gara Federal Polytechnic, Bida wee nweta Ordinary National Diploma na Electrical / Electronic Engineering. N'afọ 1980, Ekpenyong gara Polytechnic Calabar maka diplọma mba dị elu na injinia eletrik na eletrọniki ma gụsịrị akwụkwọ na 1982. N'afọ 1993, ọ gara Mahadum Kensington, Honolulu, Hawaii, United States wee nweta nzere na Master of Business Administration (Marketing) n'afọ 1995. <ref>{{Cite web|url=http://greatachieversworld.com/profile-engr-dr-obong-chris-ekpeyong/|title=Profile: Engr. Dr. Obong Chris Ekpeyong – Great Achievers World|accessdate=March 18, 2019|archivedate=March 23, 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190323212646/http://greatachieversworld.com/profile-engr-dr-obong-chris-ekpeyong/}}</ref> nwetara Doctor of Philosophy ya n'otu ụlọ ọrụ ahụ. == Ọrụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị == Ekpenyong bụ osote gọvanọ n'ọchịchị Gọvanọ [[Victor Attah]] site na 1999 ruo 2005. N'afọ 2005, o mere akụkọ ihe mere eme na Naijiria: a chụpụrụ ya dị ka osote gọvanọ nke Akwa Ibom steeti mana e weghachiri ya ngwa ngwa n'ọkwa ahụ n'ihe na-erughị ụbọchị asaa. <ref>{{Cite web|url=https://www.thecable.ng/close-up-ekpenyong-objs-ally-who-shattered-akpabios-uncommon-feat|title=CLOSE-UP: Chris Ekpenyong, the man who snookered Akpabio|date=February 26, 2019|accessdate=August 21, 2019|work=TheCable}}</ref> otu ụlọ omebe iwu steeti gbanwere impeachment mgbe onye isi ala [[Olusegun Obasanjo]] batara, ọ bụ ezie na a manyere Ekpenyong ịgba arụkwaghịm mgbe nke ahụ gasịrị. N'afọ 2019, a họpụtara ya dị ka onye omeiwu na-anọchite anya Akwa Ibom North West Senatorial District n'okpuru ikpo okwu nke Peoples Democratic Party na-emeri onye iro ya kacha nso, [[AKPABIO GODWILL OBOT|Godswill Akpabio]] nke All Progressive Congress. O nwetara vootu 118,215 megide 83,158 maka [[AKPABIO GODWILL OBOT|Godswill Akpabio]]. <ref>{{Cite web|url=https://www.channelstv.com/2019/02/26/breaking-akpabio-loses-senatorial-seat-in-akwa-ibom/amp/|title=Akpabio Loses Senatorial Seat in Akwa Ibom &#124; Channels Television|accessdate=2023-11-04|archivedate=2023-05-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230510152931/https://www.channelstv.com/2019/02/26/breaking-akpabio-loses-senatorial-seat-in-akwa-ibom/amp/}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.legit.ng/amp/1224370-breaking-akpabio-loses-senatorial-seat-akwa-ibom.html|title=Breaking: Akpabio loses senatorial seat in Akwa Ibom to PDP's candidate|date=February 26, 2019}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://guardian.ng/news/akpabio-loses-re-election-to-senate/amp|title=Akpabio loses re-election to Senate}}</ref> ọrụ ntuli aka nke Independent National Electoral Commission (INEC) bụ Peter Ogban kwupụtara na ọ bụ onye mmeri. <ref>{{Cite web|url=https://thenationonlineng.net/akwa-ibom-court-voids-ekpenyongs-election-as-senator/|title=Akwa Ibom: Court voids Ekpenyong's election as senator|date=November 10, 2019}}</ref> Nọvemba 9, 2019; ụlọ ikpe mkpegharị ikpe na Calabar, Cross Rivers State, nyere iwu ka a mee ntuli aka ndị omeiwu na Essien Udim Local Government Area na Akwa Ibom State. <ref>{{Cite web|url=https://www.channelstv.com/2019/11/09/appeal-court-sacks-senator-ekpenyong-orders-rerun-in-akpabios-lg/|title=Appeal Court Sacks Senator Ekpenyong, Orders Rerun in Akpabio's LG}}</ref> Maka ntuli aka Akwa Ibom North-West Senatorial District, onye na-azọ ọkwa PDP, Chris Ekpenyong, nwetara vootu 134,717 iji merie onye bụbu onye omeiwu, Godswill Akpabio, onye nwere vootu 83,820, dịka nsonaazụ nke INEC wepụtara n'ụtụtụ Sọnde <ref>{{Cite web|url=https://www.premiumtimesng.com/regional/south-south-regional/374402-akpabio-loses-again-as-pdp-wins-rerun-elections-in-akwa-ibom.html|title=Akpabio loses again as PDP wins rerun elections in Akwa Ibom|date=January 26, 2020}}</ref> == Ihe odide == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Stephen Ekpenyong, Christopher}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] si0fpdx88qq00e04j1qbu2rr2vstt3e Aliyu Usman El-Nafaty 0 33381 729170 364140 2026-09-29T20:55:31Z Mbah Victor Chukwuemerie 16687 added {{DEFAULTSORT}} 729170 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder|name=Aliyu Usman El-Nafaty|image=Aiyu Usman El-Nafaty.png|office=Vice Chancellor|chancellor=[[Abubakar Shehu-Abubakar]] {{!}}{{!}}{{!}}|predecessor=Prof.[[Abdullahi Mahadi]]|profession=[[Surgeon]]|nationality=Nigeria}} '''Prọfesọ Aliyu Usman El-Nafaty''' <nowiki><b id="mwCQ">MBBCH</b></nowiki>, FWACS, FICS, OFR bụ Prọfesor nke Obstetrics <nowiki>&</nowiki>amp; Gynaecology na osote chancellor nke Gombe State University . <ref>{{Cite web|date=2022-10-02|title=FULL LIST: Okonjo-Iweala, Abba Kyari... FG nominates 437 persons for national honours|url=https://www.thecable.ng/full-list-okonjo-iweala-abba-kyari-former-cos-fg-nominates-437-persons-for-national-honours|accessdate=2022-10-11|work=TheCable|language=en-US}}</ref> == Oge ọ malitere == A mụrụ El-Nafaty na 25th nke Disemba 1960 na Nafada, Gombe State.   <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;''[[wikipedia:Tinye edensibịa|<span title="This claim needs references to reliable sources. (February 2023)">citation needed</span>]]''&#x5D;</sup> == Ọrụ == Ọ rụrụ ọrụ na [[Mahadum Nke Maiduguri|Mahadum nke Maiduguri]] dị ka onye nkuzi na 1989, e buliri ya n'ọkwa ka ọ bụrụ Prọfesọ {{Cite web|title=The Vice Chancellor – Gombe State University|url=https://gsu.edu.ng/home/the-vice-chancellor/|accessdate=2022-10-05|language=en-US|archivedate=2022-10-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221007180458/https://gsu.edu.ng/home/the-vice-chancellor/}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true"><span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2022-10-05</span></span>.</cite></ref> Tupu a họpụta ya ka ọ bụrụ osote onye isi nke Mahadum Gombe State na 2019, Prọfesị Aliyu Elnafaty nwere ọkwa onye isi ahụike Federal Medical Centre Gombe 2002-2010, n'oge ọ nọ n'ọchịchị, a gbanwere Ụlọ Ọgwụ ahụ ka ọ bụrụ Ụlọ Ọrụ Ahụike dị irè ma sie ike nke meriri Prestigious Ministerial Prize of Honor dị ka Ụlọ Ọrụ Ahụ Ike kacha mma na Federation 2007. Ọ rụkwara ọrụ dị ka osote onye isi, Ag. Provost <ref>{{Cite web|title=Medical and Dental Consultants Association of Nigeria (MDCAN) Communique|url=https://medicalworldnigeria.com/post/medical-and-dental-consultants-association-of-nigeria-mdcan-communique?pid=34056|accessdate=2022-10-05|work=Medical World Nigeria|language=en}}</ref> Deputy Vice-Chancellor [1] nke Mahadum ahụ. Onye isi oche ahụ so dee akwụkwọ akpọrọ: Early Detection and Management of Pre-Eclampsia/Eclampesia for Health Workers in Developing Countries. <ref>{{Cite journal|author=Wariri|first=Oghenebrume|date=2021-01-07|title=The influence of travel time to health facilities on stillbirths: A geospatial case-control analysis of facility-based data in Gombe, Nigeria.|url=https://researchonline.lshtm.ac.uk/id/eprint/4659086/|journal=PLOS ONE|language=en|volume=16|issue=1|pages=e0245297|doi=10.1371/journal.pone.0245297|pmid=33411850|issn=1932-6203}}</ref> mgbakwunye, o bipụtara ọtụtụ Journal Articles n'otu isiokwu ahụ. == Mmekọrịta == * El-Nafaty nwetara Fellowship nke West African College of Surgeons na 1994 ma nye ya Fellowsship nke International College of Surgeons. * O nwetakwara ihe nrite John D. na Catherine T. MacArthur Foundation Research Grant on Leadership Development na 1996. <ref name=":0">{{Cite web|title=The Vice Chancellor – Gombe State University|url=https://gsu.edu.ng/home/the-vice-chancellor/|accessdate=2022-10-05|language=en-US|archivedate=2022-10-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221007180458/https://gsu.edu.ng/home/the-vice-chancellor/}}</ref> == Ihe odide == {{Reflist}}   {{DEFAULTSORT:Usman El-Nafaty, Aliyu}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] [[Òtù:1960 births]] iw3p273nv4uha3vxpzr96xu5twoytpt Lateefat Okunnu 0 33398 729169 722180 2026-09-29T20:53:53Z Mbah Victor Chukwuemerie 16687 added {{DEFAULTSORT}} and {{Datatbox}} 729169 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Lateefat Modupe Okunnu''' {{Audio|LL-Q34311 (yor)-Tunmise123-Lateefat Modupe Okunnu.wav|Listen}} (3 Disemba 1939) bụ onye ọrụ gọọmentị lara ezumike nká na onye nchịkwa bụ osote Gọvanọ nke Lagos Steeti site na 1990 ruo 1992. Ọ bụ onye isi oche nke National Republican Convention na 1993. Okunnu bụ onye guzobere Federation of Muslim Women's Associations in Nigeria (FOMWAN).<ref>{{Cite web|url=http://www.wisemuslimwomen.org/muslimwomen/bio/alhaja_okunnu/|title=Muslim Women: Past and Present|author=<!--Staff writer(s); no by-line.-->|date=|work=|publisher=Women’s Islamic Initiative in Spirituality and Equality (WISE)|accessdate=|quote=|archivedate=2017-10-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171005183648/http://www.wisemuslimwomen.org/muslimwomen/bio/alhaja_okunnu}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://nationalmirroronline.net/new/nigerian-youths-are-too-artificial-alhaja-okunnu/|title=Nigerian youths are too artificial –Alhaja Okunnu|date=January 18, 2013|publisher=National Mirror|accessdate=December 26, 2016|archive-date=March 23, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130323010203/http://nationalmirroronline.net/new/nigerian-youths-are-too-artificial-alhaja-okunnu/|url-status=dead}}</ref> A mụrụ Lateefat Modupe Okunnu na Lagos wee gụọ akwụkwọ na Okepopo Primary School, Lagos Island, Methodist Girls' High School na Queens College, Yaba.[1][2] O nwetara nzere bachelọ nke Arts na Geography wee nweta diplọma postgraduate na Education na Mahadum Lagos na 1968.[3] Site na 1967 ruo 1970, Okunnu rụrụ ọrụ na Mahadum Lagos dịka onye enyemaka nkuzi. O sonyezie na gọọmentị Legọs steeti dịka onye ọrụ agụmakwụkwọ. Ọ nọgidere na ọchịchị steeti ruo n'afọ 1980, mgbe nke ahụ gasịrị, ọ kwagara na gọọmenti etiti dị ka onye isi odeakwụkwọ na Federal Ministry of Agriculture. Na 1986, ọ ghọrọ odeakwụkwọ na-adịgide adịgide na Council of State.[4] Okunnu so na umunwanyi ama ama hibere otu Federation of Muslim Women's Associations na Naijiria. Ọ bụ osote onye isi oche (amirah) nke nzukọ ahụ ma bụrụkwa onye isi oche nke Lagos State Chapter. O tinyere aka na ihe gbasara agụmakwụkwọ n'ime Lagos State isi nke FOMWAN ma kwado ka e were ala alakụba dịka ụlọ akwụkwọ ọta akara na guzobe kọmitii mmụta na ụlọ alakụba. N'afọ 1989, ọ ghọrọ onyeisi oche nke FOMWAN. N'afọ 1987, dịka onye ọrụ obodo, Okunnu bụ onye so na kọmitii mmadụ itoolu e hibere ileba anya n'atụmatụ 1986 Political Bureau. N'afọ 1990, a họpụtara ya ka ọ bụrụ osote Gọvanọ Lagos, ya na Pamela Sadauki nke Kaduna Steeti, bụ ụmụ nwanyị mbụ nwere ọkwa osote Gọvanọ na Nigeria.[6] == Edensibia == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Okunnu, Lateefat}} [[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]] j96uvd533ok8x5zkimp73ggy4naih1j Joshua Anaja 0 33670 729037 134802 2026-09-29T16:10:00Z InternetArchiveBot 11600 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 729037 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder|name=Joshua Umaru Anaja|honorific_prefix=[[Brigadier General]]|image=|width=150px|office1=[[Governor of Plateau State]]|term_start1=July 1978|term_end1=October 1979|predecessor1=[[Dan Suleiman]]|successor1=[[Solomon Lar]]|birth_date=|birth_place=|death_date=17 June 1986{{fact|date=February 2020}} (aged 43)|party=|branch=[[File:Flag of the Nigerian Army Headquarters.svg|21px]] [[Nigerian Army]]|allegiance={{flag |Nigeria}}|rank=[[File: Nigeria-Army-OF-6.svg|20px]] [[Brigadier General]]}} <ref>{{Cite web|url=http://www.worldstatesmen.org/Nigeria_federal_states.htm|title=Nigerian States|publisher=WorldStatesmen|accessdate=2010-05-20}}</ref>'''Joshua Umaru Anaja''' bụ gọvanọ ndị agha nke Plateau State, Nigeria site na July 1978 ruo October 1979 n'oge ọchịchị ndị agha nke General [[Olusegun Obasanjo]] . <ref name="google">{{Cite book|title=Newswatch|date=1986|publisher=Newswatch Communications|url=https://books.google.com/books?id=wCBBAQAAIAAJ|accessdate=2014-10-14}}</ref>'abalị mbụ n'ọnwa Ọktoba n'afọ 1979, o nyefere onye gọvanọ a họpụtara ahọpụta Solomon Lar, onye mesiri ya obi ike na gọọmentị ya ga-eketa ọrụ ọ bụla nke gọọmentị ndị agha na-apụ apụ.<ref>{{Cite web|url=http://www.nigerianafcsc.org/College_Dept/DJS.htm|title=DEPARTMENT OF JOINT STUDIES|publisher=Armed Forces Command and Staff College, Jaji|accessdate=2010-05-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20090906163054/http://www.nigerianafcsc.org/College_Dept/DJS.htm|archive-date=2009-09-06|url-status=dead}}</ref>'ịbụ onye e buliri n'ọkwa Brigadier, Anaja bụ onye nduzi nke Ngalaba Nnyocha Jikọrọ Aka na Armed Forces Command and Staff College, Jaji site na 1 Febụwarị 1984 ruo 25 Mee 1985. [1] == Ọnwụ == A<ref>{{Cite web|url=http://www.utexas.edu/conferences/africa/ads/1425.html|title=Middle Belt and Power Devolution: Interesting dynamics|author=Tony Agbali|work=AFRICA DIALOGUE SERIES|publisher=University of Texas at Austin|accessdate=2010-05-20}}</ref> nwụrụ n'ọnọdụ dị omimi. == Ihe odide == <references group="" responsive="0"></references> [[Òtù:All articles with unsourced statements]] rd667e481l9rxbvwn0mmlk6u7tnrtnq Siminalayi Fubara 0 34225 729161 139900 2026-09-29T20:28:51Z Chijioke2010 62489 Ekere na itugharị ihụakwụkwọ nke a "[[:en:Special:Redirect/revision/1368572414|Siminalayi Fubara]]" 729161 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = [[His Excellency]] | name = Siminalayi Fubara | honorific_suffix = DSSRS, [[Institute of Chartered Accountants of Nigeria|FCA]] | image = Governor siminalayi Fubara 10 (cropped).jpg | alt = | caption = | office = [[Governor of Rivers State]] | term_start = 18 September 2025 | term_end = | deputy = [[Ngozi Odu]] | predecessor = [[Ibok Ekwe Ibas]] (as sole administrator) | successor = | termstart2 = 23 May 2023 | termend2 = 18 March 2025 | deputy2 = Ngozi Odu | predecessor2 = [[Nyesom Wike]] | successor2 = Ibok Ekwe Ibas (as sole administrator) | birth_date = {{birth date and age|1975|01|28|df=y}} | birth_place = [[Opobo]], [[Rivers State]], Nigeria | death_date = | death_place = | citizenship = [[Nigeria]] | party = [[All Progressives Congress]] (since December 2025) | otherparty = [[Peoples Democratic Party (Nigeria)|People's Democratic Party]] (2023–2025) | spouse = Valerie Fubara | children = 3 | alma_mater = {{bulletedlist| [[Rivers State University]] | [[University of Port Harcourt]]}} | cabinet = [[Cabinet of Siminalayi Fubara]] | committees = | portfolio = | awards = }} [[Ọchịchị Naijiria|Amaopusenibo]] '''Siminalayi Fubara''' (amụrụ '''Siminalayi Joseph Fubara'''; 28 Jenụwarị 1975) bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị Naijiria na onye na-ahụ maka ego nke jere ozi dị ka gọvanọ nke Rivers State kemgbe 23 Mee 2023. Onye otu All Progressives Congress kemgbe Disemba 2025, a kwụsịtụrụ Fubara dị ka gọvanọ na 18 Machị 2025 na-esote ọchịchị mberede nke Onye isi ala [[Bola Tinubu]]. N'abalị iri na asatọ n'ọnwa Septemba afọ 2025, e weghachiri ya. A mụrụ '''Fubara''' ma zụlite ya na '''Opobo''', na '''Steeti Rivers''', Naịjirịa. Ọ gara '''Opobo Primary School''' maka agụmakwụkwọ praịmarị ya, ma gaa '''Comprehensive Secondary School, Opobo''' maka agụmakwụkwọ sekọndrị ya. Ọ gara '''Rivers State University''', ebe ọ nwetara akara ugo mmụta na '''Business Education'''. Mgbe nke ahụ gasịrị, ọ nwetara akara ugo mmụta postgraduate na '''Accounting''' site na '''Enugu State University of Science and Technology'''. Ọ gụkwara '''MSc na Finance''' na '''MBA''' na Business School nke '''University of Port Harcourt'''. Ọ malitere ọrụ ya n’afọ '''2003''' dịka '''Principal Accountant''' nke '''Rivers State Senior Secondary Schools Board'''. Ka ọ na-aga n’ihu n’ọrụ ya, ọ ghọrọ '''Director of Finance and Accounts''' nke steeti ahụ n’afọ '''2015'''. N’afọ '''2020''', ọ ghọkwara '''Permanent Secretary'''. Mgbe ahụ, na '''23 Disemba 2020''', a họpụtara ya ka ọ bụrụ '''Accountant General nke Steeti Rivers''', ọkwa ọ nọgidere na ya ruo '''Mee 2022'''. '''Fubara''' gbara mbọ ịzọ ọkwa '''Gọvanọ Steeti Rivers''' n’afọ '''2023''', mgbe o meriri ntuliaka ime pati nke '''PDP'''. Ọ ghọrọ gọvanọ na '''Mee 2023''' n’okpuru pati ahụ. Ọ malitere ọrụ dịka gọvanọ, mana e mechara kwụsị ya n’ọrụ ma dochie ya '''Ibok Ekwe Ibas''' na '''18 Maachị 2025'''. Akwụsịtụrụ ya n’ọrụ a dọtara uche mba ụwa, ma mee ka ndị a ma ama n’ime Naịjirịa na mba ọzọ katọọ '''ime ihe ike ndọrọ ndọrọ ọchịchị'''. Ọ nwetara '''2023 International Peace Prize Medal Award''' site n’akwụkwọ akụkọ magazin UK a na-akpọ ''TheNigerian''. Ọ bụkwa '''Fellow''' nke '''Nigerian Institute of Management''' na '''Association of National Accountants of Nigeria'''. == Mbido ndụ na agụmakwụkwọ == A mụrụ '''Siminalayi Fubara''' na '''28 Jenụwarị 1975''' dịka nwa nke abụọ n’ime ụmụaka ise n’'''Opobo''', '''Steeti Rivers''', Naịjirịa. Nna ya, '''Joseph Fubara''', bụbu onye agha, ebe nne ya, '''Love Fubara''', bụ onye ọrụ gọọmentị. Fubara malitere agụmakwụkwọ praịmarị ya na '''Opobo Primary School''' n’afọ '''1986''', ma gaa n’ihu na agụmakwụkwọ sekọndrị ya na '''Comprehensive Secondary School, Opobo''' n’afọ '''1992'''. Mgbe nke ahụ gasịrị, ọ gara '''Rivers State University''', ebe ọ nwetara akara ugo mmụta na '''Business Education'''. Ọ gakwara '''Enugu State University of Science and Technology''', ebe ọ nwetara akara ugo mmụta postgraduate na '''Accounting'''. Ọ nwetara '''MSc na Finance''' yana '''MBA''' site na '''Business School nke University of Port Harcourt'''. == Akụkọ Ọrụ. == Fubara malitere ọrụ ya n’afọ '''2003''' dịka '''Principal Accountant''' na '''Rivers State Senior Secondary Schools Board'''. N’afọ '''2015''', ọ ruru n’ọkwa '''Director of Finance and Accounts''' na ụlọ gọọmentị Steeti Rivers. Na '''Maachị 2020''', ọ ruru n’ọkwa '''Permanent Secretary'''. Na '''23 Disemba 2020''', a họpụtara ya ka ọ bụrụ '''Accountant General nke Steeti Rivers'''. Ọ nọ n’ọkwa ahụ ruo '''Mee 2022''', mgbe ọ meriri '''ntuliaka ime pati PDP''' maka ọkwa gọvanọ n’ime '''ntuliaka izugbe nke 2023'''. Ọ bụ '''Fellow''' nke '''Nigerian Institute of Management''', nakwa '''Fellow''' nke '''Association of National Accountants of Nigeria'''. == Gọvanọ nke Rivers State == === Nhọrọ === Fubara meriri ntuli aka nke gọvanọ nke PDP na 26 Mee 2022. O nwetara vootu 721 karịa ndị ọzọ 16 na-azọ ọkwa maka ntuli aka mbụ. Ndị ọzọ na-asọmpi gụnyere Isaac Kamalu, onye nwere vootu 86; [[Alabo Dakorinama George-Kelly]] na vootu 37, na Tammy Danagogo na vootu 36. A kọrọ na [[Ezenwo Nyesom Wike|Nyesom Wike]] kwadoro ya. Na 20 Machị 2023, ọ meriri ntuli aka gọvanọ Rivers State. Independent National Electoral Commission kwupụtara na ọ bụ onye mmeri na vootu 302,614 a ma ama karịa ndị ọzọ: [[Tonye Cole]] nke All Progressives Congress na vootu 95,274 a ma ama, na Beatrice Itubo nke Labour Party na vootu 22,224 a ma ama. A raara Fubara nye na 29 Mee 2023 ya na osote ya [[Ngozi Odu]]. Samuel Ortom, [[Ayo Fayose|Ayodele Fayose]], na onye bụbu gọvanọ nke Rivers State [[Peter Odili]], na ndị ọzọ bịara ihe omume ahụ. === Oge na nkwụsịtụ === Nsogbu ndọrọ ndọrọ ọchịchị na Rivers State mụbara n'oge esemokwu a kọrọ na ọ gbanyere mkpọrọgwụ n'ọgụ ike n'etiti Siminalayi Fubara na onye bu ya ụzọ Nyesom Wike, onye na-eje ozi dị ka Minista nke Federal Capital Territory yana nna nna. Mgbe ọ ghọrọ gọvanọ na Mee 2023, ọtụtụ ndị nta akụkọ kwuru na ọ bụ onye Wike na-akwado. Dị ka The Nigerian Observer si kwuo, ndị na-akwado Fubara boro Wike ebubo na ọ na-akpọ ya "onye na-eme ihe n'ụzọ na-adịghị mma, onye, kama ilekwasị anya n'ọrụ ya dị egwu, họọrọ ịbụ onye na-achịkwa ihe omume nke Rivers State". Ha kwuru na n'oge Wike nọ n'ọchịchị, onye bu ya ụzọ [[Rotimi Amaechi]] etinyeghị aka na nchịkwa ya. Usoro ọgụ ike gbapụrụ n'ihu ntuli aka gọvanọ nke afọ 2027. E nwekwara usoro mmegharị iji chụpụ gọvanọ ahụ. Ka ọ dị ugbu a, impeachment na-akpali mgbe niile ngagharị iwe n'okporo ámá, okwu iwu, na ime ihe ike nke steeti. Ka ọ na-erule ngwụcha afọ 2023, ụlọ nzukọ Rivers State kewara wee mepụta Martins Amaewhule duziri nzukọ na Victor Oko-Jumbo duziri nzukọ. Fubara kwadoro nzukọ Oko-Jumbo. A gbara ụlọ Nzukọ ahụ ọkụ. N'ịgbaso ihe ndị a, Onye isi ala Bola Tinubu nwere nzukọ na Fubara na Disemba 2023 na Abuja, ebe ọ gwara ya ka ọ kweta na Martins Amaewhule bụ onye isi oche nke ụlọ omebe iwu yana ndị ọzọ gbara ọsọ na APC. Mkpebi nke Ụlọikpe Kasị Elu na 28 Febụwarị 2025 nyere ikike na nzukọ Amaewhule. Ụlọikpe ahụ kpebikwara maka njedebe nke ego sitere na gọọmentị etiti gaa na steeti. Ikpe ahụ kwupụtara na ntuli aka gọọmentị ime obodo nke Fubara mere na 5 Ọktoba 2024 adịghị irè yana ịchụpụ ndị isi oche dị iche iche a họpụtara n'ógbè ahụ. Ndị obodo ahụ na-eyi egwu imebi mmanụ ma ọ bụrụ na a chụpụ Fubara. E nwere mgbawa nke lekwasịrị anya n'otu akụkụ nke Trans-Niger Pipeline na Gonna, na mgbawa ọzọ nke pipeline manifold na [[Ogba/Egbema/Ndoni|Ogba-Egbema-Ndoni]]. N'abalị iri na asatọ n'ọnwa Machị afọ 2025, [[Bola Tinubu]] kwụsịtụrụ Fubara na ndị otu ya niile, onye kwupụtara ọnọdụ mberede na Rivers State. Dị ka onye isi ala si kwuo, e nwere "nnukwu ọgba aghara ndọrọ ndọrọ ọchịchị na nsogbu nke mebiri ọchịchị ma yie nkwụsi ike mba egwu". O mere nkwupụta ahụ na mgbasa ozi.<ref name=":0" /><blockquote>Site na nkwupụta a, Gọvanọ nke Rivers State, Maazị Siminalayi Fubara, osote ya, Oriakụ Ngozi Odu, na ndị otu niile a họpụtara ahọpụta nke House of Assembly of Rivers State ka a kwụsịtụrụ maka ọnwa isii.</blockquote>Onye bụbu [[Chief of Naval Staff (Nigeria)|Onye isi ndị agha mmiri Naijiria]], [[Ibok Ekwe Ibas]] ghọrọ naanị onye nchịkwa nke steeti ahụ ruo mgbe e wepụrụ nkwụsịtụ ahụ na 18 Septemba 2025. N'abalị itoolu n'ọnwa Disemba afọ 2025, Fubara hapụrụ PDP gaa na [[All Progressives Congress|APC]]. Mgbe ọ kwagara, ndị otu iri na asaa nke ụlọ omebe iwu nke steeti ahụ nke onye isi oche Martin Amaewhule duziri gakwara na APC. === Mmeghachi omume na nkwụsị na iweghachi === Mgbe nkwụsịtụ na iweghachi ya, odeakwụkwọ mgbasa ozi mba nke African Democratic Congress (ADC), Bolaji Abdullahi wepụtara nkwupụta na-akọwa ihe dị otú ahụ nke onye isi ala dị ka "ihe dị ize ndụ nke nwere ike imebi ọchịchị onye kwuo uche ya na Naịjirịa ma gbaa gọọmentị etiti ume. "Òtù ahụ dọrọ aka ná ntị na okwu dị otú ahụ na-eweta "ihe ize ndụ siri ike maka ọchịchị iwu na nguzozi ike n'etiti gọọmentị etiti na steeti". Òtù ahụ bokwara ụlọ ikpe gọọmentị etiti ụgwọ ka ọ kọwaa ngalaba 305 nke [[Iwu Naịjirịa|Iwu Naijiria]] na-ekwu na iwu ahụ na-enye iwu mberede n'ọnọdụ ndị dị ka idozi nsogbu ndị na-ekwekọghị na iwu, na ihe ize ndụ ọha na eze dị ka idei mmiri, ọrịa na-efe efe, ma ọ bụ nnupụisi. Gọọmentị steeti asaa, nke ndị gọvanọ si n'òtù PDP na-emegide ya duziri gbara Onye isi ala Bola Tinubu akwụkwọ n'Ụlọikpe Kasị Elu nke Naịjirịa. Dị ka [[Legit.ng]] si kwuo, onye ọka iwu Festus Ogun kwuru na "Onye isi ala Bola Tinubu enweghị ikike iwu iji kwụsị Gọvanọ Rivers Steeti Siminalayi Fubara na onye osote ya. Ọ bụ ezie na Onye isi ala nwere ike ikwupụta ọnọdụ mberede, enweghi ike iwepu ndị ọrụ a họpụtara ahọpụta. "Onye ọka iwu ọzọ na onye na-ahụ maka ihe ndị ruuru mmadụ bụ Inibehe Effiong gbasoro otu echiche ahụ mgbe o kwuru, "Onye isi ala Tinubu enweghị ikike iwu iji kwụsị Gọvanọ nke Rivers State ma ọ bụ ndị otu Rivers State House of Assembly. Ike mberede akọwapụtara na Iwu 1999 enyeghị ya ikike dị otú ahụ". == Arụmụka == N'ọnwa Mee afọ 2022, ụlọ ọrụ Economic and Financial Crimes Commission kwupụtara na Fubara na ndị ọrụ gọọmentị 58 ndị ọzọ chọrọ maka igwu wayo NGN 435 ijeri. &nbsp;A chọkwara ya maka igwu wayo NGN ijeri 117 ya na ndị ọrụ gọọmentị Rivers State anọ ndị ọzọ. &nbsp;Ebubo ndị ọzọ EFCC boro ebubo na ha bụ ndị omempụ, ndị na-emebi ego, ndị na'ụzọ na-ezighị ezi na-eme ka ego ọha na eze, na ndị na-emegbu ọfịs. == Ndụ onwe onye == Fubara bụ nwa nke abụọ n'ime ụmụ ise na nwa mbụ nke Late Joseph Fubara, onye bụbu onye agha nke nwere njem ọzụzụ na mba ofesi, na Late Love Fubara، onye ọrụ gọọmentị. Ọ bụkwa knight nke St. Christopher (KSC) Order of Church of Nigeria Anglican Communion. O nwere aha ọdịnala nke Amaopu-Senibo nke Alaeze Opobo. Ọ lụrụ Valerie Fubara ma ha nwere ụmụ atọ. == Ihe odide ==   [[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]] [[Otú:Ndị Ibani]] [[Otú:Ndị Isi Ndekọ Ego.]] [[Otú:Ndị si Opobo–Nkoro.]] [[Otú:Ndi si n' opobo]] [[Otú:Ndị ga-azọ ọkwa Gọvanọ Steeti Rivers.]] [[Otú:Ndị ndọrọ ndọrọ ọchịchị PDP nke Steeti Rivers.]] [[Otú:Ndị Gọvanọ Steeti Rivers]] [[Otú:Ndị na-ahụ maka ndekọ ego ndị Naịjirịa.]] [[Otú:Ndị gụrụ akwụkwọ na Rivers State University.]] [[Otú:Ndị gụrụ akwụkwọ na University of Port Harcourt.]] [[Otú:Ndị a mụrụ n’afọ 1975.]] [[Otú:Peeji ndị na-eji parameters ochie nke Infobox Officeholder.]] [[Otú:Pages with unreviewed translations]] niy346591j0mptkaz0ivxph135urjfy Snazzy the Optimist 0 34537 729271 175068 2026-09-29T22:50:30Z ~2026-52574-37 66681 added {{DEFAULTSORT}} 729271 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|image=File:Snazzy the Optimist.jpg|occupation=Onye na-abụ abụ, odee egwu|birthname=Michael Chimereuche Alozie|birth_place=[[Imo State]]}} '''Michael Chimeruche Alozie''' (amuru 28 Maachị), onye amara dika '''Snazzy the Optimist''' ma obu bu '''Snazzy''' bu onye Naijiria amuru n'egwu egwu, onye na-ede egwu na onye na-egwu egwu. == Ndụ mmalite na agụmakwụkwọ == A mụrụ Alozie na steeti Imo, steeti dị na mpaghara ndịda ọwụwa anyanwụ Naijiria. Dị ka ya si kwuo, nrọ nne ya nwere maka ya bụ ịgụ akwụkwọ nkà mmụta ọgwụ ma kọwaa nna ya dị ka mmetụta egwu kachasị ya.<ref>{{Cite web|url=https://www.vanguardngr.com/2022/08/my-mothers-dream-for-me-was-to-study-medicine-snazzy-the-optimist/|title=My mother’s dream for me was to study medicine – Snazzy the Optimist|date=Vanguard Nigeria|accessdate=2023-12-03|archivedate=2022-09-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220922083755/https://www.vanguardngr.com/2022/08/my-mothers-dream-for-me-was-to-study-medicine-snazzy-the-optimist/}}</ref> == Ọrụ == N'ịbụ onye tolitere, Alozie malitere rap dị ka nwata n'ụlọ na n'ụlọ akwụkwọ ebe ọ na-alụ ọgụ na ndị enyi ya na-emekarị na-ekere òkè n'asọmpi ụlọ akwụkwọ, ọ malitere dị ka onye rapper tupu ya abụ. N'ọgwụgwụ 2017, ọ malitere ikpuchi egwu.<ref name=":0">{{Cite web|title=A Look Into Snazzy The Optimist’s ‘Seluna’|url=https://leadership.ng/a-look-into-snazzy-the-optimists-seluna/|date=2021-11-10|accessdate=2024-04-09|language=en-US|author=Affa Acho}}</ref> Ọ kpuchiri egwu site n'aka ndị na-ese ihe dị iche iche ma dekọọkwa na egwu egwu ọ budatara na [[YouTube]].<ref name=":0" /> One of the established tracks he covered is [[Teni (singer)|Teni]]'s 2018 award-winning single "Case".<ref>{{Cite web|title=Snazzy: A Rising Star In The Nigerian Music Scene Showcases Versatility With "Upgrade"|url=https://guardian.ng/life/snazzy-a-rising-star-in-the-nigerian-music-scene-showcases-versatility-with-upgrade/|work=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News|date=2019-02-12|accessdate=2024-04-09|language=en-US|author=Ifeanyi Ibeh|archivedate=2024-04-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240403052515/https://guardian.ng/life/snazzy-a-rising-star-in-the-nigerian-music-scene-showcases-versatility-with-upgrade/}}</ref> == Edensibia == <references /> {{DEFAULTSORT:Optimist, Snazzy}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 5jlwnd7ijwflwocb9w5n6x8wzalijnv Shallipopi 0 34543 729273 704966 2026-09-29T22:52:21Z ~2026-52574-37 66681 added {{DEFAULTSORT}} 729273 wikitext text/x-wiki [[Usòrò:Shallipopi.jpg|thumb|Shallipopi]] '''Crown Uzama''' (amuru 12 Eprel 1996), <ref>{{Cite web|author=Sare|first=Watimagbo|date=2023|title=Shallipopi Reveals Age|url=https://m.youtube.com/watch?v=_UJ7cvQamLo&t=1924s|accessdate=2023-11-27|work=YouTube.com}}</ref> amara amara dika '''Shallipopi''', bu onye Naijiria rapper, onye na-abụ abụ na onye na-ede abụ. Ọ nwetara nnabata mbụ na ntọhapụ nke "Elon Musk" na 2023. Ebinyere Shallipopi aka na Dvpper Music Distribution, nkesa ndekọ egwu Naijiria nke "Damillola Akinwunmi" hiwere. A maara ya nke ọma n'ụwa niile maka egwu egwu egwu 2023 ya dị ka "Elon Musk" na "Oba Pluto", <ref>{{Cite web|title=Elon Musk|url=https://www.top-charts.com/s/elon-musk-shallipopi|accessdate=26 July 2023|work=www.top-charts.com|language=en}}</ref> nke ikpeazụ ya ruru na Nke 1 na Nigeria Top 100 Apple Music . <ref>{{Cite web|author=Akintonde|first=Oluwasola|date=26 July 2023|title=Street-pop Sensation Shallipopi Debuts On Billboard Afrobeats Songs Chart|url=https://von.gov.ng/street-pop-sensation-shallipopi-debuts-on-billboard-afrobeats-songs-chart/|accessdate=26 July 2023|work=Voice of Nigeria|language=en-US|archivedate=26 July 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230726233433/https://von.gov.ng/street-pop-sensation-shallipopi-debuts-on-billboard-afrobeats-songs-chart/}}</ref> == Ọrụ == Shallipopi malitere ọrụ ya na-eme freestyles, ma na-etinye ha na TikTok na usoro mgbasa ozi mmekọrịta ndị ọzọ. <ref>{{Cite web|author=Mandy|date=2 June 2023|title="Inside That Your Evian Meaning": Shallipopi's 'Elon Musk' Lyrics Explained|url=https://mandynews.com/inside-that-your-evian-meaning-shallipopis-elon-musk-lyrics-explained/|accessdate=28 July 2023|language=en-US}}</ref> mere ọganihu site na ntọhapụ nke egwu ya "Elon Musk". <ref>{{Cite web|author=Online|first=Tribune|date=16 June 2023|title=Shallipopi announced as Apple music's 'Up Next' artiste in Nigeria|url=https://tribuneonlineng.com/?p=690556|accessdate=26 July 2023|work=Tribune Online|language=en-GB}}</ref> 20 June 2023, Apple Music kwupụtara Shallipopi dị ka onye na-ese ihe ọhụrụ na mmemme mmepe onye na-eme ihe nkiri Up Next na Naịjirịa. <ref>{{Cite web|author=Akintonde|first=Oluwasola|date=20 June 2023|title=Apple Music Announces Afrobeat Singer As Nigeria's Up Next Artist|url=https://von.gov.ng/apple-music-announces-afrobeat-singer-as-nigerias-up-next-artist/|accessdate=26 July 2023|work=Voice of Nigeria|language=en-US|archivedate=26 July 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230726231927/https://von.gov.ng/apple-music-announces-afrobeat-singer-as-nigerias-up-next-artist/}}</ref> <ref>{{Cite web|author=Arunaye|first=Newton|date=29 June 2023|title=Shallipopi ft Fireboy DML x Zlatan – Elon Musk Remix|url=https://legit9ja.com/2023/06/shallipopi-ft-fireboy-dml-x-zlatan-elon-musk-remix.html|accessdate=26 July 2023|work=LEGIT9JA|language=en-US|archivedate=26 July 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230726231926/https://legit9ja.com/2023/06/shallipopi-ft-fireboy-dml-x-zlatan-elon-musk-remix.html}}</ref><ref>{{Cite web|author=BellaNaija.com|date=30 June 2023|title=Fireboy DML joins Shallipopi & Zlatan on the Remix of "Elon Musk" {{!}} Watch|url=https://www.bellanaija.com/2023/06/fireboy-dml-shallipopi-zlatan-elon-musk/|accessdate=26 July 2023|work=BellaNaija|language=en-US}}</ref> 30 June, ọ wepụtara remix nke "Elon Musk" nke gosipụtara [[Fireboy DML]] na [[Zlatan (musician)|Zlatan]]. <ref>{{Cite web|date=11 July 2023|title=Portable Drag Shallipopi For Topping Apple Music Chart With Few Seconds Of Fame {{!}}|url=https://naija247news.com/2023/07/11/portable-drag-shallipopi-for-topping-apple-music-chart-with-few-seconds-of-fame/|accessdate=26 July 2023|language=en-US}}</ref> 7 Julaị 2023, ọ wepụtara egwu "Ex-Convict", nke malitere na nọmba 6 na ''TurnTable'' Top 100 . <ref>{{Cite web|title=TurnTable Charts {{!}} Official Nigeria Top 100|url=https://www.turntablecharts.com/charts/1|accessdate=26 July 2023|work=turntablecharts.com}}</ref> <ref>{{Cite web|date=25 July 2023|title="Planet Pluto" Reviewed: The path is clear for Shallipopi to take off|url=https://www.morebranches.com/planet-pluto-reviewed-the-path-is-clear-for-shallipopi-to-take-off/|accessdate=26 July 2023|work=MoreBranches|language=en-US|archivedate=26 July 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230726231928/https://www.morebranches.com/planet-pluto-reviewed-the-path-is-clear-for-shallipopi-to-take-off/}}</ref>'abalị iri na otu n'ọnwa Julaị n'afọ 2023, EP ya bụ ''Planet Pluto'' . [1]N'abalị iri na asaa n'ọnwa Ọktoba afọ 2023, ọ malitere akara ndekọ nke ya mgbe ọ bịanyere aka na Dvpper Music Distribution na ndị egwu ya bụ Zerry DL na Tega Boi. <ref>{{Cite web|author=Shade|first=Metibogun|title=Wetin CEO of Plutomania Record Dey Sing": Shallipopi Floats New Label, Signs 2 Artistes|url=https://www.legit.ng/entertainment/music/1559169-wetin-ceo-plutomania-record-dey-sing-shallipopi-birth-record-label-signs-artiste/|work=Legit Ng|accessdate=19 October 2023|date=18 October 2023}}</ref> bịanyere aka <ref>{{Cite web|author=Adeayo|first=Adebeyi|title=Shallipopi announces his label Plutomania Records, unveils 2 new artists artists|url=https://www.pulse.ng/entertainment/music/shallipopi-announces-his-label-plutomania-records/g0bywy5|work=Pulse Nigeria|accessdate=19 October 2023|date=19 October 2023}}</ref> ha n'ụbọchị ọ malitere akara ndekọ ahụ. [1] [2] == Ebubo EFCC == <ref>{{Cite web|author=Ogunsemore|first=John|date=27 June 2023|title=Internet fraud: Shallipopi's manager, 3 others jailed in Kaduna|url=https://www.herald.ng/internet-fraud-shallipopis-manager-3-others-jailed-in-kaduna/|accessdate=28 July 2023|language=en-US|archivedate=28 July 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230728103012/https://www.herald.ng/internet-fraud-shallipopis-manager-3-others-jailed-in-kaduna/}}</ref><ref>{{Cite web|date=30 May 2023|title=EFCC arrests popular Tiktok musician, others over internet fraud|url=https://punchng.com/efcc-arrests-popular-tiktok-musician-others-over-internet-fraud/|accessdate=28 July 2023|work=Punch Newspapers|language=en-US}}</ref>'abalị iri atọ n'ọnwa Mee afọ 2023, ndị Economic and Financial Crimes Commission jidere Shalliopi, onye njikwa ya na ndị ọzọ maka ebubo aghụghọ metụtara Ịntanetị. <ref>{{Cite web|url=https://www.thetimes.com.ng/2023/06/fast-rising-singer-shallipopi-sentenced-to-two-years-imprisonment-for-internet-fraud/|title=Fast-rising singer, Shallipopi sentenced to two years imprisonment for internet fraud|publisher=The Times Nigeria|date=23 June 2023|accessdate=5 September 2023|archivedate=5 September 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230905132157/https://www.thetimes.com.ng/2023/06/fast-rising-singer-shallipopi-sentenced-to-two-years-imprisonment-for-internet-fraud/}}</ref> mara Shallipopi, onye njikwa ya na ndị ọzọ ikpe na 23 June 2023 ma maa ha ikpe ịga mkpọrọ afọ abụọ na "nhọrọ nke ịkwụ ụgwọ". [1] == Nkọwapụta == === Egwuregwu ndị gbasaa === {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align: center;" |+Ndepụta nke EPs, na nkọwa ndị a họọrọ ! scope="col" |Aha ya ! scope="col" |Nkọwa nke EP |- ! scope="row" |''Planet Pluto'' | * A tọhapụrụ ya: 10 Julaị 2023 * Akara: Plutomania, Dvpper Music * Ụdị: Nbudata dijitalụ |} === Ndị na-alụbeghị di === {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" |+Ndepụta nke ndị na-alụbeghị di ma ọ bụ nwunye ! scope="col" |Aha ya ! scope="col" |Afọ ! scope="col" |Album |- ! scope="row" |"Elon Musk" | rowspan="3" |2023| rowspan="3" {{Non-album singles}} |- ! scope="row" |"Ihe Banyere Ihe" |- ! scope="row" |"Oscroh (Pepperline) " |} == Edensibia == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Shallipopi}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 3v4u2ncnvlygfzfrp70bgkezflsixqv Dennis M. Bushnell 0 34587 729277 623290 2026-09-29T22:54:08Z ~2026-52574-37 66681 added {{databox}} 729277 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Dennis M. Bushnell''' bụ onye sayensị NASA na onye nkuzi nke lara ezumike nká na 2023 mgbe afọ 60 nke ije ozi na NASA gasịrị. Dị ka onye isi sayensị na NASA Langley Research Center ruo ihe karịrị afọ iri abụọ, ọ bụ ya na-ahụ maka nlekọta teknụzụ na nhazi mmemme dị elu. Ọrụ lekwasịrị anya n'ụzọ ọhụrụ maka nsogbu gburugburu ebe obibi, ọkachasị maka nsogbu ihu igwe. Bushnell enwetala ọtụtụ onyinye maka ọrụ . [1] Bushnell akwalitewo nyocha <ref>{{Cite web|url=http://futureinnovation.larc.nasa.gov/view/articles/futurism/bushnell/low-energy-nuclear-reactions.html|title=Low Energy Nuclear Reactions, the Realism and the Outlook by Dennis Bushnell|accessdate=2013-03-31|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130402110554/http://futureinnovation.larc.nasa.gov/view/articles/futurism/bushnell/low-energy-nuclear-reactions.html|archivedate=2013-04-02}}</ref> NASA n'ime LENR (mmeghachi omume nuklia dị ala, ma ọ bụ ngwakọta oyi). [1] N'afọ 1998, a họpụtara Bushnell ka ọ bụrụ onye otu National Academy of Engineering maka nlegharị anya na njikwa viscous, mbelata ịdọrọ ọgba aghara, na echiche ụgbọ elu dị elu. == Mmụta == Bushnell nwetara akara ugo mmụta ME ya na Mahadum Connecticut na 1963 na M.S. nzere sitere na Mahadum Virginia na 1967, ma n'ọhịa Mechanical Engineering<ref>[http://www.bluetechforum.com/conference/speakers/speakers-2011/dennis-bushnell/ Dennis M. Bushnell], BlueTech Forum</ref> == Akwụkwọ ndị e bipụtara == Ọdịnihu Strategic Issues/Future Warfare [Circa 2025] [https://www.metabunk.org/attachments/future-strategic-issues-and-warfare-pdf.3295/] == Akwụkwọ == * {{Cite book|author=Dennis M. Bushnell, Marie H. Tuttle|title=Survey and bibliography on attainment of laminar flow control in air using pressure gradient and suction|publisher=NASA, Scientific and Technical Information Branch|date=1979}} == Edensibia == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Bushnell, Dennis M.}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] fus9ssh5aenr7wrv7v5x5dhx06lufax Robert Duncan (onye na-ahụ maka ahụike) 0 34589 729279 145607 2026-09-29T22:56:07Z ~2026-52574-37 66681 added {{DEFAULTSORT}} and {{databox}} 729279 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Robert V. Duncan''' bụ onye physics na Mahadum Texas Tech, Texas ma rụọ ọrụ dị ka osote chancellor maka nyocha na Mahadim Missouri na Columbia, Missouri . <ref>Laura Vanderkam, [http://www.scientificamerican.com/article.cfm?id=superfluids-space-duncan-westinghouse Robert Duncan: From Scrubbing Smokestacks to Superfluids in Space], Scientific American, May 12, 2009</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.aps.org/programs/honors/fellowships/archive-all.cfm?initial=D&year=2005&nom_unit=Instrument+%26+Measurement+Science+(GIMS)&institution=|title=Archive (1995-present)|accessdate=2009-07-29|work=Browse APS Fellows|publisher=American Physical Society|year=2009}}</ref> <ref name="VCUMC">{{Cite web|title=Vice Chancellor for Research|work=Research at MU|publisher=[[University of Missouri]]|date=May 15, 2009|url=http://research.missouri.edu/about/bios/duncan.php|accessdate=May 31, 2009|archivedate=August 18, 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120818053257/http://research.missouri.edu/about/bios/duncan.php}}</ref> Tupu biputere ya ugbu a ọ nwere ọrụ dị iche iche mgbe ọ na-eje ozi dị ka prọfesọ nke physics na UNM, gụnyere onye otu onye nyocha na kọleji nka na sayensị ebe ahụ, prọfesọ nke physics na mbara igwe na Mahadum New Mexico, akpọrọ aha ya Gordon na Betty Moore Ọkà mmụta dị ịrịba ama na ngalaba nke physics, mgbakọ na mwepụ na mbara igwe na California Institute of Technology (Caltech), na ọ bụ ibe (na ndụ) nke American Physical Society "maka ọsụ ụzọ ọganihu na nnwale nnwale nke ike dị egwu phenomena. nso superfluid mgbanwe na 4He, na maka mmepe nke akwụkwọ akụkọ ngwá ọrụ na nha usoro maka ojiji na ụwa na na mbara igwe " N'ọnwa Ọktoba afọ 2013, Onye isi ala M. Duane Nellis họpụtara Duncan dịka osote onye isi oche maka nyocha na Mahadum Texas Tech. Ọ malitere ọrụ ọhụrụ ya na Jenụwarị 1, 2014. <ref>Chris Cook, [https://web.archive.org/web/20131021220944/http://today.ttu.edu/2013/10/texas-tech-names-new-vice-president-for-research-2/ Texas Tech Names New Vice President for Research], Texas Tech Today, October 11, 2013</ref> CBS News Sixty Minutes gwara Duncan <ref>[http://www.cbsnews.com/stories/2009/04/17/60minutes/main4952167_page4.shtml Cold Fusion Is Hot Again], [[CBS News]], [[Sixty Minutes]], April 17, 2009</ref> ọ nyochaa ngwakọta oyi n'aha ha, a kọwakwara nchọpụta ya na mmemme ahụ n'ọnwa Eprel, 2009. N'ime mmemme a, o kwuru na ọ hapụrụ obi abụọ ya ma kwenyesie ike ugbu a na enwere ike ịgwakọta oyi. <ref>[https://www.youtube.com/watch?v=0nNRB0K_dw0 The Missouri Energy Summit], April 22–23, 2009</ref> kwukwara okwu na Missouri Energy Summit banyere nchọpụta ya na Usoro sayensị. == Edensibia == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Duncan, Robert}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] eaerivrlunqifv8ric39ctjha9t5xbi Stanley Pons 0 34598 729282 707911 2026-09-29T22:58:11Z ~2026-52574-37 66681 added {{DEFAULTSORT}} and {{databox}} 729282 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Bobby Stanley Pons''' (amụrụ n'August 23, 1943) bụ onye America na-ahụ maka electrochemist nke a maara maka ọrụ ya na Martin Fleischmann na oyi fusion na 1980s na 1990s.<ref>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/421667/nuclear-fusion/259125/Cold-fusion-and-bubble-fusion#ref917674 "Nuclear fusion"], ''Encyclopædia Britannica'', 2011, accessed May 6, 2011.</ref> == Oge ọ malitere == A mụrụ Pons na Valdese, North Carolina. Ọ gara ụlọ akwụkwọ sekọndrị Valdese, wee gaa Mahadum Wake Forest na Winston-Salem, North Carolina, ebe ọ gụrụ kemistri. Ọ malitere ọmụmụ PhD na kemistri na Mahadum Michigan dị na Ann Arbor, mana ọ hapụrụ tupu ya emechaa PhD. Ngụsị akwụkwọ ya rụpụtara akwụkwọ, nke jikọtara ya na Harry B. Mark, onye ndụmọdụ ya n'afọ 1967. Akwụkwọ akụkọ New York Times dere na ọ sụrụ ụzọ ụzọ iji tụọ ụdị mmeghachi omume kemịkal dị n'elu electrode. <ref name="broad">{{Cite news|title=Brilliance and Recklessness Seen in Fusion Collaboration|author=William J. Broad|date=1989-05-09|work=[[The New York Times]]|url=https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=950DE4DA163CF93AA35756C0A96F948260&sec=&spon=&pagewanted=all}}</ref>. O kpebiri ịmecha PhD ya na England na Mahadum Southampton, ebe ọ zutere Martin Fleischmann n'afo 1975. Pons bụ nwa akwụkwọ n'òtù Alan Bewick; ọ nwetara PhD ya n'afọ 1978. <ref name="broad" /> == Ọrụ == Na Machị 23, 1989, mgbe Pons bụ onyeisi oche nke ngalaba kemịkal na Mahadum Utah, <ref name="broad" /> ya na Fleischmann kwupụtara mmepụta nnwale nke "N-Fusion", nke a kpọrọ ngwa ngwa site na njikọ oyi. <ref>{{Cite journal|author=Fleischmann|first=M|authorlink=Martin Fleischmann|title=Electrochemically induced nuclear fusion of deuterium|journal=[[J. Electroanal. Chem.]]|year=1989|volume=261|pages=301|doi=10.1016/0022-0728(89)80006-3|issue=2}}</ref> Mgbe obere oge nke otuto ọha <ref name="shamoo" /> eze gasịrị, ọtụtụ narị ndị ọkà mmụta sayensị nwara imepụta mmetụta ahụ mana ha adaghị. <ref>{{Cite book|title=Cultural Boundaries of Science: Credibility on the Line|author=Thomas F. Gieryn|edition=illustrated|editor=[[University of Chicago Press]]|year=1999|isbn=0-226-29262-2|pages=[https://archive.org/details/culturalboundari0000gier/page/ https://books.google.com/books?id=GljD3CHbDx0C&pg=PA204 204]|url=https://archive.org/details/culturalboundari0000gier/page/}}</ref><ref>{{Cite book|title=Draw the Lightning Down: Benjamin Franklin and Electrical Technology in the Age of Enlightenment|author=Michael B. Schiffer|edition=illustrated|editor=[[University of California Press]]|year=2003|isbn=0-520-23802-8|pages=[https://books.google.com/books?id=9TuH6Lg8IasC&pg=PA207 207]}}</ref> achọpụtara <ref>{{Cite book|title=Science, Reason, and Rhetoric|author=Henry Krips|edition=illustrated|editor=[[University of Pittsburgh Press]]|year=1995|isbn=0-8229-3912-6|pages=[https://books.google.com/books?id=FfWUte2S3Y0C&pg=PR16 xvi]}}</ref> nkwupụta ahụ enweghị ike imegharị, ndị ọkà mmụta sayensị kpebiri na nkwupụta ndị ahụ ezughi oke na ezughi ezi. [1] [2] <ref name="shamoo">{{Cite book|title=Responsible Conduct of Research|author=Adil E. Shamoo|edition=2, illustrated|editor=[[Oxford University Press]] US|year=2003|isbn=0-19-514846-0}}</ref> <ref name="Bad">{{Cite book|author=Taubes, Gary|authorlink=Gary Taubes|title=Bad science: the short life and weird times of cold fusion|url=https://archive.org/details/badscienceshortl0000taub|publisher=Random House|location=New York|year=1993|pages=[https://archive.org/details/badscienceshortl0000taub/page/6 6]|isbn=0-394-58456-2}}</ref> <ref name="simon">{{Cite book|title=Undead Science: Science Studies and the Afterlife of Cold Fusion|url=https://archive.org/details/undeadsciencesci0000simo|author=Bart Simon|edition=illustrated|editor=[[Rutgers University Press]]|year=2002|isbn=0-8135-3154-3}}</ref> Pons kwagara France na 1992, ya na Fleischmann, ịrụ ọrụ na ụlọ nyocha Toyota kwadoro. Ụlọ nyocha ahụ mechiri <ref name="PW">{{Cite journal|author=Voss|first=D|title=What Ever Happened to Cold Fusion|journal=Physics World|date=1999-03-01|volume=12|issue=3|pages=12–14|doi=10.1088/2058-7058/12/3/14}}</ref> 1998 mgbe itinye ego nyocha £ 12 nde na-enweghị nsonaazụ doro anya. <ref name="platt">{{Cite news|author=Platt|first=Charles|title=What if Cold Fusion is Real?|work=[[Wired Magazine]]|url=https://www.wired.com/wired/archive/6.11/coldfusion.html?pg=1&topic=&topic_set=|accessdate=2008-05-25}}</ref> hapụrụ nwa amaala US ya [1] wee ghọọ nwa amaala France. <ref name="wapo">{{Cite news|work=[[Washington Post]]|title=Warming Up to Cold Fusion|first=Sharon|author=Weinberger|date=2004-11-21|page=W22|url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/articles/A54964-2004Nov16.html}} (page 2 of online version)</ref> == Edensibia == {{Reflist|2}} {{DEFAULTSORT:Pons, Stanley}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 7z1f7edtaydo0o01i6uxlo7fs0ujblm Paul Chaleff 0 34641 729285 176620 2026-09-29T23:01:21Z ~2026-52574-37 66681 added {{DEFAULTSORT}} 729285 wikitext text/x-wiki [[Usòrò:Paul Chaleff in Paros.jpg|thumb|Paul Chaleff in Paros]] '''Paul Chaleff''' (amụrụ n'afọ 1947) <ref name="moma" /> bụ onye America na-eme ihe n'arịa na prọfesọ emeritus nke Fine Arts na Mahadum Hofstra . <ref name="Hofstra">{{Cite web|title=Faculty Profile {{!}} Hofstra University|url=https://www.hofstra.edu/faculty-staff/faculty-profile.html?id=236|accessdate=2023-05-21|work=www.hofstra.edu|language=en}}</ref> A na-ewere ya dị ka onye ọsụ ụzọ nke mweghachi nke ite osisi na US ma na-eto ya dị ka otu n'ime ndị mbụ na-eji ọkụ ọkụ dragọn na-ere ọkụ n'ụdị ọdịnala anagama. A maara ya nke ọma dị ka onye na-emepụta ihe osise buru ibu. <ref>[[New York (magazine)|New York Magazine]], September 15, 1980, pages 28-30.</ref> ike ịchọta ọrụ <ref>Contemporary Ceramics: Selections from the [[Metropolitan Museum of Art]], November 1998. pages 20,46</ref> na nchịkọta nke Museum of Modern Art Department of Architecture and Design, <ref name="moma">{{Cite web|title=Paul Chaleff {{!}} MoMA|url=https://www.moma.org/artists/1058|accessdate=2023-05-21|work=The Museum of Modern Art|language=en}}</ref> na Metropolitan Museum of Art. Ọkpụite bụ Takeshi Nakazato nwere mmetụta siri ike n'ọrụ Paul Chaleff. Na 1989, Chaleff malitere imekọ ihe na onye na-ese ihe Sir Anthony Caro. Ha na-ekekọta ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ ọrụ 50, ma ihe atụ na nke nkịtị. Ọkpụkpụ Caro enweela mmetụta kpọmkwem n'ọrụ Chaleff dị ka ihe ọkpụkpụ nke Isamu Noguchi nwere, na ceramik nke John Mason na Lucie Rie. A matawokwa Chaleff dị ka onye na-emepụta ihe ọkpụkpụ seramiiki buru ibu. Ike nke ọrụ ya na-esite n'ịdị ike, na-egbuke egbuke, nkewa, na adịghị ọcha ka ha na-anọgide mara mma. == Mmụta == Chaleff gara ụlọ akwụkwọ sayensị dị na Bronx. N'afọ 1968, mgbe ọ na-amụ ihe ọmụmụ ihe ndị dị ndụ na City College nke New York, Chaleff lanarịrị ihe mberede mmiri nke gburu enyi ya. Ọ gụsịrị akwụkwọ na 1969 na nzere na Fine Arts. N'afọ 1971, Chaleff natara Master of Fine Arts na Ceramic Design site na City College nke New York . <ref name="Hofstra">{{Cite web|title=Faculty Profile {{!}} Hofstra University|url=https://www.hofstra.edu/faculty-staff/faculty-profile.html?id=236|accessdate=2023-05-21|work=www.hofstra.edu|language=en}}</ref> <ref>Ceramics Monthly, February 1980, pages 54-59</ref>'afọ 1975, ọ gara Japan iji mụọ ite ite na ite ọkụ nke Japan [1] wee laghachi New York n'afọ 1977 ebe o wuru ụlọ ọrụ na ite ọkụ na Pine Plains. == Ọrụ == AaaaaOgwe anagama nke Chaleff <ref>[[Washington Post]], Sunday, November 2, 1980, Living Section. Pottery and Flowers: Stately Centerpieces</ref> otu n'ime ndị mbụ na US. <ref>New York Magazine, December 5, 1980/ pages 28-30</ref>'afọ 1980, Museum of Modern Art zụrụ ma gosipụta ọrụ ya site na ọkụ ahụ. [1] N'afọ 1980, e gosipụtara ọrụ ya na-ere ọkụ n'oge oriri na ọṅụṅụ steeti na White House. <ref>Ceramics Technical, volume 39/November 2014. Sir Anthony Caro, pages 82-89</ref>'agbata afọ 1989 na afọ 2000, Chaleff sooro Sir Anthony Caro rụọ ọrụ n'usoro ihe osise ụrọ, nke mbụ na Pine Plains na Ancram. <ref>[[Ceramics Monthly]], September 1998/ Friendship in Clay, pages 40-42</ref>'afọ 1995, o sonyere na Fire and Clay, nnọkọ nke ndị na-ese ụrọ nke mba ụwa mere na Iksan. <ref>{{Cite web|title=Hofstra Faculty|url=https://www.hofstra.edu/hofstra-faculty|accessdate=2023-05-21|work=Hofstra University|language=en}}</ref>'afọ 1997, Chaleff natara ọkwa prọfesọ na Mahadum Hofstra, ebe ọ duziri mmemme ceramics ruo mgbe ọ lara ezumike nká na 2021. A na-anọchite anya ọrụ Chaleff na nchịkọta ihe ngosi nka ndị a. <ref>{{Cite web|title=Chaleff|url=https://www.themarksproject.org/marks/chaleff|accessdate=2023-05-21|work=The Marks Project}}</ref> == Ihe odide == {{Reflist|30em}} {{DEFAULTSORT:Chaleff, Paul}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] ko6f4p3763gk8tryppksqzbwhd600m2 Siddhesh Jain 0 34650 729290 178105 2026-09-29T23:03:04Z ~2026-52574-37 66681 added {{DEFAULTSORT}} 729290 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Siddhesh Jain | image = | caption = | birth_date = 20 November 1990 | birth_place = India | nationality = Indian | occupation = Blogger | employer = Solutiontales | website = [https://www.solutiontales.com/bio-of-siddhesh-jain/ Solutiontales] }} '''Siddhesh Jain''' (amụrụ 20 Nọvemba 1990) bụ onye na-ede blọgụ <ref>[https://web.archive.org/web/20231211124955/https://wikialpha.org/wiki/Siddhesh_Jain ''Siddhesh Jain''], Wikialpha, 9 Decemba 2023, asụsụ békè, looked up on 9 Decemba 2023.</ref> <ref>[https://www.forbesindia.com/article/brand-connect/siddhesh-jain-from-a-lawyer-to-a-fulltime-blogger/64861/1 ''Siddhesh Jain - From a lawyer to a full-time blogger''], Forbes, 10 Decemba 2020, asụsụ békè, looked up on 11 Decemba 2023.</ref>. Ọ bụ onye nchoputa na onye isi oche nke Solutiontales. ==Ndụ mbụ== A mụrụ Siddhesh na 20 Nọvemba 1990 wee zụlite ya na ezi ezinụlọ sitere na [[India]]. Ndị mụrụ ya zụrụ ya nke ọma. Ọ gara St. Xavier Boys Academy, gụchara ụlọ akwụkwọ sekọndrị mgbe ọ dị obere. ==Ọrụ Ọkachamara== Siddhesh Jain ghọrọ onye na-ede blọgụ na 2019. Ọ bụ onye nchoputa na onye nwe Solutiontales. Ọ bụ onye gụsịrị akwụkwọ na Accounting & Finance na LLB. Solutiontales bụ aha blọgụ Siddhesh. Emepụtara ya na ebumnuche ịkọrọ ndị na-agụ blọgụ echiche, ahụmịhe na nka ya. Isiokwu ndị Siddhesh Jain blọọgụ gbasara gụnyere teknụzụ, mmalite, ọmụmụ ihe gbasara azụmahịa wdg. ==Njikọ mpụga== *[https://www.facebook.com/siddhesh.jain.92/ Siddhesh Jain - Facebook] *[https://twitter.com/sidheshjain90 Siddhesh Jain - Twitter] *[https://in.linkedin.com/in/siddhesh-jain-46a06733 Siddhesh Jain -LinkedIn] *[https://medium.com/@kristiankrause75/siddhesh-jain-ded3bbc82465 Siddhesh Jain] == Nrụtụaka == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Jain, Siddhesh}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] o4gfw3xpskw8yacfwtty1xdjjutwgyq Killian Mullarney 0 34701 729292 588604 2026-09-29T23:05:22Z ~2026-52574-37 66681 added {{DEFAULTSORT}} and {{databox}} 729292 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Killian Mullarney''' bụ onye Irish na-amụ banyere ụmụ nnụnụ, onye na-ese nnụnụ <ref>{{Cite news|author=Malley|first=Frank|url=http://www.independent.ie/national-news/why-were-stamping-on-a-fortune-374531.html|title=Why we're stamping on a fortune|publisher=Irish Independent|date=2000-06-15|accessdate=2010-11-19}}</ref> na onye ndu njem nnụnụ. <ref name="wings tours">{{Cite web|url=http://wingsbirds.com/leaders/killian-mullarney/|title=Tour Leaders – Killian Mullarney|publisher=Wings Birding Tours|accessdate=2010-11-19}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[http://wingsbirds.com/leaders/killian-mullarney/ "Tour Leaders – Killian Mullarney"]. Wings Birding Tours<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">19 November</span> 2010</span>.</cite></ref> <ref>{{Cite news|author=Donaghy|first=Kathy|url=http://www.independent.ie/national-news/sending-letters-will-be-great-quack-171425.html|title=Sending letters will be great quack|publisher=Irish Independent|date=2004-05-12|accessdate=2010-11-19}}</ref> mepụtara usoro stampụ Irish maka An Post na-egosi nnụnụ Irish [1] nke e wepụtara n'etiti afọ 1997 na 2004. Amụrụ ya na Dublin n'afọ n'afọ 1958,<ref>{{Cite book|author=Busby|first=John|title=Drawing Birds|publisher=Timber Press|year=2005|location=Portland, OR, USA|pages=138|url=https://books.google.com/books?id=XDk05DJSHHQC&pg=PA138|isbn=0-88192-697-3}}</ref> ọ gụrụ akwụkwọ na ụlọ na afọ ọla ma ọla nke si n'aka nne ya, Máire Mullarney. Ọ were emaisi na ụmụ nnụnụ Sita na oge ọ bụ nweta,, including bird art, and began to make a name for himself in the late 1970s. Due to his keen interest in bird identification, he served as a member of the [[Irish Rare Birds Committee]]<ref name="wings tours" />from 1980 to 2008, and serves as an identification consultant to many birding journals, including ''Birding World'' and ''Alula''. He also wrote an influential series of articles with Peter J. Grant for ''Birding World'' which were later produced independently as 'The 'New Approach to Identification'.<ref name="wings tours" /> Ya na Dan Zetterström jikọrọ aka mee ihe osise nke Collins Bird Guide, nke Lars Svensson na Peter J. Grant dere <ref name="wings tours">{{Cite web|url=http://wingsbirds.com/leaders/killian-mullarney/|title=Tour Leaders – Killian Mullarney|publisher=Wings Birding Tours|accessdate=2010-11-19}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[http://wingsbirds.com/leaders/killian-mullarney/ "Tour Leaders – Killian Mullarney"]. Wings Birding Tours<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">19 November</span> 2010</span>.</cite></ref> ma Birding World kọwara ya dị ka "n'enweghị obi abụọ ọ bụ nduzi kachasị mma e mepụtara", na "akwụkwọ nnụnụ ikpeazụ nke narị afọ nke 20". <ref>{{Cite journal|author=Golley|first=Mark|title=Book review: Collins bird guide|journal=[[Birding World]]|volume=12|issue=6|pages=254–5|date=1999}}</ref> Ya na nwunye ya, Cornelia na ụmụ ya, Helena, Sophia na Anna bi na Ireland ugbu a. Ha nwekwara nkịta abụọ. == Edemsibe == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Mullarney, Killian}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 1hb1a0meo7xtejqnfr8fzvaogr9btgr Ilka Reinhardt 0 34712 729298 657180 2026-09-29T23:08:11Z ~2026-52574-37 66681 added {{DEFAULTSORT}} and {{databox}} 729298 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Ilka Reinhardt''' (amụrụ na 1966 na GDR) bụ onye Germany na-ahụ maka ihe ndị dị ndụ na anụ ọhịa wolf . <ref>''[http://www.canidensymposium-berlin.de/referent/ilka-reinhardt-2/ Ilka Reinhardt - Biolgraphy]''</ref> <ref>Circle of Friends of Wild Wolves: ''[https://www.freundeskreiswoelfe.de/verein The foundation of the association]''</ref><ref>Uwe Menschner, Andrea Hilscher: ''[https://www.lr-online.de/nachrichten/die-rundschau-zu-gast-bei-ilka-reinhardt-und-gesa-kluthspurensuche-in-der-lausitz_aid-3982526 The Rundschau as a guest of Ilka Reinhardt and Gesa Kluth - Spurensuche in der Lausitz].'' In: ''[[Lausitzer Rundschau]].'' 29 January 2008</ref> na Gesa Kluth Onye guzobere na onye nduzi nke LUPUS - Institute for Wolf Monitoring and Research na Germany [1] na Freundeskreis freilebender Wölfe. <ref>ResearchGate: ''[https://www.researchgate.net/profile/Gesa_Kluth Gesa Kluth LUPUS German Institute for Wolf Monitoring and Research]''</ref> Ọ bụ Saxon State Ministry for the Environment and Agriculture họpụtara ya dị ka onye isi wolf. Ilka Reinhardt na-arụ ọrụ na International Fund for Animal Welfare (IFAW) na [[Naturschutzbund Deutschland]]. Na [[Poland]], onye ọkà mmụta ihe ndị dị ndụ Sabina Nowak nwere ọnọdụ yiri nke ahụ. <ref>Senckenberg: ''[https://www.senckenberg.de/de/institute/senckenberg-gesellschaft-fuer-naturforschung-frankfurt-main/abt-fliessgewaesseroekologie-und-naturschutzforschung/das-cewolf-konsortium/ The CEwolf Consortium ]''</ref> Reinhardt <ref>Large Carnivore Initiative for Europe: ''[https://www.lcie.org/About-LCIE/-Who-are-we Who we are - Members of the LCIE specialist group]''</ref> Sabina Nowak bụ ndị otu Large Carnivore Initiative for Europe [1] ma soro CEWolf Consortium kwado. [2] == Ọrụ == Ka ọ na-etolite na Potsdam na Berlin, ọ malitere ịmụ ọrụ dịka onye ọrụ nwere nkà maka mmepụta anụmanụ. Mgbe German jikọtara ọnụ, ọ mụrụ ihe ọmụmụ ihe ndị dị ndụ ma chọta mmasị ya na ihe ọmụmụ ihe anụ ọhịa. O sonyere na ọrụ bear na [[Slovenia]] ma rụọ ọrụ na badger na [[Switzerland]]. Isiokwu nke thesis diplọma ya bụ ihe omume lynx na Slovenia. Mgbe <ref>''[http://www.lausitz-wolf.de/index.php?id=874 Wildlife Biology Bureau Lupus].'' lausitz-wolf.de</ref> gụsịrị akwụkwọ, ọ zutere Gesa Kluth na Berlin, onye ya na ya guzobere ''Wildbiologisches Büro LUPUS'' na Spreewitz na 2003. <ref>''[https://web.archive.org/web/20180208124455/http://www.naturmagazin.info/ausgaben/2-2017/titelthema/kRAS4WvJwu/ The wolf expert].'' In: ''Naturmagazin Berlin-Brandenburg.'' 2/2017</ref><ref>[[Sachsen Anhalt]] Landeseamt für Umweltschutz, Wildbiologisches Büro LUPUS, Bundesforstbetrieb Nördliches Sachsen-Anhalt: ''[https://web.archive.org/web/20231212083351/https://lau.sachsen-anhalt.de/fileadmin/Bibliothek/Politik_und_Verwaltung/MLU/LAU/Naturschutz/Grossraubtiere-Wolf/Dateien/Projektinformation_1.pdf Untersuchung des Raum-Zeit-Verhaltens von Wölfen in Sachsen-Anhalt unter Einbeziehung eventueller Abwanderung von Jungwölfen mit Hilfe von GPS-GSM-Telemetrie]''</ref> Dị ka Sabina Nowak, Ilka Reinhardt ghọrọ onye otu Large Carnivore Initiative for Europe (LCIE) n'okpuru oche Luigi Boitani. Ya na Gesa Kluth, ọ na-elekọta ma na-akwalite ịkwaga nke anụ ọhịa wolf na Germany dịka ntụziaka ya si dị. N'aha Bundesamt für Naturschutz, ụmụ nwanyị abụọ ahụ keere òkè dị mkpa na mmepe nke Standards for wolf monitoring for Germany. <ref>Wolfcenter Dörverden: ''[https://www.wolfcenter.de/2013/10/02/pressemitteilung-ein-grosser-erfolg-das-1-internationales-wolfsymposium-des-wolfcenter-doerverden-zeigte-optionen-auf-fuer-ein-gemeinsames-leben-mit-dem-wolf/ 1. Internationales Wolfssymposium]'' 2013</ref> na-eduzi ọzụzụ nlekota anụ ọhịa wolf maka ndị nwere mmasị si Germany na mba ndị gbara ya gburugburu. == Ihe ndị a na-agụ == N'afọ 2013 Ilka Reinhardt kwuru okwu dị ka ọkà okwu na International Wolf Symposium na Wolfcenter na Dörverden . <ref>Wolfcenter Dörverden: ''[https://www.wolfcenter.de/2013/10/02/pressemitteilung-ein-grosser-erfolg-das-1-internationales-wolfsymposium-des-wolfcenter-doerverden-zeigte-optionen-auf-fuer-ein-gemeinsames-leben-mit-dem-wolf/ 1. Internationales Wolfssymposium] 2013''</ref> <ref>European Commission: [http://ec.europa.eu/environment/nature/conservation/species/carnivores/pdf/task_1_part1_statusoflcineurope.pdf ''Status, management and distribution of large carnivores – bear, lynx, wolf & wolverine – in Europe December 2012.''] page 50.</ref><ref>'' [https://www.jagdverband.de/content/nabu-wolfskonferenz NABU Wolf Conference 2015].'' jagdverband.de, 1 October 2015, (Ilka Reinhardt).</ref> ka onye na-ekwu okwu na [[Naturschutzbund Deutschland|NABU]] Wolf Conference 2015, o nyere ozi gbasara ọnọdụ nchekwa nke anụ ọhịa wolf, mmepe nke ọnụ ọgụgụ mmadụ na nlekota: "E nwere arụmụka mgbe niile banyere ma a ga-edepụta anụ ọhịa wolves na Ndepụta IV ma ọ bụ V nke Ntuziaka. Mba ndị guzobere EU kewara ya na IV. Nke ahụ dị mfe, n'ihi na mba ndị a na-etinye aka na EU kwurị itinye ya na Ndepụta V kpọmkwem n'ihi ya, enwere ike ịchụ nta n'okpuru ọnọdụ ụfọdụ. == Akwụkwọ ndị a họọrọ == * Ilka Reinhardt, Gesa Kluth: Ibi na anụ ọhịa wolf - Ntuziaka maka imeso ụdị na-ese okwu na Germany. 2007 * H. Ansorge, M. Holzapfel, G. Kluth, I. Reinhardt na C. Wagner: The Return of the Wolves Archived 2018-02-08 at the Wayback Machine. Na: ''Biology nke oge anyị.'' Mpịakọta 40, 2010, peeji nke 244-253. * Ilka Reinhardt, Gesa Kluth, Sabina Nowak, Robert W. Mysłajek: Nnyocha nke njikwa anụ ọhịa wolf na Poland na Germany na aro maka imekọ ihe ọnụ n'ọdịnihu 2013 * Ilka Reinhardt, Gesa Kluth: Wolves na Europe na Germany - Ọnọdụ, nkesa na nlekota. LUPUS Institute for Wolf Monitoring and Research na Germany 2014. * Ilka Reinhardt, Gesa Kluth, Sabina Nowak, Robert W. Mysłajek: ''[https://web.archive.org/web/20231212083351/http://www1.nina.no/lcie_new/pdf/635678468489223445_2015%20Joint%20Wolf%20Monitoring%20Standards%20DEPL_BfNSkript398.pdf Ụkpụrụ maka nlekota nke ọnụ ọgụgụ anụ ọhịa wolf nke Central Europe na Germany na Poland]'' 2015 * Ilka Reinhardt, Petra Kaczensky, Felix Knauer, Georg Rauer, Gesa Kluth, Sybille Wölfl, Ditmar Huckschlag, Ulrich Wotschikowsky: ''[https://www.researchgate.net/publication/303522693_Monitoring_von_Wolf_Luchs_und_Bar_in_Deutschland Nlekọta nke anụ ọhịa wolf, lynx na bear na Germany]'' 2015. * Ilka Reinhardt dị ka onye edemede na: Luigi Boitani: Ntuziaka maka atụmatụ njikwa maka nnukwu anụ na-eri anụ na ọkwa mmadụ E debere 2020-10-16 na Wayback Machine''Ntuziaka maka atụmatụ njikwa maka nnukwu anụ na-eri anụ na ọnụ ọgụgụ mmadụ Archived 2020-10-16 at the Wayback Machine'' == Ihe odide == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == * NABU Wolf Conference 2015: [https://www.youtube.com/watch?v=UEDseomBdzE Ilka Reinhardt: Wolves na Europe na Germany - Ọnọdụ, nkesa na nlekota] * Terra X: Odyssey nke Lone Wolves[https://www.zdf.de/dokumentation/terra-x/die-odyssee-der-einsamen-woelfe-teil-eins-100.html Odyssey nke Wolves Lone] {{Animal welfare}}{{authority control}} {{DEFAULTSORT:Reinhardt, Ilka}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 0xp3uqbf5t4g4f5a2kn7gz5eut0w4wc Enooyaq Sudlovenick 0 34725 729299 641859 2026-09-29T23:10:02Z ~2026-52574-37 66681 added {{databox}} 729299 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Enooyaq Sudlovenick''' (amụrụ n'ihe dị ka n'afọ 1992) bụ onye Inuk Canadian marine biologist. Ọ bụ onye natara 2021 Weston Family Awards na Northern Research maka nyocha ya banyere ahụike nke anụmanụ mmiri nke [[Arktik|Arctic]]. == Akụkọ ndụ == === Oge ọ malitere === <ref name=":0">{{Cite web|author=Tranter|first=Emma|date=22 July 2022|title=Iqaluit-born student completes master's thesis on ringed seal health|url=https://nunatsiaq.com/stories/article/iqaluit-born-student-completes-masters-thesis-on-ringed-seal-health/|accessdate=18 March 2022|work=Nunatsiaq News|language=}}</ref> mụrụ Sudlovenick na Iqaluit c. 1992. Nna nna ya n'akụkụ nne ya bụ onye Germany na-egbu whale ebe ndị nna nna ya ndị ọzọ bụ North Baffin Inuit na mpaghara sitere na Pond Inlet nke oge a ruo Somerset Island na ruo Taloyoak na isi ala. Ndị nna nna <ref>{{Cite web|title=About|url=https://www.enooyaqsudlovenick.com/about|accessdate=17 March 2022|work=Enooyaq Sudlovenick|language=}}</ref> bụ ndị Inuit si Inukjuaq na Nunavik . [1] <ref name=":1" /> tolitere na Iqaluit na Pond Inlet na Baffin Island, ma dị ka nwatakịrị ya na ndị mụrụ ya gara n'ime mmiri [[Eel|eels]]="mw:WikiLink" title="Nunavut">Nunavut iji nyochaa ndụ mmiri gụnyere ndị mmụọ ozi mmiri, krill ugwu, na eel. === Mmụta === Sudlove<ref name=":2" /> rụrụ ọrụ n'oge ọkọchị na Canadian Wildlife Service na Prince Leopold Island, ọ bụkwa otu ìgwè narwhals kpaliri ya ịchụso gburugburu ebe obibi mmiri karịa gburugburu ebe obibi nke ụwa. <ref name=":1">{{Cite news|author=Campbell|first=Lindsay|date=21 October 2021|title=Using traditional Inuit knowledge and Western science to study Arctic marine life|work=Maclean's|url=https://www.macleans.ca/society/environment/using-traditional-inuit-knowledge-and-western-science-to-study-arctic-marine-life/|accessdate=17 March 2022}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFCampbell2021">Campbell, Lindsay (21 October 2021). [https://www.macleans.ca/society/environment/using-traditional-inuit-knowledge-and-western-science-to-study-arctic-marine-life/ "Using traditional Inuit knowledge and Western science to study Arctic marine life"]. ''Maclean's''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">17 March</span> 2022</span>.</cite></ref> ọ na-erule 2021, Sudlovenick anọwo na-arụ ọrụ na PhD na Mahadum Manitoba, ọ bụkwa onye isi oche nke ArcticNet Student Association. === Nnyocha === Sudlovenick <ref name=":1"/>-amụ banyere gburugburu ebe obibi mmiri na Oké Osimiri Beaufort, akụkụ nke Inuit Settlement Region, na ọdịda anyanwụ Hudson Bay. <ref name=":4">{{Cite web|title=Enooyaq Sudlovenick|url=https://climateinstitute.ca/people/enooyaq-sudlovenick/|accessdate=18 March 2022|work=The Canadian Climate Institute|language=|archivedate=17 March 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220317170415/https://climateinstitute.ca/people/enooyaq-sudlovenick/}}</ref><ref name=":1" /> na-eji usoro sayensị ọdịda anyanwụ gụnyere serology na ọmụmụ nke mmetọ n'akụkụ Inuit Qaujimajatuqangit gbasara akụkụ ndị dị ka ụtọ whale, ọmụmụ na ọnụego ịkwaga, na ihe ọmụma ọdịnala ndị ọzọ. <ref name=":2">{{Cite web|date=8 June 2021|title=Looking Under the Ice with Enooyaq Sudlovenick Indigenous History Month|url=https://www.scienceworld.ca/stories/looking-under-the-ice-with-enooyaq-sudlovenick/|accessdate=17 March 2022|work=Science World}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.scienceworld.ca/stories/looking-under-the-ice-with-enooyaq-sudlovenick/ "Looking Under the Ice with Enooyaq Sudlovenick Indigenous History Month"]. ''Science World''. 8 June 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">17 March</span> 2022</span>.</cite></ref><ref name=":3" />kọwaala iji ụzọ abụọ ahụ mee ihe dị ka "ịrụ ọrụ ka mma n'ozuzu ya". [1] O dekwara banyere ahụmịhe ya dị ka onye ọkà mmụta sayensị. [2] <ref>{{Cite news|date=6 December 2019|title=From seals to belugas, scientists describe worrying signs for Arctic 'sentinels'|work=[[CBC News]]|url=https://www.cbc.ca/news/canada/north/arctic-species-belugas-science-1.5386238}}</ref> kpọtụrụ ya aha na ụlọ ọrụ mgbasa ozi Canada gụnyere CBC News na isiokwu gụnyere anụmanụ mmiri Arctic na nchọpụta [[Okpomọkụ gburugburu ụwa|Mgbanwe ihu igwe]]. <ref name=":4" /> bụ onye otu Canadian Climate Institute . [1] === Onyinye === <ref>{{Cite news|author=Olynick|first=Heather|date=12 January 2022|title=Protecting and preserving the North: UM students receive awards for northern research|work=UM News Today|url=https://news.umanitoba.ca/protecting-and-preserving-the-north/|accessdate=17 March 2022}}</ref> <ref name=":3">{{Cite news|date=1 July 2021|title=Nunavut PhD student wins award for research that blends Inuit knowledge and western science|work=[[CBC News]]|url=https://www.cbc.ca/news/canada/north/nunavut-phd-student-wins-award-1.6086849|accessdate=17 March 2022}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.cbc.ca/news/canada/north/nunavut-phd-student-wins-award-1.6086849 "Nunavut PhD student wins award for research that blends Inuit knowledge and western science"]. ''[[Akụkọ CBC|CBC News]]''. 1 July 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">17 March</span> 2022</span>.</cite></ref> onye natara 2021 Weston Family Awards na Northern Research, ihe nrite a ma ama, nke Weston Family Foundation nyere, maka ndị ọkà mmụta sayensị nọ n'ihu nyocha Arctic. == Ihe odide == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Sudlovenick, Enooyaq}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] j4wfa2h2jy388pbbs91hxqniwhcw0cs Leslie Leiserowitz 0 34861 729372 697689 2026-09-30T01:09:16Z ~2026-52574-37 66681 added {{DEFAULTSORT}} 729372 wikitext text/x-wiki    {| class="infobox biography vcard" ! colspan="2" class="infobox-above" style="font-size:125%;" |<div class="fn" style="display:inline-block">Leslie Leiserowitz</div> |- ! class="infobox-label" scope="row" |A mụrụ ya | class="infobox-data" |1934 (afọ 88&#x2D;) &nbsp;<br /><div class="birthplace" style="display:inline">[[Johannesburg]]</div> |- ! class="infobox-label" scope="row" |Onyinye | class="infobox-data" |<templatestyles src="Plainlist/styles.css" /><div class="plainlist"> * [[Prelog Medal|Ihe nrite mmalite]] <span style="font-size:85%;">(1987)</span> * Ihe nrite Gregori Aminoff <span style="font-size:85%;">(2002)</span> * Ihe nrite Israel <span style="font-size:85%;">(2016)</span> * Ihe nrite EMET <span style="font-size:85%;">(2018)</span> * Ihe nrite Wolf na Chemistry <span style="font-size:85%;">(2021)</span> </div> |- | colspan="2" class="infobox-full-data" |<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>'''Ọrụ sayensị''' |- ! class="infobox-label" scope="row" |Ubi | class="infobox-data category" |Chemistry, Crystallography |} [[Category:Articles with hCards]] '''Leslie Leiserowitz''' (Hebrew, amụrụ na 1934 na Johannesburg) bụ onye [[Israel]] chemist na crystallographer. Leiserowitz gụrụ injinia eletrik na Mahadum Cape Town na nzere bachelọ, wee rụọ ọrụ nwa oge dị ka injinia ọkụ eletrik wee nweta nzere masta na physics (X-ray crystallography, n'okpuru Reginald William James). N'afọ 1959, ọ sonyeere ngalaba X-ray crystallography na Weizmann Institute n'okpuru Gerhard Schmidt, nwa akwụkwọ Dorothy Crowfoot-Hodgkin. Otu ahụ dị na Weizmann Institute nwere aha mba ụwa na kemịkalụ siri ike. Site na 1966 ruo 1968 o guzobere ngalaba kemịkalụ X-ray crystallography na Mahadum Heidelberg na oku nke Heinz Staab. N'ebe ahụ, ọ mepụtara ma tinye mmemme kọmputa site na iji usoro nke ndị Nobel Laureates Herbert Hauptman na Jerome Karle. Laa azụ na Weizmann Institute, Leiserowitz rụrụ ọrụ na njikọ nke molecules maka nyocha nke mmekọrịta dị iche iche nke molecules site na iji X-ray crystallography (injinia crystal). Na mmekorita ya na ndị ọkà mmụta sayensị Danish, o jikwa X-ray diffraction nyochaa ihe nkiri dị nro nke nwere radiation synchrotron na DESY na Hamburg. Ya na Meir Lahav anọwo na-arụkọ ọrụ ọnụ ruo ọtụtụ afọ na njikwa stereochemical nke mmepụta kristal na uto na ihe ndị na-adịghị ọcha. Ọ na-arụkwa ọrụ na nyocha nke [[Iba|ịba]], na-amụ ihe na-akpata ịba site na iji X-ray microscopy (ihe oyiyi nke iron mgbe X-ray gosipụtara na mkpụrụ ndụ ọbara uhie) na-amụ ọgwụ mgbochi ịba dịka quinoline compounds. Pathogen nke ịba na-emebi hemoglobin, na-emepụta heme na-egbu egbu nke na-abanye na kristal hemozoin. Quinolines na-egbochi uto nke kristal hemozoin. Leiserowitz na Ronit Buller gosipụtara uto nke kristal hemozoin site na iji simulation kọmputa wee chọpụta na elu kristal ha dị mma maka nkwụsị nke quinolines. <ref name="Buller Peterson Almarsson Leiserowitz 2002 pp. 553–562">{{Cite journal|author=Buller|first=Ronit|title=Quinoline Binding Site on Malaria Pigment Crystal: A Rational Pathway for Antimalaria Drug Design|journal=Crystal Growth & Design|volume=2|issue=6|year=2002|doi=10.1021/cg025550i|pages=553–562}}</ref> <ref>[https://wis-wander.weizmann.ac.il/chemistry/malarias-achilles-heel Malaria's Achilles' Heel], Weizmann Institut, 1. Oktober 2003</ref> kọwara ọrụ nke ụfọdụ ndị na-alụso ịba ọgụ ma nye ntụziaka maka imeziwanye usoro ọgwụ. <ref>{{Cite web|url=https://wolffund.org.il/2021/02/09/leslie-leiserowitz/|title=Leslie Leiserowitz|date=9 February 2021|accessdate=14 December 2023|archivedate=25 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210225132122/https://wolffund.org.il/2021/02/09/leslie-leiserowitz/}}</ref>'afọ 1987, ọ natara ihe nrite Prelog na nkuzi, <ref>{{Cite web|url=https://chab.ethz.ch/forschung/institute-und-laboratorien/LOC/prelog-lecture/fruehere-prelog-lektoren.html|title=Frühere Prelog-Lektoren und deren Laudatien|work=chab.ethz.ch|accessdate=2023-12-14|archivedate=2020-07-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200716235831/https://chab.ethz.ch/forschung/institute-und-laboratorien/LOC/prelog-lecture/fruehere-prelog-lektoren.html}}</ref> na 2002 Gregori Aminoff Prize <ref>[https://www.kva.se/en/priser/gregori-aminoffs-pris/pristagare Gregori Aminoff Prize 2002]</ref> ya na [[Meir Lahav]]">Meir Lahav, Israel Prize na 2016, <ref>{{Cite web|title=Weizmann professors claim Israel Prize in chemistry and physics|work=haaretz.com|url=http://www.haaretz.com/israel-news/.premium-1.701921|format=|accessdate=2 September 2017|archiveurl=|archivedate=|author=|date=7 February 2016|language=|pages=|quote=}}</ref> EMET Prize na 2018 <ref>[https://web.archive.org/web/20180730081018/http://www.emetprize.org/ EMET Prize 2018] (in Hebrew)</ref> na Wolf Prize na Chemistry <ref>{{Cite web|url=https://www.jewishvirtuallibrary.org/israel-prize-winners|title=Israel Prize Winners|work=www.jewishvirtuallibrary.org}}</ref> na 2021 ya na Mear Lahav. <ref>{{Cite web|title=Mitgliederverzeichnis|work=leopoldina.org|url=https://www.leopoldina.org/mitglieder/mitgliederverzeichnis/member/608/|format=|accessdate=24 June 2018|archiveurl=|archivedate=|author=|date=|year=|language=|pages=|quote=}}</ref>'afọ 1997, a họpụtara Leiserowitz ka ọ bụrụ onye otu Leopoldina. == Akwụkwọ ndị e bipụtara == * {{Cite journal|author=Addadi|first=L.|title=Resolution of conglomerates by stereoselective habit modifications|url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_1982-03-04_296_5852/page/21|journal=Nature|volume=296|issue=5852|year=1982|doi=10.1038/296021a0|pages=21–26}} * {{Cite journal|author=Berkovitch-Yellin|first=Z.|title=Absolute configuration of chiral polar crystals|url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_1982-03-04_296_5852/page/27|journal=Nature|volume=296|issue=5852|year=1982|doi=10.1038/296027a0|pages=27–34}} * {{Cite journal|author=VAIDA|first=M.|title=The Structure and Symmetry of Crystalline Solid Solutions: A General Revision|url=https://archive.org/details/sim_science_1988-09-16_241_4872/page/1475|journal=Science|volume=241|issue=4872|date=16 September 1988|pmid=17790041|doi=10.1126/science.241.4872.1475|pages=1475–1479}} * {{Cite journal|author=Vaida|first=M.|title=Absolute asymmetric photochemistry using centrosymmetric single crystals. The host/guest system (E)-cinnamamide/E-cinnamic acid|url=https://archive.org/details/american-chemical-society-journal_1989-02-01_111_3/page/1029|journal=Journal of the American Chemical Society|volume=111|issue=3|year=1989|doi=10.1021/ja00185a036|pages=1029–1034}} * {{Cite journal|author=WEISSBUCH|first=I.|title=Molecular Recognition at Crystal Interfaces|url=https://archive.org/details/sim_science_1991-08-09_253_5020/page/637|journal=Science|volume=253|issue=5020|date=9 August 1991|pmid=17772367|doi=10.1126/science.253.5020.637|pages=637–645}} * {{Cite journal|author=Weissbuch|first=Isabelle|title=Toward Stereochemical Control, Monitoring, and Understanding of Crystal Nucleation|journal=Crystal Growth & Design|volume=3|issue=2|year=2003|doi=10.1021/cg0200560|pages=125–150}} == Akwụkwọ == • Ajụjụ ọnụ Akụkọ Mmekọrịta na Ute Deichmann, Jacques Loeb Centre for History and Philosophy of the Life Sciences, Ben-Gurion Universität, 2013 == Edensibia == {{Reflist|2}} {{DEFAULTSORT:Leiserowitz, Leslie}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 2v26go627m7y67thppqf3fma5wi0acu Carolyn Williamson 0 34865 729371 444581 2026-09-30T01:07:07Z ~2026-52574-37 66681 added {{databox}} 729371 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Carolyn Williamson''' bụ onye South African virologist na microbiologist bụ prọfesọ nke ahụike virology na Mahadum Cape Town. <ref>{{Cite web|title=Members|url=https://www.assaf.org.za/index.php/about-assaf/members#W|work=www.assaf.org.za|accessdate=15 March 2022}}</ref> bụ onye otu Royal Society of South Africa <ref>{{Cite web|title=Carolyn Williamson, PhD {{!}} AME|url=https://academicmedicaleducation.com/carolyn-williamson-phd|accessdate=2022-03-16|work=academicmedicaleducation.com|language=en}}</ref> na African Academy of Sciences, <ref>{{Cite web|title=Williamson Carolyn {{!}} The AAS|url=https://www.aasciences.africa/fellow/williamson-carolyn|work=www.aasciences.africa|accessdate=15 March 2022}}</ref> na onye otu Academy of Science of South Africa. <ref name=":0">{{Cite web|title=Carolyn Williamson {{!}} Division of Medical Virology|url=http://www.virology.uct.ac.za/vir/staff/carolyn-williamson|work=www.virology.uct.ac.za|accessdate=15 March 2022|language=en}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web|title=Professor Carolyn Williamson PhD (UCT) MASSAf FRSSAf Fellow of UCT {{!}} Institute Of Infectious Disease and Molecular Medicine|url=http://www.idm.uct.ac.za/Carolyn_Williamson|work=www.idm.uct.ac.za|accessdate=15 March 2022|language=en}}</ref> Nnyocha <ref name=":1" /> na-elekwasị anya na mmepe ọgwụ mgbochi HIV na mgbochi nke ọrịa ahụ. == Agụmakwụkwọ na ọrụ == Williamson nwetara PhD ya na Ngalaba Microbiology na Mahadum Cape Town na 1988. <ref name=":0" /> == Edensibia == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Williamson, Carolyn}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] e6dkaupjpn3fjkv6v8hdtc6bath0c0c Ọdịdị Fatima 0 34869 729370 207294 2026-09-30T01:05:29Z ~2026-52574-37 66681 added {{DEFAULTSORT}} 729370 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Fatima Seedat|nationality=South African|education=[[McGill University]] (Ph.D)|occupation=Islamic scholar, Senior lecturer, women's rights activist}} Fatima Seedat bụ onye mba South Africa, ọkà mmụta [[Àlakụ̀ba|Islam]] na onye na-akwado ikike ụmụ nwanyị. [1] A maara ya maka ọrụ mmụta ya na okike na iwu islam, [2] na Islam na Feminism.<ref name="Emon 2018">{{Cite book|author=Emon|first=Anver M.|url=https://books.google.com/books?id=ZzpxDwAAQBAJ&dq=Fatima+Seedat&pg=PA94|title=The Oxford Handbook of Islamic Law|date=November 2018|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-967901-0|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|author=Lamptey|first=Jerusha Tanner|title=Divine Words, Female Voices: Muslima Explorations in Comparative Feminist Theology|date=2018|publisher=[[Oxford University Press]]|isbn=9780190653385|url=https://books.google.com/books?id=229oDwAAQBAJ}}</ref><ref>{{Cite journal|author=Mansour|first=Asmaa|title=Decolonizing Islamic Feminism|journal=Journal of Feminist Studies in Religion|date=Spring 2022|volume=38|issue=1|doi=10.2979/jfemistudreli.38.1.25}}</ref> == Ọrụ == Seedat na-eme nchọpụta banyere okike na Iwu Alakụba, Islam na feminism, na nwoke Muslim.<ref name=":0">{{Cite web|title=Dr Fatima Seedat {{!}} African Gender Institute|url=http://www.agi.ac.za/dr-fatima-seedat|accessdate=2022-06-03|work=www.agi.ac.za|language=en|archivedate=2022-06-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220603200722/http://www.agi.ac.za/dr-fatima-seedat}}</ref> Ọ gụsịrị Ph.D. ya na Mahadum McGill, na edemede ya lekwasịrị anya na okike na echiche iwu. <ref name=":1">{{Cite web|date=2009-08-11|title=Fatima Seedat {{!}} WISE Muslim Women Fatima Seedat|url=https://www.wisemuslimwomen.org/muslim-woman/fatima-seedat-2/|accessdate=2022-06-03|work=WISE Muslim Women}}</ref><ref name="Emon 2018">{{Cite book|author=Emon|first=Anver M.|url=https://books.google.com/books?id=ZzpxDwAAQBAJ&dq=Fatima+Seedat&pg=PA94|title=The Oxford Handbook of Islamic Law|date=November 2018|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-967901-0|language=en}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFEmonAhmed2018">Emon, Anver M.; Ahmed, Rumee (November 2018). [https://books.google.com/books?id=ZzpxDwAAQBAJ&dq=Fatima+Seedat&pg=PA94 ''The Oxford Handbook of Islamic Law'']. Oxford University Press. [[ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-0-19-967901-0|<bdi>978-0-19-967901-0</bdi>]].</cite></ref>: 94–95  Ọ bụ onye nkuzi dị elu na Gender Studies na Mahadum nke Cape Town . <ref name=":0">{{Cite web|title=Dr Fatima Seedat {{!}} African Gender Institute|url=http://www.agi.ac.za/dr-fatima-seedat|accessdate=2022-06-03|work=www.agi.ac.za|language=en|archivedate=2022-06-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220603200722/http://www.agi.ac.za/dr-fatima-seedat}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://web.archive.org/web/20220603200722/http://www.agi.ac.za/dr-fatima-seedat "Dr Fatima Seedat | African Gender Institute"]. ''www.agi.ac.za''. Archived from [http://www.agi.ac.za/dr-fatima-seedat the original] on 2022-06-03<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2022-06-03</span></span>.</cite></ref> Seedat bụkwa onye mmemme mmemme nke Mahadum nke Cape Town's Mphil na Islam, Mmekọahụ, na Mmekọala na Sa'diyya Shaikh . <ref>{{Cite web|title=MPhil_in_Islam_Gender_and_Sexuality {{!}} African Gender Institute|url=http://www.agi.uct.ac.za/agi/news/mphil-in-islam-gender-and-sexuality|accessdate=2022-10-10|work=www.agi.uct.ac.za|language=en}}</ref> Seedat bụ otu n'ime ụmụ nwanyị Alakụba ole na ole na-eme ihe dị ka imam ma na-ebuga khutbah. Ọ bụ onye nchịkọta akụkọ nke Akwụkwọ Khutbah nke ụmụ nwanyị: Okwuchukwu nke oge a na ime mmụọ na ikpe ziri ezi sitere na gburugburu ụwa ya na Sa'diyya Shaikh. A na-egosipụta khutbah abụọ nke Seedat, "Ịmara na na site na ọdịiche" na "Ọ bụghị Nikah Khutbah".. <ref>{{Cite book|author=Shaikh|first=Sa’diyya|url=https://books.google.com/books?id=XZ-GEAAAQBAJ|title=The Women's Khutbah Book: Contemporary Sermons on Spirituality and Justice from around the World|date=2022-10-13|publisher=Yale University Press|isbn=978-0-300-26903-1|language=en}}</ref> Seedat bụ otu n'ime ụmụ nwanyị atọ bụ ndị Alakụba na-ahụ maka alụmdi na nwunye na South Africa.<ref name=":2">{{Cite web|title=People : Legal Experience {{!}} African Gender Institute|url=http://www.agi.uct.ac.za/agi-projects-legal-experience-the-project-team|accessdate=2022-06-03|work=www.agi.uct.ac.za|language=en|archivedate=2022-10-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221013060827/http://www.agi.uct.ac.za/agi-projects-legal-experience-the-project-team}}</ref> == Mgbalị == Seedat bụ onye na-ahụ maka mmekọrịta ndị omeiwu maka South African Commission on Gender Equality. Seedat bụ onye guzobere Shura Yabafazi, otu NGO nke South Africa nke na-elekwasị anya na ụmụ nwanyị na iwu ezinụlọ ndị Alakụba. Seedat arụwokwa ọrụ na Equitas Human Rights Foundation, Women Living Under Muslim Laws, na UN Women Afghanistan . <ref name=":1">{{Cite web|date=2009-08-11|title=Fatima Seedat {{!}} WISE Muslim Women Fatima Seedat|url=https://www.wisemuslimwomen.org/muslim-woman/fatima-seedat-2/|accessdate=2022-06-03|work=WISE Muslim Women}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.wisemuslimwomen.org/muslim-woman/fatima-seedat-2/ "Fatima Seedat | WISE Muslim Women Fatima Seedat"]. ''WISE Muslim Women''. 2009-08-11<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2022-06-03</span></span>.</cite></ref><ref name=":2">{{Cite web|title=People : Legal Experience {{!}} African Gender Institute|url=http://www.agi.uct.ac.za/agi-projects-legal-experience-the-project-team|accessdate=2022-06-03|work=www.agi.uct.ac.za|language=en|archivedate=2022-10-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221013060827/http://www.agi.uct.ac.za/agi-projects-legal-experience-the-project-team}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://web.archive.org/web/20221013060827/http://www.agi.uct.ac.za/agi-projects-legal-experience-the-project-team "People : Legal Experience | African Gender Institute"]. ''www.agi.uct.ac.za''. Archived from [http://www.agi.uct.ac.za/agi-projects-legal-experience-the-project-team the original] on 2022-10-13<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2022-06-03</span></span>.</cite></ref> Ọ rụrụ ọrụ na South African Muslim Personal Law Network, nke na-arụkọ ọrụ na Musawah.<ref name=":2">{{Cite web|title=People : Legal Experience {{!}} African Gender Institute|url=http://www.agi.uct.ac.za/agi-projects-legal-experience-the-project-team|accessdate=2022-06-03|work=www.agi.uct.ac.za|language=en|archivedate=2022-10-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221013060827/http://www.agi.uct.ac.za/agi-projects-legal-experience-the-project-team}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://web.archive.org/web/20221013060827/http://www.agi.uct.ac.za/agi-projects-legal-experience-the-project-team "People : Legal Experience | African Gender Institute"]. ''www.agi.uct.ac.za''. Archived from [http://www.agi.uct.ac.za/agi-projects-legal-experience-the-project-team the original] on 2022-10-13<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2022-06-03</span></span>.</cite></ref> Ọ rụrụ ọrụ ihe karịrị afọ iri abụọ na ise na ọtụtụ òtù iji kwado nchebe iwu maka ụmụ nwanyị n'alụmdi na nwunye ndị Alakụba.<ref name="Rafudeen 2021">{{Cite journal|author=Rafudeen|first=Auwais|title=From the Editor.|journal=Journal for Islamic Studies|date=June 2021|volume=39|issue=1|url=https://link.gale.com/apps/doc/A710684862/AONE|accessdate=9 October 2022}}</ref> == Ọrụ == === Akwụkwọ === * The Women's Khutbah Book: Ozizi nke oge a na Mmụọ na Ikpe Ziri Ezi site na gburugburu ụwa (onye nchịkọta akụkọ, [[Yale University]] Press, 2022) <ref>{{Cite journal|author=Shaikh|first=Sa'diyya|title=Embracing the Barzakh: Knowledge, Being and Ethics|journal=Journal of Islamic Studies|date=June 2021|volume=39|issue=1|url=https://link.gale.com/apps/doc/A710684864/AONE|accessdate=9 October 2022}}</ref> === Isiakwụkwọ akwụkwọ === * "Ndị Nkwado South Africa na-achọ Ihe Dị Nsọ" na Surfacing: On Being Black and Feminist in South Africa (2021, Wits University Press) * "Mmekọahụ na Ọmụmụ Iwu Alakụba: Site na arụmụka gaa na Ụkpụrụ Omume" na The Routledge Handbook on Gender and Islam (2020, Routledge) * "Mmekọrịta na Mgbakọ: Ndị South Africa Na-ekwurịta okwu Privilege na Marginality site na Nnwere Onwe nke Okpukpe na Ọdịiche Mmekọahụ" na Nnwere onwe nke Okpukpu na Stake: Nkwupụta asọmpi n'etiti Omenala, Steeti, na Ndị Mmadụ (2019, Pickwick Publications) <ref>{{Cite book|author=Forster|first=Dion A.|url=https://books.google.com/books?id=uO29DwAAQBAJ&dq=fatima+seedat&pg=PA199|title=Freedom of Religion at Stake: Competing Claims among Faith Traditions, States, and Persons|date=2019-11-01|publisher=Wipf and Stock Publishers|isbn=978-1-5326-6056-6|language=en}}</ref> === Akwụkwọ agụmakwụkwọ === * "N'etiti ókèala, n'akụkụ ohere ndị na-emebi ọchịchị n'ime ụlọ klas ụmụ nwanyị na-ejide oghere dị n'etiti kor'an na Bible" na Religion and Theology (2020) * "Gender Asymmetry and Mutual Sexual Relations in Online Legal Interpretation - Beyond the Dissonance through the Fatwas of Julyam.org" na Journal for Gender and Religion in Africa (2020) * "Nchebe n'etiti Chineke na Nwoke: Udo, Udo na Mmekọahụ site na Mgbalị Pietistic nke Ụmụ nwanyị kwere ekwe" na Mariam Khan na Journal for the Study of Religion * "Queering the Study of Islam" na Journal of Feminist Studies in Religion * [https://tif.ssrc.org/2018/09/13/a-womens-march-without-god-the-father/ Njem ụmụ nwanyị na-enweghị Chineke (Nna)] na The Immanent Frame (2018) * Ọnọdụ akụ na ụba mmekọahụ nke agha na teknụzụ mmekọahụ nke ahụ: nwoke ndị Alakụba na mmepụta nke ndị iko nwanyị Islamist maka caliphate na Agenda: Empowering Women for Gender Equity (2017) * "On Spiritual Subjects: Negotiations in Muslim Female Spirituality" na Journal of Gender and Religion in Africa (2016) * {{Cite journal|date=2013|title=Islam, Feminism, and Islamic Feminism: Between Inadequacy and Inevitability|journal=Journal of Feminist Studies in Religion|volume=29|issue=2|pages=25–45|doi=10.2979/jfemistudreli.29.2.25|url=https://doi.org/10.2979/jfemistudreli.29.2.25|author=Seedat}} == Edensibịa == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Fatima, Ọdịdị}} [[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]] fb85e6hvcy2b28u7isroc3byt7g32b6 Barry Schoub 0 34926 729369 539331 2026-09-30T01:04:11Z ~2026-52574-37 66681 729369 wikitext text/x-wiki [[Usòrò:Professor_Barry_Schoub.jpg|thumb]] Barry Schoub bụ ọkachamara n'ihe gbasara ahụike South Africa mara maka ọrụ ya na nyocha ahụike virology. Mgbe ọ dị afọ 33 ọ ghọrọ Prọfesọ mbụ na onye isi Ngalaba Virology na Mahadum Wiwaterrand. Ọ bụ onye nhazi ntọala nke National Institute for Diseases Diseases South Africa, na-eje ozi dị ka onye isi nchịkwa n'etiti 2002 na 2011. Ọ na-elekọta Kọmitii Ndụmọdụ Minista South Africa na ọgwụ mgbochi COVID-19 (VMAC). Ọ bụ(NICD) nke bụkwa onye nchoputa nke otu African Virology Association, onye isi oche ndụmọdụ ndụmọdụ sayensị nke Poliomyelitis Research Foundation na.<ref>{{Cite web|url=https://www.thepresidency.gov.za/national-orders/recipient/professor-barry-david-schoub|title=Professor Barry David Schoub &#124; The Presidency|work=www.thepresidency.gov.za|accessdate=2023-12-16|archivedate=2023-08-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230803073404/https://www.thepresidency.gov.za/national-orders/recipient/professor-barry-david-schoub}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.co.uk/programmes/w3cszc7k|title=BBC World Service - HARDtalk, Virologist Barry Schoub: South Africa's covid situation 'is bleak'|work=BBC}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.msn.com/en-za/news/other/covid-19-in-sa-expert-says-wearing-of-face-masks-vital/ar-AAWW6hp|title=Covid-19 in SA &#124; Expert says wearing of face masks vital|work=MSN}}</ref> .”<ref>{{Cite journal|author=Schoub|first=Barry D.|date=2021-09-02|title=Covid-19: Known Knowns, Known Unknowns, and Unknown Unknowns|url=https://doi.org/10.1080/23739770.2021.2003082|journal=Israel Journal of Foreign Affairs|volume=15|issue=3|pages=415–424|doi=10.1080/23739770.2021.2003082|issn=2373-9770}}</ref> == Edensibia == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Barney, Schoub}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] kahei7rtj83h9r2xk50sapv212i7zze Greg Mills 0 34943 729368 706620 2026-09-30T01:02:49Z ~2026-52574-37 66681 added {{DEFAULTSORT}} and {{databox}} 729368 wikitext text/x-wiki {{databox}} <references group="" responsive="1"></references> '''Gregory John Barrington Mills''' (amụrụ na 9 Mee 1962) <ref name="who">{{Cite web|url=http://whoswho.co.za/gregory-mills-2236|title=Dr Gregory "Greg" MILLS|publisher=24.com|accessdate=2018-01-03|archivedate=2018-01-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180104073242/http://whoswho.co.za/gregory-mills-2236}}</ref> bụ onye isi Brenthurst Foundation, nke dị na Johannesburg, South Africa, nke ndị Oppenheimers guzobere na 2005 iji mee ka arụmọrụ akụ na ụba Africa sie ike. == Mbido ndụ na agụmakwụkwọ == A mụrụ Mills na Denis Arthur Barrington Mills na Nanette Mary How Elliott - ọ bụkwa nwa nwa nke onye ọkwọ ụgbọala South African Grand Prix William Arthur Frank "Billy" Mills tupu agha. Mills nwere BA Honours site na Mahadum Cape Town, na MA na PhD site na Machịum Lancaster. == Ọrụ == Site <ref name="brent">{{Cite web|url=http://www.thebrenthurstfoundation.org/who-we-are/greg-mills|title=Greg Mills|accessdate=January 3, 2018|archivedate=October 15, 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181015224601/http://www.thebrenthurstfoundation.org/who-we-are/greg-mills/}}</ref> 1996-2005 ọ rụrụ ọrụ dị ka onye nduzi mba nke South African Institute of International Affairs . <ref name="who"/> Ọ kụziri na Mahadum nke Western Cape na ugbu a [mgbe?] na Centre for Defence & International Security Studies na Lancaster.  Ọ bụ onye nkuzi nleta na NATO Higher Defence College na Rome, ọ bụkwa Fellow nke Royal Society of Arts. Ọ bụ onye na-eme nchọpụta nke Centre for Defence and International Security Studies (CDISS), onye otu Council na Associate Fellow nke Royal United Services Institute for Defence et Security Studies (RUSI), na onye otu International Institute for Strategic Studies (IISS). Ọ na-eje ozi n'ọtụtụ bọọdụ nchịkọta akụkọ mba ụwa. == Ndụ onwe onye == Ọ lụrụ onye na-ese ihe Janet Margaret Wilson. Ha nwere ụmụ atọ, Amelia, Beatrix, na William. N'oge ezumike ya, ihe ntụrụndụ Mills gụnyere iweghachi na ịgba ọsọ ụgbọala ndị na-agba ọsọ. Ọ bụ onye na-ede akwụkwọ ise gbasara egwuregwu ịnyịnya nke ndịda Afrịka. Ndị a gụnyere: * == Akwụkwọ ndị e bipụtara == === Akwụkwọ === * {{Cite book|author=Greg Mills|title=Poverty to Prosperity: Globalisation, Good Governance and African Recovery|url=https://archive.org/details/povertytoprosper0000mill|year=2002|publisher=Tafelberg}} * {{Cite book|author=Greg Mills|title=The Future of Africa: New Order in Sight?|publisher=[[Oxford University Press]]|year=2003}} * {{Cite book|author=Greg Mills|title=The Security Intersection: The Paradox of Power in an Age of Terror|url=https://archive.org/details/securityintersec0000mill|publisher=[[Wits University Press]]|location=[[Johannesburg]]|year=2005}} * {{Cite book|author=Greg Mills|title=From Africa to Afghanistan: With Richards and NATO to Kabul|publisher=[[Wits University Press]]|location=[[Johannesburg]]|year=2007}} * {{Cite book|author=Greg Mills|title=Why Africa is Poor: And What Africans Can Do About It|url=https://archive.org/details/whyafricaispoorw0000mill|publisher=[[Penguin Books]]|year=2010}} * Mills, Greg, J. Peter Pham, na David Kilcullen (2013). "Somalia: idozi steeti kachasị daa n'Afrịka. " Cape Town: Tafelberg Short. * {{Cite book|author=Greg Mills|title=Why States Recover: Changing Walking Societies into Winning Nations, from South Africa to Zimbabwe|publisher=Hurst|year=2015}} == Edensibia == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == * [https://www.youtube.com/watch?v=KXPJ0G_3Lx4 Greg Mills - Otu South Africa si arụ ọrụ ma kwesịkwa ime nke ọma] * [https://www.youtube.com/watch?v=x2zl8xuAFKs RSIS Nkwurịta Okwu Ọha site na Dr Greg Mills] {{DEFAULTSORT:Mills, Greg}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] hzlnva9kyn56ot564ys8rpvdvndndb5 Mohamed Hag Ali Hassan 0 34977 729367 698715 2026-09-30T01:00:55Z ~2026-52574-37 66681 added {{DEFAULTSORT}} 729367 wikitext text/x-wiki [[File:Mohamed H.A. Hassan.jpg|thumb|Mohamed Hag Ali Hassan]]  [[Category:Articles with hCards]] Mohamed Hag Ali Hag el Hassan OMRI GCONMC FAAS FIAS FTWAS (Arabic: محمد حاج علي حاج الحسن, amụrụ 21 Nọvemba 1947) bụ onye Sudan-Italian mathematician na ọkà mmụta physicist onye mebere ọtụtụ kansụl sayensị. Ọ bụ Onye isi oche nke World Academy of Sciences na Sudanese National Academy of Sciences. == Oge ọ malitere == A mụrụ Hassan na Elgetina, Sudan, na 21st nke Nọvemba 1947.<ref name=":6">{{Cite web|title=Mohamed H.A. Hassan - Mohamed Yassin|url=https://www.yumpu.com/en/document/view/31701420/mohamed-ha-hassan-mohamed-yassin|work=yumpu.com|accessdate=2023-12-17|language=en|author=Yumpu.com}}</ref> O nwetara nzere bachelọ (B.Sc.) na nkwanye ugwu pụrụ iche site na Mahadum Newcastle N'elu Tyne na 1968, sochiri M.Sc na Advanced Mathematics na Mahadum Oxford na 1969.<ref>{{Cite web|title=Mohamed H.A. Hassan - Mohamed Yassin|url=https://www.yumpu.com/en/document/view/31701420/mohamed-ha-hassan-mohamed-yassin|work=yumpu.com|accessdate=2023-12-17|language=en|author=Yumpu.com}}</ref> O nwetara DPhil ya na Plasma Physics na Mahadum Oxford na 1974.<ref>{{Cite web|title=59. Self Presentation {{!}} Mohamed H A Hassan|url=https://www.youtube.com/watch?v=NoCbi5tEL_c|accessdate=2023-12-17|language=en}}</ref> == Ọrụ == Hassan laghachiri Sudan mgbe e mesịrị ghọọ Prọfesọ na Dean nke School of Mathematical Sciences, Mahadum nke Khartoum site na 1985 ruo 1986. N'ịbụ onye nwere nkụda mmụọ site na nkwụsị sayensị na Sudan, na arịrịọ nna ya, Hassan gara Italy, ma kpalie ya ịmaliteghachi sayensị ọzọ site na Nobel Prize laureate, Abdus Salam onye (n'oge) na-arụ ọrụ na International Center for Theoretical Physics. (ICTP), Triste. Abdus Salam nyere Hassan otu onye otu na ICTP iji nye ọnọdụ dị mma maka nyocha. Hassan nwere ndepụta dị ogologo nke akwụkwọ na physics nke plasma na ike njikọta, nhazi gburugburu ebe obibi nke mbuze ala na ala kpọrọ nkụ, na geophysics, astrophysics na physics mbara igwe. <ref>{{Cite web|title=Mohamed H. A. Hassan|url=https://scholar.google.com/citations?user=2nelb8UAAAAJ&hl=en|accessdate=2022-11-07|work=scholar.google.com}}</ref> bipụtakwala ọtụtụ isiokwu gbasara sayensị na teknụzụ na mba ndị na-emepe emepe. Hassan bụ onye guzobere onye isi nchịkwa nke Academy of Science for the Developing World (TWAS) na 1983, <ref>{{Cite web|title=Mohamed Hassan: The Early Years of TWAS|url=https://www.youtube.com/watch?v=jZKNDKLTU1Y|accessdate=2023-12-17|language=en}}</ref> Onye isi oche nke African Academy of Sciences na 2000, Onye isi oche of the Network of Academies of Science in Africa (NASAC) na 2001 na Onye isi oche, Onye isi oche ya nke Sudanese National Academy of Sciences, <ref>{{Cite web|title=Mohamed H. A. Hassan|url=https://scholar.google.com/citations?user=2nelb8UAAAAJ&hl=en|work=scholar.google.com|accessdate=2023-12-17}}</ref> Onye isi nke Secretariat of InterAcademy Partnership (IAP) na 2001, <ref>{{Cite web|title=Mohamed H. A. Hassan|url=https://www.interacademies.org/person/mohamed-h-hassan|accessdate=2022-11-07|work=InterAcademy Partnership (IAP)|language=en-GB}}</ref> Onye isi oche Honorary Presidential Advisory Council for the United Nations Technology Bank for the Least Developed Countries. <ref>{{Cite web|title=Hassan, Mohamed Hag Ali|url=https://twas.org/directory/hassan-mohamed-hag-ali|work=TWAS|accessdate=2023-12-17|language=en|author=The World Academy of Sciences (TWAS)}}</ref> bụkwa onye guzobere Lebanese Academy of Sciences .<ref name=":6" /> <ref>{{Cite web|title=Mohamed Hag Ali Hassan {{!}} PALAST|url=https://palast.ps/en/profile/mohamed-hag-ali-hassan|accessdate=2022-11-08|work=The Palestine Academy for Science and Technology|language=en|archivedate=2023-10-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231010122814/https://palast.ps/en/profile/mohamed-hag-ali-hassan}}</ref> bụ onye otu ọtụtụ ụlọ akwụkwọ sayensị, gụnyere TWAS, <ref name=":0">{{Cite web|title=Mohamed Hassan|url=https://twas.org/directory/hassan-mohamed-hag-ali|accessdate=2022-11-07|work=TWAS|language=en}}</ref> African Academy of Sciences, Islamic World Academy of Sciences , <ref>{{Cite web|url=https://iasworld.org/fellows-cpt/prof-mohamed-h-a-hassan/|title=Archive copy|accessdate=2023-12-17|archivedate=2022-11-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221107214758/https://iasworld.org/fellows-cpt/prof-mohamed-h-a-hassan/}}</ref> Academia Colombiana de Ciencias Exactas, Fisicas y Naturales, Académie Royale des Sciences d'Outre-Mer, Pakistan Academy of Sciences; Lebanese Academy of Sciences، <ref name=":5">{{Cite web|title=Members F-H|url=https://www.asduliban.org/members-f-h|accessdate=2022-11-07|work=Academie Des Sciences Du Liban|language=en}}</ref> Cuban Academy of Sciences (Pontifical Academy of Sciences), <ref>{{Cite web|title=Mohamed H.A. Hassan|url=https://www.pas.va/en/academicians/ordinary/hassan.html|accessdate=2022-11-07|work=www.pas.va|language=en}}</ref> Grand challenges Canada, <ref>{{Cite web|title=Mohamed H.A. Hassan|url=https://www.grandchallenges.ca/people/mohamed-h-a-hassan/|accessdate=2022-11-07|work=Grand Challenges Canada|language=en-US|archivedate=2022-11-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221107220827/https://www.grandchallenges.ca/people/mohamed-h-a-hassan/}}</ref> na Academy of Sciences of South Africa. Hassan bụ onye isi oche nke onye bi na InterAcademy Partnership (IAP), na onye isi oche of the Council of the United Nations University (UNU). <ref>{{Cite web|title=Mr. Mohamed H. A. Hassan {{!}} Department of Economic and Social Affairs|url=https://sdgs.un.org/panelists/mr-mohamed-h-hassan-32975|accessdate=2022-11-07|work=sdgs.un.org}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Advisory Board|url=https://globalyoungacademy.net/senior-advisory-board/|accessdate=2022-11-07|work=Global Young Academy|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|title=Speaker Information|url=http://www.bibalex.org/bioalex2006conf/SpeakerInfo.aspx?ID=204|accessdate=2022-11-07|work=www.bibalex.org}}</ref> na-ejekwa ozi n'ọtụtụ bọọdụ nke òtù mba ụwa n'ụwa niile, gụnyere Board of Trustees nke Bibliotheca Alexandrina, Egypt, Council of Science and Technology in Society (STS) Forum, Japan, Board of the International Science Programme, Sweden, Board of The Science Initiative Group (SIG), USA, International Advisory Board of the Centre for International Development (ZEF), Germany, otu ndụmọdụ nke Global Young Academy. == Onyinye na nsọpụrụ == Hassan bụ Comendador (1996) na Grand Cross (2005) nke Brazilian National Order of Scientific Merit, Officer of the Order of Merit of the Italian Republic (2003), ọ bụkwa onye natara G77 Leadership Award na nke Abdus Salam Medal for Science and Technology.<ref name=":1">{{Cite web|title=Hassan, Mohamed Hag Ali|url=https://twas.org/directory/hassan-mohamed-hag-ali|accessdate=2022-11-07|work=TWAS|language=en}}</ref><ref name=":2">{{Cite web|title=CV|url=https://www.g77.org/mmst/Mohamad_resume.pdf}}</ref><ref>{{Cite web|title=Mr. Mohamed H. A. Hassan {{!}} Department of Economic and Social Affairs|url=https://sdgs.un.org/panelists/mr-mohamed-h-hassan-32975|accessdate=2022-11-16|work=sdgs.un.org}}</ref> Hassan bụ onye guzobere African Academy of Sciences (1985), onye otu The World Academy of Sciences (The World Academy of Science) (1985), <ref>{{Cite web|title=Hassan Mohamed H. A. {{!}} The AAS|url=https://www.aasciences.africa/fellow/hassan-mohamed-h|accessdate=2022-11-07|work=www.aasciences.africa|archivedate=2022-10-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221030082816/https://www.aasciences.africa/fellow/hassan-mohamed-h}}</ref> onye otu Islamic World Academy of Sciences (1992), <ref name=":3">{{Cite web|title=Prof. Mohamed H A Hassan – IAS|url=https://iasworld.org/fellows-cpt/prof-mohamed-h-a-hassan/|accessdate=2022-11-07|language=en-US|archivedate=2022-11-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221107214758/https://iasworld.org/fellows-cpt/prof-mohamed-h-a-hassan/}}</ref> onye otu nsọpụrụ nke Academia Colombiana de Ciencias Exactas, Fisicas y Naturales (1996), na onye mba ọzọ nke Pakistan Academy of Sciences (2002). == Ndụ onwe onye == Hassan lụrụ <ref name=":4">{{Cite web|author=Yumpu.com|title=Mohamed H.A. Hassan - Mohamed Yassin|url=https://www.yumpu.com/en/document/view/31701420/mohamed-ha-hassan-mohamed-yassin|accessdate=2022-11-07|work=yumpu.com|language=en}}</ref> ma nwee ụmụ atọ. == Akwụkwọ ndị a họọrọ == * {{Cite journal|author=Hassan|first=Mohamed H. A.|title=Small Things and Big Changes in the Developing World|url=https://archive.org/details/sim_science_2005-07-01_309_5731/page/65|journal=Science|volume=309|issue=5731|year=2005|issn=0036-8075|doi=10.1126/science.1111138|pages=65–66|pmid=15994516}} * {{Cite journal|author=Hassan|first=Mohamed H. A.|title=Can Science Save Africa?|url=https://archive.org/details/sim_science_2001-06-01_292_5522/page/1609|journal=Science|volume=292|issue=5522|year=2001|issn=0036-8075|doi=10.1126/science.292.5522.1609|pages=1609|pmid=11387443}} * {{Cite book|author=El-Baz|first=Farouk|title=Physics of desertification|publisher=Springer Netherlands|date=1986|isbn=978-94-009-4388-9|oclc=840305558}} * {{Cite journal|author=Hassan|first=Mohamed H.A.|title=Building Capacity in the Life Sciences in the Developing World|url=https://archive.org/details/cell_2007-11-02_131_3/page/433|journal=Cell|volume=131|issue=3|year=2007|issn=0092-8674|doi=10.1016/j.cell.2007.10.020|pages=433–436|pmid=17981107}} * {{Cite book|chapter=Novel Fire Retardant Backcoatings for Textiles|pages=341–358|first=M.A.|author=Hassan|editor=Hull|title=Fire retardancy of polymers : new strategies and mechanisms|publisher=Royal Society of Chemistry|date=2009|isbn=978-1-84755-921-0|oclc=319518106|doi=10.1039/9781847559210}} == Hụkwa == * Ahmed Hassan Fahal * Sultan Hassan * Nashwa Eassa {{Reflist}} <references group=""></references> == Njikọ mpụga == * Mohamed Hag Ali Hassanmbipụta ndị edepụtara site naOnye Ọkà mmụta Google {{authority control}} {{DEFAULTSORT:Hassan, Mohamed Hag Ali}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 6gh7u5fkmnu5yeqqg7bmeafyoczt6e1 Mohamed Osman Baloola 0 34990 729366 176672 2026-09-30T00:59:34Z ~2026-52574-37 66681 added {{DEFAULTSORT}} 729366 wikitext text/x-wiki [[File:Baloola - Arabian Business Cropped.jpg|thumb|Mohamed Osman Baloola]] '''Mohamed Osman Baloola''' (Arabic: (محمد عثمان بلولة) amụrụ Eprel 14, 1981) bụ ọkà mmụta sayensị na onye na-emepụta ihe nke Sudan nke akpọrọ aha n'etiti ndị Arab 500 kacha nwee mmetụta na 2012 na 2013<ref>{{Cite web|url=http://www.arabianbusiness.com/arabian-business-power-500-2013-493796.html?view=profile&itemid=494460#.UcsIYNghOSo|title=List of the worlds 500 Influential Arabs in 2013}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://power500.arabianbusiness.com/power-500-2012/profile/15676/|title=List of the worlds 500 Influential Arabs in 2012}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://gulftoday.ae/portal/c4302645-fb9d-44bf-8327-95ca2a5554cf.aspx|title=Gulf today Newspaper}}</ref> maka ọrụ ya na ọrịa shuga. Baloola abụrụla onye nkuzi nkuzi nke injinia biomedical na Ajman University of Science and Technology kemgbe 2010. O meriri ihe nrite sayensị na ihe ọhụrụ na Arabian Business Awards 2011, na Amrani hotel na Burj Khalifa na Dubai.<ref>{{Cite web|url=http://www.arabianbusiness.com/photos/business-leaders-honoured-at-arabian-business-awards-430844.html?img=11|title=Arabian Business Awards 2011- Science and Innovation award}}</ref> Ọ meriri 40,000 (US 11,000) n'oge asọmpi telivishọn Sharjah maka imepụta usoro nleba anya na njikwa anya maka ndị ọrịa shuga site na ekwentị mkpanaaka.<ref>{{Cite web|title=Graduate invents winning diabetes device|url=https://gulfnews.com/uae/education/graduate-invents-winning-diabetes-device-1.789567|work=gulfnews.com|date=2011-04-10|accessdate=2023-12-18|language=en}}</ref> [[Category:Articles with hCards]] == Mbido ndụ na agụmakwụkwọ == A mụrụ Baloola na Eprel 14, 1981, na [[Abu Dhabi]], United Arab Emirates. Baloola nwetara nzere bachelọ nke sayensị na injinia biomedicinal na Ajman University of Science and Technology na Septemba 2009. Mgbe ahụ ọ sonyeere Mahadum Ajman dị ka onye enyemaka nkuzi na Faculty of Engineering. <ref name="test7">[http://www.ajman.ac.ae/en/news/2012/aust-alumnus-among-the-worlds-500-most-influential-arabs.html Ajman University of Science and Technology website], AUST Alumnus among the World's 500 Most influential Arabs.</ref> ritere ọtụtụ ihe nrite n'oge ọ na-agụ akwụkwọ na mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ. == Nnyocha na mbipụta == * Mobile Phone Based Remote Monitoring and Control system For Individualized Healthcare. Nkà na ụzụ ahụike AMA-IEEE nke mbụ na nlekọta ahụike mmadụ, Washington DC, US.2010<ref name="test8">http://ama-ieee.embs.org/2010conf/wp-content/themes/ieee/papers/March%2022%20-%20AM/Nasor%20Abstract%2016.pdf{{Dead link|date=April 2020 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}، AMA-IEEE website.</ref><ref name="test9">[http://www.slideshare.net/imran2/ama-ieee-presentation Presentation]</ref> * '''Ngwọta Ahụike Jikọtara Site na iji ekwentị mkpanaaka'''. A's 5th Frontiers in Biomedical Devices Conference & Exhibition, California, US.2010 [1] * Automated Wireless System for Individuals Requiring C<ref name="test11">[https://books.google.com/books?id=KvuxDYWeTuIC&dq=ICBME+m.osman+ajman+university&pg=PA1421 6th World Congress of Biomechanics (WCB 2010). August 1–6, 2010 Singapore IFMBE Proceedings, 2010, Volume 31, Part 6, 1421–1423, DOI: 10.1007/978-3-642-14515-5_362 ]، 6th World Congress of Biomechanics (WCB 2010), August 1–6, 2010, Singapore.</ref> Remote Care 6th World Congress on Biomechanics, na njikọ ya na 14th International Conference on Biomedical Engineering (ICBME), Singapore .2010 [1] * <ref name="test12">[https://web.archive.org/web/20160304115134/http://ankabut.ae/cms/tinymce/plugins/imagemanager/files/pdffiles/aumjan12/Mohammed_Osman_Baloola.pdf], Presentation of Baloola on Ankabut website.</ref> Users Meeting Jenụwarị 2012.[1] == Ọrịa shuga == Mohamed -eme nchọpụta banyere ọrịa shuga n'ihi akụkọ ezinụlọ nke ịrịa ọrịa ahụ. Nna ya, nne ya na nwanne ya nwoke bụ ndị na-arịa ọrịa shuga na nchegbu ya maka ọnụ ọgụgụ na-arịwanye elu nke ndị na-arịakarị ọrịa shuga n'ụwa niile kpaliri ya imepụta ihe. <ref name="test5">[http://gulfnews.com/news/gulf/uae/education/graduate-invents-winning-diabetes-device-1.789567 Gulf News:Graduate invents winning diabetes device ], Article about Mohamed Baloola & Sharjah TV prize .</ref> mepụtara usoro nlekota na nchịkwa dịpụrụ adịpụ maka mgbaàmà ọrịa shuga. Ọ malitere ịmepụta pancreas aka [ịkọwapụta dị mkpa] na usoro dịpụrụ adịpụ iji nyochaa nkwụsi ike nke ọkwa glucose na ndị na-arịa ọrịa shuga.  <ref name="test15">[https://web.archive.org/web/20160304032835/http://m.arabianbusiness.com/mohammad-baloola-interview-beating-bulge-446743.html?page=1 arabian business website], Mohammad Baloola interview beating bulge.</ref> ahụ, nke enwere ike ijikọta ya na usoro nchekwa data ụlọ ọgwụ yana ezinụlọ na ndị enyi, na-eme ka nzaghachi ozugbo ma ọ bụrụ na ọnọdụ ahụike bilitere. == Ihe nrite na onyinye == * <ref name="test333">[http://www.arabianbusiness.com/arabian-business-power-500-2013-493796.html?view=profile&itemid=494460#.UcsIYNghOSo list of The World's 500 Most influential Arabs in 2013], Arabian Business web site – ITP Group.</ref> Arab 500 kachasị nwee mmetụta n'ụwa na 2013 na ngalaba "onye sayensị mepụtara" maka onyinye ya pụtara ìhè na mpaghara nke ihe ọhụrụ, nyocha na ọrụ obodo. * <ref name="test6">[https://www.youtube.com/watch?v=YZ57SAOZdGk Full report and interview with Mohamed Osman Baloola about the World's 500 Most influential Arabs in 2012], Ashooroq TV.</ref><ref name="test3">[http://gulftoday.ae/portal/c4302645-fb9d-44bf-8327-95ca2a5554cf.aspx gulf today Newspaper], Report About Mohamed Baloola among list of the World's 500 Most influential Arabs in 2012 .</ref> Arab 500 kachasị nwee mmetụta n'ụwa na 2012 [1] . * <ref name="test14">[https://web.archive.org/web/20111127220052/http://www.khaleejtimes.com/darticlen.asp?xfile=data/theuae/2011/November/theuae_November744.xml&section=theuae Khaleej Times Newspaper], Ajman university official honoured diabetes control project.</ref><ref name="test13">[http://gulfnews.com/news/gulf/uae/education/diabetes-invention-inches-closer-to-development-1.942614 Gulf News Newspaper], diabetes-invention-inches-closer-to-development.</ref><ref name="test15"/><ref name="test4">[http://www.arabianbusiness.com/photos/business-leaders-honoured-at-arabian-business-awards-430844.html?img=11 Arabian Business Awards 2011-Science and innovation award], Arabian Business Website.</ref> nrite azụmahịa nke Arabian 2011 - Ihe nrite sayensị na ihe ọhụrụ 2011 [1] [2] [3] * <ref name="test17">[http://www.ajman.ac.ae/en/news/2011/news-599.html AUST Graduate Wins Tumoohat Shabab], Ajman University website.</ref> nrite mbụ <ref name="test5"/> mmemme Tomohat Shabab TV (Young Innovation Award), Sharjah TV 2011 [1] [2] * <ref name="test19">[http://www.uowdubai.ac.ae/tradeshow/details.php?sec=4,4,4 4th UAE Software Development Trade Show], University of Wollongong in Dubai website.</ref> mbụ <ref name="test18">[http://www.ajman.ac.ae/en/news/2010/news-562.html AUST Students Showcase their Talent at the SD Tradeshow 2010], Ajman University Website.</ref> "Voting for the Best Project", 4th UAE Software Development Trade Show, Wollong University, Dubai 2010 [1] [2] * <ref name="test19" /> nke atọ <ref name="test18" /> "Business Judging" category, 4th UAE Software Development Trade Show, Wollong University, Dubai 2010 [1] [2] * Akwụkwọ nyocha kacha mma <ref name="test20">[http://www.ajman.ac.ae/en/media/news/2009/news-479.html Fifth Approach Student Scientific Conference], AUST website.</ref> ngalaba nke injinia, Nzukọ Sayensị nke ise nke ụmụ akwụkwọ 2009 [1] * Ọrụ Kasị Mma na Biomedical Day 2008. == Nsọpụrụ == * <ref name="test22" /><ref name="test21">[http://www.emaratalyoum.com/life/society/2012-01-24-1.455207 emarat alyoum newspaper], Sudan embassy in UAE award Eng. Mohamed Osman Baloola.</ref> site n'aka onye nnọchi anya Sudan / Ahmed alsadeeq Abdulhai - onye nnọchianya Sudan na UAE - Na ememe nke ụbọchị nnwere onwe nke 56 nke Sudan. * <ref name="test22">[https://archive.today/20130418015423/http://www.akhirlahza.sd/akhir/index.php?option=com_content&view=article&id=18360:----005--&catid=44:africa&Itemid=124 akhir lahza Newspaper]</ref> sitere n'aka onye nnọchi anya Sudan na Dubai na Sudanese Club Na ememe nke ụbọchị nnwere onwe nke 56 nke Sudan- Sudanese Club na Dubai.2012 [1] * Nsọpụrụ sitere <ref name="test22" /> Kansụl dị elu maka obodo Sudan na UAE - Na ememe nke ụbọchị nnwere onwe nke 56 nke Sudan.2012 [1] * Nsọpụrụ sitere <ref name="test22" /> klọb egwuregwu Al-Merrikh Na ememe nke ụbọchị nnwere onwe nke 56 nke Sudan- Klọb Sudan na Dubai.2012 [1] * O<ref name="test23">{{Cite news|url=http://www.ajman.ac.ae/en/media/news/2011/news-620.html|title=AUST Honors its Distinguished Students|accessdate=2017-11-16|language=en}}</ref> site n'aka osote onye isi oche nke Mahadum Ajman maka ihe ịga nke ọma maka afọ.2011 [1] <ref name="test22" /> == Ihe odide == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == === Akụkọ na mgbasa ozi === * [http://www.arabianbusiness.com/mohammad-baloola-interview-beating-bulge-446743.html Ajụjụ ọnụ Mohammad Baloola: Ịkụ ụbụrụ - Arabian Business Magazine] * [http://gulfnews.com/news/gulf/uae/education/diabetes-invention-inches-closer-to-development-1.942614 Ihe e mepụtara n'ọrịa shuga na-eru nso na mmepe - Gulf Newspaper] * [http://gulfnews.com/news/gulf/uae/education/graduate-invents-winning-diabetes-device-1.789567 Ndị gụsịrị akwụkwọ na-emepụta ihe na-emeri ihe na-acha uhie uhie - Gulf Newspaper] * [http://gulftoday.ae/portal/c4302645-fb9d-44bf-8327-95ca2a5554cf.aspx Onye bụbu nwa akwụkwọ AUST na Arab elite-Gulf Today Newspaper] === Akụkọ Arabic na mgbasa ozi === * [http://www.alittihad.ae/details.php?id=26368&y=2011&article=full Akwụkwọ akụkọ Alittihad] * [http://www.alkhaleej.ae/portal/7ce19b8d-8888-4057-8d05-373ecb13d683.aspx Akwụkwọ akụkọ Alkhaleej] * [https://archive.today/20130418015423/http://www.akhirlahza.sd/akhir/index.php?option=com_content&view=article&id=18360:----005--&catid=44:africa&Itemid=124 Akwụkwọ akụkọ Aker lahza] * [https://archive.today/20130221034709/http://www.alintibaha.net/portal/%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%84%D9%81-%D8%A7%D9%84%D8%AB%D9%82%D8%A7%D9%81%D9%8A-%D9%88-%D8%A7%D9%84%D9%81%D9%86%D9%8A/18644-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AE%D8%AA%D8%B1%D8%B9-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%88%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%8A-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%B9%D8%AB%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%84%D9%80-%D8%AA%D9%82%D8%A7%D8%B3%D9%8A%D9%85 Akwụkwọ akụkọ Alintibaha] === Ajụjụ ọnụ telivishọn === * [http://shahid.mbc.net/media/video/28404/%D8%A3%D9%85_%D8%A8%D9%8A_%D8%B3%D9%8A_%D9%81%D9%8A_%D8%A3%D8%B3%D8%A8%D9%88%D8%B9_%D8%A7%D9%84%D8%AD%D9%84%D9%82%D8%A9_351 Akụkọ na ajụjụ ọnụ na Eng. Mohamed Osman Baloola na MBC in Week, MBC TV .(08:05 - 18:10)] * [https://web.archive.org/web/20160304101607/http://www.alhurra.com/media/video/210481.html?z=0&zp=1 Akụkọ banyere Eng. Mohamed Osman Baloola na Alyoum, AlHurra TV (21:10-24:20) {{DEFAULTSORT:Baloola, Mohamed Osman}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] nq63xjd5ni0e4s5ywvq8clvvzy1ne2v Beban Chumbow 0 35020 729365 727459 2026-09-30T00:57:37Z ~2026-52574-37 66681 added {{DEFAULTSORT}} and {{databox}} 729365 wikitext text/x-wiki   {{Databox}} Beban Sammy Chumbow (11 Septemba 1943) [1] bụ ọkà mmụta asụsụ si Cameroon. O nweela ọkwa prọfesọ na nchịkwa na mahadum dị iche iche na Cameroon, gụnyere Mahadum Dschang na Mahadum ICT, Cameroon Campus. Ọ na-ejekwa ozi dị ka onyeisi oche nke Cameroon Academy of Sciences (CAS). ) <ref name="Karl 2019 c926" /> == Mbido ndụ na agụmakwụkwọ == A mụrụ Chumbow na 11 Septemba 1943 na Mezam Division nke mpaghara North-West nke Cameroon . <ref name="Karl 2019 c926" />{{Cite web|author=Karl|first=Mua|title=You're a Square Peg in Square Hole|work=The voice News|date=31 July 2019|url=https://www.thevoicenews.net/2019/07/31/youre-a-square-peg-in-square-hole/|accessdate=8 December 2023}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFKarl2019">Karl, Mua (31 July 2019). [https://www.thevoicenews.net/2019/07/31/youre-a-square-peg-in-square-hole/ "You're a Square Peg in Square Hole"]. ''The voice News''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">8 December</span> 2023</span>.</cite></ref> Ọ gụsịrị akwụkwọ praịmarị ya na North-West wee gaa Kinshasa na Democratic Republic of Congo maka ọmụmụ ya na Roman Philology . <ref name="Karl 2019 c926" /> Ọ gụsịrị nzere masta ya na 1972 na nzere PhD ya na 1975 na Mahadum Indiana Bloomington . <ref name="Karl 2019 c926">{{Cite web|author=Karl|first=Mua|title=You're a Square Peg in Square Hole|work=The voice News|date=31 July 2019|url=https://www.thevoicenews.net/2019/07/31/youre-a-square-peg-in-square-hole/|accessdate=8 December 2023}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFKarl2019">Karl, Mua (31 July 2019). [https://www.thevoicenews.net/2019/07/31/youre-a-square-peg-in-square-hole/ "You're a Square Peg in Square Hole"]. ''The voice News''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">8 December</span> 2023</span>.</cite></ref> O mechara sonye na Mahadum Illori na Naịjirịa.<ref name="Karl 2019 c926" /> == Ọrụ na nyocha == N'afọ 1986, Chumbow sonyeere ngalaba nke asụsụ na asụsụ Africa na Mahadum Yaounde I. <ref name="Karl 2019 c926"/> Na 1993, a họpụtara ya ka ọ bụrụ osote onye isi oche nke Mahadum Buea. O mechara rụọ ọrụ dị ka rector na Mahadum Dschang, Mahadum Ngaoundéré na Mahadum Yaounde I. [1] Ọ na-ejikọtakwa ya. I.<ref name="Karl 2019 c926"/> A na-ejikọkwa ya na Cameroon Academy of Sciences na African Scientific Research and Innovation Council (ASRIC) - African Union . <ref name="The ICT University 2020 i026" /> A na-ejikọta ya na African Academy of Languages (ACALAN), ụlọ ọrụ nke African Union . <ref name="Université de Dschang 2019 y370">{{Cite web|title=Prof. Beban Sammy Chumbow outgoing Council Chair of UDs|work=Université de Dschang|date=24 July 2019|url=https://www.univ-dschang.org/prof-beban-sammy-chumbow-outgoing-council-chair-of-uds/|language=fr|accessdate=8 December 2023}}</ref> Ọ bụ onye otu Linguistic Society of America na New York Academy of Sciences . <ref name="Université de Dschang 2019 y370" /> O bipụtara isiokwu na akwụkwọ gbasara asụsụ.<ref name="The ICT University 2020 i026">{{Cite web|title=Prof. Sammy B. Chumbow, Phd|work=The ICT University|date=7 December 2020|url=https://ictuniversity.org/personnel/prof-sammy-b-chumbow/|accessdate=8 December 2023|archive-date=9 December 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231209023325/https://ictuniversity.org/personnel/prof-sammy-b-chumbow/|url-status=dead}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">. ''The ICT University''. 7 December 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">8 December</span> 2023</span>.</cite></ref> == Akwụkwọ ndị a họọrọ == == Edensibia == {{DEFAULTSORT:Chumbow, Beban}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] hcfzxdysg6p93qf1ogqunmuzctoau4q Nicola Spaldin 0 35108 729364 708544 2026-09-30T00:56:23Z ~2026-52574-37 66681 added {{DEFAULTSORT}} 729364 wikitext text/x-wiki [[File:Nicola Spaldin Royal Society.jpg|thumb|Nicola Spaldin Royal Society]] '''Nicola Ann Spaldin''' (amụrụ n'afọ 1969) FRS bụ prọfesọ nke sayensị ihe na ETH Zurich, nke a maara maka nyocha mbụ ya na multiferroics.<ref>{{Cite book|author=Spaldin|first=Nicola A.|title=Magnetic materials: fundamentals and device applications|url=https://archive.org/details/magneticmaterial0000nico|date=2003|oclc=935635324|publisher=[[Cambridge University Press]]|location=Cambridge|isbn=9780521016582}}</ref> == Agụmakwụkwọ na mmalite ndụ == Nwanyị si Sunderland, Tyne and Wear, dị na England, Spaldin nwetara Bachelor of Arts na sayensị eke n’ụlọ akwụkwọ mahadum University of Cambridge na afọ 1991, wee nwetakwa PhD na kemịstrị n’ụlọ akwụkwọ University of California, Berkeley na afọ 1996. == Ọrụ na nyocha == .Spaldin nyere mkpebi ịchọ multiferroics — ihe ndị nwere ngwakọta nke ịkụ magnet na ferroelectricity — n’ihi okwu otu onye ọrụ ibe ya kwuru banyere imekọrịta ihe, mgbe onye ahụ na-eme nnyocha banyere ferroelectrics n’oge Spaldin na-eme postdoctoral ọmụmụ banyere ihe magnetik na Mahadum Yale n’etiti 1996 na 1997. O jisiri ike mepụta ụkpụrụ gbasara ụdị ihe ndị a mgbe ọ ghọrọ onye nkuzi ọhụrụ na Mahadum California, Santa Barbara (UCSB), ma n’afọ 2000, o bipụtara (n’okpuru aha ya gara aga, Hill) akwụkwọ akụkọ dị mkpa nke kọwara na mbụ ihe kpatara na e nwere ole na ole n’ime ihe ndị a a maara. Mgbe e mesịrị, n’afọ 2003, o sonyere otu ndị ọkà mmụta sayensị gosipụtara nnyocha nke multiferroic na ihe a kpọrọ bismuth ferrite (BiFeO₃). N’afọ ndị sochiri ya, Spaldin jikọtara aka n'ọtụtụ mmepe n’ime ọkpụkpụ ọhụụ a na-apụta nke ọma n’ihe gbasara multiferroics, gụnyere: ngosi mbụ nke ịchịkwa magnetism site n’oge ọkụ eletrik na BiFeO₃ (ọ bụkwa nke Science Magazine họọrọ dịka otu n’ime “ebe kwesiri ịle anya” na ngalaba ha nke 2007 Breakthroughs of the Year), nchọpụta na ferroelectric domain walls nwere ike ibu ụzọ eletrik, nchọpụta ọkwa ọhụụ a na-akpọ morphotropic phase boundary, site n’ihe na-akpọ tensile strain, n’ime BiFeO₃, nakwa ịmata ụzọ ọhụrụ nke na-eme ka multiferroicity pụta, dịka improper geometric ferroelectricity dị na YMnO₃. N’otu oge ahụ, ọ mepụtara na tinye usoro nyocha enyere ka e tinye ụgbọ eletrik na magnetik na metal-insulator heterostructures n’okpuru usoro density functional theory (DFT). Nke a nyere ya aka idozi nsogbu gara ogologo oge gbasara mbido “dielectric dead layer” dị na capacitors, nakwa ịchọpụta ụzọ ọhụrụ e nwere ike isi mee ka magnetoelectric coupling pụta. Spaldin si UCSB kwaga ETH Zurich na 2010. <ref name="cv">{{Cite web|url=http://www.theory.mat.ethz.ch/people/person-detail.html?persid=177264|title=Nicola Spaldin Curriculum vitae|work=ethz.ch|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170323233412/http://www.theory.mat.ethz.ch/people/person-detail.html?persid=177264|archivedate=23 March 2017}}</ref> Kemgbe ahụ, ụzọ atọ ọhụrụ pụtara na ngalaba nyocha ya. Otu bụ mmepe nke echiche na usoro nke magnetic multipoles, nke chọrọ echiche nke magnetism karịa ọkwa magnetic-dipole. Na mgbakwunye na mkpa ha maka njikọ magnet eletrik, ndị a egosila na ha dị mkpa maka ịghọta ihe omume nke magnetism n'elu antiferromagnet kwụrụ ụgwọ <ref>{{Cite journal|author=Spaldin|first=Nicola A.|date=2013|title=Monopole-based formalism for the diagonal magnetoelectric response|url=https://journals.aps.org/prb/abstract/10.1103/PhysRevB.88.094429|journal=Physical Review B|volume=88|issue=9|doi=10.1103/PhysRevB.88.094429}}</ref> yana maka ịkọwa ihe dị iche iche dị ka altermagnetism <ref>{{Cite journal|author=Weber|first=Sophie F.|date=2024|title=Surface Magnetization in Antiferromagnets: Classification, Example Materials, and Relation to Magnetoelectric Responses|url=https://journals.aps.org/prx/abstract/10.1103/PhysRevX.14.021033|journal=Physical Review X|volume=14|issue=2|doi=10.1103/PhysRevX.14.021033}}</ref> na magnetic skyrmions.<ref>{{Cite journal|author=Bhowal|first=Sayantika|date=2024|title=Ferroically Ordered Magnetic Octupoles in d-Wave Altermagnets|url=https://journals.aps.org/prx/abstract/10.1103/PhysRevX.14.011019|journal=Physical Review X|volume=14|issue=1|doi=10.1103/PhysRevX.14.011019}}</ref><ref>{{Cite journal|author=Bhowal|first=Sayantika|date=2022|title=Magnetoelectric Classification of Skyrmions|url=https://journals.aps.org/prl/abstract/10.1103/PhysRevLett.128.227204|journal=Physical Review Letters|volume=128|issue=22|doi=10.1103/PhysRevLett.128.227204|pmid=35714233}}</ref> Nke abụọ, nguzobe nke Dynamical Multiferroicity, nke kpaliri mmasị na ihe a na-akpọ chiral phonons na oge magnetik ha. <ref>{{Cite journal|author=Juraschek|first=Dominik M.|date=2017|title=Dynamical multiferroicity|url=https://journals.aps.org/prmaterials/abstract/10.1103/PhysRevMaterials.1.014401|journal=Physical Review Materials|volume=1|issue=1|doi=10.1103/PhysRevMaterials.1.014401}}</ref><ref>{{Cite journal|author=Juraschek|first=Dominik M.|date=2019|title=Orbital magnetic moments of phonons|url=https://journals.aps.org/prmaterials/abstract/10.1103/PhysRevMaterials.3.064405|journal=Physical Review Materials|volume=3|issue=6|doi=10.1103/PhysRevMaterials.3.064405}}</ref> Na nke atọ, itinye multiferroics n'ọrụ a na-atụghị anya ya na ngalaba ndị ọzọ dị mkpa nke physics: O mepụtara multiferroic ọhụrụ nwere nkọwa zuru oke achọrọ iji nye ohere ọchụchọ siri ike maka oge dipole eletrik nke electron ma chọpụta multiferroik nwere usoro ọzụzụ na-ebelata nke na-emepụta ihe yiri crystallographic nke eriri cosmic. <ref>{{Cite journal|author=Rushchanskii|first=K. Z.|date=2010|title=A multiferroic material to search for the permanent electric dipole moment of the electron|url=https://www.nature.com/articles/nmat2799|journal=Nature Materials|language=en|volume=9|issue=8|pages=649–654|doi=10.1038/nmat2799|pmid=20639893|issn=1476-4660}}</ref><ref>{{Cite journal|author=Meier|first=Q. N.|date=2017|title=Global Formation of Topological Defects in the Multiferroic Hexagonal Manganites|url=https://journals.aps.org/prx/abstract/10.1103/PhysRevX.7.041014|journal=Physical Review X|volume=7|issue=4|doi=10.1103/PhysRevX.7.041014}}</ref> Ọrụ ndị a "na-agafe agafe" dugara na mmasị ugbu a na nchọpụta [[ihe gbara ọchịchịrị]]. A na-ahụ akwụkwọ Spaldin dere n’akwụkwọ ọmụmụ ya dị na Google Scholar. === Onyinye na nsọpụrụ === Spaldin bụ onye mmeri nke 2010 nke American Physical Society's James C. McGroddy Prize for New Materials, <ref name="aps">{{Cite web|url=http://www.aps.org/programs/honors/prizes/prizerecipient.cfm?last_nm=Spaldin&first_nm=Nicola&year=2010|title=2010 James C. McGroddy Prize for New Materials Recipient: Nicola A. Spaldin|publisher=[[American Physical Society]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150721011155/http://www.aps.org/programs/honors/prizes/prizerecipient.cfm?last_nm=Spaldin&first_nm=Nicola&year=2010|archivedate=21 July 2015}}</ref> onye mmeri ya nke Rössler Prize nke ETH Zurich Foundation na 2012, <ref>{{Cite web|title=Rössler Prize • ETH Zürich Foundation|url=https://ethz-foundation.ch/en/roessler-prize/|accessdate=2024-10-25|work=ETH Zürich Foundation|language=en-US}}</ref> onye mmeri 2015 nke Körber European Science Prize maka "ịtọ ntọala maka ezinụlọ ọhụrụ nke ihe multiferroic" <ref name="cv"/> na otu n'ime ndị mmeri nke 2017 L'Oréal-UNESCO Awards for Women in Science. [4]<ref name="ks">{{Cite web|url=http://www.koerber-stiftung.de/en/science/aktuelles/news-details-science/artikel/nicola-spaldin-to-receive-the-2015-koerber-prize.html|title=Nicola Spaldin to receive the 2015 Körber Prize|work=koerber-stiftung.de|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150721015915/http://www.koerber-stiftung.de/en/science/aktuelles/news-details-science/artikel/nicola-spaldin-to-receive-the-2015-koerber-prize.html|archivedate=2015-07-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.unesco.org/new/en/media-services/single-view/news/announcement_of_laureates_of_2017_loreal_unesco_for_wome/|publisher=UNESCO|title=Announcement of Laureates of 2017 L'Oréal-UNESCO For Women in Science Awards|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161005124814/http://www.unesco.org/new/en/media-services/single-view/news/announcement_of_laureates_of_2017_loreal_unesco_for_wome/|archivedate=5 October 2016}}</ref> N'ọnwa Nọvemba afọ 2017, e nyere ya Lise-Meitner Lectureship nke Austrian na German Physical Societies na Vienna na 2019 ọ meriri Swiss Science Prize Marcel Benoist.<ref>{{Cite web|url=https://physik.univie.ac.at/en/news/news-detail/news/lise-meitner-lecture-nicola-spaldin-new-materials-for-a-new-age/?tx_news_pi1%5Bcontroller%5D=News&tx_news_pi1%5Baction%5D=detail&cHash=8a664115086c5c0d23b7edecce3b6402|title=Lise Meitner Lecture - Nicola Spaldin: New Materials for a New Age|work=physik.univie.ac.at|language=en|accessdate=2019-09-10}}</ref><ref name="marcel-benoist.ch">{{Cite web|url=https://marcel-benoist.ch/en/|title = Marcel Benoist Foundation – Swiss Science Prize}}</ref><ref>{{Cite web|title=Rössler laureate awarded Science Prize Marcel Benoist • ETH Zürich Foundation|url=https://ethz-foundation.ch/en/spotlight/news-2019-nicola-spaldin/|accessdate=2024-10-25|work=ETH Zürich Foundation|language=en-US}}</ref> N'afọ 2021, ọ natara IUPAP Magnetism Award na Néel Medal, na 2022 Europhysics Prize nke European Physical Society na Hamburg Prize for Theoretical Physics.<ref>{{Cite web|title=Commission C9 has announced the recipients of the 2021 IUPAP Magnetism Award and Néel Medal|date=10 May 2021|url=https://iupap.org/2021/05/10/commission-c9-has-announced-the-recipients-of-the-2021-iupap-magnetism-award-and-neel-medal-and-of-the-iupap-young-scientist-prize-in-the-field-of-magnetism/}}</ref><ref>{{Cite web|title=CMD Europhysics Prize|url=https://www.eps.org/members/group_content_view.asp?group=85187&id=554142}}</ref><ref>{{Cite web|title=Hamburg Prize for Theoretical Physics|url=https://www.joachim-herz-stiftung.de/en/what-we-do/projects-for-understanding-science/international-research/hamburg-prize-for-theoretical-physics/|accessdate=11 July 2022|archivedate=8 March 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230308114105/https://www.joachim-herz-stiftung.de/en/what-we-do/projects-for-understanding-science/international-research/hamburg-prize-for-theoretical-physics/}}</ref> N'afọ 2023, ọ meriri Gothenburg Lise Meitner Award.<ref>{{Cite web|date=2023-09-08|title=Gothenburg Lise Meitner Award 2023 Symposium {{!}} University of Gothenburg|url=https://www.gu.se/en/event/gothenburg-lise-meitner-award-2023-symposium|accessdate=2024-10-25|work=www.gu.se|language=en}}</ref> Spaldin bụ Fellow nke American Physical Society (2008), Materials Research Society (2011), American Association for the Advancement of Science (2013) <ref name="cv"/> na Royal Society (2017), Enyi Honorary Fellow nke Churchill College, Cambridge, na onye otu Academia Europaea (2021) <ref>{{Cite web|title=Nicola Spaldin|url=https://www.ae-info.org/ae/Member/Spaldin_Nicola|accessdate=2022-03-12|work=Members|publisher=Academia Europaea}}</ref> na Swiss Academy of Engineering Sciences (2021). <ref>{{Cite web|title=Members: SATW|date=5 March 2024|url=https://www.satw.ch/en/ueber-satw/members}}</ref> Ọ bụ onye mmekọ mba ọzọ nke US National Academy of Engineering (2019), French Academy of Sciences (2021), Austrian Academy of Sciences (20122) na German National Academy of Sciences, Leopoldina (2022). <ref>{{Cite web|title=National Academy of Engineering Elects 86 Members and 18 Foreign Members|url=https://www.nae.edu/204037.aspx|publisher=National Academy of Engineering|accessdate=11 February 2019}}</ref><ref>{{Cite web|title=Mitglieder|url=https://www.leopoldina.org/mitglieder/}}</ref> Ọ bụ onye otu sayensị nke Max Planck Society na Fellow-Ambassadeur nke CNRS. <ref>{{Cite web|title=External Members|url=https://www.cpfs.mpg.de/en/organisation/fellow}}</ref><ref>{{Cite web|title=Fellows-ambassadeurs du CNRS: la seconde promotion dévoilée|date=8 March 2024|url=https://www.cnrs.fr/fr/actualite/fellows-ambassadeurs-du-cnrs-la-seconde-promotion-devoilee}}</ref> === Ozi === Spaldin bụ otu n’ime ndị òtù ERC Scientific Council, ma bụrụkwa otu n’ime ndị guzobere na Lead Editor nke Physical Review Research === Ịkụzi ihe === Spaldin enwetala ETH Golden Owl ugboro abụọ maka Ịkụzi Ịdị Mma <ref>{{Cite web|title=Golden Owl of the VSETH ETH Zürich|url=https://ethz.ch/en/the-eth-zurich/education/awards/golden-owl.html}}</ref> yana ETH Award maka Ịkụziri Kasị Mma. <ref>{{Cite web|title=Award for Best Teaching|url=https://ethz.ch/en/the-eth-zurich/education/awards/credit-suisse-award-for-best-teaching.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190413142448/https://www.ethz.ch/en/the-eth-zurich/education/awards/credit-suisse-award-for-best-teaching.html|accessdate=2025-07-21|archivedate=2019-04-13}}</ref> Ụfọdụ n'ime nkuzi ya dị na ọwa youtube ya.<ref>{{Cite web|title=Nicola Spaldin's youtube Channel|work=[[YouTube]]|url=https://www.youtube.com/@nicolaspaldin2446}}</ref> Ọ haziri mmezigharị nke Ngalaba BSc Curriculum na Materials ma dee ya na blọọgụ. Cambridge University Press bipụtara akwụkwọ nkuzi ya na Magnetic Materials . <ref>{{Cite book|title=Magnetic Materials|year=2010|doi=10.1017/CBO9780511781599|url=https://www.cambridge.org/core/books/magnetic-materials/4C8C2C5DF32C9E8D528E1E8D26381C1F|author=Spaldin|first=Nicola A.|isbn=9780521886697}}</ref> == Edensibịa == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Spaldin, Nicola}} [[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]] bo9vwrzpxssf21hosrot3pks6e6deak Nigel Hemming 0 35111 729363 146580 2026-09-30T00:55:01Z ~2026-52574-37 66681 added {{DEFAULTSORT}} and {{databox}} 729363 wikitext text/x-wiki {{databox}} <references /> '''Nigel Hemming,''' bụ onye Britain na-ese ihe, ọkachamara na foto anụmanụ na ihe osise. A mụrụ ya na afọ 1957 na Staffordshire. <ref name="picture perfect">{{Cite web |url=http://www.pictureperfectgallery.co.uk/artist_Nigel-Hemming_1A11 |title=Picture Perfect gallery biography |accessdate=2023-12-20 |archivedate=2016-11-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20161127085113/http://www.pictureperfectgallery.co.uk/artist_Nigel-Hemming_1A11 }}</ref> ọ bụ kwa onye na-ese nnụnụ, ọ bụ ihe osise nkịta ya ghọrọ ihe a ma ama. A kọwara ya dị ka "otu n'ime ndị na-ese ihe nkịta a ma ama na UK" <ref name="picture perfect"/> na otu n'ime ihe ịga nke ọma. <ref name="artist.co.uk bio">{{Cite web |url=http://www.artist.co.uk/artists/nigel_hemming/ |title=artist.co.uk site biography, 2007 |accessdate=2023-12-20 |archivedate=2009-03-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090323013753/http://www.artist.co.uk/artists/nigel_hemming/ }}</ref> == Onyinye na ọrụ ndị a ma ama == * <ref name="artist.co.uk bio"/> - E bipụtara onye na-ese ihe nke afọ site na Fine Art Trade Guild. == Edensibịa == {{DEFAULTSORT:Hemming, Nigel}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] bk2ves15tqer9dqfwn4honhrf7z6l28 Abubakar Surajo Imam 0 35135 729362 577791 2026-09-30T00:52:28Z ~2026-52574-37 66681 added {{DEFAULTSORT}} 729362 wikitext text/x-wiki {{Infobox academic | education = {{Bayero University| [[Bayero University Kano]] Newcastle University}} | discipline = Mechatronics and Robotics | workplaces = Nigeria Defence Academy }} '''Abubakar Surajo Imam''' bụ prọfesọ ndị agha [[Naijiria|Naịjirịa]] mbụ. Ọ bụ ọkachamara na mechatronics na robotics<ref name=":0">{{Cite web|title=Meet Lt. Col. Abubakar-Surajo Imam, Nigerian Army's first professor|url=https://punchng.com/meet-lt-col-abubakar-surajo-imam-nigerian-armys-first-professor/|work=Punch Newspapers|date=2023-11-18|accessdate=2023-12-21|language=en-US|author=Ajisafe Olayiwola}}</ref> na ọ bụ onye isi ugbu a na ngalaba nke Mechatronics Engineering na Nigerian Defence Academy.<ref name=":1">{{Cite web|title=Meet Nigerian Army’s first professor, Lt-col Abubakar-Surajo Imam|url=https://dailytrust.com/meet-nigerian-armys-first-professor-lt-col-abubakar-surajo-imam/|work=Daily Trust|date=2023-11-19|accessdate=2023-12-21|language=en-GB|archivedate=2023-12-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231210174657/https://dailytrust.com/meet-nigerian-armys-first-professor-lt-col-abubakar-surajo-imam/}}</ref> == Mbido ndụ na agụmakwụkwọ == Imam bụ onye Kankia na steeti Katsina. O nwetara nzere nke mbụ na Mahadum Bayero Kano na Mechanical Engineering na 2001. O nwetara Msc na Phd na Mechatronics na Robotics na Mahadum Newcastle, United Kingdom na 2009 na 2014 n'otu n'otu.<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref>{{Cite web|title=Citation Of Lieutenant Colonel (Professor) Abubakar Surajo Imam, FSS psc fwc MNSE, MNIM R-COREN - Nigerian Television Authority --Africa's Largest TV Network|url=https://nta.ng/2023/11/18/citation-of-lieutenant-colonel-professor-abubakar-surajo-imam-fss-psc-fwc-mnse-mnim-r-coren/|date=2023-11-18|accessdate=2023-12-21|language=en-US|archivedate=2023-12-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231214071835/https://nta.ng/2023/11/18/citation-of-lieutenant-colonel-professor-abubakar-surajo-imam-fss-psc-fwc-mnse-mnim-r-coren/}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.channelstv.com/2023/11/18/lieutenant-colonel-emerges-as-first-army-professor-at-nda/amp/|title=Lieutenant Colonel Emerges As First Army Professor At NDA|work=Channels TV|accessdate=2023-12-21|archivedate=2023-12-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231214100816/https://www.channelstv.com/2023/11/18/lieutenant-colonel-emerges-as-first-army-professor-at-nda/amp/}}</ref> == Ọrụ == Imam malitere ọrụ ya dị ka onye otu ndị agha na-arụ ọrụ dị mkpirikpi nke 32 ma tinye ya na ngalaba injinia eletrik na nke injinia. mechara bụrụ onye ọrụ oge niile ma mee nchọpụta na nkuzi ya na ngalaba na mahadum dị iche iche dị ka Air Force Institute of Technology na [[Kaduna]]; Ahmadu Bello University na Zaria; Aliko Dangote University of Science and Technology na Kano State; na Defence Industries Corporation of Nigeria.<ref>{{Cite web|url=https://www.thecable.ng/imam-becomes-first-army-officer-to-attain-professor-rank/amp|title=Abubakar Surajo Imam becomes first army officer to attain professor rank}}</ref><ref>{{Cite web|title=Citation Of Lieutenant Colonel (Professor) Abubakar Surajo Imam, FSS psc fwc MNSE, MNIM R-COREN - Nigerian Television Authority --Africa's Largest TV Network|url=https://nta.ng/2023/11/18/citation-of-lieutenant-colonel-professor-abubakar-surajo-imam-fss-psc-fwc-mnse-mnim-r-coren/|date=2023-11-18|accessdate=2023-12-21|language=en-US|archivedate=2023-12-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231214071835/https://nta.ng/2023/11/18/citation-of-lieutenant-colonel-professor-abubakar-surajo-imam-fss-psc-fwc-mnse-mnim-r-coren/}}</ref><ref>{{Cite web|title=Abubakar-Surajo Imam: Who be di Lieutenant Colonel wey become di first Nigerian Army professor for NDA|url=https://www.bbc.com/pidgin/articles/c3g2d49nq9eo|work=BBC News Pidgin|date=2023-11-18|accessdate=2023-12-21}}</ref> == Akwụkwọ ndị e bipụtara == * Mechatronics maka ndị mbido: 21 Ọrụ maka PIC Microcontrollers (2012).<ref>{{Cite web|title=Abubakar Surajo Imam|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Abubakar_Surajo_Imam&oldid=1190871704|date=2023-12-20|accessdate=2023-12-21|language=en}}</ref> * Nhazi na iwu nke obere usoro rotorcraft nke ọ bụla. (2014).<ref>{{Cite journal|author=A|first=Imam|title=Design and construction of a small-scale rotorcraft uav system|journal=International Journal of Engineering Science and Innovative Technology (IJESIT)}}</ref> * Quadrotor model predictive flight control system. (2014).<ref>{{Cite journal|author=A. S|first=Imam|date=2014|title=Quadrotor model predictive flight control system|url=https://www.academia.edu/download/34135615/Quadrotor_Model_Predictive_Flight_Control_System.pdf|journal=International Journal of Current Engineering and Technology|volume=4|issue=1}}</ref> == Edensibịa == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Imam, Abubakar Surajo}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 167mg2mc8s99bqj4fpae9b8z1g14cqb Carme Jordi 0 35223 729361 696921 2026-09-30T00:50:10Z ~2026-52574-37 66681 added {{DEFAULTSORT}} and {{databox}} 729361 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Carme Jordi''' bụ onye na enyocha mbara igwe. Ọ bụ prọfesọ na Ngalaba Astronomy na Meteorology na Mahadum Barcelona . <ref>{{Cite web|title=Carme Jordi|work=sheisanastronomer.org|url=https://www.sheisanastronomer.org/profiles/europe/carme-jordi|accessdate=20 September 2022|archivedate=29 May 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230529125008/https://sheisanastronomer.org/profiles/europe/carme-jordi}}</ref> <ref>{{Cite web|first=Anna|author=Boluda|date=23 June 2015|title=Carme Jordi: "Gaia has already covered the whole sky"|url=https://www.iac.es/en/outreach/news/carme-jordi-gaia-has-already-covered-whole-sky|accessdate=20 September 2022}}</ref> bụ onye otu sayensị ''Gaia'', na adụ European Space Agency ọdụ na akụkụ sayensị nke ọrụ ha. == Edensibịa== <references group="" responsive="1"></references> {{DEFAULTSORT:Jordi, Carme}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] glfjjsk9u7zs48wlkxyu8wh0v0318b2 Carol Ruckdeschel 0 35286 729360 720604 2026-09-30T00:48:48Z ~2026-52574-37 66681 729360 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=|image=|caption=|birth_date={{Birth date and age|1941|12|03|mf=y}}|birth_place=[[Rochester, New York]]|occupation=Biologist, naturalist, and environmental activist|years_active=1971–present}} [[Category:Articles with hCards]] '''Carol Ruckdeschel, bụ onye na-ahụ ma ka ihe ndị dị ndụ, onye na-amụ okike, onye na'ahụ ma ka gbuuru-gbúrụ ebe obibi.''' <ref>{{Cite news|authorlink=John McPhee|url=http://www.newyorker.com/magazine/1973/04/28/travels-in-georgia|title=Travels in Georgia|author=McPhee|first=John|date=April 28, 1973|work=[[The New Yorker]]|accessdate=September 23, 2014}}</ref> na onye edemede. <ref>{{Cite news|author=Blqackmun|first=Susie|title=The Naturalist For 16 Hours A Day, Seven Days A Week, Biologist Carol Ruckdeschel Lives Breathes, Studies And Defends A Tiny Barrier Island Just Over The Florida Border. It's Not Just A Job, It's A Way Of Life That She Has Followed For Nearly 20 Years|accessdate=April 19, 2015|date=June 9, 1991|url=http://articles.orlandosentinel.com/1991-06-09/news/9106071106_1_cumberland-island-stomach-contents-barrier-island|archive-date=December 15, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151215013442/http://articles.orlandosentinel.com/1991-06-09/news/9106071106_1_cumberland-island-stomach-contents-barrier-island|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite book|edition=First|publisher=Grove Press|isbn=9780802122582|author=Harlan|first=Will|title=Untamed: the wildest woman in America and the fight for Cumberland Island|location=New York|date=2014}}</ref><ref name="Dilsaver2004">{{Cite book|author=Dilsaver|first=Lary M.|title=Cumberland Island National Seashore: A History of Conservation Conflict|url=https://books.google.com/books?id=wfjrDw09GaEC&pg=PA128|accessdate=September 23, 2014|year=2004|publisher=University of Virginia Press|isbn=9780813922683|pages=128–}}</ref> ka onye bi na Cumberland Island, o aka n'ịmepụta na ichebe Cumberland Island National Seashore. Ọ bụ isiokwu nke akwụkwọ Untamed: The Wildest Woman in America and the Fight for Cumberland Island nke Will Harlan dere. Ọ na-eme nnyocha banyere mbe mmiri <ref>Sea Turtles of the Atlantic and Gulf Coasts of the United States. Carol Ruckdeschel. 2006</ref> na ụdị ndị nọ n'ihe ize ndụ na ndị na-adịghịzi adị gbụrụ-gbúrụ ụsọ oké osimiri Georgia. <ref>{{Cite web|url=http://www.smithsonianmag.com/science-nature/the-bone-collectors-37287990/|title=History, Travel, Arts, Science, People, Places – Smithsonian|publisher=Smithsonianmag.com|accessdate=November 26, 2014}}</ref> Ebe obibi ya n'akụkụ ugwu nke Cumberland Island bụ nke National Park Service ugbu a, na ọnọdụ nke ịnọ ebe ahụ ruo mgbe ọ nwụrụ. == Akwụkwọ == * {{Cite book|author=Ruckdeschel|first=Carol|title=A Natural History of Cumberland Island|url=https://books.google.com/books?id=ltE_MQAACAAJ|accessdate=November 28, 2018|year=2017|publisher=Mercer University Press|isbn=9780881466096}} * {{Cite book|author=Ruckdeschel|first=Carol|title=Sea Turtles of the Georgia Coast|url=https://books.google.com/books?id=zGc3AAAACAAJ|accessdate=September 23, 2014|year=2000|publisher=Cumberland Island Museum|isbn=9780967938806}} == Akụkọ ndị a na-ede na akwụkwọ akụkọ == * Robert Shoop, C., na Carol Ruckdeschel. "Ịbawanye nkwụsị nke mbe na ndịda ọwụwa anyanwụ United States: ihe mgbagwoju anya. " Biological Conservation 23.3 (1982): 213-215. * Frazier, J. G., Judith E. Winston, na Carol A. Ruckdeschel. "Epizoan communities on marine turtles. III. Bryozoa." Bulletin of marine science 51.1 (1992): 1-8. == Edensibe == <references group="" responsive="1"></references> == Njikọ mpụga == {{authority control}} {{DEFAULTSORT:Ruckdeschel, Carol}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] al9hjvmlkcwhamwe4ic6fl67ol0bal4 Razaq Olatunde Rom Kalilu 0 35378 729358 709403 2026-09-30T00:48:00Z ~2026-52574-37 66681 added {{DEFAULTSORT}} 729358 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder|name=Razaq Olatunde Rom Kalilu.|office=Acting Vice-Chancellor|succeeding=|country=[[Nigeria]]|termstart=|birth_date=|birth_place=|citizenship=[[Nigeria]]|alma_mater=[[University of Ibadan]]|occupation={{ubl| [[Academic]] |}}|profession=[[Artist]],<br> [[Art Historian]]|honorific_prefix=Professor|education=University of Ife, University of Ibadan}} '''Razaq Olatunde Rom Kalilu''' bụ okammụta n'isi ọmụmụ ǹkà na akụkọ ihe mere eme na ngalaba sayensị gburugburu ebe obibi, na Mahadum Teknụzụ Ladoke Akintola, Ogbomoso . <ref name=":2">{{Cite web|author=Admin|first=Law Nigeria|date=2020-07-09|title=ENVIRONMENTAL SCIENCES POLICY AND PROJECTS EXPERTS IN NIGERIA|url=https://lawfirms.lawnigeria.com/2020/07/09/environmental-policy-and-projects-experts-in-nigeria/|accessdate=2023-12-07|language=en-GB}}</ref> Ọ bụ onye isi oche mahadum nwa oge na Ladoke Akintola University of Technology nke a maara dị ka (LAUTECH), nke dị na Ogbomoso, Oyo State.<ref name=":3">{{Cite web|title=LAUTECH Appoints Prof Kalilu As Acting Vice-Chancellor|url=https://independent.ng/lautech-appoints-prof-kalilu-as-acting-vice-chancellor/|work=Independent}}</ref><ref>{{Cite web|date=2023-06-09|title=BREAKING: LAUTECH gets new Acting VC, Rom Kalilu, he’s first Ogbomoso person to hold the post – Ogbomoso Insight|url=https://ogbomosoinsightonline.com.ng/2023/06/09/breaking-lautech-gets-new-acting-vc-rom-kalilu-hes-first-ogbomoso-person-to-hold-the-post/|accessdate=2023-12-07|language=en-US|archivedate=2025-05-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250521235314/https://ogbomosoinsightonline.com.ng/2023/06/09/breaking-lautech-gets-new-acting-vc-rom-kalilu-hes-first-ogbomoso-person-to-hold-the-post/}}</ref><ref>{{Cite web|date=2023-12-02|title=LAUTECH: Kalilu’s tenure as Acting VC extended – Ogbomoso Insight|url=https://ogbomosoinsightonline.com.ng/2023/12/02/lautech-kalilus-tenure-as-acting-vc-extended/|accessdate=2023-12-08|language=en-US|archivedate=2025-08-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250804152615/https://ogbomosoinsightonline.com.ng/2023/12/02/lautech-kalilus-tenure-as-acting-vc-extended/}}</ref><ref>{{Cite web|author=Ige|first=Oluwole|date=2023-07-13|title=LAUTECH matriculates 9,706 students, grants scholarship to top UTME scorer|url=https://tribuneonlineng.com/lautech-matriculates-9706-students-grants-scholarship-to-top-utme-scorer/|accessdate=2023-12-09|work=Tribune Online|language=en-GB}}</ref> == Mmalite ndụ na agụmakwụkwọ ya == Ọ bụ onye gụsịrị akwụkwọ na Mahadum Ife (nke a maara ugbu a dị ka Mahadum Obafemi Awolowo) <ref>{{Cite web|date=2022-11-17|title=Obafemi Awolowo University|url=https://www.timeshighereducation.com/world-university-rankings/obafemi-awolowo-university|accessdate=2023-12-10|work=Times Higher Education (THE)|language=en}}</ref> nakwa Mahadum Ibadan. <ref name=":1">{{Cite web|author=ChinonsoIbeh|date=2023-06-12|title=Prof Razaq Olatunde Rom Kalilu Appointed LAUTECH Acting VC|url=https://jambadmission.com.ng/lecturers-lautech-shun-asuu-directivedirect-staffstudents-resume-immediately/|accessdate=2023-12-08|work=Jamb Admission|language=en-US|archivedate=2023-12-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231208093336/https://jambadmission.com.ng/lecturers-lautech-shun-asuu-directivedirect-staffstudents-resume-immediately/}}</ref> O nwere nwere PhD sitere na Mahadam Ibadan (1992).<ref name=":2"/> <ref name=":3"/> == Ọrụ ya == Ọ malitere ịrụ ọrụ na Ladoke Akintola University of Technology na Septemba 1, 1992. Nhọpụta ya dị ka okammụta n'isi ọmụmụ Arts and Arts History bụ n'Ọktoba 1, 1999. A họpụtara ya ka ọ bụrụ onye isi oche mahadum nwa oge na Jun 12, 2023.<ref name=":0">{{Cite web|author=NationalInsight|date=2023-06-09|title=LAUTECH Appoints Professor Kalilu As Acting Vice-Chancellor|url=https://nationalinsightnews.com/lautech-appoints-professor-kalilu-as-acting-vice-chancellor/|accessdate=2023-12-07|work=National Insight News|language=en-US}}</ref><ref name=":3"/> Tupu ọ banye na mahadum, mgbasa ozi azụmahịa, agụmakwụkwọ elementrị, sekọndrị na kọleeji, na usoro agụmakwụkwọ polytechnic bụụrụ mpaghara nka ọkachamara nye Kalilu.<ref name=":1"/><ref name=":3" /> == Ahụmahụ Nchịkwa O Nwere == Kalilu abụghị naanị onye ọrụ agumakwụkwọ; ọ bụkwa onye nchịkwa. O nwebuola ọ́kwá ndị gụnyere: <ref name=":1"/> * Onye isi oche na SSATHURAI n'ógó ngalaba nakwa n'ógó mpaghara. * Onye isi ngalaba * Osote Onye isi oche nke Fine Arts Students Association * Faculty Diin * Onye isi oche nke Kọmitii nke ndị Diin na Provosts * Onye isi oche nke Kọmitii nke ndị Diin * Osote onye isi mahadum na LAUTECH. == Mmekọrịta ya na òtù ndị O sogasị na ha == * Onye òtù Society of Nigerian Artists. <ref name=":1"/> * Onye òtù International Association of Astronomical Artists . [1]<ref name=":1" /> == Ihe ndị ọ rụzuru == * Ọ bụ onye ọsụ ụzọ na mmepe nke ihe omume inweta nzere Bachelor of Technology (B.Tech.) n'isi ọmụmụ Fine and Applied Arts nke e guzobere na Naijiria n'afọ 1992. * Usoro mmụta mbụ na Naijiria maka inweta diplọma postgraduate, Masters, na Ph.D n'isi ọmụmụ studio arts.<ref name=":1"/> == Ihe Nrite Ya == * N'afọ 1979, o ritere ihe nrite ọla edo maka asọmpi All-Africa Painting Contest. <ref name=":1"/> * N'afọ 1997, e nyere ya onyinye National Arts Wizardry [1]<ref name=":1" /> * E nyere ya ihe nrite maka irụzu ihe dị ịrịba ama n'ọ̀gbọ́ a na ngalaba ndị mmadụ n'afọ 2000. [1]<ref name=":1" /> == Akwụkwọ ndị O bipụtara == Akwụkwọ ndị O bipụtara gụnyere ndị a: * Onye nwere afụ ọnụ na akpụkpọ ụkwụ akpụkpọ anụ: Islam, akụkọ ihe mere eme, na nka anya nke ndị Yoruba. <ref>{{Cite web|title=AfricaBib {{!}} Author/Editor list: Kalilu, Razaq Olatunde Rom|url=https://www.africabib.org/lau_i.php?Kalilu,%20Razaq%20Olatunde%20Rom|accessdate=2023-12-07|work=www.africabib.org|archivedate=2023-12-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231207180950/https://www.africabib.org/lau_i.php?Kalilu,%20Razaq%20Olatunde%20Rom}}</ref> * Mmiri Mmiri Mmịnye Ikike na Àgwà Anya nke Glass Pulverised dị ka Akụkụ maka Glass Ceramic Glazes * Ebe e si nweta ntụ ntụ site na ọkpụkpụ ehi * Ntụnyere nke Ọkpụkpụ nke Red Sokoto (Capra Hiracus) na West African Dwarf (Capra Aeagurus) Goats maka Mmepụta nke Glazes * Ụdị na ejiji ejiji nke Ankara na narị afọ nke iri abụọ na otu South-Western Nigeria * Omenala Omenala na atụmatụ mgbasa ozi na Naịjirịa * Ihe dị n'ụdị ụlọ n'ime ụlọ gburugburu ebe obibi nke ụlọ n'obodo ndị a họọrọ na steeti Oyo, Naịjirịa. <ref>{{Cite journal|author=Rom|first=Kalilu, Razaq Olatunde|date=2021-10-27|title=The Factor of House Forms in Indoor Environmental Quality of Houses in Selected Cities in Oyo State, Nigeria|url=https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=3951347|language=en}}</ref> == Edensibia == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Kalilu, Razaq Olatunde Rom}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 44v40m4dwd93evfmdx31c6ma3afx6ld Adeyinka Abideen Aderinto 0 35380 729357 206713 2026-09-30T00:46:02Z ~2026-52574-37 66681 added {{DEFAULTSORT}} and {{databox}} 729357 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Adeyinka Abideen Aderinto''' bụ okammụta si Naijiria n'isi ọmụmụ omenala ndị Bekee na ndị Afrịka, <ref name=":1" />{{Cite web|author=Adeniran|first=Dare|date=2020-07-14|title=REVEALED! The 7 Men Who Want To Be U.I VC|url=https://www.citypeopleonline.com/revealed-the-7-men-who-want-to-be-u-i-vc/|accessdate=2023-12-06|work=City People Magazine|language=en-US}}</ref> onye bụbu dean na onye bụbu osote onye isi nke Mahadum Ibadan. <ref name=":0" />{{Cite web|title=PROFILE OF PROFESSOR ADEYINKA ABIDEEN ADERINTO, DEPUTY VICE-CHANCELLOR (ACADEMIC) {{!}} UNIVERSITY OF IBADAN|url=https://ui.edu.ng/content/profile-professor-adeyinka-abideen-aderinto-deputy-vice-chancellor-academic|accessdate=2023-12-06|work=ui.edu.ng}}</ref> == Mbido ndụ, agụmakwụkwọ, na ọrụ Ya == Adeyinka Abideen Aderinto nwetara asambodo praịmarị ya n'ụlọ akwụkwọ praịmarị Abadina n'etiti afọ 1973 na 1978. <ref name=":1">{{Cite web|author=Adeniran|first=Dare|date=2020-07-14|title=REVEALED! The 7 Men Who Want To Be U.I VC|url=https://www.citypeopleonline.com/revealed-the-7-men-who-want-to-be-u-i-vc/|accessdate=2023-12-06|work=City People Magazine|language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFAdeniran2020">Adeniran, Dare (2020-07-14). [https://www.citypeopleonline.com/revealed-the-7-men-who-want-to-be-u-i-vc/ "REVEALED! The 7 Men Who Want To Be U.I VC"]. ''City People Magazine''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2023-12-06</span></span>.</cite></ref> Ọ malitere ụlọ akwụkwọ sekọndrị ya na Ede Muslim grammar school n'afọ 1978 wee gụchaa ya n'afọ 1983 na Kọleeji Abadina. [1] O nwetara nzere Bachelor nke sayensị ya na Mahadum Ibadan n'isi ọmụmụ sociology n'afọ 1988 nakwa nzere MSc ya.<ref name=":0">{{Cite web|title=PROFILE OF PROFESSOR ADEYINKA ABIDEEN ADERINTO, DEPUTY VICE-CHANCELLOR (ACADEMIC) {{!}} UNIVERSITY OF IBADAN|url=https://ui.edu.ng/content/profile-professor-adeyinka-abideen-aderinto-deputy-vice-chancellor-academic|accessdate=2023-12-06|work=ui.edu.ng}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://ui.edu.ng/content/profile-professor-adeyinka-abideen-aderinto-deputy-vice-chancellor-academic "PROFILE OF PROFESSOR ADEYINKA ABIDEEN ADERINTO, DEPUTY VICE-CHANCELLOR (ACADEMIC) | UNIVERSITY OF IBADAN"]. ''ui.edu.ng''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2023-12-06</span></span>.</cite></ref> n'isi ọmụmụ sociology n'afọ 1991.<ref name=":0" /> Ọ bụbu osote onye isi oche nke Mahadum Ibadan . <ref>{{Cite web|author=Adebayo|first=Musliudeen|date=2021-10-16|title=It is time to move on by supporting new UI VC - Aderinto speaks after Adebowale's emergence|url=https://dailypost.ng/2021/10/16/it-is-time-to-move-on-by-supporting-new-ui-vc-aderinto-speaks-after-adebowales-emergence/|accessdate=2023-12-06|work=Daily Post Nigeria|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2021-10-16|title=How Prof. Aderinto, Muslim With Considerable Christian Support, Narrowly Lost 13Th UI Vice Chancellorship To Prof. Adebowale {{!}} The Oasis Reporters|url=https://www.theoasisreporters.com/how-prof-aderinto-muslim-with-considerable-christian-support-narrowly-lost-13th-ui-vice-chancellorship-to-prof-adebowale/|accessdate=2023-12-06|work=www.theoasisreporters.com|language=en-US}}</ref> Aderinto bụbu onye ritere enyemaka nke Macarthur Foundation Fund for Leadership Development <ref name=":1">{{Cite web|author=Adeniran|first=Dare|date=2020-07-14|title=REVEALED! The 7 Men Who Want To Be U.I VC|url=https://www.citypeopleonline.com/revealed-the-7-men-who-want-to-be-u-i-vc/|accessdate=2023-12-06|work=City People Magazine|language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFAdeniran2020">Adeniran, Dare (2020-07-14). [https://www.citypeopleonline.com/revealed-the-7-men-who-want-to-be-u-i-vc/ "REVEALED! The 7 Men Who Want To Be U.I VC"]. ''City People Magazine''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2023-12-06</span></span>.</cite></ref> nakwa onye òtù Bill and Melinda Gates Summer Institute on Reproductive Health and Development, n'ụlọ akwụkwọ Johns Hopkins Bloomberg School of Public Health . <ref name=":1" /> == Akwụkwọ ndị o Bipụtara a họọrọ == * 'Ọ bụrụ na anyị ga-echere udo zuru òkè tupu anyị echee echiche maka ịlaghachi, anyị nwere ike ghara inwe ebe anyị ga-akpọ ụlọ": Nkwado maka ndị na-enweghị ebe obibi nke sitere na esemokwu na ọgụ ndị na-azụ nama na ndị na-arụ ọrụ ugbo na Steeti Benue, Nigeria <ref>{{Cite web|author=ABIDEEN ADERINTO|first=ADEYINKA|date=August 2023|title='If We Must Wait for Total Peace Before Thinking of Returning, We May Never Have a Place Called Home': Support Mechanisms for Displaced Victims of Herder-Farmers Conflict in Benue State, Nigeria|url=https://www.researchgate.net/publication/373388448|accessdate=6 December 2023|work=ResaerchGate}}</ref> * Mgbasawanye na ihe ndị na-ebu amụma maka mmalite n'oge nke inye mmiri ara na Naijiria: Ihe akaebe sitere na nnyocha nke ndị mmadụ na ahụike na Naijiria <ref>{{Cite web|author=ABIDEEN ADERINTO|first=ADEYINKA|date=November 2022|title=Prevalence and predictive factors for early initiation of breastfeeding in Nigeria: Evidence from the Nigerian demographic and health survey|url=https://www.researchgate.net/publication/366408299|accessdate=6 December 2023|work=ResearchGate}}</ref> * Nchịkọta n'ógó n'ógó nke ihe ndị metụtara ụkọ ọbara n'etiti ụmụaka na-erubeghị afọ ise na Naịjirịa <ref>{{Cite web|author=Abideen Aderinto|first=Adeyinka|date=November 2022|title=Hierarchical modelling of factors associated with anaemia among under-five children in Nigeria|url=https://www.researchgate.net/publication/366408352|accessdate=6 December 2023|work=ResearchGate}}</ref> * Mgbasawanye na usoro nke ọdịda anthropometric n'etiti ụmụaka na-erubeghị afọ ise na Naịjirịa: Ihe akaebe sitere na nnyocha nri na ahụike nke mba, 2018 <ref>{{Cite web|author=Abideen Aderinto|first=Adeyinka|date=November 2022|title=Prevalence and patterns of anthropometric failure among under-five children in Nigeria: Evidence from the National nutrition and health survey, 2018|url=https://www.researchgate.net/publication/366965104|accessdate=6 December 2023|work=ResearchGate}}</ref> * Nnyocha nke nchọpụta ziri ezi na ịgbaso ntuziaka ahụike nne na ụmụaka dị ka ihe atụ nke ikike ahụike nke ndị ọrụ ahụike na-ebute ụzọ na Naịjirịa <ref>{{Cite web|author=Abideen Aderinto|first=Adeyinka|date=November 2022|title=Assessment of diagnostic accuracy and adherence to maternal and child health guidelines as a measure of clinical competence of frontline healthcare workers in Nigeria|url=https://www.researchgate.net/publication/366965501|accessdate=6 December 2023|work=ResearchGate}}</ref> * Nnyocha nke onye ọ bụla na nke gburugburu ebe obibi nke nlekọta tupu amụọ nwa: Atụmanya maka enyemaka ọmụmụ na ojiji nke atụmatụ ezinụlọ nke oge a na Naịjirịa <ref>{{Cite web|author=Abideen Aderinto|first=Adeyinka|date=November 2022|title=Individual and ecological analyses of antenatal care: Prospects for delivery assistance and use of modern family planning in Nigeria|url=https://www.researchgate.net/publication/366965622|accessdate=6 December 2023|work=ResearchGate}}</ref> * Ohere efu maka ndụmọdụ HIV na nnyefe ọrụ nyocha n'etiti ụmụ nwanyị dị ime na Naịjirịa: Ihe akaebe sitere na nyocha nri na ahụike nke mba 2018 <ref>{{Cite web|author=ABIDEEN ADERINTO|first=ADEYINKA|date=November 2022|title=Missed opportunities for HIV counselling and testing service delivery among pregnant women in Nigeria: Evidence from the 2018 National nutrition and health survey|url=Missed opportunities for HIV counselling and testing service delivery among pregnant women in Nigeria: Evidence from the 2018 National nutrition and health survey|accessdate=6 December 2023|work=ResearchGate}}</ref> * Iji usoro mgbochi afọ ime nke oge a na nke ọdịnala mee ihe na Naijiria: Ihe mmụta sitere na atụmatụ mba niile na mmemme maka nsonaazụ (2015-2018) <ref>{{Cite web|author=ABIDEEN ADERINTO|first=ADEYINKA|date=November 2022|title=Uptake of modern and traditional contraceptive methods in Nigeria: Lessons from a nationwide initiative on programming for results (2015-2018)|url=https://www.researchgate.net/publication/373164830|accessdate=6 December 2023|work=ResearchGate}}</ref> * Ụzọ na ihe na-akpali aghụghọ Cyber Mmekọrịta n'etiti ụmụ nwanyị na-agụsị akwụkwọ na Mahadum ndị a họọrọ na South-West Nigeria <ref>{{Cite web|author=ABIDEEN ADERINTO|first=ADEYINKA|date=March 2020|title=Pathways and Motivations for Cyber Fraud Involvement among Female Undergraduates of Selected Universities in South-West Nigeria|url=https://www.researchgate.net/publication/339941723|accessdate=6 December 2023|work=ResaerchGate}}</ref> * Mkpa nke ikwuputa Nkwupụta Na-adịghị Mma dị na Nchịkwa nke Ihe Nkwado Nwatakịrị na Southwest Nigeria <ref>{{Cite web|author=ABIDEEN ADERINTO|first=ADEYINKA|date=November 2019|title=The Significance of Malpractice Claims in the Management of Child Adoption Demands in Southwest Nigeria|url=https://www.researchgate.net/publication/337520474|accessdate=6 December 2023|work=ResearchGate}}</ref> == Edensibia == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Aderinto, Adeyinka Abideen [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 8t1ioj0bg35xgc38kguke6e43oddotl Alain Connes 0 35401 729356 689629 2026-09-30T00:42:59Z ~2026-52574-37 66681 added {{DEFAULTSORT}} 729356 wikitext text/x-wiki [[Usòrò:Alain Connes, 2012 (cropped).jpg|thumb|Alain Connes (2012)]] '''Alain Connes''' (   [alɛ̃ kɔn]; amụrụ n'ubochi mbụ n'ọnwa Eprel afọ 1947 na Draguignan) bụ ónyé France na-eme mgbakọ na mwepụ, nke a maara màkà onyinye ya na ọmụmụ nke algebra na geometry na-abụghị commutative.  Ọ bụ prọfesọ na Collège de France, Institut des Hautes Études Scientifiques, Ohio State University na Vanderbilt University. <ref name=":2">{{Cite journal|author=Skandalis|first=Georges|authorlink=Georges Skandalis|date=2008|title=An interview with Alain Connes, part II|url=https://ems.press/content/serial-issue-files/13672|journal=EMS Newsletter|volume=67|pages=29–33}}</ref><ref name=":1">{{Cite journal|author=Skandalis|first=Georges|authorlink=Georges Skandalis|date=2007|title=An interview with Alain Connes, part I|url=https://ems.press/content/serial-issue-files/13664|journal=EMS Newsletter|volume=63|pages=25–30}}</ref> Enyere ya Ihe nrite Fields n'afọ 1982. <ref>{{Cite web|author=O'Connor|first=John|title=Alain Connes|url=https://mathshistory.st-andrews.ac.uk/Biographies/Connes/|accessdate=2023-05-19|work=[[MacTutor History of Mathematics archive]]|language=en}}</ref> <ref name=":0">{{Cite web|author=Jackson|first=Allyn|date=2021|title=Interview with Alain Connes|url=https://celebratio.org/Connes_A/article/842/|accessdate=2023-05-18|work=[[Celebratio Mathematica]]|language=en}}</ref> == Ọrụ == Alain Connes gara ụlọ akwụkwọ sekọndrị na Lycée Saint-Charles na Marseille, mgbè ahụ ọ bụ nwa akwụkwọ nke klas préparatoires na Lycée Thiers . N'agbata afọ 1966 na afọ 1970 ọ gụrụ akwụkwọ na École normale supérieure na Paris, n'afọ 1973 ọ nwetara PhD na Mahadum Pierre na Marie Curie, n'okpuru nlekọta nke Jacques Dixmier . <ref name=":0"/> Site <ref name="Alain Connes 2021">{{Cite web|date=2021-04-22|title=Curriculum Vitae|url=https://alainconnes.org/cv/|accessdate=2022-09-08|work=Alain Connes}}</ref> n'afọ 1970 ruo afọ 1974 ọ bụ ónyé nyocha na French National Centre for Scientific Research ma n'afọ 1975 ọ nọrọ n'ọkwa nleta na Queen's University na Kingston na Canada. N'afọ 1976, ọ laghachiri France ma rụọ ọrụ dị ka prọfesọ na Mahadum Pierre na Marie Curie ruo n'afọ 1980 nakwa na CNRS n'agbata afọ 1981 na afọ 1984. <ref>{{Cite web|title=Alain Connes, emeritus professor since 2017|url=https://www.ihes.fr/en/professeur/alain-connes-2/|accessdate=2023-05-26|work=[[IHES]]}}</ref>, kemgbe afọ 1979 ọ na-ejide oche Léon Motchane na IHES. <ref>{{Cite web|date=2022-04-11|title=Alain Connes|url=https://www.college-de-france.fr/fr/chaire/alain-connes-analyse-et-geometrie-chaire-statutaire/biography|accessdate=2023-05-26|work=[[Collège de France]]|language=fr|archivedate=2023-05-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230526201321/https://www.college-de-france.fr/fr/chaire/alain-connes-analyse-et-geometrie-chaire-statutaire/biography}}</ref> <ref name="Alain Connes 2021"/> Site n'afo 1984 ruo mgbè ọ lara ezumike nká n'afọ 2017 ọ nọ n'oche nke Analysis na Geometry na Collège de France. N'otu ógè ahụ, e nyèrè ya ọkwa prọfesọ pụrụ iche na Mahadum Vanderbilt n'etiti afọ 2003 na afọ 2012, <ref>{{Cite web|author=|date=4 September 2003|title=World-class mathematician joins Vanderbilt faculty|url=https://news.vanderbilt.edu/2003/09/04/world-class-mathematician-joins-vanderbilt-faculty-59929/|accessdate=2023-05-18|work=[[Vanderbilt University]]|language=en-US}}</ref> na Mahadim Ohio State n'etiti ógè afọ 2012 na 2021. N'afọ 2000 ọ bụ prọfesọ a kpọrọ na Conservatoire national des arts et métiers . <ref>Alain Connes, « Géométrie non-commutative », ''Université de tous les savoirs'', '''4''', 175–190, Editions Odile Jacob, 2001.</ref> == Nnyocha == Ihe nchoputa nke Connes na-elekwasị ányá na algebra onye ọrụ. <ref name=":2"/><ref name=":1"/><ref>Alexander Hellemans, [http://www.scientificamerican.com/article.cfm?id=the-geometer-of-particle "The Geometer of Particle Physics"] '' Scientific American'', 24 July 2006</ref><ref name=":0"/> wezụga geometry noncommutative, o tinyewo ọrụ ya n'akụkụ dị ichè ichè nke mgbakọ na mwepụ na physics, gụnyere nkuzi ọnụọgụ, geometry dị ichè na physics nke ụmụ irighiri ihe. N'ọrụ mbụ ya na Algebra von Neumann n'afọ ndị 1970, o nwèrè ihe ịga nke ọma n'inweta ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ nkewa zuru oke nkè ihe injective. O mekwara nsogbu Connes embedding. Mgbé nke a gasịrị, o nyerè aka na onye ọrụ K-theory na index theory, nke rụzuru na conjecture Baum-Connes. <ref>{{Cite journal|author=Cornelissen|first=Gunther|date=2010|title=The flashes of insight never came for free|url=https://www.nieuwarchief.nl/serie5/pdf/naw5-2010-11-4-250.pdf|journal=[[Nieuw Archief voor Wiskunde]]|volume=11|issue=5|pages=250–256}}</ref> webatara cyclic cohomology na mbido afọ 1980 dị ka nzọụkwụ mbụ na ọmụmụ nke geometry dị ichè ichè na-enweghị commutative. <ref>{{Cite journal|author=Moore|first=Calvin|authorlink=Calvin C. Moore|date=1982|title=The work of Alain Connes|url=https://www.ams.org/journals/notices/198210/198210FullIssue.pdf?cat=fullissue&trk=fullissue198210|journal=[[Notices of the American Mathematical Society]]|volume=29|issue=6|pages=499–501}}</ref> <ref>{{Cite journal|author=Seda|first=Anthony Karel|date=1984|title=One aspect of the work of Alain Connes|url=https://www.irishmathsoc.org/nl11/nl11_38-48.pdf|journal=[[Irish Mathematical Society#Bulletin of the Irish Mathematical Society|Irish Mathematical Society Newsletter]]|volume=11|pages=38–48}}</ref> <ref>{{Cite journal|author=Lesniewski|first=Andrew|date=1997|title=Noncommutative Geometry|url=https://www.ams.org/notices/199707/lesniewski.pdf|journal=[[Notices of the American Mathematical Society]]|volume=44|issue=7|pages=800–805}}</ref> == Onyinye na nsọpụrụ == <ref>{{Cite journal|author=Holden|first=Constance|date=2001|title=French Mathematician Wins Crafoord Prize|url=https://www.science.org/content/article/french-mathematician-wins-crafoord-prize|journal=[[Science (journal)|Science]]}}</ref><ref name="CrafoordPrize00">{{Cite web|date=2000|title=Crafoord Prize Laureates|url=https://www.crafoordprize.se/prize-laureate/alain-connes/|accessdate=2018-12-02|work=[[Royal Swedish Academy of Sciences]]|publisher=}}</ref><ref>{{Cite web|date=2001-01-24|title=Crafoord Prize to one of the world's foremost mathematicians|url=https://www.crafoordprize.se/news/crafoord-prize-to-one-of-the-worlds-foremost-mathematicians/|accessdate=2023-05-26|work=[[Royal Swedish Academy of Sciences]]|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web|title=Research Awards|url=https://www.claymath.org/research|accessdate=2023-05-26|work=[[Clay Mathematics Institute]]}}</ref> Enyere Connes Peccot-Vimont Prize n'afọ 1976, <ref>{{Cite web|date=2022-05-11|title=Cours et Prix Claude-Antoine Peccot|url=https://www.college-de-france.fr/fr/prix/cours-et-prix-claude-antoine-peccot|accessdate=2023-05-26|work=[[College de France]]|language=fr}}</ref> Ampère Prize n'afọ 1980, Fields Medal n'afọ 1982, <ref name="FieldsMedal00">{{Cite web|author=Albers, Donald J.|date=1986|title=International mathematical congresses. An illustrated history 1893 – 1986|url=https://www.mathunion.org/fileadmin/IMU/Prizes/Fields/1982/index.html#0x82496a1f_0x0005ea30|accessdate=2018-12-02|publisher=Springer-Verlag}}</ref> Clay Research Award n'afọ 2000 <ref name="FieldsMedal01">{{Cite web|author=IMU Secretariat|title=Fields Medal – International Mathematical Union (IMU)|url=https://www.mathunion.org/imu-awards/fields-medal|accessdate=2018-12-02|publisher=International Mathematical Union}}</ref> na Crafoord Prize n'afọ 2001. <ref>{{Cite web|author=|date=2005|title=Vanderbilt math professor Alain Connes receives prestigious French science award|url=https://news.vanderbilt.edu/2005/02/16/vanderbilt-math-professor-alain-connes-receives-prestigious-french-science-award-59421/|accessdate=2023-05-26|work=[[Vanderbilt University]]|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|author=Dumas|first=Cécile|date=2004-11-09|title=Alain Connes, médaillé d'or du CNRS|url=https://www.sciencesetavenir.fr/fondamental/alain-connes-medaille-d-or-du-cnrs_22257|accessdate=2023-05-26|work=[[Sciences et Avenir]]|language=fr}}</ref><ref>{{Cite journal|date=2005|title=Alain Connes: indomitable explorer|url=http://www2.cnrs.fr/sites/band/fichier/ra_2004_gb.pdf|journal=A Year at CNRS 2004|pages=10–11}}</ref><ref>{{Cite web|date=2004|title=Alain Connes, Médaille d’or 2004 du CNRS|url=http://www2.cnrs.fr/sites/band/fichier/or.pdf|work=[[CNRS]]|language=fr}}</ref><ref>{{Cite web|date=2004|title=Alain Connes, mathématicien, Médaille d'or du CNRS 2004|url=https://archives.cnrs.fr/presse/article/582|accessdate=2023-05-26|work=[[CNRS]]|language=fr-FR|archivedate=2023-01-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230121205859/https://archives.cnrs.fr/presse/article/582}}</ref><ref>{{Cite web|author=Burgos|first=Valérie|date=2023-01-31|title=Médailles d’argent du CNRS 1960-2010|url=https://comihistocnrs.hypotheses.org/2706|accessdate=2023-05-26|work=Comité pour l'histoire du CNRS|language=fr-FR}}</ref>French National Centre for Scientific Research nyere ya Ihe nrite ọlaọcha na 1977 [1] na ihe nrite ego edo na 2004. [2] [3] [4] [5] Ọ bụ ọkà okwu a kpọrọ òkù na International Congress of Mathematicians n'afọ 1974 na Vancouver n'afọ 1986 na Berkeley, na ọkà okwu zuru oke na ICM na 1978 na Helsinki. [[Usòrò:Villeneuve-d'Ascq_-_IUT_A_-_Alain_Connes_-_3.jpg|thumb|Alain Connes na nnọkọ na 2012 na Villeneuve-d'Ascq.]] E nyere ya nzere nsọpụrụ site na Mahadum Queen na Kingston n'afọ 1979, <ref>{{Cite web|title=1858-2011 Honorary Degree Recipients|url=https://www.queensu.ca/registrar/sites/uregwww/files/uploaded_files/pdfs/HDrecipients.pdf|accessdate=2023-05-26|work=[[Queen's University at Kingston]]}}</ref> Mahadum Rome Tor Vergata na 1997, <ref>{{Cite web|author=|title=Lauree Honoris Causa|url=https://web.uniroma2.it/it/contenuto/lauree_honoris_causa|accessdate=2023-05-26|work=[[University of Rome Tor Vergata]]|language=it}}</ref> Mahadum Oslo n'afọ 1999, <ref>{{Cite web|title=Æresdoktorer ved UiO 2000-2008|url=https://www.uio.no/om/tall-og-fakta/aresdoktorer/tidligere-aresdoktorer/2000-2008/|work=[[Oslo University]]|language=no}}</ref> Mahadum Southern Denmark n'afọ 2009, Mahadum Libre de Bruxelles n'afọ 2010 <ref>{{Cite web|author=|first=|title=ULB’s honorary doctorates|url=https://www.ulb.be/en/about-ulb/ulbs-honorary-doctorates|accessdate=2023-05-26|work=[[Université libre de Bruxelles]]|language=en}}</ref> na Mahadim Shanghai Fudan n'afọ 2017. == Akwụkwọ == * Alain Connes and Matilde Marcolli, ''Noncommutative Geometry, Quantum Fields and Motives'', Colloquium Publications, American Mathematical Society, 2007, {{ISBN|978-0-8218-4210-2}} [http://www.alainconnes.org/docs/bookwebfinal.pdf] * Alain Connes, André Lichnerowicz, and Marcel-Paul Schutzenberger, ''Triangle of Thought'', translated by Jennifer Gage, American Mathematical Society, 2001, {{ISBN|978-0-8218-2614-0}} * Jean-Pierre Changeux and Alain Connes, ''Conversations on Mind, Matter, and Mathematics'', translated by M. B. DeBevoise, Princeton University Press, 1998, {{ISBN|978-0-691-00405-1}} * Alain Connes, ''Noncommutative Geometry'', Academic Press, 1994, {{ISBN|978-0-12-185860-5}}<ref>{{Cite journal|author=Segal, Irving|authorlink=Irving Segal|title=Book Review: ''Noncommutative Geometry'', by Alan Connes|journal=Bulletin of the American Mathematical Society|year=1996|volume=33|issue=4|pages=459–465|url=https://www.ams.org/journals/bull/1996-33-04/S0273-0979-96-00687-8/S0273-0979-96-00687-8.pdf|doi=10.1090/s0273-0979-96-00687-8}}</ref> == Hụkwa == * Usoro Bost-Connes * Ụdị okirikiri * Nkwekọrịta okirikiri * Ihe (nnyocha ọrụ) * Higgs boson * C*-algebra * Noncommutative quantum field theory * Echiche M * Ìgwè * Akara atọ * Nkatọ nke nyocha na-abụghị ọkọlọtọ * Echiche Riemann == Njikọ mpụga == * Alain Connes Official Web Site nwere [http://www.alainconnes.org/en/downloads.php akwụkwọ ndị a na-ebudata], na akwụkwọ ya Non-commutative geometry, .  * Alain ConnesnanLab * [http://resonaances.blogspot.com/2007/02/alain-connes-standard-model.html Ihe nlereanya Alain Connes] * Ajụjụ ọnụ Alain Connes na [http://www.math.columbia.edu/~woit/wordpress/?p=313 mkparịta ụka banyere ya] * Alain ConnesnaUsoro mgbakọ na mwepụ Genealogy Project * Alain Connesmbipụta ndị edepụtara site naOnye Ọkà mmụta Google {{DEFAULTSORT:Connes, Alain}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] [[Òtù:Pages with unreviewed translations]] 4ql7xvhdlzkxuaj3yuqntuf5a1i8x13 Robert Thirsk 0 35404 729355 449814 2026-09-30T00:40:25Z ~2026-52574-37 66681 added {{DEFAULTSORT}} 729355 wikitext text/x-wiki [[File:Robert thirsk v2.jpg|thumb|Robert Thirsk]] '''Robert Brent''' "'''Bob'''" '''Thirsk''', OC OBC (amụrụ n'ubochi iri na asaa n'ọnwa Ọgọst, afọ 1953) bụ ónyé injinia na dọkịta lara ezumike nká Ndị Canada, na onye bụbu ónyé na-eme njem n'ime mbara igwe nke Canadian Space Agency. O nwèrè ihe ndekọ Canada màkà oge kachasị nọrọ na mbara igwe (204 ụbọchị 18 awa). Ọ ghọrọ onye ọrụ nke Order of Canada (OC) na 2013 ma kpọọ aha ya na Order of British Columbia (OBC) na 2012. == Ndụ == Thirsk si New Westminster, British Columbia ma lụọ Brenda Biasutti nke Montreal, [[Quebec]]. <ref>Rakobowchuk, Peter (September 23, 2009) [https://web.archive.org/web/20231014110010/https://montreal.ctvnews.ca/lucky-montrealer-gets-phone-calls-from-space-1.437012 Lucky Montrealer gets phone calls from space]. ''The Canadian Press''</ref> Enwere ụmụ atọ: Lisane Biasutti Thirsk, Elliot Biasutti thirsk, na Aidan Biasuttith Thirsk. Ọ na-atọ ya ụtọ iso ezinụlọ ya nọrọ, ya na ịgba ụgbọ elu, hockey, squash, na ịkpọ piano. <ref name="r1">[https://web.archive.org/web/20161204030252/http://www.asc-csa.gc.ca/eng/astronauts/biothirsk.asp Biography of Dr. Robert (Bob) Brent Thirsk]. Canadian Space Agency</ref> O bụ ónyé otu Professional Engineers Ontario, College of Family Physicians of Canada, Canadian Aeronautics and Space Institute, Aerospace Medical Association, College of Physicians and Surgeons of Ontario, na International Space University. == Mmụta == Thirsk gàrà ụlọ akwụkwọ praịmarị na sekọndrị na British Columbia, Alberta, na Manitoba, na-aga Glenayre Elementary School<ref>{{Cite web|url=http://robertthirsk.ca/gallery/|title=Robert Thirsk, OC, OBC Gallery|date=January 5, 2019|accessdate=May 30, 2020}}</ref> (Port Moody, BC), R. T. Alderman Junior High ma gụsịrị akwụkwọ na Lord Beaverbrook High School nke Calgary. Agụmakwụkwọ M.D. na-esote sekọndrị bidoro site n'inweta nzere Bachelor of Science na injinia igwe na Mahadum Calgary n'afọ 1976, wee gaa n'ihu na nzèrè Master of Science na injiniya igwe na MIT n'afọ 1978, MD na Mahadum McGill n'afọ 1982, na [[Master nke Nchịkwa Azụmaahịa|MBA]] ya na MIT Sloan School of Management n'afọ 1998 dị ka Sloan Fellow. Ọ natara nzèrè doctorate n'ụzọ nsọpụrụ site na Mahadum Calgary mgbè ọ na-agba gburugburu na July 8, 2009. Onye ọrụ ISS ibe <ref>{{Cite web|url=https://www.ctvnews.ca/thirsk-receives-an-honourary-degree-in-space-1.414925|title=Thirsk receives an {{Sic |nolink=y|honou|rary |expected=honorary}} degree in space|date=July 8, 2009|accessdate=July 8, 2009|archivedate=December 17, 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141217074729/http://www.ctvnews.ca/thirsk-receives-an-honourary-degree-in-space-1.414925}}</ref> bụ Koichi Wakata debere okpu mkpokọta ahụ na Thirsk, nke e mesịrị wepụ n'ihi na ọ na-ese n'elu ihu ya mgbe niile. Ihe omume <ref>{{Cite web|url=http://www.marketwire.com/press-release/Media-Advisory-REMINDER-Honorary-Degree-in-Space-1014176.htm|title=Media Advisory/REMINDER: Honorary Degree in Space|accessdate=May 4, 2010|archivedate=September 25, 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120925113457/http://www.marketwire.com/press-release/Media-Advisory-REMINDER-Honorary-Degree-in-Space-1014176.htm}}</ref> Nkeá mèrè ka Thirsk bụrụ onye mbụ natara nzere mahadum site na mbara igwe. N'afọ 2019, e nyere Thirsk D.Eng. site <ref>{{Cite web|url=https://newsroom.carleton.ca/2019/astronaut-robert-thirsk-receives-honorary-degree-from-carleton-university/|title=Astronaut Robert Thirsk Receives Honorary Degree from Carleton University|date=June 13, 2019|accessdate=June 3, 2022}}</ref> Mahadum Carleton iji kwado ọrụ ya dị ịrịba ama dị ka onye na-eme njem n'ime mbara igwe na Canada, ọtụtụ onyinye ya na nyocha sayensị na ahụike, yana nkwalite ya nke agụmakwụkwọ sayensị yana mmụta ndụ. [[Usòrò:Robert_Thirsk_suiting_up.jpg|áká_èkpè|thumb|Payload Specialist Robert Thirsk na-eyi uwe maka ọrụ STS-78.]] N'afọ 2004, Thirsk zụrụ na Yuri Gagarin Cosmonaut Training Centre dị nso na Moscow wee bụrụ ónyé injinia ụgbọ elu màkà ụgbọ elu Soyuz. Ọ rụrụ ọrụ dị ka ónyé injinia ụgbọ elu na-akwado European Space Agency (ESA) ónyé na-eme njem n'ime mbara igwe Roberto Vittori màkà ọrụ Soyuz TMA-6 na ISS n'ọnwa Eprel afọ 2005. N'oge ọrụ ụbọchị iri, Thirsk rụrụ ọrụ dị ka ónyé nhazi Crew Interface (European CapCom) na Columbus Control Centre na Germany. [[Usòrò:Soyuz_TMA-15_crew.jpg|áká_ịkẹngạ|thumb|Ndị ọrụ Soyuz TMA-15: N'aka ekpe gaa n'aka nri: Thirsk, Romanenko, Frank De Winne.]] == Onyinye na ihe ịchọ mma == {| class="wikitable" style="margin:1em auto; text-align:center;" |Onye isi nke Order nke Canada<nowiki><br id="mwyQ"></nowiki> |Onye otu Order nke British Columbia<nowiki><br id="mwzA"></nowiki> |Ihe nrite Jubilee nke Eze Nwanyị Elizabeth nke Abụọ<nowiki><br id="mwzw"></nowiki> |- |Ihe nrite NASA DistinguishedPublic Service<nowiki><br id="mw0w"></nowiki> |NASA Space Flight Medal nwere otu kpakpando<br /> |Ihe nrite "N'ihi Nnyocha Na-eme na mbara igwe"<nowiki><br id="mw2g"></nowiki> |} == Edensibia ==  Isiokwu a gụnyereihe onwunwe ọha na ezesite na ebe nrụọrụ weebụ ma ọ bụ akwụkwọ nkeNational Aeronautics and Space Administration.{{Reflist|30em}} == Njikọ mpụga == {{Commons category}}  * [http://www.asc-csa.gc.ca/eng/astronauts/biothirsk.asp Akụkọ ndụ nke Canadian Space Agency] * [https://web.archive.org/web/20120216101229/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/thirsk.html Akụkọ ndụ na NASA] * [http://www.spacefacts.de/bios/international/english/thirsk_robert.htm Akụkọ ndụ nke Robert Thirsk] * Profile dọkịta maka Robert Thirsk (College of Physicians and Surgeons of Ontario) {{DEFAULTSORT:Thirsk, Robert}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] c0puxh3j049hpcvl5dme31tl52g3x3o Okechukwu Godson Azubuike 0 35446 729354 174857 2026-09-30T00:38:34Z ~2026-52574-37 66681 added {{DEFAULTSORT}} 729354 wikitext text/x-wiki   [[Usòrò:Colômbia e Nigéria na Arena Corinthians em São Paulo 1036780-10082016-dsc 2287 (cropped).jpg|thumb|Okechukwu Godson Azubuike]] '''Azubuike Godson Okechukwu''' Azubuike Godson Okechukwu (amuru 19 Eprel 1997) bu onye okacha amara n’egwuregwu ndi Naijiria nke na-egwu egwu dika onye agbachitere agbachitere maka ulo egwuregwu Turkish Süper Lig Çaykur Rizespor. == Ọrụ klọb == mụrụ ya na [[Katsina]], Okechukwu agbaala bọọlụ maka Bayelsa United na Yeni Malatyaspor . N'abalị iri na itoolu n'ọnwa Ọgọstụ n'afọ 2018, Okechukwu sonyeere ndị otu egwuregwu Premier League nke Egypt Pyramids FC . <ref>{{Cite web|url=https://www.kingfut.com/2018/08/19/pyramids-beat-galatasaray-to-signing-okechukwu-azubuike/|title=Pyramids beat Galatasaray to signing Okechukwu Azubuike|work=kingfut.com|date=19 August 2018|accessdate=20 August 2018}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.sporx.com/caykur-rizespor-azubuike-ile-anlasti-SXHBQ758972SXQ|title=Çaykur Rizespor, Azubuike ile anlaştı!|date=23 January 2019|accessdate=11 March 2019|language=tr|publisher=Sporx}}</ref> Jenụwarị 2019, ọ sonyeere Çaykur Rizespor na mgbazinye ruo na ngwụcha oge. <ref name="Okechukwu to Basaksehir">{{Cite news|title=Medipol Başakşehir Okechukwu Azubuike'yi Renklerine Bağladı|url=https://www.ntvspor.net/futbol/basaksehir-azubuike-yi-kadrosuna-katti-5d25c6d4237d8a159cbd1d1c|publisher=[[NTV Spor]]|date=10 July 2019|accessdate=10 July 2019|language=Tr}}</ref><ref>[https://turkish-football.com/video-basaksehir-dedicate-video-to-teach-teammates-fans-how-to-pronounce-new-transfer-azubuike-okechukwus-name/ Basaksehir Dedicate Video To Teach Teammates & Fans How to Pronounce New Transfer Azubuike Okechukwu’s Name], turkish-football.com, 10 July 2019</ref> 10 Julaị 2019, İstanbul Başakşehir, na ha abanyela Okechukwu na nkwekọrịta mgbazinye ego ogologo oge. <ref name="ESPN">{{Cite web|url=https://africa.espn.com/football/turkish-super-lig/story/4166285/azubuike-okechukwu-hopes-turkish-super-lig-title-opens-super-eagles-door|title=Azubuike Okechukwu hopes Turkish Super Lig title opens Super Eagles door|work=ESPN|date=25 August 2020}}</ref> meriri asọmpi Turkey na klọb ahụ. N'ọnwa Ọgọstụ 2020, Okechukwu bịanyere aka na nkwekọrịta na-adịgide adịgide na İstanbul Başakşehir . [<ref name="ESPN">{{Cite web|url=https://africa.espn.com/football/turkish-super-lig/story/4166285/azubuike-okechukwu-hopes-turkish-super-lig-title-opens-super-eagles-door|title=Azubuike Okechukwu hopes Turkish Super Lig title opens Super Eagles door|work=ESPN|date=25 August 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.completesports.com/azubuike-okechukwu-joins-turkish-club-sivasspor-on-loan/|title=Azubuike Okechukwu Joins Turkish Club Sivasspor On Loan|date=30 July 2021}}</ref>'ọnwa Julaị afọ 2021, ọ kwagara na Sivasspor. kwagara na Yeni Malatyaspor na Jenụwarị 2022. == Ọrụ mba ụwa == Okechukwu mere nke mbụ ya na mba ụwa maka [[Nigeria national football team|Ndị otu mba Naịjirịa]] n'afọ 2016, Naijiria họpụtara ya maka ndị otu ha 35 maka 2016 Summer Olympics. <ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/36623763|title=Kelechi Iheanacho included in Nigeria's Olympics squad|date=24 June 2016|accessdate=25 June 2016|author=Oluwashina Okeleji|publisher=BBC Sport}}</ref> == Edensibịa == <div class="reflist"> <references responsive="1"></references> </div> {{DEFAULTSORT:Azubuike, Okechukwu Godson}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] c5kr34za0su1eqaeuaom769o4756mhu Azubuike Ishiekwene 0 35447 729353 147833 2026-09-30T00:36:41Z ~2026-52574-37 66681 added {{DEFAULTSORT}} and {{databox}} 729353 wikitext text/x-wiki {{databox}} <references group="" responsive="1"></references> == Mbido ndụ na agụmakwụkwọ == Amuru Azubuike na Port Harcourt, Rivers State.  Ọ gara ụlọ akwụkwọ Christ The King Primary, Ajegunle, Lagos (1972–1978);  Gaskiya College, Cardoso, Ijora, Badiya, Lagos (1978/79 - 1983) maka asambodo ụlọ akwụkwọ;  Jibril Martins Memorial Grammar School, Iponri, Lagos (1983–1985) maka HSC.  Ishiekwene gara mahadum Lagos (Mass Communication) site na 1985 ruo 1988 nata B.Sc.  na Mass Communications na site na 2003 ruo 2005, nwetara nzere Masters na Public Administration na International Affairs na Mahadum Lagos.  O nwetara nzere Masters na Public Administration na International Affairs na Mahadum Lagos na BSc na Mass Communications.  [Ihe ndekọ achọrọ]. == Ọrụ == Azu sonyeere Punch na 1989 (mgbe ọ bụrụ onye nkuzi n'afọ 1986) ma bụrụkwa onye nta akụkọ ọrụ, onye nta akụkọ nyocha, onye edemede atụmatụ, onye ode akwụkwọ njirimara, osote onye nchịkọta akụkọ, onye nchịkọta akụkọ, na onye osote onye nchịkọta akụkọ nke magazin Toplife (akwụkwọ Punch)  .  Ọ bụkwa onye otu bọọdụ nchịkọta akụkọ Punch, na onye nchịkọta akụkọ Satọde Punch n'etiti 1996 na 2001. Ọ bụ onye nchịkọta akụkọ nke akwụkwọ akụkọ ụlọ ọrụ ahụ na aha kwa ụbọchị, The Punch, n'etiti afọ 2002 na 2006, mgbe a họpụtara ya dịka onye isi nchịkwa, Publications, na-ahụ maka ọrụ nlekọta maka aha atọ nke ụlọ ọrụ ahụ - ''Sunday Punch'', ''Saturday Punch'' na The Punch. O ritere ọtụtụ ihe nrite, gụnyere Babatunde Jose Prize maka akwụkwọ akụkọ 1988, Dame Award for Informed Commentary 1993, 2001, 2004 na ọzọ na 2006; na Editor of the Year, NMMA 2006. Site na 2002 ruo 2006, ọ bụ onye nchịkọta akụkọ nke akwụkwọ akụkọ ụlọ ọrụ ahụ na aha kwa ụbọchị, The Punch . Dị ka onye isi nchịkwa, ọ na-elekọta aha ụlọ ọrụ atọ: ''Sunday Punch,'' ''Saturday Punch'' na The Punch. Ishiekwene hapụrụ Punch n'afọ 2010. mbido Machị 2010, Steve Ayorinde, onye nchịkọta akụkọ Punch gara aga, boro ebubo n'ihu ọha na Ishiekwene manyere ya ịhapụ ọrụ ya. <ref>Ibekwe, Nicholas. [http://nigeriang.com/newstoday/ishiekwene-leaves-cnn-judges-panel/1338/ "Ishiekwene leaves CNN judges panel,"] ''Next'', April 2010.</ref> mechara dochie Ishiekwene na Panel of Judges maka 2010 CNN MultiChoice African Journalists Awards . [1] Ishiekwene bụ onye dere The Trial of Nuhu Ribadu: Akụkọ na-akpali akpali nke agha mgbochi nrụrụ aka nke Naịjirịa.   <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;''[[wikipedia:Tinye edensibịa|<span title="This claim needs references to reliable sources. (August 2022)">citation needed</span>]]''&#x5D;</sup> Ka ọ na-erule afọ 2013, Ishiekwene bụ onyeisi oche nke ndị nchịkọta akụkọ nke Leadership Newspapers nke dị na isi obodo Naijiria nke Abuja. == Edensibịa == {{Reflist}} [[Òtù:Ndị si Port Harcourt]] {{DEFAULTSORT:Ishiekwene, Azubuike}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] qohna3ehlvit63m40lohbq4i0u8zyac Ayanna Pressley 0 35516 729352 189261 2026-09-30T00:33:07Z ~2026-52574-37 66681 added {{DEFAULTSORT}} 729352 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder|name=Ayanna Pressley|image=Rep. Ayanna Pressley, 117th Congress.jpg|caption=Official portrait, 2021|state=[[Massachusetts]]|district={{ushr|MA|7|7th}}|term_start=January 3, 2019|term_end=|predecessor=[[Mike Capuano]]|successor=|office1=Member of the [[Boston City Council]]<br>at-large|term_start1=January 4, 2010|term_end1=January 3, 2019|predecessor1=[[Sam Yoon]]|successor1=[[Althea Garrison]]|birth_name=Ayanna Soyini Pressley|birth_date={{birth date and age|1974|2|3}}|birth_place=[[Cincinnati]], [[Ohio]], U.S.|death_date=|death_place=|party=[[Democratic Party (United States)|Democratic]]|spouse={{marriage|Conan Harris|2014}}|children=1 stepdaughter|education=[[Boston University]]|website={{URL|pressley.house.gov|House website}}|module={{Listen|pos=center|embed=yes|filename=Ayanna Pressley endorses Katjana for Mayor of Somerville.ogg|title=Ayanna Pressley's voice|type=speech|description=Endorsing Katjana Ballantyne for Mayor of [[Somerville, Massachusetts]]<br/>Recorded October 2021}}}} '''Ayanna Soyini Pressley''' (amuru Febụwarị 3, 1974) bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị America nke jerela ozi dị ka onye nnọchi anya US na mpaghara ọgbakọ ọgbakọ 7th Massachusetts kemgbe 2019. Mpaghara a gụnyere mpaghara ugwu atọ nke Boston, ọtụtụ Cambridge, akụkụ Milton, yana Chelsea niile, Everett, Randolph na Somerville . <ref>{{Cite news|first=Nik|author=DeCosta-Klipa|date=November 21, 2018|url=https://www.boston.com/news/politics/2018/11/21/ayanna-pressley-photos-first-week-washington-dc|title=Here's what Ayanna Pressley's first week in Washington looked like|work=Boston.com|accessdate=December 21, 2018}}</ref> Tupu ọ jee ozi na Ụlọ Nnọchiteanya United States, Pressley jere ozi dị ka onye otu nnukwu onye otu kansụl Obodo Boston site na 2010 ruo 2019. A họpụtara ya na Houselọ Ndị Nnọchiteanya United States na 2018 ka ọ meriri Mike Capuano onye isi okwu iri na ntuli aka Democratic Primary maka mpaghara ọgbakọ ọgbakọ 7th Massachusetts wee gbaa ọsọ n'enweghị mmegide na ntuli aka izugbe . <ref>{{Cite web|title=Ayanna Pressley Defeats Rep. Mike Capuano In Democratic Primary|url=https://www.cbsnews.com/boston/news/ayanna-pressley-defeats-mike-capuano-primary-democrat/|accessdate=2022-05-31|work=www.cbsnews.com|date=September 4, 2018|language=en-US}}</ref> Pressley bụ nwanyị ojii mbụ a họpụtara na Kansụl Obodo Boston na nwanyị ojii mbụ a họpụtara na Congress na Massachusetts. <ref name="CityOfBoston-Profile-2018">{{Cite web|title=City Council: Ayanna Pressley, At-Large|url=https://www.boston.gov/departments/city-council/ayanna-pressley|work=[[City of Boston]]|date=March 7, 2016|accessdate=July 6, 2018|archivedate=July 13, 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180713155959/https://www.boston.gov/departments/city-council/ayanna-pressley}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.boston.com/news/politics/2018/11/06/ayanna-pressley-is-officially-massachusetts-first-black-congresswoman|title=Ayanna Pressley is officially Massachusetts' first black congresswoman|first=William J.|author=Kole|work=[[Boston.com]]|date=November 6, 2018|accessdate=November 6, 2018}}</ref> Pressley bụ onye otu " The Squad ", otu ndị otu Congress na-aga n'ihu . == Ndụ mmalite na agụmakwụkwọ == A mụrụ Pressley na Cincinnati, [[Ohaïyo|Ohio]], <ref>{{Cite web|title=Meet Ayana Pressley, Serving the 7th District of Massachusetts|url=https://pressley.house.gov/about|publisher=US House of Representatives|work=house.gov|date=December 3, 2012|accessdate=July 14, 2019|archivedate=July 12, 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190712162257/https://pressley.house.gov/about}}</ref> wee zụlite na [[Chicago]], [[Ilinoi|Illinois]] . Nna ya, Martin Terrell, gbasiri mgba riri ahụ ọgụ wee tụọ ya mkpọrọ n'oge ọ bụ nwata Pressley, <ref name="Ebbert">{{Cite news|author=Ebbert|first=Stephanie|url=https://www.bostonglobe.com/metro/2018/09/05/the-candidate-known-the-amazing-ayanna-pressley/dWw2BGdosGrkb81KD8s5aM/story.html|title=Ayanna Pressley is hailed as a sign of the times|work=[[The Boston Globe]]|date=September 6, 2018|accessdate=September 6, 2018}}</ref> mana mechara nweta akara ugo dị iche iche wee kuziere ya na ọkwa kọleji. <ref name="BUToday-CityCouncilRace-2009" /> Nne ya, Sandra Pressley (née Echols), <ref name="BostonGlobe-Mother-Obit-2011">{{Cite news|author=Willis|first=Laurie D.|title=Sandra Pressley, 63; was mother of city councilor|url=http://archive.boston.com/bostonglobe/obituaries/articles/2011/07/14/sandra_pressley_63_was_mother_of_city_councilor/?page=full|work=[[The Boston Globe]]|date=July 14, 2011|accessdate=July 6, 2018}}</ref> rụrụ ọtụtụ ọrụ iji kwado ezinụlọ ma rụọkwa ọrụ dịka onye nhazi obodo maka Chicago Urban League na-akwado ikike ndị nwe ụlọ. <ref name="BostonUCGS-Profile-2009">{{Cite news|title=Ayanna Pressley, CGS, will be the first African-American woman ever and the first black candidate in nearly 20 years to serve as a citywide councilor in Boston|url=http://www.bu.edu/cgs/2009/11/04/ayanna-pressley-cgs-ready-to-make-history-is-a-candidate-at-large-for-boston-city-council/|work=[[Boston University College of General Studies]]|date=November 4, 2009}}</ref> Alụmdi na nwunye ahụ biri n'ịgba alụkwaghịm. <ref name="BostonGlobe-Mother-Obit-2011" /> Pressley tolitere n'akụkụ ugwu nke Chicago <ref name="BUToday-CityCouncilRace-2009">{{Cite news|author=Buccini|first=Cynthia K.|title=Door to Door, Block by Block|url=http://www.bu.edu/today/2009/door-to-door-block-by-block/|work=BU Today|publisher=[[Boston University]]|date=August 26, 2009|language=en|accessdate=July 6, 2018}}</ref> wee gaa Francis W. Parker School, <ref>{{Cite news|first=Katharine Q.|author=Seelye|url=https://www.nytimes.com/2018/09/01/us/politics/ayanna-pressley-massachusetts.html|title=Ayanna Pressley Seeks Her Political Moment in a Changing Boston|work=[[The New York Times]]|date=September 1, 2018|accessdate=September 5, 2018}}</ref> ebe ọ bụ onye na-enwe obi ụtọ, na-eme ihe ngosi na ọrụ olu, pụtara na mgbasa ozi ụgbọ ala Planned Parenthood, ma bụrụ onye arụmụka asọmpi . N'ime afọ sekọndrị ya nke ụlọ akwụkwọ sekọndrị, a họpụtara ya "yikarịrị ka ọ bụrụ onye isi obodo Chicago" ma bụrụkwa ọkà okwu mmalite maka klaasị ya. <ref name="Levenson">{{Cite news|author=Levenson|first=Michael|url=https://www.bostonglobe.com/metro/2018/09/08/the-life-and-rise-ayanna-pressley/pqdppGFPoZPSEwo3Ko23BJ/story.html|title=The life and rise of Ayanna Pressley|work=[[The Boston Globe]]|date=September 8, 2018|accessdate=September 11, 2018}}</ref> Pressley rụrụ ọrụ na mbipụta nke ikike mmanya na obodo. <ref name="Bologna1">{{Cite web|author=Bologna|first=Jamie|title=Liquor Licenses And The Fairmount Line: Evaluating Pressley And Capuano Claims|url=https://www.wbur.org/radioboston/2018/08/14/capuano-pressley-records|work=WBUR|date=August 15, 2018|accessdate=9 July 2023|language=en}}</ref> Ihe kacha pụta ìhè nke Pressley's push bụ ngafe nke iwu steeti na 2014 na-enye Boston ikike ikesa ikike mmanya 75 ọzọ n'ime afọ atọ, n'ebumnobi nke ikesa ha na mpaghara ndị na-abaghị uru iji kwalite ọrụ akụ na ụba na mpaghara ndị ahụ. Otú ọ dị, Meghan Irons nke ''Boston Globe'' kwuru na mmetụta a na-amaghị ama nke a bụ na, "o mepụtara asọmpi na-enweghị isi. Ọ hapụrụ ụfọdụ agbata obi. O kwere ka ụlọ ọrụ ndị e guzobelarị nweta ikikere." Ka <ref name="Bologna1" /> dị, na 2018, ''New York Times'' kpọrọ ọrụ Pressley n'okwu a "nnukwu mmezu". <ref name="Steeyle">{{Cite web|author=Seelye|first=Katharine Q.|title=Ayanna Pressley Seeks Her Political Moment in a Changing Boston|url=https://www.nytimes.com/2018/09/01/us/politics/ayanna-pressley-massachusetts.html|work=[[The New York Times]]|accessdate=9 July 2023|date=1 September 2018}}</ref> Iji dozie mmejọ ndị ahụ, Pressley so Mayor Walsh rụkọọ ọrụ iji gbasaa ọnụ ọgụgụ nke akwụkwọ ikike mmanya ọhụrụ dị. <ref name="Bologna1" /> N'afọ 2017, Pressley na onye isi obodo Walsh wepụtara atụmatụ ka iwelie ọnụ ọgụgụ ikike mmanya n'obodo ahụ site na 152 n'ime afọ atọ, na-enye ọtụtụ ikike n'ime obodo ndị na-enweghị nchekwa. <ref>{{Cite web|title=Proposal Would Up Boston Liquor Licenses, With Emphasis On Underserved Neighborhoods|url=https://www.wbur.org/news/2017/03/06/boston-liquor-licenses|work=WBUR|language=en|accessdate=July 9, 2017|date=March 6, 2017}}</ref> [[Usòrò:DSC_0304_(7897504902)_(1).jpg|thumb| Pressley (n'akụkụ aka ekpe) ya na onye ndụmọdụ obodo Tito Jackson, onye nnọchiteanya Democratic US Senate Elizabeth Warren, na Suffolk County Clerk of Courts Criminal Business Maura Hennigan na Boston Caribbean Carnival parade na August 2012]] N'afọ 2017, Kansụl ahụ gafere ụkpụrụ nha anya n'obodo Boston nke nkwekọrịta nkwekọrịta, nke Pressley na onye ndụmọdụ Michelle Wu kwadoro. Ọ chọrọ ka obodo ahụ mepụta mmemme dị iche iche nke ndị na-ebubata ihe iji mee mgbasa ozi nye ụmụ nwanyị na azụmaahịa nwere obere n'ihe gbasara usoro nkwekọrịta obodo. Ọ chọkwara ka obodo ahụ na-agbasi mbọ ike ịrịọ arịrịọ site na opekata mpe otu azụmahịa ụmụ nwanyị nwere na otu azụmaahịa nwere obere maka nkwekọrịta n'okpuru $50,000. O mekwara ka a chọrọ mkpesa kwa afọ maka obodo ahụ. <ref>{{Cite web|author=Miller|first=Yawu|title=Councilors vote to strengthen city's minority contracting program|url=https://www.baystatebanner.com/2017/12/27/councilors-vote-to-strengthen-citys-minority-contracting-program/|work=The Bay State Banner|accessdate=22 October 2021|date=27 December 2017}}</ref> == Hụkwa == * Ndepụta nke ndị nnọchi anya United States Afrika-American * Ụmụ nwanyị nọ na Ụlọ Nnọchiteanya United States == Ntụaka == kwuru na mmetụta a na-amaghị ama nke a bụ na, "o mepụtara asọmpi na-enweghị isi. Ọ hapụrụ ụfọdụ agbata obi. O kwere ka ụlọ ọrụ ndị e guzobelarị nweta ikikere." Ka [1] dị, na 2018, New York Times kpọrọ ọrụ Pressley n'okwu a "nnukwu{{Reflist|30em}} * {{Cite web|author=Tempera|first=Jacqueline|date=January 3, 2019|url=https://www.masslive.com/news/g66l-2019/01/1d9513df302122/what-drives-ayanna-pressley-in.html|title=What drives Ayanna Pressley? Inside the mind and motivations of Massachusetts' first black congresswoman|work=MassLive.com}} * {{Cite news|url=https://www.bostonmagazine.com/news/2013/07/30/candidate-chat-ayanna-pressley/|title=City Council Candidate Chat: Ayanna Pressley|first=David S.|author=Bernstein|work=[[Boston (magazine)|Boston]]|date=July 30, 2013}} * {{Cite news|url=https://www.boston.com/news/politics/2018/12/06/ayanna-pressley-boston-city-council-farewell|title=Ayanna Pressley bids City Council farewell in impassioned speech|first=Christopher|author=Gavin|work=[[Boston.com]]|date=December 6, 2018|accessdate=December 6, 2018}} == Njikọ mpụga == {{DEFAULTSORT:Pressley, Ayanna}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] r0itikmw5zsdtn3au6ne0jk63lv5zgg Shuaibu Adamu Ahmed 0 35527 729351 541002 2026-09-30T00:26:11Z ~2026-52574-37 66681 added {{DEFAULTSORT}} 729351 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Shuaibu Adamu Ahmed|occupation=[[Nigerian]] Minister of Industry, Trade and Investment|notable_works=He was appointed as Nigeria's ambassador to [[Qatar]] in 2013}} <ref>{{Cite web|title=Minister urges FRC to enforce accounting standards|url=https://dailytrust.com/minister-urges-frc-to-enforce-accounting-standards|accessdate=2021-06-22|work=Daily Trust|date=7 May 2021|language=en|archivedate=2024-01-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240130190643/https://dailytrust.com/minister-urges-frc-to-enforce-accounting-standards/}}</ref> <ref>{{Cite web|date=2021-05-06|title=Trade Minister task FRC over enforcement of accounting standards in Nigeria|url=https://tribuneonlineng.com/trade-minister-task-frc-over-enforcement-of-accounting-standards-in-nigeria/|accessdate=2021-06-22|work=Tribune Online|language=en-GB}}</ref> <ref>{{Cite web|author=Blueprint|date=2021-05-06|title=FG tasks FRC to develop sound accounting, financial report standards|url=https://www.blueprint.ng/fg-tasks-frc-to-develop-sound-accounting-financial-report-standards/|accessdate=2021-06-22|work=Blueprint Newspapers Limited|language=en-US}}</ref>Na Tọzdee, Mee 6, 2021, Shuaibu Adamu Ahmed bụ onye minista na-ahụ maka ụlọ ọrụ na-ahụ maka ụlọ ọrụ, na-Ebe ego nke Naijiria, Adeniyi Adebayo mepere ka ọ bụrụ ụlọ Executive/Chief Executive Officer of Financial Reporting Council  (FRC) nke Nigeria . <ref>{{Cite web|title=FRC Reads Riot Act to MDAs on Submission of Audited Accounts – THISDAYLIVE|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2021/10/27/frc-reads-riot-act-to-mdas-on-submission-of-audited-accounts/}}</ref>Na Tuzdee 26 Ọktoba 2021, ọ mụrụ ụlọ ọrụ aka ná nttị igbu oge na-egosi akwụkwọ ego ha nchacha. . <ref>{{Cite web|title=About|url=https://www.zenithcustodian.com/Home/About|accessdate=2021-06-24|work=www.zenithcustodian.com}}</ref>Ọ gara King's College, Lagos, Nigeria na Ahmadu Bello University, Zaria, North-West Nigeria.  Ọ bụkwa onye akwụkwọ akwụkwọ na Harvard Kennedy School na Mahadum Harvard .  Ọ bụ onye otu ma Institute of Chartered Accountants of Nigeria and Association of Chartered Certified Accountants (UK) {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Ahmed, Shuaibu Adamu}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] s9oxhwshgqp1puyxs9g156nrq60ry2n Uwani Musa Abba Aji 0 35528 729350 719086 2026-09-30T00:23:08Z ~2026-52574-37 66681 added {{DEFAULTSORT}} 729350 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Uwani Musa Abba Aji|birth_date=7 November 1956|birth_place=[[Gashua]], [[Yobe State]]|alma_mater=[[Ahmadu Bello University]]|occupation=* Justice of the Supreme Court of [[Nigeria]].}} . <ref>{{Cite news|author=Ifeoma|first=Peters|title=Justice Uwani Musa Abba Aji: From Gashua to the Supreme Court|url=https://dnllegalandstyle.com/2019/justice-uwani-musa-abba-aji-from-gashua-to-the-supreme-court/|accessdate=27 April 2020|work=DNL Legal and Style|date=23 January 2019|archive-date=17 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200417111612/https://dnllegalandstyle.com/2019/justice-uwani-musa-abba-aji-from-gashua-to-the-supreme-court/|url-status=dead}}</ref> <ref name="supremecourt">{{Cite web|title=Supreme Court of Nigeria|url=http://supremecourt.gov.ng/profile/justice/123|work=supremecourt.gov.ng|accessdate=27 April 2020}}</ref> <ref name="sahara">{{Cite news|title=Justice Abba Aji Sworn In As Supreme Court Judge|url=http://saharareporters.com/2019/01/09/justice-abba-aji-sworn-supreme-court-judge|accessdate=27 April 2020|work=Sahara Reporters|date=9 January 2019}}</ref>Uwani Musa Abba Aji CFR (ọnụ 7 Nọvemba 1956) bụ ọkaikpe nke ndị ikpe Kasị Elu nke Nigeria . <ref name="supremecourt" /> <ref>{{Cite web|title=Justice Uwani Musa Abba Aji: Nigeria's 7th Female S'Court Justice|url=https://www.theabusites.com/justice-uwani-musa-abba-aji/|work=TheAbusites|accessdate=27 April 2020|date=14 February 2020|archivedate=6 May 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200506213726/https://www.theabusites.com/justice-uwani-musa-abba-aji/}}</ref>Njikọ Aji na November 7, 1956, na Gashua, Yobe State.  Ọ akwụkwọ akwụkwọ n'oge mbụ na Central Primary School Gashua na 1961 wee gawa ụlọ akwụkwọ akwụkwọ, Maiduguri ebe ọ amị ụlọ ụlọ akwụkwọ West Africa na 1972. [1] N'afọ 1976, o oyi diploma na iwu na mahadum  Ahmadu Bello nke Zaria na 1980, ọ akara akara akara LLB n'otu ụlọ akwụkwọ ahụ.  Akpọrọ Aji na Bar na 1981, na 1982 akụkọ ọrụ ya dị ka onye ọka iwu steeti. . <ref>{{Cite news|title=Senate confirms Uwani Abba Aji as new Supreme court justice {{!}}|url=https://guardian.ng/news/senate-confirms-uwani-abba-aji-as-new-supreme-court-justice/|accessdate=27 April 2020|work=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News|date=20 December 2018}}</ref> <ref name="sahara"/>Akụ Abba Aji ka ọ bụrụ onye steeti steeti na 1982. ịhụ a mgbaàmà ya onye steeti, ọ naka onye mmalite onye isi na 1984, Senior Magistrate II na 1986, Senior Magistrate I na 1987, Chief Magistrate II na 1989, Chief Magistrate  I na 1991, na Chief Registrar na November 1991. Na 18 December 1991, a àmà ya ka ọ bụrụ Onyeikpe nke ndị ikpe Kasị Elu, na-eme ka ọ bụrụ onye ọka ikpe nke mbụ na Yobe State Judiciary.  A kwalitere ya na ndị ikpe Mkpegharị na 22 September 2004. Ọ bụ onye isi oche otu ndị ọkaikpe ụmụnwanyị nke mba wee họrọ ya dịka onye ọka ikpe na-adịghị nrụrụ aka nke ICPC n'etiti 2001 na 2014. Ndị ụlọ omebe iwu Naijiria na Abba  Aji na Disemba 20, 2018 ma họpụta ya dị ka onye ọka ikpe nke ndị ikpe Kasị Elu na Jenụwarị 8, 2019 {{DEFAULTSORT:Abba Aji, Uwani Musa}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] dap68fd983etcl21rkj6mhvhzbltgah Munachim Alozie 0 35529 729349 674402 2026-09-30T00:20:07Z ~2026-52574-37 66681 added {{DEFAULTSORT}} and {{databox}} 729349 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Munachim Alozie''' bụ onye mgbandọrọ nhọrọ Naijiria bụrụ onye otu ụlọ omebe iwu etiti sitere na Obingwa/Osisioma/Ugwunagbo Federal Constituency nke Abia steeti na-ekiri omebe iwu nke iri. <ref name=":0">{{Cite web|date=2023-03-02|title=Otti congratulates Nwokocha, Onwusibe, urges Abians to be vigilant|url=https://guardian.ng/politics/otti-congratulates-nwokocha-onwusibe-urges-abians-to-be-vigilant/|accessdate=2023-04-28|work=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News|language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://guardian.ng/politics/otti-congratulates-nwokocha-onwusibe-urges-abians-to-be-vigilant/ "Otti congratulates Nwokocha, Onwusibe, urges Abians to be vigilant"]. ''The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News''. 2023-03-02<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2023-04-28</span></span>.</cite></ref><ref>{{Cite news|date=14 March 2022|title=No access roads in my constituency, says Chief Whip|url=https://thenationonlineng.net/no-access-roads-in-my-constituency-says-chief-whip/|accessdate=28 April 2023}}</ref> Alozie bụ onye nọ n'oche omebe iwu Abia ugboro abụọ na-anya anya Ugwunagbo steeti site na 2015 ruo 2023. Ọ bụ ọkaibe Chief Whip nke ụlọ. Ọ gbara arụkwaghịm n'ọkwa a n'afọ 2022 ka o si na òtù ndọrọ ndọrọ PDP banye Labor Party, LP. Ọ zọrọ ọkwá ịbụ onye nnọchiteanya Obingwa/Osisioma/Ugwunagbo Federal Constituency na tiketi LP na ime ụlọ aka ụlọ ndị nke February 2023 wee merie<ref name=":0" /> ==Edensibịa== {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Alozie, Munachim}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 0r11m3thoogk82ky2vigty0h68di1p9 Bako Kassim Alfa 0 35532 729347 538444 2026-09-30T00:18:12Z ~2026-52574-37 66681 added {{databox}} 729347 wikitext text/x-wiki   {{Databox}} <ref>{{Cite web|title=Hon Wuse emerges speaker of Niger Assembly {{!}} Newsline Newspaper|url=https://www.newsline.org.ng/2019/06/11/hon-wuse-emerges-speaker-of-niger-assembly/|accessdate=2020-07-17|work=www.newsline.org.ng|archivedate=2020-07-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200718174407/https://www.newsline.org.ng/2019/06/11/hon-wuse-emerges-speaker-of-niger-assembly/}}</ref> <ref>{{Cite web|author=admin|date=2019-06-11|title=FORMER AG EMERGE NIGER SPEAKER|url=http://www.nigerwatchnewspaper.com/news/former-ag-emerge-niger-speaker/|accessdate=2020-07-17|work=NIGERWATCH NEWSPAPER|language=en|archivedate=2020-07-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200719132149/http://www.nigerwatchnewspaper.com/news/former-ag-emerge-niger-speaker/}}</ref>Bako Kassim Alfa ( Ronald 1960) bụ onye otu ụlọ omebe iwu Niger kamgbe ngwaahịa nke na-ahụ anya Bida nke Mbụ, ma bụrụkwa osote onye isi ụlọ ụlọ omebe iwu ugbu a.  [1] [2] Ọ bụ onye isi oche kọmitii ụdị na njikere nke tupu tupu a họpụta ya osote onye isi oche na nri nke ndụ n'ụdị Abdullahi Wuse, onye omebe iwu nke mbụ mbụ onye isi okwu. . <ref>{{Cite web|author=Christian|first=Eastwood|date=2020-07-23|title=Niger State Assembly Deputy Speaker Resigns|url=https://ab-tc.com/niger-state-assembly-deputy-speaker-resigns/|accessdate=2020-09-06|work=ABTC|language=en-US}}</ref>Bako Kasim gbara arụkwaghịm n'ọkwa ya dị ka osote onye isi oche ụlọ omeiwu Niger State na Julaị 23, 2020 n' nhaghị ihe na-ese ya, Jibrin Ndagi Baba nke Lavun nọchiri ya. {{DEFAULTSORT:Alfa, Bako Kassim }} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] [[Òtù:1960 births]] 0k204jp2y1ckgqgyrdhdofxv78zcikh Órfhlaith Foyle 0 35539 729346 148519 2026-09-30T00:15:58Z ~2026-52574-37 66681 added {{DEFAULTSORT}} and {{databox}} 729346 wikitext text/x-wiki {{databox}} . <ref name="NOC_ivw">{{Cite web|author=O'Connor|first=Nuala|title=Orfhlaith Foyle interview|url=http://womenrulewriter.blogspot.com/2010/05/orfhlaith-foyle-interview.html|work=WOMEN RULE WRITER: Lit blog of Nuala O'Connor / Nuala Ní Chonchúir|accessdate=13 January 2021}}</ref>Órfhlaith Foyle bụ onye edemede na onye na-agụ uri Irish A mini Foyle na Nigeria [1] nye nne na nna bụ ndị ozi ala ọzọ Irish, bi na ya yana Kenya na Malawi, [1] niile nwere ike dị ukwuu n'ihe odide ya. . <ref name="NOC_ivw" />O nwere nzere bachelọ na Humanities, ma bụrụ onye ode akwụkwọ oge niile, [1] bụ onye ebipụtara n'ọtụtụ akwụkwọ.  Foyle ebiela na Australia, [2] France, Russia, Israel na United Kingdom, ma bi ugbu a na Galway, Ireland. <ref name="NOC_ivw">{{Cite web|author=O'Connor|first=Nuala|title=Orfhlaith Foyle interview|url=http://womenrulewriter.blogspot.com/2010/05/orfhlaith-foyle-interview.html|work=WOMEN RULE WRITER: Lit blog of Nuala O'Connor / Nuala Ní Chonchúir|accessdate=13 January 2021}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFO'Connor">O'Connor, Nuala. [http://womenrulewriter.blogspot.com/2010/05/orfhlaith-foyle-interview.html "Orfhlaith Foyle interview"]. ''WOMEN RULE WRITER: Lit blog of Nuala O'Connor / Nuala Ní Chonchúir''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">13 January</span> 2021</span>.</cite></ref>Akwụkwọ ya ruo taa akwụkwọ akwụkwọ na akwụkwọ uri.  Akwụkwọ akụkọ nke abụọ.  akpọ ya akpọ Flannery O'Connor, Katherine Mansfield, Emily Brontë na Emily Dickinson . * ''Belios'', Lilliput Press, 2005 - akwụkwọ akụkọ <ref name="Own_site">{{Cite web|title=Órfhlaith Foyle (home page)|url=http://www.orfhlaithfoyle.com/|work=Órfhlaith Foyle|accessdate=13 January 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120515183843/http://www.orfhlaithfoyle.com/|archivedate=15 May 2012}}</ref> * ''Ịbọ ọbọ'', Ụlọ Arlen, 2005 - nchịkọta agwakọta <ref name="Own_site" /> * ''Ihe nhụsianya nke Red Riding Hood'', Arlen House, 2010 - uri, ahọpụtara maka onyinye Rupert na Eithne Strong <ref name="Own_site" /> * ''Ebe na Minnesota'', Ụlọ Arlen 2011 - nchịkọta akụkọ dị mkpirikpi <ref name="Own_site_bio">{{Cite web|title=Biography|url=http://www.orfhlaithfoyle.com/bio.html|work=Orfhlaith Foyle|accessdate=13 January 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120204070841/http://www.orfhlaithfoyle.com/bio.html|archivedate=4 February 2012}}</ref> * ''Nrọ Clemency Browne nke Gin'', Ụlọ Arlen 2014 {{DEFAULTSORT:Foyle, Orfhlaith}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] hfceftt6la2qnah2nq47hqzguxhtasp Oni Emmanuel Idigbe 0 35540 729344 148520 2026-09-30T00:07:07Z ~2026-52574-37 66681 added {{DEFAULTSORT}} and {{databox}} 729344 wikitext text/x-wiki {{databox}} Oni Emmanuel Idigbe bụ onye isi ụlọ ọrụ Nigerian Institute of Medical Research (NIMR) na Yaba, Lagos, Lagos State, Nigeria ụzọ gara aga.  Ọkụ onye isi isi na 2000 ka ọ rụchara ọrụ ahụ site na 1999. Ebe nyọka ya dị na ụkwara nta na nje HIV .  O bipụtala akwụkwọ mgbasa iri isii na ise n'ime akwụkwọ akụkọ ndị ọhụrụ na mpaghara na mba ụwa na mpaghara isiokwu a. {{DEFAULTSORT:Idigbe, Oni Emmanuel}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 8l6skig8lyr1i6yt8lhme3fkaougffq Ibe Osonwa 0 35546 729343 148526 2026-09-30T00:04:33Z ~2026-52574-37 66681 added {{DEFAULTSORT}} and {{databox}} 729343 wikitext text/x-wiki {{Databox}} <ref>{{Cite web|author=Emeruwa|first=Chijindu|date=2022-08-19|title=Reps aspirant, Okwara sues for calm over soldiers, gunmen attacks in Ohafia community|url=https://dailypost.ng/2022/08/19/reps-aspirant-okwara-sues-for-calm-over-soldiers-gunmen-attacks-in-ohafia-community/|accessdate=2023-04-28|work=Daily Post Nigeria|language=en-US}}</ref>bụ onye ndọrọndọrọ nhọrọ Naijiria bụrụkwa onye otu ụlọ omeiwu Federal si Arochukwu/Ohafia Federal Constituency nke Abia steeti na pla omebe iwu nke iri. . <ref>{{Cite web|date=2023-02-28|title=#NigeriaElections2023: Abia Deputy Speaker loses Rep seat to LP|url=https://punchng.com/nigeriaelections2023-abia-deputy-speaker-loses-rep-seat-to-lp/|accessdate=2023-04-28|work=Punch Newspapers|language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web|author=Amarachi|date=2023-02-28|title=#NigeriaElections2023: Abia Deputy Speaker Loses Rep Seat To Labour Party|url=https://www.tori.ng/news/228660/nigeriaelections2023-abia-deputy-speaker-loses-rep.html|accessdate=2023-04-28|work=Tori.ng|language=English}}</ref>Osonwa, onye otu Labor Party ikike nhọpụta nke otu ya ka ọ zọọkwa ọkwa Arochukwu/Ohafia Federal Constituency site na osisi.  [1] Na February 25, 2023, ọhụrụ aka ụlọ ndị omebe iwu, Osonwa ikike vootu 8,946 iji merie onye zọọ ọkwa People's Democratic Party (PDP) na osote onye isi oche nke Abia steeti, Ifeanyi Uchendu na onye ji otu APC Dan Okeke merie. {{DEFAULTSORT:Osonwa, Ibe}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] r1ek6lefsluu9ouidbbf64ciswpokvx Ransome-Kuti nke Yemen 0 35548 729340 194347 2026-09-29T23:58:05Z ~2026-52574-37 66681 added {{DEFAULTSORT}} 729340 wikitext text/x-wiki [[Faịlụ:Yemisi Ransome-Kuti.jpg|thumb]] Yemisi Ransome-Kuti bụ naanị nwa Azaraya Olusegun Ransome-Kuti MBE (onye a mụrụ Chief Pharmacist na Federation of Nigeria n'afọ 1956 wee jee ozi ruo mgbe ọ lara ezumike nka na ụlọ ọrụ ọrụ etiti. N'afọ 1951, a ahụmahụ  ya ka ọ bụrụ onye otu nzaghachi. Ezi Order nke ebe Ukwu Britain site n'aka Eze George VI ).  Ọ bụkwa nwa nke Rev. Canon Josiah Ransome-Kuti .  [1] Nwanne nwanne nna ya bụ Chief Funmilayo Ransome-Kuti bụ onye mbụ na-ahụ maka njide na Naijiria bụ onye sokwa na ndị image anya gara ị kpa ilana akwụkwọ onwe maka obodo ha site n'aka ndị Briten. Ransome-Kuti bụ nwanne nna nke Fela Kuti, Olikoye Kuti, Beko Ransome-Kuti and Africa's first Nobel Prize for Literature -winner Wole Soyinka, onye nne ya bụ Ransome-Kuti.  [1] O nwe ụmụ anọ: Segun Bucknor nke di ya mbụ, onye nwụrụ anwụ Captain Frederick Oluwole Bucknor, na atọ di ya nke abụọ, Dr Kunle Soyemi - Bola Soyemi, Seun Soyemi na Eniola Soyemi.  Mụ na Fela Kuti, Beko Kuti na Koye Kuti nwụrụ, Yemisi bụ ekiri Ransome-Kuti ogbugbu a. .Ọ na-adịbeghị anya <nowiki></link></nowiki> lara ezumike nká dị ka onye isi oche nke otu ọ ntọala ntọala, The Nigerian Network of Non-Governmental Organizations (NNNGO).  [1] Mbụ mbụ nke ụdị ya na Naijiria na-achịkọta òtù ọha mmadụ, ọ bụ onye ozi e hiwere ya n'afọ 1992 iji mee ka nna kwekọọ n'otu maka ngalaba nke atọ na ụgbọ na-enwe na nhazi obodo. {{DEFAULTSORT:Yemen, Ransome-Kuti}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 7e4qtk5ah36vw0xntlra1g2b861xkny Ugochukwu Uba 0 35552 729339 458822 2026-09-29T23:54:31Z ~2026-52574-37 66681 added {{DEFAULTSORT}} and {{databox}} 729339 wikitext text/x-wiki {{Databox}} . <ref>{{Cite web|title=Ugochukwu Uba Archives|url=https://gazettengr.com/tag/ugochukwu-uba/|accessdate=2023-07-04|work=Peoples Gazette}}</ref>Ugochukwu Uba {{Audio|LL-Q33578 (ibo)-King ChristLike-Ugochukwu Uba.wav|Audio}} (amuru 22 May 1949) bu onye aghandọrọ nhọrọ Naijiria na onye bụbu onye omebe iwu nke Anambra South Senatorial Zone.  [1] [2] N'afọ 2021, a mgbaàmà ya dị ka onye ga-azọ ọkwa ọkwa nke otu pati People's Democratic Party (PDP) na ọhụrụ steeti Anambra .  [3] [4] Ọ nọchitere anya sịnetị Anambra South site na 2003 ruo 2007 O si obodo Umuoru dị na Uga, n'okpuru Aguata na steeti Anambra, Naijiria.  [1] Ugochukwu gụchara akwụkwọ praịmarị ya na St Cyprian Primary School, Port Harcourt.  Emechara ụlọ akwụkwọ ya na Stella Maris College, Port Harcourt;  Rivers State and Government College, Umuahia, Abia State.  Ọ bụrụ akara ugo ya na ihe oyiyi ndị dị na Mahadum Nigeria Nsukka (UNN) site na 1971 ruo 1973 tupu ọ kwaga Mahadum Carleton, Ottawa ebe ọ gụchara Bachelor of Arts (BA Hons) First klaasị na-ahụ ada ada .  [2] O mechara akara akara ugo ojiji nna ya ukwu na Mahadum Carleton wee nwere akara ugo ike doctorate na Mahadum Queen, Kingston Canada.  <nowiki></link></nowiki>[ ] ] [3] bụkwa onye nwe mba ofesi nke Nigerian Political Science Association site na 1982-1984. Ọ bụ ọrụ dị ka onye nkuzi na UNN ebe ọ egwu nkuzi site na 1981 ruo 1998 na Ngalaba Sayensị akụkụ na Ngalaba ngalaba.  O mechara bụrụ mmetụta nke Academic Staff Union of Universities (ASUU) University of Nigeria, Nsukka Branch.  [1] Ọ jere ozi n' Anambra steeti n'etiti 1990 na 1996 dịka onye isi ụlọ ọrụ ọha na eze na onye isi ego na kọmishọna, 1999-2003.  N'afọ 2003, ọ na-egosi senator nke Federal Republic of Nigeria ma nọchite anya Anambra South Senatorial Zone ruo 2007. [2] [3] N'afọ 2021, a mgbaàmà ya dị ka onye ga-azọ ọkwa ọkwa nke otu pati PDP na-amalite aka  steeti Anambra .  [4] [5] [6] Ugochukwu Uba bụkwa onye Knight of the Anglican Communion. {{DEFAULTSORT:Uba, Ugochukwu}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] [[Òtù:Ndị Igbo]] 4iiwnwum2myel7eh3juhsryxl05husy Gracy Ukala 0 35553 729338 721462 2026-09-29T23:52:12Z ~2026-52574-37 66681 added {{DEFAULTSORT}} and {{databox}} 729338 wikitext text/x-wiki {{Databox}} . <ref name="gale">{{Cite web|url=http://www.encyclopedia.com/arts/educational-magazines/ukala-gracy-1946|title=Ukala, Gracy 1946-|work=Contemporary Authors|publisher=encyclopedia.com}}</ref> <ref name="echo">{{Cite news|url=http://www.africanecho.com/africanechonews7-dec02.html|title=Ada in London - Surviving the Traumas- Book Review|work=African Echo|date=2 December 2005|archive-date=3 February 2020|access-date=31 January 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20200203154009/http://www.africanecho.com/africanechonews7-dec02.html|url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=xbcyAAAAIAAJ&q=Gracy+Ukala+1946|title=Nigerian Female Writers: A Critical Perspective|author=Otokunefor|first=Henrietta C|year=1989|isbn=9782601098}}</ref>A njikota Grace Ukala na Mbiri na 19 1946. Ọ bụ ada Godwin na Beatrice Ukala.  Ọta nzere BA na Mahadum Ibadan, MEd na Mahadum Benin na MPh na Mahadum Lagos Ọ bụ onye isi ntọala nke Emotan College, Benin City (1980 ruo 1990), ebe ọ ama ọkwa nke Principal sere ìhè., 1986. [1] Ọ  bụkwa onye isi ngalaba bekee na Geoffrey Chaucer School dị na London site na 1990 ruo 1995, onye isi ngalaba ngalaba na Eastlea Community School dị na London site na 1996 ruo 2000 na onye njikwa ngalaba nkwado na ụlọ akwụkwọ Bow Boys dị na London site  na 2000 ruo 2002 Ọ bụ onye edemede nke akwụkwọ Dizzy Angel, bụ onye meri nturu ugo akwụkwọ na 1985 maka ihe ihe onwe ya mere ihe gbasara omenala na Nigeria dị ka njikere na ngwaọrụ nke na-eche ụmụ ihu.  [1] Ụka Ụka ​​ndị isi ndị ọzọ The Broken Bond (UPL, 2001) na Ada na London, Surviving the Traumas (Outskirts Press, 2005) . <ref name="gale" />Site na 1999 ruo 2001, ọ bụ onye isi ala na onye nchoputa nke Aghụghọ Minority Education na Cultural Enrichment Services.  Na 2002, ọ stran onye isi njikwa na Goldsparkle Consulting Services.  Ukala aka n'akpụ, mkpirisidis na uri n'ụdị iche, Nigerian Observer. {{DEFAULTSORT:Ukala, Gracy}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] ikhef1lp2xbp73y72n43rtvtpwmjvmv Olaniyi Afonja 0 35892 729337 209921 2026-09-29T23:47:38Z ~2026-52574-37 66681 added {{DEFAULTSORT}} 729337 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Olaniyi Afonja|other_names=Sanyeri|image=|caption=|birth_name=Olaniyi Mikail Afonja|birth_date={{birth date and age|1974|10|14|df=y}}|birth_place=[[Oyo State, Nigeria]]|occupation=[[Actor]], [[Comedian]]|nationality=Nigerian|citizenship=Nigerian|years_active=1992- till date|spouse=Hawawu Omolara Afonja (m. 2013)|partner=|children=2|alma_mater=Durbar Grammar School|awards=Yoruba Movie Academy awards Best Comedy Actor (Nominated) , 2015 City People Entertainment awards Best Movie Producer of the year and Comic Actor of the year}} '''Olaniyi Mikail Afonja''' {{Audio|Yo-Olaniyi Afonja.ogg|Audio}} Listeni (amụrụ na 14 Ọktoba 1974), nke a maara nke ọma dị ka '''Sanyeri''', bụ onye Naijiria na-eme ihe ọchị, onye na-emeeme ihe nkiri na onye na-emepụta ihe nkiri.<ref name=":0">{{Cite web|date=2019-09-01|title=Anybody criticising me for making only comedy is blind – Sanyeri|url=https://punchng.com/anybody-criticising-me-for-making-only-comedy-is-blind-sanyeri/|accessdate=2022-03-08|work=Punch Newspapers|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|title=Anybody criticising me for making only comedy is blind – Sanyeri|url=https://punchng.com/anybody-criticising-me-for-making-only-comedy-is-blind-sanyeri/|work=Punch Newspapers|date=2019-09-01|accessdate=2024-02-08|language=en-US|author=Tofarati Ige}}</ref> == Mbido ndụ na agụmakwụkwọ == Amụrụ na mpaghara Bola n'obodo Oyo na steeti Oyo dị ka nwa mbụ nne na nna ya, Olaniyi gụrụ akwụkwọ na St. Michael Primary School, Ọkè-èbó, Oyo State na Durbar Grammar School, Oyo Town, Oyo State ebe ọ gụsịrị akwụkwọ ya. agụmakwụkwọ sekọndrị.<ref name=":1">{{Cite web|title=Nigeriafilms|url=https://www.nigeriafilms.com/|work=Nigeriafilms|accessdate=2024-02-08|language=en-US|archivedate=2023-06-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230627000901/https://www.nigeriafilms.com/}}</ref> == Ọrụ == Ọrụ ime ihe nkiri nke Olaniyi malitere na 1992, mgbe ọ sonyeere otu ihe nkiri nke enyi ya mere ka ọ mata. 'afọ 1996, Olaniyi kwagara [[Ȯra Lagos|Lagos Steeti]] iji kwalite ọrụ ya ma kemgbe ahụ, ọ na-eme ọtụtụ ihe nkiri Yoruba.<ref>{{Cite web|title=3 funniest Yoruba actors in town|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/sanyeri-okunnu-saka-3-funniest-yoruba-actors-in-town/55b1s9k|work=Pulse Nigeria|date=2015-05-13|accessdate=2024-02-08|language=en|author=Gbenga Bada}}</ref><ref name=":1" /> == Ihe nkiri == * ''Obakeye'' * ''Awero'' * ''Edun Ara'' * ''Jenifa'' * ''Opa Kan'' * ''Omo Carwash'' * ''Sekere'' * ''Mawe Ku'' * ''Sanyeri na London'' * ''Ibale'' * ''Apaadi'' * ''Olu Omo'' * ''Koboko'' * ''Salako Alagbe'' * ''Omo Iya Meji'' * ''Nne Na-eme nke Ọma'' * ''Osole'' * ''Sanyeri Oloka'' * ''Ụmụ nwoke nọ n'ógbè ahụ'' * ''Ise Awako'' * ''Waheed Kolero'' * ''Afoju Meta'' * ''Isale Koko'' * ''Ndị Merin'' * ''N'ihi ya, ọ bụ n'oge ahụ ka a na-akpọ Kosi Tabi'' * ''Saworo'' * ''Abuke Oshin'' == Ndụ onwe onye == Olaniyi lụrụ Omolara Afonja onye na ya nwere ụmụ abụọ.<ref name=":0" /> == Onyinye na nhọpụta == {| class="wikitable" !Afọ !Ememe mmeri !Ihe nrite !Nsonaazụ !Nkwupụta |- |2014 |Ihe nrite Yoruba Movie Academy |Onye na-eme ihe nkiri kacha mma|Best Comedy Actor |Ahọpụtara |<ref name=":2">{{Cite web|url=http://www.premiumtimesng.com/arts-entertainment/136313-top-yoruba-actors-battle-to-win-at-the-yoruba-movie-academy-awards.html|title=Top Yoruba actors’ battle to win at the Yoruba Movie Academy Awards|work=[[Premium Times]]|author=Ayobami|first=Abimbola|date=27 May 2013|accessdate=11 February 2016}}</ref> |- | rowspan="2" |2015 | rowspan="2" |2015 City People Entertainment Awards |Onye na-emepụta ihe nkiri kacha mma n'afọ (Yoruba) |Best Movie Producer of The Year (Yoruba) |Ahọpụtara |<ref name="nobs">{{Cite news|url=http://www.360nobs.com/2015/07/olamide-tiwa-savage-360nobs-nominated-at-2015-city-people-awards/|title=Olamide, Tiwa Savage, 360Nobs Nominated At 2015 City People Awards|work=360Nobs|author=Mayowa Wana|first=George|date=14 July 2015|accessdate=11 February 2016}}</ref> |- |Onye na-eme ihe ọchị nke Afọ (Yoruba) |Comic Actor of The Year (Yoruba) |Ahọpụtara |<ref name="nobs" /> |} == Hụkwa == * [[:en:List_of_Yoruba_people|Ndepụta nke ndị Yoruba]] == Ihe odide == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Afonja, Olaniyi}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 3rwuo0n2byuhqleenvontuu6kq36ppz Ola Majekodunmi 0 36618 729336 623421 2026-09-29T23:41:44Z ~2026-52574-37 66681 added {{DEFAULTSORT}} 729336 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Ola Majekodunmi|image=|birth_name=Olufemi Wuraola Majekodunmi|birth_date=|birth_place=Lagos, Nigeria|death_date=|death_place=|alma_mater=|occupation=|spouse=|children=}} '''Ola Majekodunmi''' bụ onye Naijiria-Irish na-eme ihe ngosi, onye edemede, onye na-emepụta ihe na Gaeilgeoir. == Ọrụ == Majekodunmi malitere igosi ihe ngosi redio <ref name="RnaL">{{Cite web|title=Ola Majekodunmi|url=http://www.raidionalife.ie/en/presenters/ola-majekodunmi-2/|work=Raidió na Life|accessdate=2 June 2020}}</ref> Raidió na Life na 2014, na-egosi Seinnliosta an tShairn na mgbe e mesịrị ''Afra-Éire''. Ọ bụ onye ọbịa na-enye onyinye ugboro ugboro na ihe ngosi redio ndị ọzọ na RTÉ Radio 1, RTÉ Raidió na Gaeltachta, [[RTÉ 2XM]]">RTÉ 2FM, RTÉ 3XM, BBC Radio Ulster, BBC Radio Foyle na BBC Radio 1Xtra. Ọ na-egosipụtakwa dị ka onye na-enye aka na TV na RTÉ, TG4 na BBC. Ọ bụkwa otu n'ime ndị isi na-enye aka na podcast Motherfoclóir nke Darach Ó Séaghdha kwadoro. A họpụtara ya maka National Student Media Awards na Iriseo tríireacht category na maka Student Achievement Awards Ireland na feachtas na Gaeilge category. <ref name="Africa Day">{{Cite web|title=Introducing Africa Day 2018 Champion: Ola Majekodunmi|url=https://africaday.ie/introducing-africa-day-2018-champion-ola-majekodunmi/|work=Africa Day Ireland|accessdate=2 June 2020|date=26 April 2018}}</ref> bụ MC nke Dance Zone na 2018 Africa Day na Dublin. [1] <ref>{{Cite web|title=Ola Majekodunmi - Hair - Pantisocracy Season 3 Episode 5|url=https://vimeo.com/271059443|work=Vimeo|accessdate=2 June 2020|date=21 May 2018}}</ref> bụ otu n'ime ndị ọbịa gosipụtara na RTÉ Radio 1 show ''Panti'', nke Panti kwadoro. N'afọ 2018, Majekodunmi duziri ihe nkiri dị mkpirikpi What does Irishness Look Like?''Gịnị ka Irishness Dị?''<ref>{{Cite web|title=This Brilliant Video Will Make You Think About Irishness|url=https://www.todayfm.com/muireann-oconnell/this-brilliant-video-will-make-you-think-about-irishness-330772|work=TodayFM|accessdate=2 June 2020}}</ref><ref name="McClelland">{{Cite web|author=McClelland|first=Niamh|title=The 'What Does Irishness Look Like?' video is playing a blinder on Twitter right now|url=https://www.dailyedge.ie/what-does-irishness-look-like-4141264-Jul2018/|work=The Daily Edge|accessdate=2 June 2020|language=en}}</ref>, nke nyochara okwu ndị metụtara ajọ mbunobi na njirimara mba na Ireland. <ref>{{Cite web|author=Roantree|first=Meghan|title=An Event Celebrating Women Of Colour In Ireland Is Taking Place This Weekend|url=https://stellar.ie/life/an-event-celebrating-women-of-colour-in-ireland-is-taking-place-this-weekend/73090|work=Stellar|accessdate=2 June 2020|language=en}}</ref> bụ onye guzobere Beyond Representation, nke na-achọ ijikọ ma mee emume ụmụ nwanyị na-acha uhie uhie na Ireland. <ref>{{Cite web|author=Hijmans|first=Alex|title=Duine dubh nó duine gorm? Cén dath sin ar do chraiceann?|url=https://tuairisc.ie/duine-dubh-no-duine-gorm-cen-dath-sin-ar-do-chraiceann/|work=Tuairisc.ie|accessdate=2 June 2020|language=ga-IE}}</ref> ekwuola maka okwu metụtara ịkpa ókè agbụrụ <ref name="Dhuinn">{{Cite news|author=Dhuinn|first=Siún Ní|title=Cad is brí le 'colourism'?|url=https://www.rte.ie/gaeilge/2018/0130/937120-cad-is-bri-le-colourism/|accessdate=2 June 2020|date=1 February 2018|language=Irish}}</ref> Ireland, na maka okwu nsogbu na Irish metụtara ndị isi ojii. [1] [2] <ref>{{Cite news|title=Tuarascáil: Irish Times|publisher=Irish Times|date=21 December 2020}}</ref>'ọnwa Nọvemba afọ 2020, a họpụtara Majekodunmi ka ọ bụrụ onye otu Foras na Gaeilge maka afọ anọ. N'afọ 2022, ọ malitere igosi ihe ngosi egwu ọhụrụ, 'Unheard' na RTÉ 2XM na-egosipụta ndị omenkà ojii na Gaelach. == Ndụ onwe onye == A mụrụ Majekodunmi na Lagos, Naijiria. Ya na ezinụlọ ya bịara Ireland na 1997, mgbe ọ dị ọnwa asaa, tupu ya ebi na Dublin. Majekodunmi gara ụlọ akwụkwọ niile nke Irish, Gaelscoil Lios na nÓg na Coláiste Íosagáin. <ref name="RnaL" /> nwere akara ugo mmụta na Bekee, mgbasa ozi na ọmụmụ ọdịbendị <ref name="Wayman">{{Cite news|author=Wayman|first=Sheila|title=Nigerian parents and fluent in Irish: ‘It still surprises people’|url=https://www.irishtimes.com/life-and-style/health-family/nigerian-parents-and-fluent-in-irish-it-still-surprises-people-1.3496291|accessdate=2 June 2020|work=The Irish Times|date=22 May 2018|language=en}}</ref> na MA na Digital Broadcast Production, ma site na Dún Laoghaire Institute of Art, Design and Technology. <ref name="Africa Day" /> == Edensibia == kwupụtara na Corish mepụtara "akara nke ọchịchị onye kwuo uche ya ... gbasaa site na ahụmịhe ma wuo ya na mgbọrọgwụ Irish-Ireland" ma kpochapụ ndị otu ahụ "na-eme ihe ọ bụla", si otú a ghọọ "onye ndu ọrụ mbụ a na-akwanyere ùgwù na Ireland". Ọ bụ n'otu oge a ka e buliri Mac Aonghusa ka ọ bụrụ osote onyeisi oche nke pati ahụ. Dị ka osote onye isi oche, Mac Aonghusa gbalịrị ịkatọ Corish ka ọ nọrọ na [[Ntuli aka onye isi ala nke Ireland na 1966|Ntuli aka onye isi ala nke]]{{Reflist}} == Njikọ mpụga == * [https://www.youtube.com/watch?v=EqWKR7eq-CQ&feature=youtu.be ''Gịnị ka Irishness Dị?'' na YouTube] {{DEFAULTSORT:Majekodunmi, Ola}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] c1izqescx9w55kk8kzj6js1x59l3l91 Youcef Zirem 0 36945 729330 151437 2026-09-29T23:28:36Z ~2026-52574-37 66681 added {{DEFAULTSORT}} 729330 wikitext text/x-wiki {| class="infobox biography vcard" ! colspan="2" class="infobox-above" style="font-size:125%;" |<div class="fn" style="display:inline-block">Youcef Zirem</div> |- | colspan="2" class="infobox-image" |[[File:Yusef_Zirem.jpg|frameless]] |- ! class="infobox-label" scope="row" |A mụrụ ya | class="infobox-data" |<span style="display:none">(<span class="bday">1964-08-16</span>) </span>16 Ọgọst 1964 (afọ 59) <ref name="vitaminedz"><cite class="citation web cs1"><span class="cx-segment" data-segmentid="60">[https://www.vitaminedz.com "Algerie Actualiés, informations, photos, annonces Algérie"]. </span><span class="cx-segment" data-segmentid="61">''vitaminedz''<span class="reference-accessdate">. </span></span><span class="cx-segment" data-segmentid="62"><span class="reference-accessdate">Retrieved <span class="nowrap">2021-10-31</span></span>.</span></cite></ref> |- ! class="infobox-label" scope="row" |Mba | class="infobox-data category" |Algeria |- ! class="infobox-label" scope="row" |<span style="white-space:nowrap;">Ọrụ a ma ama</span> | class="infobox-data" |Ndụ bụ nnukwu ụgha. The Absence Orbit, Nhọrọ sitere na Akụkọ Algeria <ref name="archive"><templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles><cite class="citation web cs1">[https://web.archive.org/web/20210305133420/https://m.ahewar.org/index.asp?i=3001 "الحوار المتمدن"]. </cite></ref> |} <ref>{{Cite web|date=2021-06-09|title=الحراك نجح بالفعل رغم أن النظام العسكري ما يزال قائما (كاتب صحفي جزائري) – ماپ إكسپريس|url=http://www.mapexpress.ma/ar/actualite/%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D9%83-%D9%86%D8%AC%D8%AD-%D8%A8%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B9%D9%84-%D8%B1%D8%BA%D9%85-%D8%A3%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B3%D9%83%D8%B1/%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%BA%D8%B1%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D9%83%D8%A8%D9%8A%D8%B1/|accessdate=2021-10-31|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210609133748/http://www.mapexpress.ma/ar/actualite/%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D9%83-%D9%86%D8%AC%D8%AD-%D8%A8%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B9%D9%84-%D8%B1%D8%BA%D9%85-%D8%A3%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B3%D9%83%D8%B1/%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%BA%D8%B1%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D9%83%D8%A8%D9%8A%D8%B1/|archivedate=2021-06-09}}</ref>'''Youcef Zirem''' (Arabic) bụ onye edemede Algeria, onye na-eme ngagharị iwe na onye nta akụkọ. <ref>{{Cite web|date=2021-06-09|title=يوسف زيرام تيزي وزو شخصيات أدبية - {{!}} vitaminedz|url=https://www.vitaminedz.com/ar/%D8%AA%D9%8A%D8%B2%D9%8A-%D9%88%D8%B2%D9%88/%D9%8A%D9%88%D8%B3%D9%81-%D8%B2%D9%8A%D8%B1%D8%A7%D9%85-20952-1.html|accessdate=2021-10-31|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210609114122/https://www.vitaminedz.com/ar/%D8%AA%D9%8A%D8%B2%D9%8A-%D9%88%D8%B2%D9%88/%D9%8A%D9%88%D8%B3%D9%81-%D8%B2%D9%8A%D8%B1%D8%A7%D9%85-20952-1.html|archivedate=2021-06-09}}</ref> == Ọrụ == <ref>{{Cite web|date=2021-06-09|title=صحفي جزائري : الحراك نجح بالفعل رغم أن النظام العسكري ما يزال قائما - Fasse {{!}} Fasse.ma {{!}} جريدة فاص|url=https://fassetv.ma/34653.html|accessdate=2021-10-31|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210609145642/https://fassetv.ma/34653.html|archivedate=2021-06-09}}</ref> Zirem <ref>{{Cite web|date=2021-06-09|title=مجلة الثقافة_الجزائر لسنه 2006 العدد 8_9|url=https://archive.alsharekh.org/MagazinePages/MagazineBook/AL_Thaqafa_algerie/AL_Thaqafa_algerie_2006/Issue_8-9/index.html|accessdate=2021-10-31|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210609151612/https://archive.alsharekh.org/MagazinePages/MagazineBook/AL_Thaqafa_algerie/AL_Thaqafa_algerie_2006/Issue_8-9/index.html|archivedate=2021-06-09}}</ref> ndị ọzọ na Al-Bayt akwụkwọ na Algeria bipụtara akụkọ mkpirikpi n'asụsụ [[Asụsụ French|French]] ma sụgharịa ya n'asụsụ [[Arabic]] site n'aka onye edemede Algeria, onye nta akụkọ, na onye nsụgharị Said Khatibi. Ọ nwere njikọ na akwụkwọ "The Absence Orbit, Selections from the Algerian Story". <ref>{{Cite journal|date=2021-06-09|title=الأرشيف: الثقافة_الجزائر العدد 8_9 تاريخ الإصدار 1 يونيو 2006 مقالة الشعر أصعب أصناف الكتابة|journal=الثقافة_الجزائر|issue=8_9|url=https://archive.alsharekh.org/Articles/45/14837/334416|accessdate=2021-10-31|author=زيرام|first=يوسف}}</ref><ref>{{Cite web|date=2021-06-09|title=منتديات ستار تايمز|url=https://www.startimes.com/?t=20674183|accessdate=2021-10-31|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210609152002/https://www.startimes.com/?t=20674183|archivedate=2021-06-09}}</ref> bụ akwụkwọ Youcef nyere aka na Ali Malik, Sufyan Al-Hajjaj, Safia Ketou, Abdul Hakim chaalal, Abdulrahman Zakkar, Hamid Ali Bouassida, Leïla Sebbar, Laila Hamutan, Salim Yasin, Habib Ayyoub, Rachid Mimouni, na Chawki Amari, ebe onye ọ bụla n'ime ndị edemede a bụ ọkachamara n'ide ogologo akụkọ ma ọ bụ paragraf site na akwụkwọ ahụ. Onye nta akụkọ Youcef bipụtara akwụkwọ akụkọ nke abụọ, nke akpọrọ "Ụzọ anwụghị anwụ" (Arabic: tariq alkhulud). N'ime akwụkwọ akụkọ a, Youssef gbalịrị ịbịaru usoro nke nnukwu nsogbu na ihe mgbochi nke ga-ebelata oké ọchịchọ ụmụ nwanyị Algeria. Onye edemede ahụ na-akọwa akụkọ ahụ site na akụkọ ndụ kwa ụbọchị nke nwanyị Algeria aha ya bụ Amina, <ref>{{Cite web|date=2021-06-29|title=ملامح وجه آخر للأدب الجزائري|url=https://www.djazairess.com/djazairnews/27843|accessdate=2021-10-31|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210629070201/https://www.djazairess.com/djazairnews/27843|archivedate=2021-06-29}}</ref> onye na mberede dinara n'ike site n'omume a machibidoro iwu ma hụ onwe ya dị ime. Mgbe ahụ, ọ na-ele mgbanwe nna ya site n'onye udo gaa n'onye isi nke otu ndị Alakụba, nke na-eduga ya ịchọ ebe mgbaba iji zọpụta ya na nrọ ọjọọ nke ibi n'ezinụlọ. Otú ọ dị, ọ hapụrụ echiche nke ịgbapụ ma dị njikere ịnwe nwa amuma ka ọ makụọ ma zụlite, tupu ọ ghọta na mkpa ọ dị ịzụlite nwatakịrị chọrọ ọtụtụ ihe onwunwe. Nke <ref>{{Cite web|date=2021-07-03|title=هل يمكن "محو" سنوات الجمر من الذّاكرة؟ - نفحة|url=https://www.nafhamag.com/2016/02/03/%D9%87%D9%84-%D9%8A%D9%85%D9%83%D9%86-%D9%85%D8%AD%D9%88-%D8%B3%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D8%AC%D9%85%D8%B1-%D9%85%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%B0%D9%91%D8%A7%D9%83%D8%B1%D8%A9%D8%9F/|accessdate=2021-10-31|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210703085604/https://www.nafhamag.com/2016/02/03/%D9%87%D9%84-%D9%8A%D9%85%D9%83%D9%86-%D9%85%D8%AD%D9%88-%D8%B3%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D8%AC%D9%85%D8%B1-%D9%85%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%B0%D9%91%D8%A7%D9%83%D8%B1%D8%A9%D8%9F/|archivedate=2021-07-03}}</ref>-eme ka ọ banye n'òtù ịgba akwụna nke onwe ya tupu ya ezute onye nnọchi anya mba France, Michel, onye ọrụ na Algeria, onye nyere ya ohere ịgbanwe echiche ụwa ya ma kpalie mmetụta ịhụnanya. == Echiche == Youcef kwenyere na òtù Algeria nwere ihe ịga nke ọma, n'agbanyeghị eziokwu ahụ bụ na ọchịchị ndị agha dị n'oge ahụ, ọ kọwara na kọlụm nke akwụkwọ akụkọ (le matin dz) bipụtara, "Movement, òtù ngagharị iwe udo a, afọ abụọ mgbe ọ malitere, ka dị, n'agbanyeghi nsogbu ahụike na mmegide nke ọchịchị ndị agha Algeria... Ọga<ref>{{Cite web|date=2021-06-08|title=- منارة موقع إخباري مغربي تفاعلي يقدم على مدار الساعة الجديد في عالم السياسة، الإقتصاد، الرياضة والمجتمع بالإضافة إلى خدمات أخرى {{!}} بوابة منارة|url=https://menara.ma/|accessdate=2021-10-31|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210608220722/https://menara.ma/|archivedate=2021-06-08}}</ref> ahụ rụrụ ọrụ n'ihi na ọ kpughere ụwa niile ọdịdị nke ọchịchị Algeria: ọchịchị aka ike nke ndị agha. Youcef kwekwaara <ref>{{Cite web|date=2021-06-09|title=الجزائر 1 {{!}} "الجزائر1" ينشر القائمة السرية لقيادة "الماك" الانفصالية الجزائر 1|url=https://aljazair1.dz/%D8%A7%D9%84%D8%AC%D8%B2%D8%A7%D8%A6%D8%B11-%D9%8A%D9%86%D8%B4%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%A6%D9%85%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D8%B1%D9%8A%D8%A9-%D9%84%D9%82%D9%8A%D8%A7%D8%AF%D8%A9-%D8%A7/|accessdate=2021-10-31|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210609162513/https://aljazair1.dz/%D8%A7%D9%84%D8%AC%D8%B2%D8%A7%D8%A6%D8%B11-%D9%8A%D9%86%D8%B4%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%A6%D9%85%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D8%B1%D9%8A%D8%A9-%D9%84%D9%82%D9%8A%D8%A7%D8%AF%D8%A9-%D8%A7/|archivedate=2021-06-09}}</ref> ngagharị iwe ndị Algeria bụ oge mbụ ndị Algeria rọrọ nrọ ọnụ, na-enweghị nrụgide ọ bụla, nnwere onwe, ọchịchị onye kwuo uche ya, ikpe ziri ezi nke ọha na eze, na ùgwù, na-eme ka ọ pụta ìhè na mmegharị ahụ gụnyere ndị na-eme ihe ike si n'iyi niile: ndị ndọrọ ndọrọ ọchịchị, ndị Alakụba, ndị na-ahụ maka mba, ndị isi obodo, ndị Socialist na ndị ọzọ. <ref>{{Cite web|date=2021-06-09|title=قادر ربيع - معابر غير واعية / يوسف زيرام / ترجمة ع، ر|url=https://www.ssrcaw.org/ar/show.art.asp?t=2&aid=201774|accessdate=2021-10-31|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210609145118/https://www.ssrcaw.org/ar/show.art.asp?t=2&aid=201774|archivedate=2021-06-09}}</ref> == Ndepụta ọrụ ya == Nke <ref>{{Cite web|date=2021-06-09|title=طباعة - "صالون مغرب مشرق".. مغاربية طاغية حتى توفير مقومات المشرقية|url=https://diffah.alaraby.co.uk/diffah/print//herenow/2020/2/22/%D8%B5%D8%A7%D9%84%D9%88%D9%86-%D9%85%D8%BA%D8%B1%D8%A8-%D9%85%D8%B4%D8%B1%D9%82-%D9%85%D8%BA%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D9%8A%D8%A9-%D8%B7%D8%A7%D8%BA%D9%8A%D8%A9-%D8%AD%D8%AA%D9%89-%D8%AA%D9%88%D9%81%D9%8A%D8%B1-%D9%85%D9%82%D9%88%D9%85%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B4%D8%B1%D9%82%D9%8A%D8%A9|accessdate=2021-10-31|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210609141649/https://diffah.alaraby.co.uk/diffah/print//herenow/2020/2/22/%D8%B5%D8%A7%D9%84%D9%88%D9%86-%D9%85%D8%BA%D8%B1%D8%A8-%D9%85%D8%B4%D8%B1%D9%82-%D9%85%D8%BA%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D9%8A%D8%A9-%D8%B7%D8%A7%D8%BA%D9%8A%D8%A9-%D8%AD%D8%AA%D9%89-%D8%AA%D9%88%D9%81%D9%8A%D8%B1-%D9%85%D9%82%D9%88%D9%85%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B4%D8%B1%D9%82%D9%8A%D8%A9|archivedate=2021-06-09}}</ref> bụ ndepụta nke ọrụ ndị a ma ama nke onye edemede Algeria na onye nta akụkọ Youcef Zirem: <ref>{{Cite web|date=2021-06-09|title=لام أليف: ملامح وجه آخر للأدب الجزائري .. وجوه اللسان المفرنس|url=http://chouar.blogspot.com/2012/01/blog-post_09.html|accessdate=2021-10-31|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210609143920/http://chouar.blogspot.com/2012/01/blog-post_09.html|archivedate=2021-06-09}}</ref> * Ndụ bụ nnukwu ụgha (Arabic: alhayat kidhiba kabira). * Mmụọ nke Sabrina (Arabic: ruh Sabrina), (nchịkọta akụkọ mkpirikpi e bipụtara na 2000). * Sons of Fog (Arabic: 'abna' aldabab), (nchịkọta nke uri e bipụtara na 1995). * Agha nke aghụghọ (Arabic), (nnyocha nyocha nke e wepụtara na 2002). == Nsọpụrụ == mba France, Michel, onye ọrụ na Algeria, onye nyere ya ohere ịgbanwe echiche ụwa ya ma kpalie mmetụta ịhụnanya.mba France, Michel, onye ọrụ na Algeria, onye nyere ya ohere ịgbanwe echiche ụwa ya ma kpalie mmetụta ịhụnanya.{{Reflist}} == Njikọ mpụga == * Mgbasa ozi metụtaraYoucef Ziremna Wikimedia Commons {{DEFAULTSORT:Zirem, Youcef}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 6ry3rtmcll93lq020f00vum6zlo4g8t Martine Condé Ilboudo 0 36987 729325 152705 2026-09-29T23:25:35Z ~2026-52574-37 66681 added {{DEFAULTSORT}} 729325 wikitext text/x-wiki {| class="infobox biography vcard" ! colspan="2" class="infobox-above" style="font-size:125%;" |<div class="fn" style="display:inline-block">Martine Condé Ilboudo</div> |- ! class="infobox-label" scope="row" |A mụrụ ya | class="infobox-data" |1948<br /><div class="birthplace" style="display:inline">Siguiri, Guinea</div> |- ! class="infobox-label" scope="row" |Mba | class="infobox-data category" |Burkina Faso |- ! class="infobox-label" scope="row" |Ụmụ amaala | class="infobox-data category" |Burkina Faso |- ! class="infobox-label" scope="row" |Alma mater&nbsp; | class="infobox-data" |Mahadum nke Ottawa |- ! class="infobox-label" scope="row" |Ọrụ | class="infobox-data role" |Onye nduzi ihe nkiri |- ! class="infobox-label" scope="row" |<span style="white-space:nowrap;">Ọrụ a ma ama</span> | class="infobox-data" |Ozi ụmụ nwanyị maka Beijing |} '''Martine Condé Ilboudo''' (amụrụ n'afọ 1948) bụ onye nduzi ihe nkiri nke Burkinabé. == Ndụ == A mụrụ Martine Condé Ilboudo na Saint-Alexis, Siguiri, Guinea. O nwere nzere masta na nkwukọrịta site na Mahadum Ottawa . <ref name="PallisterHottell2005">{{Cite book|author=Janis L. Pallister|title=French-speaking Women Documentarians: A Guide|url=https://books.google.com/books?id=2C2wzBbTzfQC&pg=PA13|year=2005|publisher=Peter Lang|isbn=978-0-8204-7614-8|pages=13–4}}</ref> Mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ na nkwurịta okwu, ọ ghọrọ otu n'ime ndị mbụ guzobere ụlọ ọrụ mmepụta ihe na Burkina Faso. A họpụtara Martine Condé Ilboudo ka ọ bụrụ onye isi oche nke National Council of Communication (CNC). <ref>[http://news.aouaga.com/h/3188.html Régulation de l’information en période électorale à sidwaya: Un abreuvoir pour le Conseil national de la communication de Guinée-Conakry], Ouaga.com, 30 November 2012.</ref> <ref>[https://web.archive.org/web/20200216172929/http://www.visionguinee.info/2018/01/02/le-burkina-faso-decore-martine-conde/ Le Burkina Faso décore Martine Condé], VisionGuinee.Info, 2 January 2018.</ref>'ọnwa Disemba afọ 2017, gọọmentị mara ya mma dị ka Commander of the Order of Merit for Arts, Letters and Communication . [1] == Ihe nkiri == * ''Siao 92'', 1992 * ''Jazz na Ouaga'', 1993 * ''Mkpu n'ime sahel'', 1994 * ''Ozi ụmụ nwanyị maka Beijing'', 1995 * ''Ịbụ nwanyị taa'', 1998 * Egwú ndị na-akụ egwú na Guinea, 2000 == Edensibia == ọnwa Disemba afọ 2017, gọọmentị mara ya mma dị ka Commander of the Order of Merit for Arts, Letters and Communication{{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Ilboudo, Martine Conde}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] tfh7n58ehjj6tfxjxda5m347eszlv82 Theo Ukpaa 0 36997 729319 656278 2026-09-29T23:20:25Z ~2026-52574-37 66681 added {{DEFAULTSORT}} 729319 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|honorific_prefix=|name=Theo Ukpaa|honorific_suffix=|image=<!-- filename only, no "File:" or "Image:" prefix, and no enclosing [[brackets]] -->|image_upright=|alt=<!-- descriptive text for use by speech synthesis (text-to-speech) software -->|caption=|native_name=|native_name_lang=|pronunciation=|other_names=|siglum=|birth_name=Theo Ukpaa|birth_date=30 May|birth_place=[[Surulere]], [[Lagos State]]|baptised=<!-- will not display if birth_date is entered -->|disappeared_date=<!-- {{Disappeared date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (disappeared date then birth date) -->|disappeared_place=|disappeared_status=|death_date=<!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (enter DEATH date then BIRTH date (e.g., ...|1967|8|31|1908|2|28}} use both this parameter and |birth_date to display the person's date of birth, date of death, and age at death) -->|death_place=|death_cause=<!-- should only be included when the cause of death has significance for the subject's notability -->|body_discovered=|resting_place=|resting_place_coordinates=<!-- {{coord|LAT|LONG|type:landmark|display=inline}} -->|burial_place=<!-- may be used instead of resting_place and resting_place_coordinates (displays "Burial place" as label) -->|burial_coordinates=<!-- {{coord|LAT|LONG|type:landmark|display=inline}} -->|monuments=|nationality=Nigerian|citizenship=<!-- use only when necessary per [[WP:INFONAT]] -->|education=* [[Economics|B.Sc Economics]] * [[Master of Business Administration]]|alma_mater=* [[University of Benin (Nigeria)]] * [[Loyola Marymount University]] * [[New York Film Academy]]|occupation={{flatlist| * [[filmmaker]] }}|years_active=2008–present|era=|employer=* [[Spice TV]] (former) * [[Trace Urban]] (former) * [[Soundcity TV]] (former) * Linda Ikeji TV (former) * [[Africa International Film Festival]] (current)|organization=|agent=<!-- discouraged in most cases, specifically when promotional, and requiring a reliable source -->|known_for=|notable_works=<!-- produces label "Notable work"; may be overridden by |credits=, which produces label "Notable credit(s)"; or by |works=, which produces label "Works"; or by |label_name=, which produces label "Label(s)" -->|style=|height=<!-- "X cm", "X m" or "X ft Y in" plus optional reference (conversions are automatic) -->|television=|title=|term=|predecessor=|successor=|party=|otherparty=|movement=|opponents=|boards=|criminal_charges=<!-- criminality parameters should be supported with citations from reliable sources -->|criminal_penalty=|spouse=|partner=<!-- (unmarried long-term partner) -->|children=|mother=|father=|relatives=|family=|callsign=<!-- amateur radio, use if relevant -->|awards=|website=|module=|module2=|module3=|module4=|module5=|module6=|signature=|signature_size=|signature_alt=|footnotes=}} <ref name="fif">{{Cite web|title=Nollywood Generates Over $1.2b Annually But Only A Few Are Cashing Out, Nollywood Generates Over 1.2 billion Dollars Annually, But Only A Few Are Cashing Out, Says Afriff COO, Theo Ukpaa|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2023/05/05/nollywood-generates-over-1-2b-annually-but-only-a-few-are-cashing-out-says-afriff-coo-theo-ukpaa/|accessdate=2023-05-19|work=[[This Day]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.thisdaylive.com/index.php/2023/05/05/nollywood-generates-over-1-2b-annually-but-only-a-few-are-cashing-out-says-afriff-coo-theo-ukpaa/ "Nollywood Generates Over $1.2b Annually But Only A Few Are Cashing Out, Nollywood Generates Over 1.2 billion Dollars Annually, But Only A Few Are Cashing Out, Says Afriff COO, Theo Ukpaa"]. ''[[This Day]]''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2023-05-19</span></span>.</cite></ref>'''Theo Ukpaa''' (amụrụ na Mee 30) bụ onye nduzi ihe nkiri na onye na-emepụta ihe nkiri na telivishọn na Naijiria. == Mbido ndụ na agụmakwụkwọ == Ukpaa, amụrụ na Surulere, Lagos, tolitere na Lagos na Los Angeles. Ọ bụ nwa nke Capt. Herbert Ukpaa na Beatrice Ukpaa. Nna ya, onye ọkwọ ụgbọ mmiri, nwụrụ na 1998. N'afọ 2005, Ukpaa gụsịrị akwụkwọ na klas mbụ na Economics na Mahadum Benin. Mgbe ahụ, ọ gbasoro [[Master nke Nchịkwa Azụmaahịa|Master of Business Administration (MBA)]] na agụmakwụkwọ zuru oke na Mahadum Loyola Marymount na Los Angeles. N'oge ọ nọ na United States, Ukpaa debanyere aha ịmụ Ime ihe nkiri na New York Film Academy. <ref>{{Cite web|author=|date=2023-05-16|title=Nollywood Has Capacity To Surpass Hollywood, Bollywood With FG Support - Theo Ukpaa|url=https://www.ivory-ng.com/nollywood-has-capacity-to-surpass-hollywood-bollywood-with-fg-support-theo-ukpaa/|accessdate=2023-05-20|work=Ivory NG|language=en-US}}</ref> nwekwara diplọma na Iwu nkwekọrịta site na Mahadum Harvard a na-akwanyere ùgwù. == Ọrụ == Ukpaa malitere ọrụ <ref name="gee">{{Cite web|title=Theo Ukpaa: My Mother Taught Me To Treat Women Delicately. They Are Like Raw Eggs and Should Be Handled Gently|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2019/05/18/theo-ukpaa-my-mother-taught-me-to-treat-women-delicately-they-are-like-raw-eggs-and-should-be-handled-gently/|accessdate=2023-05-20|work=[[This Day]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.thisdaylive.com/index.php/2019/05/18/theo-ukpaa-my-mother-taught-me-to-treat-women-delicately-they-are-like-raw-eggs-and-should-be-handled-gently/ "Theo Ukpaa: My Mother Taught Me To Treat Women Delicately. They Are Like Raw Eggs and Should Be Handled Gently"]. ''[[This Day]]''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2023-05-20</span></span>.</cite></ref> mgbe ọ dị afọ iri na isii site n'ịmụta mmepụta ihe nkiri, ma n'oge ụfọdụ, Wole Oguntokun na Rogers Ofime duziri ya n'ihe nkiri. Onye <ref>{{Cite web|title=Theo Ukpaa|url=https://www.imdb.com/name/nm8007720/bio/|accessdate=2023-05-20|work=IMDb|language=en-US}}</ref>-eme ihe nkiri [[Amaka Igwe]] kụziiri ya edemede ihe nkiri, onye mere okpukpu abụọ dị ka otu n'ime mmadụ abụọ kpaliri ya ịbanye n'ihe nkiri na mbụ na ihe nkiri asụsụ ya "Ahanna", yana [[Tunde Kelani]] na "Ti Nile". <ref>{{Cite web|author=|date=2023-03-23|title=Theo Ukpaa To Mentor Youths At Coal City Film Festival|url=https://sunnewsonline.com/theo-ukpaa-to-mentor-youths-at-coal-city-film-festival/|accessdate=2023-05-20|work=[[The Sun (Nigeria)]]|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Days After His Wedding, Linda Ikeji’s Staffer Theo Ukpaa Accused Of Rape|url=https://saharareporters.com/2018/08/28/days-after-his-wedding-linda-ikeji%E2%80%99s-staffer-theo-ukpaa-accused-rape|accessdate=2023-05-19|work=[[Sahara Reporters]]}}</ref> ka onye nduzi TV, ọ rụrụ ọrụ na [[Soundcity TV]], Spice TV na Trace Urban, Linda Ikeji TV. <ref name="gee"/>'ajụjụ ọnụ ya na This Day, o nyere Tajuddeen Adepetu na [[Sam Onyemelukwe]] otuto maka inye ya njikọ na ohere ndị a. <ref name="gee" /> mgbakwunye na ịbụ onye nduzi nke ọ dịkarịa ala otu mbipụta nke MTV Africa Music Awards na The Headies Awards, ọ bụ onye nduzi of The Experience gospel concert maka ọ dịkarị mbipụta ise. <ref>{{Cite web|title=AFRIFF COO Ukpaa Discusses Business Of Filmmaking At Coal City Film Festival|url=https://thenationonlineng.net/afriff-coo-ukpaa-discusses-business-of-filmmaking-at-coal-city-film-festival/|work=[[The Nation (Nigeria)]]}}</ref><ref>{{Cite web|date=2023-03-25|title=Ukpaa, Others To Headline Masterclass At Coal City Film Festival|url=https://guardian.ng/saturday-magazine/c105-saturday-magazine/ukpaa-others-to-headline-masterclass-at-coal-city-film-festival/|accessdate=2023-05-19|work=[[The Guardian (Nigeria)]]|language=en-US|archivedate=2023-05-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230519180655/https://guardian.ng/saturday-magazine/c105-saturday-magazine/ukpaa-others-to-headline-masterclass-at-coal-city-film-festival/}}</ref> kwadokwara Coal City Film Festival, n'akụkụ Izu Ojukwu na Chichi Nwoko. [1] [2] Ihe nkiri <ref>{{Cite web|date=2023-04-08|title=MultiChoice Reiterates Commitment To Nollywood Ahead AMVCA 2023|url=https://guardian.ng/saturday-magazine/multichoice-reiterates-commitment-to-nollywood-ahead-amvca-2023/|accessdate=2023-05-20|work=[[The Guardian (Nigeria)]]|language=en-US}}</ref> bụ The Hunter bụ nke Africa Magic gosipụtara. <ref name="fif"/> wepụtara ihe nkiri ya bụ Lagos Landing na mmekorita ya na Alliance française . [1] <ref>{{Cite web|title=Influx Of Streaming Platforms Undermining Growth Of Nollywood – Filmmaker, Ukpaa|url=https://www.vanguardngr.com/2023/05/influx-of-streaming-platforms-undermining-growth-of-nollywood-filmmaker-ukpaa/|work=[[Vanguard (Nigeria)]]}}</ref> jara mmetụta nke ịbanye Netflix na Amazon Prime Video n'ime ụlọ ọrụ ihe nkiri Naijiria mma, yana mmetụta nke ihe nkiri. <ref>{{Cite web|date=2021-12-10|title=Theo Ukpaa, Others Empower African Filmmakers At AFRIFF 2021 {{!}} Business Post Nigeria|url=https://businesspost.ng/showbiz/theo-ukpaa-others-empower-african-filmmakers-at-afriff-2021/|accessdate=2023-05-20|work=Business Post|language=en-GB}}</ref> bụ Chief operating officer (COO) nke Africa International Film Festival (AFRIFF) , [1] site na nke ọ na-emepụta na gburugburu ebe obibi ebe ndị na-eme ihe nkiri nwere ike ịkwado ma kpalie ndị nduzi na-abịanụ. <ref name="fif" /> A kpọrọ ya aha n'etiti ndị nduzi site na African Culture Magazine na 2020. <ref>{{Cite web|author=enkay|date=2023-05-16|title=Nollywood has capacity to surpass Hollywood, Bollywood with FG support - Theo Ukpaa|url=https://www.ivory-ng.com/nollywood-has-capacity-to-surpass-hollywood-bollywood-with-fg-support-theo-ukpaa/|accessdate=2023-05-20|work=Ivory NG|language=en-US}}</ref> == Arụmụka == Onye <ref>{{Cite web|title=Days After His Wedding, Linda Ikeji’s Staffer Theo Ukpaa Accused Of Rape|url=https://saharareporters.com/2018/08/28/days-after-his-wedding-linda-ikeji%E2%80%99s-staffer-theo-ukpaa-accused-rape|accessdate=2023-05-21|work=[[Sahara Reporters]]}}</ref>-eme ihe nkiri na TV bụ Emilia Samuel boro Ukpaa ebubo ndina n'ike. <ref>{{Cite web|title=Linda Ikeji Sacks Staff Accused Of Rape|url=https://saharareporters.com/2018/08/30/linda-ikeji-sacks-staff-accused-rape|accessdate=2023-05-21|work=[[Sahara Reporters]]}}</ref><ref>{{Cite web|author=|date=2018-08-30|title=Linda Ikeji Fires Staff Accused Of Rape|url=https://www.tvcentertainment.tv/2018/08/linda-ikeji-fires-staff-accused-of-rape/|accessdate=2023-05-20|work=[[TVC News]]|language=en-US|archivedate=2025-05-31|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250531063721/https://tvcentertainment.tv/2018/08/linda-ikeji-fires-staff-accused-of-rape/}}</ref> kwuru na ihe omume ahụ mere na nke mbụ ya mgbe ọ ka na-arụ ọrụ na Spice TV ma ọ bịara dị ka onye na-asọ mpi maka asọmpi nke ụlọ ọrụ TV haziri na 2008. <ref>{{Cite web|title=Rape Allegation: Linda Ikeji Writes Open Letter To Ex-Staff|url=https://www.thisdaylive.com/|accessdate=2023-05-19|work=[[This Day]]}}</ref><ref>{{Cite web|title=Theo Ukpaa: I Was A Player And I Broke Many Hearts, But I Never Raped Emilia Samuel|url=https://saharareporters.com/2018/09/07/theo-ukpaa-i-was-player-and-i-broke-many-hearts-i-never-raped-emilia-samuel|accessdate=2023-05-20|work=[[Sahara Reporters]]}}</ref> gọnahụrụ ihe merenụ ma ọ nweghị ebubo ọ bụla e tinyere, ọ bụ ezie na onye were ya n'ọrụ kwuru na ọ ga-akwụ ụgwọ iwu ma ọ bụrụ na onye ahụ chọrọ ịkwụ ụgwọ. <ref>{{Cite web|author=|first=|date=2018-08-30|title=Linda Ikeji Sacks Staff Accused Of Raping Teenager|url=https://dailynigerian.com/linda-ikeji-sacks-staff-accused-of-raping-teenager/|accessdate=2023-05-20|work=[[Daily Nigerian]]|language=en-GB|archivedate=2023-05-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230520094037/https://dailynigerian.com/linda-ikeji-sacks-staff-accused-of-raping-teenager/}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Linda Ikeji Fires Theo Ukpaa Following Rape Allegations|url=https://dailytimesng.com/linda-ikeji-fires-theo-ukpaa-following-rape-allegations/|work=[[Daily Times (Nigeria)]]}}</ref> bụ na [[Linda Ikeji]] chụpụrụ ya dị ka Onye isi mmemme na Linda Ikezi TV. [1] [2] == Ihe nkiri == * Ahụmahụ Marathon (obere) 2015 * MTN Space (obere) 2015 * MTN Callertunes (obere) 2016 * Gbalaga 2017 * Ịda na Lagos 2018 * Aha m abụghị olulu 2019 * Nwa agbọghọ a kpọrọ òkù 2021 * Enitan (obere) 2022 * Òtù nke Atọ 2022 * Onye Ọchụnta 2023 * Haywire 2023<ref>{{Cite web|title=Theo Ukpaa {{!}} Nollywood, Nigerian Movies & Casting|url=https://nlist.ng//people/theo-ukpaa-2056/|accessdate=2023-05-20|work=N List|language=en-GB}}</ref> == Edensibia == ọrụ TV haziri na 2008. gọnahụrụ ihe merenụ ma ọ nweghị ebubo ọ bụla e tinyere, ọ bụ ezie na onye were ya n'ọrụ kwuru na ọ ga-akwụ ụgwọ iwu ma ọ bụrụ na onye ahụ chọrọ{{Reflist}} [[Òtù:Onye édémédé akwukwọ si-na Naigeria]] {{DEFAULTSORT:Ukpaa, Theo}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] cmxq0g70962vwdpc65ho2ytg10vcli5 Zandile Ndhlovu 0 36998 729316 180030 2026-09-29T23:18:32Z ~2026-52574-37 66681 added {{DEFAULTSORT}} 729316 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Zandile Ndhlovu|birth_date=|birth_place=[[Soweto]], South Africa|alma_mater=|image=|caption=|nationality=|occupation=freediving instructor|awards=[[100 Women (BBC)]] (2023)}} '''Zandile Ndhlovu''' bụ onye na-echekwa ihe na South Africa, onye na-ahụ maka mmekọrịta mmadụ na ibe ya, na onye na-eme ihe nkiri bụ onye isi ojii mbụ na-akụzi nnwere onwe na mba ahụ. Ọ bụ onye guzobere The Black Mermaid Foundation. N'ọnwa Nọvemba 2023, a kpọrọ Ndhlovu aha na ndepụta 100 nke ụmụ nwanyị nke BBC. <ref>{{Cite web|title=BBC 100 Women 2023: Who dey on di list dis year? - BBC News Pidgin|url=https://www.bbc.com/pidgin/resources/idt-02d9060e-15dc-426c-bfe0-86a6437e5234|accessdate=2023-11-23|work=News Pidgin}}</ref> == Akụkọ ndụ == A zụlitere Ndhlovu n'obodo Soweto, nke dị n'ókè Johannesburg. Ọ gakwaghị n'ọdọ mmiri ma ọ bụ mụta igwu mmiri mgbe ọ bụ nwatakịrị ruo mgbe ọ dị afọ iri na otu wee banye n'ụlọ akwụkwọ agbụrụ dị iche iche. Ọ bụbu onye ndụmọdụ na-elekwasị anya na nha nhata, ọdịiche, na itinye aka. Ịhụnanya ya maka oké osimiri malitere mgbe ọ gara Bali, Indonesia ma nwee ahụmahụ n'ịgba mmiri na nke mbụ ya. Mgbe <ref>{{Cite news|author=Sheppard|first=Emma|date=2023-10-31|title='We tell kids, this ocean is yours': how South Africa's 'Black Mermaid' inspires children to swim|language=en-GB|work=The Guardian|url=https://www.theguardian.com/the-tech-that-makes-it-possible/2023/oct/31/we-tell-kids-this-ocean-is-yours-how-south-africas-black-mermaid-inspires-children-to-swim|accessdate=2023-11-23}}</ref> na-agụ Instagram, ọ bịara na freediving wee bụrụ onye nkuzi scuba diving. Ndlovu ghọrọ onye nkuzi nwanyị ojii mbụ si South Africa ma jiri ịhụnanya kpọọ ya Black Mermaid. N'afọ 2020, o guzobere Black Mermaid Foundation. Na obodo Langa, nke dị nso na [[Cape Town]], ọ malitere iso otu obodo rụọ ọrụ. <ref>{{Cite web|author=Dold|first=Lauren|date=2023-07-17|title=Zandi Ndhlovu: Tales of a black mermaid|url=https://www.getaway.co.za/travel/adventures/zandi-ndhlovu-tales-of-a-black-mermaid/|accessdate=2023-11-23|work=Getaway Magazine}}</ref> kụziiri ha otu esi agba mmiri na ịnya mmiri mgbe ha nọ n'ime mmiri, ma mee ka ha mara banyere mmetụta nke ihe mkpofu plastik na anụ ọhịa. == Nkwado == * Cape Union Mart Adventure Film Challenge Aspiring Film Maker Category Winner<ref>{{Cite web|title=Zandile bags the aspiring category at the 2021 Adventure Film Challenge|url=https://www.youtube.com/watch?v=Khc4DVVSRqE|work=YouTube|accessdate=23 November 2023}}</ref> * Onyinye Torchbearer 2021 (PADI) * <ref>{{Cite web|title=The narrative around Black People and Water: Zandile Ndhlovu, TEDxCapeTown|url=https://www.youtube.com/watch?v=pkn3mFIUy8w|work=YouTube|accessdate=23 November 2023}}</ref> okwu Tedx [1] * <ref>{{Cite web|title=2021 Summit Fellows|url=https://www.jacksonwild.org/2021-summit-fellows.html|work=Jackson Wild|accessdate=23 November 2023|archivedate=18 January 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240118005623/https://www.jacksonwild.org/2021-summit-fellows.html}}</ref> Wild Film Making Fellow 2021 [1] * <ref>{{Cite web|title=Free Range Humans // Episode 6: THE BLACK MERMAID (SA)|url=https://www.youtube.com/watch?v=O4-1CmKBWPM|work=YouTube|accessdate=23 November 2023}}</ref> Brand Creator & Free Range Humans [1] * <ref>{{Cite web|title=MSAFIRI – Kenya Airways Inflight Magazine|url=https://pocketmags.com/au/msafiri-kenya-airways-inflight-magazine|work=Pocket Mags|accessdate=23 November 2023}}</ref> gosipụtara ya n'ihu MSAFIRI - Kenya Airways Inflight Magazine (Ọktoba 2023) [1] * <ref>{{Cite web|title=BBC 100 Women Climate Pioneers|url=https://www.bbc.co.uk/news/resources/idt-02d9060e-15dc-426c-bfe0-86a6437e5234|work=BBC|accessdate=23 November 2023}}</ref> 100 Women, 2023 [1] == Edensibia == ọrụ TV haziri na 2008. <ref>{{Cite web|title=Rape Allegation: Linda Ikeji Writes Open Letter To Ex-Staff|url=https://www.thisdaylive.com/|accessdate=2023-05-19|work=[[This Day]]}}</ref><ref>{{Cite web|title=Theo Ukpaa: I Was A Player And I Broke Many Hearts, But I Never Raped Emilia Samuel|url=https://saharareporters.com/2018/09/07/theo-ukpaa-i-was-player-and-i-broke-many-hearts-i-never-raped-emilia-samuel|accessdate=2023-05-20|work=[[Sahara Reporters]]}}</ref> gọnahụrụ ihe merenụ ma ọ nweghị ebubo ọ bụla e tinyere, ọ bụ ezie na onye were ya n'ọrụ kwuru na ọ ga-akwụ ụgwọ iwu ma ọ bụrụ na onye ahụ chọrọ{{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Ndhlovu, Zandile}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] mhh92l8rx8rw9x9rvxs8ag53ysrh4uc Helena Noguerra 0 37002 729312 515022 2026-09-29T23:16:59Z ~2026-52574-37 66681 added {{DEFAULTSORT}} 729312 wikitext text/x-wiki {| class="infobox biography vcard" ! colspan="2" class="infobox-above" style="font-size:125%;" |<div class="fn" style="display:inline-block">Helena Noguerra</div> |- | colspan="2" class="infobox-image" |[[File:Paris_-_Salon_du_livre_de_Paris_2017_-_Helena_Noguerra_-_005.jpg|frameless]]<div class="infobox-caption">Noguerra na 2017</div> |- ! class="infobox-label" scope="row" |A mụrụ ya | class="infobox-data" |<div class="nickname" style="display:inline">Hélène Barbara Ribeiro Furtado Velho Nogueira</div><br /><span style="display:none"> </span> <span style="display:none">(<span class="bday">1969-05-18</span>)</span> 18 Mee 1969 <span class="noprint ForceAgeToShow"> (Afọ 54) &nbsp;</span> <br /><div class="birthplace" style="display:inline">[[Brussels]], Belgium</div> |- ! class="infobox-label" scope="row" |Ọrụ | class="infobox-data role" |<templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><div class="hlist"> * Onye na-eme ihe nkiri * onye na-agụ egwú * onye edemede </div> |- ! class="infobox-label" scope="row" |Afọ ndị ọ na-arụsi ọrụ ike&nbsp; | class="infobox-data" |1987-dị ugbu a |- ! class="infobox-label" scope="row" |Nwunye | class="infobox-data" |<templatestyles src="Plainlist/styles.css"></templatestyles><div class="plainlist"> * <templatestyles src="Template:Marriage/styles.css" /><div class="marriage-display-ws"><div style="display:inline-block;line-height:normal;margin-top:1px;white-space:normal;">Philippe Katerine</div> (nwụrụ n'afọ 1999; nwụkwara n'afọ 2008) <abbr title="married">m.</abbr> (nwụrụ n'afọ 1999; nwụkwara n'afọ 2008&#x29;&#x20; &nbsp;&#x20;&nbsp;&#x5F;&#x5F;&#x69;&#x62;&#x6F;&#x5F;&#x5F;&#x5F;&#x5F;&#x69;&#x62;&#x6F;&#x5F;&#x5F;&#x5F;&#x5F;&#x69;&#x62;&#x6F;&#x5F;&#x5F;&#x20;&#x1ECC;&#x20;&#x62;&#x1EE5;&#x20;&#x65;&#x7A;&#x69;&#x65;&#x20;&#x6E;&#x61;&#x20;&#x1ECD;&#x20;&#x62;&#x1EE5;</div> </div> |- ! class="infobox-label" scope="row" |Ụmụaka | class="infobox-data" |1 |- ! class="infobox-label" scope="row" |Ndị ikwu | class="infobox-data" |Lio (nwanne nwanyị) |} '''Hélène Barbara Ribeiro Furtado Velho Nogueira''' (amụrụ na 18 Mee 1969), nke a maara dịka '''Helena Noguerra''', bụ onye Belgium na-eme ihe nkiri, onye na-agụ egwu na onye edemede. == Ọrụ == A mụrụ Noguerra na Brussels, Belgium.   <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;''[[wikipedia:Tinye edensibịa|<span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2021)">citation needed</span>]]''&#x5D;</sup> E jirila egwu ya mee ihe na mgbasa ozi na mmemme telivishọn dịka Lunettes noires pour nuits blanches nke Thierry Ardisson (1988-1990). Ọ bụrụ abụ na egwuregwu vidio ''Bayonetta'' nke afọ 2009, gụnyere isi isiokwu egwuregwu ahụ Mysterious Destiny na mkpuchi nke Fly Me to the Moon . == Ndụ onwe onye == Ọ bụ nwanne nwanyị onye na-agụ egwu Lio. O nwere nwa nwoke, Tanel Derard, amụrụ na 1991, onye egwu na ihe nlereanya. == Ihe nkiri == {| class="wikitable" !Afọ !Aha ya !Ọrụ !Onye nduzi !Ihe edeturu |- | rowspan="2" |1989 |''Ebe ịsa ahụ'' |Nwaanyị n'Ụlọ Ahịa |John Lvoff | |- |''Asụsụ okooko osisi'' | |Manuel Boursinhac |Dị mkpirikpi |- |1991 |''Ìgwè Ndị Agha'' |Nwanyị |Jean-Claude Missiaen |Obere ihe nkiri TV |- |2001 |''Nwa ahụ dị nsọ'' |Onye na-eme ihe nkiri na TV |Stéphane Clavier |Ihe nkiri TV |- | rowspan="3" |2002 |''Ọ bụrụ na Abụ m Nwoke Ọgaranya'' |Priscille |Gérard Bitton na Michel Munz | |- |''Ụmụ agbọghọ, ọ dịghị onye na-enyo enyo'' |Onye na-eme ihe nkiri |Charlotte Silvera | |- |''Nweghachi'' |Nwanyị nọ n'ọrụ |Nicolas na Bruno |TV dị mkpirikpi |- | rowspan="2" |2003 |''Ọ bụ ya'' |Inès Vieira |Anna da Palma | |- |''Mụ na Almodovar na-eme ihe nkiri'' |Lisa |Jean-Philippe Amar |Dị mkpirikpi |- | rowspan="2" |2004 |''Mkpịsị aka nke mmụọ ozi'' | |Christophe Reynaud |Dị mkpirikpi |- |''Alex n'ala ihe ịtụnanya'' |Nwunye Chineke |Luis Inacio |Dị mkpirikpi |- | rowspan="3" |2005 |''Telma echi'' |Claudia |Anna da Palma | |- |''Igbe Ojii'' |Soraya |Richard Berry | |- |''N'afọ 2013, mmanụ ala agwụla'' |Laurence |Stéphane Meunier |Ihe nkiri TV |- |2006 |''Na Paris'' |Nwa agbọghọ na-agba ọgba tum tum |Christophe Honoré | |- |2008 |''Onye nke ọzọ'' |Onye ọbịa Lars |Patrick-Mario Bernard & Pierre Trividic | |- |2009 |''Salazar: Ndụ onwe onye'' |Christiane Garnier |Jorge Queiroga |Ihe nkiri TV |- | rowspan="6" |2010 |''Mumu'' |Oriakụ Rotaillot |Joël Séria | |- |''Ihe na-emebi obi'' |Sophie |Pascal Chaumeil | |- |''N'okpuru ubube'' |Nnụnụ a na-akpọ Mariette |Arnauld Mercadier |Ihe nkiri TV |- |''Nkọwa'' |Valentine Meursault |Pascal Lahmani |Usoro ihe nkiri TV (1 ihe omume) |- |''Ndị Mafia'' |Laetitia Tavera |Hugues Pagan & Eric Rochant |Usoro ihe nkiri TV (2 episodes) |- |''Emeghị nke a, emeghị nke a'' |Dọkịta na-ahụ maka ọrịa uche ụmụaka |Alexandre Pidoux na Laurent Dussaux |Usoro ihe nkiri TV (3 episodes) |- | rowspan="4" |2011 |''Nwa Akwụkwọ Ducobu'' |Adeline Gratin |Philip nke Chauveron | |- |''A naghị ahọrọ ezinụlọ ya'' |Alex |Onye Kraịst Clavier | |- |''Valparaiso'' |Emma Caglione |Jean-Christophe Delpias |Ihe nkiri TV |- |''Ọ dị nkeji iri n'ebe ọ bụla'' |Nwanyị Stievenart |Arnauld Mercadier |Ihe nkiri TV |- | rowspan="2" |2012 |''Ụlọ Ọgwụ Ịhụnanya!'' |Priscilla |Artus nke Penguern & Gábor Rassov | |- |''Oge ezumike Ducobu'' |Adeline Gratin |Philip nke Chauveron | |- | rowspan="9" |2013 |''Ubi ahịhịa'' |Christine |Onye Nlekọta Dị Mma | |- |''Ụlọ oriri na ọṅụṅụ Normandy'' |Alice Lecorre |Charles Nemes | |- |''Ndụ n'ụlọ'' |Inès |Isabelle Czajka | |- |''Abụ m onye na-akwado Standard'' |Onye na-abụ abụ |Riton Liebman | |- |''Akara nke Ndị Mmụọ Ozi - Miserere'' |Angela Colson |Sylvain White | |- |''Njikọ'' |Julia |Cristina Pinheiro |Dị mkpirikpi |- |''Zlatan'' |Nwanyị na-arụ ọrụ |Julien Lacombe na Pascal Sid |Dị mkpirikpi |- |''Gịnị ka Ze Teuf'' |Ya onwe ya |Benjamin Euvrard |Usoro ihe nkiri TV (1 ihe omume) |- |''Ihe nkiri ezinụlọ'' |Laura |Francis Duquet |Usoro ihe nkiri TV (1 ihe omume) |- | rowspan="3" |2014 |''Fiston'' |Monica |Pascal Bourdiaux | |- |''Alleluia'' |Solange |Fabrice Du Welz |A họpụtara ya - Ihe nrite Magritte maka onye na-eme ihe nkiri kacha mma |- |''Isi nri dị na Paris'' | |Dmitry Dyachenko | |- | rowspan="3" |2015 |''Ruo M'' |Eva |Dorine Hollier |Dị mkpirikpi |- |''Ogbugbu na Collioure'' |Alice Castel |Bruno Garcia |Ihe nkiri TV |- |''Cassandre'' |Georgia |Marwen Abdallah |Usoro ihe nkiri TV (1 ihe omume) |- |2016 |''3 Alụmdi na nwunye na ịhụnanya'' |Juliette |Gilles de Maistre |Ihe nkiri TV |- | rowspan="4" |2017 |''Nabata gị na Nimbao'' |Babeth |Philippe Lefebvre |Ihe nkiri TV |- |''Enwetala m ike m'' |Helena |Nicholas Capus |Vidio egwu |- |''Njem nke Bagel'' |Nne ya |Théodore Bonnet |Usoro ihe nkiri TV (1 ihe omume) |- |''Louis'' |Agnes |Arnauld Mercadier |Usoro ihe nkiri TV (2 episodes) |- | rowspan="3" |2018 |''Ebe ọha na eze'' |Vanessa |Agnès Jaoui | |- |''Ihe na-ebi na roses'' |Cathy Maquart |Frédéric Berthe |Ihe nkiri TV |- |''Mpụ Ndị Zuru Okike'' |Adèle Lacombes |Christophe Douchand |Usoro ihe nkiri TV (1 ihe omume) |- | rowspan="2" |2019 |''Ọkụ ọkụ na St. Petersburg'' |Marie Chabrier |Christophe Douchand |Ihe nkiri TV |- |''Ihe Na-agafe Ọdịdị'' |Alexandra Verdet |Eric Woreth |Obere ihe nkiri TV |- | rowspan="2" |2020 |''Ụbọchị 10 n'enweghị nne'' |Audrey |Ludovic Bernard | |- |''Ọkụ'' |Marie-Angel |Jonathan Cohen na Jeremie Galan |Usoro ihe nkiri TV (1 ihe omume) |- | rowspan="2" |2021 |''Nwa nwanyị'' |Nne Félix |Philip Hawk |Ihe nkiri TV |- |''Onye nọchiri ya'' |Isabelle |Nicolas Guicheteau |Usoro ihe nkiri TV (2 episodes) |- | rowspan="1" |TBA |''Nwatakịrị zoro ezo'' |Beatriz Rojas |Nicolas Steil |''Mgbe emechara ya'' |- |} == Ihe nkiri == {| class="wikitable" !Afọ !Aha ya !Onye dere ya !Onye nduzi |- |2006 |''Mgbe nke ahụ gasịrị'' |Helena Noguerra na Barbara d'Alessandri |Dominique Farrugia na Barbara d'Alessandri |- |2007-2009 |''Ihu'' |John Cassavetes |Daniel Benoin |- |2009 |''Akwụkwọ Rom nke Onye Ahịa'' |Jean-Louis Bauer |Daniel Benoin |- |2014 |''Nwanyị'' |Philippe Minyana |Marcial Di Fonzo Bo |- |2016-2018 |''Vera'' |Petr Zelenka |Marcial Di Fonzo Bo & Élise Vigier |- |2018 |''Colette na Willy'' |Jean Luc Revol |Jean Luc Revol |- |2019 |''Frida'' |Catherine Shaub |Catherine Shaub |- | rowspan="2" |2020 |''Eze Nwanyị nke Ụzọ'' |Pierre Notte |Pierre Notte |- |''Otu iko ikpeazụ maka okporo ụzọ'' |Helena Noguerra |Catherine Shaub |- |} == Nkọwapụta == === Abọm === * 1998: ''Ihe osise: bikini '' * 2001: Azụnụ anụnụ ''Azụmaahịa'' * 2004: ''A mụrụ ya n'ọhịa'' * 2007: Strawberry Vanille ''Osisi Strawberry Vanille'' * 2013: ''Afọ efu'' * 2019: Ọhụrụ ''Ọhịa'' === Ndị na-alụbeghị di === * 1989: ''Anya ojii'' * 1992: ''Osimiri Ndị Mmụọ Ozi'' === Mmekọrịta === * 1987: La ''Bamba'' ft. Los Portos & Lio * 1996: ''Ollano'' ft. Nouvelle Vague Iju Mmiri Ọhụrụ * 2003: L'Héroïne au bain ft. Olivier Libaux * 2004: ''Egwuregwu Ịhụnanya'' / La Fête ft. Rodrigo Leão, Beth Gibbons & Sakamoto * 2005: Le ''Telefon'' na album On Dirait Nino ''N'elu Dirait Nino'' * 2006: ''Dillinger Girl na Baby Face Nelson'' ft. Federico Pellegrini * 2007: Imbécile ft. Olivier Libaux * 2007: Helena na Rezvani na kọntaktị ft. Serge Rezvani * 2009: Masquez les feux ft. Gregory Cerkinsky, Philippe Eveno & Florence Denou * 2010: ''Isiokwu nke Bayonetta: Mysterious Destiny, Fly Me to the Moon'' * 2010: ''Ya mere n'ịhụnanya'' ft. André Manoukian * 2010: ''Ọ bụghị'' ft. François Morel * 2014: ''Rio-Paris'' ft. Natalie Dessay, Agnès Jaoui & Liat Cohen * 2014: N'oké osimiri kwa, e nwere kpakpando ft. Alain Rivet * 2018: ''Ụmụ nwanyị Paris'' ft. Arielle Dombasle, Mareva Galanter & [[Inna Modja]] == Onye dere ya == {| class="wikitable" ! style="background: #CCCCCC;" |Afọ ! style="background: #CCCCCC;" |Akwụkwọ ! style="background: #CCCCCC;" |Onye bipụtara ya |- |2002 |''Onye iro nọ n'ime'' | rowspan="2" |[[Éditions Denoëll|Mbipụta Denoëll]] |- |2004 |''Anọkwara m n'elu tebụl'' |- |2015 |''Njem Dị Iche Iche Ndụ nke Piotr gaa Ala Ndị Na-acha'' |Ihe Omume Sud Junior |- |2017 |''Ciao Amore'' |Ìgwè Flammarion |- |} == Edensibia == noires pour nuits blanches nke Thierry Ardisson (1988-1990). Ọ bụrụ abụ na egwuregwu vidio Bayonetta nke afọ 2009, gụnyere isi isiokwu egwuregwu ahụ Mysterious Destiny na{{Reflist}} == Njikọ mpụga == {{Commons category|Helena Noguerra}} * {{IMDb name|id=1159895}} * [https://web.archive.org/web/20090226055247/http://lalalala.org/helenanoframe.html Foto na diski nke Helena Noguerra] {{DEFAULTSORT:Noguerra, Helena}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] f34uvnltwoh0v90bd950k0j61i54g9o Susan Scott (onye na-eme ihe nkiri) 0 37003 729307 577649 2026-09-29T23:15:00Z ~2026-52574-37 66681 added {{DEFAULTSORT}} 729307 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|image=|caption=}} '''Susan Scott''' bụ onye na-eme ihe nkiri na Britain na South Africa nke a maara maka ihe nkiri ya bụ Stroop - Journey into the Rhino Horn War (2018). A mụrụ ya na [[Zimbabwe]], ezinụlọ ya ndị Britain mechara kwaga South Africa ebe ọ gara ụlọ akwụkwọ sekọndrị. N'inweta agụmakwụkwọ egwuregwu iji mụọ na United States, ọ biri ebe ahụ afọ iri tupu ọ laghachi Africa. Scott na-eme ihe nkiri n'ụwa niile na ihe nkiri nchedo. Africa Geographic akpọwo <ref>{{Cite web|title=Meet Our Mentors – Wildscreen|language=en|url=https://www.wildscreen.org/year-round/meet-our-mentors/|accessdate=|first=|author=|work=www.wildscreen.org|date=|archivedate=2022-01-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220127114210/https://wildscreen.org/year-round/meet-our-mentors/}}</ref> Unsung Conservation Hero. == Mbido ndụ na agụmakwụkwọ == A mụrụ Scott na 1972, na Zvishavane (Shabani n'oge ahụ) na [[Zimbabwe]]<ref>{{Cite web|title=How Documentarian Susan Scott Fuels Her Career by Being a Pond5 stock Artist|language=en|url=https://nofilmschool.com/susan-scott-interview-pond5|accessdate=|first=|author=|work=nofilmschool.com|date=28 October 2021}}</ref> (Rhodesia n'oge yina), nwa nwanyị Douglas James Scott na Iona Scott (née MacKenzie). <ref name="auto2">{{Cite book|title=Susan Scott & Bonné de Bod – STROOP, Journey Into The Rhino Horn War|language=en|url=https://www.audible.com/pd/Susan-Scott-Bonne-de-Bod-STROOP-Journey-Into-The-Rhino-Horn-War-Podcast/B0971LTSZD|accessdate=|first=|author=|date=20 June 2021}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.audible.com/pd/Susan-Scott-Bonne-de-Bod-STROOP-Journey-Into-The-Rhino-Horn-War-Podcast/B0971LTSZD ''Susan Scott & Bonné de Bod – STROOP, Journey Into The Rhino Horn War'']. 20 June 2021 &#x2013; via www.audible.com.</cite></ref><ref>{{Cite web|title=44th Annual International Wildlife Film Festival – Kingdoms of Fire, Ice & Fairy Tales LIVE Screening 5/8|language=en|url=https://podbay.fm/p/trail-1033/e/1620418020|accessdate=|first=|author=|work=podbay.fm|date=7 May 2021}}</ref> nwere nwanne nwoke nke obere ma ha abụọ bụ ụmụ amaala Britain n'ihi nne ha bụ onye Scotland na nna ha bụ onye Scottish. Scott kwuru <ref name="auto2"/> oge ya n'okike na bushveld na Zimbabwe, ebe ndị mụrụ ya nọ nakwa n'ime obodo n'ụlọ nne ya na Isle of Skye na Scotland nwere mmetụta n'ahụ ya. Nke a gara n'ihu mgbe ndị mụrụ ya kwagara South Africa mgbe ọ dị afọ iri na ụma. Ọ nọrọ oge dị ukwuu na Ogige Ntụrụndụ Kruger <ref name="auto2" /> na ogige ahụ ga-emesị bụrụ akụkụ dị mkpa nke akụkọ ahụ na ihe nkiri ya STROOP - Journey into the Rhino Horn War . <ref name="auto1">{{Cite web|title=STROOP – a documentary every single person needs to know about|language=en|url=https://iono.fm/e/653369|accessdate=|first=Brent|author=Lindeque|work=iono.fm|date=}}</ref>Scott mere nke ọma n'egwuregwu n'ụlọ akwụkwọ praịmarị (Mashaba Primary School na Mashava) ebe ọ na-agba ọsọ, na-egwu hockey, netball na tennis, yana ịnọchite anya mpaghara ya maka igwu mmiri na Zimbabwe. <ref>{{Cite web|title=Champion Filmmaker retraces her footsteps through the Roodepoort soil|language=en|url=https://roodepoortrecord.co.za/2021/01/22/champion-filmmaker-retraces-her-footsteps-through-the-roodepoort-soil/|accessdate=|first=Jarryd|author=Westerdale|work=roodepoortrecord.co.za|date=22 January 2021}}</ref>'ụlọ akwụkwọ sekọndrị (West Ridge High School na Roodepoort, South Africa) [1] ọ na-eme egwuregwu (track & field) kwa afọ ma na-egwuri egwu na squash, tennis na hockey. Ọ gara n'ihu na-anọchite anya mpaghara ya na SA Hockey Schools Week na 1988 na 1989, na-eme ka SA Schools B-section team na afọ ikpeazụ ya. Nna Scott gbara ya ume ka ọ gụọ akwụkwọ na mba ofesi, ọ natakwara agụmakwụkwọ egwuregwu na Mahadum Baylor na [[Texas]], United States <ref name="auto2" /> ebe ọ bụ onyeisi ndị otu Golf, na-ede akwụkwọ afọ anọ niile na Baylor. <ref name="auto">{{Cite web|title=Fighting the Rhino War|language=en|url=https://www.baylor.edu/artsandsciences/magazine/193/index.php?id=967996|accessdate=|first=Kevin|author=Tankersley|work=www.baylor.edu|date=2020}}</ref> na-asọpụrụ ya na Mortar Board's Outstanding Woman na Senior Year ya yana ime Dean's List na SWC (South West Conference) Academic Team. <ref name="auto" /> gụsịrị akwụkwọ na 1995 na nzere bachelọ, nkwurịta okwu ihe nkiri. == Ọrụ == <ref name="auto"/> Blacks, onye otu American Cinema Editors (A.C.E.), na Washington, DC, duziri Scott na nhazi. <ref name="auto" /> gara n'ihu na-arụ ọrụ maka ụlọ ọrụ ya dị ka onye na-arụ akwụkwọ ma na njedebe nke ọzụzụ ya, ụlọ ọrụ ya were ya n'ọrụ dị ka onye nchịkọta ihe nkiri, ebe ọ gara n'usoro ihe omume maka Animal Planet, Discovery, National Geographic (American TV channel), NBC na PBS. Scott laghachiri <ref>{{Cite web|title=Ponds5 Flips the Script On Traditional Stock Licensing Model to Accelerate Booming Creator Economy|language=en|url=https://www.prnewswire.com/news-releases/pond5-flips-the-script-on-traditional-stock-licensing-model-to-accelerate-booming-creator-economy-301371437.html|accessdate=|first=|author=|work=www.prnewswire.com|date=8 September 2021}}</ref>'Africa iji dezie ihe nkiri maka ndị na-eme ihe nkiri anụ ọhịa n'ime afọ iri abụọ sochirinụ. <ref>{{Cite web|title=Fighting the Rhino War|language=en|url=https://www.baylor.edu/artsandsciences/magazine/193/index.php?id=967996|accessdate=|first=Kevin|author=Tankersley|work=www.baylor.edu|date=2020}}</ref> na ndị na-ese ihe nkiri anụ ọhịa Peter Lamberti, Richard Matthews (onye na-eme ihe nkiri) na Dereck Joubert rụkọtara ọrụ tupu ha amalite ime ihe nkiri nke ha.Ewezuga ime ihe nkiri, Scott bụ onye na-ese foto. <ref>{{Cite web|title=Wildlife Photographer of the Year 2018 announces winners and honours 4 South African photographers|language=en|url=https://www.getaway.co.za/photography/wildlife-photographer-year-honors-south-african-photographers/|accessdate=|first=|author=|work=|date=17 October 2018}}</ref><ref>{{Cite web|title=Late-Night Feed, Susan Scott|language=en|url=https://www.nhm.ac.uk/wpy/gallery/2018-latenight-feed?tags=ed..|accessdate=|first=|author=|work=www.nhm.ac.uk|date=2018}}</ref>'afọ 2018, foto ya Late-Night Feed nke ụmụ mgbei ojii abụọ na-enye nwa mgbei nri na karama site n'aka onye na-elekọta ụmụ mgbei [1] nwetara otuto dị ukwuu site n'onye na-ese foto nke afọ [2] A kpọkwara foto ahụ aha na Top 100 Wildlife Images of the Year . Ọ na-eto nna ya, onye bụ onye na-ese foto nke ọma yana nne nne ya, onye na-eme ihe nkiri na Britain bụ J.L. MacKenzie, maka anya ya na nka anya. === Thesis nke Haas na Brandt na ọrụ mbụ === Mgbe ọ nọ na Baylor, Scott lekwasịrị anya na ihe nkiri ma bụrụkwa isiokwu nnwale na Chicago Fire (usoro ihe nkiri TV) ndị na-emepụta Derek Haas na Michael Brandt's Master's Thesis on digital nonlinear editing and the effects of the tool on the final film product. E tinyere ọrụ nyocha sitere n'aka ụmụ akwụkwọ kọleji na usoro nọmba na-adịghị ahụ anya ma nye ya akara site n'aka otu ndị editọ A.C.E. iji mee ka data maka thesis Haas na Brandt doo anya. Otu n'ime ndị nchịkọta akụkọ, Tony Black, A.C.E., jụrụ Dr Michael Korpi, prọfesọ Baylor na-ahụ maka ọmụmụ ihe ahụ, ma ọ bụrụ na ọ nwere ike iwe nwa akwụkwọ ahụ nwere nọmba, na-asị "Ọ bụrụ na o kwere omume, enwere m mmasị ịmara onye nke a bụ. Ha ghọtara nhazi. "Ọ bụ ihe ngosi doro anya m nwetụrụla banyere ịdị mma nke ọrụ nwa akwụkwọ ọ bụla", Dr. Korpi kwuru. Scott otutowo <ref name="auto"/> Korpi maka ime ka ọ gbanwee site na ihe nkiri gaa na idezi, ọ gara n'ihu na-arụ ọrụ maka Black na Washington DC ruo afọ isii. === Ọdụm Ikpeazụ === Scott dezigharịrị ma kwụsị ruo afọ atọ na ihe nkiri ihe nkiri, The Last Lions for National Geographic Explorers in Residence filmmakers, Dereck and Beverly Joubert . <ref>{{Cite web|title=The Last Lions – GREEN SCREEN Festival|language=en|url=https://www.greenscreen-festival.de/en/review/2013/d/show/the-last-lions/|accessdate=|first=|author=|work=www.greenscreen-festival.de|date=27 February 2023}}</ref> Ihe nkiri ahụ nwetara ihe nrite maka nhazi <ref>{{Cite web|title=The Last Lions – Wildlife Films|language=en|url=https://www.wildlifefilms.co/thelastlions|accessdate=|first=|author=|work=www.wildlifefilms.co|date=}}</ref>, ọkachasị na Jackson Hole Wildlife Film Festival (nke a na-akpọ Jackson Wild ugbu a) na 2011 na International Wildlife Film Film Festival, IWFF ma na USA. === STROOP - njem n'ime agha nke mpi anụ rhino === <ref name="auto1"/> nwetara echiche ime STROOP - Journey into the Rhino Horn War mgbe ya na onye na-emepụta ya, onye na-eme ihe nkiri telivishọn Bonné de Bod na-eme fim na akụkọ maka 50/50 (usoro ihe omume TV South Africa) na South Africa. <ref>{{Cite web|title=Baylor Film and Digital Media alumna documents the rhino horn war in South Africa|language=en|url=https://baylorlariat.com/2019/10/03/baylor-film-and-digital-media-alumna-documents-the-rhino-horn-war-in-south-africa/|accessdate=|first=Tyler|author=Bui|work=baylorlariat.com|date=3 October 2019}}</ref> abụọ mere ihe nkiri na South Africa, nakwa na [[Kenya]] ma na-aga na nzuzo na mba anọ dị na South East Asia iji kpughee oke mpụ anụ ọhịa na ịzụ ahịa mpi rhino.<ref>{{Cite web|title=Kingdoms of Fire, Ice & Fairy Tales (2020)|language=en|url=https://stories.showmax.com/kingdoms-of-fire-ice-and-fairy-tales-2020/|accessdate=|first=|author=|work=stories.showmax.com|date=15 April 2021|archivedate=19 October 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211019175040/https://stories.showmax.com/kingdoms-of-fire-ice-and-fairy-tales-2020/}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Rhino doccie keeps winning and inspiring|language=en|url=https://www.news24.com/citypress/news/rhino-doccie-keeps-winning-and-inspiring-20190601|accessdate=|first=Grethe|author=Kemp|work=www.news24.com|date=6 June 2019}}</ref> onye nduzi izizi Scott ma merie ihe nrite 30 n'ihe karịrị mmemme ihe nkiri 40 gburugburu ụwa, [1] na-emeri otuto duo site n'aka ndị ọgbọ ụlọ ọrụ na ndị nta akụkọ maka ọrụ ihe nkiri ahụ. [2] <ref>{{Cite web|title='Stroop: Journey into the Rhino Wars' offers a closer look into the world of poaching|language=en|url=https://www.timeslive.co.za/sunday-times/news/2019-01-13-stroop-journey-into-the-rhino-wars-offers-a-closer-look-into-the-world-of-poaching/|accessdate=|first=Anton|author=Crone|work=www.timeslive.co.za|date=13 January 2019}}</ref> === Alaeze nke Ọkụ, Ice na Akụkọ ifo === Ihe nkiri nke a<ref>{{Cite web|title=Trailer KINGDOMS OF FIRE, ICE AND FAIRY TALES|language=en|url=https://vimeo.com/454146698|accessdate=|first=|author=|work=vimeo.com|date=2 September 2020}}</ref> nke Scott bụ ihe ngosi, Kingdoms of Fire, Ice & Fairy Tales na onye na-emepụta Bonné de Bod na-apụta n'ihu igwefoto site na mpaghara ọzara dịpụrụ adịpụ n'ụwa. Duo ahụ ekwuola <ref>{{Cite web|title=Award-winning SA film-makers' new nature documentary is shot at exotic locations around the globe|language=en|url=https://www.iol.co.za/saturday-star/news/award-winning-sa-film-makers-new-nature-documentary-is-shot-at-exotic-locations-around-the-globe-1c84cd8d-f70d-4c71-9f70-367560075fc7|accessdate=|first=Sameer|author=Naik|work=www.iol.co.za|date=26 September 2020}}</ref> ebumnuche nke ihe nkiri a bụ inyere ndị na-ege ntị aka ijikọ na okike. <ref>{{Cite web|title=Voyages dans la nature enchanteresse|language=|url=https://www.arte.tv/fr/videos/105575-000-A/voyages-dans-la-nature-enchanteresse/|accessdate=|first=|author=|work=www.arte.tv|date=|archivedate=2022-02-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220217145648/https://www.arte.tv/fr/videos/105575-000-A/voyages-dans-la-nature-enchanteresse/}}</ref><ref>{{Cite web|title=SA Filmmakers Receive Awards for Kingdoms of Fire, Ice and Fairy Tales|language=en|url=https://www.sapeople.com/2021/04/14/sa-filmmakers-receive-awards-for-kingdoms-of-fire-ice-fairy-tales/|accessdate=|first=Jenni|author=Baxter|work=|date=14 April 2021}}</ref><ref>{{Cite web|title=Alumna profile: Bonné de Bod|language=en|url=https://www.up.ac.za/human-resource-management/news/post_2983056-alumna-profile-bonn-de-bod-|accessdate=|first=|author=|work=www.up.ac.za|date=21 June 2021|archivedate=25 February 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240225175523/https://www.up.ac.za/human-resource-management/news/post_2983056-alumna-profile-bonn-de-bod-}}</ref> gosipụtara ya n'ụwa niile na Jackson Wild na 2020 [1] wee gaa n'ihu merie ọtụtụ ihe nrite na mmemme ihe nkiri tupu a gbasaa ya na Showmax, kykNET, na M-Net Movie Channels na Africa [2] na ARTE na Europe. <ref>{{Cite web|title=All the 2021 Safta nominees|language=en|url=https://www.bizcommunity.com/Article/196/482/215295.html|accessdate=|first=|author=|work=www.bizcommunity.com|date=29 April 2021}}</ref> họpụtara ya maka onyinye ihe nkiri na telivishọn nke South Africa (SAFTA) n'akụkụ My Octopus Teacher na 2021. [1] == Onyinye == Scott gara n'ihu merie ihe karịrị onyinye 30 maka ọrụ ya dị ka onye na-eme ihe nkiri.Ihe nrite ''''Mba'''' ya bịara dị ka onye nchịkọta akụkọ mgbe ọ natara SAFTA maka nhazi ya nke Dolphin Army maka National Geographic na 2010 <ref>{{Cite web|title=All the 2010 SAFTAs winners|language=en|url=https://www.bizcommunity.com/Article/196/66/44985.html|accessdate=|first=|author=|work=www.bizcommunity. com|date=22 February 2010}}</ref> wee merie SAFTA ọzọ n'afọ sochirinụ maka Warthog Mother, <ref>{{Cite web|title=M-Net shows win big at Saftas|language=en|url=https://www.news24.com/Channel/M-Net-shows-win-big-at-Saftas-20110221|accessdate=|first=|author=|work=www.news24.com|date=21 February 2011}}</ref> kwa maka National Geographic. nwetara akara aka, S.A.G.E. site na South Africa Guild of Editors na 2010. [1] <ref>{{Cite web|title=Susan Scott|language=en|url=https://2019.encounters.co.za/guest/susan-scott/|accessdate=|first=|author=|work=2019.encounters.co.za|date=2019}}</ref> ritere ihe nrite Jackson Wild Media Award, nke a na-ewere dị ka OSCARS nke ihe nkiri anụ ọhịa, SAFTA anọ na SAB EnviroMedia ise. <ref>{{Cite web|title=SA Wildlife Crime Thriller Stroop Scoops Major SAFTA Win, Its 28th Award!|language=en|url=https://www.sapeople.com/2020/04/30/sa-wildlife-crime-thriller-stroop-scoops-major-safta-win-its-28th-award/|accessdate=|first=|author=|work=www.sapeople.com|date=30 April 2020}}</ref><ref>{{Cite web|title=AN ENCOUNTER OF EXTRAORDINARY DOCUMENTARIES & PRESTIGIOUS WINE|language=en|url=https://backsberg.co.za/an-encounter-of-extraordinary-documentaries-prestigious-wine/|first=|author=|work=backsberg.co.za|date=27 June 2019|accessdate=12 March 2022|archivedate=20 April 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210420043416/https://backsberg.co.za/an-encounter-of-extraordinary-documentaries-prestigious-wine/}}</ref><ref>{{Cite web|title=Stroop wins Genesis Award in the US|language=en|url=https://m.bizcommunity.com/InBrief/196/595/15151.html|accessdate=|first=|author=|work=bizcommunity.com|date=9 July 2019}}</ref> <ref>{{Cite web|title=SA rhino pic scores big in Wildlife Photographer of the Year competition|language=en|url=https://www.iol.co.za/ios/news/sa-rhino-pic-scores-big-in-wildlife-photographer-of-the-year-competition-17517066|accessdate=|first=|author=|work=www.iol.co.za|date=17 October 2018}}</ref> onye na-emepụta ya bụ Bonné de Bod nwetara ọtụtụ ihe nrite maka ihe nkiri ha STROOP - njem n'ime agha nke mpi rhino, nke a ma ama bụ Best Documentary Award na San Diego International Film Festival na 2018, [1] Genesis Award na Los Angeles maka Best International Documentary na 2019 [2] yana Encounters Documentary Film Festival Audience Award kwa na 2019 [3] na South African Film and Television Award (SAFTA) na 2020. == Ihe nkiri == Akụkụ nke ihe nkiri. {| class="wikitable" style="margin: lem auto lem auto;" |+'''Ụfọdụ n'ime ihe nkiri ndị Scott tinyere aka na ya:''' ! scope="Col" |Afọ ! scope="Col" |Aha ya ! scope="Col" |Ọrụ ! scope="Col" |Onyinye |- |2020 |''Alaeze nke Ọkụ, Ice & Akụkọ ifo'' |Onye nduzi, onye edemede, onye nchịkọta akụkọ |Mmetụta DOCS onyinye maka Best Documentary, Cinematography, Script na Title Design; <ref>{{Cite web|title=Kingdoms of Fire, Ice & Fairy Tales (2020)|language=en|url=https://stories.showmax.com/kingdoms-of-fire-ice-and-fairy-tales-2020/|accessdate=|first=|author=|work=stories.showmax.com|date=15 April 2021|archivedate=19 October 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211019175040/https://stories.showmax.com/kingdoms-of-fire-ice-and-fairy-tales-2020/}}</ref> |- |2018 |''STROOP - Njem n'ime Agha Rhino Horn'' |Onye nduzi, onye edemede, onye nchịkọta akụkọ |<ref>{{Cite web|title=On the couch: "Stroop" filmmakers Bonne de Bod and Susan Scott back with new documentary|language=en|url=https://www.capetalk.co.za/podcasts/127/lunch-with-pippa-hudson/477644/on-the-couch-stroop-filmmakers-bonne-de-bod-and-susan-scott-back-with-new-documentary|accessdate=|first=Pippa|author=Hudson|work=www.capetalk.co.za|date=}}</ref> nkiri ahụ ritere ihe nrite iri atọ. |- |2012 |'' Ọdụm Ikpeazụ'' |Onye nchịkọta akụkọ |<ref>{{Cite web|title='The Last Lions' wins 4 SAFTA Awards|language=en|url=https://www.tourismtattler.com/news/trade-news/the-last-lions-wins-4-safta-awards/|accessdate=|first=|author=|work=www.tourismtattler.com|date=8 April 2013}}</ref> nrite SAFTA maka onye nchịkọta akụkọ kacha mma nke mmemme anụ ọhịa (ya na Candice Odgers kerịtara ya) [1] |- |2008 |''Ndị agha Dolphin'' |Onye nchịkọta akụkọ |Ihe nrite SAFTA maka onye nchịkọta akụkọ kacha mma <ref>{{Cite web|title=All the 2010 SAFTAs winners|language=en|url=https://www.bizcommunity.com/Article/196/66/44985.html|accessdate=|first=|author=|work=www.bizcommunity. com|date=22 February 2010}}</ref> mmemme TV Wildlife [1] |- |- |2000 |''Akụ̀ dị oké ọnụ ahịa nke Royal Captain'' |Onye nchịkọta akụkọ |} == Edensibia == noires pour nuits blanches nke [[Thierry Ardisson]] (1988-1990). Ọ bụrụ abụ na egwuregwu vidio ''[[Bayonetta (egwuregwu vidio)|Bayonetta]]'' nke afọ 2009, gụnyere isi isiokwu egwuregwu ahụ Mysterious Destiny nanoires pour nuits blanches nke [[Thierry Ardisson]] (1988-1990). Ọ bụrụ abụ na egwuregwu vidio ''[[Bayonetta (egwuregwu vidio)|Bayonetta]]'' nke afọ 2009, gụnyere isi isiokwu egwuregwu ahụ Mysterious Destiny nanoires pour nuits blanches nke [[Thierry Ardisson]] (1988-1990). Ọ bụrụ abụ na egwuregwu vidio ''[[Bayonetta (egwuregwu vidio)|Bayonetta]]'' nke afọ 2009, gụnyere isi isiokwu egwuregwu ahụ Mysterious Destiny na{{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Scott, Susan}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] qkq25h570gc08xl7gcom37fhpry9vkn Uga Carlini 0 37017 729303 450666 2026-09-29T23:12:06Z ~2026-52574-37 66681 added {{DEFAULTSORT}} 729303 wikitext text/x-wiki {| class="infobox biography vcard" ! colspan="2" class="infobox-above" style="font-size:125%;" |<div class="fn" style="display:inline-block">Ụgbọ ala Ugalini</div> |- | colspan="2" class="infobox-image" |[[File:Uga_Carlini.jpg|frameless]] |- ! class="infobox-label" scope="row" |A mụrụ ya | class="infobox-data" |<div class="birthplace" style="display:inline">[[Pretoria]], [[Gauteng]], South Africa</div> |- ! class="infobox-label" scope="row" |Mba | class="infobox-data category" |South Africa na Italian |- ! class="infobox-label" scope="row" |Alma mater&nbsp; | class="infobox-data" |Mahadum Stellenbosch |- ! class="infobox-label" scope="row" |Ọrụ | class="infobox-data role" |<templatestyles src="Hlist/styles.css" /><div class="hlist"> * Onye nduzi * onye edemede * onye na-emepụta * onye na-eme ihe nkiri </div> |- ! class="infobox-label" scope="row" |Afọ ndị ọ na-arụsi ọrụ ike&nbsp; | class="infobox-data" |2010 - ugbu a |- ! class="infobox-label" scope="row" |<span style="white-space:nowrap;">Ọrụ a ma ama</span> | class="infobox-data" |Mgbanwe nke Butterfly; Alison |- ! class="infobox-label" scope="row" |Ụmụaka | class="infobox-data" |2 |} Uga Carlini <ref>{{Cite web|url=https://writingstudio.co.za/writer-director-uga-carlini-talks-about-her-inspirational-and-life-affirming-film-angeliena/|title=Writer-director Uga Carlini talks about her inspirational and life-affirming film Angeliena|work=writingstudio.co.za|accessdate=2021-10-27|archivedate=2021-10-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211027141046/http://writingstudio.co.za/writer-director-uga-carlini-talks-about-her-inspirational-and-life-affirming-film-angeliena/}}</ref> Onye nduzi ihe nkiri South Africa na Italian, onye edemede, onye na-eme ihe nkiri na onye na-emepụta ihe nkiri. <ref>{{Cite web|url=https://www.bizcommunity.com/Article/196/482/220848.html|title=Film writer and director Uga Carlini talks new film, Angeliena|work=bizcommunity.com|accessdate=2021-10-27}}</ref> A maara ya nke ọma maka ọrụ ya na ''Alison'' (ihe nkiri), 17 Shots (ihe nkiri egwu) na ''Angeliena'' (ihe nkiri). <ref>{{Cite web|url=https://www.iol.co.za/entertainment/movies/reviews/movie-review-alison-2056206|title=MOVIE REVIEW: Alison|work=iol.co.za|accessdate=2021-10-27}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.sowetanlive.co.za/entertainment/2021-10-14-spotlight-new-venom-movie-dc-fandome-global-event-local-film-angeliena-on-netflix/|title=SPOTLIGHT - New Venom movie; DC Fandome global event; & local film 'Angeliena' on Netflix|work=sowetanlive.co.za|accessdate=2021-10-27}}</ref> == Ndụ na ọrụ == A mụrụ Carlini na Pretoria, Gauteng ma gụsịrị akwụkwọ na Mahadum Stellenbosch . <ref>{{Cite web|url=https://www.mediaupdate.co.za/media/109199/uga-carlini-the-heroine-of-her-own-story|title=Uga Carlini: The heroine of her own story|work=mediaupdate.co.za|accessdate=2021-10-27}}</ref> Nne ya bụ onye South Africa na nna ya bụ onye Itali.   <ref>{{Cite web|url=https://www.screenafrica.com/author/towerkop-creations/|title=Alison wins big at the International Innovation Film Festival in Switzerland|work=screenafrica.com|accessdate=2021-10-27}}</ref> bụ onye guzobere ụlọ ọrụ mmepụta ihe, Towerkop Creations na 2010, nke na-akwado akụkọ ụmụ nwanyị. Ihe nkiri mkpirikpi mbụ <ref>{{Cite web|url=https://www.news24.com/witness/archive/local-ufo-believer-in-film-about-extraterrestrial-lover-klarer-20150430|title=Local UFO believer in film about extraterrestrial lover Klarer|work=news24.com|accessdate=2021-10-27}}</ref>, Good Planets Are Hard to Find, bụ banyere [[Elizabeth Klarer]]. N'afọ 2016, ọ duziri ihe ngosi, ''Alison'', nke dabeere na akwụkwọ Marianne Thamm, I Have Life . Emere <ref>{{Cite web|url=https://variety.com/2016/film/festivals/south-africa-pic-alison-screens-at-dances-with-films-1201799871/|title=South Africa Pic 'Alison' Screens at Dances With Films|work=variety.com|accessdate=2021-10-27}}</ref> na Dances with Films Festival . [1] <ref>{{Cite web|url=https://www.quickread.co.za/carlini-and-her-heroines-just-in-time-for-a-womens-month-finale/|title=Carlini and her heroines - just in time for a women's month finale|work=quickread.co.za|accessdate=2021-10-27}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.news24.com/news24/southafrica/local/peoples-post/celebrating-heroines-20190304|title=Celebrating heroines|work=news24.com|accessdate=2021-10-27}}</ref> duziri vidiyo egwu 17 shots, Die Deur, ''Wildste Oomblik'' na Beauty of Africa maka Sony Music Africa. [1] [2] <ref>{{Cite web|title=Watch Angeliena {{!}} Netflix|url=https://www.netflix.com/title/81343009|accessdate=2022-06-21|work=www.netflix.com|language=en}}</ref> tọhapụrụ ihe nkiri izizi nke Carlini, ''Angeliena'', banyere onye na-arụ ọrụ n'ebe a na-adọba ụgbọala n'oge gara aga, Netflix n'ụwa niile n'October 8, 2021. == Ndụ onwe onye == Carlini nwere ụmụ nwoke abụọ, Roka na Neo, ha abụọ mere ihe nkiri mbụ ha na ihe nkiri, ''Angeliena'' . <ref>{{Cite web|url=http://writingstudio.co.za/category/new-sa-films/|title=Writer-director Uga Carlini talks about her inspirational and life-affirming film Angeliena|work=writingstudio.co.za|accessdate=2021-10-27|archivedate=2021-11-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211117100556/http://writingstudio.co.za/category/new-sa-films/}}</ref> == Ihe nkiri == {| class="wikitable sortable" style="text-align:left" !Afọ !Aha ya !Onye nduzi !Onye edemede !Onye na-emepụta ya !Ihe odide |- |- |2010 |''Sewe Sakke Sout'' || {{yes}} | |Ihe nkiri TV |- |2011 |''Ezigbo mbara ala siri ike ịchọta''| {{yes}}| {{yes}}| {{yes}} |Ihe nkiri |- | rowspan="2" |2016 |''Alison''| {{yes}}| {{yes}}| {{yes}} |Ihe nkiri |- |''Mgbanwe nke Ụgbala''| {{yes}}| {{yes}}| {{yes}} |Vidio azụmahịa |- |2017 |''Ọdụ Ụgbọ Mmiri''| {{yes}}| {{yes}}| {{yes}} |Ihe nkiri TV |- | rowspan="4" |2019 |''17 Mgbọ''| {{yes}}| {{yes}}| {{yes}} |Vidio egwu |- |''Ịnọ n'Ọnụ''| {{yes}}| {{yes}}| {{yes}} |Ihe nkiri dị mkpirikpi |- |''Ebe Ọ Na-anọghị n'Ụlọ''| {{yes}}| {{yes}} | |Ihe nkiri |- |''Ụbọchị Zero''| {{yes}}| {{yes}} | |Ihe nkiri |- | rowspan="2" |2020 |''Ebe obibi #homehuman2020''| {{yes}} || {{yes}} |Ihe nkiri dị mkpirikpi |- |''Wildste Oomblik''| {{yes}} || {{yes}} |Vidio egwu |- | rowspan="2" |2021 |''Ịma Mma nke Africa''| {{yes}} || {{yes}} |Ihe nkiri dị mkpirikpi |- |''Angeliena''| {{yes}}| {{yes}}| {{yes}} |Ihe nkiri |- |2023 |''N'elu Ihe Mgbochi Ìhè'' |Ee |Ee |Ee |Ihe nkiri |} == Onyinye na nhọpụta == {| class="wikitable" !Afọ !Nsonaazụ !Ihe nrite !Ụdị !Ọrụ !Ihe mgbochi. |- | rowspan="2" |2016 | style="background: #ddffdd" |Mmeri |Emume ihe nkiri Asia-Pacific |Ihe nkiri kacha mma | rowspan="6" |''Alison'' |<ref>{{Cite web|url=https://www.filmcontact.com/news/south-africa/another-win-uga-carlinis-award-winning-alison|title=Another win for Uga Carlini's award winning 'Alison'|work=filmcontact.com|accessdate=2021-10-27|archivedate=2021-11-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211117100630/https://www.filmcontact.com/news/south-africa/another-win-uga-carlinis-award-winning-alison}}</ref> |- | style="background: #ffdddd" |Ndị a họpụtara |Emume ihe nkiri Silwerskerm |Ihe ngosi kacha mma | |- | |Mmeri |Ndị edemede Guild nke South Africa |Ihe odide kacha mma | |- | rowspan="3" |2017 | style="background: #ddffdd" |Mmeri |[[Africa Magic Viewers' Choice Awards]] |Ihe ngosi Kasị Mma |<ref>{{Cite web|url=https://africamagic.dstv.com/news/amvca-2017-complete-winners-list|title=AMVCA 2017: Complete winners list|work=africamagic.dstv.com|accessdate=2021-10-27}}</ref> |- | style="background: #ffdddd" |Ndị a họpụtara | rowspan="2" |Ihe nrite ihe nkiri na telivishọn nke South Africa |Ihe ngosi Kasị Mma |<ref>{{Cite web|url=https://www.nfvf.co.za/home/22/files/2017%20files/SAFTAs%2011/Nominees%20are%20SAFTAs.pdf|title=Golden Horn Documentary Feature Nominations 2017|work=nfvf.co.za|accessdate=2021-10-27|archivedate=2021-11-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211117100555/https://www.nfvf.co.za/home/22/files/2017%20files/SAFTAs%2011/Nominees%20are%20SAFTAs.pdf}}</ref> |- | style="background: #ffdddd" |Ndị a họpụtara |Ihe kacha mma ọ rụzuru n'ịduzi | |- |2019 | style="background: #ffdddd" |Ndị a họpụtara |Emume Ihe nkiri Mgbasa Ozi Ọhụrụ |Ihe nrite nke emume |''17 Mgbọ'' |<ref>{{Cite web|url=https://newmediafilmfestival.com/old/fest-program-2019.php|title=10th Annual New Media Film Festival Programming|work=newmediafilmfestival.com|accessdate=2021-10-27}}</ref> |- |2022 |Ndị a họpụtara |Ihe nrite Africa Movie Academy |Onye nduzi kacha mma |''Angeliena'' | |- |2022 |Ndị a họpụtara |Ihe nrite Africa Movie Academy |Ihe ngosi mbụ nke onye nduzi |''Angeliena'' | |- |2022 |Ndị a họpụtara |Ihe nrite Africa Movie Academy |Ihe nkiri kacha mma |''Angeliena'' | |- |2022 |Mmeri |Ihe nrite SAFTA |Onye na-akwado ihe nkiri kachasị mma na ihe nkiri: Tshamano Sebe |''Angeliena'' | |- |2022 |Ndị a họpụtara |Ihe nrite SAFTA |Ihe kachasị mma na egwu / ihe nkiri mbụ: Charl-Johan Lingenfelder |''Angeliena'' | |- |2023 |Mmeri |Ndị edemede Guild nke South Africa |Ihe nkiri ihe nkiri kachasị mma e mepụtara |Karịa ihe mgbochi ìhè | |} == Edensibia == nwanyị. Ihe nkiri mkpirikpi mbụ , Good Planets Are Hard to Find, bụ banyere Elizabeth Klarer. N'afọ 2016, ọ duziri ihe ngosi, Alison, nke dabeere na akwụkwọ Marianne Thamm, I Have Life{{Reflist}} == Njikọ mpụga == * {{IMDb name|1148097|Uga Carlini}} * Ebe nrụọrụ weebụ gọọmentị * https://web.archive.org/web/20240225202342/https://ama-awards.com/amaa-2022-nominees-list/ * https://writersguildsa.org/wgsa-muse-awards/ {{DEFAULTSORT:Carlin, Uga}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 37j3iw4rs2gqph6khcozirse2nfqlrv Mofussil 0 37039 729377 722611 2026-09-30T04:31:48Z InternetArchiveBot 11600 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 729377 wikitext text/x-wiki  {{Databox}} '''''Mofussil''''' (transl. Rural district) bụ Ihe nkiri ịhụnanya nke asụsụ Tamil nke India nke 2022 nke N. P. Sarathy duziri na Akhil na Sri Divya. Ebe ọ malitere imepụta ihe nkiri ahụ na 2010, ewepụtara ihe nkiri ahụ mgbe afọ iri na abụọ gachara site na YouTube. == Atụmatụ == Ihe nkiri <ref name="T">{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/akhil-plays-a-doting-brother/articleshow/15570361.cms|title=Akhil plays a doting brother|date=21 August 2012|work=[[The Times of India]]|accessdate=11 November 2023|archivedate=11 November 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231111112856/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/akhil-plays-a-doting-brother/articleshow/15570361.cms}}</ref> bụ maka ụmụnne abụọ nọ n'ezinụlọ nọ n'ọkwá dị n'etiti. == Ndị na-eme ihe nkiri == * Akhil dị ka Surya * Sri Divya dị ka Priya * Pandi dị ka enyi Surya * Manobala dị ka onye uwe ojii * Yogi Babu dị ka enyi Surya * R. N. R. Manohar dị ka onye uwe ojii * Meera Krishnan dị ka nne Surya == Mmepụta == Ihe nkiri ahụ malitere imepụta <ref name="T" />2010 n'okpuru aha ''Nagarpuram'' ma kwesiri igosi mmalite Tamil Sri Divya. <ref>{{Cite web|url=https://www.indiaglitz.com/whats-next-for-akhil--news-57427|title=What's next for Akhil?|date=1 June 2010|work=Indiaglitz|accessdate=11 November 2023|archivedate=11 November 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231111112856/https://www.indiaglitz.com/whats-next-for-akhil--news-57427}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.behindwoods.com/tamil-movie-news-1/feb-11-02/nagarpuram-10-02-11.html|title=Kalloori actor moves to Nagarpuram|date=10 February 2011|work=Behindwoods|accessdate=11 November 2023|archivedate=15 July 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230715223702/http://www.behindwoods.com/tamil-movie-news-1/feb-11-02/nagarpuram-10-02-11.html}}</ref> sere ihe nkiri ahụ na mbido afọ 2011 n'akụkụ ụlọ Vijayakumar na Chennai. <ref>{{Cite web|url=https://www.indiaglitz.com/nagarpuram-post-production-finished-hollywood-news-96604|title=Hollywood » Cinema News » 'Nagarpuram' Post Production Finished 'Nagarpuram' Post Production Finished|date=19 August 2013|work=Indiaglitz|accessdate=11 November 2023|archivedate=11 November 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231111112857/https://www.indiaglitz.com/nagarpuram-post-production-finished-hollywood-news-96604}}</ref> tọhapụghị ihe nkiri ahụ n'agbanyeghị akụkọ na ihe nkiri ahụ ga-ewepụta na Septemba 2013 n'akụkụ nsụgharị Telugu. [1] <ref>{{Cite news|author=Y.S.C.|title=Earning respect|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-cinemaplus/earning-respect/article3927740.ece|accessdate=27 May 2016|publisher=[[The Hindu]]|date=23 September 2012}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.bollywoodlife.com/south-gossip/after-prostitution-scandal-controversy-sri-divya-in-trouble-yet-again-417158/|title=After prostitution scandal controversy, Sri Divya in trouble yet again?|first=Subramanian|author=Harikumar|work=[[Bollywood Life]]|date=24 November 2014|accessdate=11 November 2023|archivedate=11 November 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231111112858/https://www.bollywoodlife.com/south-gossip/after-prostitution-scandal-controversy-sri-divya-in-trouble-yet-again-417158/}}</ref>'afọ 2014, ndị na-emepụta ihe nkiri ahụ mere mkpesa nye Nadigar Sangam na Sri Divya "na-ajụ ịgbatị nkwado ya [iji nyere aka wepụta ihe nkiri ahụ] na-ekwu na ọnọdụ ya arịwo elu nke ukwuu". [1] [2] <ref> {{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=rHaWoqNrNKo|title=Mofussil - Full Movie {{!}} NP Sarathy {{!}} Arul Dev {{!}} Akhil Farook {{!}} Sri Divya {{!}} Yogi Babu {{!}} Tamil Movie|date=12 December 2022|work=NMP Movies|accessdate=11 November 2023|archivedate=23 March 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230323011001/https://www.youtube.com/watch?v=rHaWoqNrNKo&ab_channel=NMPMovies}} </ref><ref>{{Cite news|author=Raghavan|first=Nikhil|title=The next big thing?|url=https://www.thehindu.com/features/cinema/interview-with-actor-sri-divya/article6775344.ece|accessdate=27 May 2016|publisher=[[The Hindu]]|date=10 January 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150111084930/http://www.thehindu.com/features/cinema/interview-with-actor-sri-divya/article6775344.ece|archive-date=11 January 2015|url-status=dead}}</ref> tọhapụrụ ihe nkiri ahụ ruo mgbe a tọhapụrụ ya kpọmkwem site na YouTube na 2022. == Akara ụda == <ref>{{Cite news|author=Gupta|first=Rinku|title=Arul dev returns with 'Nagarpuram'|url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/on_stage/article1484304.ece|accessdate=27 May 2016|publisher=[[New Indian Express]]|date=2 March 2013|archive-date=18 May 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140518012136/http://www.newindianexpress.com/entertainment/on_stage/article1484304.ece|url-status=dead}}</ref> bụ Aruldev dere egwu ahụ. Na. bụ Yugabharathi, Na dere abụ ndị ahụ. <ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=AYbJy90hyxc|title=Nagarpuram is a youth-centric story: N.P Sarathy|work=Saregama Tamil|date=6 March 2013|accessdate=11 November 2023|archivedate=11 November 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231111093541/https://www.youtube.com/watch?app=desktop&v=AYbJy90hyxc}}</ref>Muthukumar na Jaya Murasu . [1] Nke a bụ ihe nkiri nke abụọ Aruldev rụrụ mgbe ''Potta Potti'' (2011). <ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/composer-aruldev-tackles-diverse-genres/articleshow/18787414.cms|title=Composer Aruldev tackles diverse genres|date=4 March 2013|work=[[The Times of India]]|accessdate=11 November 2023|archivedate=11 November 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231111113901/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/composer-aruldev-tackles-diverse-genres/articleshow/18787414.cms}}</ref> mbido, Hariharan bụrụ abụ maka "Mazhaiye Mazhaiye" (dabere na "I'd Love You to Want Me" nke Lobo), mana mgbe onye nduzi egwu ahụ enweghị afọ ojuju na njikọ olu na ihe ngosi ahụ, Aalap Raju nọchiri ya. <ref>{{Cite news|author=Lakshmi|first=V.|title=Nagarpuram|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/music/music-reviews/Nagarpuram/articleshow/20363531.cms|accessdate=27 May 2016|publisher=[[Times of India]]|date=31 May 2013}}</ref>'ime nyocha egwu nke ihe nkiri ahụ, onye edemede sitere na The Times of India kwuru na ụdaolu atọ n'ime kpakpando ise wee dee na "onye na-ede egwu Arul Dev amụtala eriri nke egwu egwu site na Vidyasagar. Nke a nwere ike ịkọwa ihe mere egwu niile dị na ''Nagarpuram'' ya, n'agbanyeghị ọnọdụ ọ na-anwa ịmepụta, ji dị elu na abụ. "   == Edensibia == nlereanya ya ihe nrite maka ịrụ ọrụ na ụlọ ọrụ ahụ "dị ka ụzọ isi kwuo ekele". Ụlọ ọrụ ahụ kwadoro asọmpi ịtụ vootu dabere na ndị na-akwado ya {{Reflist}} == Njikọ mpụga == * [http://www.filmibeat.com/tamil/movies/nagarpuram/cast-crew.html ''Nagarpuram''] na FilmibeatIhe nkiri * {{IMDb title|7794032|Nagarpuram}} 4avjt1df37iz5yb9vgwz7icfd0vnmlg Carl-A. Fechner 0 37091 729109 728926 2026-09-29T19:07:13Z Edozie Ojekwe 24584 added {{DEFAULTSORT}} 729109 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|image=|caption=}} '''Carl-A Fechner''' bụ onye nta akụkọ German, onye na-eme ihe nkiri na Onye na-emepụta ihe nkiri, nke a maara maka ihe ngosi banyere ''Energiewende'' nke Germany na [[Ike na-adịgide adịgide]] n'ozuzu. == Ndụ == Fechner nwetara akara ugo mmụta na agụmakwụkwọ mgbasa ozi, gụsịrị akwụkwọ na 1980 na diplọma.   N'oge Agha Gulf Mbụ, ọ rụrụ ọrụ dị ka onye nnọchi anya ARD.   Kemgbe afọ 1988 ọ bụ onye njikwa nke fechnerMEDIA GmbH (nke bụbu focus-film GmbH).   <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;''[[wikipedia:Tinye edensibịa|<span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2022)">citation needed</span>]]''&#x5D;</sup> Nlebara anya ya kemgbe ahụ bụ mmepụta nke ihe ngosi banyere nkwado.   <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;''[[wikipedia:Tinye edensibịa|<span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2022)">citation needed</span>]]''&#x5D;</sup> Dị ka onye nduzi nchịkọta akụkọ, Fechner bụ onye na-ahụ maka ọdịnaya na imewe nka nke fechnerMEDIA ihe nkiri na mgbasa ozi mgbasa ozi. <ref> {{Cite book|title=Power to Change: the Energy Rebellion — Presskit|url=http://filmpresskit.de/kinofilme/mp3_fp.php?rpk_id=1499&id=1237&art=text|accessdate=2016-06-05}}</ref> Mgbe o mepụtara ihe ngosi TV, Fechner mepụtara ma duzie ihe nkiri sinima mbụ ya na 2010 nke akpọrọ The Fourth Revolution: Energy .   <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;''[[wikipedia:Tinye edensibịa|<span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2022)">citation needed</span>]]''&#x5D;</sup> <ref>{{Cite web|author=Gabi Obi|title=Power to Change: Interview mit dem Regisseur Carl Fechner|date=22 March 2016|publisher=Kulturforum freiburg|url=http://www.kulturforum-freiburg.de/eine-welt-nachhaltigkeit/620-power-to-change-interwiev-mit-dem-regisseur-carl-fechner|accessdate=2016-05-08|archivedate=2016-06-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160601025050/http://www.kulturforum-freiburg.de/eine-welt-nachhaltigkeit/620-power-to-change-interwiev-mit-dem-regisseur-carl-fechner}}</ref>'afọ 2016, a tọhapụrụ ihe nkiri sinima ya nke abụọ, Power to Change: The Energy Rebellion [de], na-elekwasị anya na mgbanwe ike na Germany. == Ndụ onwe onye == Fechner na nwunye ya Bettina na ụmụ ha abụọ bi na Baden-Württemberg, Germany. == Ihe nkiri ==   {| class="wikitable sortable" !Afọ !Aha Bekee !Aha German ! class="unsortable" |Ihe edeturu |- |2005 |''Ike Oké Osimiri'' |''Stromquelle Meer - Die Energie der Zukunft?'' |Ihe omuma; ndi nduzi: Johanes Bunger, Carl-A. Fechner, <nka class="cx-link" data-linkid="95" href="./ZDF" id="mwPw" rel="mw:WikiLink" title="ZDF">ZDF/arte |- |2005 |''Ịchụ Akụ̀ Dị Oké Akụ̀ Na Eshia - Ihe Omimi nke Alaeze Echefuru echefu'' |''Schatzsuche na Eshia - Das alte Goldland Srivijaya'' |Ihe omumnka, onye nduzi: Tamara Spitzing, SWR/arte |- |2007 |''Ịhụnanya, Mmekọahụ na Mgba'' | |Ihe omuma, ndi nduzi: Christian Le long, Sylvia Bazzoli, 2007 |- |2007 |''Wangari Mathaii - Nne nke Osisi'' |''Wangari Mathaii - Mutter der Bäume'' |Ihe nkiri, ndị nduzi: Alan Dater, Lisa Merton |- |2008 |''N'elu Mma Mma'' |''Auf Messers Schneide'' |Ihe nkiri, ndị nduzi: Alan Dater, Lisa Merton |- |2010 |''Mgbanwe nke Anọ: Ike'' |''Nwụrụ 4.Mgbanwe nke Ike'' |Ihe nkiri |- |2011 |''Ihe Mgbukpọ Nuklia n'Ụlọ M'' |''Atommüll na meienem Garten'' |Ihe nkiri, onye nduzi: Irja von Bernstorff |- |2012 |''Mgbe ị hapụrụ, m ka ga-anọ ebe a!'' |''Weil ich Langer lebe als du'' |Ihe omuma, |- |2013 |''Ọdịnihu nke Obodo'' |''Ị ga-anwụ na Stadt satt?'' |Ihe nkiri, onye nduzi: Irja von Bernstorff |- |2016 |''Mụ na Onye Ọrụ Ugbo'' |Onye Ọrụ Ugbo |Ihe nkiri, onye nduzi: Irja von Bernstorff |- |2016 |''Ike Mgbanwe: Nnupụisi Ike [nke]'' |''Ike Mgbanwe - Die EnergieRebellion'' |Ihe omuma, weputara ya na ndepụta okwu Bekee |- |2018 |''[[Climate Warriors|Ndị Agha Na-ahụ Maka Ọnọdụ Ihu igwe]]'' | - |Ihe nkiri, malitere n'ọnwa Eprel afọ 2017 |} == Hụkwa == * Ndepụta ihe nkiri gburugburu ebe obibi * Ndepụta ihe nkiri German nke afọ 2010 == Edensibia == n'agbanyeghị esemokwu ọ nwetara na mba niile. N'ịbụ nke jupụtara na okwu mkparị na mkpụmkpụ ọtọ, e mepụtara ihe osise ahụ n'elu akpụkpọ ụkwụ, nke a gbara n'enweghị ụda na ụda nke a na-akpọ m{{Reflist|2}} == Njikọ mpụga == * [https://web.archive.org/web/20220930220817/https://fechnermedia.com/ fechnermedia.com] * [https://web.archive.org/web/20221020193420/http://powertochange-film.com/ Ike Mgbanwe: Nnupụisi Ike] * [https://web.archive.org/web/20220803194849/https://climatewarriors-movie.com/ Ndị Agha Na-ahụ Maka Ọnọdụ Ihu igwe] * Carl-A Onye na-eme ihe nkirinaIMDb * [http://www.filmportal.de/person/carl-fechner_0bfa1546333047c79a0a2257182529c2 filmportal.de] {{DEFAULTSORT:Fechner, Carl-A}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] m2o3z4pney3zn2gxmnmc0m96lgrk2xo Yuhi Amuli 0 37761 728964 656379 2026-09-29T14:12:49Z Epiphanus Jide 14249 added databox and defaultsort 728964 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Yuhi Amuli''' bụ onye nduzi ihe nkiri, onye edemede na onye na-emepụta ihe nkiri si Rwanda . <ref name=":0">{{Cite web|date=2020-10-02|title=Interview: Rwandan Director Yuhi Amuli on His Magnetic Relationship With Film|url=https://www.okayafrica.com/tiff-festival-interivew-yuhi-amuli/|accessdate=2022-08-03|work=OkayAfrica|language=en}}</ref> == Ihe ndị mere n'oge gara aga == Mgbe ọ hapụsịrị ụlọ akwụkwọ iwu na 2014, ọ gara ọtụtụ ogbako edemede na iduzi n'ụwa niile; gụnyere Maisha Film Lab na 2014. <ref>{{Cite web|title=Berlinale Talents - Yuhi Amuli|url=https://www.berlinale-talents.de/bt//bt/talent/yves-amuli2/profile|accessdate=2022-08-03|work=Berlinale Talents|language=en}}</ref> <ref>{{Cite web|date=2022-06-01|title=Rwandan movie vies for top continental prize in Morocco|url=https://www.newtimes.co.rw/entertainment/rwandan-movie-vies-top-continental-prize-morocco|accessdate=2022-08-03|work=The New Times {{!}} Rwanda|language=en}}</ref> bụ alumnus nke Berlinale Talent . [1] Ihe nkiri izizi <ref>{{Cite web|date=2022-06-18|title=Rwandan film 'A Taste of Our Land' wins in Morocco|url=https://www.theeastafrican.co.ke/tea/magazine/rwandan-film-a-taste-of-our-land-wins-in-morocco-3852008|accessdate=2022-08-03|work=The East African|language=en}}</ref> bụ A Taste Of Our Land (2020) gosipụtara na Pan African Film Festival na Los Angeles wee merie Jury Award maka Best First Narrative Feature Film . <ref>{{Cite web|author=ipoadmin|date=2020-03-04|title=Pan African Film Festival Wraps & Winners -|url=https://ipo.org.za/pan-african-film-festival-wraps-winners/|accessdate=2022-08-03|language=en-US|archivedate=2022-12-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221208063539/https://ipo.org.za/pan-african-film-festival-wraps-winners/}}</ref> <ref>{{Cite web|author=BellaNaija.com|date=2020-12-21|title=And the 2020 AMAA Winners are… "The Milkmaid", "The Ghost and The House of Truth", Ramsey Nouah {{!}} See the Full List|url=https://www.bellanaija.com/2020/12/2020-amaa-winners/|accessdate=2022-08-03|work=BellaNaija|language=en-US}}</ref> nkiri ahụ meriri African Movie Academy Awards (2020) maka Best First Feature Film site n'aka onye nduzi. Tinyere ọrụ nke <ref name=":0"/> na ihe nkiri, ọ rụrụ ọrụ dị ka onye ọrụ mmekọrịta ọha na eze maka Mashariki African Film Festival na Kigali maka afọ ise. == Ihe nkiri == * Ishaba (2015) <ref>{{Cite web|date=2017-03-28|title=Yuhi Amuli talks about his love for cinema|url=https://www.newtimes.co.rw/section/read/209727|accessdate=2022-08-03|work=The New Times {{!}} Rwanda|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|author=Oguntimehin|first=Babatunde|date=2022-06-02|title=Rwandan Movie Vies For Top Prize at African Film Festival in Morocco|url=https://newscentral.africa/rwandan-movie-vies-for-top-prize-at-african-film-festival-in-morocco/|accessdate=2022-08-03|work=News Central TV {{!}} Latest Breaking News Across Africa, Daily News in Nigeria, South Africa, Ghana, Kenya and Egypt Today.|language=en-US|archivedate=2022-08-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220812082009/https://newscentral.africa/rwandan-movie-vies-for-top-prize-at-african-film-festival-in-morocco/}}</ref> * Akarwa (2017) <ref>{{Cite web|date=2021-11-11|title=Two Rwandan films selected for Al Jazeera's Africa Direct|url=https://www.newtimes.co.rw/entertainment/two-rwandan-films-selected-al-jazeeras-africa-direct|accessdate=2022-08-03|work=The New Times {{!}} Rwanda|language=en}}</ref> * Kazungu (2018) <ref>{{Cite web|title=Kazungu|url=http://www.luxorafricanfilmfestival.com/en/PastEditions/2019/Film/Short%20Films/Kazungu|accessdate=2022-08-03|work=www.luxorafricanfilmfestival.com|archivedate=2022-08-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220803145935/http://www.luxorafricanfilmfestival.com/en/PastEditions/2019/Film/Short%20Films/Kazungu}}</ref> * nke Ala Anyị (2020) [1] == Edensibia == {{Reflist}}Los Angeles wee merie Jury Award maka Best First Narrative Feature Film . nkiri ahụ meriri African Movie Academy {{DEFAULTSORT:Amuli, Yuhi}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] qp88c4p0him3mrbc8esdzwibw6dcxcz Eric Kabera 0 37762 728966 641185 2026-09-29T14:14:24Z Epiphanus Jide 14249 added databox 728966 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Eric Kabera''' (amụrụ na 1970) bụ onye [[Rwanda|Rwandan]] na-ede akụkọ na Onye na-eme ihe nkiri na onye guzobere na onye isi oche nke Rwanda Cinema Center. == Mbido ndụ na ọrụ == A mụrụ Eric Kabera, onye [[Rwanda|Rwandan]], na Zaire, nke bụzi [[Democratic Republic of the Congo]] (DRC). <ref name="CNN">[http://transcripts.cnn.com/TRANSCRIPTS/0604/08/i_if.01.html "Rwandan Genocide: 12 Years Later"], [[CNN]], April 8, 2006. Accessed February 26, 2009.</ref> <ref name="CNN" /> bụ ezie na ọ ka bi na DRC mgbe Mgbukpọ agbụrụ nke Rwanda megide ndị Tutsi malitere n'April 1994, Kabera kwuru na ndị ezinụlọ ya bi na Rwanda n'oge ahụ, 32 n'ime ha nwụrụ na ime ihe ike ahụ. Nke <ref name="INDEP"/> kpaliri ya ime ihe nkiri 2001 banyere Mgbukpọ agbụrụ akpọrọ 100 Days na ihe ngosi 2004 akpọrọ Keepers of Memory, ebe ọ gbara ajụjụ ọnụ ma ndị na-eme arụrụala ahụ. <ref name="CNN" /> [2] <ref name="ALL">Kisambira, Timothy. [http://allafrica.com/stories/200804071400.html Rwanda: The Golden Experience of the Silver Screen], [[AllAfrica.com]], April 6, 2008. Accessed February 26, 2009.</ref> Days, nke Kabera mere na mmekorita ya na onye na-eme ihe nkiri Britain bụ Nick Hughes, bụ ihe nkiri mbụ e mere na Rwanda mgbe mgbukpọ agbụrụ nke Rwanda megide ndị Tutsi na 1994, ọ bụkwa ihe nkiri mbụ gbasara mgbukpọ ahụ tupu Hotel Rwanda . <ref name="INDEP"/> Ihe nkiri ahụ enweghị ndị ọkachamara -eme ihe nkiri, kama ndị na-eme ya jiri Ndị Tutsi na Ndị Hutu lanarịrị mee ihe nkiri ahụ, a gbagbukwara ya n'ebe a na-eme mgbukpọ agbụrụ. <ref name="INDEP" /> [2] Ndị <ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt0315100/|title=100 Days|work=[[IMDb]]}}</ref>-eme ihe nkiri bụ: Eric Bridges Twahirwa, Cleophas Kabasita, Davis Kagenza, Mazimpaka Kennedy, Davis Kwizera, David Mulwa, Didier Ndengeyintwali, Denis Nsanzamahoro, na Justin Rusandazangabo. == Ihe omume ndị ọzọ == Kabera <ref name="NEW">Gathoni, Peninnah. [http://www.newtimes.co.rw/index.php?issue=13816&article=13639 "Fifth Film Festival to be held in June"], ''[[The New Times (Rwanda)|The New Times]]'', 2009. Accessed February 26, 2009.</ref> onye guzobere na onye isi oche nke Rwanda Cinema Center, otu nzukọ nke na-achọ ịkwalite ụlọ ọrụ ihe nkiri nke Rwanda. <ref name="ALL"/> Kabera guzobere Center ahụ <ref name="INDEP">Bloomfield, Steve. [https://www.independent.co.uk/news/world/africa/welcome-to-hillywood-how-rwandas-film-industry-emerged-from-genocides-shadow-463541.html "Welcome to Hillywood: how Rwanda's film industry emerged from genocide's shadow"], ''[[The Independent]]'', August 30, 2007. Accessed February 26, 2009.</ref> mbụ dị ka nzukọ nke ga-azụ ndị na-eme ihe nkiri ọhụrụ mana, kemgbe afọ 2005, a maara ụlọ ọrụ ahụ nke ọma maka ịhazi mmemme ihe nkiri Rwanda kwa afọ. <ref name="ALL" /> <ref name="NEW" /> Emume Ihe nkiri Rwanda, nke a na-akpọ "Hillywood" n'ihi aha njirimara Rwanda nke "Land of a Thousand Hills", bụ emume njem. <ref name="INDEP" />'ihi ọchịchọ Kabera igosi ihe nkiri ahụ nye ndị na-ege ntị dị ukwuu, a na-eme emume ahụ ọ bụghị naanị n'isi obodo Kigali kamakwa a na-egosi ihe nkiri, ọkachasị ndị na-eme ihe nkiri na Rwanda, na nnukwu ihuenyo ikuku n'ime ime obodo niile na mba ahụ. <ref name="ABC">AFP, [https://www.abc.net.au/news/2008-03-28/dont-mention-the-genocide-rwanda-film-industry/2385270 "Don't mention the genocide: Rwanda film industry moves on"], [[Australian Broadcasting Corporation]], March 28, 2008. Accessed March 6, 2023.</ref><ref <ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt0315100/|title=100 Days|work=[[IMDb]]}}</ref>'oge na-adịbeghị anya, Kabera kwuru na emume ahụ ga-apụ n'ilekwasị anya naanị n'okwu gbasara mgbukpọ agbụrụ; kama "okwu mmekọrịta ndị ọzọ" nke Rwanda nke oge a ga-enyocha. [1] [2] Kabera <ref name="INDEP" />-ekwu na ọ ga-amasị ya ime ihe ọchị. N'akụkụ ụfọdụ iji nyere aka kwalite mmemme ihe nkiri ahụ, Kabera amalitela ọrụ iwu ụlọ ihe nkiri mbụ e wuru na Rwanda na Kigali. <ref name="INDEP"/> na-ewu ụlọ ihe nkiri ahụ kemgbe ọ dịkarịa ala 2007 mana ọganihu dị nwayọ n'ihi enweghị ego dị mkpa iji mezue ọrụ ahụ. == Ihe nkiri == {| class="wikitable" style="font-size: 90%;" !Afọ !Ihe nkiri !Ihe e dere n'akwụkwọ |- |2001 |''100 Ụbọchị'' |Onye na-emepụta ya |- |2004 |''Ndị Na-echeta Ihe'' |Onye edemede, onye nduzi, onye na-emepụta |- |2008 |''Iseta: N'azụ Ihe Mgbochi'' |Onye na-emepụta ya |- |2009 |''Ịnyịnya ígwè Alphonse'' |Onye na-emepụta, onye nduzi, onye edemede |- |2010 |''[[Africa United (ihe nkiri 2010)|Africa United]]'' |Onye na-emepụta ya |- |2014 |''Ihe ndị e ji mara'' |Onye na-emepụta, onye nduzi, onye na-ede akwụkwọ |- |2018–2019 |''Karani Ngufu'' |Onye na-emepụta ihe |} == Edensibia == {{Reflist|30}} == Njikọ mpụga == * Eric KaberanaIMDb * [https://web.archive.org/web/20201021051334/https://www.linkerickabera.com/ Ebe nrụọrụ weebụ gọọmentị] * [http://telechargement.rfi.fr.edgesuite.net/rfi/anglais/audio/modules/actuen/R111/FESPACOWRAPRWANDA.mp3/ Ajụjụ ọnụ na Kabera na Behind the Roadblock] [nkwekọrịta nwụrụ anwụ na-adịgide adịgide] maka Redio France Internationale  {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Kabera, Eric}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] s2zo0qbv4jbcrez0s63okl44l6juy32 Cynthia Butare 0 37763 728969 656719 2026-09-29T14:18:52Z Epiphanus Jide 14249 added databox and defaultsort 728969 wikitext text/x-wiki {{Databox}} <ref>{{Cite web|url=https://teakisi.com/cynthia-butare-hard-work-pays-off/|title=Cynthia Butare: Hard Work Pays Off|publisher=teakisi|accessdate=14 October 2020}}</ref>'''Cynthia Butare''', bụ Onye na-eme ihe nkiri na [[Rwanda|Rwandan]]-Switzerland yana Onye na-ese vidio. <ref>{{Cite web|url=https://theculturetrip.com/africa/rwanda/articles/11-rwandan-filmmakers-you-need-to-know-about/|title=11 Rwandan Filmmakers You Need to Know About|publisher=The Culture Trip|accessdate=14 October 2020|archivedate=7 November 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211107063425/https://theculturetrip.com/africa/rwanda/articles/11-rwandan-filmmakers-you-need-to-know-about/}}</ref> maara ya nke ọma dị ka onye nduzi nke ihe nkiri [[Rwanda|Rwandan]] a ma ama Kickin' It With The Kinks . [1] == Ndụ onwe onye == A mụrụ ya na Geneva, [[Switzerland]]. <ref>{{Cite web|url=https://uk.pinterest.com/pin/cynthia-butare-hard-work-pays-off--266979084143060921|title=Cynthia Butare: Hard Work Pays Off|publisher=pinterest|accessdate=14 October 2020}}</ref> biri na Geneva ruo mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ sekọndrị wee kwaga [[Obodoézè Nà Ofú|UK]] maka agụmakwụkwọ dị elu. == Ọrụ == O nwetara nzere bachelọ na Digital Media and Communications ma mesịa mechaa nweta nzere masta na Documentary Practice na Mahadum Manchester Metropolitan . <ref>{{Cite web|url=https://www.pinterest.at/pin/266979084144904045/|title=Cynthia Butare on her journey into filmmaking|publisher=pinterest|accessdate=14 October 2020}}</ref> N'afọ 2011, o mere obere Kickin' It With The Kinks maka ọrụ mahadum ya. Ihe nkiri ahụ na-enweta ihe nrite maka ihe ngosi kachasị mma na ngalaba ya. <ref>{{Cite web|url=https://www.ovalhouse.com/whatson/detail/kickin-it-with-the-kinks|title=A documentary by Cynthia Butare, hosted by Selina Thompson|publisher=ovalhouse|accessdate=14 October 2020}}</ref> e mesịrị na 2016, Cynthia ya na enyi ya Mundia, kpebiri imepụta ihe nkiri ahụ dị ogologo. Ihe nkiri ahụ nwetara otuto <ref name="newtimes" />egwu ma gosipụta ya n'ọtụtụ mmemme ihe nkiri mba ụwa. <ref>{{Cite web|url=https://www.africatechsummit.com/kigali/cth_speaker/cynthia-butare/|title=Cynthia Butare: Founder CB Productions|publisher=africatechsummit|accessdate=14 October 2020}}</ref>'otu afọ ahụ, ọ malitere ụlọ ọrụ nke ya, 'CB Production'. Mgbe ọ dị afọ iri na ụma, ọ malitere ide blọgụ na 2003. Ọ bụ ezie na ọ kwụsịrị ide blọgụ mgbe afọ atọ gasịrị, ọ maliteghachiri ide blọkọ n'afọ 2012. N'afọ 2013, Butare natara onyinye maka Blog kacha mma nke Afọ site na BEFFTA. Otú ọ dị, ọ kwagara Rwanda na 2014. <ref name="newtimes">{{Cite web|url=https://www.newtimes.co.rw/lifestyle/cynthia-butare-her-long-journey-filmmaking|title=Cynthia Butare on her long journey into filmmaking|publisher=newtimes|accessdate=14 October 2020}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.newtimes.co.rw/lifestyle/cynthia-butare-her-long-journey-filmmaking "Cynthia Butare on her long journey into filmmaking"]. newtimes<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">14 October</span> 2020</span>.</cite></ref> Mgbe ọ nọ na Rwanda, o mere ihe nkiri nke abụọ ya, Ishimwa: From Bloodshed To Grace . E gosipụtara ya dị ka akụkụ nke mmemme ihe nkiri Rwanda. <ref>{{Cite web|url=https://www.newtimes.co.rw/section/read/191178|title=When Diasporans return home, Butare captures moment in video|publisher=newtimes|accessdate=14 October 2020}}</ref> na-arụ ọrụ ugbu a na ọrụ a na-akpọ The Return . [1] == Ihe nkiri == {| class="wikitable" !Afọ !Ihe nkiri !Ọrụ !Ụdị !Ihe mgbochi. |- |2013 |''Anya mmiri na ọbara mere na China'' |Onye na-ese vidio |Ihe nkiri dị mkpirikpi | |- |2016 |''Kickin' Ya na Kinks'' |Onye nduzi |Ihe nkiri | |- |2019 |''Ishimwa: Site na Ịwụfu Ọbara Gaa n'Ekele'' |Onye nduzi |Ihe nkiri | |} == Edensibia == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == Rwanda na 2014. Mgbe ọ nọ na Rwanda, o mere ihe nkiri nke abụọ ya, Ishimwa: From Bloodshed To Grace . E gosi * {{IMDb name|5975540}} * [https://web.archive.org/web/20240303003048/https://www.104.fr/fiche-evenement/rokhaya-diallo-rokmyworld-kiwtk.html KICKIN' IT WITH THE KINKS, DE CYNTHIA BUTARE: mgbede nke Rokhaya Diallo chepụtara] * Cynthia ButarenaNdị nọ n'etiti {{DEFAULTSORT:Butare, Cynthia}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] iu21iieh41sqc6tliu9dt3j0effuedl Nabil Ben Yadir 0 37769 728974 674482 2026-09-29T14:28:22Z Epiphanus Jide 14249 added databox and defaultsort 728974 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Nabil Ben Yadir''' (amụrụ na 24 Febụwarị 1979) bụ onye nduzi ihe nkiri Beljọm, onye edemede na onye na-emepụta ihe. == Ọrụ == Ben Yadir mere ihe ngosi izizi ya na 2009 na The Barons, nke ya na Laurent Brandenbourger na Sébastien Fernandez dekwara. A họpụtara ihe nkiri ahụ maka Magritte Awards isii, gụnyere Best Director na Best Screenplay . <ref>{{Cite web|title=Les Magritte du cinema 2011: les nominés|url=http://www.lesmagritteducinema.be/nominees.php?lang=fr&edition=2011|publisher=Académie André Delvaux|accessdate=10 January 2014|language=French|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180205153254/http://www.lesmagritteducinema.be/nominees.php?lang=fr&edition=2011|archivedate=5 February 2018}}</ref>E gosipụtara ihe ngosi ya nke abụọ, The Marchers, na asọmpi gọọmentị na Cannes. <ref name="variety">{{Cite news|author=Dale|first=Martin|title=Belgian Director Nabil Ben Yadir Preps ‘Blind Spot’|url=https://variety.com/2013/film/international/belgian-director-nabil-ben-yadir-preps-blind-spot-1200916642/|accessdate=14 April 2014|work=[[Variety (magazine)|Variety]]|date=3 December 2013}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFDale2013">Dale, Martin (3 December 2013). [https://variety.com/2013/film/international/belgian-director-nabil-ben-yadir-preps-blind-spot-1200916642/ "Belgian Director Nabil Ben Yadir Preps 'Blind Spot'"]. ''[[Variety (magazine)|Variety]]''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">14 April</span> 2014</span>.</cite></ref> maka ihe egwu ndọrọ ndọrọ ọchịchị, Blind Spot (''Dode Hoek''), nke e mere megide nkewa Flemish-French nke Belgium, malitere n'oge opupu ihe ubi nke afọ 2014. [1] Tupu ọ bụrụ onye na-eme ihe nkiri, Ben Yadir rụrụ ọrụ na usoro mgbakọ maka Volkswagen. Ọ nọrọ "ọnwa ole na ole na-eme otu ihe ahụ". Nke <ref name="variety" /> metụtara nhọrọ ya ịhọrọ ụdị dị iche iche maka ihe nkiri ya ọ bụla: "Ugbu a, ana m ejide n'aka na m na-ewere ihe ịma aka ọhụrụ mgbe niile ma nabata ụzọ ọhụrụ". Ben Yadir nwere ụlọ ọrụ na-emepụta ihe nkiri a na-akpọ L'Antilope Joyeuse . <ref name="variety" /> Ihe nkiri <ref>{{Cite web|url=https://www.allocine.fr/article/fichearticle_gen_carticle=1000012205.html|title=Animals: la scène la plus insoutenable de l'année au service d'un film choc sur un terrible fait divers|work=AlloCiné|first=Vincent|author=Formica|date=15 February 2023|accessdate=22 February 2023|language=French}}</ref> ọzọ, Animals (2021), dabeere na ogbugbu e gburu nwoke idina nwoke Ihsane Jarfi na 2012. == Ihe nkiri == {| class="wikitable sortable" |+Ihe nkiri !Afọ !Aha ya ! class="unsortable" |Onyinye ! class="unsortable" |Ihe edeturu |- |2009 |''<nowiki><i id="mwOA">Ndị Baron</i></nowiki>'' (Les Barons) <br /> |Onye nduzi / Onye edemede |Marrakech International Film Festival Special Jury AwardNominated - Magritte Award for Best FilmNominated- Magritte Award maka Best DirectorNominated<br /><br /><br />Ihe nrite Magritte maka ihe nkiri kacha mma |- |2013 |''Ndị Na-aga <nowiki><i id="mwSA">Njem</i></nowiki>'' (La Marche) <br /> |Onye nduzi / Onye edemede |Nominated - Lumières Award for Best ScreenplayNominated - Magritte Award for Best FilmNominated- Magritte Award maka Best DirectorNominated: Magritte Award para Best Screenplay<br /><br /><br />Ihe nrite Magritte maka ihe nkiri kacha mma |- |2017 |Ebe a na-adịghị ahụ anya (''Dode Hoek'') <br /> |Onye nduzi/onye edemede/onye mmepụta |A họpụtara ya - Ihe nrite Magritte maka ihe nkiri kacha mma A họpụtara - Ihe nrite Magritte maka onye nduzi kacha mma<br /> |- |2021 |''Anụmanụ'' |Onye nduzi/onye edemede/onye mmepụta |Nominated - Magritte Award maka Best FilmNominated - Marritte Award maka Kasị Mma DirectorNominated: Magritte Award for Best Screenplay<br /><br />Ihe nrite Magritte maka ihe nkiri kacha mma |} == Edensibia == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == * {{IMDb name|1616394}} * {{Cite news|author=Bouras|first=Dimitra|title=Nabil Ben Yadir|url=http://cineuropa.org/ff.aspx?t=ffocusinterview&l=en&tid=2042&did=114144|accessdate=15 April 2014|work=Cinergie|date=22 October 2009}}metụtara nhọrọ ya ịhọrọ ụdị dị iche iche maka ihe nkiri ya ọ bụla: "Ugbu a, ana m ejide n'aka na m na-ewere ihe ịma aka ọ {{DEFAULTSORT:Yadir, Nabil Ben}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] pbf9xkivmjnv851e2yhpg5gteqanmhy Diana Nabatanzi 0 37776 728976 621668 2026-09-29T14:29:49Z Epiphanus Jide 14249 added databox 728976 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Diana Nabatanzi''' bụ onye na-eme ihe nkiri na [[Uganda|Ugandan]], onye na-ahụ maka redio, onye na'egosi TV, onye na na-eme fim, onye edemede, onye isi na onye na-ede edemede. Ọ bụ onye nhazi ugbu a na BBS Terefayina ebe o nwere ihe ngosi dị iche iche gụnyere ihe ngosi ụtụtụ a na-akpọ sumulula, kasukali na uga hood show. == Ihe ndị mere n'oge gara aga == Diana bụ onye [[Uganda|Ugandan]] site na ọmụmụ Fred Magala na Rosemary Nanteza, nwa nke abụọ n'ime ụmụ 5 na Kampala. Ọ nọ na mbido afọ iri atọ ya na 2021. == Mmụta == Diana gara ụlọ akwụkwọ praịmarị St. Elizabeth maka ọkwa elementrị ya wee sonye na St Mary's Nsuba maka ọkwa O ya. N'ebe ahụ mgbe ọ sonyeere ụlọ akwụkwọ St Joseph Centenary maka agụmakwụkwọ A' Level ya. Mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ sekọndrị, o mere diplọma na journalism na mass communication na Mahadum Kampala. O mechara nweta nzere bachelọ na nchịkwa azụmahịa na Mahadum Ndejje . == Ọrụ ihe nkiri == Diana malitere ọrụ ihe nkiri ya na mbido mgbe ọ nọ na praịmarị site na isonye na ihe nkiri ụlọ akwụkwọ na ịbụ abụ. Mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ isii, ọ malitere ịchọ ọrụ ya na ime ihe nkiri. <ref>{{Cite web|author=NTEGE|first=LILLIAN|title=Actress Nabatanzi still chasing bigger dreams|url=https://observer.ug/lifestyle/44326-actress-nabatanzi-still-chasing-bigger-dreams|accessdate=2021-04-09|work=The Observer - Uganda|language=en-gb|archivedate=2022-12-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221210105805/https://observer.ug/lifestyle/44326-actress-nabatanzi-still-chasing-bigger-dreams}}</ref> sonyeere ụlọ ọrụ mmepụta ihe a maara dị ka "ihe nkiri Aromatic" ma malite igosi ihe nkiri dịka Sikola, Bwebatyo, oku 112, njide ụlọ, abakyala bazira, onye na-eme ya na bunjako ihe nkiri egwu mbụ e mepụtara na [[Uganda]]. N'afọ 2017, ọ rụrụ ọrụ na usoro ihe nkiri a maara dị ka Nawolovu nke e gosipụtara na TV, mgbe ụlọ ọrụ mmepụta ya "Aromatic films" wepụtara usoro ihe nkiri ọzọ na-aga nke ọma a maara dị Ka Entuunnusi. O mekwara ihe nkiri na TV a maara dị ka "Mistakes Girls Do" nke a na-egosi na ụlọ ọrụ TV a maara dịka Pearl Magic ma Richard Mulindwa mepụtara ya n'okpuru mmepụta Limit na 2017. O gosiputara na Honorables nke John Segawa nke a na-egosi na NTV Uganda ma mesịa na Pearl magic . <ref>{{Cite web|title=Meet 21-yr-old Nabatanzi Dianah with A Blossoming Acting Career|url=https://www.howwebiz.ug/news/celebrity/7898/meet-21-yr-old-nabatanzi-dianah-with-a-blossoming-acting-career|accessdate=2021-04-09|work=www.howwebiz.ug}}</ref> == Ọrụ mgbasa ozi == Diana rụrụ ọrụ nkuzi ya na ụlọ ọrụ redio Ndị Kraịst a maara dị ka Prime radio mgbe ọ na-achọ Diploma na Journalism na Mass Communication. O mechara sonye na Uganda Broadcasting Corporation ebe ọ rụrụ ọrụ afọ 2 yana ụlọ ọrụ redio Pearl FM. A họpụtakwara ya dị ka onye na-eme ihe nkiri kachasị mma na ihe nkiri TV nke 2016 na 2018 na mmemme ihe nkiri nke [[Uganda]]. Ọ nọ na bọọdụ mgbasa ozi maka mgbasa ozi Kọmitii ntuli aka. == Ndụ onwe onye == Diana na-elekọta ntọala a maara dị ka ntọala Tanzi. Ọ na-ebi ndụ onwe onye n'ihi na ọ na-esiri ya ike ịkọ aha di ya. <ref>{{Cite web|title=Is the master bedroom a no- go zone for children?|url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/full-woman/is-the-master-bedroom-a-no-go-zone-for-children--1834272|accessdate=2021-04-09|work=Daily Monitor|date=6 January 2021|language=en}}</ref> <ref>{{Cite web|date=2021-02-11|title=The Untold Story of How Diana Nabatanzi was Bewitched Because of Tycoon Lwasa's Cassava|url=https://celebpatrol.com/the-untold-story-of-how-diana-nabatanzi-was-bewitched-and-lost-her-voice-because-of-tycoon-lwasas-cassava/|accessdate=2021-04-09|work=Celeb Patrol UG|language=en-US|archivedate=2022-07-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220704024153/https://celebpatrol.com/the-untold-story-of-how-diana-nabatanzi-was-bewitched-and-lost-her-voice-because-of-tycoon-lwasas-cassava/}}</ref>-ekwu na o nwere ụmụ abụọ nke ọ na-agọnahụ n'ihu ọha. == Edensibia == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Nabatanzi, Diana}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] qskcxvjtg2zbcrd4qkm4vwkot2v0k6i Joseph Kenneth Ssebaggala 0 37777 728977 721935 2026-09-29T14:31:10Z Epiphanus Jide 14249 added databox and defaultsort 728977 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Joseph Kenneth Ssebaggala''' ma ọ bụ "Joseph S KEN" (amụrụ n'afọ 1983) bụ onye nduzi ihe nkiri nke Uganda, onye edemede. N'afọ 2008, ọ malitere ịnara ọzụzụ ihe nkiri na ogbako, dị ka Durban Talent Campus 2011. Dị ka onye edemede, onye na-emepụta ihe na onye nduzi ọ na-elekọta ụlọ ọrụ ihe nkiri a na-akpọ Zenken Films, n'okpuru nke o mepụtara ihe nkiri abụọ ya: Master on Duty na That Small Piece . <ref>{{Cite web|title=JOSEph S KEN|url=https://iffr.com/en/persons/joseph-s-ken|work=IFFR|accessdate=2015-10-08|archivedate=2015-12-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151222120929/https://iffr.com/en/persons/joseph-s-ken}}</ref> <ref>{{Cite web|title=‘House Arrest’ wins Uganda film of the year award|url=http://www.theinsider.ug/33040-2/|work=The Insider Uganda|accessdate=2015-10-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151222105810/http://www.theinsider.ug/33040-2/|archivedate=22 December 2015}}</ref> bụ onye mmeri nke Best Director na 2015 Uganda Film Festival na House Arrest ya. <ref>{{Cite news|url=http://pulse.ng/movies/amvca-2016-nominees-genevieve-nnaji-nse-ikpe-etim-adesua-etomi-belinda-effah-battle-for-best-actress-in-a-drama-id4454610.html|title=AMVCA 2016 Nominees: Genevieve Nnaji, Nse Ikpe-Etim, Adesua Etomi, Belinda Effah battle for "Best Actress in a Drama"|author=Izuzu|first=Chidumga|accessdate=2017-11-23|language=en-US|archive-date=2017-08-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20170820055011/http://www.pulse.ng/movies/amvca-2016-nominees-genevieve-nnaji-nse-ikpe-etim-adesua-etomi-belinda-effah-battle-for-best-actress-in-a-drama-id4454610.html|url-status=dead}}</ref> họpụtara Call 112 ya na njide ụlọ ya na 2016 AMVCA maka ihe nkiri kachasị mma n'Ebe Ọwụwa Anyanwụ Afrịka, Best Lighting, na ihe nkiri zuru oke nke afọ na-eme ka ọ bụrụ onye a họpụtara kachasị na Uganda ruo ugbu a na Awards. == Ihe nkiri == * Nna Ukwu na Ọrụ (2009 * Akataka/Nke Obere Akụkụ ahụ (2011) * Mgbanwe (2014) * Kpọọ 112 (2015) * Njide Ụlọ (2015) == Edensibia == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == Dị ka onye edemede, onye na-emepụta ihe na onye nduzi ọ na-elekọta ụlọ ọrụ ihe nkiri a na-akpọ Zenken Films, n'okpuru nke * {{IMDb name|7594179}} {{DEFAULTSORT:Ssebaggala, Joseph Kenneth}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 1d5n6cpfe0gcjrox8m83zo54itc4uyk Mathew Nabwiso 0 37778 728980 589030 2026-09-29T14:32:36Z Epiphanus Jide 14249 added databox and defaultsort 728980 wikitext text/x-wiki {{Databox}} <ref name="observer">{{Cite web|url=https://observer.ug/lifestyle/59432-mathew-nabwiso-on-family-film-and-food|title=Mathew Nabwiso on family, film and food|publisher=The Observer|accessdate=25 October 2020}}</ref>'''Mathew Nabwiso''', nke a na-akpọkarị '''Matthew Nabwiso''' bụ onye [[Uganda|Ugandan]] na-eme ihe nkiri. A maara Nabwiso nke ọma maka ọrụ ya na fim ''Imbabazi'', Rain na ''Kyaddala''. <ref>{{Cite web|url=https://mbu.ug/2018/10/10/celebrated-film-making-couple-of-nabwiso-films-reap-big/|title=Celebrated film making couple of Nabwiso Films reap big|publisher=MBU|accessdate=25 October 2020}}</ref> ime ihe nkiri, ọ bụkwa onye na-agụ egwu, onye nduzi na onye na-emepụta ihe. [1] == Ndụ onwe onye == A mụrụ ya dị ka nwa nke asaa n'ezinụlọ nke gụnyere ụmụnne iri na otu. Nne na nna ya bụ onye omeiwu Frank Nabwiso na Mama Christine Nabwiso nke Jinja. Ọ gara ụlọ akwụkwọ praịmarị Mwiri na Kamuli Boys maka agụmakwụkwọ praịmarịa. Mgbe ahụ ọ gara Busoga College, Mwiri maka ọkwa O ya ma mesịa gaa Namasagali College, na Kamuli iji mezue ọkwa A. O mechara nweta nzere bachelọ na ahịa na Cyprus Institute of Marketing . <ref name="observer"/> Tupu ọ banye n'ime ihe nkiri, o nwere ọrụ oge niile dị ka onye njikwa ahịa nke ụlọ ọrụ ICT. Mana ọ hapụrụ ọrụ ahụ iji chụsoo ọrụ site na ihe nkiri. Ọ lụrụ onye na-eme ihe nkiri ibe ya, Eleanor Nabwiso onye sokwa na usoro TV The Hostel . Di na nwunye ahụ nwere ụmụ anọ.<ref>{{Cite web|url=https://www.monitor.co.ug/Magazines/Full-Woman/Eleanor-and-Matthew-Nabwiso-s-fairytale/689842-1906064-37mfmk/index.html|title=Eleanor and Matthew Nabwiso's fairytale|work=Daily Monitor|language=en|accessdate=2020-03-07}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://mbu.ug/2019/06/05/congratulations-a-fourth-child-for-the-nabwisos/|title=CONGRATULATIONS! A fourth child for the Nabwisos|date=|work=MBU|language=en-US|archiveurl=|archivedate=|accessdate=2020-03-09}}</ref> == Ọrụ == N'afọ 2006, o mere ihe nkiri sinima mbụ ya na ihe nkiri Battle of the Souls . <ref>{{Cite web|url=https://filmhackers.org/artists/mathew-nabwiso/|title=MATHEW NABWISO: Actor, Director, Producer|publisher=filmhackers|accessdate=25 October 2020|archivedate=2 November 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201102084506/https://filmhackers.org/artists/mathew-nabwiso/}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://chano8.com/actors-mathew-eleanor-nabwiso-now-reaping-new-productions/|title=Actors Mathew And Eleanor Nabwiso Now Reaping From New Productions|publisher=chano8|accessdate=25 October 2020|archivedate=23 February 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200223130955/http://chano8.com/actors-mathew-eleanor-nabwiso-now-reaping-new-productions/}}</ref>'afọ 2011, ọ sonyeere ndị na-eme ihe nkiri telivishọn The Hostel nke a na-egosi na NTV Uganda, nke ghọrọ ihe a ma ama. <ref>{{Cite web|url=http://www.nabwisofilms.com/about-us.html|title=NABWISO FILMS|publisher=NABWISO FILMS official website|accessdate=25 October 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.independent.co.ug/eleanor-nansibo-nabwiso-young-actress-eyes-global-success/|title=Eleanor Nansibo Nabwiso: Young actress eyes global success|author=Nantaba|first=Agnes|date=2017-09-27|work=The Independent Uganda|language=en-US|accessdate=2020-03-07}}</ref> emesịrị usoro ahụ, o guzobere ụlọ ọrụ mmepụta ihe nkiri 'Nabwiso Films'. N'afọ 2013, o ritere ihe nrite maka onye na-eme ihe nkiri kacha mma na [[Africa Magic Viewers' Choice Awards]] (AMVCA), maka ihe nkiri A Good Catholic Girl . Ka e mesịrị na 2016, a họpụtara ya maka ọrụ 'Dumba' na ihe nkiri Rain na AMVCA . <ref name="observer"/> <ref>{{Cite web|url=https://vinepulse.com/mathew-nabwiso-to-receive-film-act-award-at-the-vine-awards/|title=Mathew Nabwiso to receive Film Act Award at the Vine Awards|publisher=vinepulse|accessdate=25 October 2020}}</ref>'afọ 2020, ọ natara Film Act Award na Vine Awards maka enyemaka ya na ihe nkiri Ugandan. [1] == Ihe nkiri == {| class="wikitable" !Afọ !Ihe nkiri !Ọrụ !Ụdị !Ihe mgbochi. |- |2006 |''[[Agha nke Mkpụrụ Obi]]'' |Onye na-eme ihe nkiri Ryan |Ihe nkiri | |- |2011 |''Ụlọ Nlekọta Ndị Ntorobịa'' |Onye na-eme ihe nkiri Gilo |Ihe nkiri TV | |- |2012 |''Africa nke Mbụ: Mpịakọta nke Abụọ'' |Onye na-eme ihe nkiri Ahmed |Ihe nkiri vidio | |- |2013 |''Ezigbo Nwa agbọghọ Katọlik'' |Onye na-eme ihe nkiri Ahmed |Ihe nkiri | |- |2013 |''[[imbabazi: Mgbaghara|Imbabazi]]'' |Gasana |Ihe nkiri | |- |2016 |''Mmiri ozuzo'' |Onye na-eme ihe nkiri: Dumba, onye na-emepụta |Ihe nkiri | |- |2018 |''Obodo Mpeke'' |Onye na-eme ihe nkiri Pọl |Ihe nkiri TV | |- |2018 |''[[The Mercy of the Jungle|Ebere nke Oké Ọhịa]]'' |Onye na-eme ihe nkiri |Ihe nkiri | |- |2018 |''Ezinụlọ (Ezinụlọ Hashtag) '' |Onye na-emepụta ya Onye na-eme ihe nkiri Frank Mpanga |Ihe nkiri TV | |- |2019 |''Kyaddala'' |Onye na-eme ihe nkiri Maazị G |Ihe nkiri TV | |- |2020 |''[[Roses na-esi ísì ụtọ]]'' |Onye nduzi |Ihe nkiri | |} == Edensibia == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == asaa n'ezinụlọ nke gụnyere ụmụnne iri na otu. Nne na nna ya bụ onye omeiwu Frank Nabwiso na nna ya bụ onye omeiwu * {{IMDb name|nm4920146}}  {{DEFAULTSORT:Nabwiso, Mathew}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] pur4m758u93nhatwf37kny1hkwvq5p0 Ashraf Ssemwogerere 0 37779 728981 154043 2026-09-29T14:34:08Z Epiphanus Jide 14249 added databox and defaultsort 728981 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Ashraf S'''Semwogerere'''''' (ma ọ bụ Semwogerere) bụ onye na-eme ihe nkiri na Uganda, onye nduzi na onye na-ese ihe nkiri. <ref>{{Cite web|author=|url=http://www.celebafrica.net/why-the-ugandan-film-industry-has-failed-to-take-off/|title=Why the Ugandan film industry has failed to take off|publisher=Celeb Africa.Net|date=2012-12-31|accessdate=2013-10-07|archivedate=2015-06-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150610222138/http://www.celebafrica.net/why-the-ugandan-film-industry-has-failed-to-take-off/}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://filmsuganda.blogspot.com/2009/06/ashraf-semwogerere-is-back-with-movie.html|title=Films Uganda: Ashraf Semwogerere is back with Movie|publisher=Filmsuganda.blogspot.com|date=2009-06-02|accessdate=2013-10-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150610222246/http://filmsuganda.blogspot.com/2009/06/ashraf-semwogerere-is-back-with-movie.html|archivedate=2015-06-10}}</ref> ghọrọ onye a ma ama site na ihe nkiri ya bụ ''[[Mukajanga]]'' ("The passion of the Ugandan Martyrs"), akụkọ banyere otu ndị eze Buganda bụ ndị ''Kabaka'' Mwanga nke Abụọ nke Buganda gburu maka okwukwe Ndị Kraịst ha.Ndị <ref>{{Cite web|url=http://archives.in2eastafrica.net/same-script-different-casts/|archiveurl=https://archive.today/20131008013329/http://archives.in2eastafrica.net/same-script-different-casts/|archivedate=2013-10-08|title=Same script, different casts &#124; In2EastAfrica – East African news, Headlines, Business, Tourism, Sports, Health, Entertainment, Education|publisher=Archives.in2eastafrica.net|date=1959-12-02|accessdate=2013-10-07}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://ugandaradionetwork.com/a/story.php?s=44932|title=Ugandan Filmmakers Want More Freedom of Expression|publisher=Uganda Radio Network|date=2012-08-27|accessdate=2013-10-07}}</ref> a na-amaghị aha ha tọọrọ Semwogerere na Kinawataka n'afọ 2006, mgbe ọ gosipụtara egwuregwu ọhụrụ ya Murder in the City na National Theatre. <ref>{{Cite web|url=http://www.observer.ug/index.php?option=com_content&view=article&id=16666:ugandan-films-suffer-stillbirth|title=The Observer - Ugandan films suffer stillbirth|publisher=Observer.ug|date=|accessdate=2013-10-07|archivedate=2015-06-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150610221619/http://www.observer.ug/index.php?option=com_content&view=article&id=16666:ugandan-films-suffer-stillbirth}}</ref> kwenyere na ihe nkiri ya bụ Feeling Struggle bụ ihe nkiri mbụ na Uganda. [1] nkiri ya ndị ọzọ gụnyere The Honourable <ref>{{Cite web|url=http://www.balancingact-africa.com/news/broadcast/issue-no40/distribution/uganda-local-film-di/bc|title=Uganda: Local Film Distributors Raise the Flag for Kinauganda Films|publisher=balancingact-africa.com|date=2008-10-16|accessdate=2013-10-07|archivedate=2013-12-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131216100729/http://www.balancingact-africa.com/news/broadcast/issue-no40/distribution/uganda-local-film-di/bc}}</ref> na Murder in the City, akụkọ dabeere na [[Aggrey Kiyingi]] [onye?] mgbe e gburu nwunye ya, Robinah Kiyingi . <ref>{{Cite web|url=http://www.newvision.co.ug/D/8/13/463721|title=Court demands movie script|publisher=Newvision.co.ug|date=2005-10-31|accessdate=2013-10-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150610210345/http://www.newvision.co.ug/D/8/13/463721|archivedate=2015-06-10}}</ref>  Ashraf pụtara na ihe nkiri Lukyamuzi Bashir bụ ''Bala Bala Sese'' dị ka Ireene . <ref>{{Cite web|url=http://www.observer.ug/index.php?option=com_content&view=article&id=22919:kasaija-natasha-take-romance-to-screen&catid=42:sizzling-entertainment&Itemid=74|title=Kasaija, Natasha take romance to screen|accessdate=2024-03-03|archivedate=2014-10-31|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141031101432/http://www.observer.ug/index.php?option=com_content&view=article&id=22919:kasaija-natasha-take-romance-to-screen&catid=42:sizzling-entertainment&Itemid=74}}</ref> == Edensibia == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == okwukwe Ndị Kraịst ha.Ndị a na-amaghị aha ha tọọrọ Semwogerere na Kinawataka n'afọ 2006, mgbe * {{IMDb name|5525791}} {{DEFAULTSORT:Ssemwogerere, Ashraf}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] mi38t7znbc4u80oj2d3klkvhsilqy1z Patrick Ssenjovu 0 37780 728983 152758 2026-09-29T14:36:17Z Epiphanus Jide 14249 added databox and defaultsort 728983 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Patrick Ssenjovu''' bụ onye na-eme ihe nkiri na ihe nkiri. Ọ bụkwa Onye nduzi ihe nkiri na onye na-emepụta ihe nkiri. == Ọrụ == === Ọrụ ihe nkiri === Mgbe ọ dị afọ iri na anọ, Ssenjovu ghọrọ onye kachasị nta n'ime ndị otu Impact International, otu egwu na ihe nkiri, na-eme ihe nkiri na Europe na United States, gụnyere ''Woza Albert!'', egwuregwu ndọrọ ndọrọ ọchịchị. Mgbe ahụ ọ kwagara [[Nú Yọk|New York]] City, New York, ebe ọ ghọrọ onye otu Great Jones Repertory Company ma soro ndị dị ka Meredith Monk, Ellen Stewart, Ping Chong na [[Seth Barish]] rụọ ọrụ. Ssenjovu emeela ihe nkiri na ebe ndị gụnyere La MaMa Experimental Theatre Club, Lincoln Center, Ohio Theatre na St. Anne's Warehouse, ha anọ dị na New York City; na [[New Jersey]] Performing Arts Center">New Jersey Performing Arts Center, dị na Newark, New Jersey. <ref>Chansky, Dorothy (November 10, 2000). [http://www.nytheatre-wire.com/dc00121t.htm "Public Secrets"]. ''[[New York Theatre Wire]]''. Accessed August 24, 2010.</ref>'afọ 2000, ọ pụtara dị ka onwe ya na Secret History, ihe nkiri nke Chong dere ma duzie, na Ohio Theatre. === Ihe nkiri na egwuregwu vidio === Ssenjovu pụtara dị ka Ibrahim Moshoeshoe na egwuregwu 6 (2005), Ihe nkiri egwuregwu, Ihe nkiri na-atọ ọchị nke Michael Hoffman duziri; na Sydney Pollack.<ref name="imdbtype">[[Database]] (undated). [https://www.imdb.com/name/nm1854145/filmotype "Filmography by Type for Patrick Ssenjovu"]. ''[[Internet Movie Database|The Intnernet Movie Database]]''. Accessed August 24, 2010.</ref>">Sydney Pollack's The Interpreter (2005), ihe omimi na-akpali akpali, ihe nkiri nke Sydney Pollacks duziri. Tụkwasị <ref name="imdbtype"/> nke a, ọ rụrụ ọrụ "Other Characters" na X-Men Origins: Wolverine (2009), [[Egwuregwu vidiyo|Egwuregwu vidio]] na-atọ ọchị. === Imepụta ihe nkiri na iduzi === Ssenjovu mepụtara ma duzie Awaken (2009), ihe nkiri dị mkpirikpi. <ref name="imdbtype"/> == Ihe edeturu == egwu na ihe nkiri, na-eme ihe nkiri na Europe na United States, gụnyere Woza Albert!, egwuregwu{{Reflist}} == Njikọ mpụga == * {{IMDb name|1854145}} * {{Dead link|date=August 2010}} [http://ssenjovu.com Official website]{{Dead link|date=May 2019|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}} * [https://web.archive.org/web/20110716214916/http://www.lamama.org/archives/2003/WOZAALBERT.htm "''Woza Albert!''"], a performance flyer at La MaMa Experimental Theatre Club's official website. Accessed August 24, 2010. {{DEFAULTSORT:Ssenjovu, Patrick}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 4z2cd6l4l7svdrgyqedxvwmc85zfh7z Mariam Ndagire 0 37781 728986 179524 2026-09-29T14:38:10Z Epiphanus Jide 14249 added databox and defaultsort 728986 wikitext text/x-wiki {{Databox}} <ref name="2R">{{Cite web|date=15 October 2010|url=https://www.monitor.co.ug/artsculture/Entertainment/-/812796/1033294/-/2a233i/-/index.html%20Mariam%20Ndagire%20to%20release%20new%20movie|title=Mariam Ndagire to release new movie|accessdate=4 February 2019|author=Rafsanjan Abbey Tatya|archivedate=7 February 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190207020943/https://www.monitor.co.ug/artsculture/Entertainment/-/812796/1033294/-/2a233i/-/index.html%20Mariam%20Ndagire%20to%20release%20new%20movie}}</ref>'''Mariam Ndagire''' (amụrụ na 16 Mee 1971), bụ onye na-agụ egwu, onye na-eme ihe ntụrụndụ, onye na'eme ihe nkiri, onye na -ede egwuregwu, onye nduzi ihe nkiri, na onye na-emepụta ihe nkiri na Uganda. <ref name="1R">{{Cite web|date=28 February 2010|url=https://www.observer.ug/index.php?option=com_content&view=article&id=7431:moses-serugo-mariam-ndagire-has-more-where-that-came-from|title=Mariam Ndagire has more where that came from|accessdate=4 February 2018|first=Moses|author=Serugo|archivedate=30 November 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201130163722/https://www.observer.ug/index.php?option=com_content&view=article&id=7431:moses-serugo-mariam-ndagire-has-more-where-that-came-from}}</ref> == Mmalite na agụmakwụkwọ == A mụrụ ya na Kampala, isi obodo Uganda, n'aka Sarah Nabbutto na Prince Kizito Ssegamwenge nke Buganda. Ọ gara Buganda Road Primary School, tupu ọ gaa Kampala High School, ebe ọ gụsịrị akwụkwọ O-level. M<ref name="3R">{{Cite web|url=https://www.musicinafrica.net/directory/mariam-ndagire|title=Mariam Ndagire Biography|publisher=Musicinafrica.net|author=Stanley Gazemba|date=14 August 2014|accessdate=4 February 2019}}</ref> ọmụmụ A-Level ya, ọ gara Trinity College Nabbingo, na Wakiso District, ebe ọ gụsịrị akwụkwọ na diplọma ụlọ akwụkwọ sekọndrị. Ọ gara n'ihu nweta diplọma dị elu na Marketing na Makerere University Business School na Nakawa. <ref name="3R"/> e mesịrị, e nyere ya diplọma na Music, Dance na Drama, site na Mahadum Makerere, mahadum ọha na eze kachasị ochie na nke kachasị ukwuu na Uganda. == Ọrụ ime ihe nkiri == Ndagire malitere dị ka [[Actor|onye na-eme ihe nkiri]], mgbe ọ dị afọ iri na ise, nke ka bụ nwa akwụkwọ na Kampala High School. Ọ gara n'ihu sonye na Black Pearls nke Omugave Ndugwa na 1987, ebe ọ pụtara n'ọtụtụ egwuregwu ruo n'afọ 1993. Mgbe ọ nọ n'ebe ahụ, o so dee egwuregwu mbụ ya akpọrọ "Engabo Y'addako". <ref name="4R">{{Cite web|accessdate=4 February 2019|url=https://www.softpower.ug/strange-but-true-mariam-ndagire-narrates-her-accidental-encounter-with-music/|title=Strange But True, Mariam Ndagire Narrates Her Accidental Encounter With Music|publisher=SoftPower Uganda|author=Pat Robert Larubi|date=27 April 2018}}</ref><ref name="3R"/> e mesịrị, Ndagire, ya na Kato Lubwama na Ahraf Simwogerere guzobere otu nke ha bụ Diamonds' Ensemble ma ha dere ọtụtụ egwuregwu. Ndagire nwere mmasị <ref name="4R"/> ukwuu n'inyere ndị na-eto eto nwere nkà aka ịchọta onwe ha na nka; nke ahụ bụ ihe mere o ji malite The Next Ugandan Music, ihe ngosi American Idol. <ref name="3R"/> Ndagire malitekwara ụlọ ọrụ ọzụzụ ọhụrụ maka ndị na-eme ihe nkiri na etiti ya, Mariam Ndagire Film and Performing Arts Centre MNFPAC, nke na-enwe ụlọ ọrụ ihe nkiri maka ndị na'eme ihe nkiri kwa afọ. <ref name="5R">{{Cite web|title=Ndagire opens Tanuulu|url=http://www.observer.ug/index.php?option=com_content&view=article&id=20030:ndagire-opens-tanuulu|accessdate=4 February 2019|date=26 July 2012|author=Abu-Baker Mulumba|archivedate=25 November 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181125074004/https://www.observer.ug/index.php?option=com_content&view=article&id=20030:ndagire-opens-tanuulu}}</ref>'etiti ndị ama ama sonyere n'ọmụmụ ihe ahụ bụ Sarah Kisauzi Sentongo, onye na-eme ihe nkiri na Deception, usoro NTV Uganda TV, na onye na-ede ihe nkiri Usama Mukwaya . <ref name="3R" /> <ref name="4R" /> N'afọ 2015, AFRICA MAGIC VIEWERS' CHOICE AWARDS AMVCA họpụtara Ndagire ka ọ bụrụ akụkụ nke JURY N'afọ 2019, a họpụtara Ndagire dị ka onye otu kọmitii nke Grand Jury nke GOLDEN MOVIE AWARDS AFRICA == Ihe nkiri na telivishọn == {| class="wikitable" !Afọ !Aha ya !Ọrụ mmepụta !Ihe edeturu |- |2007 |''N'okporo ụzọ a ka m na-aga'' |Onye edemede, onye nduzi, onye na-emepụta ihe, onye na -eme ihe nkiri |Ihe nkiri |- |2008 |''Ike nke Onye Ọtụghị Egwu'' |Onye edemede, onye nduzi, onye na-emepụta ihe, onye na -eme ihe nkiri |Ihe nkiri |- |2009 |''Obi Dị Ibe'' |Onye edemede, onye nduzi, onye na-emepụta ihe, onye na -eme ihe nkiri |Ihe nkiri |- |2010 - na-aga n'ihu |''Ụmụnne nwanyị Tendo'' |Onye edemede, onye nduzi, onye na-emepụta ihe, onye na -eme ihe nkiri |Ihe nkiri TV |- |2011 |''Ebe Anyị nọ'' |Onye edemede, onye nduzi, onye na-emepụta ihe, onye na -eme ihe nkiri |Ihe nkiri |- |2012 |''Nne m hụrụ n'anya'' |Onye edemede, onye nduzi, onye na-emepụta ihe, onye na -eme ihe nkiri |Ihe nkiri |- |2013 - na-aga |''Ihe Ọ bụla Ma E wezụga Ịhụnanya'' |Onye edemede, onye nduzi, onye na-emepụta |Ihe nkiri TV |- |2013 |''Nsogbu Ndị Na-egbu Oge'' |Onye edemede, onye nduzi, onye na-emepụta ihe, onye na -eme ihe nkiri |Ihe nkiri |- |2013 |''Ị pụghị imebi uche m'' |Onye edemede, onye nduzi |Ihe nkiri dị mkpirikpi |- |2015 - na-aga |''J-Rose'' |Onye edemede, onye nduzi, onye na-emepụta |Ihe nkiri TV |- |2016 |''Nsogbu Vicky'' |Onye nduzi, onye na-emepụta |Ihe nkiri dị mkpirikpi |- |2016 |''Usoro ime ihe ike nke onye mmekọ'' |Onye nduzi, onye na-emepụta |Ihe nkiri dị mkpirikpi |- |2017 |''Nsaali'' |Onye edemede, onye nduzi, onye na-emepụta |Ihe nkiri |- |2017 - na-aga n'ihu |''BA-AUNT'' |Onye edemede, onye nduzi, onye na-emepụta ihe, onye na -eme ihe nkiri |Ihe nkiri TV |- |- |2017 |''KAALA'' |Onye na-emepụta ya |Ihe nkiri dị mkpirikpi |- |2019 - na-aga n'ihu |''UGANDA A Na-ahụ Maka Ihe Ndị Dị Mkpa'' |Onye nduzi, onye na-emepụta |Ihe ngosi TV nke Agbamakwụkwọ |- |2020 |''N'akụkụ nke ọzọ'' |Onye edemede, onye nduzi, onye na-emepụta |Ihe nkiri |- |2021 |''Nwunye Di M'' |Onye edemede, onye nduzi, onye na-emepụta |Ihe nkiri |- |2022 |''Ka ọ dị nro'' |Asha Nkono (Nwanyị Na-eme Ihe nkiri) |Ihe nkiri |- |} == Onyinye na nhọpụta == {| class="wikitable sortable" |+Ndepụta nke onyinye na nhọpụta !Afọ !Ọrụ ndị a họpụtara !Ihe nrite !Ụdị !Nsonaazụ |- | style="text-align:center;" |2013 |''Ebe Anyị Na-ahụ Maka Ihe'' |Ihe nrite nke mmemme ihe nkiri nke Uganda |Ihe nkiri kacha mma| {{Nom}} |- | style="text-align:center;" |2013 |''Ebe Anyị Na-ahụ Maka Ihe'' |Ihe nrite nke mmemme ihe nkiri nke Uganda |Ụda Kasị Mma| {{Nom}} |- | style="text-align:center;" |2017 |''BA-AUNT'' |Emume Ihe nkiri Pearl International |Ihe nkiri TV Kasị Mma| {{Won}} |- | style="text-align:center;" |2017 |''NSAALI'' |Emume Ihe nkiri Pearl International |Onye na-eme ihe nkiri kacha mma "Dinah Akwenyi"| {{Nom}} |- | style="text-align:center;" |2017 |''NSAALI'' |Emume Ihe nkiri Pearl International |Ihe nkiri Asụsụ Ụmụ Amaala Kasị Mma| {{Nom}} |- | style="text-align:center;" |2017 |''NSAALI'' |Emume Ihe nkiri Pearl International |Ụda Kasị Mma| {{Nom}} |- | style="text-align:center;" |2017 |''NSAALI'' |Emume Ihe nkiri Pearl International |Ihe nkiri kacha mma "Mariam Ndagire"| {{Nom}} |- | style="text-align:center;" |2017 |''NSAALI'' |Emume Ihe nkiri Pearl International |Onye nduzi kacha mma "Mariam Ndagire"| {{Nom}} |- | style="text-align:center;" |2017 |''NSAALI'' |Emume Ihe nkiri Pearl International |Onye na-akwado ihe nkiri kachasị mma "Sebugenyi Rogers"| {{Nom}} |- | style="text-align:center;" |2017 |''NSAALI'' |Emume Ihe nkiri Pearl International |Onye na-eme ihe nkiri kacha mma "Nalumu Shamsa"| {{Nom}} |- | style="text-align:center;" |2017 |''NSAALI'' |Emume Ihe nkiri Pearl International |Onye na-eme ihe nkiri kacha mma "Dinah Akwenyi"| {{Nom}} |- | style="text-align:center;" |2017 |''NSAALI'' |Emume Ihe nkiri Pearl International |Ihe nkiri Kasị Mma| {{Nom}} |- | style="text-align:center;" |2018 |''BA-AUNT'' |Emume ihe nkiri mba ụwa nke Zanzibar |Ihe nkiri TV Kasị Mma| {{Nom}} |- | style="text-align:center;" |2021 |''Nwunye Di M'' |Emume Ihe nkiri Pearl International |Onye na-eme ihe nkiri kacha mma "Sekimpi Johnmary"| {{Won}} |- | style="text-align:center;" |2021 |''Nwunye Di M'' |Emume Ihe nkiri Pearl International |Ihe nkiri Ugandan Kasị Mma| {{Won}} |- | style="text-align:center;" |2021 |''Nwunye Di M'' |Emume Ihe nkiri Pearl International |Uwe Kasị Mma| {{Nom}} |- | style="text-align:center;" |2021 |''Nwunye Di M'' |Emume Ihe nkiri Pearl International |Ihe nkiri kacha mma "Mariam Ndagire"| {{Nom}} |- | style="text-align:center;" |2021 |''Nwunye Di M'' |Emume Ihe nkiri Pearl International |Onye nduzi kacha mma "Mariam Ndagire"| {{Nom}} |- | style="text-align:center;" |2021 |''Nwunye Di M'' |Emume Ihe nkiri Pearl International |Onye na-eme ihe nkiri kachasị mma "Tania Shakira Kankindi"| {{Won}} |- | style="text-align:center;" |2021 |''Nwunye Di M'' |Emume Ihe nkiri Pearl International |Ihe nkiri kachasị mma na Uganda| {{Nom}} |- | style="text-align:center;" |2022 |''Nwunye Di M'' |Ihe nrite nke Uganda Film Festival |Onye nchịkọta akụkọ kacha mma "Suuna Peter"| {{Nom}} |- | style="text-align:center;" |2022 |''Nwunye Di M'' |Ihe nrite nke Uganda Film Festival |Onye na-eme ihe nkiri kacha mma "Sekimpi JohnMary"| {{Nom}} |- | style="text-align:center;" |2022 |''Nwunye Di M'' |Ihe nrite nke Uganda Film Festival |Ihe nkiri kacha mma "Ndagire Mariam"| {{Nom}} |- | style="text-align:center;" |2022 |''Nwunye Di M'' |Ihe nrite nke Uganda Film Festival |Onye na-eme ihe nkiri kachasị mma "Tania Shakira Kankindi"| {{Won}} |- | style="text-align:center;" |2022 |''Nwunye Di M'' |[[Africa Magic Viewers' Choice Awards]] |Ihe nkiri kacha mma n'Ebe Ọwụwa Anyanwụ Afrịka "Mariam Ndagire"| {{Nom}} |- |} == Akụkụ nke diski == * ''Mulongo Wange'' (1997) * ''Bamugamba'' (1998) * ''Onkyaye'' (2000) * ''Nkusibiddawo'' (2001) * ''Kamuwaane'' (2002) * ''Abakazi Twalaba'' (2003) * ''Akulimba'' (2004) * ''Akalaboko'' (2007) <ref>{{Cite web|date=6 February 2007|url=https://www.youtube.com/watch?v=XWrpdnh5U40|title=Akalaboko (Your Present)|format=Music Video|language=Ganda|author=Zacht BGentle|accessdate=4 February 2019}}</ref> * ''Maama'' (2007) * ''Byonna Twala'' (2009) <ref>{{Cite web|date=8 October 2009|url=https://www.youtube.com/watch?v=LC_Cvhfygqc|title=Byonna Twala (Take Everything)|format=Music Video|language=Ganda|author=Paul Bill Migadde|accessdate=4 February 2019}}</ref> * ''Majangwa'' (2009) <ref>{{Cite web|date=5 October 2009|url=https://www.youtube.com/watch?v=lxvgbns2FNo|title=Majangwa|format=Music Video|language=Ganda|author=Paul Bill Migadde|accessdate=4 February 2019}}</ref> * ''Oly'omu'' (2012) * ''Kiki Onvuma'' (2014) <ref>{{Cite web|date=10 March 2014|url=https://www.youtube.com/watch?v=_e5mHtioRZc|title=Kiki Onvuma (Why Insult Me?)|format=Music Video|language=Ganda|author=Mariam Ndagire|accessdate=4 February 2019}}</ref> * ''Kibun'omu'' (2016) == Edensibia == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == * {{IMDb name|5416522}}  {{DEFAULTSORT:Ndagire, Mariam}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 134zz9206hy2807frw073cbz4rwklr1 Rehema Nanfuka 0 37782 728987 723401 2026-09-29T14:46:03Z Epiphanus Jide 14249 added databox and defaultsort 728987 wikitext text/x-wiki {{Databox}} <ref>{{Cite web|title=Rehema Nanfuka|url=http://blueimp.site/rehema-nanfuka/|work=Bluimp|accessdate=9 May 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180509152416/http://blueimp.site/rehema-nanfuka/|archivedate=9 May 2018}}</ref><ref>{{Cite web|title=Nanfuka: The world is her stage|url=http://www.monitor.co.ug/artsculture/Reviews/Nanfuka--The-world-is-her-stage/691232-1702334-uuqiyuz/index.html|work=Daily Monitor|accessdate=8 May 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180509013454/http://www.monitor.co.ug/artsculture/Reviews/Nanfuka--The-world-is-her-stage/691232-1702334-uuqiyuz/index.html|archivedate=9 May 2018}}</ref>'''Rehema Nanfuka''' (amụrụ na 25 Mee 1986) bụ Onye na-eme ihe nkiri, ihe nkiri na telivishọn nke [[Uganda|Ugandan]], onye nduzi, na onye na-emepụta ihe nkiri amaara maka ọrụ ya na [[Imani (ihe nkiri)|Imani]], Veronica's Wish, [[imbabazi: Mgbaghara|Imbabazi]], The Girl in the Yellow Jumper, Queen of Katwe, Imperial Blue <ref>{{Cite web|title=SYNOPSIS|url=http://blueimp.site/the-movie/synopsis/|work=Blueimp|accessdate=9 May 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180509220429/http://blueimp.site/the-movie/synopsis/|archivedate=9 May 2018}}</ref> n'etiti ihe nkiri ndị ọzọ. O meriri ihe nrite Onye nduzi kacha mma na 2018 Uganda Film Festival Awards, na-aghọ nwanyị nduzi mbụ meriri ihe mmeri na ụdị a na nke ọ bụla n'ime ndị na-enye onyinye na Uganda. == Ọrụ == === Ihe nkiri na telivishọn === Rehema malitere ọrụ ime ihe nkiri ya na mmepụta nke Mira Nair's Maisha Film Lab's 2008, Downcast ebe ọ na-eme ka onye na-elekọta ụlọ. Ọrụ ya dị ka Mary the maid na ''[[Imani (ihe nkiri)|Imani]]'' meriri ya ihe nrite abụọ; Africa Movie Academy Award for Most Promising Actress na 2010 <ref>{{Cite web|title=AMAA 2010 Winners|url=https://www.ama-awards.com/amaa-2010-winners.html|work=Africa Movie Academy Awards (AMAA)|accessdate=8 May 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170920225606/http://www.ama-awards.com/amaa-2010-winners.html|archivedate=20 September 2017}}</ref> na-ekerịta mmeri ahụ na Chelsea Eze na Best Actress Award na African Film Festival nke Cordoba, Spain na 2010.<ref>{{Cite web|title=Teza takes top prize at Spain's Tarifa African Film Festival|url=https://www.screendaily.com/teza-takes-top-prize-at-spains-tarifa-african-film-festival/5014532.article|work=Screen Daily|accessdate=8 May 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180509012956/https://www.screendaily.com/teza-takes-top-prize-at-spains-tarifa-african-film-festival/5014532.article|archivedate=9 May 2018}}</ref><ref>{{Cite web|title=7th Tarifa African Film Festival Awards|url=http://www.supplemagazine.org/2010/05|work=Supple Magazine|accessdate=8 May 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170924211344/http://www.supplemagazine.org/2010/05|archivedate=24 September 2017}}</ref> Ihe nkiri ahụ nwetakwara onyinye Africa Movie Academy Award maka ihe nkiri kacha mma n'asụsụ Afrịka. <ref>{{Cite web|title=Imani – Film Review|url=https://www.hollywoodreporter.com/review/imani-film-review-29265|work=Hollywood Reporter|accessdate=8 May 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180509075502/https://www.hollywoodreporter.com/review/imani-film-review-29265|archivedate=9 May 2018}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Imani – Variety|url=https://variety.com/2010/film/markets-festivals/imani-1117942154/|work=Variety|accessdate=8 May 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180509013206/http://variety.com/2010/film/markets-festivals/imani-1117942154/|archivedate=9 May 2018}}</ref> nkwado site n'aka onye nkatọ Variety Boyd Van Hoeij onye dere, "Rehema Nanfuka, dị ka odibo nwere nsogbu na mpaghara nke abụọ kachasị mma, na-enwe mmetụta dị jụụ nke ùgwù. " [1] na onye nkatọ Hollywood Reporter Neil Young dere, "Nanfuka na Buyi na-etinye aka na ndị na-eme ihe nkiri ma na-anagide nke ọma na-ede akwụkwọ". [2] N'afọ 2013 ọ pụtara na [[Joël Karekezi|Joel Karekezi]]'s Imbabazi, The Pardon, ihe nkiri banyere mgbukpọ agbụrụ nke Rwanda nke a họpụtara ya maka onyinye Best Actress na Festival du Cinéma Africain de Khouribga, Morocco 2015. Rehema pụtara <ref>{{Cite web|title=FULL LIST: 2017 Uganda Film Festival Award Winners|url=http://chimplyf.com/2017/09/02/full-list-2017-uganda-film-festival-award-winners/|work=Chimplyf|accessdate=8 May 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171105075206/http://chimplyf.com/2017/09/02/full-list-2017-uganda-film-festival-award-winners/|archivedate=5 November 2017}}</ref> ka Suzanna na Yat Madit na 2016 n'akụkụ Gladys Oyenbot na Michael Wawuyo Jr. Maka ọrụ a, ọ meriri ihe nrite maka onye na-eme ihe nkiri TV kacha mma na Uganda Film Festival na 2017. <ref>{{Cite web|title=Uganda Film Festival Awards|url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1460998/uganda-film-festival-awards|work=New Vision|accessdate=8 May 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180509013201/https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1460998/uganda-film-festival-awards|archivedate=9 May 2018}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Full cast: Uganda Film festival 2017 winners.|url=http://kampalasun.co.ug/2017/09/02/full-cast-uganda-film-festival-2017-winners/|work=The Kampala Sun|accessdate=8 May 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180509013012/http://kampalasun.co.ug/2017/09/02/full-cast-uganda-film-festival-2017-winners/|archivedate=9 May 2018}}</ref> Nanfuka duziri ihe nkiri Veronica's Wish nke nwetara ihe nrite na 2018 nke o ritere ihe nrite Best Director Award na Uganda Film Festival 2018 na Kampala, na-aghọ nwanyị mbụ meriri ihe nrite ahụ na Uganda. Ihe nkiri ahụ nwetakwara onyinye asatọ ndị ọzọ n'ime nhọpụta iri na abụọ. <ref>{{Cite news|title=Veronica's Wish dominates Uganda Film Festival|url=http://ugandafilmfestival.ug/veronicas-wish-dominates-uganda-film-festival/|accessdate=19 February 2019|archive-date=28 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200928163055/https://ugandafilmfestival.ug/veronicas-wish-dominates-uganda-film-festival/|url-status=dead}}</ref> === Ihe nkiri === N'elu ihe nkiri, ọrụ Rehema na mbụ dị na egwuregwu ndị a na-eme na National Theatre. Ọ pụtara dị ka Lady Macbeth na egwuregwu Macbeth ma nata otuto maka arụmọrụ ya site n'aka onye nkatọ Daily Monitor Brian Magoba <ref>{{Cite web|title=MacBeth: Tragedy for your delight|url=http://www.monitor.co.ug/artsculture/Reviews/MacBeth--Tragedy-for-your-delight/691232-1722606-s2ce0k/index.html|work=Daily Monitor|accessdate=8 May 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180509013624/http://www.monitor.co.ug/artsculture/Reviews/MacBeth--Tragedy-for-your-delight/691232-1722606-s2ce0k/index.html|archivedate=9 May 2018}}</ref> na onye nkatọ The Observer Polly Komukama dere, "Rehema Nanfuka mere ihe kachasị mma dị ka Lady Mackbeth". <ref>{{Cite news|title=Shakespeare's grittiest comes to Kampala|url=http://www.observer.ug/lifestyle/entertainment/24246-shakespeares-grittiest-comes-to-kampala|accessdate=8 May 2018|archive-date=9 May 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180509013015/http://www.observer.ug/lifestyle/entertainment/24246-shakespeares-grittiest-comes-to-kampala|url-status=dead}}</ref> N'afọ 2015, ọ mere Dorra na Kate na The Body of a Woman as a Battlefield in the Bosnian War egwuregwu nke onye Romanian-French na-ede egwuregwu site na Matei Visniec na Judith Adong's ''Ga-Ad!'' Ihe nkiri ndị ọzọ a ma ama ya gụnyere The Laramie Project, Tropical Fish (akwụkwọ), Jean Paul Sartre's No Exit, Just me you and the silence na The river and the mountain. Rehema bụ otu n'ime ndị na-eme ihe nkiri olu na The Cow Needs a Wife, egwuregwu nke a na-egosi na mmemme BBC African Performance na 2010. <ref>{{Cite web|title=African Performance 2010: The winners|url=http://www.bbc.co.uk/worldservice/programmes/2010/07/100708_african_performance_2010_the_winners.shtml|work=BBC|accessdate=8 May 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110120100535/http://www.bbc.co.uk/worldservice/programmes/2010/07/100708_african_performance_2010_the_winners.shtml|archivedate=20 January 2011}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Stories from Nairobi: Sandra Kimokoti, Rehema Nanfuka & Bina Maseno|url=https://themoth.org/podcast/stories-from-nairobi-sandra-kimokoti-rehema-nanfuka-bina-maseno|work=The Moth|accessdate=8 May 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180512144033/https://themoth.org/podcast/stories-from-nairobi-sandra-kimokoti-rehema-nanfuka-bina-maseno|archivedate=12 May 2018}}</ref> gosipụtara akụkọ Rehema na The Moth . <ref>{{Cite web|title=Rehema Nanfuka|url=https://themoth.org/storytellers/rehema-nanfuka|work=The Moth|accessdate=8 May 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180512144033/https://themoth.org/storytellers/rehema-nanfuka|archivedate=12 May 2018}}</ref> Dịkwa <ref>{{Cite web|title=Open Mic launches fun missiles at corruption|url=http://www.observer.ug/index.php?option=com_content&view=article&id=28775&catid=73|work=The Observer|accessdate=9 May 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180509220845/http://www.observer.ug/index.php?option=com_content&view=article&id=28775&catid=73|archivedate=9 May 2018}}</ref> onye na-ese okwu a na-ekwu okwu Rehema gosipụtara na ọrụ okwu a na'Africa nke Goethe Institut. <ref>{{Cite news|author=Bamuturaki|first=Musinguzi|title=Poets speak their minds in contest|url=https://www.theeastafrican.co.ke/magazine/434746-2017424-xv6j5xz/index.html|accessdate=8 May 2018|archive-date=9 May 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180509012810/https://www.theeastafrican.co.ke/magazine/434746-2017424-xv6j5xz/index.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|title=The spoken word project at the gzkugcs|url=http://goethezentrumkampala.org/the-spoken-word-project-at-the-gzkugcs/|work=Goethe Gentrum Kampala|accessdate=8 May 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180509013118/http://goethezentrumkampala.org/the-spoken-word-project-at-the-gzkugcs/|archivedate=9 May 2018}}</ref> bụ onye mmeri nke Kampala Slam 2013. [1] [2] Rehema enwetala nkwado maka mgbasa ozi maka Airtel Uganda, <ref>{{Cite web|title=Airtel Internet is your friend.|url=https://www.youtube.com/watch?v=af3l9QT74Wo|work=Youtube|accessdate=8 May 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180512144033/https://www.youtube.com/watch?v=af3l9QT74Wo|archivedate=12 May 2018}}</ref> Airtel Malawi, <ref>{{Cite web|title=AIRTEL MONEY Kuchova Loan TVC|url=https://www.youtube.com/watch?v=r5GWjTNekBc|work=Youtube|accessdate=8 May 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180512144033/https://www.youtube.com/watch?v=r5GWjTNekBc|archivedate=12 May 2018}}</ref> Milkman Uganda, <ref>{{Cite web|title=MilkMan TVC - Working Lady|url=https://www.youtube.com/watch?v=652qdTUAt18|work=Youtube|accessdate=8 May 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180512144033/https://www.youtube.com/watch?v=652qdTUAt18|archivedate=12 May 2018}}</ref> na ECO Bank Uganda. Rehema na-eme Lisa Borera na ihe nkiri na-abịanụ Kafa Coh na Nkinzi na usoro TV na-abata nke [[Nana Kagga]], Reflections . == Mmụta == Rehema gara Kibuli Secondary School, mgbe ahụ Mahadum Makerere, mahadum kachasị ochie na Uganda ebe ọ nwetara akara ugo mmụta na International Business. Ọ bụkwa onye gụsịrị akwụkwọ na Maisha Film Lab. == Nhọpụta na onyinye == {| class="wikitable" ! colspan="4" style="background: #FBFC8A;" |Onyinye |- style="background:#ccc; text-align:center;" !Afọ !Ihe nrite !Ụdị !Nsonaazụ |- |2018 | rowspan="2" |Ihe nrite nke Uganda Film Festival |Onye nduzi kacha mma (Veronica's Wish) <br />| {{Won}} |- |2017 |''Onye na-eme ihe nkiri kacha mma na ihe nkiri TV na Yat Madit<br />''| {{Won}} |- |2015 |Emume ihe nkiri Africa nke Khouribga, Morocco |Onye na-eme ihe nkiri kacha mma (The Pardon -role) | {{Nom}} |- |2013 |Goethe Institute spoken word project, Africa |Onye na-ese okwu kachasị mma na Kampala| {{Won}} |- | rowspan="2" |2010 |Emume ihe nkiri Africa nke Cordoba, Spain |Ihe nrite ihe nkiri kacha mma (Imani- ọrụ) | {{Won}} |- |Africa Movie Academy Awards, Nigeria |Onye na-eme ihe nkiri kacha nwee olileanya (ọrụ Imani-) | {{Won}} |- |} == Ihe nkiri == === Ihe nkiri === {| class="wikitable" ! rowspan="2" |Afọ ! rowspan="2" |Ihe nkiri ! colspan="4" |Ọrụ ! rowspan="2" |Ihe edeturu |- !Onye na-eme ihe nkiri !Onye nduzi !Onye edemede !Onye na-emepụta ya |- |2022 |Ka ọ dị nro |Lisa Borera | | | |Nke Gilbert K. Lukalia duziri Doreen Mirembe mepụtara<br /> |- |2020 |Nwa agbọghọ ahụ na-agba ọsọ Yellow Jumper |Dorothy | | | | |- | rowspan="5" |2018 |[[Ọchịchọ Veronica]] || {{yes}} | | | |- |''Kafa Coh (Na mmepụta) '' |Lisa Borera | | | |Na mmepụta |- |''Imperial Blue'' |Angela Mbira | | | | |- |''Na-eche ihu n'ebe ugwu'' |Stella | | | |Dị mkpirikpi |- |''5 Yogera mkpirikpi'' || {{yes}}| {{yes}} | | |- | rowspan="3" |2017 |''[[Kyenvu]]'' |Ịsa ụzụ | | | | |- |''Nrọ Tebandeke'' | || {{yes}}| {{yes}} |Ihe nkiri |- |'' [[Papi (ihe nkiri)]] <ref>{{Cite web|title=Belgian-Ugandan thriller 'Papi' to premiere Thursday|url=http://www.sqoop.co.ug/201802/news/events/belgian-ugandan-thriller-papi-premiere-thursday.html|work=Sqoop|accessdate=10 May 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180511013026/http://www.sqoop.co.ug/201802/news/events/belgian-ugandan-thriller-papi-premiere-thursday.html|archivedate=11 May 2018}}</ref>'' |Nne | | | | |- | rowspan="2" |2015 |''Eze Nwanyị Katwe'' |Nọọsụ | | | |Ihe nkiri Walt Disney Studios |- |'' Eze Ọchịchịrị'' |Dọkịta | | | | |- | rowspan="5" |2013 |'' Onye mgbaghara (Imbabazi) '' |Alice | | | | |- |'' Ụzọ Anyị Na-aga'' |Nwanyị Na-elekọta Ụlọ | | | | |- |'' Mkpụrụ Obi Ndị A Na-enye Egwu'' |Obiọma Apoto | || {{yes}} | |- |'' Ịnyịnya ibu Nico'' | || {{yes}}| {{yes}} | |- |'' Mmụọ 4G'' || {{yes}} | | |Ihe nkiri |- | rowspan="2" |2010 |'' [[Imani (ihe nkiri)]]'' |Meri | | | |O nwetara ihe nrite abụọ; Best Actress Tarifa Africa film festival na Most promising actress na AMAAs |- |'' Ndị a na-amaghị'' |Nne naanị ya | | | | |- |2009 |'' Mgbaghara'' |Alice | | | |Maịsa Ihe nkiri Lab |- |2008 |'' Ndị na-eme ihe nkiri'' |Nwanyị Na-elekọta Ụlọ | | | |Maịsa Ihe nkiri Lab |- |} === Telivishọn === {| class="wikitable" style="margin-right: 0;" ! rowspan="2" style="width:33px;" |Afọ ! rowspan="2" style="width:250px;" |Ihe nkiri telivishọn ! colspan="4" |Ọrụ ! rowspan="2" |Ihe edeturu |- ! style="width:65px;" |Onye na-eme ihe nkiri ! style="width:65px;" |Onye nduzi ! style="width:65px;" |Onye edemede ! style="width:65px;" |Onye na-emepụta ya |- | rowspan="2" |2018 |''Nwa A Na-ebupụ Mba Ọzọ (Episode 2) '' |Nne a manyere ire nwa | | | |NPO 1 Dutch Public Broadcasting |- |''Ihe Ndị Na-echeta'' |Nkinzi | | | |Ihe osise Savannah Moon |- |2016 |''Yat Madit'' |Suzanna | | | |Mgbasa ozi na-elekwasị anya n'Africa |- |2014 |''Ịhụnanya Makanika'' |Onye ndu | | | |Akụkọ Mkpa |- |2011 |'' Mkpụrụ nke ịhụnanya'' |Nwa nwanyị nke okenye | | | |IVAD Productions |- |2010 |'' Kakibe ki! '' |Onye ndu | | | |NTV Uganda |- |} === Ihe nkiri === {| class="wikitable" style="margin-right: 0;" ! rowspan="2" style="width:33px;" |Afọ ! rowspan="2" style="width:250px;" |Mmepụta ! colspan="4" |Ọrụ ! rowspan="2" |Ihe edeturu |- ! style="width:65px;" |Onye na-eme ihe nkiri ! style="width:65px;" |Onye nduzi ! style="width:65px;" |Onye edemede ! style="width:65px;" |Onye na-emepụta ya |- |2019 |Niqabi Ninja |Hana | | |<ref>{{Cite web|author=Bamuturaki|first=Musinguzi|title=Sara Shaarawi's play 'Niqabi Ninja' comes to Uganda|url=https://www.theeastafrican.co.ke/tea/magazine/sara-shaarawi-s-play-niqabi-ninja-comes-to-uganda-1423468|work=The East African|accessdate=26 December 2021}}</ref> |- | rowspan="3" |2018 |'' <ref>{{Cite web|title=Afroman Spice to celebrate African slay queens|url=http://www.sqoop.co.ug/201804/four-one-one/afroman-spice-to-celebrate-african-slay-queens.html|work=Sqoop|accessdate=10 May 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180511013211/http://www.sqoop.co.ug/201804/four-one-one/afroman-spice-to-celebrate-african-slay-queens.html|archivedate=11 May 2018}}</ref> Eze Nwanyị Slay nke Africa Musical [1]'' || {{yes}} | | |Ihe Na-esi Nri Afro |- |'' Ịzụlite ya'' |Nwunye | | | | |- |'' Anyị alọghachila! Njem Destiny Africa 2018'' || {{yes}} | | | |- | rowspan="4" |2017 |'' Azụ ndị dị n'ebe okpomọkụ<ref>{{Cite web|title=Tropical Fish: Re-defining Woman's Sexuality|url=https://kampalainternationaltheatrefestival.com/tropical-fish-re-defining-womans-sexuality/|work=Kampala International Theatre Festival|accessdate=8 May 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180512144033/https://kampalainternationaltheatrefestival.com/tropical-fish-re-defining-womans-sexuality/|archivedate=12 May 2018}}</ref>'' |Onye na-eme ihe nkiri| {{yes}} | | | |- |'' Naanị Gị, Mụ na Ịgbachi nkịtị'' |Nwunye/Onye nta akụkọ | | | | |- |'' Ndụ m n'ime igbe mara mma'' |Onye na-eme ihe nkiri naanị ya | | | | |- |'' TVET'' || {{yes}} | | |Maka ụlọ ọrụ nnọchiteanya Belgium |- | rowspan="3" |2016 |'' Ọrụ Laramie'' |Onye nta akụkọ / Nwa akwụkwọ / Onye nkuzi | | | | |- |'' Ga-AD! '' |Okwukwe - odeakwụkwọ | | | | |- |'' Otu Nwoke, Otu Nwunye'' || {{yes}} | | | (Laba Fest) |- | rowspan="3" |2015 |'' Ozu nwanyị dị ka ọgbọ agha n'agha Bosnia'' |Dorra na Kate | | | | |- |'' Ịghọ aghụghọ n'Obodo'' || {{yes}} | | | |- |'' Ọhụụ nke akara aka'' || {{yes}}| {{yes}} | | |- |2013 |'' [[Macbeth|Makọbọd]]'' |Lady Macbeth | | | | |- |2012 |'' Osimiri Na Ugwu'' |Onye Ọzụzụ Atụ | | | | |- |2011 |'' Enweghị Ebe Ọpụpụ'' |Estelle | | | | |- |2010 |'' Ehi chọrọ nwunye'' |Janat kpuru ìsì | | | |BBC African Performance Program |- |} == Njikọ mpụga == * {{IMDb name|3969376}} * Rehema NanfukanaTwitter * https://web.archive.org/web/20170920225606/http://www.ama-awards.com/amaa-2010-winners.html == Edensibia == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Nanfuka, Rehema}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] [[Òtù:Pages with unreviewed translations]] qtmmch01up67j13q5dfl02yhakanqfq Lukyamuzi Bashir 0 37786 728988 195783 2026-09-29T14:51:21Z Epiphanus Jide 14249 added databox and defaultsort 728988 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Lukyamuzi Bashir''' (ma ọ bụ '''Badi''') (amụrụ na 7 Disemba 1986) bụ onye nduzi egwu [[Uganda|Ugandan]], onye nduzi ihe nkiri na onye na-emepụta ihe nkiri. <ref>Musisi, Frederic. (2012-04-03) [https://web.archive.org/web/20240228084958/http://www.observer.ug/index.php?option=com_content&view=article&id=18020:bashirs-magic-behind-the-camera-has-created-stars The Observer – Bashir's magic behind the camera has created stars]. Observer.ug. Retrieved on 2013-12-30.</ref> <ref>[https://web.archive.org/web/20160307073311/http://www.hipipo.com/index.php?linkvar=music&pg=music_celeb_profiles&artist_id=44&title=Blu%25203&sec=news&news_id=122&subtitle=Ugandan-Music-Videos-Get-To-Another-Level Ugandan Music Videos Get To Another Level Blu 3 News: Uganda Celebrities | Artists]. Hipipo.com. Retrieved on 2013-12-30</ref> duziri vidiyo Blu*3 Where you are featuring Goodlyfe Crew, Iryn Namubiru's Bona Obasinga, na ''Vumilia'' nke Chameleone. Ọ nyekwara ntụziaka maka vidiyo egwu nke Goodlyfe Crew Talk n Talk, ''Nke a bụ otu anyị si eme ya''. <ref>{{Cite web|url=http://www.llolypop.com/apass.php/|title=Llolypop Records - Events Organisers, Promoters and Marketing|accessdate=26 March 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150402140550/http://www.llolypop.com/apass.php/|archivedate=2 April 2015}}</ref> maara ya nke ọma na ya na enyi ya na onye na-ese ihe A Pass na-arụ ọrụ. Bashir bụ onye nnọchi anya Channel O Ugandan na onye nduzi foto maka ụlọ ọrụ TV egwu nke South Africa ma rụọ ọrụ na Off the Record, Introducing [[Keko (Ugandan rapper)|Keko]] na Lifestyle Uganda maka ọwa ahụ. <ref>Kamukama, Polly. (2013-01-03) [https://web.archive.org/web/20240228084957/http://www.observer.ug/index.php?option=com_content&view=article&id=22919%3Akasaija-natasha-take-romance-to-screen%27 The Observer – Kasaija, Natasha take romance to screen]. Observer.ug. Retrieved on 2013-12-30</ref> duziri ihe nkiri izizi ya bụ ''Bala Bala Sese'' nke Usama Mukwaya dere ma gosipụta [[Ashraf Ssemwogerere]]. <ref>Eupal, Felix. (2012-03-20) [https://web.archive.org/web/20240228084957/http://www.observer.ug/index.php?option=com_content&view=article&id=17779:star-trail-atlas-bringing-rick-ross-and-dj-khaled- The Observer – Star Trail: Atlas bringing Rick Ross and Dj Khaled]. Observer.ug. Retrieved on 2013-12-30.</ref> == Edensibia == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == duziri vidiyo Blu*3 Where you are featuring Goodlyfe Crew, Iryn Namubiru's Bona Obasinga, na Vumilia nke Chameleone. Ọ * {{IMDb name|5469918}} * https://archive.today/20131008174154/http://africanpulse.co.uk/tag/ugandan-music/ {{DEFAULTSORT:Bashir, Lukyamuzi}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 7n2dkvqicrdvf9z6xtb4hppwmqi2kyn Matt Bish 0 37787 728989 632284 2026-09-29T14:54:56Z Epiphanus Jide 14249 added databox and defaultsort 728989 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Matt Bish''' (amụrụ na 15 Mee 1975), nke a makwaara dị ka '''Matthew Bishanga''', bụ onye na-eme ihe nkiri na [[Uganda]] na onye nduzi okike na Bish Films. Ọ duziri ihe nkiri mbụ nke Ugawood, ''[[Agha nke Mkpụrụ Obi]]'', na 2007. <ref name="Battle">[http://www.jamati.com/online/film/battle-of-the-souls/ Battle of the Souls]</ref> == Ndụ onwe onye na-agụmakwụkwọ == Nwa mbụ n'ime ụmụ anọ nke Maazị na Oriakụ Douglas Bishanga mụrụ, Bish nwetara agụmakwụkwọ ya n'oge ọ bụ nwata na Uganda. N'ebe ahụ, dị ka nwata nwoke, ọ tolitere ịhụ ihe nkiri n'anya, na-aga ihe nkiri sinima ma na-egosikwa ọtụtụ ihe nkiri n"ụlọ ya na ezinụlọ ya na usoro vidiyo ụlọ nna ya. Ọ na-ekwu na ndị mụrụ ya bụ ndị kpaliri ọrụ ihe nkiri ya. Mgbe <ref name="crazy">{{Cite web |url=http://observer.ug/index.php?option=com_content&view=article&id=16891:matt-bish-not-crazy-about-kinna-uganda&catid=42:sizzling-entertainment&Itemid=74 |title=Matt Bish Not Crazy About Kina-Uganda (''The Observer'') 1 February 2012 |accessdate=3 March 2024 |archivedate=9 September 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230909115827/https://observer.ug/index.php?option=com_content&view=article&id=16891:matt-bish-not-crazy-about-kinna-uganda&catid=42:sizzling-entertainment&Itemid=74 }}</ref> gụsịrị akwụkwọ praịmarị, ọ gara Mahadum Makerere dị na Kampala, ebe ọ gụrụ ihe owuwu, tupu ọ kwaga [[Netherlands]] na 1998 ma mụọ ihe nkiri dijitalụ na SAE Institute dị na Amsterdam. == Ọrụ == N'afọ 2005, Bish laghachiri Uganda iji malite ụlọ ọrụ mmepụta ihe nkiri "Bish Films Ltd" ya na nwanne ya nwoke nke obere Roger Mugisha. Na mbụ, ọ bụ naanị Vidio egwu, n'oge na-adịghị anya, ọ gbasara na fim. Bish rụrụ ọrụ na ihe nkiri mbụ ya na 2006. <ref name="crazy"/> <ref name="Battle"/>''Agha nke Mkpụrụ Obi'' bụ ihe nkiri mbụ na Uganda. [1] Bish Films na-emepụta mgbasa ozi TV na ihe ngosi, yana ihe nkiri na vidiyo egwu dịka ha mere mgbe ha malitere. O kwenyere na ihe nkiri Ugandan ndị na-anwa ịnọgide na-enwe àgwà ekwesịghị ka a na-ahazi ha dị ka kina-Uganda (dị ka ki-Nigeria) kama ọ bụ Nile Films, Ugawood <ref name="crazy"/> ma ọ bụ ihe ọzọ. "Onye nkatọ bụ onye na-enweghị ike ime ihe ị na-eme dịka ị na-emekwa ya..." - '''Matt Bish''' == Ihe nkiri == {| class="wikitable" style="font-size:90%;" ! style="background:#B0C4DE;" |Afọ ! style="background:#B0C4DE;" |Ihe nkiri ! style="background:#B0C4DE;" |Ọrụ ! style="background:#B0C4DE;" |Ihe edeturu |- |2007 |''[[Agha nke Mkpụrụ Obi]]'' |Onye edemede, onye nduzi, onye na-emepụta |105 Minutes, nke a na-akpọkarị 'Ihe nkiri mbụ nke Uganda'; Nhọrọ gọọmentị: Kenya International Film Festival, Zanzibar International Film Festival), Verona International Film Festival (Los Angeles), Africa Movie Academy Awards (11 nhọpụta, Won Best Visual Effects na Best Supporting Actor), Mention pụrụ iche maka Best African Film (KIFF, ZIFF, VIFF) |- |2011 |''Ụlọ Ọrụ Nnyocha Steeti'' |Onye nduzi, onye na-emepụta |95 Minutes; Nhọrọ gọọmentị: African Film Festival Lagos (Nigeria), ZIFF, AMAA (2 nhọpụta), KIFF, Pearl International Film Festival (7 nhọpụta), Africa in the Picture International Film Festival Amsterdam 2012 (Winner Best Ugandan Feature Film, Cinematography, Producer, Screenplay and actor Awards at PIFF, Kampala) |- |2014 |''Sircle'' |Onye nduzi |60 Minutes maka M-Net Africa Magic Channel |- |2014 |''Playboy'' |Onye nduzi |60 Minutes maka M-Net Africa Magic Channel |- |2014 |''Enweghị ụgha'' |Onye nduzi |60 Minutes maka M-Net Africa Magic Channel |} ; Ihe nkiri ndị dị mkpirikpi {| class="wikitable" style="font-size:90%;" ! style="background:#B0C4DE;" |Afọ ! style="background:#B0C4DE;" |Aha ya ! style="background:#B0C4DE;" |Ọrụ ! style="background:#B0C4DE;" |Ihe edeturu |- |2010 |''Ezigbo Nwa agbọghọ Katọlik'' |Onye edemede, onye nduzi, onye na-emepụta |26 Minutes, na nkwado nke Focus Features na Africa First Program; Nhọrọ gọọmentị: KIFF, ZIFF, VIFF 2011 |- |2012 |''Kwụsị Ihe ahụ'' |Onye nduzi, onye na-emepụta |14 Minutes, mepụtara maka Z.O.A.; Nhọrọ gọọmentị: Interfilm Berlin International Short Film Festival 2012, Kenya International Film Festival |} ; Ihe nkiri {| class="wikitable" style="font-size:90%;" ! style="background:#B0C4DE;" |Afọ ! style="background:#B0C4DE;" |Ihe nkiri ! style="background:#B0C4DE;" |Ọrụ ! style="background:#B0C4DE;" |Ihe edeturu |- |2005 |''Òtù Na-emegide Nchịkọta Mba'' |Onye nduzi, onye na-emepụta |5 Minutes, mepụtara maka Mary Kiseka |- |2005 |''Njem nke KMCC'' |Onye nduzi, onye na-emepụta |26 Minutes, maka Kansanga Mirale Center Church |- |2006 |''Celtel Uganda'' |Onye nduzi, onye na-emepụta |9 Minit |- |2011 |''Enweghị Mmiri Enweghị Ụlọ Akwụkwọ'' |Onye nduzi, onye na-emepụta |3 nkeji, maka UNHCR |- |2011 |''Ịnakọta Iberibe'' |Onye nduzi, onye na-emepụta |4 Minutes, mepụtara maka UNHCR |- |2011 |''Iweghachi Nsọpụrụ'' |Onye nduzi, onye na-emepụta |3 Minutes, maka UNHCR; Nhọrọ gọọmentị: Kenya International Film Festival 2011 |- |2011 |''Ịlaghachi n'Ụlọ'' |Onye nduzi, onye na-emepụta |5 Minutes, maka UNHCR; Nhọrọ gọọmentị: Kenya International Film Festival 2011 |- |2011 |''Mgbalị Ịnwere Ndụ Dị Iche Iche'' |Onye nduzi, onye na-emepụta |14 Minutes, mepụtara maka HelpAge International |} == Edensibia == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == ihe nkiri na vidiyo egwu dịka ha mere mgbe ha malitere. O kwenyere na ihe nkiri Ugandan ndị na-anwa ịnọgide na-enwe àgwà * {{IMDb name|4921302}} {{Matt Bish}}  {{DEFAULTSORT:Bish, Matt}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 91dki9pb50bn25kmanb34k90z5dg6b3 Loukman Ali 0 37788 728991 595734 2026-09-29T14:56:13Z Epiphanus Jide 14249 added databox and defaultsort 728991 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Loukman Ali''' (amụrụ na 1 June 1990) bụ onye na-ese ihe nkiri na [[Uganda]], onye na-ede ihe nkiri, <ref>{{Cite web|title=Loukman Ali Archives|url=https://www.matookerepublic.com/tag/loukman-ali/|accessdate=2021-10-19|work=Matooke Republic|language=en-US}}</ref> onye nduzi ihe nkiri, onye na'emepụta ihe na onye na-emepụta ihe osise. Oge izizi ya dị ka onye nduzi bụ Monday <ref>{{Cite web|url=https://vimeo.com/79658422|title=MONDAY|date=18 November 2013}}</ref> nke The Bad Mexican sochiri, <ref>{{Cite web|date=2018-03-04|title=The Bad Mexican|url=https://amakula.org/film/the-bad-mexican/|accessdate=2021-10-19|work=Amakula|language=en-GB|archivedate=2021-10-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211019200828/https://amakula.org/film/the-bad-mexican/}}</ref> wepụtara na 2017.A họpụtara ihe nkiri ahụ na mmemme dị iche iche gụnyere mmemme ihe nkiri Amakula International. Ihe nkiri ya ndị ọzọ gụnyere The Girl in the Yellow Jumper, The Blind Date na Sixteen Rounds. A maara ya na ya na onye na-eme ihe nkiri Michael Wawuyo Jr. na onye na'eme ihe nkiri Usama Mukwaya na-arụkọ ọrụ ugboro ugboro. == Mmalite ndụ na mmalite == Mgbe ọ rụchara ọrụ dị ka onye na-ese ihe na [[Norway]], Loukman laghachiri Uganda wee banye na mgbasa ozi ruo mgbe ọ malitere ime ihe nkiri na 2014. === Ọganihu ihe nkiri === ==== (2014-2020): Nwa agbọghọ na-agba ọsọ Yellow Jumper''Nwa agbọghọ ahụ na-agba ọsọ Yellow Jumper'' ==== Nke a bụ ihe nkiri izizi nke Loukman Ali. Ihe nkiri ahụ bu ụzọ pụta na Eprel 15, 2020, mana e mechara yigharịa ya n'ihi COVID-19. Otú ọ dị, ihe nkiri ahụ ga-enwe mmalite ụwa ya na Urbanworld Film Festival n'oge ncheta afọ 25 ya <ref>{{Cite web|author=Jackson|first=Angelique|date=2021-09-21|title=Urbanworld Film Festival Announces 25th Anniversary Slate (EXCLUSIVE)|url=https://variety.com/2021/film/news/urbanworld-film-festival-25th-anniversary-slate-1235069754/|accessdate=2021-10-19|work=Variety|language=en-US}}</ref> ==== 2021 - ugbu a: The Blind Date, Iri na Isii''Ugboro iri na isii'' ==== Na mmekorita ya na onye na-eme ihe nkiri Usama Mukwaya, The Blind Date bụ nke mbụ n'ime ihe omume atọ a chọrọ ime ụdị akụkọ ihe mere eme. Ihe nkiri ahụ gosipụtara [[Martha Kay]] n'akụkụ Michael Wawuyo Jr. na Raymond Rushabiro onye na-eme ihe nkiri dị ka onye bụbu onye agha - Jacob n'akụkụ Riverdan Rugaaju, [[Patriq Nkakalukanyi]] na Allen Musumba. Ihe omume na-esote nke akpọrọ Sixteen Rounds malitere na Septemba 16, 2021. Ihe dị mkpirikpi nke nkeji iri atọ na asaa gosipụtara Michael Wawuyo Jr. ọzọ na Natasha Sinayobye na ọrụ ndị isi. <ref>{{Cite web|author=Andrew Kaggwa|title=A chance to change local film narrative – Sqoop – Get Uganda entertainment news, celebrity gossip, videos and photos|url=https://www.sqoop.co.ug/202102/features/a-chance-to-change-local-film-narrative.html|accessdate=2021-10-19|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.matookerepublic.com/2021/11/23/netflix-acknowledged-director-loukman-set-to-drop-sixteen-rounds-continuation/|title=Netflix acknowledged director Loukman set to drop Sixteen Rounds continuation|date=23 November 2021|accessdate=3 March 2024|archivedate=22 May 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230522215503/https://matookerepublic.com/2021/11/23/netflix-acknowledged-director-loukman-set-to-drop-sixteen-rounds-continuation/}}</ref><ref>{{Cite web|title=Loukman Ali to charge for 'Sixteen Rounds' feature film|url=https://kampalasun.co.ug/loukman-ali-to-charge-for-sixteen-rounds-feature-film/|accessdate=2021-10-19|language=en-US|archivedate=2021-10-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211020084444/https://kampalasun.co.ug/loukman-ali-to-charge-for-sixteen-rounds-feature-film/}}</ref> kwupụtara n'ọnwa Ọktoba na ihe nkiri ogologo oge akpọrọ ''Ddamba'' nke dabeere na akụkọ nke iri na isii na-eme. == Ihe nkiri == === Ihe nkiri === {| class="wikitable" ! rowspan="2" style="width:33px;" |Afọ ! rowspan="2" |Aha ya ! colspan="3" |E nyere ya aha ! rowspan="2" |Ihe edeturu |- !Onye nduzi !Onye na-emepụta ya !Onye edemede |- |2013 |''Mọnde''| {{yes}}| {{yes}}| {{no}} | |- |2017 |''Onye Mexico Ọjọọ''| {{yes}}| {{yes}}| {{yes}} | |- |2020 |''Nwa agbọghọ ahụ na-agba ọsọ Yellow Jumper''| {{yes}}| {{yes}}| {{yes}} |Ihe nkiri Netflix nke mbụ nke Uganda |- |2021 |''Ụbọchị Ndị Kpu ìsì''| {{yes}}| {{no}}| {{yes}} | |- |2021 |''Ugboro iri na isii''| {{yes}}| {{yes}}| {{yes}} | |- |2022 |''Ụmụnna''| {{yes}}| {{no}}| {{no}} | |- |TBA |''Captain Ddamba''| {{yes}}| {{no}}| {{yes}} |A kagbuola agba iri na isii |- |2023 |Ubuntu Uppercut |Ee |Ee |Ee | |- |2023 |Katera nke Agwaetiti Ahụhụ |Ee |Ee |Ee |E wepụtara ya na Netflix |} == Onyinye na nhọpụta == === Mmeri === * 2021: Best Short Film, Uganda Film Festival<ref>{{Cite web|url=https://uccinfo.blog/2021/03/17/official-nomination-list-for-the-8th-edition-of-the-uganda-film-festival/|title=OFFICIAL NOMINATION LIST FOR THE 8th EDITION OF THE UGANDA FILM FESTIVAL|date=March 17, 2021|accessdate=March 3, 2024|archivedate=October 24, 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211024213602/https://uccinfo.blog/2021/03/17/official-nomination-list-for-the-8th-edition-of-the-uganda-film-festival/}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://chimpreports.com/full-list-ucc-awards-top-stars-at-uganda-film-festival/|title=Full List: UCC Awards Top Stars at Uganda Film Festival|date=April 3, 2021}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.theeastafrican.co.ke/tea/magazine/blessing-in-disguise-for-uganda-film-festival-3401094|title=Blessing in disguise for Uganda film festival|date=15 May 2021}}</ref> * <ref>{{Cite web|author=Ige|first=Rotimi|date=2023-05-21|title=Winners at 9th edition of Africa Magic Viewers' Choice Awards [Full List]|url=https://tribuneonlineng.com/winners-at-9th-edition-of-africa-magic-viewers-choice-awards-full-list/|accessdate=2023-05-21|work=Tribune Online|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web|author=David|date=2023-05-21|title=AMVCA 2023: Full list of winners as Anikulapo, Brotherhood win big|url=https://sunnewsonline.com/amvca-2023-full-list-of-winners-as-anikulapo-brotherhood-win-big/|accessdate=2023-05-21|work=The Sun Nigeria|language=en}}</ref>: Onye nduzi kacha mma, Brotherhood [1] [2] * <ref>{{Cite web|author=Busari|first=Biodun|date=20 May 2023|title=AMVCA 2023: Loukman Ali wins Best Cinematographer for Brotherhood|url=https://www.vanguardngr.com/2023/05/amvca-2023-loukman-ali-wins-best-cinematographer-for-brotherhood/|work=Vanguard Nigeria}}</ref>: Onye na-ese ihe nkiri kacha mma [1] === Ndị a họpụtara === * 2021: Best Short Film, 42 Durban International Film Festival<ref>{{Cite web|url=https://www.durbanfilmfest.com/film/the-blind-date/|title=DIFF &#124; the Blind Date|accessdate=2024-03-03|archivedate=2021-10-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211020172359/https://www.durbanfilmfest.com/film/the-blind-date/}}</ref> == Edensibia == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == I * {{IMDb name|8383036}} {{DEFAULTSORT:Ali, Loukman}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 8iteud6v8eg9azs48oku5yc0qxotkky Matt Bishop 0 37789 728993 674842 2026-09-29T14:58:02Z Epiphanus Jide 14249 added databox and defaultsort 728993 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Matt Bishop''' (amụrụ na 25 Disemba 1962) bụ onye nta akụkọ Bekee, onye edemede, onye edemedo na onye isi mmekọrịta ọha na eze. == Ọrụ == Mgbe <ref name="SunTimes">{{Cite journal|author=Fox|first=Sue|title=Relative Values: Stephen Kovacevich and his son, Matt Bishop|journal=Sunday Times Magazine|date=January 7, 2001}}</ref> hapụsịrị Cardinal Vaughan Memorial School, Holland Park, na 1981, ọ rughị eru dị ka onye ọkwọ ụgbọ ala London wee rụọ ọrụ dị ka onye na-agba chaa chaa, onye njikwa ụlọ ahịa ịkụ nzọ, na onye ọkwọ ụgbọala obere ụgbọ ala ruo n'afọ ndị 1990, mgbe ọ malitere ịrụ ọrụ n'onwe ya dị ka onye edemede maka Sporting Life ma tinye akwụkwọ na mahadum iji mụọ nkà mmụta akparamàgwà mmadụ. <ref name="Velasco">{{Cite web|author=Velasco|first=Paul|title=Matt Bishop, F1 media man extraordinaire|url=https://www.grandprix247.com/2018/12/07/video-matt-bishop-f1-media-man-extraordinaire/|work=GrandPrix247|date=7 December 2018|publisher=PeeVeeMedia}}</ref>'ịhapụ mgbe otu afọ gasịrị, ọ malitere ọrụ edemede ya zuru oke na magazin Car na 1993, na-aghọ onye nchịkọta akụkọ, mgbe ahụ na Septemba 1995 ọ kwagara na magazin Focus dị ka osote onye nchịkọta akụkọ mgbe ahụ onye nchịkọta akụkọ na-anọchite anya, tupu ọ banye na magazin F1 Racing (nke a na-akpọ GP Racing ugbu a) dị ka onye nchịkọta akụkọ n'ọnwa Disemba 1996, na-anọgide ruo Septemba 2007. <ref>{{Cite web|title=F1 editor: Stability at the top helps titles reach pole position|url=https://www.pressgazette.co.uk/f1-editor-stability-at-the-top-helps-titles-reach-pole-position/|work=Press Gazette|date=23 November 2006}}</ref><ref name="Velasco" /> Racing rere nde 1.25 kwa ọnwa n'ụwa niile n'oge Bishop nọ n'ọkwa. N'ihi esemokwu nledo nke Formula 1 nke afọ 2007, nke mere ka a kwụọ ndị otu McLaren Formula 1 ụgwọ $ 100 nde, <ref>{{Cite news|author=Spurgeon|first=Brad|title=McLaren fined $100 million in Formula One spying scandal|url=https://www.nytimes.com/2007/09/13/sports/13iht-prix.5.7500107.html|work=New York Times|date=13 September 2007}}</ref> Onye isi oche McLaren bụ Ron Dennis kpọrọ Bishop ka ọ bụrụ onye nduzi nkwukọrịta ụlọ ọrụ ahụ. <ref>{{Cite web|author=Goren|first=Biranit|title=McLaren appoint Bishop as head of PR|url=https://www.autosport.com/f1/news/62731/mclaren-appoint-bishop-as-head-of-pr|work=Autosport.com|publisher=Motorsport Network}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Matt Bishop announces decision to leave McLaren Technology Group|url=https://www.mclaren.com/group/news/articles/matt-bishop-announces-decision-leave-mclaren-technology-group/|work=McLaren.com|date=31 July 2017}}</ref> hapụrụ McLaren na Julaị 2017. <ref name="BoyReview">{{Cite web|author=Moore|first=Matt|title=The Boy Made the Difference is harrowing yet realistic tale of the effects of HIV/AIDS|url=https://gaytimes.co.uk/culture/the-boy-made-the-difference-is-harrowing-yet-realistic-tale-of-the-effects-of-hiv-aids/|work=Gaytimes.co.uk|date=August 2020|publisher=Gay Times Group|accessdate=11 November 2020|archivedate=19 November 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201119144840/https://www.gaytimes.co.uk/culture/the-boy-made-the-difference-is-harrowing-yet-realistic-tale-of-the-effects-of-hiv-aids/}}</ref> dere akwụkwọ akụkọ mbụ ya, The Boy Made the Difference (nke e bipụtara na 2020), [1] tupu ọ laghachi n'ọrụ mmekọrịta ọha na eze na 2018 dị ka onye otu ndị isi nke W Series, asọmpi ịgba ọsọ ụgbọ ala mbụ n'ụwa maka ụmụ nwanyị naanị.   <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;''[[wikipedia:Tinye edensibịa|<span title="This claim needs references to reliable sources. (February 2023)">citation needed</span>]]''&#x5D;</sup> <ref>{{Cite web|author=Velasco|first=Paul|title=Szafnauer: Matt Bishop will add enormous value to Aston Martin F1 team|url=http://www.grandprix247.com/2020/12/10/szafnauer-matt-bishop-will-add-enormous-value-to-aston-martin-f1-team/|work=GrandPrix247|date=10 December 2020|publisher=PeeVee Media}}</ref> 10 Disemba 2020 a mara ọkwa na ndị otu Aston Martin Formula 1 akpọbatala Bishop ka ọ bụrụ onye isi nkwukọrịta ya, malite na 2021.   <sup class="noprint Inline-Template noprint noexcerpt Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;''<nowiki><span title="This claim needs references to better sources. (February 2023)">better<span typeof="mw:Entity">&</nowiki>nbsp;<nowiki></span></nowiki>source<nowiki><span typeof="mw:Entity">&</nowiki>nbsp;<nowiki></span></nowiki>needed<nowiki></span></nowiki>''&#x5D;</sup> == Mmalite na ọrụ edemede ==   A mụrụ Bishop na London na Bernardine Bishop (1939-2013), onye Bekee na-ede akwụkwọ akụkọ, onye nkuzi na onye na-agwọ ọrịa uche, na onye America na-eme ihe nkiri piano Stephen Kovacevich . <ref name="SunTimes">{{Cite journal|author=Fox|first=Sue|title=Relative Values: Stephen Kovacevich and his son, Matt Bishop|journal=Sunday Times Magazine|date=January 7, 2001}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFFox2001">Fox, Sue (7 January 2001). "Relative Values: Stephen Kovacevich and his son, Matt Bishop". ''Sunday Times Magazine'': 7.</cite></ref> Onye edemede <ref>{{Cite web|author=Tumulty|first=Desmond|title=Bernardine Bishop obituary|url=https://www.theguardian.com/books/2013/jul/05/bernardine-bishop|work=Guardian.com|date=5 July 2013|publisher=Guardian News & Media}}</ref> ma ama nke akwụkwọ akụkọ ise, otu n'ime ha, Unexpected Lessons in Love, nke edepụtara maka 2013 Costa Novel Award, Bernardine Bishop nwụrụ na ọrịa kansa eriri afọ na July 2013. [1] Nne nne Matt Bishop bụ Barbara Lucas (née Wall, 1911-2009), onye nta akụkọ Bekee, onye edemede, onye edemedi na onye na-eme mkpọsa udo. Nwanne nne <ref name="BoyReview">{{Cite web|author=Moore|first=Matt|title=The Boy Made the Difference is harrowing yet realistic tale of the effects of HIV/AIDS|url=https://gaytimes.co.uk/culture/the-boy-made-the-difference-is-harrowing-yet-realistic-tale-of-the-effects-of-hiv-aids/|work=Gaytimes.co.uk|date=August 2020|publisher=Gay Times Group|accessdate=11 November 2020|archivedate=19 November 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201119144840/https://www.gaytimes.co.uk/culture/the-boy-made-the-difference-is-harrowing-yet-realistic-tale-of-the-effects-of-hiv-aids/}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFMoore2020">Moore, Matt (August 2020). [https://web.archive.org/web/20201119144840/https://www.gaytimes.co.uk/culture/the-boy-made-the-difference-is-harrowing-yet-realistic-tale-of-the-effects-of-hiv-aids/ "The Boy Made the Difference is harrowing yet realistic tale of the effects of HIV/AIDS"]. ''Gaytimes.co.uk''. Gay Times Group. Archived from [https://gaytimes.co.uk/culture/the-boy-made-the-difference-is-harrowing-yet-realistic-tale-of-the-effects-of-hiv-aids/ the original] on 19 November 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">11 November</span> 2020</span>.</cite></ref> bụ Viola Meynell (1885-1956), onye edemede Bekee, onye edemede na onye na-ede uri, nne nne ya bụ Alice Meynell (afọ 1847-1922), onye edemedi Bekee, na-ede abụ na onye na'ahụ maka ụmụ nwanyị, onye di ya bụ Wilfrid Meynell (1852-1948), onye edemedo Bekee na onye nchịkọta akụkọ. Matt Bishop arụwo ọrụ dị ka onye na-anakọta ego n'afọ ofufo maka ọrụ ebere ụmụaka na-ahụ maka ọrịa kansa CLIC Sargent ruo ọtụtụ afọ, ebe onye bụbu onye isi otu Formula 1 bụ Eddie Jordan webatara ya na ọrụ ebere na 2007. <ref name="BoyReview">{{Cite web|author=Moore|first=Matt|title=The Boy Made the Difference is harrowing yet realistic tale of the effects of HIV/AIDS|url=https://gaytimes.co.uk/culture/the-boy-made-the-difference-is-harrowing-yet-realistic-tale-of-the-effects-of-hiv-aids/|work=Gaytimes.co.uk|date=August 2020|publisher=Gay Times Group|accessdate=11 November 2020|archivedate=19 November 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201119144840/https://www.gaytimes.co.uk/culture/the-boy-made-the-difference-is-harrowing-yet-realistic-tale-of-the-effects-of-hiv-aids/}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFMoore2020">Moore, Matt (August 2020). [https://web.archive.org/web/20201119144840/https://www.gaytimes.co.uk/culture/the-boy-made-the-difference-is-harrowing-yet-realistic-tale-of-the-effects-of-hiv-aids/ "The Boy Made the Difference is harrowing yet realistic tale of the effects of HIV/AIDS"]. ''Gaytimes.co.uk''. Gay Times Group. Archived from [https://gaytimes.co.uk/culture/the-boy-made-the-difference-is-harrowing-yet-realistic-tale-of-the-effects-of-hiv-aids/ the original] on 19 November 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">11 November</span> 2020</span>.</cite></ref> niile sitere <ref name="SunTimes">{{Cite journal|author=Fox|first=Sue|title=Relative Values: Stephen Kovacevich and his son, Matt Bishop|journal=Sunday Times Magazine|date=January 7, 2001}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFFox2001">Fox, Sue (7 January 2001). "Relative Values: Stephen Kovacevich and his son, Matt Bishop". ''Sunday Times Magazine'': 7.</cite></ref> ahịa nke The Boy Made the Difference, akwụkwọ akụkọ mbụ nke Bishop, ga-aga CLIC Sargent. Na mbido oge Bishop dị ka onye nchịkọta akụkọ nke F1 Racing, magazin ahụ nwetara ihe dị ịrịba ama site n'ikpughe usoro 'brake-steer' na McLaren MP4/12, ihe ọhụrụ nke ndị ọkwọ ụgbọala nwere ike iji brekọ ụkwụ azụ n'onwe ha n'ihu, na-agbanwe njikwa ụgbọ ala iji melite oge. <ref>{{Cite web|author=Collantine|first=Keith|title=Banned: McLaren's rear brake pedal|url=https://www.racefans.net/2007/05/24/banned-mclarens-rear-brake-pedal/|work=RaceFans.net|date=24 May 2007}}</ref> machibidoro ya iwu mgbe Ferrari mere ngagharị iwe. Bishop <ref>{{Cite web|title=The search for the extra pedal|url=https://www.mclaren.com/racing/inside-the-mtc/mclaren-extra-pedal-3153421/|work=McLaren.com}}</ref> onye na-ese foto Darren Heath hụrụ na foto na diski brek azụ McLarens na-enwu n'etiti nkuku, ma hazie iji foto n'ime ụlọ ndị ọkwọ ụgbọelu site na atụmatụ nke Bishop gwara Heath site na ekwentị ma ọ bụrụ na nke ọ bụla n'ime ụgbọala ahụ mebiri n'etiti ọsọ. Mgbe <ref>{{Cite web|author=Bishop|first=Matt|title='From The Pulpit'|url=https://www.autosport.com/all/feature/18/matt-bishop-from-the-pulpit|work=Autosport.com|publisher=Motorsport Network}}</ref> bụ onye isi nchịkọta akụkọ nke F1 Racing, Bishop dekwara kọlụm maka Autosport na Autosport.com, nke akpọrọ 'Praise Be!" na 'From the Pulpit". The Boy Made the Difference, akwụkwọ akụkọ izizi nke Bishop, na-ewere nsogbu HIV / AIDS nke ngwụcha afọ 1980 na mmalite afọ 1990. Akụkọ ifo banyere ezinụlọ <ref name="BoyReview">{{Cite web|author=Moore|first=Matt|title=The Boy Made the Difference is harrowing yet realistic tale of the effects of HIV/AIDS|url=https://gaytimes.co.uk/culture/the-boy-made-the-difference-is-harrowing-yet-realistic-tale-of-the-effects-of-hiv-aids/|work=Gaytimes.co.uk|date=August 2020|publisher=Gay Times Group|accessdate=11 November 2020|archivedate=19 November 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201119144840/https://www.gaytimes.co.uk/culture/the-boy-made-the-difference-is-harrowing-yet-realistic-tale-of-the-effects-of-hiv-aids/}}</ref> n'ebe ugwu ọdịda anyanwụ London, ọ na-adabere na ahụmịhe Bishop nke ịrụ ọrụ dị ka onye ọrụ afọ ofufo na-akwado ụlọ, ma ọ bụ 'enyi', maka London Lighthouse, n'oge ahụ bụ ebe kachasị ukwuu n'ụwa. == Ndụ onwe onye == Bishop <ref>{{Cite web|title=Ambassadors|url=http://racingpride.com/ambassadors/|work=Racingpride.com}}</ref> nwoke na-edina nwoke ibe ya n'ihu ọha, ọ bụ onye na-ekwu okwu n'ezoghị ọnụ na LGBTQ+ ruo ọtụtụ afọ, ọ bụkwa onye nnọchi anya Racing Pride, otu e mepụtara na Stonewall ma malite na June 2019, ebumnuche ya ịkwalite LGBTQ+ na ụlọ ọrụ motorsport. <ref>{{Cite web|author=Page|first=Ian|title=In 1996, I Was Absolutely The Only Gay In The F1 Village|url=http://overtakemotorsport.com/2020/09/28/in-1996-i-was-absolutely-the-only-gay-in-the-formula-one-village/|work=OvertakeMotorsport.com|date=28 September 2020|publisher=Crowther Media}}</ref> bi na London na di ya Angel Bautista, onye isi nri na onye na-eme ihe ntecha. == Ọrụ == === Akụkọ na-abụghị akụkọ ifo === * Emmo: a Racer's Soul (nke ya na Emerson Fittipaldi dere, 2014) === Akwụkwọ akụkọ === * ''Nwa okorobịa ahụ mere ihe dị iche'' (2020) == Edensibia == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Bishop, Matt}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] [[Òtù:Pages with unreviewed translations]] 7tzfg7ovyza7umb01f4znewjfe8553u Cindy Magara 0 37791 728996 595326 2026-09-29T15:00:58Z Epiphanus Jide 14249 added databox 728996 wikitext text/x-wiki {{Databox}} <ref>{{Cite web|url=https://www.matookerepublic.com/2019/05/24/ugandan-films-now-eligible-to-participate-in-oscar-awards-3-ugandan-women-named-on-the-oscar-selection-committee/|title=Ugandan films now eligible to compete in Oscar awards, three Ugandan women named on the Oscar Selection Committee|date=24 May 2019|accessdate=3 March 2024|archivedate=3 March 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240303185159/https://matookerepublic.com/2019/05/24/ugandan-films-now-eligible-to-participate-in-oscar-awards-3-ugandan-women-named-on-the-oscar-selection-committee/}}</ref>'''Cindy Evelyn Magara Amooti''' bụ Onye nduzi ihe nkiri na agụmakwụkwọ nke [[Uganda]] . <ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/name/nm2868220/|title=Cindy Magara|work=[[IMDb]]}}</ref> Ọ na-eje ozi dị ka onye nkuzi nke Film Studies and Literature (na-ahụ maka Children's Literature, Literary Stylistics na African Literature) na Mahadum Makerere. <ref>{{Cite web|url=https://www.downtoearth.org.in/news/local-film-on-aids-in-uganda-8502|title=Local film on AIDS in Uganda}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://glimug.com/meet-women-uganda-oscars-selection-committee/|title=Meet the Women on the Uganda Oscars Selection Committee - Glim|accessdate=2024-03-03|archivedate=2021-10-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211027061339/https://glimug.com/meet-women-uganda-oscars-selection-committee/}}</ref> duziri ma mepụta ọtụtụ ihe nkiri kemgbe afọ 2006, dị ka Fate (2006), Fair Play (2010), Windows of Hope (2011), A Book for Every Child (2012) na Breaking the Mesh (2013). <ref>{{Cite web|url=https://www.filmweb.pl/person/Cindy+Magara-828548/career|title=Cindy Magara}}</ref> kụzikwaara Film Studies na Mahadum Sydney na Mahadim nke Teknụzụ Sydney na [[Ostraliya|Australia]]. [1] == Mbido ndụ na agụmakwụkwọ == A mụrụ ya na Parajwoki Village, Bujumbura Division, Hoima City . <ref>{{Cite web|url=https://www.matookerepublic.com/2019/05/24/ugandan-films-now-eligible-to-participate-in-oscar-awards-3-ugandan-women-named-on-the-oscar-selection-committee/|title=Ugandan films now eligible to compete in Oscar awards, three Ugandan women named on the Oscar Selection Committee|date=24 May 2019|accessdate=3 March 2024|archivedate=3 March 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240303185159/https://matookerepublic.com/2019/05/24/ugandan-films-now-eligible-to-participate-in-oscar-awards-3-ugandan-women-named-on-the-oscar-selection-committee/}}</ref> Ọ gụsịrị akwụkwọ na Bachelor of Arts na Film & Literature (2002-2005) na Master in Literature (2014) na Mahadum Makerere . <ref>{{Cite web|url=https://www.monitor.co.ug/uganda/lifestyle/entertainment/funny-you-should-ask-cindy-magara-1474628|title=Funny you should ask...Cindy Magara|date=4 January 2021}}</ref>'afọ 2021, ọ gụsịrị akwụkwọ na PhD na ihe nkiri sinima Africa na Mahadum Sydney . [1] == Ọrụ == Ọ malitere inwe mmasị n'ime ihe nkiri mgbe ọ bụ nwa akwụkwọ na-agụ akwụkwọ na Mahadum Makerere n'afọ 2005. E wepụtara ihe nkiri izizi ya bụ Fate, na Julaị afọ 2006 ọnwa atọ ka ọ gụsịrị akwụkwọ na BARS (Hons). A na-akpọ ya nwanyị mbụ na-eme ihe nkiri n'onwe ya na Uganda. E gosipụtara ihe nkiri ọkachamara mbụ nke Uganda na Hotel Africana, Kampala ma bụrụ ihe nkiri Ugandan mbụ na-egosi na Cineplex Cinema na Africa Magic channel (nke Naijiria na ihe nkiri ndị ọzọ dị n'Ebe Ọdịda Anyanwụ Afrịka na-achịkwa). Magara mepụtara ihe nkiri ya site na ụlọ ọrụ ya Nyati Motion Pictures nke o debanyere aha na 2006. <ref>[https://allafrica.com/stories/200805050119.html Uganda: Ugawood, the Way Forward for Film Makers]</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.newvision.co.ug/news/1157582/-cindy|title=Well done, Cindy!}}</ref> dere ma duzie ihe nkiri atọ, mepụta ihe nkiri ise n'ozuzu. A nabatara ya n'ọrụ mahadum n'afọ 2008 ka a duzie ya n'ịkụzi akwụkwọ na ihe nkiri. O nwetara MA Literature ya na 2014. Mgbe ọ na-arụ ọrụ na agụmakwụkwọ, ọ kwụsịrị ime ihe nkiri. <ref>{{Cite web|url=https://chimpreports.com/20326-film-breaking-the-mesh-crew-eyes-ugandan-oscars/|title=FILM: Breaking the Mesh Crew Eyes Ugandan Oscars|date=21 May 2014}}</ref> kwadoro ọmụmụ ihe nkiri na Uganda Film Festival, rụrụ ọrụ dị ka onye isi dị ka onye ọka ikpe maka Pearl International Film Festival 2014 ruo 2017, ma kemgbe 2019, ọ na-eje ozi dị ka onye otu OSCARS" Selection Committee for the Best International Film Uganda . <ref>{{Cite web|url=https://www.newvision.co.ug/news/1157582/-cindy|title=Well done, Cindy!}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://flixcatalog.com/cast/cindy-magara-cc0ce|title=FlixCatalog &#124; Cindy Magara}}</ref> Site na 2017, ọ gara akwụkwọ doctoral nke ọmụmụ nkà ihe ọmụma na African Cinema site na Mahadum Sydney nke e nyere ya n'ọnwa Eprel 2021. Site na 2020, Magara maliteghachiri ịkụzi akwụkwọ ụmụaka, ihe nkiri African na ọmụmụ ihe nkiri n'ozuzu na Mahadum Makerere. Mgbalị okike ya lekwasịrị anya na akụkọ ihe mere eme Afro na ihe nkiri ụmụaka. <ref>{{Cite web|url=https://glimug.com/meet-women-uganda-oscars-selection-committee/|title=Meet the Women on the Uganda Oscars Selection Committee - Glim|accessdate=2024-03-03|archivedate=2021-10-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211027061339/https://glimug.com/meet-women-uganda-oscars-selection-committee/}}</ref> malitere mmepụta nke Conquer or Die usoro banyere ndọrọ ndọrọ ọchịchị Uganda tupu ọchịchị ndị ọzọ site na 1840 ruo 1900 nke dugara n'ịchị ala East Africa nke a maara dị ka Uganda taa. == Ọrụ e bipụtara == Mgbe ọ na-agụ akwụkwọ na Mahadum nke Sydney, akwụkwọ edemede PhD ya bụ maka Cinema nke Ọwụwa Anyanwụ Afrịka nke oge a: Emergent Themes and Aesthetics . Ọrụ ya ndị ọzọ e bipụtara gụnyere; * Magara, E. Cindy, "Imaging the Self: The Representation of Women in Mariam Ndagire's Films" na Narrative, Agency and Subjectivity: Writing and Contemporary Eastern African Peripheral Subjectivities, nke Edgar Nabutanyi, Danson Kahyana na Dominica Dipio dezigharịrị, Fountain Publishers, 2018, peeji nke 163-191.&nbsp; * Magara, E. Cindy, "Ịmepe ụlọ ọrụ ihe nkiri nke Uganda chọrọ mgbalị nkwekọrịta" na Uganda Film Festival Catalogue Magazine. 2016, peeji nke 46-46.&nbsp; * Magara, E. Cindy, "Inye ndị Ugand site na ihe nkiri" na Uganda Film Festival Catalogue Magazine. 2014, peeji nke 10-11.&nbsp; * Magara, E. Cindy, "The Concept of Heroism Among the Banyoro" na Performing Wisdom: Proverbial Lore in Modern Ugandan Society. Eds. Dominica Dipio na Stuart Sillars, Matatu 42, 2013, peeji nke 21-36. <ref>{{Cite web|url=https://glimug.com/meet-women-uganda-oscars-selection-committee/|title=Meet the Women on the Uganda Oscars Selection Committee - Glim|accessdate=2024-03-03|archivedate=2021-10-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211027061339/https://glimug.com/meet-women-uganda-oscars-selection-committee/}}</ref>&nbsp; == Ihe nkiri == {| class="wikitable" !Afọ !Ihe nkiri !Ọrụ !Ụdị !Ihe mgbochi. |- |2006 |''Jirana'' |Onye na-emepụta akara |Ihe nkiri |<ref>{{Cite web|url=https://www.filmweb.pl/person/Cindy+Magara-828548/career|title=Cindy Magara}}</ref> |- |2006 |Ọnọdụ |Onye edemede, onye nduzi na onye na-emepụta |Ihe nkiri | |- |2010 |''Egwuregwu Dị Mma'' |Onye edemede, onye nduzi |Ihe nkiri |<ref>{{Cite web|url=http://www.spla.pro/file.personne.cindy-magara.39921.html|title=SPLA &#124; Cindy Magara}}</ref> |- |2011 |''Windows nke Olileanya'' |Onye edemede, onye mmepụta, onye nduzi |Ihe nkiri, Akụkọ ifo |<ref>{{Cite web|url=http://www.nyatimotionpictures.com/aboutus.html|title=About us|accessdate=2024-03-03|archivedate=2022-03-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220328151018/http://nyatimotionpictures.com/aboutus.html}}</ref> |- |2012 |''Akwụkwọ Maka Nwatakịrị Ọ bụla'' |Onye nduzi |Ihe nkiri |<ref>{{Cite web|url=https://flixcatalog.com/cast/cindy-magara-cc0ce|title=FlixCatalog &#124; Cindy Magara}}</ref> |- |2012 |''Ịkwụsị Mgba'' |Onye isi mmepụta |Ihe nkiri Akụkọ ifo |<ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/name/nm2868220/|title=Cindy Magara|work=[[IMDb]]}}</ref> |} == Edensibia == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == ọtụtụ ihe nkiri kemgbe afọ 2006, dị ka Fate (2006), Fair Play (2010), Windows of Hope (2011), A Book for Every Child (2012) na Breaking the Mesh (2013). kụzikwaara Filmọtụtụ ihe nkiri kemgbe afọ 2006, dị ka Fate (2006), Fair Play (2010), Windows of Hope (2011), A Book for Every Child (2013). <ref>{{Cite web|url=https://www.filmweb.pl/person/Cindy+Magara-828548/career|title=Cindy Magara}}</ref> * {{IMDb name|nm2868220|Cindy Magara}} * [http://www.spla.pro/file.personne.cindy-magara.39921.html Cindy Magara] * [https://ses.library.usyd.edu.au/bitstream/handle/2123/24115/Contemporary%20East%20African%20Cinema%2C%20Emergent%20Themes%20and%20Aesthetics%20Final%20Thesis%20MAGARA.pdf?sequence=1&isAllowed=y Ihe nkiri ihe nkiri nke oge a n'Ebe Ọwụwa Anyanwụ Afrịka: Isiokwu na Ọmarịcha] * [https://www.independent.co.ug/lack-structures-piracy-killing-ugandas-film-industry/ Enweghị ihe owuwu, ịpụnara mmadụ ihe, igbu ụlọ ọrụ ihe nkiri nke Uganda] * [https://flixcatalog.com/cast/cindy-magara-cc0ce Cindy Magara Movies ma ọ bụ TV Shows (ruo Febụwarị 2023) - Watch Online] * [https://web.archive.org/web/20211027061336/https://www.balancingact-africa.com/news/broadcast_en/11188/uganda-no-country-for-filmmakers Uganda: Enweghị Mba Maka Ndị Na-eme Ihe nkiri]Ihe E debere27 Ọktoba 2021 naỤgbọ Mmiri Wayback * [http://www.spla.pro/en/file.group.nyati-motion-pictures.2204.html Ihe nkiri Nyati] {{DEFAULTSORT:Magara, Cindy}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 2dwykmms06naqv2f5zgkszy3zjsiarj HemDee Kiwanuka 0 37792 729000 152674 2026-09-29T15:21:55Z Epiphanus Jide 14249 Added defaultsort and databox 729000 wikitext text/x-wiki {{Databox}} <ref>{{Cite news|url=https://www.monitor.co.ug/News/National/Ugandan-producer-Hemdee-scoops-mega-money-TV-deal/688334-4856458-e5snvc/index.html|title=Ugandan producer Hemdee scoops mega money TV deal|work=Daily Monitor|accessdate=2018-11-30|language=en-UK}}</ref>'''Hemdee Kiwanuka''' (amụrụ n'August 31, 1975) bụ Onye na-emepụta ihe nkiri na [[Actor|onye na-eme ihe nkiri]] na Uganda. <ref>{{Cite news|url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1487909/us-uganda-actor-hemdee-kiwanuka-shines-hollywood|title=Yet another US-based Uganda actor Hemdee Kiwanuka shines in Hollywood|work=www.newvision.co.ug|accessdate=2018-12-01}}</ref>Ọ mepụtara ma mee ihe nkiri kemgbe afọ 2007, dị ka The Brothers Grimsby (2016), Army of One (2020) na Jimmy Kimmel Live! (2003).<ref>{{Cite web|url=https://www.rottentomatoes.com/celebrity/hemdee_kiwanuka|title=HemDee Kiwanuka - Rotten Tomatoes|work=www.rottentomatoes.com}}</ref> == Oge ọ malitere == A mụrụ Hemdee Kiwanuka na 1975 na Kampala, Uganda, na Halima Namakula . <ref>{{Cite news|url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1325142/halima-namakula-son-hemdee-shake-us-music-industry|title=Halima Namakula's son, Hemdee to shake up US music industry|work=www.newvision.co.ug|accessdate=2018-11-29}}</ref> N'afọ 1987, Hemdee kwagara na United States. == Ọrụ == Hemdee malitere ọrụ ntụrụndụ ya dị ka onye na-ese ihe [[Hip hop music|Hip hop]] na 1990s. <ref>{{Cite news|url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1487909/us-uganda-actor-hemdee-kiwanuka-shines-hollywood|title=Yet another US-based Uganda actor Hemdee Kiwanuka shines in Hollywood|work=www.newvision.co.ug|accessdate=2018-11-29}}</ref>N'afọ 2013, Kiwanuka mepụtara ihe ngosi telivishọn mbụ ya "Fame In The Family" nke gosipụtara na E! <ref>{{Cite news|url=http://www.ladyclick.info/yet-another-us-based-uganda-actor-hemdee-kiwanuka-shines-in-hollywood/|title=Yet another US-based Uganda actor Hemdee Kiwanuka shines in Hollywood - Lady Click {{!}} Women's Interest|work=Lady Click {{!}} Women's Interest|accessdate=2018-11-30|language=en-US}}</ref>Netwọk. [[Usòrò:Hemdee_Kiwanuka_and_crew.png|thumb|Hemdee na ndị ọrụ ya]] N'afọ 2018, Hemdee Kiwanuka gosipụtara ihe nkiri ya The Dark Within . <ref>{{Cite news|url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1487909/us-uganda-actor-hemdee-kiwanuka-shines-hollywood|title=Yet another US-based Uganda actor Hemdee Kiwanuka shines in Hollywood|work=www.newvision.co.ug|accessdate=2018-11-30}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.dailysun.co.za/News/Entertainment/thomas-and-partners-to-launch-a-tv-channel-20181122|title=THOMAS AND PARTNERS TO LAUNCH A TV CHANNEL|work=DailySun|accessdate=2018-11-30|language=en}}</ref>'otu afọ ahụ, Hemdee na GRB Studios bịanyere aka na nkwekọrịta ikikere na nkesa ọtụtụ afọ na Black TV. == Ihe nkiri == === Telivishọn === {| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 90%;" !Afọ !Aha ya !Ọrụ !Ihe edeturu |- |2001 |''[[Cannonball Run 2001]]'' |Ya onwe ya Hip Pop na Pop |Ihe nkiri TV nke eziokwu; ihe omume 5 <ref name="auto">{{Cite web|url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/136407|title=Actor-producer Hemdee Kiwanuka lands popular stars in new movie, "Mr-9"|website=New Vision}}</ref> |- |2009–2011 |''[[Jimmy Kimmel Live!]]'' |Kalal na Nwoke Africa |Talk Show; 2 episodes # 7.70 (2009) #9.148 (2011) |- |2011 |''[[Tosh.0]]'' |Nwoke Afrịka |Usoro ihe nkiri TV; 1 ihe omume |- |2013 |''[[Fame In The Family|Aha n'Ezinụlọ]]'' |Onye Okike / Onye Mmepụta |Ihe nkiri TV |} == Ndụ onwe onye == N'afọ 2007, Hemdee Kiwanuka na Sheila Mulindwa nwere mmekọrịta. N'afọ 2018, a kpọrọ ya ka ọ bụrụ akụkụ nke 14th Annual LA FEMME International Film Festival Awards Ceremony Honoring Rachel Winter na Jaina Lee Ortiz. == Edensibia == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == malitere ọrụ ntụrụndụ ya dị ka onye na-ese ihe Hip hop na 1990s. N'afọ 2013, Kiwanuka mepụtara ihe ngosi telivishọn mbụ ya "Fame In The Family" nke gosipụtara na * [https://www.amazon.com/prime-video/actor/HemDee-Kiwanuka/amzn1.dv.gti.7025f894-e6fb-4212-87f3-41915812c569 HemDee Kiwanuka: Ihe nkiri, TV, na Bio] * [https://www.rottentomatoes.com/celebrity/hemdee_kiwanuka HemDee Kiwanuka - Tomato rere ure] * [https://www.carifilms.com/actor/hemdee-kiwanuka HemDee Kiwanuka] * [https://www.film.ru/person/hemdee-kiwanuka HemDee Kiwanuka (HemDee Kiyanuka) - Ihe nkiri na usoro ihe nkiri] * [https://nilepost.co.ug/2022/02/24/hollywood-stars-wooed-to-invest-in-ugandas-movie-industry/ Ndị na-eme ihe nkiri na Hollywood chọrọ itinye ego na ụlọ ọrụ ihe nkiri nke Uganda&nbsp;] {{DEFAULTSORT:Kiwanuka, HemDee}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] n1m9pn6u6v1dow1ge4flk5xx50cae9p 729001 729000 2026-09-29T15:23:03Z Epiphanus Jide 14249 729001 wikitext text/x-wiki {{Databox}} <ref>{{Cite news|url=https://www.monitor.co.ug/News/National/Ugandan-producer-Hemdee-scoops-mega-money-TV-deal/688334-4856458-e5snvc/index.html|title=Ugandan producer Hemdee scoops mega money TV deal|work=Daily Monitor|accessdate=2018-11-30|language=en-UK}}</ref>'''Hemdee Kiwanuka''' (amụrụ n'August 31, 1975) bụ Onye na-emepụta ihe nkiri na [[Actor|onye na-eme ihe nkiri]] na Uganda. <ref>{{Cite news|url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1487909/us-uganda-actor-hemdee-kiwanuka-shines-hollywood|title=Yet another US-based Uganda actor Hemdee Kiwanuka shines in Hollywood|work=www.newvision.co.ug|accessdate=2018-12-01}}</ref>Ọ mepụtara ma mee ihe nkiri kemgbe afọ 2007, dị ka The Brothers Grimsby (2016), Army of One (2020) na Jimmy Kimmel Live! (2003).<ref>{{Cite web|url=https://www.rottentomatoes.com/celebrity/hemdee_kiwanuka|title=HemDee Kiwanuka - Rotten Tomatoes|work=www.rottentomatoes.com}}</ref> == Oge ọ malitere == A mụrụ Hemdee Kiwanuka na 1975 na Kampala, Uganda, na Halima Namakula . <ref>{{Cite news|url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1325142/halima-namakula-son-hemdee-shake-us-music-industry|title=Halima Namakula's son, Hemdee to shake up US music industry|work=www.newvision.co.ug|accessdate=2018-11-29}}</ref> N'afọ 1987, Hemdee kwagara na United States. == Ọrụ == Hemdee malitere ọrụ ntụrụndụ ya dị ka onye na-ese ihe [[Hip hop music|Hip hop]] na 1990s. <ref>{{Cite news|url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1487909/us-uganda-actor-hemdee-kiwanuka-shines-hollywood|title=Yet another US-based Uganda actor Hemdee Kiwanuka shines in Hollywood|work=www.newvision.co.ug|accessdate=2018-11-29}}</ref>N'afọ 2013, Kiwanuka mepụtara ihe ngosi telivishọn mbụ ya "Fame In The Family" nke gosipụtara na E! <ref>{{Cite news|url=http://www.ladyclick.info/yet-another-us-based-uganda-actor-hemdee-kiwanuka-shines-in-hollywood/|title=Yet another US-based Uganda actor Hemdee Kiwanuka shines in Hollywood - Lady Click {{!}} Women's Interest|work=Lady Click {{!}} Women's Interest|accessdate=2018-11-30|language=en-US}}</ref>Netwọk. N'afọ 2018, Hemdee Kiwanuka gosipụtara ihe nkiri ya The Dark Within . <ref>{{Cite news|url=https://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1487909/us-uganda-actor-hemdee-kiwanuka-shines-hollywood|title=Yet another US-based Uganda actor Hemdee Kiwanuka shines in Hollywood|work=www.newvision.co.ug|accessdate=2018-11-30}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.dailysun.co.za/News/Entertainment/thomas-and-partners-to-launch-a-tv-channel-20181122|title=THOMAS AND PARTNERS TO LAUNCH A TV CHANNEL|work=DailySun|accessdate=2018-11-30|language=en}}</ref>'otu afọ ahụ, Hemdee na GRB Studios bịanyere aka na nkwekọrịta ikikere na nkesa ọtụtụ afọ na Black TV. == Ihe nkiri == === Telivishọn === {| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 90%;" !Afọ !Aha ya !Ọrụ !Ihe edeturu |- |2001 |''[[Cannonball Run 2001]]'' |Ya onwe ya Hip Pop na Pop |Ihe nkiri TV nke eziokwu; ihe omume 5 <ref name="auto">{{Cite web|url=https://www.newvision.co.ug/articledetails/136407|title=Actor-producer Hemdee Kiwanuka lands popular stars in new movie, "Mr-9"|website=New Vision}}</ref> |- |2009–2011 |''[[Jimmy Kimmel Live!]]'' |Kalal na Nwoke Africa |Talk Show; 2 episodes # 7.70 (2009) #9.148 (2011) |- |2011 |''[[Tosh.0]]'' |Nwoke Afrịka |Usoro ihe nkiri TV; 1 ihe omume |- |2013 |''[[Fame In The Family|Aha n'Ezinụlọ]]'' |Onye Okike / Onye Mmepụta |Ihe nkiri TV |} == Ndụ onwe onye == N'afọ 2007, Hemdee Kiwanuka na Sheila Mulindwa nwere mmekọrịta. N'afọ 2018, a kpọrọ ya ka ọ bụrụ akụkụ nke 14th Annual LA FEMME International Film Festival Awards Ceremony Honoring Rachel Winter na Jaina Lee Ortiz. == Edensibia == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == malitere ọrụ ntụrụndụ ya dị ka onye na-ese ihe Hip hop na 1990s. N'afọ 2013, Kiwanuka mepụtara ihe ngosi telivishọn mbụ ya "Fame In The Family" nke gosipụtara na * [https://www.amazon.com/prime-video/actor/HemDee-Kiwanuka/amzn1.dv.gti.7025f894-e6fb-4212-87f3-41915812c569 HemDee Kiwanuka: Ihe nkiri, TV, na Bio] * [https://www.rottentomatoes.com/celebrity/hemdee_kiwanuka HemDee Kiwanuka - Tomato rere ure] * [https://www.carifilms.com/actor/hemdee-kiwanuka HemDee Kiwanuka] * [https://www.film.ru/person/hemdee-kiwanuka HemDee Kiwanuka (HemDee Kiyanuka) - Ihe nkiri na usoro ihe nkiri] * [https://nilepost.co.ug/2022/02/24/hollywood-stars-wooed-to-invest-in-ugandas-movie-industry/ Ndị na-eme ihe nkiri na Hollywood chọrọ itinye ego na ụlọ ọrụ ihe nkiri nke Uganda&nbsp;] {{DEFAULTSORT:Kiwanuka, HemDee}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] ra02z0k1d4vmxw132jqljx7cz62dk2k Fred Kudjo Kuwornu 0 37810 729002 186146 2026-09-29T15:25:44Z Epiphanus Jide 14249 Added defaultsort and databox 729002 wikitext text/x-wiki {{Databox}} <ref>{{Cite web|url=https://www.bu.edu/european/tag/fred-kudjo-kuwornu/|title=Event Highlights: National Identity, Multiculturalism in Contemporary Italy – Film Screening and Discussion with Fred Kudjo Kuwornu|publisher=Boston University|accessdate=27 October 2020}}</ref>'''Fred Kudjo Kuwornu''' (amụrụ na 6 Septemba 1971), bụ Onye na-eme ihe nkiri Italian-Ghanaian, <ref name="okayafrica.com">{{Cite web|date=2013-02-18|title=Film: '18 Ius Soli: The Right To Be Italian'|url=https://www.okayafrica.com/african-film-18-ius-soli-fred-kuwornu/|accessdate=2021-02-28|work=OkayAfrica|language=en}}</ref> onye na-emepụta ihe nkiri, Onye na-ahụ maka ihe nkiri na onye nkuzi nke nwere ụmụ amaala Ịtali na America, nke bi na [[New York City|New York]]. <ref>{{Cite web|url=https://www.filmatique.com/interviews-1/2018/fred-kudjo-kuwornu|title=Fred Kudjo Kuwornu|publisher=filmatique|accessdate=27 October 2020|archivedate=8 November 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201108125139/https://www.filmatique.com/interviews-1/2018/fred-kudjo-kuwornu}}</ref> A maara ya nke ọma dị ka onye nduzi nke ihe ngosi ndị a ma ama dị ka Blaxploitalian 100 Years of Blackness na Italian Cinema, Inside Buffalo na ''18 IUS SOLI''. Ihe ndekọ <ref>{{Cite web|url=http://www.weloveitalian.org/kuwornu/|title=A Conversation With Filmmaker And Activist Fred Kudjo KUWORNU About "Inside Buffalo": The Story Of Unsung African American Heroes Of The 92nd Division In World War II|publisher=weloveitalian|accessdate=27 October 2020|archivedate=23 November 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211123104926/http://www.weloveitalian.org/kuwornu/}}</ref> na-ekwu maka ndọrọ ndọrọ ọchịchị na mmekọrịta mmadụ na ibe ya, dị ka ịkpa ókè agbụrụ, mmekọrịta agbụrụ, ịdị iche iche, ndị Afrịka na ndị isi ojii na Ịtali na ndị Afrịka nọ n'ụwa. Ọ bụ onye Ịtali mbụ sitere n'Afrịka ịghọ onye nduzi. Na 31 Jenụwarị 2024, a mara ọkwa na a ga-akpọ Kuwornu na 60th Venice Biennale na 2024. == Ndụ onwe onye == <ref name="fullbio">{{Cite web|url=https://3005e193-e7bd-452d-a040-b74c42987c53.filesusr.com/ugd/6ef997_bf2d0bcabeec4f8f8ffe90c5203e7c74.pdf|title=Full Biography Fred Kudjo Kuwornu|publisher=dotherightfilms|accessdate=27 October 2020}}</ref> mụrụ ya na 6 Septemba 1971 na Bologna, [[Italy|Ịtali]] na nna Ghana na nne Italian. Nna <ref name="dotherightfilms">{{Cite web|url=https://www.dotherightfilms.nyc/bio-fred-kuwornu|title=Fred Kudjo Kuwornu bio|publisher=dotherightfilms|accessdate=27 October 2020}}</ref> Perviss Kuwornu si n'obodo nta dị na mpaghara Volta, [[Ghana]], onye bịarutere Ịtali na 1965 iji mụọ ọgwụ. [1] Nna ya bụ ọkachamara na ịwa ahụ obi na ọgwụgwọ n'ozuzu ma mesịa gụsịrị akwụkwọ na mahadum. Nne ya Alessandra Giacomelli bụ onye Juu Sephardic nke Ịtali si Bologna. Kuwornu tolitere <ref name="nuoveradici">{{Cite web|url=https://www.nuoveradici.world/articoli/the-incredible-story-of-fred-kuwornu-film-director-born-and-raised-in-italy-who-now-lives-in-america-and-looks-to-africa/|title=The incredible story of Fred Kuwornu, film director born and raised in Italy who now lives in America and looks to Africa|publisher=nuoveradici|accessdate=31 October 2020}}</ref> Bologna, wee kwaga Ghana, Ferrara, Rome. == Ọrụ == Mgbe <ref name="dotherightfilms"/> gụsịrị akwụkwọ sekọndrị na Ịtali na USA, ọ nwetara akara ugo mmụta na sayensị ndọrọ ndọrọ ọchịchị na mgbasa ozi ọha na eze, na Mahadum Bologna. Mgbe ọ dị afọ iri na isii, Fred Kuwornu malitere ahụmịhe ya dị ka ọkà okwu maka Radio Estense, redio dị na Ferrara, ya mere ọ na-emeziwanye nkà okike ya yana mmasị ya maka egwu, n'ime afọ nke ihe ịga nke ọma nke Rap na House na omenala Ịtali. Ọrụ ya dị ka DJ ga-aga n'ihu maka afọ iri na ise sochirinụ maka redio dị iche iche, dị ka akụkọ ihe mere eme "Radio Bologna International," na "Radio Jam FM". N'okpuru aha "Freddy Goes To House" ọ na-arụ ọrụ dị ka onye na-emepụta maka akara Mantra Vibes, na-eme ka egwu egwu egwu "The Whistle" (1998) na "Sun Train" (1999). Ọ ga-akwụsị ọrụ redio ya mgbe ọ ga-akwaga Rome ịrụ ọrụ na sinima na TV. Fred Kuwornu kwagara Rome ma duzie mmemme TV ''Zengi'' na La7 na 2001 ruo 2002. <ref name="fullbio"/> ghọkwara onye na-eme ihe nkiri na usoro ihe nkiri telivishọn Un papà quasi perfetto nke Maurizio dell"Orso duziri. <ref name="nuoveradici"/> rụkwara ọrụ dị ka onye edemede telivishọn maka RAI maka ihe ngosi njem TV a na-akpọ Italia Che vai . [1] N'afọ 2003, ọ duziri ihe nkiri ya dị mkpirikpi, ''Natale na Autogrill.'' . Ihe nkiri ahụ ghọrọ onye ikpeazụ na Festival dei Due Mondi nke Spoleto. <ref name="fullbio"/>'afọ 2008, ọ hapụrụ telivishọn iji chụsoo ọrụ na ime ihe nkiri. N'afọ 2008, ọ malitere ọrụ ihe nkiri dị ka onye enyemaka mmepụta na ihe nkiri Miracle at St. Anna nke '''Spike Lee''' duziri. Ọ dabeere na ogbugbu ndị Nazi na St. Anna di Stazzema, Ịtali. Mgbe ahụmịhe ahụ gasịrị, o mere ihe ngosi nke ya, "Inside Buffalo" na 2010 banyere ndị agha Africa-America nyere aka tọhapụ Ịtali n'aka ndị Nazi. Ihe ngosi ahụ gụnyere ajụjụ ọnụ ya na ndị agha Africa-America na Laz Alonso, [[Omar Benson Miller,]] Derek Luke na onye edemede James McBride. Ihe nkiri ahụ nwetara otuto dị egwu ma mesịa merie ihe nrite maka Best Documentary na Black International Cinema Berlin festival. <ref name="nuoveradici"/> ọ dịgodị, ndị isi ala Bill Clinton, [[Barack Obama]] na Giorgio Napolitano toro ihe nkiri ahụ nke ukwuu. == Ikwu Okwu n'ihu ọha == Kemgbe afọ 2014, Fred Kuwornu enyewo ihe dị ka 250 nkuzi na ngosi banyere Diversity in Contemporary Italian Culture na Black Diaspora na ọtụtụ mahadum mba ụwa, gụnyere Mahadum Oxford, [[Yale University|Yale]], NYU, Mahadum Columbia, Mahadum California, Mahadum Berkeley, Mahadamị Chicago, Mahadum Princeton, Mahadum Brown, Mahadum Cornell, Mahadum Stanford, na ọtụtụ ndị ọzọ. <ref>{{Cite web|title=AFRO/BLACK EUROPE FILM & LECTURE SERIES & – AFRO/BLACK PARIS SYMPOSIUM|url=https://sites.dartmouth.edu/afro-black-paris-europe/|accessdate=2021-02-28|work=sites.dartmouth.edu}}</ref> bụ onye ọbịa kpọrọ oku na nzukọ, dị ka: Black Portraiture[s] II: Ịmalite Ahụhụ Oji na Nhazigharị Akụkọ Mahadum New York - Nzukọ 2015 na Florence, Italy 2016 ALA African Literature Association Annual Conference na Atlanta, USA 2017 American Association for Italian Studies na Canadian Society for Italian Studies Annual Conference na Ohio State University, USA 2017 API Kwa Afọ (Association nke ọkachamara Italianist na South Africa) Nzukọ na Johannesburg, South Africa 2018 / Black Paris - Future / Afro College. == Ihe nkiri == {| class="wikitable" !Afọ !Ihe nkiri !Ọrụ !Ụdị !Ihe mgbochi. |- |2002 |''Onye na-eme ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ nna'' |Onye na-eme ihe nkiri |Ihe nkiri TV | |- |2003 |''Natale na Autogril'' |Onye nduzi |Ihe nkiri dị mkpirikpi | |- |2005 |''Ọrụ ebube na St. Anna'' |Onye na-enyere aka na mmepụta, onye na-eme ihe nkiri: ọrụ a na-akwadoghị |Dị mkpirikpi | |- |2007 |''Ógbè Na-amaghị Nwoke'' |Ihe nkiri |Ihe nkiri | |- |2008 |''Amatemi'' |Onye na-eme ihe nkiri |Dị mkpirikpi | |- |2008 |''Ịchọpụta Buffalo'' |onye na-emepụta |Ihe nkiri | |- |2010 |''N'ime Buffalo'' |Onye nduzi, onye isi mmepụta, onye edemede |Ihe nkiri | |- |2011 |''18 IUS SOLI'' |Onye nduzi, onye na-emepụta |Ihe nkiri | |- |2016 |''Blaxploitalian 100 Afọ nke Ojii na Cinema Italian'' |Onye nduzi, onye isi mmepụta, onye edemede |Ihe nkiri |<ref>{{Cite web|url=http://www.iitaly.org/magazine/focus/life-people/article/blaxploitalian-documentary-and-call-action|title=Blaxploitalian, a Documentary and a Call to Action|publisher=iitaly|accessdate=27 October 2020|archivedate=6 November 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201106224643/http://www.iitaly.org/magazine/focus/life-people/article/blaxploitalian-documentary-and-call-action}}</ref> |- |2021 |''Nne na ụmụ nwanyị: Akụkọ banyere ụmụ nwanyị si Latin America na Ịtali'' |Onye na-emepụta ya |Ihe omuma di mkpirikpi | |- |2022 | | | | |} == Hụkwa == * Ihe nkiri banyere mbata na Ịtali == Edensibia == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == Canadian Society for Italian Studies Annual Conference na Ohio State University, USA 2017 API Kwa Afọ (Association nke ọkachamara Italianist na South Africa) Nzukọ na API Kwa Afọ (Association nke ọkachamara Italianist na South Africa) Nzukọ na * {{IMDb name|nm2295617}} * [https://www.researchgate.net/publication/323586136_Counter-memory_and_representations_of_otherness_Three_documentaries_by_Fred_Kudjo_Kuwornu Ihe ncheta na ihe nnọchianya nke ịdị iche: Ihe ngosi atọ nke Fred Kudjo Kuwornu] {{DEFAULTSORT:Kuwornu, Fred Kudjo}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 1nvzbost3jy7d8s0tz0ccc9kyy89fnn Vishal Punjabi 0 37816 729003 643773 2026-09-29T15:27:47Z Epiphanus Jide 14249 Added defaultsort and databox 729003 wikitext text/x-wiki {{Databox}} <ref name="13 Weddings and a movie by Vishal Punjabi">{{Cite web|title=13 Weddings and a movie by Vishal Punjabi|url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/hindi/13-weddings-and-a-movie-by-Vishal-Punjabi/2013/05/15/article1590304.ece#.UwAG1EMYbxc|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140303183317/http://www.newindianexpress.com/entertainment/hindi/13-weddings-and-a-movie-by-Vishal-Punjabi/2013/05/15/article1590304.ece#.UwAG1EMYbxc|archivedate=March 3, 2014|publisher=[[The New Indian Express]]|date=15 May 2013|accessdate=16 February 2014}}</ref>'''Vishal Punjabi''' (amụrụ na 10 Julaị 1980) bụ Onye nduzi ihe nkiri na onye na-emepụta ihe nkiri nke Ghana nke India nke na-arụkarị ọrụ na Bollywood na Ihe nkiri Hindi. Punjabi <ref>{{Cite web|title=The Wedding Filmer|url=http://www.theweddingfilmer.co.in/|publisher=Theweddingfilmer.co.in|accessdate=16 February 2014|archivedate=16 September 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240916051124/https://www.theweddingfilmer.co.in/}}</ref> Chief Executive Officer (CEO) nke ụlọ ọrụ mmepụta ihe nkiri Mumbai, The Wedding Filmer . [1] <ref name="Heartbeats: India’s first wedding film to enter an international film festival">{{Cite web|title=Heartbeats: India’s first wedding film to enter an international film festival|url=http://shemagazine.ca/heartbeats-indias-first-wedding-film-to-enter-an-international-film-festival/|publisher=Shemagazine.ca|date=10 January 2013|accessdate=16 February 2014|archivedate=31 March 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130331081038/http://shemagazine.ca/heartbeats-indias-first-wedding-film-to-enter-an-international-film-festival/}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">. Shemagazine.ca. 10 January 2013<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">16 February</span> 2014</span>.</cite></ref>'afọ 2013, ihe nkiri Vishal Punjabi bụ Heartbeats ghọrọ ihe nkiri agbamakwụkwọ mbụ nke [[Ndia|India]] ịbanye na mmemme ihe nkiri mba ụwa. [1] == Akụkọ ndụ == <ref name="Vishal Punjabi (Movie Director) Bio">{{Cite web|title=Vishal Punjabi (Movie Director) Bio|url=http://kabirsinghproductions.com/about-2/the-team/directors/vishal-punjabi/|publisher=Kabirsinghproductions.com|accessdate=16 February 2014|archivedate=22 February 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140222041154/http://kabirsinghproductions.com/about-2/the-team/directors/vishal-punjabi/}}</ref> mụrụ ya na [[Information Technology|IT]]="Accra">Accra, Greater Accra, na afọ iri mgbe amuchara Punjabi na Ghana, Vishal Punjabi kwagara England iji gaa n'ihu na agụmakwụkwọ ya na IT, Drama, Filmmaking na Business. Mgbe <ref name="Vishal Punjabi (Movie Director) Bio" /> na-etinye aka na dot com boom na mmalite nke narị afọ nke 21, Punjabi gbanwere ọrụ iji sonye na Red Chillies Entertainment dị ka onye na-emepụta akara. Mgbe <ref name="Vishal Punjabi (Movie Director) Bio" /> na-arụ ọrụ na ihe nkiri nke abụọ ya bụ Main Hoon Na, ndị isi ihe nkiri ya nwetara nkà ya maka nka anya. E nyere Punjabi ohere ịmepụta otu maka Visual Art site na ijikọta ihe nkiri anya maka ihe nkiri Bollywood dị ka ''Aśoka'', Main Hoon Na, ''Paheli'', Don na ''Honeymoon Travels Pvt. Ltd.'' <ref name="Vishal Punjabi (Movie Director) Bio" />Punjabi wee banye <ref name="Vishal Punjabi (Movie Director) Bio" /> ngalaba mgbasa ozi n'ime Red Chillies Entertainment iji mepụta ma duzie Mgbasa ozi telivishọn maka ndị ahịa na ngwaahịa dị ka Hero Honda, Pepsi, Hyundai, ITC Foods, Wipro, Videocon, Emami Group na ICICI Bank, ịkpọ aha ole na ole. Punjabi, onye na-emepụta ihe nkiri na onye na-ese ihe nkiri arụwokwa ọrụ na ụlọ ọrụ dịka FCB / ULKA, J. Walter Thompson, Saatchi &amp;amp; Saatchi, Ambience, na ndị ọzọ. == Ihe nkiri == === Ihe nkiri ndị a ma ama === Ihe nkiri Vishal Punjabi gụnyere: <ref>{{Cite web|title=Vishal Punjabi|url=https://www.imdb.com/name/nm1619388/?mode=desktop&ref_=m_ft_dsk#visual_effects|publisher=IMDB|accessdate=16 February 2014}}</ref> * ''Aśoka'' (2001) * Main Hoon Na (2004) * ''Paheli'' (2005) * Don (2006) * ''Honeymoon Travels Pvt. Ltd.'' (2007) Vishal Punjabi nyekwara ntụziaka maka ihe ngosi agbamakwụkwọ Heartbeats nke a họpụtara maka mmemme ihe nkiri indie anọ gụnyere D.I.Y Film Festival . <ref>{{Cite web|title=V Love This is how you want your wedding filmed|url=http://www.vogue.in/content/how-you-want-your-wedding-filmed|publisher=[[Vogue India]]|date=8 January 2013|accessdate=16 February 2014}}</ref> Heartbeats <ref name="Heartbeats: India’s first wedding film to enter an international film festival"/> ihe nkiri agbamakwụkwọ mbụ nke [[Ndia|India]] ịbanye na mmemme ihe nkiri mba ụwa. == Njikọ mpụga == * {{IMDb name|1619388}} == Edensibia == ịmepụta otu maka Visual Art site na ijikọta ihe nkiri anya maka ihe nkiri Bollywood dị ka Aśoka, Main Hoon Na, Paheli, Don na Honeymoon Travels Pvt. Ltd. Punjabi wee banye {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Punjabi, Vishal}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] m196sdzn8gr9pcu7ryzjk9gtgctrrpe Oscar Provencal 0 37817 729004 154660 2026-09-29T15:28:46Z Epiphanus Jide 14249 Added defaultsort and databox 729004 wikitext text/x-wiki {{Databox}} == Ọrụ == Na mbido afọ 1990, Provencal mere Inspector Bediako. <ref>{{Cite web|url=http://dailyheritage.com.gh/?p=7947|title=Inspector Bediako returns|author=Adjei|first=Michael|date=2017-06-02|work=daily Heritage|language=en-US|accessdate=2019-10-13|archivedate=2019-10-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191013220706/http://dailyheritage.com.gh/%3Fp%3D7947/}}</ref> gbakwara mbọ maka ọkwa onye osote minista na-ahụ maka nka, ọ bụ onye ọka ikpe maka Ghana Most Beautiful Beauty Pageant A makwaara ya maka ọrụ ebere ya. <ref>{{Cite web|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/It-s-a-privilege-to-be-a-GMB-Judge-Oscar-Provencal-590422|title=It's a privilege to be a GMB Judge — Oscar Provencal|work=www.ghanaweb.com|language=en|accessdate=2019-10-13|archivedate=2019-10-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191013215151/https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/It-s-a-privilege-to-be-a-GMB-Judge-Oscar-Provencal-590422}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.ghlinks.com.gh/inspector-bediako-tv-series-to-bounce-back-oscar-provencal/|title=Inspector Bediako TV Series To Bounce Back – Oscar Provencal|date=2019-04-11|work=GhLinks.com.gh™|language=en-US|accessdate=2019-10-13}}</ref> == Ihe nkiri == * ''Njem Na-egbu Egwu'' * ''Onye Nnyocha Bediako'' * ''Bigman Wahala'' * ''Akụkụ nke Ọzọ nke Ndị Ọgaranya''<ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt2699924/?ref_=nmbio_mbio|title=IMDB|author=|first=|date=|work=[[IMDb]]|archiveurl=|archivedate=|accessdate=}}</ref> * Obodo Mmehie == Edensibia == gbakwara mbọ maka ọkwa onye osote minista na-ahụ maka nka, ọ bụ onye ọka ikpe maka Ghana Most Beautiful Beauty Pageant {{Reflist}}  {{DEFAULTSORT:Provencal, Oscar}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] ahrsj93g9mpbrm1opo6jr2rn7967sm3 Tom Ribeiro 0 37819 729007 152741 2026-09-29T15:32:38Z Epiphanus Jide 14249 Added defaultsort and databox 729007 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Tom Ribeiro''' (amụrụ n'afọ 1935) bụ onye edemede na onye nduzi Ghana. O dere ma duzie ọtụtụ ihe nkiri Ghana mere n'oge ọchịchị ndị ọchịchị, ọkachasị n'okpuru ikike mmepụta nke Ghana Film Industry Corporation (GFIC), nke Osagyefo Dr Kwame Nkrumah guzobere. Ihe nkiri ndị <ref>{{Cite book|author=Armes|first=Roy|url=https://books.google.com/books?id=88sTRTl6yKwC&q=Tom2Ribeiro&pg=PA214|title=Dictionary of African Filmmakers|date=2008|publisher=Indiana University Press|isbn=978-0-253-35116-6|language=en}}</ref> gụnyere Genesis Chapter X (1977), ''Dede'' (1992), Set on Edge (1999) The Visitor (1983), Out of Sight, Out of Love (1983), Rituals of Fire na The Village Court . <ref>{{Cite web|title=Where art thou Ghana? As thousands of African films are being restored|url=https://www.graphic.com.gh/entertainment/tv-radio/where-art-thou-ghana-as-thousands-of-african-films-are-being-restored.html|accessdate=15 October 2020|work=Graphic Online|language=en-gb}}</ref> == Ọrụ == Ribeiro bụ nwa akwụkwọ na Mahadum City nke New York, New York City. Ọ gara n'ihu na-eje ozi n'ọrụ na ikike dị iche iche dị ka onye enyemaka na onye nduzi na ọrụ dị iche iche. Ihe ndị a sitere na mgbasa ozi, ihe ngosi, atụmatụ, na ọrụ nka nkuzi. <ref>{{Cite book|author=Armes|first=Roy|url=https://books.google.com/books?id=88sTRTl6yKwC&q=Tom2Ribeiro2dede&pg=PA214|title=Dictionary of African Filmmakers|date=2008|publisher=Indiana University Press|isbn=978-0-253-35116-6|language=en}}</ref> <ref>{{Cite web|date=19 October 2018|title=When fundamentals of creative industry are weak, criticism will expose you|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/When-fundamentals-of-creative-industry-are-weak-criticism-will-expose-you-693837|accessdate=15 October 2020|work=www.ghanaweb.com|language=en}}</ref>'ime ọrụ ya e dekọrọ, Genesis Chapter X (1977), a maara na ọ bụ George Williams. <ref>{{Cite web|date=29 October 2013|title=Who Killed The Ghana Film Industry?|url=https://www.myjoyonline.com/opinion/who-killed-the-ghana-film-industry/|accessdate=15 October 2020|work=MyJoyOnline.com|language=en-US}}</ref><ref>Nanabigne, V. (2001). ''Cinema in Ghana. History, Ideology and Popular Culture''. PhD thesis. Bergen: University of Bergen.</ref>''Dede'' (1992) gosipụtara [[David Dontoh]] na [[Mavis Odonkor]] ma bụrụ vidiyo mbụ nke GFIC mepụtara. <ref>{{Cite book|author=Meyer|first=Birgit|url=https://books.google.com/books?id=MQolDQAAQBAJ&q=Tom2Ribeiro2set2on2edge&pg=PA61|title=Sensational Movies: Video, Vision, and Christianity in Ghana|date=2015-10-16|publisher=Univ of California Press|isbn=978-0-520-28767-9|language=en}}</ref>'Set on Edge' (1999) bụkwa nke GFIC mepụtara mana a tọhapụghị ya dị ka ndị otu na Censorship Board, onye nnọchi anya ndị uwe ojii n'oge ahụ, kwupụtara na mmepụta ahụ ga-emebi aha ndị uwe ojii na anya ọha na eze (Meyer, 2015). [1] Ribeiro bụ otu n'ime ndị ọsụ ụzọ nke ụlọ ọrụ ihe nkiri Ghana, Gold Coast n'oge ahụ. Ndị ọzọ <ref>{{Cite web|date=21 October 2013|title=Ghana Film Industry Lays On The Slaughter Bed|url=https://newsghana.com.gh/ghana-film-industry-lays-on-the-slaughter-bed/|accessdate=15 October 2020|work=News Ghana|language=en-US}}</ref> na-ekwu na ha mụrụ ụlọ ọrụ ahụ bụ Reverend Chris Hesse, Frank Parks, Sam Aryeetey na [[Seth Ashong Katai]] . <ref>{{Cite web|date=29 October 2013|title=Who Killed The Ghana Film Industry?|url=https://www.myjoyonline.com/opinion/who-killed-the-ghana-film-industry/|accessdate=15 October 2020|work=MyJoyOnline.com|language=en-US}}</ref> == Onyinye == N'afọ 2015, National Film and Television Institute (NAFTI) n'abalị nrite, sọpụrụ Tom Ribeiro na ndị na-eme ihe nkiri iri abụọ na itoolu (29) ndị ọzọ maka onyinye dị mkpa ha nyere ụlọ ọrụ ihe nkiri Ghana. <ref>{{Cite web|title=30 Filmmakers honoured by NAFTI|url=https://www.graphic.com.gh/entertainment/showbiz-news/30-filmmakers-honoured-by-nafti.html|accessdate=15 October 2020|work=Graphic Online|language=en-gb}}</ref> ọzọ gụnyere Ivan Quashigah, George Arcton-Tettey, Samuel Nai, Veronica Quarshie-Nai, Socrates Safo, Roger Quartey, Alex Bannerman, Kishore Nankani, Alhaji Mumuni, B. M. Imoro, Steve Hackman, Hammond Mensah, Allen Gyimah, Billy Agbwasi, Mark Coleman, Imoro Yaro, Seth Ashong Katai na William Akuffo, Nana King, Richard Quartey، Mohammed Gato, Smith, Kw Kw Kwengeng, Samuel Enchill, Samuel Nyamek. == Ihe nkiri == * [[Genesis Chapter X|''Jenesis Isi nke X (1977) '']] * [[Dede (1992 film)|''Dede (1992) '']] * [[Set on Edge|''E debere ya na Edge (1999) '']] * [[The Visitor (1983 film)|''Onye Nleta (1983) '']] * [[Out of Sight, Out of Love|''N'enweghị anya, n'enweghị ịhụnanya (1983) '']] * ''Ụlọikpe Obodo'' * ''Omenala Ọkụ'' == Edensibia == maka onyinye dị mkpa ha nyere ụlọ ọrụ ihe nkiri Ghana. ọzọ gụnyere Ivan Quashigah, George Arcton-Tettey, Samuel Nai, Veronica Quarshie-Nai, Socrates Safo, Roger Quartey {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Ribeiro, Tom}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 8qsysgp8onptcnvpzf0jfl9imushnni Kwesi Owusu 0 37821 729009 725391 2026-09-29T15:33:49Z Epiphanus Jide 14249 Added defaultsort and databox 729009 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Kwesi Owusu''' bụ onye edemede Ghana, onye na-eme ihe nkiri, na onye ọchụnta ego na-emepụta ihe. <ref>{{Cite web|url=https://effaccra.org/index.php/2012-04-10-18-56-53/organisers|title=The Organisers & Partners|work=Environmental Film Festival of Accra|accessdate=22 February 2023}}</ref> na-ewere ya dị ka "otu n'ime ndị isi na-eme ihe nkiri na ndị ọkachamara na nkwukọrịta na Ghana" ma bụrụkwa onye dere akwụkwọ ise. N'afọ ndị 1980, ọ bụ onye guzobere otu egwu egwu pan-African African Dawn. <ref name="Africa Briefing">{{Cite web|url=https://africabriefing.com/a-new-podcast-to-tell-africas-untold-stories-launches-next-week/|title=A new podcast to tell Africa's untold stories launches next week|work=Africa Briefing|date=4 October 2022|accessdate=22 February 2023}}</ref> afọ 2022, Owusu akwadowo podcast nke African Dawn, na-ekpuchi "akụkọ a na-akọghị" site na akụkọ ọdịbendị Afrịka yana ihe ndị na-eme ugbu a n'ụwa nka. == Akụkọ ndụ == === Afọ ndị mbụ na agụmakwụkwọ === A mụrụ Kwesi Owusu na Sekondi, Gold Coast ([[Ghana]] ugbu a), n'etiti afọ 1950. <ref>{{Cite web|url=https://kwesinews.com/biography-2/|title=Kwesi Owusu – Notes From My Life Story {{!}} Autobiography in Progress|first=Kwesi|author=Owusu|work=Kwesinews.|accessdate=22 February 2023|archivedate=22 February 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230222225655/https://kwesinews.com/biography-2/}}</ref> <ref name="Africa Briefing"/> gara Adisadel College, Cape Coast, [1] na-aga n'ihu na-eme ọmụmụ postgraduate na Political Science na Pre Colonial African Social Formations na London School of Economics (1980-83). <ref name="Donnell">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=VfdpdZ9DwH0C&dq=%22Kwesi+owusu%22&pg=PA229|title=Companion to Contemporary Black British Culture|date=11 September 2002|editor=Donnell|authorlink=Alison Donnell|publisher=Routledge|isbn=978-1-134-70025-7}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://mykwesi162379457.wordpress.com/kwesi/|title=About|work=Kwesi|accessdate=22 February 2023}}</ref> === Oge Afọ Abụọ === <ref>{{Cite web|url=https://kwesinews.com/rip-nana-tsiboe/|title=Nana Tsiboe: Tribute to a Master Drummer and Relectant Genius|first=Kwesi|author=Owusu|work=KwesiNews|accessdate=10 March 2023|archivedate=10 March 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230310123010/https://kwesinews.com/rip-nana-tsiboe/}}</ref>'ịga n'ihu na-ebi na England, n'afọ ndị 1980, Owusu guzobere otu uri na egwu pan-African, African Dawn, ya na Sheikh Gueye na Wanjiku Kiarie, nke Nii Noi Nortey mechara sonye, <ref>{{Cite web|url=https://www.cafeoto.co.uk/artists/nii-noi-nortey/|title=Nii Noi Nortey|work=Cafe Oto|accessdate=9 March 2023}}</ref> Merle Collins, Wala Danga, na Vico Mensah. <ref name="Donnell"/> kọwara ya dị ka "griots nke oge a", [1] African Dawn wepụtara abọm anọ, na n'etiti ọrụ ndị ọzọ ya na Ngũgĩ wa Thiong'o rụkọtara ọrụ na mmepụta nke 1984 The Trial of Dedan Kimathi. <ref name="Donnell" /> <ref>{{Cite book|chapterurl=https://books.google.com/books?id=sECgMKxHGNQC&dq=%22Kwesi+owusu%22&pg=PA114|title=Penpoints, Gunpoints, and Dreams: Towards a Critical Theory of the Arts and the State in Africa|chapter=Oral Power and Europhone Glory|author=Ngũgĩ|first=wa Thiong'o|publisher=Clarendon Press|date=1998|isbn=9780191583377}}</ref>'ikwu okwu banyere ịma mma nke African Dawn, Ngũgĩ kwuru, sị: "Nye Owusu, njikọta nke ụdị nka nke orature bụ ihe na-enye ndị na-ese ihe ojii àgwà mba ụwa dị ka ndị na-eme ihe nkiri na ndị ọrụ ọdịbendị na-agbagha nkọwa nke geopolitical iji jikọọ na ebe ndị na-akpali mmụọ na Africa, Eshia, na Caribbean n'ahapụghị nkwupụta ha maka ohere ha ziri ezi n'ime Britain na Europe. === Ide ihe === N'afọ 1986, Owusu bipụtara akwụkwọ The Struggle for Black Arts in Britain (banyere ịmepụta ezigbo omenala Black arts na UK, na njikọ dị n'etiti nka a ma ama, ime ihe ike na nnupụisi Black), <ref>{{Cite web|url=https://www.racearchive.org.uk/black-history-month-reading-list-and-still-we-rise-moss-side-and-beyond/|title=List: And Still We Rise: Moss Side and Beyond|work=Ahmed Iqbal Ullah Race Relations Resource Centre|accessdate=10 March 2023}}</ref> sochiri na 1987 site na Behind the Masquerade, nke ya na Jacob Ross dere, na Notting Hill Carnival. <ref>{{Cite web|url=https://www.peepaltreepress.com/about-us/jacob-ross|title=Jacob Ross|work=Peepal Tree Press|accessdate=10 March 2023}}</ref> Owusu dezigharịrị Storms of the Heart: An Anthology of Black Arts and Culture (1988) na Black British Culture and Society: A Text Reader na 2000. Onye ọkà mmụta na onye nkatọ Homi K. Bhabha na nyocha nke Storms of the Heart for Art Monthly kwuru, sị: "E nwere oké ifufe n'etiti akwụkwọ a, ọgba aghara nke na-eso mmalite nke ọdịbendị ndị isi ojii nke oge a, nke a na-egosipụta n'ụdị ederede n'onwe ya. ...ma eleghị anya nhazi kachasị akpali nke ọdịbendụ n'akwụkwọ a, maka m ọ dịkarịa ala, bụ ịjụ echiche ọdịbendị dị n'otu. " <ref>{{Cite journal|url=https://www.proquest.com/openview/dc5c16946b5a2cb3a158667464e0bed3/1?pq-origsite=gscholar&cbl=2026363|title=Storms of the Heart|author=Bhabha|first=Homi K.|journal=Art Monthly|issue=121|date=1 November 1988|pages=5–7}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.dustygroove.com/item/620577/Florent-Mazzoleni-Kwesi-Owusu:Ghana-Highlife-Music-paperback|title=Florent Mazzoleni & Kwesi Owusu {{!}} Ghana Highlife Music|work=Dusty Groove|accessdate=9 March 2023}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://soundsoftheuniverse.com/sjr/product/ghana-highlife-music-florent-mazzoleni|title=Ghana Highlife Music|work=Soul Jazz Records|accessdate=10 March 2023}}</ref>'afọ 2012, Owusu bipụtara Ghana Highlife Music, nke ya na ọkachamara n'egwú Afrịka Florent Mazzoleni dere. === Ihe nkiri === Ọrụ ihe nkiri Owusu malitere na 1980s mgbe ọ bụ onye na-amụ ọrụ na onye nduzi na Channel 4's Cinema Action. N'afọ 1988, ya na Kwate Nee-Owoo mere ''Ouaga'', ihe ngosi banyere ihe nkiri sinima Afrịka, na ihe nkiri ha ''Ama'' - ihe nkiri Afrịka mbụ a gbara na London <ref>{{Cite news|url=https://www.independent.co.uk/life-style/mogul-gets-1-5-million-pounds-for-black-film-1385723.html|title=Mogul gets 1.5 million pounds for black film|first=Lesley|author=Gerard|work=[[The Independent]]|date=25 August 1994}}</ref> - ka a tọhapụrụ ya na 1992, gosipụtara ya na Ghana, London, Cannes na ebe ndị ọzọ na mba ụwa. <ref name="Donnell"/> === Mgbasa ozi ndị ọzọ, ọrụ ọdịnala na ime ihe ike === Owusu so n'otu òtù, nke a na-akpọ Black Triangle, nke zụrụ Electric Cinema, Notting Hill, na Portobello Road nke London, ọ nwekwara ọrụ maka ịme ihe nkiri ahụ, ya na ndị mmekọ na njikọ ahụ na-anọchite anya alaka ndị ọzọ nke mgbasa ozi ojii: Val McCalla site na Voice Communications Group na Neil Kenlock site na Choice FM redio. <ref>{{Cite journal|url=https://www.closeupfilmcentre.com/vertigo_magazine/volume-1-issue-3-spring-1994/distribution-now-you-see-it-now-you-don-t/|title=Distribution: Now You See It, Now You Don't|first=Holly|author=Aylett|journal=Vertigo|volume=1|issue=3|date=Spring 1994|accessdate=22 February 2023|archive-date=22 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230222225655/https://www.closeupfilmcentre.com/vertigo_magazine/volume-1-issue-3-spring-1994/distribution-now-you-see-it-now-you-don-t/|url-status=dead}}</ref> Owusu nọ na bọọdụ nchịkọta akụkọ nke magazin ''Artrage'', bụ onye na-eme nchọpụta na Mahadum Cambridge's African Studies Centre, <ref name="Donnell"/> ma kụzie na mahadum dị na UK na US. <ref name="Africa Briefing"/> Owusu <ref>{{Cite web|url=http://www.hartford-hwp.com/archives/34a/109.html|title=The People of Nigeria resist the IMF|first=Kwesi|author=Owusu|date=19 June 2000}}</ref> onye isi nke Africa Initiative nke mkpọsa Jubilee 2000 dị irè maka ịkagbu ụgwọ maka mba ndị kasị daa ogbenye. <ref name="Creative Storm">{{Cite web|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/Launch-of-Ghana-8217-s-Fully-Integrated-Digital-Media-Production-42252|title=Launch of Ghana’s Fully Integrated Digital Media Production|work=GhanaWeb|date=2 September 2003|accessdate=10 March 2023}}</ref> N'afọ 2003, ọ meghere ụlọ mmepụta mgbasa ozi Creative Storm, na-enyefe mmalite ahụ maka ọrụ nke onye egwu Mac Tontoh nke Osibisa, <ref name="Creative Storm"/> ma mesịa malite ọrụ ndị ọzọ nke egwu na ihe nkiri Ghana. <ref>{{Cite web|url=https://www.myjoyonline.com/creative-storm-releases-three-maiden-albums/|title=Creative Storm releases three maiden albums|work=MyjoyOnline.com|date=19 April 2007}}</ref> Owusu <ref>{{Cite web|url=https://www.modernghana.com/entertainment/13864/high-vibes-festival-takes-off-nov.html|title=High Vibes Festival Takes off Nov. 10|work=Modern Ghana|date=6 November 2010|accessdate=10 March 2023}}</ref> mepụta High Vibes Music Festival, nke a malitere na 2009, nke a kọwara dị ka "emume egwu kachasị akpali akpali nke Accra" ma gosipụta ndị egwu si n'ógbè ahụ dịka Tony Allen, Manou Gallo, Reggie Rockstone, Yaa Pono, Wulomei, Kwame Yeboah, na Gyedu-Blay Ambolley. <ref>{{Cite web|url=https://awdf.org/high-vibes-accras-most-exciting-music-festival-returns-10-19-november-2010/|title=High Vibes: Accra'S Most Exciting Music Festival Returns: 10 – 19 November 2010|work=African Women's Development Fund|date=3 November 2010|accessdate=10 March 2023}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.modernghana.com/entertainment/13812/high-vibes-music-festival-10-19-november-2010.html|title=High Vibes Music Festival 10 – 19 November 2010|work=Modern Ghana|date=3 November 2010|accessdate=10 March 2023}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.graphic.com.gh/news/education/dr-kwesi-owusu-heads-aucc-school-of-creative-arts.html|title=Dr Kwesi Owusu heads AUCC School of Creative Arts|first=Kouame|author=Koulibaly|work=[[Graphic Online]]|date=1 October 2018|accessdate=22 February 2023}}</ref>'afọ 2018, a họpụtara Owusu ka ọ bụrụ onye nduzi nke School of Creative Arts (SoCA) na African University College of Communications na Accra, Ghana. <ref name="Africa Briefing"/>'afọ 2022, Owusu malitere podcast African Dawn, "nke a raara nye ịkọ akụkọ ndị a na-akọghị site na Africa". == Onyinye na mmata == * 2006: onye a họpụtara dị ka onye nke narị afọ site na Millennium Excellence Awards <ref name="AFFNY">{{Cite web|url=https://africanfilmny.org/directors/kwesi-owusu/|title=Kwesi Owusu {{!}} Biography|work=[[African Film Festival New York]]|accessdate=22 February 2023}}</ref> * 2008: ACRAG (Arts Critics and Reviewers Association of Ghana) onyinye maka onye nnọchi anya ọdịbendị <ref name="AFFNY" /> == Akwụkwọ == * The Struggle for Black Arts in Britain: What Can We Consider Better Than Freedom, London: Comedia Publishing Group, 1986.<ref>{{Cite web|url=https://www.thisisliveart.co.uk/resources/catalogue/the-struggle-for-black-arts-in-britain-what-can-we-consider-better-than-freedom/|title=The Struggle for Black Arts in Britain – What Can We Consider Better Than Freedom|work=Live Art Development Agency}}</ref> * (Na Jacob Ross) ''N'azụ Masquerade: Akụkọ nke Notting Hill Carnival'', Arts Media Group, 1987. * (Editor) Storms of the Heart: An Anthology of Black Arts and Culture, London: Camden Press, 1988. * <ref>{{Cite web|url=https://epdf.tips/black-british-culture-and-society-a-text-reader.html|title=Black British Culture and Society: A Text Reader|work=EPDF}}</ref> (Editor) Black British Culture and Society: A Text Reader, London: Routledge, 2000, . [1]  * (Na Florent Mazzoleni) Ghana Highlife Music, Le Castor Astral, 2012. == Ihe nkiri ndị a họọrọ == * ''Ouaga: African Cinema Now!'' (ihe ndekọ, nke ya na Kwate Nee-Owoo duziri; Channel 4, 1988) <ref>[https://www.imdb.com/title/tt0865509/?ref_=fn_al_tt_1 "Ouaga: African Cinema Now! (1988)"], IMDb.</ref> * ''Ịhụnanya n'Oge oyi: Akụkọ nke Ndụ Obodo na Omenala nke Ịdị Ndụ'' (1990) * ''Ama'' (ihe nkiri, nke ya na Kwate Nee-Owoo duziri, Channel 4/Artificial Eye, 1991, 100 nkeji) [1] * ''Segrin Africa'' (1993) * ''Mmiri bụ Ndụ'' (Creative Storm/Oxfam, 2003). * ''Ìhè Ndị A Mgbanyụ Ọzọ'' (2009) * Egwu Mfu Plastic nke Ghana (2009) * Abụ Maka Nnwere Onwe (2010) * ''Ebe Ahụike Gburugburu Ebe Obibi'' (2013) * Usoro ihe nkiri telivishọn nke Maternal Health Channel (2013) == Edensibia == {{Reflist|30em}} == Njikọ mpụga == * [https://web.archive.org/web/20240328140814/https://kwesinews.com/ Ebe nrụọrụ weebụ gọọmentị] * [https://web.archive.org/web/20240305131643/https://podcast.theafricandawn.com/ Podcast nke African Dawn] * [https://web.archive.org/web/20161009171639/http://www.robat.scl.net/content/Griot/about/kwesi2.htm "KWESI OWUSU a short biography] * African Dawn na Spoken Word Archive. * The African Dawn, [https://web.archive.org/web/20240303055553/https://africandawn.hearnow.com/the-african-dawn-8-tracks-from-the-legendary-poets "8 Great Tracks from the Legendary Poets"]  {{DEFAULTSORT:Owusu Kwesi}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] [[Òtù:Pages with unreviewed translations]] e5ou08245cjlz2ujdeloaffnprkfrdm N'ihi na Valery 0 37827 729011 687461 2026-09-29T15:36:12Z Epiphanus Jide 14249 729011 wikitext text/x-wiki {{Databox}} Nchifor Valery bụ onye na-eme ihe nkiri na telivishọn na [[Kameroon|Cameroon]]. A maara ya maka ihe nkiri Obsession, nke o ritere ihe nkiri nwoke kachasị mma na 2011 London-run ZAFAA Award. O nwetakwara ihe nrite nwoke kachasị mma na-eme ihe nkiri na red feather award 2017.[1][2][3]<ref>{{Cite web|url=http://thenet.ng/omotola-genevieve-stella-damasus-nominated-for-cameroon-entertainment-awards|title=Omotola, Genevieve, Stella Damasus nominated for Cameroon Entertainment Awards - Nigerian Entertainment Today|date=21 March 2012|publisher=}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.gistmania.com/talk/topic,83664.0.html|title=Genevieve Nnaji wins best actress award - Gistmania|date=1 November 2011|publisher=}}</ref> nwetakwara ihe nrite nwoke kachasị mma na-eme ihe nkiri na red feather award 2017.<ref>{{Cite web|url=http://www.tiptopstars.com/mtdv/interviews/412-zafaa.html|title=Tiptopstars|publisher=Tiptopstars.com|date=2012-01-15|accessdate=2018-06-17|archivedate=2018-06-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180617165202/http://www.tiptopstars.com/mtdv/interviews/412-zafaa.html}}</ref><ref name="ndolezone">{{Cite web|url=http://ndolezone.com/list-winners-red-feather-awards/|title=List of winners from the red feather awards|accessdate=2018-03-15|archivedate=2018-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180305185612/http://ndolezone.com/list-winners-red-feather-awards/}}</ref><ref name="ghanacelebrities">{{Cite web|url=https://www.ghanacelebrities.com/2011/10/28/zafa-awards-2011-winners-frank-arase-raja-samira-yakubu-pascal-amanfo-tv-africa-grab-awards/|title=ZAFA Awards 2011 Winners! Frank Arase Raja, Samira Yakubu, Pascal Amanfo, TV Africa Grab Awards!|work=ghana celebrityu|accessdate=2018-03-15|archivedate=2018-04-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180418031538/https://www.ghanacelebrities.com/2011/10/28/zafa-awards-2011-winners-frank-arase-raja-samira-yakubu-pascal-amanfo-tv-africa-grab-awards/}}</ref> == Ihe ndị mere n'oge gara aga == A mụrụ '''Valery''' na Cameroon. Ọ gụsịrị akwụkwọ na B.Ed na agụmakwụkwọ na Mahadum nke Buea . <ref name="missginapromotes.com">{{Cite web|url=http://www.missginapromotes.com/2016/09/star-profile-nchifor-valery-actor.html|title=Miss Gina Promotes : Star Profile: Nchifor Valery - Actor|accessdate=2018-04-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180417192134/http://www.missginapromotes.com/2016/09/star-profile-nchifor-valery-actor.html|archivedate=2018-04-17}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">. Archived from on 2018-04-17<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2018-04-17</span></span>.</cite></ref> == Ọrụ == Valery malitere ọrụ ọkachamara ya dị ka onye na-eme ihe nkiri telivishọn na Buea, na ihe nkiri Leather Gangsters, nke e wepụtara na 2006. "Ihe kachasị elu n'ọrụ m ruo ugbu a bụ mgbe a họpụtara m maka ihe kachasị mma na-abịa na ZAFAA global awards (ZAFAA) na London bụ na m gara ma merie ihe nrite ahụ na otu ụdị n'etiti nnukwu aha si Ghana Nigeria na ndịda Africa". <ref name="missginapromotes.com"/> Valery gwara Njokatv. <ref name="missginapromotes.com" /> gosipụtara ihe karịrị ihe nkiri 40 nke gụnyere ihe nkiri dị mkpirikpi, usoro telivishọn. <ref>{{Cite web|author=Ernest Kanjo /|url=http://www.tiptopstars.com/mtdv/movies/nollywood-movies/674-anglophone-africa-needs-more-exposure-at-fespaco-nchifor-valery-award-winning-cameroonian-actor.html|title=Tiptopstars|publisher=Tiptopstars.com|date=2013-03-17|accessdate=2018-06-17|archivedate=2018-06-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180617165131/http://www.tiptopstars.com/mtdv/movies/nollywood-movies/674-anglophone-africa-needs-more-exposure-at-fespaco-nchifor-valery-award-winning-cameroonian-actor.html}}</ref>'afọ 2012 ọ bụ onye na-eme ihe nkiri kachasị mma na ọrụ nkwado nke mere ka o nweta ihe nrite ọzọ na ụdị ahụ na Cameroon Movie Merit Awards, CMMA, mbipụta 2012 nke Fred Keyanti haziri. == Ihe nkiri ndị a họọrọ == * A Man for the Weekend (2017) na [[Syndy Emade]], [[Alexx Ekubo]] * ''Nchịkọta'' (2011) * ''Ndị omempụ akpụkpọ anụ'' * ''Okwu''<ref name="kinnakasblog2">{{Cite web|url=http://kinnakasblog.com/2017/08/cameroonian-actress-nsang-dilong-stuns-in-new-photos-as-she-celebrates-her-birthday/|author=Bandy Kiki|title=Cameroonian actress Nsang Dilong Stuns in New Photos as she Celebrates her Birthday|work=kinnakasblog.com|accessdate=2017-09-14}}</ref> == Onyinye na mmata == {| class="wikitable plainrowheaders sortable" !Afọ !Ihe nrite !Ụdị !Onye e nyere ya !Nsonaazụ |- |2011 |Ihe nrite ZAFAA |Onye na-eme ihe nkiri kacha mma |Onwe ya| {{Won}} |- !Afọ !Ihe nrite !Ụdị !Onye e nyere ya !Nsonaazụ |- |2017 |Gụọ ábụ́bà) |Ọrụ nkwado onye na-eme ihe nkiri kacha mma |Onwe ya| {{Won}} |} == Hụkwa == * Ndepụta nke ndị na-eme ihe nkiri na Cameroon * Ihe nkiri nke Cameroon == Edensibia == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == * N'ihi na ValerynaFacebook kachasị elu n'ọrụ m ruo ugbu a bụ mgbe a họpụtara m maka ihe kachasị mma na-abịa na ZAFAA global awards (ZAFAA) na London {{DEFAULTSORT:}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 4uk7k709mshg9vrx5hfj9d3m9kutq8x 729014 729011 2026-09-29T15:38:12Z Epiphanus Jide 14249 Added defaultsort and databox 729014 wikitext text/x-wiki {{Databox}} Nchifor Valery bụ onye na-eme ihe nkiri na telivishọn na [[Kameroon|Cameroon]]. A maara ya maka ihe nkiri Obsession, nke o ritere ihe nkiri nwoke kachasị mma na 2011 London-run ZAFAA Award. O nwetakwara ihe nrite nwoke kachasị mma na-eme ihe nkiri na red feather award 2017.[1][2][3]<ref>{{Cite web|url=http://thenet.ng/omotola-genevieve-stella-damasus-nominated-for-cameroon-entertainment-awards|title=Omotola, Genevieve, Stella Damasus nominated for Cameroon Entertainment Awards - Nigerian Entertainment Today|date=21 March 2012|publisher=}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.gistmania.com/talk/topic,83664.0.html|title=Genevieve Nnaji wins best actress award - Gistmania|date=1 November 2011|publisher=}}</ref> nwetakwara ihe nrite nwoke kachasị mma na-eme ihe nkiri na red feather award 2017.<ref>{{Cite web|url=http://www.tiptopstars.com/mtdv/interviews/412-zafaa.html|title=Tiptopstars|publisher=Tiptopstars.com|date=2012-01-15|accessdate=2018-06-17|archivedate=2018-06-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180617165202/http://www.tiptopstars.com/mtdv/interviews/412-zafaa.html}}</ref><ref name="ndolezone">{{Cite web|url=http://ndolezone.com/list-winners-red-feather-awards/|title=List of winners from the red feather awards|accessdate=2018-03-15|archivedate=2018-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180305185612/http://ndolezone.com/list-winners-red-feather-awards/}}</ref><ref name="ghanacelebrities">{{Cite web|url=https://www.ghanacelebrities.com/2011/10/28/zafa-awards-2011-winners-frank-arase-raja-samira-yakubu-pascal-amanfo-tv-africa-grab-awards/|title=ZAFA Awards 2011 Winners! Frank Arase Raja, Samira Yakubu, Pascal Amanfo, TV Africa Grab Awards!|work=ghana celebrityu|accessdate=2018-03-15|archivedate=2018-04-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180418031538/https://www.ghanacelebrities.com/2011/10/28/zafa-awards-2011-winners-frank-arase-raja-samira-yakubu-pascal-amanfo-tv-africa-grab-awards/}}</ref> == Ihe ndị mere n'oge gara aga == A mụrụ '''Valery''' na Cameroon. Ọ gụsịrị akwụkwọ na B.Ed na agụmakwụkwọ na Mahadum nke Buea . <ref name="missginapromotes.com">{{Cite web|url=http://www.missginapromotes.com/2016/09/star-profile-nchifor-valery-actor.html|title=Miss Gina Promotes : Star Profile: Nchifor Valery - Actor|accessdate=2018-04-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180417192134/http://www.missginapromotes.com/2016/09/star-profile-nchifor-valery-actor.html|archivedate=2018-04-17}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">. Archived from on 2018-04-17<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2018-04-17</span></span>.</cite></ref> == Ọrụ == Valery malitere ọrụ ọkachamara ya dị ka onye na-eme ihe nkiri telivishọn na Buea, na ihe nkiri Leather Gangsters, nke e wepụtara na 2006. "Ihe kachasị elu n'ọrụ m ruo ugbu a bụ mgbe a họpụtara m maka ihe kachasị mma na-abịa na ZAFAA global awards (ZAFAA) na London bụ na m gara ma merie ihe nrite ahụ na otu ụdị n'etiti nnukwu aha si Ghana Nigeria na ndịda Africa". <ref name="missginapromotes.com"/> Valery gwara Njokatv. <ref name="missginapromotes.com" /> gosipụtara ihe karịrị ihe nkiri 40 nke gụnyere ihe nkiri dị mkpirikpi, usoro telivishọn. <ref>{{Cite web|author=Ernest Kanjo /|url=http://www.tiptopstars.com/mtdv/movies/nollywood-movies/674-anglophone-africa-needs-more-exposure-at-fespaco-nchifor-valery-award-winning-cameroonian-actor.html|title=Tiptopstars|publisher=Tiptopstars.com|date=2013-03-17|accessdate=2018-06-17|archivedate=2018-06-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180617165131/http://www.tiptopstars.com/mtdv/movies/nollywood-movies/674-anglophone-africa-needs-more-exposure-at-fespaco-nchifor-valery-award-winning-cameroonian-actor.html}}</ref>'afọ 2012 ọ bụ onye na-eme ihe nkiri kachasị mma na ọrụ nkwado nke mere ka o nweta ihe nrite ọzọ na ụdị ahụ na Cameroon Movie Merit Awards, CMMA, mbipụta 2012 nke Fred Keyanti haziri. == Ihe nkiri ndị a họọrọ == * A Man for the Weekend (2017) na [[Syndy Emade]], [[Alexx Ekubo]] * ''Nchịkọta'' (2011) * ''Ndị omempụ akpụkpọ anụ'' * ''Okwu''<ref name="kinnakasblog2">{{Cite web|url=http://kinnakasblog.com/2017/08/cameroonian-actress-nsang-dilong-stuns-in-new-photos-as-she-celebrates-her-birthday/|author=Bandy Kiki|title=Cameroonian actress Nsang Dilong Stuns in New Photos as she Celebrates her Birthday|work=kinnakasblog.com|accessdate=2017-09-14}}</ref> == Onyinye na mmata == {| class="wikitable plainrowheaders sortable" !Afọ !Ihe nrite !Ụdị !Onye e nyere ya !Nsonaazụ |- |2011 |Ihe nrite ZAFAA |Onye na-eme ihe nkiri kacha mma |Onwe ya| {{Won}} |- !Afọ !Ihe nrite !Ụdị !Onye e nyere ya !Nsonaazụ |- |2017 |Gụọ ábụ́bà) |Ọrụ nkwado onye na-eme ihe nkiri kacha mma |Onwe ya| {{Won}} |} == Hụkwa == * Ndepụta nke ndị na-eme ihe nkiri na Cameroon * Ihe nkiri nke Cameroon == Edensibia == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == * N'ihi na ValerynaFacebook kachasị elu n'ọrụ m ruo ugbu a bụ mgbe a họpụtara m maka ihe kachasị mma na-abịa na ZAFAA global awards (ZAFAA) na London {{DEFAULTSORT:Nchifor Valery}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] ezng8h0jtk1bvv5lrb74vzgywrr3xio Jean-Marie Teno 0 37828 729016 153612 2026-09-29T15:39:52Z Epiphanus Jide 14249 Added defaultsort and databox 729016 wikitext text/x-wiki {{Databox}} <ref name="Thackway2019">{{Cite book|author=Thackway|first=Melissa|editor=Hjort|title=African Cinema and Human Rights|url=https://books.google.com/books?id=g7SBDwAAQBAJ&pg=PA89|year=2019|publisher=Indiana University Press|isbn=978-0-253-03946-0|pages=89–|chapter=Challenging Perspectives: An Interview with Jean-Marie Teno}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFThackway2019">Thackway, Melissa (2019). "Challenging Perspectives: An Interview with Jean-Marie Teno". In Hjort, Mette; Jørholt, Eva (eds.). [https://books.google.com/books?id=g7SBDwAAQBAJ&pg=PA89 ''African Cinema and Human Rights'']. Indiana University Press. pp.&nbsp;89–. [[ISBN]]&nbsp;[[Ihe pụrụ iche:BookSources/978-0-253-03946-0|<bdi>978-0-253-03946-0</bdi>]].</cite></ref>'''Jean-Marie Teno''' (amụrụ n'afọ 1954) bụ onye nduzi ihe nkiri na onye na-eme ihe nkiri na Cameroon, <ref name="Armes2008">{{Cite book|author=Roy Armes|title=Dictionary of African Filmmakers|url=https://books.google.com/books?id=88sTRTl6yKwC&pg=PA124|year=2008|publisher=Indiana University Press|isbn=0-253-35116-2|chapter=Teno, Jean-Marie}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFRoy_Armes2008">Roy Armes (2008). "Teno, Jean-Marie". [https://books.google.com/books?id=88sTRTl6yKwC&pg=PA124 ''Dictionary of African Filmmakers'']. Indiana University Press. p.&nbsp;124. [[ISBN]]&nbsp;[[Ihe pụrụ iche:BookSources/0-253-35116-2|<bdi>0-253-35116-2</bdi>]].</cite></ref> "otu n'ime ndị na-eme fim kachasị n'Africa". Ihe nkiri <ref>{{Cite web|author=Rutsch|first=Horst|title=Interview with Jean-Marie Teno {{!}} African Film Festival, Inc.|url=https://africanfilmny.org/articles/interview-with-jean-marie-teno/|accessdate=2023-05-08|language=en-US}}</ref> na-ekwu maka nyocha, mmebi ikike mmadụ, ijikọ ụwa ọnụ, na mmetụta nke ọchịchị ndị ọchịchị. Teno emeela ihe nkiri n'ọtụtụ ụdị dị iche iche mana ọ na-akwado ime ihe ngosi. <ref>{{Cite web|title=Yaoundé : Rencontre avec Jean-Marie Teno, réalisateur|url=https://www.imagesfrancophones.org/actualites/yaounde-rencontre-avec-jean-marie-teno-realisateur-128|accessdate=2023-05-08|work=www.imagesfrancophones.org}}</ref>'ajụjụ ọnụ mgbe a jụrụ ya maka ụdị ihe nkiri ọ ga-eme, ọ zaghachiri, "ihe ngosi n'ihi na mgbe ị na-eme akụkọ ifo, ndị mmadụ na-eche na ọ bụghị eziokwu. Mgbe ọ bụ ihe ngosi, ihere na-eme ha ihere. " == Ndụ == A mụrụ Teno na 1954 na [[Famleng]] na Bandjoun . <ref name="Armes2008"/> Ọ gụrụ nkwurịta okwu audiovisual na Mahadum nke Valenciennes ma rụọ ọrụ dị ka onye na-enyocha ihe nkiri maka Bwana Magazine na dị ka onye isi nchịkọta akụkọ na France 3. <ref>{{Cite web|title=Yaoundé : Rencontre avec Jean-Marie Teno, réalisateur|url=https://www.imagesfrancophones.org/actualites/yaounde-rencontre-avec-jean-marie-teno-realisateur-128|accessdate=2023-05-08|work=www.imagesfrancophones.org}}</ref>'afọ 1983, o duziri ihe nkiri mkpirikpi mbụ ya bụ ''Schubbah'' mgbe Souleymane Cissé, onye nduzi Africa a ma ama, gbara ya ume. N'afọ 1992, o mere ihe ngosi ya Africa, I will drick you on the mmetụta nke colonialism na neocolonialism na Cameroon. <ref>{{Cite web|url=https://www.filmlinc.org/events/master-class-with-jean-marie-teno/|title=Master Class with Jean-Marie Teno|work=Film at Lincoln Center|language=en|accessdate=2019-11-02}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.africanfilmny.org/nyaff26/event/master-class-with-jean-marie-teno/|title=MASTER CLASS WITH JEAN-MARIE TENO|date=2019-05-14|work=New York African Film Festival|language=en-US|accessdate=2019-11-02|archivedate=2019-11-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191102120647/https://www.africanfilmny.org/nyaff26/event/master-class-with-jean-marie-teno/}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.imdb.com/name/nm0879403/|title=Jean-Marie Téno|work=IMDb|accessdate=2019-11-02}}</ref>'afọ 1996, o mere Clando, nke meriri Audience Award na 6th African Film Festival na Milan, Ịtali. Jean-Marie Teno bụkwa onye na-emepụta ihe nkiri nke ya na Les Films du Raphia . <ref name="Thackway2019"/>'afọ 2007-2008, ọ bụ onye na-ese ihe na Copeland Fellow na Amherst College, na 2009-2010 ọ bụ Prọfesọ nleta na Hampshire College, Massachusetts. Ọ bi n'etiti [[France]], [[Kameroon|Cameroon]] na [[Njikọ̀taọ̀hà|United States]]. == Nnakwere Ihe nkiri == N'agbanyeghị na ọ natara otuto dị elu site n'aka ndị mba ụwa, a machibidoro ihe nkiri Teno ka ọ ghara igosi na Cameroon. <ref>{{Cite web|date=1997-08-05|title=The NI Interview|url=https://newint.org/features/1997/08/05/interview|accessdate=2023-05-08|work=New Internationalist|language=en}}</ref> kọrọ na a gwara Teno na nzukọ ya na onye nduzi telivishọn nke Cameroon na a gaghị agbasa ihe nkiri ya. Teno nwetara ekele dị ukwuu n'oge niile ọ na-arụ ọrụ maka ịkọ akụkọ ihe mere eme nke Africa site n'echiche Africa. <ref>{{Cite web|title=Yaoundé : Rencontre avec Jean-Marie Teno, réalisateur|url=https://www.imagesfrancophones.org/actualites/yaounde-rencontre-avec-jean-marie-teno-realisateur-128|accessdate=2023-05-08|work=www.imagesfrancophones.org}}</ref>'otu akụkụ n'ihi ihe ịga nke ọma nke ndị nduzi dị ka Teno, mahadum ndị ọzọ malitere inye klas ọmụmụ ihe nkiri Africa ma na-ele anya n'echiche ndị ọzọ nke akụkọ ihe mere eme. == Ihe nkiri == * 1983: ''Schubbah'' (ihe nkiri dị mkpirikpi) * 1985: Tribute (ihe nkiri dị mkpirikpi) * 1985: Yellow Fever taximan (ihe nkiri dị mkpirikpi) * 1987: The Slap and the Caress (ihe nkiri dị mkpirikpi) * 1988: The Misery Water (ihe ndekọ) * 1990: The Last Voyage (ihe nkiri dị mkpirikpi) * 1991: Mister Foot (ihe ndekọ) * 1992: ''Africa, m ga-adọta gị...'' (ihe ndekọ) * 1996: The Head in the Clouds (ihe nkiri dị mkpirikpi) * 1996: Clando (ihe nkiri) * 1999: ''Onye isi!'' (ihe ndekọ) * 2000: Ezumike n'ụlọ (ihe ndekọ) * 2002: Alụmdi na nwunye nke Alex (ihe ngosi) * 2004: Nkọwa na-ezighi ezi nke ndị ọchịchị na-achị ala ọzọ (ihe ndekọ) * 2009: ''Ebe Nsọ'' (ihe ngosi) * 2013: A Leaf in the Wind (ihe ngosi) == Onyinye == ''' Ezinụlọ''' * 1996: Ihe nrite nke International Federation of Film Crews na Friborg International Film Festival (Switzerland); Ihe nrite ndị na-ege ntị na Milan African Film Festival (Italy); Ihe nrte dị ukwuu na Vues d'Afrique Festival nke Montreal; Ihe nrite Human Rights na Montreal's Vues d"Afrique festival '''Isi n'ígwé ojii''' * 1994: OAU Jury Prize na Carthage Film Days * 1995: Ihe nrite IUCN na African Insurers Award na [[Panafrican Film and Television Festival of Ouagadougou|FESPACO]]; Ihe nrite Documentary na Festival Vues d'Afrique de Montréal '''Africa, m ga-adọta gị ...''' * 1992: Ihe nrite Documentary na Troia Festival; Ihe nrite OCIC Jury na Carthage Film Days; Ihe nritu maka ịdị n'otu n'ụwa na Carthages Film Days. '''Mmiri nke nhụsianya''' * 1989: TV5-Europe Prize na Écovision na Lille; Aha nsọpụrụ na Troia Festival (Portugal) '''Onye na-anya ụgbọ ala na-acha odo odo''' * 1986: Nkwupụta pụrụ iche na Clermont-Ferrand FestivalEmemme Clermont-Ferrand == Edensibia == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == * {{IMDb name|0879403}} * Horst Rutsch, [https://www.africanfilmny.org/2014/interview-with-jean-marie-teno/ Ajụjụ ọnụ na Jean-Marie Teno], African Film Festival, Inc., 23 Eprel 2005 * Jean-Marie Teno, Writing on Walls: Documentary, ọdịnihu nke ihe nkiri Afrịka?[http://africultures.com/writing-on-walls-10003/ Ide na Walls: Documentary, ọdịnihu nke ihe nkiri Afrịka?], Africultures, 20 Machị 2011 ikike mmadụ, ijikọ ụwa ọnụ, na mmetụta nke ọchịchị ndị ọchịchị. Teno emeela ihe nkiri n'ọtụtụ ụdị dị iche iche mana ọ na-akwado ime ihe ngosi. 'ajụjụ ọnụ mgbe a jụrụ ya maka Teno emeela ihe nkiri n'ọtụtụ ụdị dị iche iche mana ọ na-akwado ime {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Teno, Jean-Marie}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] cx1srm8th8kd0rfk51h9quovw9l2ix8 Assouma Adjiké 0 37829 729019 697516 2026-09-29T15:41:14Z Epiphanus Jide 14249 Added defaultsort and databox 729019 wikitext text/x-wiki {{Databox}} <ref>{{Cite web|url=http://africultures.com/personnes/?no=10437|title=Sanni Adjiké: Togo|publisher=Afri Cultures|accessdate=17 October 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.spla.pro/en/file.person.adjike-assouma.13723.html|title=Adjikè Assouma|publisher=SPLA|accessdate=17 October 2020}}</ref>'''Sanni Assouma Adjiké''', bụ Onye na-eme ihe nkiri [[Togo|Ndị Togo]]. <ref>{{Cite web|url=https://www.africanwomenincinema.org/AFWC/Afwc-list.html|title=List of African Filmmakers|publisher=AFWC|accessdate=17 October 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.filmweb.pl/person/Adjiké+Assouma-557474|title=Assouma Adjiké|publisher=Filmweb Sp. z o. o. Sp. k.|accessdate=17 October 2020}}</ref> bụ onye a ma ama dị ka onye nduzi nke ihe nkiri dị mkpirikpi Le Dilemme d'Eya . [1] == Ọrụ == N'afọ 1995, Assouma Adjiké duziri obere ihe nkiri abụọ: L'Eau sacree na Femmes Moba . <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=oGB486_zeFYC&q=Assouma+Adjik%C3%A9&pg=PA15|title=French-speaking Women Film Directors: A Guide; By Janis L. Pallister|isbn=9780838637364|accessdate=17 October 2020|author=Pallister|first=Janis L.|year=1997}}</ref> O mere ihe nkiri ya dị mkpirikpi Le Dilemme d'Eya na 2002. UNESCO mepụtara ihe nkiri ahụ ma nye ya ihe nrite abụọ pụrụ iche: Union Economique et Monétaire Ouest Africaine (UEMOA) na Plan International na Panafrican Film and Television Festival nke Ouagadougou (FESPACO). Na Mee 2003, a họọrọ ihe nkiri ahụ maka ngosipụta na International Public Service Television Conference (INPUT). <ref>{{Cite web|url=http://www.unesco.org/new/en/media-services/single-view/news/unesco_produced_film_the_dilemma_of_eya_receives_awards/|title=UNESCO Produced Film "The Dilemma of Eya" Receives Awards|publisher=UNESCO|accessdate=17 October 2020}}</ref> == Ihe nkiri == {| class="wikitable" !Afọ !Ihe nkiri !Ọrụ !Ụdị !Ihe mgbochi. |- |1992 |''Mmiri ọṅụṅụ nke Anazive'' |Onye nduzi |Ihe nkiri | |- |1993 |''Savon nke Olileanya'' |Onye nduzi |Ihe nkiri | |- |1993 |''Ịdị ndụ nke azụ'' |Onye nduzi |Ihe nkiri |<ref>{{Cite web|url=http://uganda.spla.pro/en/file.film.vivre-du-poisson.4305.html|title=Vivre du poisson|publisher=uganda|accessdate=17 October 2020|archivedate=20 October 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201020170041/http://uganda.spla.pro/en/file.film.vivre-du-poisson.4305.html}}</ref> |- |1995 |''Mmiri Dị Nsọ'' |Onye nduzi |Ihe nkiri dị mkpirikpi | |- |1995 |''Ụmụ nwanyị Moba'' |Onye nduzi |Ihe nkiri dị mkpirikpi | |- |2002 |''Nsogbu nke Aya'' |Onye nduzi |Ihe nkiri dị mkpirikpi | |- |2006 |''Nyo Deal na Togo'' |Onye nduzi |Ihe nkiri dị mkpirikpi |<ref>{{Cite web|url=http://www.lussasdoc.org/film-nyo_deal_au_togo-1,18199.html|title=Réalisateurs - Adjiké Assouma|publisher=lussasdoc|accessdate=17 October 2020}}</ref> |- |2008 |''Ọ ga-eme ka ọ bụrụ na ọ dị mma'' |Onye edemede |Ihe nkiri | |} == Edensibia == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == Union Economique et Monétaire Ouest Africaine (UEMOA) na Plan International na * {{IMDb name|1370057}} {{DEFAULTSORT:Adjiké, Sanni Assouma}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 9bhxob93iq9rm4x83yeg3bipkqjr3fw Veronique Doumbe 0 37830 729021 152756 2026-09-29T15:43:13Z Epiphanus Jide 14249 Added defaultsort and databox 729021 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Veronique Doumbe''' bụ onye na-eme ihe nkiri n'onwe ya na Cameroon na West India. Ọ bụ onye guzobere Ndolo Films ma mara ya dị ka onye nduzi nke The Birthday Party (2009), onye mmeri nke 2010 nke Berlin Black International Cinema Festival Prize Best Film or Video Depicting the Black Experience. <ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/name/nm1926036/|title=Veronique Doumbe|work=IMDb|accessdate=2018-11-30}}</ref> bụ onye nduzi nke "Quarter Life Crisis", "Woman to Woman" na ihe nkiri ndị ọzọ. == Ọrụ na nkwado == Veronique bụ onye na-akwado ụmụ nwanyị na-eme ihe nkiri na-achọta ebe ndị na-abụghị "nnukwu igwe" Hollywood iji ruo ndị na-ege ha ntị. <ref>{{Cite news|url=https://www.diariocordoba.com/noticias/zoco/hollywood-blanco-sin-negro_1021856.html|title=Hollywood en blanco y sin negro|author=Córdoba|first=Diario|work=Diario Córdoba|accessdate=2018-11-30|language=ES}}</ref> na-ahụ teknụzụ na ọganihu ọhụrụ n'ụzọ ịchọta ego maka ihe nkiri na nkesa ha dị ka ohere na-agbasawanye maka ndị na-eme ihe nkiri nwere ike ọ gaghị enwe ohere. Doumbe <ref>{{Cite web|url=http://www.filmfatales.org/|title=Film Fatales|work=www.filmfatales.org|accessdate=2018-11-30}}</ref> onye otu Film Fatale, otu nzukọ nke ebumnuche ya bụ ịkwado obodo ndị inyom na-eme ihe nkiri iji kesaa ihe onwunwe ma rụkọọ ọrụ na ọrụ. == Ndụ onwe onye == A mụrụ Doumbe na France ma zụlite ya na France, Cameroon, na [[Côte d'Ivoire|Ivory Coast]]. Nne <ref>{{Cite web|url=http://africanwomenincinema.blogspot.com/2010/10/conversation-with-veronique-doumbe.html|title=AFRICAN WOMEN IN CINEMA BLOG: A Conversation with Véronique Doumbe|author=Ellerson|first=Beti|date=2010-10-08|work=AFRICAN WOMEN IN CINEMA BLOG|accessdate=2018-11-30}}</ref> si n'àgwàetiti West Indian nke Martinique na nna ya bụ onye Cameroon. <ref>{{Cite news|url=https://www.diariocordoba.com/noticias/zoco/hollywood-blanco-sin-negro_1021856.html|title=Hollywood en blanco y sin negro|author=Córdoba|first=Diario|work=Diario Córdoba|accessdate=2018-11-30|language=ES}}</ref> biri na United States ihe karịrị afọ 35 ma biri na New York City . [1] == Edensibia == {{Reflist}}Fatale, otu nzukọ nke ebumnuche ya bụ ịkwado obodo ndị inyom na-eme ihe nkiri  {{DEFAULTSORT:Doumbe, Veronique}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 179lfo95seqy9o0nfzid7cdv6ekhu4a Nkwenkwe Cathryn 0 37831 729022 631300 2026-09-29T15:44:29Z Epiphanus Jide 14249 Added defaultsort and databox 729022 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Catherine "Cathryn" Credo Masanja''' (amụrụ n'August 2, 1997) bụ onye Tanzania na-eme ihe nkiri <ref name="US">{{Cite web|url=https://www.africaleadftf.org/2018/03/07/new-movie-features-africas-everyday-superheroes-women-farmers/|title=USAID Tanzania Supported Film “Kumekucha: FATUMA” Wins Top Swahili Awards at 2018 Zanzibar Film|publisher=Africa Lead|accessdate=November 7, 2020|archivedate=October 22, 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201022021831/https://www.africaleadftf.org/2018/03/07/new-movie-features-africas-everyday-superheroes-women-farmers/}}</ref> na ihe nlereanya. <ref>{{Cite web|url=https://www.modelmanagement.com/model/catherine-credo-1/|title=Catherine Credo|publisher=Model Management|accessdate=November 7, 2020}}</ref> E gosipụtara ya na ihe nkiri abụọ nke asụsụ Swahili, Hadithi za Kumekucha: Fatuma (2018) na Bahasha (The Envelope) (2018). == Ọrụ == Maka ihe nkiri Swahili nke 2018 Jordan Riber, e gosipụtara ya dị ka "Neema" nke akpọrọ, ''Hadithi za Kumekucha: Fatuma'', nke Beatrice Taisamo na [[Ayoub Bombwe]] sokwa, a họpụtara ya ma nye ya onyinye "Best Actress" na Swahili Movies pụrụ iche na 2018 Zanzibar International Film Festival (ZIFF).<ref name="US"/><ref>{{Cite web|url=https://www.paff.org/films/#!/film/fatuma|title=Fatuma: Feature {{!}} Narrative|publisher=PAFF|accessdate=November 7, 2020|archivedate=November 9, 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211109175610/https://www.paff.org/films/#!/film/fatuma}}</ref> N'afọ 2018, ọ pụtara ọzọ na ihe nkiri asụsụ Swahili nke Jordan Riber nke akpọrọ, ''Bahasha'', ebe ọ rụrụ ọrụ ''Hidaya''. Ndị ọzọ <ref>{{Cite web|url=https://torontoblackfilm.com/movie/bahasha/|title=BAHASHA|author=Riber|first=Jordan|publisher=Toronto International Black Film Festival|accessdate=November 7, 2020}}</ref> na-ahụkarị gụnyere [[Ayoub Bombwe]] na Godliver Gordian . <ref>{{Cite web|url=https://m.imdb.com/title/tt8540608/|title=Bahasha (2018)|publisher=[[IMDb]]|accessdate=November 7, 2020}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://hotfm.ng/abuja/2019/10/28/amaa-2019-see-full-list-of-winners-at-the-15th-edition-of-movie-award/|title=AMAA 2019: SEE FULL LIST OF WINNERS AT THE 15TH EDITION OF MOVIE AWARD|publisher=HotFM|accessdate=November 9, 2020|archivedate=November 9, 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201109202812/http://hotfm.ng/abuja/2019/10/28/amaa-2019-see-full-list-of-winners-at-the-15th-edition-of-movie-award/}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/amaa-2019-here-are-all-the-winners-at-the-15th-edition-of-award/m1ppsb7|author=Gbenga|first=Bada|title=AMAA 2019: Here are all the winners at the 15th edition of award|work=Pulse Nigeria|date=October 27, 2019|accessdate=November 7, 2020}}</ref> 15th Africa Movie Academy Awards (AMAA), a họpụtara ya na "AMAA 2019 Award For Best Young/Promising Actor", maka ihe nkiri ahụ, ''Fatuma'', <ref>{{Cite web|url=http://africine.org/analyse/amaa-2019-the-nominees/14762|title=AMAA 2019, the nominees {{!}} The ceremony is scheduled on the 27th of October 2019 in Lagos, Nigeria|author=Dia|first=Thierno Ibrahima|date=September 19, 2019|publisher=Africine|accessdate=November 7, 2020|archivedate=November 14, 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201114080908/http://africine.org/analyse/amaa-2019-the-nominees/14762}}</ref> nke Cynthia Dankwa nke Ghana meriri. == Ihe nkiri == {| class="wikitable" ! style="background:#B0C4DE;" |Afọ ! style="background:#B0C4DE;" |Ihe nkiri ! style="background:#B0C4DE;" |Ọrụ ! style="background:#B0C4DE;" |Ihe edeturu ! style="background:#B0C4DE;" |Ihe mgbochi. |- | rowspan="2" |2018 |''Bahasha - Envelopu'' |Onye na-eme ihe nkiri (''Hidaya'') |Ihe nkiri | |- |''Haditha za Kumekucha: Fatuma'' |Onye na-eme ihe nkiri (''Neema'') |Ihe nkiri | |} == Ndị a nabatara == {| class="wikitable" !Afọ !Ihe omume !Ihe nrite !Onye e nyere ya !Nsonaazụ |- |2019 |AMAA |''Onye na-eme ihe nkiri kacha mma'' |Ya onwe ya| {{Nom}} |- |2018 |ZIFF |''Onye na-eme ihe nkiri kacha mma'' |Ya onwe ya| {{Won}} |} == Edensibia == == Njikọ mpụga == pụtara ọzọ na ihe nkiri asụsụ Swahili nke Jordan Riber nke akpọrọ, Bahasha, ebe ọ rụrụ ọrụ Hidaya. Ndị ọzọ na-ahụkarị gụnyere * Cathryn Credo na [[IMDb]] * Catherin Credo on Multichoice Talent Factory * Cathryn Credo na Mubi {{DEFAULTSORT:Credo, Cathryn}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] ax2zl5ez6wqejfbm4e389midsw7adv9 Marcelin Bossou 0 37832 729024 639052 2026-09-29T15:46:01Z Epiphanus Jide 14249 Added defaultsort and databox 729024 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Marcelin Bossou''' (amụrụ na 3 Mee 1984) bụ onye nduzi ihe nkiri Togolese, onye na-emepụta ihe nkiri, na onye na-ede ihe nkiri. == Akụkọ ndụ == A mụrụ Bossou na Lomé, Togo na 1984. <ref name="africine">{{Cite web|title=Marcelin Bossou|url=http://africine.org/personne/marcelin-bossou/31294|work=Africine|accessdate=23 November 2020|language=French}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Marcellin Bossou|url=https://www.style-evidence.com/pages/showcases/marcellin-bossou/|work=Style Evidence|accessdate=23 November 2020|language=French|archivedate=4 March 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210304025855/https://www.style-evidence.com/pages/showcases/marcellin-bossou/}}</ref> bụ nwa nne na nna Benin. Nna Bossou bụ onye nduzi nke ụlọ ọrụ ihe nkiri. Bossou gụrụ Telecommunications na Ivory Coast ma nweta Higher Technician Certificate. <ref name="courrier">{{Cite web|title=CinéAfriqua86 : Marcelin Bossou parle du cinéma togolais|url=https://blog.courrierinternational.com/l-afrique-en-films/2014/03/14/cineafriqua86-marcelin-bossou-parle-du-cinema-togolais/|work=Courrier International|accessdate=23 November 2020|language=French|date=14 March 2014}}</ref> rụrụ ọrụ maka ụlọ ọrụ telivishọn nke onwe ya Radio Télévision Delta Santé dị ka onye na-ahụ maka teknụzụ ma mesịa bụrụ onye nduzi. N'afọ 2008, ọ debanyere aha na Ecole Supérieure des Arts Visuels (ESAV) na Marrakech, Morocco mgbe ọ natasịrị agụmakwụkwọ. Bossou duziri ihe nkiri mkpirikpi mbụ ya, La Bourse ou la vie na L'inconnu na 2010. <ref name="courrier"/> Ọ natara ikikere ya na Film Studies, Directing option, n'afọ 2012. Ihe nkiri ngụsị akwụkwọ nke Bossou, Nuit de Noces, batara n'ọtụtụ mmemme ihe nkiri dịka Mediterranean Short Film Festival nke Tangier, African Film Festival nke Luxor, na African Film Festival of Poitiers. Nuit <ref name="africine"/> Noces nwetara Grand Prix na Atakpamé Short Film Festival na Togo na ihe nrite pụrụ iche René Monory na Panafrican Film and Television Festival nke Ouagadougou . [1] <ref>{{Cite web|author=Combey|first=Sylvio|title=Togo : Marcellin Bossou et les jeunes de l’AI parlent de droits sexuels|url=https://www.africardv.com/societe/togo-marcellin-bossou-et-les-jeunes-de-lai-parlent-de-droits-sexuels/|work=Africa RDV|accessdate=23 November 2020|date=20 May 2013|archivedate=3 December 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211203223344/https://www.africardv.com/societe/togo-marcellin-bossou-et-les-jeunes-de-lai-parlent-de-droits-sexuels/}}</ref> na-enyocha ibu arọ ụmụ nwanyị na-eche ihu mgbe ha lụrụ di na nwunye, gụnyere igosi na ha bụ ndị na-amaghị nwoke. Mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ, Bossou duziri L'anniversaire . <ref name="courrier"/> O guzobere ụlọ ọrụ audiovisual Marbos Productions na Lomé na 2015. Ebumnuche <ref>{{Cite web|title=Marbos Productions|url=http://africultures.com/structures/?no=13345|work=Africultures|accessdate=23 November 2020|language=French}}</ref> bụ inye nkwado maka ụmụ akwụkwọ ihe nkiri Togolese na-eto eto iji mee ihe nkiri mbụ ha. N'afọ 2015, o duziri Les deux frères. Ihe nkiri ahụ nwetara ihe nrite maka foto kachasị mma <ref name="africine"/> mmemme Clap Ivoire. <ref>{{Cite web|author=Martelot|first=Helene|title=Deux films Togolais récompensés au Bénin|url=https://www.africardv.com/culture/deux-films-togolais-recompenses-au-benin/|work=Africa RDV|accessdate=23 November 2020|date=23 January 2019|archivedate=12 August 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200812050633/https://www.africardv.com/culture/deux-films-togolais-recompenses-au-benin/}}</ref>'afọ 2019, Bossou mepụtara ihe nkiri La vie ''Ndụ Daniel'' nke Gilbert Bararmna duziri na Femme Ebène nke Rachel Kpizing duziri. Bossou <ref>{{Cite web|title=Marcelin BOSSOU|url=http://www.scenarioaulongcourt.com/Marcelin-BOSSOU|work=Festival international de Valence|accessdate=23 November 2020|language=French|archivedate=30 November 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211130074054/http://www.scenarioaulongcourt.com/Marcelin-BOSSOU}}</ref>-arụ ọrụ ugbu a na ihe nkiri mbụ ya, Broken Drums, nke a ga-ewepụta na 2021. <ref name="courrier"/> na-akụzi nyocha ihe nkiri, edemede na usoro na Higher School of Cinematography (ESEC) na Lomé . [1] == Ihe nkiri == * 2010: Ahịa ma ọ bụ Ndụ ''Ahịa Ka Ndụ'' * 2010: ''Onye a na-amaghị'' * 2012: ''N'abalị agbamakwụkwọ'' * 2012: ''Ụbọchị ọmụmụ'' * 2015: ''Ụmụnne abụọ ahụ'' * 2017: ''Brigitte'' * 2017: ''Ezinụlọ dị iche iche'' * 2019: Ịgbà Ndị A Na-akụ ''Ịgbà Ndị A Na-akụ Akụ'' * 2019: ''Ndụ Daniel'' * 2019: ''Nwanyị ebony'' == Edensibia == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == ikikere ya na Film Studies, Directing option, n'afọ 2012. Ihe nkiri ngụsị akwụkwọ nke Bossou, Nuit de Noces, batara n'ọtụtụ * [https://www.allocine.fr/personne/fichepersonne_gen_cpersonne=548460.html Profaịlụ Allocine] {{DEFAULTSORT:Bossou, Marcelin}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] hh5yw1ao14r4qu6gh4j482agn2kqkdk Angela Aquereburu 0 37833 729026 724842 2026-09-29T15:47:46Z Epiphanus Jide 14249 Added defaultsort and databox 729026 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Angela Aquereburu''' (amụrụ na 11 Jenụwarị 1977) bụ onye na-ede ihe nkiri na Togolese, onye na-emepụta ihe nkiri na onye nduzi ihe nkiri. == Akụkọ ndụ == A mụrụ Aquereburu na [[Togo]] n'aka nne si Guadeloupe. O nwere mmasị na nka site na nwata, ọ gụrụ akwụkwọ na Togo na Pointe-a-Pitre, Guadeloupe tupu ọ kwaga Paris iji mụọ na ESCP Business School . <ref name="JA2018" /> <ref name="Forbes2017" />{{Cite news|language=French|title=Angela Aquereburu, productrice de séries à succès|date=2 October 2017|work=[[Forbes (magazine)|Forbes]] Afrique|first=Senami|author=Juraver|url=https://forbesafrique.com/angela-aquereburu-productrice-de-series-a-succes/|accessdate=1 October 2020|archive-date=13 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211113085318/https://forbesafrique.com/angela-aquereburu-productrice-de-series-a-succes/|url-status=dead}}</ref> nwetara nzere masta na azụmaahịa. Aquereburu lụrụ onye na-eme ihe nkiri Jean-Luc Rabatel ma rụọ ọrụ na ndị ọrụ mmadụ ruo ọtụtụ afọ. <ref name="JA2018" />'afọ 2008, mgbe ọ na-aga ezumike na Togo, ọ ghọtara na ọ bụ naanị ihe nkiri ncha na telivishọn ka e nwere, ya na di ya chepụtara echiche maka usoro gbasara tagzi ọgba tum tum. <ref>{{Cite news|language=French|title=Angela Aquereburu, togolaise, productrice de séries télévisées en Afrique|work=[[Radio France internationale]]|first=Raphaëlle|author=Constant|date=27 September 2019|url=http://www.rfi.fr/fr/emission/20190401-angela-aquereburu-togolaise-productrice-series-televisees-afrique|accessdate=1 October 2020}}</ref>'afọ sochirinụ, Aquereburu na Rabatel kwagara Lomé wee guzobe ụlọ ọrụ mmepụta ihe nkiri Yobo Studios . [1] Echiche <ref name="JA2018">{{Cite news|language=French|title=Angela Aquereburu, la Shonda Rhimes togolaise|date=19 February 2018|work=[[Jeune Afrique]]|first=Leslie|author=Muya|url=https://www.jeuneafrique.com/664246/culture/angela-aquereburu-la-shonda-rhimes-togolaise/|accessdate=1 October 2020}}</ref> banyere ihe ngosi tagzi bụ ihe ndabere maka ''Zem'', obere usoro nke 26 nkeji ise, nke Canal + Afrique jikọrọ aka mepụta. Ọrụ ya ọzọ bụ usoro mkpirikpi Palabres . <ref name="Forbes2017">{{Cite news|language=French|title=Angela Aquereburu, productrice de séries à succès|date=2 October 2017|work=[[Forbes (magazine)|Forbes]] Afrique|first=Senami|author=Juraver|url=https://forbesafrique.com/angela-aquereburu-productrice-de-series-a-succes/|accessdate=1 October 2020|archive-date=13 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211113085318/https://forbesafrique.com/angela-aquereburu-productrice-de-series-a-succes/|url-status=dead}}<cite class="citation news cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="true" id="CITEREFJuraver2017">Juraver, Senami (2 October 2017). [https://web.archive.org/web/20211113085318/https://forbesafrique.com/angela-aquereburu-productrice-de-series-a-succes/ "Angela Aquereburu, productrice de séries à succès"]. ''[[Forbes (magazine)|Forbes]] Afrique'' (in French). Archived from on 13 November 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">1 October</span> 2020</span>.</cite> [[Category:CS1 French-language sources (fr)]]</ref> N'afọ 2017, ọ malitere Hospital IT, nke na-edozi nsogbu ọha na eze dị ka ịba na akpụkpọ ahụ na-acha ọcha ma na-elekwasị anya na ihe odide Idriss na Tania. Aquereburu kwuru na ọ bụ afọ ime nke abụọ ya kpaliri ya ịmepụta ihe ngosi ahụ. Grey'<ref name="JA2018"/> Anatomy jere ozi dị ka nnukwu mmetụta. [1] <ref name="Forbes2017" /> meriri ihe nrite maka usoro kachasị mma na Vues d'Afrique Festival na Montreal. N'afọ 2018, Aquereburu jere ozi dị ka onye na-egosi Les Maternelles d'Afrique, ụdị Africa nke ihe ngosi French La Maison des Maternelles. Nchegbu nke ndị nne Afrịka nakwa ezinụlọ ya kpaliri ya. Ihe ngosi ahụ <ref name="elle">{{Cite news|title=Angela Aquereburu, une showrunneuse qui fait bouger les lignes|url=http://www.elle.ci/Societe/Femmes-a-suivre/Angela-Aquereburu-une-showrunneuse-qui-fait-bouger-les-lignes|accessdate=1 October 2020|work=[[Elle (magazine)|Elle]] Ivoirienne|date=15 April 2018|archive-date=15 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180415192117/https://www.elle.ci/Societe/Femmes-a-suivre/Angela-Aquereburu-une-showrunneuse-qui-fait-bouger-les-lignes|url-status=dead}}</ref>-ekwu maka isiokwu esemokwu nke ịlụ karịa otu nwanyị n'ụzọ na-adịghị ele mmadụ anya n'ihu. Aquereburu malitere usoro ''Oasis'' na 2019, nke gosipụtara ndị na-eme ihe nkiri Togolese. Ọ na-akọwa otu nwa agbọghọ, Essé, onye na-akwaga n'ụlọ Oasis dị ka onye nledo mana ọ zutere onye ọ maara. Usoro ahụ meriri Audience Award na 2018 Vue d'Afrique Festival ma họrọ ya na 2018 La Rochelle Fiction Festival . <ref>{{Cite news|title=Cinéma : " Oasis ", la série 100% togolaise à suivre sur canal + Elles à partir de demain|url=https://www.lenouveaureporter.com/cinema-oasis-la-serie-100-togolaise-a-suivre-sur-canal-elles/|accessdate=1 October 2020|work=[[Le Nouveau Reporter]]|date=30 April 2020|language=French}}</ref> <ref name="elle"/> bụ onye na-akatọkarị obere ego enyere ndị na-emepụta TV n'Africa. == Ihe nkiri == * 2009: Zem Season 1 (26x5min), onye nduzi * 2012: Palabres (26x5min), onye nduzi * 2016: Mi-Temps (40x3min), onye nduzi * 2016: Zem oge 2 (50x3min), onye nduzi * 2017: Ụlọ Ọgwụ IT (26x26min), onye isi * 2017: Zem oge 3 (60x3min), onye nduzi * 2018: Les Maternelles d'Afrique Oge 1 (20x26min), onye ọbịa * 2019: Oasis Season 1 (20x26min), onye nduzi * 2019: Les Maternelles d'Afrique Oge 2 (26x26min), onye ọbịa * 2020: Les Maternelles d'Afrique Oge nke 3 (26x26), onye ọbịa == Edensibia == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == * {{IMDb name|nm9555765}} 2008, mgbe ọ na-aga ezumike na Togo, ọ ghọtara na ọ bụ naanị ihe nkiri ncha na telivishọn ka eagbọghọ, Essé, onye na-akwaga n'ụlọ Oasis dị ka onye nledo mana ọ zutere onye {{DEFAULTSORT:Aquereburu, Angela}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] jrte264ytgzldeaj61ipaa8fcs0wdev Christelle Aquereburu 0 37834 729029 580567 2026-09-29T15:50:20Z Epiphanus Jide 14249 Added defaultsort and databox 729029 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Christelle Aquereburu''' bụ onye na-eme ihe nkiri na Togo. Ọ bụ onye guzobere-onye nduzi nke ụlọ akwụkwọ ihe nkiri Ecole de cinéma au Togo (ECRAN), <ref name="FalolaJean-Jacques2015">{{Cite book|editor=Falola|title=Africa: An Encyclopedia of Culture and Society &#91;3 volumes&#93;: An Encyclopedia of Culture and Society|url=https://books.google.com/books?id=YjoVCwAAQBAJ&pg=PA1225|year=2015|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-1-59884-666-9|chapter=Togo (Togolese Republic)}}</ref> na onye nduzi nke nnukwu ụlọ ọrụ na-emepụta ihe nkiri African Dreams . == Ndụ == Christelle Aquéréburu hapụrụ ọrụ na mba dị iche iche iji guzobe ECRAN na 2009. <ref name="Ellerson">Beti Ellerson, [http://africanwomenincinema.blogspot.com/2014/04/christelle-aquereburu-directrice-de.html Christelle Aquéréburu, Directrice de l’ECRAN - Ecole de cinéma au Togo | Director of ECRAN film school in Togo], 15 April 2014</ref> ECRAN akụziwo ihe karịrị 100 ụmụ akwụkwọ ma mepụta ihe nkiri 20 na ihe ngosi. <ref name="FalolaJean-Jacques2015">{{Cite book|editor=Falola|title=Africa: An Encyclopedia of Culture and Society &#91;3 volumes&#93;: An Encyclopedia of Culture and Society|url=https://books.google.com/books?id=YjoVCwAAQBAJ&pg=PA1225|year=2015|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-1-59884-666-9|chapter=Togo (Togolese Republic)}}</ref> họpụtara ọrụ nke otu nwa akwụkwọ ECRAN, [[Essi Névamé Akpandza]], na ngalaba ihe nkiri ụlọ akwụkwọ na 2013 [[Panafrican Film and Television Festival of Ouagadougou|FESPACO]] . [1] Aquéréburu lụrụ <ref name="Ellerson">Beti Ellerson, [http://africanwomenincinema.blogspot.com/2014/04/christelle-aquereburu-directrice-de.html Christelle Aquéréburu, Directrice de l’ECRAN - Ecole de cinéma au Togo | Director of ECRAN film school in Togo], 15 April 2014</ref> ma nwee ụmụ atọ.Benian Melifa na Owan hapụrụ ọrụ na mba dị iche iche iji guzobe ECRAN na 2009. ECRAN akụziwo ihe karịrị 100 ụmụ == Edensibia == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Aquereburu, Christelle}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] n6bwf1g52h9ulorwlm6ujo0rycbapxn Lula Ali Ismaïl 0 37835 729031 174487 2026-09-29T16:00:16Z Epiphanus Jide 14249 Added defaultsort and databox 729031 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Lula Ali Ismaïl''' ({{lang-so|Luula Cali Ismaaciil}}) (amụrụ 1978) bụ onye isi ihe nkiri Djibouti-Canadian na onye na-ese ihe. Ọ bụ nwanyị mbụ si Djibouti na-emepụta ihe nkiri, na-enweta ego aha ya bụ "Nwanyị mbụ nke ụlọ ihe nkiri Djibouti." Onye ahụ duziri akụkọ ifo nke nkeji iri abụọ na asaa Laan (2011). A na-enyocha ihe nkiri ahụ na 2012 Montreal Vues d'Afrique ememe, na na 2013 na FESPACO. N'afọ 2014 ọ malitere ịrụ ọrụ na ihe nkiri, Dhalinyaro, nke ya na Alexandra Ramnicean dere. na Marc Wels. Ihe nkiri a, ihe nkiri ngosipụta mbụ nke Djibouti, ewepụtara na Julaị 2017. == Akụkọ ndụ == A mụrụ Ali Ismail na Djibouti na 1978 site na ezinụlọ Issa, na 1992 biri na Montreal, Quebec, Canada, dị ka akụkụ nke ebili mmiri nke ndị kwabatara obodo ogbenye na ndoro-ndoro ochichi nke Afrika. Nke ọdụdụ n'ime ụmụaka asatọ, ọ mụtara ime ụlọ ọrụ, ma rụọ ọrụ dịka iwu onye inyeaka maka afọ asaa, mana zụlitere mmasị na ụwa nke ime ihe nkiri na sinima, wee malite ịga ọmụmụ ihe na isiokwu ahụ. Na mbụ, ọ rụrụ obere ọrụ n'ọtụtụ usoro telivishọn na Quebec, mana ọ hụrụ mmasị karịa n'ime ihe nkiri. == Ọrụ == N'afọ 2012, Ali Ismail mepụtara ''opera prima'' Kat, ihe nkiri dị mkpirikpi (27 nkeji) <ref name="tuki">[https://www.toukimontreal.com/2012/04/30/laan-de-lula-ali-ismail/ "Laan, le premier court métrage de Lula Ali Ismail"], ''Touki Montreal'', 30 April 2012.</ref> nke a na-akpọ ''Laan'' (Ndị enyi), <ref>[https://web.archive.org/web/20201016133306/https://www.africanfilmdatabase.com/films/show/566 Laan (2011)]. African Film Database</ref> akụkọ banyere Souad, Oubah na Ayane, ụmụ agbọghọ atọ nọ na Djibouti na-ata qat <ref>[https://www.telerama.fr/cinema/films/laan,477819.php Laan]. [[Telérama]]</ref> ma na-achọ ịhụnanya. Ali Ismail rụkwara otu n'ime ọrụ ndị isi na ya. Ihe nkiri ahụ kọwara ndụ kwa ụbọchị na mba ya. Ọ bụ ihe nkiri mbụ nke nwanyị si Djibouti duziri. Ali Ismail na-akọ na ego achọrọ maka ihe nkiri a bụ site n'enyemaka nke ezinụlọ ya na ndị enyi ya. Mgbe ọ rutere na Djibouti, ọ kpọtụrụ Ministri nke Ọdịbendị maka nkwado, mana gọọmentị enweghị mmefu ego maka ọrụ ndị dị otú ahụ. Ka o sina dị, ọ gara n'ihu na ọrụ ahụ, si otú a na-edozi ntọala nke ụlọ ọrụ ihe nkiri na mba ahụ. <ref>[https://www.somaliaonline.com/somali-filmaker-lula-ali-ismail-puts-her-country-of-djibouti-on-the-cinematic-map-with-her-first-feature-length-film-dhalinyaro/ SOMALI FILMAKER{sic} LULA ALI ISMAIL PUTS HER COUNTRY OF DJIBOUTI ON THE CINEMATIC MAP WITH HER FIRST FEATURE-LENGTH FILM, DHALINYARO]</ref> gosipụtara ihe nkiri ahụ na mmemme dị iche iche n'Africa, Europe na North America, ndị nkatọ nabatara ya nke ọma. N'afọ 2014, Ali Ismail mere ihe nkiri mbụ ya, ''Dhalinyaro'' (Youth). Ihe nkiri ahụ na-agbaso ụmụ agbọghọ atọ sitere na ọnọdụ mmekọrịta mmadụ na ibe ya. Ọ kwadoro site na Organisation internationale de la Francophonie, ma mepụta ya na Canada, [[Somalia]], France na Djibouti, ebe e mere ya n'ozuzu ya. Emere ihe nkiri ahụ <ref name="JeuneAfrique">Clarisse Juompan-Yakam, [https://www.jeuneafrique.com/134820/culture/lula-ali-ismael-la-first-lady-du-cin-ma-djiboutien/ Lula Ali Ismaïl, la First Lady du cinéma djiboutien], ''Jeune Afrique'', 24 January 2014.</ref> 2017 na Djibouti, ndị minista nke agụmakwụkwọ, nkwukọrịta na ọdịbendị bịakwara. == Ihe nkiri == * ''Laan'', 2011 * ''Dhalinyaro'' / ''Ntorobịa'' [Youth], 2017 == Edensibia == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == ndoro ochichi nke Afrika. Nke ọdụdụ n'ime ụmụaka asatọ, ọ mụtara ime ụlọ ọrụ, ma rụọ ọrụ dịka iwu onye inyeaka maka afọ asaa, ma * {{IMDb name|9036250}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Ismaïl, Lula Ali}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 1ga3b7ua1j8dd6yus9g58w903iy83hz Marina Niava 0 37836 729032 722416 2026-09-29T16:01:25Z Epiphanus Jide 14249 Added defaultsort and databox 729032 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Marina Niava''' (amụrụ n'afọ 1985) bụ onye nduzi ihe nkiri Ivorian, onye na-emepụta ihe nkiri, na onye edemede. == Akụkọ ndụ == Niava <ref>{{Cite news|language=French|title=[Interview] Marina Niava, réalisatrice et cinéaste ivoirienne|work=Ayanawebzine|date=25 July 2014|url=https://ayanawebzine.com/en-vedette/marina-niava-realisatrice-cineaste-notre-cinema-est-vegetatif-et-ici-il-nexiste-pas-dindustrie-du-cinema/|accessdate=18 October 2020}}</ref> nwa nwanyị ikpeazụ nke Pierre na Cécile Niava, ha abụọ bụ ndị nkuzi asụsụ. Ọ zụlitere mmasị n'oge ọ bụ nwata na nka na akwụkwọ ma merie ọtụtụ ihe nrite akwụkwọ. Ọ gụsịrị akwụkwọ na Lycée Sainte Marie d'Abidjan ma nata Series A Excellence Award. Mgbe ọ natasịrị diplọma ya na Journalism na Audiovisual Production site na Institut des Sciences et Techniques de la Communication, Niava meriri asọmpi nke Radio JAM na-agba na Abidjan wee malite ọrụ ya dị ka onye na-enye ọzụzụ. <ref name="cineaste">{{Cite web|title=Marina Niava Cinéaste|url=https://www.abidjan.net/qui/profil.asp?id=981|work=Abidjan.net|accessdate=18 October 2020|language=French|archivedate=13 May 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210513125613/http://abidjan.net/qui/profil.asp?id=981}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="true">. ''Abidjan.net'' (in French)<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">18 October</span> 2020</span>.</cite> [[Category:CS1 French-language sources (fr)]]</ref> mechara rụọ ọrụ dị ka onye nta akụkọ maka Africa 24. [1] Niava zụlitere mmasị <ref name="topsuccess">{{Cite web|url=https://www.africatopsuccess.com/2014/08/12/marina-niava-la-cineaste-ivoirienne-qui-perce-aux-usa/|title=Marina Niava : la cinéaste ivoirienne qui perce aux USA|date=12 August 2014|work=Africatopsuccess.com|archivedate=29 February 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160229053440/https://www.africatopsuccess.com/2014/08/12/marina-niava-la-cineaste-ivoirienne-qui-perce-aux-usa/|accessdate=18 October 2020|language=French}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="true">. ''Africatopsuccess.com'' (in French). 12 August 2014. Archived from on 29 February 2016<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">18 October</span> 2020</span>.</cite> [[Category:CS1 French-language sources (fr)]]</ref> na ihe nkiri mgbe ọ na-ese ihe nkiri. Site na 2009 ruo 2010, Niava jere ozi dị ka onye edemede maka oge 1 nke usoro TV Teenager, nke natara onyinye maka usoro Afrịka kachasị mma na Vues d'Afrique Festival na Montreal. Ọ kwagara Oslo, Norway na 2010 wee bụrụ onye nduzi nkwukọrịta nke African Cultural Center. Niava lekọtara emume ihe nkiri Kino Afrika nke 2010 <ref name="cineaste"/> 2011 na Oslo. <ref>{{Cite web|title=Caravane de L'excellence : La fondation Benianh lance l'étape de EMPT|url=https://news.abidjan.net/h/624792.html|work=Abidjan.net|accessdate=18 October 2020|date=26 October 2017|language=French|archivedate=5 May 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210505072903/https://news.abidjan.net/h/624792.html}}</ref> bụ onye BENIANH International Foundation's Excellent Scholarship Program laureate na 2012. [1] N'ọnwa Ọktoba n'afọ 2012, o duziri ihe nkiri mbụ ya, Noirs au soleil levant, banyere ndụ ụmụ akwụkwọ Afrịka na Tsukuba, Japan. E mechara ihe nkiri mkpirikpi mbụ nke Niava, ''21'', na Disemba 2013. <ref name="cineaste"/> <ref>{{Cite news|language=French|author=Motte|first=Sophie|title=Télévision : les séries africaines crèvent l'écran|date=28 February 2018|work=[[Le Monde]]|url=https://www.lemonde.fr/afrique/article/2018/02/28/television-les-series-africaines-crevent-l-ecran_5263576_3212.html|accessdate=18 October 2020}}</ref> bụ ego sitere na Organisation internationale de la Francophonie kwadoro ya. ''21'' bụ maka nwa agbọghọ na-enweghị ike ịnagide onye na-eto eto nne ya ma bụrụ naanị ihe nkiri Afrịka gosipụtara na Oakland International Film Festival. Niava duziri obere ọdachi Worse <ref name="topsuccess"/> 2014. [1] <ref>{{Cite web|title=Young Media Professionals|url=https://www.commdev.org/young-media-professionals/#toggle-id-5|work=CommDev|accessdate=18 October 2020}}</ref> rụrụ ''Uru'' dị ka onye nhazi mmetụta pụrụ iche maka ihe nkiri 2015 Advantageous . [1] Niava gụsịrị nzere masta ya na Film na Television na Academy of Art University . <ref>{{Cite web|title=Portrait/Marina Niava: écrivaine et cinéaste dans l'âme|url=http://pressecotedivoire.ci/article/3918-portraitmarina-niava-ecrivaine-et-cineaste-dans-lame|work=Presse Cote d'Ivoire|accessdate=18 October 2020|language=French|date=26 October 2019|archivedate=18 October 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201018184716/http://pressecotedivoire.ci/article/3918-portraitmarina-niava-ecrivaine-et-cineaste-dans-lame}}</ref> N'afọ 2017, Niava dere akwụkwọ akụkọ mbụ ya, American Dreamer . <ref>{{Cite news|author=Effoumy|first=Yannick|title=LA LISTE DES OUVRAGES FINALISTES DU PRIX IVOIRE 2017|url=https://lifemag-ci.com/la-liste-des-ouvrages-finalistes-du-prix-ivoire-2017/|accessdate=18 October 2020|work=Life Mag|date=2 August 2017|language=French|archive-date=30 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211130134520/https://lifemag-ci.com/la-liste-des-ouvrages-finalistes-du-prix-ivoire-2017/|url-status=dead}}</ref> bụ onye ikpeazụ maka 10th Prix Ivoire pour la Littérature Africaine d'Expression Francophone . [1] == Akụkụ nke ihe nkiri == * 2009-2010: Teenager (usoro ihe omume TV, onye edemede) * 2012: Noirs au soleil levant (ihe nkiri dị mkpirikpi, onye nduzi) * 2013: ''21'' (ihe nkiri dị mkpirikpi, onye edemede / onye nduzi) * 2014: Worse (ihe nkiri dị mkpirikpi, onye edemede / onye nduzi) == Edensibia == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == * [[imdbname:7513290|Marina Niava]] na Internet Movie Database[[IMDb|Ebe nchekwa data ihe nkiri n'ịntanetị]] {{Authority control}}gosipụtara na Oakland International Film Festival. Niava duziri obere ọdachi Worse 2014. rụrụ Uru dị ka onye nhazi mmetụta pụrụ iche maka ihe nkiri 2015 Advantageous . obere ọdachi. rụrụ Uru dị ka onye nhazi mmetụta pụrụ iche maka ihe nkir {{DEFAULTSORT:Niava, Marina}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] l6rshado6oj62d9xak942wrdk7vyofv Onye Jentaịl Assih 0 37837 729033 623945 2026-09-29T16:03:01Z Epiphanus Jide 14249 Added defaultsort and databox 729033 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Gentile Menguizani Assih''' bụ onye nduzi ihe nkiri na onye na-emepụta ihe nkiri na Togo. == Akụkọ ndụ == A mụrụ Assih na Kpalimé, Togo na 1979. <ref name="monde">{{Cite web|title=Les Cinemas du Monde - 2e edition 2010|url=https://www.lescinemasdumonde.com/sites/default/files/uploaded_file/edition_2010.pdf|work=Les Cinemas du Monde|accessdate=15 October 2020|format=PDF}}</ref> Ọ zụlitere mmasị na ihe nkiri site na nwata. N'afọ 2001, ọ zụrụ dị ka onye na-ahụ maka ihe osise kọmputa na foto. N'afọ 2006, Assih mụụrụ edemede na ime ihe nkiri na Africadoc, na Senegal. N'otu oge a, ọ nwetara BTS na nkwukọrịta site na African Institute of Commercial Studies. <ref name="africultures">{{Cite web|title=Gentille Assih|url=http://africultures.com/personnes/?no=22641|work=Africultures|accessdate=14 October 2020|language=French}}</ref>'afọ 2009, Assih nwetara akara ugo mmụta na Human Resources Management . [1] Assih rụrụ ọrụ <ref name="africultures" /> ụlọ ọrụ nkwukọrịta afọ abụọ tupu o guzobe ụlọ ọrụ "World Films". Ọ malitere ọrụ nduzi ya na 2004, na-eme ihe nkiri dị mkpirikpi Le prix du velo na La vendeuse contaminee . N'afọ 2008, o duziri ihe nkiri mkpirikpi mbụ ya, ''Itchombi'' . <ref name="monde" /> na-akọwa emume ibi úgwù nke Deou, nwa akwụkwọ Togolese nke si Dakar lọta. N'afọ sochirinụ, Assih duziri ma mepụta Bidenam, l'espoir d'un village, site n'enyemaka nke Goethe Institute na Johannesburg. Ihe nkiri a bụ maka ndụ Bidenam, onye laghachiri n'obodo ya mgbe afọ isii gasịrị ma kpebie ịkụziri ezinụlọ ya otu esi eji usoro ịgba mmiri, ọ na-emetụtakwa isiokwu nke ndọrọ ndọrọ ọchịchị na ọpụpụ ime obodo. <ref>{{Cite news|author=Waffo|first=Stephane|title=Entrevue avec Gentille M. Assih|url=https://www.toukimontreal.com/2010/04/22/entrevue-avec-gentille-m-assih/|accessdate=15 October 2020|work=Touki Montreal|date=22 April 2010|language=French}}</ref> bụ nwanne nwanyị nke Assih nke nta kpaliri ya bụ onye gara Morocco ịmụ agronomy. N'afọ 2012, Assih duziri ihe nkiri ogologo oge Le Rite, la Folle et moi . <ref name="africultures" />'ime ihe nkiri ahụ, ọ na-amụ emume mmalite maka ụmụ nwanyị n'ebe ugwu Togo. [1] <ref>{{Cite web|title=Africa|url=http://www.lussasdoc.org/etats-generaux,2012,362.html?locale=en_US|work=Lussasdoc|accessdate=14 October 2020}}</ref>'ịga n'ihu n'ọrụ ya na ememe site na ihe ngosi ya gara aga, ihe omume a bụ nwanne ya nwanyị nke obere. N'afọ 2021, Assih bụ otu n'ime ndị natara Top 25 Canadian Immigrant Awards . <ref>{{Cite web|title=Top 25 Canadian Immigrant Awards|url=https://canadianimmigrant.ca/canadas-top-25-immigrants|accessdate=2022-03-07|work=Canadian Immigrant|language=en-US}}</ref> == Ihe nkiri == * 2004: Ihe nrite nke velo''Ọnụ ahịa velo'' * 2004: Onye na-ere ahịa merụrụ ahụ''Onye na-ere ahịa na-emetọ'' * 2008: ''Itchombi'' * 2009: ''Bidenam, olileanya nke obodo'' * 2012: M na onye nzuzu na onye nzute''M na Onye Nri, Onye Nri na M'' == Edensibia == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == * M. Gentille Assih na Internet Movie Database. nkwukọrịta afọ abụọ tupu o guzobe ụlọ ọrụ "World Films". Ọ malitere ọrụ nduzi ya na 2004, na-eme ihe nkiri dị mkpirikpi Le prix du velo {{DEFAULTSORT:Assih, Gentile Menguizani}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] es9w15g2zdhqng5cd3276hruruqswhy Faissol Gnonlonfin 0 37838 729034 160822 2026-09-29T16:04:43Z Epiphanus Jide 14249 Added defaultsort and databox 729034 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Faissol Fahad Bolade Gnonlonfin''' (amụrụ n'afọ 1985) bụ onye nduzi ihe nkiri na onye na-emepụta ihe nkiri na Benin. A mụrụ Gnonlonfin n'obodo Hozin dị na Western Benin ma na mbụ mụọ ngalaba sayensị na teknụzụ. <ref name="pajon">{{Cite web|author=Fajon|first=Leo|language=French|title=Bénin : Faissol Fahad Gnonlonfin, défricheur d’images|url=https://www.jeuneafrique.com/135603/societe/b-nin-faissol-fahad-gnonlonfin-d-fricheur-d-images/|work=JeuneAfrique.com|date=4 November 2013|accessdate=1 October 2020}} [[Òtù:CS1 French-language sources (fr)]]</ref>'afọ 2006, ọ banyere na Institut supérieur des métiers de l'audiovisuel et du cinéma (ISMA) nke e meghere ọhụrụ, ụlọ akwụkwọ ihe nkiri dị na Cotonou, iji melite nkà ya na iduzi na ime ihe nkiri. Mgbe afọ atọ gachara n'ụlọ akwụkwọ ahụ, Gnonlonfin gara ọtụtụ mba ma mechaa ọrụ nkuzi, na-eje ozi dị ka onye enyemaka onye nduzi maka ọtụtụ ihe ngosi site na mmemme French Africadoc. Iji mụtakwuo banyere ime ihe nkiri, ọ gụrụ akwụkwọ na Mahadum Abdou Moumouni, nweta nzere masta na Audiovisual na Creative Documentary. Gnonlonfin mechara nweta nzere masta <ref name="lanation">{{Cite web|author=Eklou|first=Kokouvi|title=Faissol Fahad Gnonlonfin, producteur de film: " Il faut un fonds de soutien à part entière pour le cinéma qu'un fonds pour la culture en général… "|url=http://lanationbenin.info/faissol-fahad-gnonlonfin-producteur-de-film-il-faut-un-fonds-de-soutien-a-part-entiere-pour-le-cinema-qu-un-fonds-pour-la-culture-en-general/|work=La Nation Bénin V2|date=19 August 2017|accessdate=1 October 2020}}</ref> mmepụta ihe nkiri na Mahadum Stendhal na France. [1] N'afọ 2012, Gnonlonfin mere ihe nkiri mbụ ya, Obalé le chasseur, na-egosi onye obodo Benin na-esonyere otu ndị na-achụ nta. <ref>{{Cite web|language=French|title=À la découverte d’" Obalé le chasseur "|url=https://www.sudouest.fr/2016/09/22/a-la-decouverte-d-obale-le-chasseur-2509799-1613.php|work=SudOuest.fr|date=22 September 2016|accessdate=1 October 2020}}</ref> mụrụ isiokwu ahụ ruo afọ abụọ ma lelee arụmụka dị n'etiti ndị na-achụ nta ọdịnala na ndị na-echekwa anụ ọhịa. Dị ka onye bụbu onye nkuzi Jean-François Hautin si kwuo, nwoke ọcha enweghị ike ime ihe nkiri nke emume ndị na-achụ nta. Ihe nkiri nke a<ref name="lanation" /> nke Gnonlonfin bụ Ni ici ni ailleur na-enyocha mmegharị megide iji gas shale eme ihe na Ardeche, na-ejikọta ya na nchọpụta ihe onwunwe na Africa. Mgbe o lekwasịrị anya na ihe ngosi, ọtụtụ n'ime ha nwetara onyinye, Gnonlonfin malitere ime ọrụ akụkọ ifo na 2014. N'afọ 2017, ya na Berni Goldblat na ụlọ ọrụ mmepụta ihe Les Films du Djabadjah rụkọtara ọrụ na ''[[Wallay]]'' . <ref name="lanation">{{Cite web|author=Eklou|first=Kokouvi|title=Faissol Fahad Gnonlonfin, producteur de film: " Il faut un fonds de soutien à part entière pour le cinéma qu'un fonds pour la culture en général… "|url=http://lanationbenin.info/faissol-fahad-gnonlonfin-producteur-de-film-il-faut-un-fonds-de-soutien-a-part-entiere-pour-le-cinema-qu-un-fonds-pour-la-culture-en-general/|work=La Nation Bénin V2|date=19 August 2017|accessdate=1 October 2020}}</ref> <ref>{{Cite web|author=Dia|first=Thierno Ibrahima|title=Entretien avec le producteur Faissol Gnonlonfin|url=http://africine.org/critique/africine/14402|work=Africine|accessdate=1 October 2020|language=French|date=31 January 2018}}</ref> tọhapụrụ ya na nnukwu otuto, a họpụtara ya maka Carthage Film Festival 2017. [1] <ref>{{Cite news|title=Cinéma : Les jeunes producteurs formés aux rouages du métier|url=https://www.burkina24.com/2018/03/17/cinema-les-jeunes-producteurs-formes-aux-rouages-du-metier/|accessdate=1 October 2020|work=L'actualite du Burkina 24h/24|date=17 March 2018|language=French}}</ref> Machị 2018, Gnonlonfin duziri ụlọ ọrụ mmepụta ihe nkiri na [[Burkina Faso]]. Gnonlonfin guzobere ụlọ ọrụ mmepụta ihe Merveilles Production iji gbaa ndị na-eme ihe nkiri na-eto eto ume. <ref name="pajon" /> na-ebikarị na France mana ọ na-anọ ihe dịka ọnwa abụọ n'afọ na Benin. == Edensibia == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == gara ọtụtụ mba ma mechaa ọrụ nkuzi, na-eje ozi dị ka onye enyemaka onye nduzi maka ọtụtụ ihe ngosi site na mmemme * [[imdbname:8814699|Faissol Gnonlonfin]] na Internet Movie Database[[IMDb|Ebe nchekwa data ihe nkiri n'ịntanetị]] {{DEFAULTSORT:Gnonlonfin, Faissol}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] a15t6cg6h4hafpbftrducf3k3p31hxy Ange-Régis Hounkpatin 0 37840 729035 212355 2026-09-29T16:06:22Z Epiphanus Jide 14249 Added defaultsort and databox 729035 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Ange-Régis Hounkpatin''', bụ onye French-Beninese na-eme ihe nkiri na onye na-ede ihe nkiri. <ref>{{Cite web|url=https://www.unifrance.org/annuaires/personne/409195/ange-regis-hounkpatin|title=Ange-Régis Hounkpatin: Réalisateur, Scénariste|publisher=unifrance|accessdate=27 October 2020}}</ref> == Ndụ onwe onye == A mụrụ ya ma zụlite ya na Cotonou, Benin . <ref name="augohr">{{Cite web|url=http://augohr.de/catalogue/pantheon|title=Panthéon: A Film by Ange-Régis Hounkpatin|publisher=augohr|accessdate=27 October 2020|archivedate=23 November 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211123134508/http://augohr.de/catalogue/pantheon}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">. augohr<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">27 October</span> 2020</span>.</cite></ref> == Ọrụ == Mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ n'ụlọ akwụkwọ sekọndrị, Hounkpatin kwagara France iji mụọ akwụkwọ. O mechara banye n'ụlọ akwụkwọ Femis maka ihe nkiri na 2009. O mere ihe nkiri Rêves de lions mgbe ọ nọ n'afọ ikpeazụ ya ma mesịa merie Youth Award na Côté Court Festival nke Pantin na 2014. A họpụtara ihe nkiri ya bụ Cage na Champs-Élysées Film Festival na 2016. N'afọ 2015, o mere ihe nkiri Vindicte nke a gbara na Benin ma họrọ ya na Paris Courts Devant Festival n'afọ 2016. <ref name="augohr"/> Ihe nkiri ahụ nwetakwara ihe nrite Best Cinematography <ref>{{Cite web|url=https://matthewtoffolo.com/2018/07/20/interview-with-filmmaker-ange-regis-hounkpatin-vindicte/|title=Interview with Filmmaker Ange-Régis HOUNKPATIN (VINDICTE)|publisher=matthewtoffolo|accessdate=27 October 2020}}</ref> Feedback Film Festival na Toronto. [1] N'afọ 2017, o duziri ihe nkiri mkpirikpi ya nke ise bụ ''Pantheon'' . Ihe nkiri ahụ nwetara otuto dị egwu ma họrọ ya ka ọ gosipụta na The African Film Festival 2017, Atlanta Film Festival 2018 na Filmfest Dresden 2018. Ihe nkiri ahụ meriri Bridging the Borders Award na Palm Springs International Festival of Short Films 2017. N'otu afọ ahụ, ihe nkiri ahụ nwetara aha nsọpụrụ na Kolkata International Film Festival . <ref>{{Cite web|url=http://tsproductions.fr/film/pantheon-ange-regis-hounkpatin|title=PANTHÉON - ANGE-RÉGIS HOUNKPATIN|publisher=tsproductions|accessdate=27 October 2020|archivedate=29 October 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201029072458/http://tsproductions.fr/film/pantheon-ange-regis-hounkpatin}}</ref> == Ihe nkiri == {| class="wikitable" !Afọ !Ihe nkiri !Ọrụ !Ụdị !Ihe mgbochi. |- |2013 |''Nrọ ọdụm'' |Onye nduzi, onye edemede |Ihe nkiri dị mkpirikpi | |- |2015 |''Onye na-eme ihe nkiri'' |Onye nduzi, onye edemede |Ihe nkiri dị mkpirikpi | |- |2016 |''Ụlọ mkpọrọ'' |Onye nduzi, onye edemede |Ihe nkiri dị mkpirikpi | |- |2017 |''Pantheon'' |Onye nduzi, onye edemede |Ihe nkiri dị mkpirikpi | |} == Hụkwa == * Ihe nkiri nke Benin == Edensibia == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == * {{IMDb name|nm6281532}}lions mgbe ọ nọ n'afọ ikpeazụ ya ma mesịa merie Youth Award na Côté Court Festival nke  {{DEFAULTSORT:Hounkpatin, Ange-Régis}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] spfz7usi2f2mvj3hal62wzief5qhqai Ebe Egwuregwu Assogba 0 37846 729036 709208 2026-09-29T16:09:04Z Epiphanus Jide 14249 729036 wikitext text/x-wiki {{Databox}} <ref>{{Cite web|url=http://www.spla.pro/file.person.arcade-assogba.16738.html|publisher=SPLA|accessdate=27 October 2020|title=SPLA &#124; Arcade Assogba|archivedate=20 November 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211120025356/http://www.spla.pro/file.person.arcade-assogba.16738.html}}</ref> Assogba, bụ Onye na-eme ihe nkiri [[Benin|Ndị Benin]] . <ref>{{Cite web|url=http://africultures.com/personnes/?no=16738|title=Arcade Assogba: Bénin|publisher=africultures|accessdate=27 October 2020}}</ref> <ref name="filmfreeway">{{Cite web|url=https://filmfreeway.com/ArcadeASSOGBA|title=Arcade ASSOGBA: Director / Writer / 1st AD|publisher=filmfreeway|accessdate=27 October 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://lanationbenin.info/arcade-assogba-realisateur-letat-est-en-retard-sur-le-cinema-beninois/|title=Arcade Assogba, director: "The State is lagging behind Benin cinema"|publisher=lanationbenin|accessdate=27 October 2020|archivedate=5 November 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201105184749/https://lanationbenin.info/arcade-assogba-realisateur-letat-est-en-retard-sur-le-cinema-beninois/}}</ref> nyela aka nke ukwuu na ihe nkiri sinima nke Benin site n'ime ọtụtụ ọmụmụ ihe maka nkwurịta okwu dijitalụ maka ihe omume ọdịbendị dị iche iche dị mkpa [1] na Benin dị ka International Film Festival of Ouidah na Benin International Theater Festival, Fitheb . [2] Ọ bụkwa onye a ma ama dị ka onye nduzi na-eto ihe nkiri dị mkpirikpi, ''ZanKlan''. == Ndụ onwe onye == Site na 2006 ruo 2009, Assogba gụrụ ihe nkiri na Institut Cinématographique de Ouidah (ICO). ahụ, ọ nwetara nzere masta na sayensị mmadụ na mmekọrịta mmadụ na ibe ya na Mahadum Paris 1 Pantheon Sorbonne na nzere masta ya na Iwu na Mahadim Abomey-Calavi na Benin. == Ọrụ == Assogba malitere ọrụ ihe nkiri dị ka onye enyemaka mbụ nke onye nduzi na ọtụtụ ihe nkiri a gbara na Benin. Ya na ndị nduzi mba ụwa a ma ama dị ka [[Sylvestre Amoussou]], [[Jean Odoutan]], Pablo César na Heidi Specogna na [[Pascale Obolo]] rụkọtara ọrụ n'ọtụtụ ihe nkiri. N'afọ 2018, o mere ihe nkiri izizi ya dị ka onye nduzi na ihe nkiri Crossing.... Mgbe ihe nkiri ahụ nwere ihe ịga nke ọma, o mere Short ''ZanKlan'' n'otu afọ ahụ. Ihe mkpirikpi ahụ nwetara nyocha dị mma site n'aka ndị nkatọ ma nyochaa ma nweta ihe nrite n'ọtụtụ mmemme ihe nkiri. 'afọ 2019, ihe nkiri ahụ nwetara ihe nrite nke abụọ kachasị mma na Rebiap festival international de films, Benin. == Ihe nkiri == {| class="wikitable" !Afọ !Ihe nkiri !Ọrụ !Ụdị !Ihe mgbochi. |- |2004 |''Ndị dike n'okporo ụzọ ndị ohu'' |Onye nduzi |Ihe nkiri |<ref>{{Cite web|url=http://africultures.com/films/?no=7612|author=MOYEN MÉTRAGE|title=2004: Braves de la route des esclaves|publisher=africultures|accessdate=27 October 2020}}</ref> |- |2010 |''Pim-Pim Tché'' |Onye enyemaka nke abụọ |Ihe nkiri | |- |2010 |''Das Schiff nke Torjägers'' |onye njikwa otu |Ihe nkiri | |- |2011 |''Otu nzọụkwụ n'ihu - Ihe ndị na-eme n'okpuru nrụrụ aka'' |Onye enyemaka nke abụọ |Ihe nkiri |<ref>{{Cite web|url=http://www.filmstarts.de/personen/545636.html|title=Arcade Assogba: Erster Regieassistent|publisher=filmstarts|accessdate=27 October 2020}}</ref> |- |2018 |''Ịgafe . . .'' |Onye nduzi, onye edemede |Ihe nkiri |<ref>{{Cite web|url=https://letterboxd.com/film/la-traversee/|title=La Traversée… 2018 Directed by Arcade Assogba|publisher=letterboxd|accessdate=27 October 2020}}</ref> |- |2018 |''ZanKlan'' |Onye nduzi, onye edemede, onye na-emepụta |Ihe nkiri dị mkpirikpi | |- |2019 |''Osisi dị ndụ pụtara mbara ala dị ndụ'' |Onye nduzi |Ihe nkiri | |} == Hụkwa == * Ememme Baía das Gatas == Edensibia == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == * {{IMDb name|nm4201458}} ya dị ka onye nduzi na ihe nkiri Crossing.... Mgbe ihe nkiri ahụ nwere ihe ịga nke ọma, o mere Short ZanKlan n'otu afọ ahụ. Ihe mkpirikpi ahụ nwetara nyocha dị mma site n'aka ndị {{authority control}} {{DEFAULTSORT:Assogba, }} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] t0eyf34jt3kv880rc5hpeqjfakq4l8x 729038 729036 2026-09-29T16:10:35Z Epiphanus Jide 14249 729038 wikitext text/x-wiki {{Databox}} <ref>{{Cite web|url=http://www.spla.pro/file.person.arcade-assogba.16738.html|publisher=SPLA|accessdate=27 October 2020|title=SPLA &#124; Arcade Assogba|archivedate=20 November 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211120025356/http://www.spla.pro/file.person.arcade-assogba.16738.html}}</ref> Arcade Assogba, bụ Onye na-eme ihe nkiri [[Benin|Ndị Benin]] . <ref>{{Cite web|url=http://africultures.com/personnes/?no=16738|title=Arcade Assogba: Bénin|publisher=africultures|accessdate=27 October 2020}}</ref> <ref name="filmfreeway">{{Cite web|url=https://filmfreeway.com/ArcadeASSOGBA|title=Arcade ASSOGBA: Director / Writer / 1st AD|publisher=filmfreeway|accessdate=27 October 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://lanationbenin.info/arcade-assogba-realisateur-letat-est-en-retard-sur-le-cinema-beninois/|title=Arcade Assogba, director: "The State is lagging behind Benin cinema"|publisher=lanationbenin|accessdate=27 October 2020|archivedate=5 November 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201105184749/https://lanationbenin.info/arcade-assogba-realisateur-letat-est-en-retard-sur-le-cinema-beninois/}}</ref> nyela aka nke ukwuu na ihe nkiri sinima nke Benin site n'ime ọtụtụ ọmụmụ ihe maka nkwurịta okwu dijitalụ maka ihe omume ọdịbendị dị iche iche dị mkpa [1] na Benin dị ka International Film Festival of Ouidah na Benin International Theater Festival, Fitheb . [2] Ọ bụkwa onye a ma ama dị ka onye nduzi na-eto ihe nkiri dị mkpirikpi, ''ZanKlan''. == Ndụ onwe onye == Site na 2006 ruo 2009, Assogba gụrụ ihe nkiri na Institut Cinématographique de Ouidah (ICO). ahụ, ọ nwetara nzere masta na sayensị mmadụ na mmekọrịta mmadụ na ibe ya na Mahadum Paris 1 Pantheon Sorbonne na nzere masta ya na Iwu na Mahadim Abomey-Calavi na Benin. == Ọrụ == Assogba malitere ọrụ ihe nkiri dị ka onye enyemaka mbụ nke onye nduzi na ọtụtụ ihe nkiri a gbara na Benin. Ya na ndị nduzi mba ụwa a ma ama dị ka [[Sylvestre Amoussou]], [[Jean Odoutan]], Pablo César na Heidi Specogna na [[Pascale Obolo]] rụkọtara ọrụ n'ọtụtụ ihe nkiri. N'afọ 2018, o mere ihe nkiri izizi ya dị ka onye nduzi na ihe nkiri Crossing.... Mgbe ihe nkiri ahụ nwere ihe ịga nke ọma, o mere Short ''ZanKlan'' n'otu afọ ahụ. Ihe mkpirikpi ahụ nwetara nyocha dị mma site n'aka ndị nkatọ ma nyochaa ma nweta ihe nrite n'ọtụtụ mmemme ihe nkiri. 'afọ 2019, ihe nkiri ahụ nwetara ihe nrite nke abụọ kachasị mma na Rebiap festival international de films, Benin. == Ihe nkiri == {| class="wikitable" !Afọ !Ihe nkiri !Ọrụ !Ụdị !Ihe mgbochi. |- |2004 |''Ndị dike n'okporo ụzọ ndị ohu'' |Onye nduzi |Ihe nkiri |<ref>{{Cite web|url=http://africultures.com/films/?no=7612|author=MOYEN MÉTRAGE|title=2004: Braves de la route des esclaves|publisher=africultures|accessdate=27 October 2020}}</ref> |- |2010 |''Pim-Pim Tché'' |Onye enyemaka nke abụọ |Ihe nkiri | |- |2010 |''Das Schiff nke Torjägers'' |onye njikwa otu |Ihe nkiri | |- |2011 |''Otu nzọụkwụ n'ihu - Ihe ndị na-eme n'okpuru nrụrụ aka'' |Onye enyemaka nke abụọ |Ihe nkiri |<ref>{{Cite web|url=http://www.filmstarts.de/personen/545636.html|title=Arcade Assogba: Erster Regieassistent|publisher=filmstarts|accessdate=27 October 2020}}</ref> |- |2018 |''Ịgafe . . .'' |Onye nduzi, onye edemede |Ihe nkiri |<ref>{{Cite web|url=https://letterboxd.com/film/la-traversee/|title=La Traversée… 2018 Directed by Arcade Assogba|publisher=letterboxd|accessdate=27 October 2020}}</ref> |- |2018 |''ZanKlan'' |Onye nduzi, onye edemede, onye na-emepụta |Ihe nkiri dị mkpirikpi | |- |2019 |''Osisi dị ndụ pụtara mbara ala dị ndụ'' |Onye nduzi |Ihe nkiri | |} == Hụkwa == * Ememme Baía das Gatas == Edensibia == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == * {{IMDb name|nm4201458}} ya dị ka onye nduzi na ihe nkiri Crossing.... Mgbe ihe nkiri ahụ nwere ihe ịga nke ọma, o mere Short ZanKlan n'otu afọ ahụ. Ihe mkpirikpi ahụ nwetara nyocha dị mma site n'aka ndị {{authority control}} {{DEFAULTSORT:Assogba, Arcade}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] bxdryuxaotmiv8aw84v2c83xpj862lk Jean Paul Amoussou 0 37849 729039 699210 2026-09-29T16:11:45Z Epiphanus Jide 14249 Added defaultsort and databox 729039 wikitext text/x-wiki {{Databox}} <ref>{{Cite web|title=Les propositions de Oncle Bazar|url=https://5minutes.news/wp-content/uploads/sites/2/2021/02/562-du-26-Fev.pdf|accessdate=2021-10-01|work=5minutes.news|archivedate=2021-10-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211001113034/https://5minutes.news/wp-content/uploads/sites/2/2021/02/562-du-26-Fev.pdf}}</ref>'''Jean Paul Amoussou''' (amụrụ n'afọ 1970), onye a maara nke ọma site na aha egwu ya bụ Oncle Bazar, bụ onye Benin na-eme ihe nkiri, onye na-eme ọchị, onye nduzi, onye na'emepụta ihe, onye nduzị vidiyo na onye na-ede ihe nkiri. <ref>{{Cite web|title=SPLA - Jean Paul Amoussou (Oncle Bazar)|url=http://www.spla.pro/file.person.jean-paul-amoussou-oncle-bazar.19198.html|accessdate=2021-10-01|work=Spla|language=en}}</ref> <ref name="Paul">{{Cite web|title=Personnes - Africultures : Amoussou Jean Paul|url=http://africultures.com/personnes/?no=19198|accessdate=2021-10-01|work=Africultures|language=fr-FR}}</ref> == Ndụ onwe onye == A mụrụ ya na 1970 na Treichville, [[Benin]]. <ref>{{Cite web|author=ZOHOUN|first=Judicaël|date=2017-06-05|title=Le comédien " Oncle Bazar " victime d'un braquage|url=https://www.24haubenin.info/?Le-comedien-Oncle-Bazar-victime-d-un-braquage|accessdate=2021-10-01|work=www.24haubenin.info|language=fr}}</ref>'afọ 2017, e zuuru ya ohi n'abalị nke 3 June 2017 na Grand-Popo na ngalaba Mono, ebe onye uwe ojii na-arụ ọrụ na Lokossa na onye agha na-arụ na Grand-popo Naval Base mere mpụ ahụ. == Ọrụ == N'oge ndụ ya n'ụlọ akwụkwọ elementrị, ọ sonyeere ndị na-eme ihe nkiri ụlọ akwụkwọ ma mee ọtụtụ ugboro. O mechara nweta ọtụtụ ihe nrite maka ihe nkiri ụlọ akwụkwọ ndị a. Mgbe ọ banyere n'ụlọ akwụkwọ sekọndrị, ọ zutere Justin Avolonto, onye isi CSP, Protestant Secondary Course. N'okpuru nduzi Avolonto, Amoussou zụlitere nkà ime ihe nkiri ya site na isonye n'ọtụtụ ọrụ nka na ọdịbendị nke ụlọ akwụkwọ sekọndrị. Mgbe ahụ ọ zutere Prọfesọ Momby. Site n'ọtụtụ ihe nkiri na-ewu ewu na ihe nkiri telivishọn, ọ ghọrọ ihe na-akpali akpali n'ọgbọ egwu na ọdịbendị Afrịka n'okpuru aha "Uncle Bazar". <ref name="Paul"/> <ref name="Oncle">{{Cite web|title=L'événement Précis – Entretien avec un acteur du cinéma béninois: Oncle Bazar en tournage à Hollywood|url=https://levenementprecis.com/2015/05/22/entretien-avec-un-acteur-du-cinema-beninois-oncle-bazar-en-tournage-a-hollywood/|accessdate=2021-10-01|language=fr-FR|archivedate=2021-10-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211001113036/https://levenementprecis.com/2015/05/22/entretien-avec-un-acteur-du-cinema-beninois-oncle-bazar-en-tournage-a-hollywood/}}</ref> <ref>{{Cite web|title=RDC-Cultures - Bazar Films Productions (ex Oncle Bazar Productions)|url=http://rdc.spla.pro/es/ficha.organizacion.bazar-films-productions-ex-oncle-bazar.5070.html|accessdate=2021-10-01|work=Spla|language=en|archivedate=2021-10-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211001113042/http://rdc.spla.pro/es/ficha.organizacion.bazar-films-productions-ex-oncle-bazar.5070.html}}</ref> mechara guzobe ụlọ ọrụ "Oncle Bazar Productions" ma soro ndị ama ama dịka Gbomagniavoko, Prince Yadjo rụọ ọrụ. Ka ọ dịgodị, ọ malitere imepụta ihe nkiri dị ka "Le Doute Du Président" na "Trouble D'Amour". N'afọ 1999, ụlọ ọrụ ahụ mere mmepụta ihe nkiri mbụ na VCD nke akpọrọ Petit Pipi . N'oge ahụ, VCD bụ nke mbụ na akụkọ mgbasa ozi Benin. Mgbe nnukwu mmasị ọha na eze gasịrị, ụlọ ọrụ ahụ malitere ọtụtụ mmepụta mba dịka ''Agbako'' (2004), ''Assougbo'' (2006), ''Gbéto dida'' (2007). N'afọ 2008, usoro ndị uwe ojii a ma ama ''Djibiti, Mpịakọta 1 na 2'', sochiri ya, nke mesịrị ghọọ ihe ịga nke ọma mba ụwa. <ref name="Paul"/>'afọ 2009, o mere usoro ''Houdjizo'' (Ụlọ ọkụ). [1] N'afọ 2003, Amoussou nwetara ọkwa Knight of the Order of Merit of Benin. Mgbe ahụ n'afọ 2004, a matara ya dị ka onye na-ese ihe kacha mma n'afọ. N'afọ 2010, o mepụtara ihe nkiri The Black Hand nke a họọrọ maka Khourigha African Film Festival na Morocco. Ka e mesịrị na 2011, otu emume ahụ họọrọ ihe nkiri ya bụ ''Houedjizo'' yana nnọchiteanya Pan-African Film Festival nke Ouagadougou (Fespaco) 2011. A họọrọ ihe nkiri atọ ndị ọzọ ya: ''Djibiti'', La Main noire na ''Houdjizo'' na Rencontres audiovisuelles de Douala (Rado), Cameroon . <ref name="Paul"/> Ihe nkiri ''Djibiti'' rere ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ puku iri anọ nke VCD (Video CD). Site <ref>{{Cite web|title=Africiné - Entretien avec Oncle Bazar, producteur et acteur du film Djibiti|url=http://www.africine.org/critique/africine/9380|accessdate=2021-10-01|work=Africiné|language=fr}}</ref> ihe ịga nke ọma azụmahịa, a tọhapụrụ akụkụ nke abụọ nke ihe nkiri ''Djibiti 2'' na Nọvemba 2008 na atụmatụ na nde 16 CFA francs. <ref name="Oncle"/>'afọ 2014, o mere ihe nkiri TV Mon invité na Mon ménage . [1] == Ihe nkiri == {| class="wikitable" !Afọ !Ihe nkiri !Ọrụ !Ụdị !Ihe mgbochi. |- |2008 |''Djibiti'' |onye na-eme ihe nkiri |Ihe nkiri |<ref>{{Cite web|title=Films: Africultures : Djibiti|url=http://africultures.com/films/?no=8973|accessdate=2021-10-01|work=Africultures|language=fr-FR}}</ref> |- |2008 |''Djibiti 2'' |onye na-eme ihe nkiri |Ihe nkiri | |- |2010 |''Aka ojii (La) '' |onye nduzi |Ihe nkiri | |- |2010 |''Aka ojii nke Abụọ (La) '' |onye nduzi |Ihe nkiri | |- |2011 |''Kalebasse (La) '' |onye nduzi |Ihe nkiri | |- |2016 |''Onye M kpọrọ òkù'' |onye nduzi |Ihe nkiri | |} == Edensibia == {{Reflist}}matara ya dị ka onye na-ese ihe kacha mma n'afọ. N'afọ 2010, o mepụtara ihe nkiri The Black Hand nke a họọrọ maka Khourigha ihe nkiri atọ ndị ọzọ ya: Djibiti, La Main noire na Houdjizo {{DEFAULTSORT:Amoussou, Jean Paul}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 6j3ee0537ssdto0sefw2c1xm64ae0f2 Laura Kutika 0 37852 729040 722187 2026-09-29T16:12:55Z Epiphanus Jide 14249 Added defaultsort and databox 729040 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Laura Guliamo Luyeye Kutika''' (amụrụ n'abalị iri abụọ na anọ n'ọnwa Ọgọstụ n'afọ 1984) bụ onye nduzi ihe nkiri na onye edemede nke Congo. == Akụkọ ndụ == A mụrụ Kutika na [[Kinshasa]], Zaire . <ref name="culturecongo" /> Site <ref name="mediapart">{{Cite web|title=[Afrique/Congo-Brazzaville/RDCongo] Film documentaire : Laura Kutika immortalise la diva Abeti Masikini|url=https://blogs.mediapart.fr/jecmaus/blog/200214/afriquecongo-brazzavillerdcongo-film-documentaire-laura-kutika-immortalise-la-diva-abeti-masikini|work=Media Part|accessdate=19 November 2020|language=French|date=20 February 2014}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="true">[https://blogs.mediapart.fr/jecmaus/blog/200214/afriquecongo-brazzavillerdcongo-film-documentaire-laura-kutika-immortalise-la-diva-abeti-masikini "&#x5B;Afrique/Congo-Brazzaville/RDCongo&#x5D; Film documentaire : Laura Kutika immortalise la diva Abeti Masikini"]. ''Media Part'' (in French). 20 February 2014<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">19 November</span> 2020</span>.</cite> [[Category:CS1 French-language sources (fr)]]</ref> 2001 ruo 2003 ọ bụ onye edemede maka usoro telivishọn Kinshasa Hôtel . [1] Ọ nwetara nzere bachelọ n'akwụkwọ ma mụọ iwu na Mahadum nke Kinshasa . Tupu ọ gụchaa akwụkwọ ya, Kutika kpebiri ịchụso mmasị ya maka ide ihe ma nweta ọzụzụ na telivishọn na ederede redio. N'afọ 2002, ọ bụ onye edemede maka ihe nkiri redio, Center Lokole de Kinshasa . <ref name="culturecongo">{{Cite web|title=Laura Kutika|url=https://culturecongo.com/laura-kutika/|work=Culture Congo|accessdate=19 November 2020|language=French|date=3 February 2016}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="true">[https://culturecongo.com/laura-kutika/ "Laura Kutika"]. ''Culture Congo'' (in French). 3 February 2016<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">19 November</span> 2020</span>.</cite> [[Category:CS1 French-language sources (fr)]]</ref> Kutika kwagara Fra<ref name="mediapart" /> n'afọ 2003 iji rụọ ọrụ na iduzi. N'afọ 2009, Kutika bụ osote onye nduzi nke obere ihe nkiri Entre chat et chien nke Barbara Barbet. Kutika duziri ihe nkiri mkpirikpi Vas-y fonce na Mee 2011. N'afọ 2012, o dere akwụkwọ akụkọ mbụ ya, Seule, face au destin. Kutika duziri Moumoune <ref name="culturecongo"/> moi na 2013. E bipụtara akwụkwọ ya nke abụọ, À nos actes manqués, n'afọ 2014. N'afọ 2015, ya na Ne Kunda Nlaba duziri ihe nkiri Abeti Masikini: Le Combat d'Une Femme. Ihe nkiri <ref name="mediapart"/> bụ otuto nye onye egwu [[Abeti Masikini]] ma nyochaa ndụ ya na mmetụta ya. [1] Echiche maka ihe nkiri ahụ bịara mgbe Kutika gụrụ akụkọ ndụ Masikani site <ref>{{Cite news|author=Cana|first=Franck|title=Film documentaire : Laura Kutika immortalise la diva Abeti Masikini|url=http://pagesafrik.info/film-documentaire-laura-kutika-immortalise-diva-abeti-masikini/|accessdate=19 November 2020|work=Pages Afrik|date=20 February 2014|language=French|archive-date=7 December 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201207034513/https://pagesafrik.info/film-documentaire-laura-kutika-immortalise-diva-abeti-masikini/|url-status=dead}}</ref> Berthrand Nguyen Matoko, onye dụrụ ya ọdụ maka ime ihe nkiri ahụ. <ref>{{Cite web|title=LE FILM ABETI MASIKINI: LE COMBAT D'UNE FEMME A REMPORTE LE PRIX DU MEILLEUR DOCUMENTAIRE AU CINEF 2018|url=https://bizizimag.skyrock.com/tags/crVD6xZd4j4-Laura-Kutika.html|work=Skyrock|accessdate=19 November 2020|language=French|date=17 July 2018|archivedate=28 November 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201128013231/https://bizizimag.skyrock.com/tags/crVD6xZd4j4-Laura-Kutika.html}}</ref> natara ihe nrite maka ihe ngosi kachasị mma na mmemme Cinema Au Feminin na Kinshasa. Kutika bụ nne ụmụ atọ. Ọ na-eme taekwondo.<ref name="mediapart"/> Kutika bụ onye isi oche nke otu ọrụ ebere "Le nouveau rire".<ref>{{Cite web|author=Taino|first=Ferdinand|title=Film documentaire : Laura Kutika immortalise la diva Abeti Masikini|url=https://www.alwihdainfo.com/Film-documentaire-Laura-Kutika-immortalise-la-diva-Abeti-Masikini_a9967.html|work=Alwihda Info|accessdate=19 November 2020|language=French|date=19 February 2014}}</ref> == Ihe nkiri == * 2001-2003: Kinshasa Hôtel (onye edemede) * 2009: Entre chat et chien (onye na-enyere onye nduzi aka) * 2011: Vas-y fonce (onye nduzi) * 2012: ''Ndouleman'' (onye na-enyere onye nduzi aka) * 2013: Moumoune na mụ (onye nduzi) * 2015: Abeti Masikini: Le Combat d'Une Femme (onye edemede / onye mmepụta / onye nduzi) == Edensibia == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == * [http://africultures.com/personnes/?no=42001 Akụkọ ọdịbendị Afrịka] * {{IMDb name|13253922}} Tupu ọ gụchaa akwụkwọ ya, Kutika kpebiri ịchụso mmasị ya maka ide ihe ma nweta ọzụzụ na telivishọn na ederede redio.akwụkwọ ya, Kutika kpebiri ịchụso mmasị ya maka ide{{authority control}} {{DEFAULTSORT:Kutika, Laura}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] jui7vur7gmszjz9zb0zobgkdyiui4ht Richard Stanley 0 37860 729041 632526 2026-09-29T16:14:00Z Epiphanus Jide 14249 Added defaultsort and databox 729041 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Richard Stanley''' bụ Onye na-eme ihe nkiri na South Africa, nke a maara maka ọrụ ya na Ụdị egwu. Ọ malitere ọrụ ya na-eme ihe nkiri dị mkpirikpi na Vidio egwu, ma mesịa duzie ihe nkiri Hardware (1990) na Dust Devil (1992), nke a na-ewere dị ka ihe ochie. Ọ bụ onye nduzi mbụ nke The Island of Dr. Moreau (1996), mana a chụpụrụ ya n'oge na-adịghị anya n'ime foto n'ihi ọdịiche dị iche iche, ihe omume a kọrọ na 2014 Lost Soul: The Doomed Journey of Richard Stanley's Island of Dr, Moreau . N'afọ 2019, ọ laghachiri na ihe nkiri mgbe ihe karịrị afọ 20 gasịrị, na-eduzi H. P. Lovecraft adaptation Color Out of Space.''[[Agba n'èzí (ihe nkiri)|Agba n'èzí]].'' == Ọrụ == === Ọrụ mbụ (1983-1987) === Njem mbụ Stanley mere n'ime ihe nkiri malitere n'ụlọ akwụkwọ sekọndrị ebe ọ sonyeere Young Filmmaker's Workshop. N'ebe a ka o mepụtara ihe nkiri mbụ ya, Rites of Passage . <ref name="stanleyRite">{{Cite web|url=http://www.everythingisundercontrol.org/nagtloper/other/short.php|title=Rites of Passage (1983)|publisher=everythingisundercontrol.org|date=15 April 2011}}</ref> A na-ese ya na super-8 stock, ihe nkiri dị mkpirikpi nke nkeji iri na-eme ka e jiri ya tụnyere nwoke nke oge a na nwoke mbụ. Ihe nkiri ahụ mechara merie Stanley na ihe nrite ihe nkiri IAC International Student Film Trophy na 1984. <ref name="stanleyRite" /> Stanley sochiri ihe ịga nke ọma mbụ ya na 45-minute 8 mm short Incidents in an Expanding Universe . <ref name="stanleyInc">{{Cite web|url=http://www.everythingisundercontrol.org/nagtloper/other/incidents.php|title=Incidents in an Expanding Universe (1984)|publisher=everythingisundercontrol.org|date=15 April 2011}}</ref> N'ịbụ nke e debere na dystopia n'ọdịnihu, ihe nkiri ahụ tọrọ ntọala maka ihe ngosi cyberpunk mbụ nke Stanley Hardware. Ọ meriri IAC Gold Seal Award <ref name="stanleyInc" /> ma mesịa mee ka ọ dị na Severin DVD nke Hardware. <ref>{{Cite web|url=http://www.severin-films.com/2009/10/13/this-is-a-movie/|title=Hardware (DVD)|publisher=severin-films.com|date=15 April 2011|accessdate=4 March 2024|archivedate=14 July 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140714161452/http://www.severin-films.com/2009/10/13/this-is-a-movie/}}</ref> N'etiti afọ 1980, Stanley malitere ịrụ ọrụ na obere ihe abụọ ọzọ. In a Season of Soft Rains bụ njem ọzọ na-eme n'ọdịnihu, mana ọtụtụ n'ime ihe nkiri ahụ efunahụla. Dust Devil bụ ọrụ mbụ ya na 16 mm. N'ịbụ nke usoro igbu ọchụ a na-edozighị na [[Namibia]] kpaliri, <ref name="stanleyDD">{{Cite web|url=http://www.everythingisundercontrol.org/nagtloper/other/nhadiep.php|title=Dust Devil (1985)|publisher=everythingisundercontrol.org|date=15 April 2011}}</ref> a na-akparaghị ókè mana enwere ike ile ihe nkiri na mbipụta DVD nke Subversive Cinema nke Dust Devil. <ref name="stanleyDDDVD">{{Cite web|url=http://www.dvdtalk.com/reviews/24053/dust-devil-the-final-cut/|title=Review - Dust Devil: The Final Cut (DVD)|publisher=dvdtalk.com|date=15 April 2011}}</ref> === Vidio egwu (1987-1990) === Mgbe ọ kwagara [[London]], England, Stanley malitere ịrụ ọrụ na Vidio egwu na 1987. Ọ duziri vidiyo maka ndị otu gụnyere Fields of the Nephilim, Pop Will Eat Itself, na Renegade Soundwave . Na ngwụcha afọ 1980, Stanley gara [[Afghanistan]] iji dekọọ Agha Soviet-Afghan. Stanley na ndị ọrụ ya hụrụ mwepụ nke Ndị agha Soviet na ntinye nke mba ahụ n'agha obodo nke ga-eweta ndị Taliban n'ọchịchị. Ihe ngosi a na-enweta, Voice of the Moon, bụ ihe ngosi nkeji iri atọ na ndụ ndị Afghanistan na-agbalị ịlanarị. Stanley nọ na nnọchibido nke Jalalabad, na ihe ndị gbara ya gburugburu ịgbapụ na mba ahụ, ya na onye na-ese foto ya merụrụ ahụ, Immo Horn, mechara bụrụ ihe ndabere nke ihe nkiri Addicted to Danger, nke Sebastian Junger. Ihe ngosi ahụ dị na mbipụta DVD nke Subversive Cinema nke ihe ngosi Dust Devil . <ref name="stanleyDDDVD"/> === Ọganihu dị mkpa (1990-1996) === Stanley mere ihe nkiri izizi ya na ihe nkiri akụkọ sayensị na-eme ihe nkiri Hardware na 1990. Ihe nkiri ahụ gụnyere ndị egwu Iggy Pop, Carl McCoy na Lemmy. E sere ya maka ihe dị ka £ 960,000, ụmụnne Weinstein mechara were ya ma wepụta ya na [[Njikọ̀taọ̀hà|United States]] site na ngalaba Millimeter Films mbụ ha. Stanley laghachiri na South Africa ya na ihe nkiri egwu karịrị nke mmadụ Dust Devil na 1992. O bu n'uche ka ọ bụrụ ihe nkiri mbụ ya, ebe o dere ihe nkiri maka ya mgbe ọ dị afọ iri na isii. Subversive Cinema wepụtara ihe nkiri zuru ezu na DVD na Septemba 2006. <ref name="stanleyDDDVD"/> <ref>{{Cite web|url=http://www.marillion.com/music/dvd/bravefilm.htm|title=MUSIC - Discography - Before First Light &#124; The Official Marillion Website|publisher=marillion.com|accessdate=2011-03-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110608041555/http://www.marillion.com/music/dvd/bravefilm.htm|archivedate=8 June 2011}}</ref>'afọ 1994, Stanley duziri vidiyo dị nkeji iri ise maka album echiche Marillion, Brave, nke a tọhapụrụ na DVD. <ref name="stanleyBrave">{{Cite web|url=http://www.everythingisundercontrol.org/nagtloper/other/brave.php|title=Brave (1994)|publisher=everythingisundercontrol.org|date=3 May 2011}}</ref> ga-emesị gọnahụ nsonaazụ ikpeazụ, na-azọrọ na edezigharịrị ihe ahụ iji kpuchie oge ịgba ọsọ n'ozuzu ya na-enweghị nkwenye ya. === Àgwàetiti nke Dr. Moreau (1996) === ọrụ ọzọ Stanley rụrụ bụ ihe nkiri nke atọ nke H.G. Wells The Island of Doctor Moreau maka New Line Cinema na 1996. Ọrụ siri ike nke na-anwa ịnọgide na-ekwesị ntụkwasị obi na ihe isi iyi ahụ, mmepụta ihe nkiri ahụ jupụtara na nsogbu site na mmalite, ebe ndị na-eme ihe nkiri ya na-alụ ọgụ, ụlọ ọrụ na-enyo enyo na ihu igwe ọjọọ na mberede; a chụrụ ya ma jiri John Frankenheimer dochie ya otu izu mgbe ọ malitere ịgba égbè. Nkọwa nke itinye aka Stanley na ihe nkiri ahụ, nke mechara gbanwee site na ọhụụ mbụ ya, ka e jidere na 2014 documentary Lost Soul: The Doomed Journey of Richard Stanley's Island of Dr. Moreau . <ref>Voigts, M. (11 Sept. 2015). Film Review -- Lost Soul. ''macguff.in.'' Retrieved from https://macguff.in/film-reviews/lost-soul/</ref> === Ihe odide ihe nkiri Indie na ihe ngosi (1996-2019) === [[Usòrò:Richard_Stanley2.jpg|thumb|Richard Stanley na Edinburgh, February 2008]] Stanley dechara The Secret Glory - nyocha nke onye ọrụ SS Otto Rahn na-achọ Holy Grail - na 2001 na The White Darkness - anya na omume [[Haiti]]_Vodou" id="mwjQ" rel="mw:WikiLink" title="Haitian Vodou">voodoo na Haiti - na 2002. Mgbe ọtụtụ ihe ngosi emume gasịrị, ihe ngosi abụọ ahụ pụtara na igbe DVD Dust Devil, nke Subversive Cinema wepụtara na 2006. <ref name="stanleyDD"/> Mgbalị ihe nkiri Stanley gụnyere ọtụtụ ihe nkiri dị mkpirikpi. Children of the Kingdom pụtara na nchịkọta ihe nkiri dị mkpirikpi ''Europe - 99 euro-films 2'' na 2003. Akụkọ akụkọ sayensị The Sea of Perdition malitere n'ọnwa Ọktoba n'afọ 2006 na Festival de Cinede Sitges, ma kemgbe ahụ, emeela ka ọ dị n'ịntanetị <ref>{{Cite web|url=http://vids.myspace.com/index.cfm?fuseaction=vids.individual&videoid=1957859494|title=Vidéos MySpaceTV : The Sea of Perdition par Maria|publisher=Vids.myspace.com|date=2007-02-16|accessdate=2011-03-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080502180743/http://vids.myspace.com/index.cfm?fuseaction=vids.individual&videoid=1957859494|archivedate=2 May 2008}}</ref> na 2009 Severin DVD wepụtara Hardware. The werewolf short Black Tulips malitere <ref>Archived at [https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211211/uDh8j_PAxTc Ghostarchive] and the {{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=uDh8j_PAxTc|title=Black Tulips - a film by Richard Stanley|publisher=YouTube|accessdate=2011-03-28|archivedate=2016-04-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160409104204/https://www.youtube.com/watch?v=uDh8j_PAxTc}}: {{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=uDh8j_PAxTc|title=Black Tulips - a film by Richard Stanley|publisher=YouTube|accessdate=2011-03-28}}</ref>'ịntanetị na Septemba 2008. [1] == Ihe nkiri == === Ihe nkiri === {| class="wikitable plainrowheaders" ! scope="col" |Afọ ! scope="col" |Aha ya ! scope="col" style="width:65px;" |Onye nduzi ! scope="col" style="width:65px;" |Onye edemede ! scope="col" |Ihe edeturu |- |1990 |''Ngwá ọrụ''| {{yes}}| {{yes}} | |- |1992 |''Ekwensu Uzuzu''| {{yes}}| {{yes}} | |- |1994 |''[[Brave (ihe nkiri nke afọ 1994)|Obi Ike]]''| {{yes}}| {{yes}} |Vidio egwu ogologo |- |1996 |''Àgwàetiti Dr. Moreau''| {{no}}| {{yes}} |John Frankenheimer nọchiri ya dị ka onye nduzi |- |2002 |''Bokshu - Akụkọ ifo''| {{no}}| {{yes}} | |- |2006 |''[[The Abandoned (ihe nkiri nke afọ 2006)|Ndị A gbahapụrụ agbahapụ]]''| {{no}}| {{yes}} | |- |2009 |''Imago Mortis''| {{no}}| {{yes}} | |- |2017 |''Mgbanwe''| {{no}}| {{yes}} | |- |2019 |''[[Agba n'èzí (ihe nkiri)|Agba n'èzí]]''| {{yes}}| {{yes}} | |} === Ihe nkiri ndị dị mkpirikpi === {| class="wikitable plainrowheaders" ! scope="col" |Afọ ! scope="col" |Aha ya ! scope="col" style="width:65px;" |Onye nduzi ! scope="col" style="width:65px;" |Onye edemede ! scope="col" |Ihe edeturu |- |1983 |''Okpukpe nke Nzukọ''| {{yes}}| {{yes}} | |- |1985 |''[[Incidents in an Expanding Universe|Ihe Ndị Na-eme n'Ụwa Na-agbasawanye]]''| {{yes}}| {{yes}} | |- | rowspan="2" |1993 |''Nwoke Ozizi''| {{yes}}| {{yes}} | rowspan="2" |Akụkụ nke Ubi nke Nefilim: Mkpughe''Ubi nke Ndị Nefili: Mkpughe'' |- |''Mmiri na-acha anụnụ anụnụ''| {{yes}}| {{yes}} |- |2003 |''Ụmụ nke Alaeze ahụ''| {{yes}}| {{yes}} |Akụkụ nke ''Europe - 99 euro-films 2'' |- | rowspan="2" |2006 |''Anyanwụ apụọla''| {{yes}} | {{yes}} | |- |''Oké Osimiri Mfufe''| {{yes}}| {{yes}} | |- |2008 |''Tulip ojii''| {{yes}}| {{yes}} | |- |2011 |''Nne nke Enkịta''| {{yes}}| {{yes}} |Akụkụ nke The Theatre Bizarre''Ihe nkiri a na-amaghị ama'' |} === Ihe nkiri === {| class="wikitable plainrowheaders" ! scope="col" |Afọ ! scope="col" |Aha ya ! scope="col" style="width:65px;" |Onye nduzi ! scope="col" style="width:65px;" |Onye edemede ! scope="col" style="width:65px;" |Onye na-emepụta ya ! scope="col" |Ihe edeturu |- |1990 |''Olu nke ọnwa''| {{yes}}| {{yes}}| {{no}} |Ihe omuma di mkpirikpi |- |2001 |''Ebube Nzuzo''| {{yes}}| {{yes}}| {{yes}} | |- |2002 |''Ọchịchịrị Na-acha Ọcha''| {{yes}}| {{yes}}| {{yes}} | |- |2013 |''Ụwa nke Ọzọ'' (The Otherworld) | {{yes}}| {{yes}}| {{no}} | |- |} '''Onye a gbara ajụjụ ọnụ''' * Dune Jodorowsky (2013) * Mkpụrụ obi furu efu: Njem a kara aka nke Richard Stanley's Island of Dr. Moreau (2014) * ''78/52 Ihe nkiri Hitchcock'' (2017) == Edensibia == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == * {{IMDb name|822582}} === Ajụjụ ọnụ === * [http://unfilmable.blogspot.com/p/richard-stanley-interview_13.html Ajụjụ ọnụ Unfilmable na Stanley na 2010] * [https://web.archive.org/web/20120321130028/http://www.spectacularoptical.ca/2011/03/fearful-fables-karim-hussain-richard-stanley-and-douglas-buck-talk-about-their-new-anthology-horror-film-the-theatre-bizarre/ Richard Stanley na ndị isi ya na-ekwu maka ihe nkiri ahụ dị egwu] * Ịghara Ịbịa na Ụlọ Egwuregwu Near You na Stanley[http://notcoming.com/features/richard-stanley-interview/ ajụjụ ọnụ na Stanley] * [http://thequietus.com/articles/01932-cult-director-of-hardware-richard-stanley-interviewed Ajụjụ ọnụ Quietus] * [http://scifibulletin.com/film-reviews/film-interviews/interview-richard-stanley/ Ajụjụ ọnụ Sci-Fi Bulletin] * [https://web.archive.org/web/20201202004234/https://www.futuremovies.co.uk/filmmaking/dust-devil/coco-forsythe Hardware, Dust Devil na Vacation ajụjụ ọnụ] * [https://web.archive.org/web/20210116121230/http://www.ew.com/article/2015/03/24/richard-stanley-returns-island-dr-moreau "Nlaghachi n'Agwaetiti Dr. Moreau"] {{DEFAULTSORT:Stanley, Richard}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] [[Òtù:Pages with unreviewed translations]] i1olh88ntl22nahojeslxrfb5tzcacf Onechi Lwenje 0 37862 729042 621596 2026-09-29T16:15:46Z Epiphanus Jide 14249 Added defaultsort and databox 729042 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Onechi Lwenje''' (amụrụ n'afọ 1985) bụ onye na-eme ihe nkiri na ihe nkiri sinima nke Zambia . <ref>{{Cite web|url=https://www.tcm.com/tcmdb/person/118417%7C0/Isaac-Mabhikwa/#overview|title=Isaac Mabhikwa films|publisher=Turner Classic Movies|accessdate=5 October 2020}}</ref> Ewezuga ime ihe nkiri, Onechi bụkwa onye edemede, onye na-eme ihe nkiri, onye na'emepụta ihe nrite na onye nduzi. Ọ bụ onye guzobere ụlọ ọrụ mmepụta mgbasa ozi a na-akpọ 'Landmark Communications Limited' na onye guzobere nnukwu ụlọ ọrụ mmepe egwuregwu, onye na-ebipụta egwu na ụlọ ọrụ ihe nkiri a na- bingaka 'Courtland Media Lab'. == Ndụ onwe onye == <ref name="BFI">{{Cite web|url=https://www2.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2bae4a4b3a|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201008124909/https://www2.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2bae4a4b3a|archivedate=8 October 2020|title=Isaac Mabhikwa filmography|publisher=British Film Institute|accessdate=5 October 2020}}</ref> mụrụ Onechi n'afọ 1985 na Lusaka, Zambia n'aka nna ya bụ onye nta akụkọ na nne ya bụ onye na-ahụ maka ọrụ ugbo n'ezinụlọ nwere ụmụnne atọ. Nna ya Patson Victor Robert Lwenje jere ozi na ọrụ nnọchiteanya na Beijing, China, ebe Onechi dị afọ abụọ na ọkara n'oge ahụ. Patson bụkwa onye nta akụkọ <ref name="onechi" /> 1980s, onye nkatọ egwu na onye na-ede ntụrụndụ. [1] Onechi gụsịrị akwụkwọ praịmarị na International School of Beijing, Nkwazi Primary na Gospel Outreach Christian Academy. Mgbe ahụ ọ gara Kabulonga Boys Secondary School maka agụmakwụkwọ sekọndrị ma gụchaa akwụkwọ na 2002. Mgbe ahụ, ọ gara ọmụmụ ihe na Information Systems Management na ZCAS. <ref name="onechi" /> bụkwa onye injinia Microsoft Systems ma rụọ ọrụ na NCC Phoenix Contractors na Mediterranean Shipping Company ruo afọ ole na ole. == Ọrụ == N'afọ 1999, Onechi sonyeere ọrụ Zambia iji mepụta egwuregwu gbasara isiokwu nke ọgwụ mgbochi na ọgwụ ọjọọ ma kpọọ egwuregwu a Don't. Ọ rụrụ ọrụ na egwuregwu ahụ na mpaghara ndị gbara ya gburugburu n'ihe dị ka ụlọ akwụkwọ iri. Ka ọ dịgodị, ọ tụfuru afọ ole na ole nke ndụ ya na ụlọ ọrụ ụgbọ mmiri. Mgbe ahụ <ref name="lusaka">{{Cite web|url=https://www.lusakatimes.com/2015/08/14/zambian-actor-onechi-lwenje-debuts-my-lusaka-tv-show-on-us-channel/|title=Zambian Actor ‘Onechi Lwenje’ Debuts ‘My Lusaka’ TV Show on US Channel|publisher=Lusaka Times|accessdate=5 October 2020}}</ref> 2005, ọ malitere ide uri ma sonye na ọtụtụ magazin na mbipụta gụnyere 'Nkhani Kulture' na 2010 na 'Nkwazi In-Flight' na 2013. <ref name="onechi" /> N'otu oge ahụ, Onechi gosipụtara n'usoro mmemme na mgbasa ozi maka Electoral Commission of Zambia (ECZ) na Zamtel. Mgbe o guzobesịrị dị ka onye edemede a ma ama, o guzobere ụlọ ọrụ mgbasa ozi a na-akpọ 'Landmark Communications Limited'. Ihe mbụ o mepụtara bụ Shift nke a na-egosi na ụlọ ọrụ mgbasa ozi mba. Mgbe ahụ <ref name="onechi" /> mere ihe nkiri mbụ ya Guilt na 2013. <ref name="lwen">{{Cite web|url=https://www.lusakatimes.com/2016/04/29/interview-actor-writer-filmmaker-onechi-lwenje/|title=Interview with actor, Writer, Filmmaker – Onechi Lwenje|publisher=Lusaka Times|accessdate=5 October 2020}}</ref> nkiri ahụ meriri ihe nrite maka Best Movie, Best Cinematography na Best Editing na 2014 Zambia Film Television and Radio Awards Ceremony. [1] N'afọ 2013, ọ ghọrọ osote onye nchịkọta akụkọ maka magazin ụgbọ elu nke ụlọ ọrụ ụgbọ elu mba ụwa, 'Proflight'. Mgbe ahụ ọ ghọrọ onye isi nchịkọta akụkọ na akwụkwọ ndị dị ka 'Agri-Pro' 'Agri' na 'Zambian Mining'. <ref name="lusaka" /> na-asọpụrụ ya site na ọrụ ndị dị ùgwù dị ka ide akụkọ ndụ nke obodo Lusaka maka ememe otu narị afọ nke 'Lusaka 100'. Onechi gara n'ihu na-arụ ọrụ onye njikwa teknụzụ ozi maka ụlọ ọrụ mbupu mba ụwa ruo afọ iri. Mgbe ọ hapụsịrị ọrụ ahụ, ọ sonyeere ụlọ ọrụ mgbasa ozi South Africa a na-akpọ 'Jupiter Drawing Room' dị ka onye edemede. <ref name="onechi">{{Cite web|url=http://www.daily-mail.co.zm/art-keeps-my-soul-alive/|title=Art keeps my soul alive|publisher=Daily Mail|accessdate=5 October 2020}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[http://www.daily-mail.co.zm/art-keeps-my-soul-alive/ "Art keeps my soul alive"]. Daily Mail<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">5 October</span> 2020</span>.</cite></ref>'afọ 2014, ọ malitere ịga Rotary Club nke Lusaka Central, nke gbanwere ndụ ya gaa n'ihe ịga nke ọma. <ref name="lusaka" />'otu afọ ahụ, ọ rụrụ ọrụ na usoro ihe nkiri telivishọn Love Games, nke meriri Africa Magic Viewer's Choice Award . [1] N'afọ 2016, ọ rụrụ ọrụ dị ka 'Fletcher' na usoro ihe nkiri Zambezi Magic TV Fever . <ref name="lwen" /> Otu afọ ahụ, o mepụtara usoro weebụ a na-akpọ The Adventures of Duncan Hollywood: Rise of a Zambian Superstar . [1] Ọ pụtara dị ka onye ọbịa na onye ngosi nke otu n'ime ihe omume nke My Africa na Africa Channel. <ref name="lusaka" /> ahụ, ọ pụtara na nke ise nke My ''Lusaka m'' usoro My Africa nke gosipụtara na United States. <ref>{{Cite web|url=http://www.daily-mail.co.zm/onechi-presents-lusaka-africa/|title=Onechi presents His Lusaka on My Africa|publisher=Daily Mail|accessdate=5 October 2020}}</ref> N'afọ 2017, a họpụtara Onechi dị ka onye isi oche nke iri anọ na asatọ nke Rotary Club nke Lusaka Central na-aghọ onye kachasị nta iji jide ọnọdụ ahụ ruo ugbu a. Dị ka onye isi oche, ọ ghọrọ onye isi nke otu klọb nke rụrụ ọrụ ndị a ma ama dị ka iwu ụlọ ọgwụ Orthopaedic nke Ịtali, Kabulonga Youth Skills Training Centre na Vita-Nova maka ịnye ihe ọgwụ maka ụlọ ọgwụ Chongwe na Ụlọ Ọgwụ Ọzụzụ Mahadum (UTH) ngalaba ụmụaka iji gwọọ ọrịa obi na ahụ ọkụ. Klọb ahụ amalitela ọrụ akụrụ<ref name="onechi" /> ndị ọzọ dịka iwu ụlọ klas n'ime ime obodo nke Mpaghara Chibombo. == Ihe nkiri == {| class="wikitable" !Afọ !Ihe nkiri !Ọrụ !Ihe mgbochi. |- |2012 |''Mgbanwe'' |Onye na-emepụta ya | |- |2013 |''Obi amamikpe'' |Onye nduzi | |- |2014 |''Egwuregwu Ịhụnanya'' |Dị ka onye na-eme ihe nkiri | |- |2016 |''Okpomọkụ'' |Onye na-eme ihe nkiri: Fletcher | |- |2017 |''Afrịka m'' |Dị ka onye na-eme ihe ngosi |<ref>{{Cite web|url=https://afktravel.com/104015/my-lusaka-the-africa-channel/|title=My Lusaka, One Of Africa’s Best-Kept Secrets!|publisher=AFKTravel|accessdate=5 October 2020}}</ref> |} == Edensibia == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == * [https://giraffecreatives.com Ndị na-emepụta ihe] * [http://www.daily-mail.co.zm/zodwa-dancer-actress-stylist/ Zodwa: Onye na-agba egwú, onye na-eme ihe nkiri, onye na'emepụta ejiji] * [http://www.daily-mail.co.zm/show-more-local-films/ Gosi ihe nkiri ndị ọzọ dị n'ógbè ahụ] ọ ghọrọ onye isi nke otu klọb nke rụrụ ọrụ ndị a ma ama dị ka iwu ụlọ ọgwụ Orthopaedic nke Ịtali, Kabulonga Youth Skills Training Centre ama dị ka iwu ụlọ ọgwụ Orthopaedic nke ma ama dị ka iwu ụlọ ọgwụ Orthopaedic {{DEFAULTSORT:Lwenje, Onechi}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] [[Òtù:Pages with unreviewed translations]] 6qyk2uu9cw13nm0kw47w29ap97s8qb4 Musola Cathrine Kaseketi 0 37863 729043 722685 2026-09-29T16:17:11Z Epiphanus Jide 14249 Added defaultsort and databox 729043 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Musola Cathrine Kaseketi''' (amụrụ n'afọ 1968) bụ onye na-eme ihe nkiri na onye na-ahụ maka ihe ndị ruuru mmadụ na Zambia. <ref name="beast">{{Cite web|author=Warnke|first=Melissa Bachelor|title=A Lifetime of Art: Musola Cathrine Kaseketi|url=http://www.thedailybeast.com/witw/articles/2014/02/23/the-complexity-of-kindness-musola-cathrine-kaseketi.html|publisher=The Daily Beast|accessdate=11 March 2015}}</ref><ref name="huffpost">{{Cite web|author=Edine|first=Nicole|title=9 Women Who Are Taking The Lead In Places Where Men Rule|url=http://www.huffingtonpost.com/2014/03/25/women-entrepreneurs-devel_n_4980928.html|work=Huffington Post|date=25 March 2014|accessdate=11 March 2015}}</ref> bụ nwanyị mbụ na-eduzi ihe nkiri na Zambia. == Mbido ndụ na agụmakwụkwọ == A mụrụ Kaseketi n'ọnwa Ọktoba n'afọ 1968 na Solwezi, mana ọ nọrọ ihe ka ukwuu n'oge ọ bụ nwata na Kabwe n'ihi iwu gọọmentị. Dị ka nwatakịrị, njehie ahụike nke nwa akwụkwọ nọọsụ kpọnwụrụ otu n'ime ụkwụ ya; ọ nwere nsogbu ịgagharị agagharị n'ihi ya. Ọ zụrụ dị ka onye na-akwa ákwà na onye na-ese ihe tupu ọ kwaga [[Zimbabwe]] iji mụọ ihe nkiri. <ref name="timesofzambia">{{Cite news|author=Mwizabe|first=Gethsemane|title=Catherine Musola Kaseketi: Agile Filmmaker, Human Rights Activist|url=http://www.times.co.zm/?p=33506|accessdate=11 March 2015|work=Times of Zambia|date=4 September 2014|archive-date=2 April 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402163814/http://www.times.co.zm/?p=33506|url-status=dead}}</ref><ref name="beast" /> mechara gụsịrị akwụkwọ na Newtown Film and Television School na South Africa. <ref name="timesofzambia" /> oge na-aga, ọ gụrụ akwụkwọ maka iru eru na America na Europe, gụnyere ọmụmụ ihe na Mahadum Columbia's School of International and Public Affairs na ọzụzụ dị ka onye na-ahụ maka ịha nhata ndị nwere nkwarụ na International Labour Organization. == Ọrụ ihe nkiri == E wepụtara ihe nkiri mbụ ya, ''Suwi'' ("Okwukwe"), nke o dere, duzie ma mepụta, na 2009, ma gosipụta ya n'ọtụtụ mba Europe yana South Africa. Ọ duziri ihe omume nke ihe nkiri ncha nke Zambia bụ ''Kabanana'', yana ọtụtụ ihe ngosi. <ref name="timesofzambia" /> <ref name="beast" /> bụ onye guzobere Vilole Images, ntọala na-enweghị uru nke na-akụziri ndị na-eme ihe nkiri na Zambia. Ruo ugbu a, ọ duziri ihe nkiri atọ: ''Suwi'', Dreams of Forgotten Youth (2012) na Broken Hill Man (2013), yana ihe nkiri ụmụ akwụkwọ, Making a Difference in Life (1999). O guzobekwara mmemme ihe nkiri mba ụwa mbụ nke Zambia, ''Shungu Namutitima'' ("Smoke That Thunders"). <ref name="timesofzambia" /> Kaseketi bụ onye nhazi Zambia na South Africa nke ArtWatch International, ma bụrụkwa onye isi oche nke Zambia Society for Cinematographers . <ref name="timesofzambia" /> == Ọrụ gbasara ihe ndị ruuru mmadụ == N'oge na-adịghị anya mgbe a tọhapụrụ ''Suwi'', otu ìgwè ụmụ nwanyị nwere nkwarụ nke ihe nkiri ahụ kpaliri bịakwutere Kaseketi. Ya na ha guzobere Pachibwanse Corner, ma ọ bụ Women's Meeting Place, ọrụ iji zụlite obodo nta ma melite ndụ ụmụ nwanyị nwere nkwarụ. <ref name="timesofzambia" /> <ref name="beast" />'ime ihe nkiri ya na ihe ngosi ya na-ekwu maka nsogbu mmekọrịta mmadụ na ibe ya na-emetụta ụmụ nwanyị nwere nkwarụ. == Edensibia == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == ahụ kpaliri bịakwutere Kaseketi. Ya na ha guzobere Pachibwanse Corner, ma ọ bụ Women's Meeting Place, ọrụ iji zụlite obodo nta ma melite {{DEFAULTSORT:Kaseketi, Musola Cathrine}} * {{IMDb name|6523811|Musola Cathrine Kaseketi}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 8qpubx3t8jjk1g39zhntsn0vim0oath Owas Ray Mwape 0 37864 729044 209947 2026-09-29T16:18:09Z Epiphanus Jide 14249 Added defaultsort and databox 729044 wikitext text/x-wiki {{Databox}} <ref name="daily">{{Cite web|url=http://www.daily-mail.co.zm/owas-premieres-secrets-untold/|title=Owas premieres Secrets Untold|publisher=daily-mail|accessdate=25 October 2020}}</ref>'''Owas Ray Mwape''', bụ onye na-eme ihe nkiri, onye na-ese ihe nkiri na onye edemede na Zambia. Onye <ref>{{Cite web|url=https://mubi.com/cast/owas-ray-mwape|title=OWAS RAY MWAPE: ACTOR|publisher=MUBI|accessdate=25 October 2020}}</ref>-eme ihe nkiri nwere nkà dị ukwuu, Mwape malitere ọrụ ya dị ka onye na-eme egwuregwu ma bụrụ onye a maara nke ọma maka ọrụ ya na Mwansa the Great, ''Suwi'' na Fever . [1] == Ndụ onwe onye == A mụrụ ya na Ndola. <ref>{{Cite web|url=https://zambiareports.com/2013/05/29/celebrity-life-saboi-testifies-against-hubbys-fraud/|title=Celebrity Life: Saboi Testifies against Hubby’s Fraud|publisher=zambiareports|accessdate=25 October 2020|archivedate=29 October 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201029184050/https://zambiareports.com/2013/05/29/celebrity-life-saboi-testifies-against-hubbys-fraud/}}</ref> lụrụ onye na-agụ egwú na Zambia, Saboi Imboela. <ref>{{Cite web|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/8375291.stm|title=Zambia's celebrity couple reveal wife-beating past|publisher=BBC|accessdate=25 October 2020}}</ref> mechara gbaa alụkwaghịm ebe Imboela kpughere ime ihe ike n'ụlọ site n'aka Owas. Otú <ref>{{Cite web|url=https://www.zambianobserver.com/i-dont-discuss-my-exs-private-life-owas-ray-mwape/|title=I DON’T DISCUSS MY EX’S PRIVATE LIFE – Owas Ray Mwape|publisher=zambianobserver|accessdate=25 October 2020|archivedate=21 November 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211121145225/https://www.zambianobserver.com/i-dont-discuss-my-exs-private-life-owas-ray-mwape/}}</ref> dị, Owas mechara gọnahụ ebubo na asịrị ụgha banyere ya na Imboela. == Ọrụ == Mwape enwetala ihe nrite mba maka onye na-eme ihe nkiri kacha mma maka afọ atọ n'usoro nke 1990, 1991 na 1992, na-aghọ naanị onye Zambia iji nweta mmeri a ruo ugbu a. O bu ụzọ mee ihe nkiri telivishọn bụ ''Kabanana'' site na 2004 ruo 2008. Mgbe ahụ, ọ pụtara na ọtụtụ ihe nkiri na usoro ihe nkiri dịka The Lawyer, ''Redbag'', Complicated Affairs, Justice at Stake, The Wife, Mwansa the Great, ''Chidongo'', The ticket, A beautiful Lie and Guilt. N'afọ 2013, o guzobere ụlọ ọrụ mmepụta ihe nke ya 'Owas Films' wee tụgharịa na ime ihe nkiri oge niile. N'afọ 2015, o duziri ihe nkiri abụọ ''Chenda'' na Secrets Untold ebe nke ikpeazụ nwere mmalite ya na Ster Kinekor na Lusaka . <ref name="daily"/> N'afọ 2016, ọ duziri ihe nkiri Strictly By Invitation nke Robam Mwape dere ma Adorah Mwape mepụtara. Ihe nkiri ahụ gosipụtara ndị ikwu <ref>{{Cite web|url=http://www.daily-mail.co.zm/the-mwapes-a-family-of-actors/|title=The Mwapes: A family of actors|publisher=daily-mail|accessdate=25 October 2020}}</ref> ndị ezinụlọ Mwape: Clive Mwape, Mercy Mwape, Prudence Mwape, Katongo Mwape, Maxwell Mwape tinyere Owas, Robam na Adorah. == Ihe nkiri == {| class="wikitable" !Afọ !Ihe nkiri !Ọrụ !Ụdị !Ihe mgbochi. |- |2010 |''Suwi'' |Dr. Chimba |Ihe nkiri | |- |2011 |''Mwansa Onye Ukwu'' |Onye na-eme ihe nkiri, onye edemede |Ihe nkiri dị mkpirikpi | |- |2012 |''Africa nke Mbụ: Mpịakọta nke Abụọ'' |Mwansa (onye toro eto) |Ihe nkiri vidio | |- |2015 |''Kabanana'' |Chembo |Ihe nkiri TV | |- |2018 |''Okpomọkụ'' |Marlon |Ihe nkiri TV | |} == Edensibia == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == * {{IMDb name|nm0643668}} * [https://zambianbusinesstimes.com/topstar-partners-with-local-producer-owas-ray-mwape/ Ndị mmekọ Topstar na onye na-emepụta ihe n'ógbè ahụ bụ Owas Ray Mwape] * [https://web.archive.org/web/20201101154353/https://zambezimagic.dstv.com/show/zathu/videos/zathu/video Ihe Ndị Dị Mkpa Zathu - Owas Ray Mwape]ihe nkiri telivishọn bụ Kabanana site na 2004 ruo 2008. Mgbe ahụ, ọ pụtara na ọtụtụ ihe nkiri na usoro ihe nkiri dịka The Lawyer, Redbag  {{DEFAULTSORT:Mwape, Owas Ray}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] gu5chnyjjy8z0sz2f2po37d0nonms9u Becky Ngoma 0 37865 729045 538634 2026-09-29T16:18:57Z Epiphanus Jide 14249 Added databox 729045 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Becky Ngoma''', bụ [[Zambia|Onye Zambia]] na-eme ihe nkiri na onye edemede. <ref>{{Cite web|url=https://mubi.com/cast/becky-ngoma|title=BECKY NGOMA: ACTOR|publisher=MUBI|accessdate=25 October 2020}}</ref> Onye <ref name="nkwazimagazine">{{Cite web|url=https://www.nkwazimagazine.com/becky-ngoma/|title=QUEEN OF ZAMBIAN TV -BECKY NGOMA|publisher=nkwazimagazine|accessdate=25 October 2020}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.nkwazimagazine.com/becky-ngoma/ "QUEEN OF ZAMBIAN TV -BECKY NGOMA"]. nkwazimagazine<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 October</span> 2020</span>.</cite></ref>-eme ihe nkiri, Mwape malitere ọrụ ya dị ka onye na-eme egwuregwu ma bụrụ onye a maara nke ọma maka ọrụ ya na Mwansa the Great, I Am Not a Witch na Temzu Town . [1] Ewezuga ime ihe nkiri, ọ bụkwa onye nduzi na onye na-emepụta ihe. == Ndụ onwe onye == A mụrụ ya na Lusaka, Zambia. Ọ gụsịrị akwụkwọ na mmepụta TV na Zambia Institute of Mass Communication (ZAMCOM). <ref name="africa">{{Cite web|url=https://africafilmproducers.org/membership/becky-ngoma-2/|title=Becky Ngoma|publisher=Africa Film Producers|accessdate=25 October 2020|archivedate=21 November 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211121144433/https://africafilmproducers.org/membership/becky-ngoma-2/}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">. Africa Film Producers. Archived from on 21 November 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 October</span> 2020</span>.</cite></ref> == Ọrụ == Ọ rụrụ ọrụ dị ka onye na-eme ihe nkiri na onye edemede n'ọtụtụ usoro telivishọn dị ka, ''Kabanana'', Zambia's first soapie and Love Games and Fever nakwa na fim, ''Suwi'' na Mwansa the Great . <ref>{{Cite web|url=https://www.allocine.fr/personne/fichepersonne_gen_cpersonne=569807.html|title=Becky Ngoma Actrice|publisher=allocine|accessdate=25 October 2020}}</ref> Ka ọ dịgodị, ọ rụrụ ọrụ na setịpụ nke ihe nkiri ncha na-ewu ewu na South Africa, Generations. Ọ bụkwa onye edemede maka usoro telivishọn a ma ama ''Zuba'', telenovela mbụ nke Zambia, nke na-egosi na Zambezi Magic. <ref name="nkwazimagazine"/> mekwara ihe nkiri a ma ama nke a na-akpọ I Am Not a Witch nke ghọrọ ihe nkiri BAFTA na-emeri na ọrụ 'Bwalya'. O ritere ọtụtụ ihe nrite maka edemede edemede ya dịka; 2014 Zambia Film, Television and Radio Awards (Zafta) Award maka onye edemede kachasị mma, 2016 Zafta Award maka usoro telivishọn kachasị mma, na 2018 Zambia women awards for Woman of The Year . <ref name="africa"/> == Ihe nkiri == {| class="wikitable" !Afọ !Ihe nkiri !Ọrụ !Ụdị !Ihe mgbochi. |- |2011 |''Mwansa Onye Ukwu'' |Onye na-eme ihe nkiri: Nne, onye na-emepụta ejiji |Ihe nkiri dị mkpirikpi | |- |2017 |''Amaghị m Onye amoosu'' |Onye na-eme ihe nkiri: Bwalya |Ihe nkiri | |- |TBD |''Obodo Temzu'' |onye edemede |Obere ihe nkiri TV | |} == Ihe odide == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == * {{IMDb name|nm4145631}} * [https://anchor.fm/conversationswithleelabee/episodes/Of-Storytelling-and-Filmmaking-with-Becky-Ngoma-eibrcg Akụkọ na ime ihe nkiri na Becky Ngoma] rụrụ ọrụ na setịpụ nke ihe nkiri ncha na-ewu ewu na South Africa, Generations. Ọ bụkwa onye edemede maka usoro telivishọn {{DEFAULTSORT:Ngoma, Becky}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] fah47cvr2g58y97x26rnyx89vl167n3 Cassie Kabwita 0 37867 729046 725705 2026-09-29T16:19:55Z Epiphanus Jide 14249 Added defaultsort and databox 729046 wikitext text/x-wiki {{Databox}} <ref>{{Cite web|date=2024-01-04|title=ZAMBIAN FILMMAKER and actress Cassie Kabwita famously known as KING CASSIE says she is pleased with her new call as a 'Rotarian'.|url=https://dailynationzambia.com/2024/01/rotary-call-excites-zed-actress-king-cassie/|accessdate=2024-01-04|work=Daily Nation|language=en|archive-date=2025-11-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20251109180814/https://www.dailynationzambia.com/2024/01/rotary-call-excites-zed-actress-king-cassie/|url-status=dead}}</ref>'''Cassie Kabwita''' (amụrụ n'October 13, 1988) bụ onye Zambia na-eme ihe nkiri na Onye na-emepụta ihe nkiri na Rotarian . <ref name=":4">{{Cite web|author=John|date=2021-10-29|title=Afronista Spotlight: Is King Cassie Kabwita Really The Pioneer Of Zambia Movie Industry?|url=https://africanvibes.com/afronista-spotlight-is-king-cassie-kabwita-really-the-pioneer-of-zambia-movie-industry/|accessdate=2023-12-26|work=African Vibes|archivedate=2023-12-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231226023134/https://africanvibes.com/afronista-spotlight-is-king-cassie-kabwita-really-the-pioneer-of-zambia-movie-industry/}}</ref> A maara ya maka ọrụ ya na ụlọ ọrụ ihe nkiri Zambia na Tanzania. Cassie <ref>{{Cite web|author=Director|first=Kelechi Eke, Founder/|title=THE AFRICAN FILM FESTIVAL (TAFF) - Bridging Cultures Through Film|url=http://www.theafricanfilmfestival.org/|accessdate=2024-01-03|work=The African Film Festival|language=en-US}}</ref> onye nnọchi anya African Film Festival (TAFF) na Dallas [1] == Mbido ndụ na agụmakwụkwọ == Cassie <ref>{{Cite web|date=2021-01-30|title=Cassie Kabwita’s Story|url=https://www.georgeayee.com/emerging-heroes/cassie-kabwitas-story|accessdate=2024-01-02|work=Dr. George Ayee|language=en-US|archivedate=2024-01-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240102214538/https://www.georgeayee.com/emerging-heroes/cassie-kabwitas-story}}</ref> onye Lunda sitere na Chief Kakoma na Mwinilunga District nke dị na North Western Province ma amụọ ya na Ndola Central Hospital, na Ndola, Copperbelt Province na Zambia.&nbsp; Kabwita gara Buteko Basic School ma bụrụ onye isi nwanyị na Luanshya Girls High School. <ref>{{Cite news|title=Cassie Kabitwa Zambian Actress who wants to put her mark in film industry|url=http://swahiliworldplanet.blogspot.com/2014/11/cassie-kabitwa-zambian-actress-who.html|accessdate=3 October 2019|publisher=swahiliworldplanet.blogspot.com}}</ref> gụrụ azụmahịa ile ọbịa na Speciss College na Herbert Chitepo campus na Harare, Zimbabwe, ma gụsịrị akwụkwọ na 2009. == Ọrụ == Cassie malitere ọrụ ime ihe nkiri ya na 2006 na ihe nkiri ihe nkiri, mana o mere ihe nkiri mbụ ya na 2009, ebe ọ rụrụ obere ọrụ na ihe nkiri egwu nke Tanzania, Roho Sita ma bụrụ onye na-eme ihe nkiri na onye na-emepụta Sweet Revenge. N'afọ 2010, a họpụtara ya na ihe nkiri Familia Yangu, ebe ọ na-arụ ọrụ abụọ, otu dị ka nne nke ụmụ abụọ na nke abụọ dị ka agadi nwanyị na-achọ ọrụ dị ka odibo. Ọganihu <ref>{{Cite web|author=Editor|first=Online|date=2013-07-29|title=‘Love Games’ Season II back on air {{!}} Lusaka Voice|url=https://www.lusakavoice.com/2013/07/29/love-games-season-ii-back-on-air/|accessdate=2024-01-03|language=en-US|archivedate=2025-11-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20251111164649/https://lusakavoice.com/2013/07/29/love-games-season-ii-back-on-air/}}</ref> bịara na 2012 dị ka onye na-eme ihe nkiri na Zambia TV series Love Games . <ref>{{Cite web|title=Love Games (TV series) - Chalo Chatu, Zambia online encyclopedia|url=http://chalochatu.org/Love_Games_(TV_series)|accessdate=2024-01-03|work=chalochatu.org}}</ref> N'afọ 2013 o mere nke mbụ ya n'azụ igwefoto, ka ọ na-emepụta ma na-arụ ọrụ dị mkpa na ihe nkiri Guilt . <ref>{{Cite web|title=Filamu ya ‘Guilt’ aliyocheza Hemedy na Cassie Kabwita wa Zambia kutoka July 18 – Bongo5.com|url=https://bongo5.com/filamu-ya-guilt-aliyocheza-hemedy-na-cassie-kabwita-wa-zambia-kutoka-july-18-05-2014/|accessdate=2024-01-03|work=bongo5.com}}</ref> <ref>{{Cite web|date=2015-09-30|title=Zambia : Actress Cassie Kabwita gets Rising Star Award|url=https://www.lusakatimes.com/2015/09/30/actress-cassie-kabwita-gets-rising-star-award/|accessdate=2024-01-02|language=en-GB}}</ref> nrite Mwape Peer <ref>{{Cite web|title=Winners – Mwape Peer Awards|url=http://www.mwape.com/winners-2/|accessdate=2024-01-02|language=en|archivedate=2024-01-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240102214538/http://www.mwape.com/winners-2/}}</ref> [[New York City|New York]], na United States of America sọpụrụ ya na ihe nrite kachasị mma na 2015 maka onyinye ya na ihe nkiri Zambia na-eme ka ọ bụrụ onye na-eme ihe nkiri mbụ natara onyinye ahụ. <ref>{{Cite web|date=2016-04-27|title=Zambia : Zambian Movie on GBV coming soon|url=https://www.lusakatimes.com/2016/04/27/zambian-movie-gbv-coming-soon/|accessdate=2024-01-03|language=en-GB}}</ref><ref name=":0">{{Cite news|author=Kelvin|first=Kachingwe|date=September 2, 2016|title=Cassie shoots sexual abuse movie Kwacha|work=daily-mail.co.zm|url=https://www.daily-mail.co.zm/cassie-shoots-sexual-abuse-movie-kwacha/|accessdate=September 19, 2019}}</ref>'afọ 2017, o mepụtara ihe nkiri ya nke abụọ Sound of Silence, ya na [[Jessie Chisi]] iji mee ka a mara banyere ime ihe ike metụtara mmekọahụ na okike ma gosipụta ndị na-eme ihe nkiri Tanzania na Zambia. <ref>{{Cite web|date=2017-06-22|title=Cassie to manage Miss Zambia|url=https://zambia24.com/cassie-to-manage-miss-zambia/|accessdate=2024-01-03|work=Zambia 24 - Zambia's leading Online News website|language=en-US|archivedate=2024-01-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240103105526/https://zambia24.com/cassie-to-manage-miss-zambia/}}</ref> họpụtakwara ya dị ka onye njikwa mba maka Miss Zambia na 2017 [1] <ref>{{Cite web|date=2018-04-08|title=Cassie graces Sinema Zetu|url=https://zambia24.com/cassie-graces-sinema-zetu/|accessdate=2024-01-02|work=Zambia 24 - Zambia's leading Online News website|language=en-US|archivedate=2024-01-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240102214539/https://zambia24.com/cassie-graces-sinema-zetu/}}</ref>'ụbọchị mbụ n'ọnwa Eprel afọ 2018, a kwanyeere Kabwita ugwu iji nye onyinye abalị mbụ nke Sinema Zetu International Film Festival na onye isi ala nke anọ nke Tanzania bụ Jakaye Mrisho Kikwete, Wema Sepetu na [[Diamond Platnumz]] iji nye onyinye maka onye na-eme ihe nkiri kacha mma.&nbsp; == Ihe nkiri == === Onye nduzi / onye edemede / onye na-emepụta === {| class="wikitable sortable" width="90%" ! scope="col" style="width:2em;" |Afọ ! scope="col" style="width:9em;" |Aha ya ! scope="col" style="width:2em;" |Onye edemede ! scope="col" style="width:2em;" |Onye na-emepụta ya |- |2010 |''Òtù nke atọ''|{{Ya}}|{{Ya}} |- |2014 |''Obi amamikpe / Hatia''| {{Ya}} | {{Ya}} |- |2017 |''Kwacha / Imetosha''| {{Ya}} | {{Ya}} |} === Onye na-eme ihe nkiri === {| class="wikitable" |+Ọrụ fim !Afọ !Aha ya !Ọrụ !Ihe odide |- | rowspan="2" |2009 |''Roho Sita'' |Obere |Nke Ommy-D duziri |- |''Ịbọ ọbọ dị ụtọ'' |Ọrụ dị ala, Onye nduzi |Nke Nasir Muhammed mepụtara Nke Ommy-D duziri |- |2010 |''Ezinụlọ Yangu'' |Onye na-eduzi / Onye na-emepụta |Mepụtara site na Poyaga Production Nke Goodluck Komba duziri |- | rowspan="2" |2013 |''Obi amamikpe / Hatia'' |Onye na-eme ihe nkiri | |- |''Vita Baridi''<ref name=":2">{{Cite web|title=Women In Filmmaking|url=https://sotambe.org/women-in-filmmaking|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201014145646/https://sotambe.org/women-in-filmmaking|archivedate=2020-10-14|accessdate=2019-10-03|work=sotambe.org}}</ref> |Ọrụ Ndị Na-edu |Mepụtara site na Jerusalem Films Production Nke Jacob Steven duziri |- |2014 |''Mzee wa Swagga''<ref name=":2" /> |Ọrụ Ndị Na-edu |Ihe nkiri Jerusalem mepụtara Nke Jacob Stevens duziri |- |2015 |''Mmiri ma ọ bụ Mmiri: Njem Dị Ize Ndụ'' |Ọrụ Nkwado |Nke Prince Richard mepụtara Nke [[Ike Nnewogbi]] duziri |- |2015 |''Ihe Nzuzo A Na-akọwaghị'' |Ọrụ Ndị Na-edu |Ọ bụ Owas Ray Mwape mepụtara ma duzie ya |- |2018 |''Onye Gbalaga''<ref>{{Cite web|url=http://www.daily-mail.co.zm/cassie-in-nollywoods-fugitive/|title=Cassie in Nollywood's 'Fugitive' – Zambia Daily Mail|work=www.daily-mail.co.zm|accessdate=2019-10-09}}</ref> |Nkwado |Nke Diamond Image mepụtara Nke Andy Boyo duziri |- |2019 |''Ọrụ na-adịghị''<ref name=":3">{{Cite web|date=2019-05-28|title=Cassie Kabwita 'Off Duty|url=https://www.thezambiansun.com/cassie-kabwita-off-duty/|accessdate=2019-09-19|work=The Lusaka Sun|language=en-US|archivedate=2019-09-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190920100914/https://www.thezambiansun.com/cassie-kabwita-off-duty/}}</ref> | | |- | |Òtù nke Atọ |Onye ndu, Onye na-emepụta ihe nkiri, onye na'ihe nkiriOnye edemede |Nke [[Okechukwu Oku]] duziri |- | |Eze Nwanyị Ya |Nkwado |Nke Charles Uwagbi duziri |- |2020 |Kavundula |Onye ndu, Onye na-emepụta ihe nkiri, onye na'ihe nkiriOnye edemede |Nke [[Thandi Vundamina]] duziri |} {| class="wikitable" |+Ihe ngosi TV !Afọ !Aha ya !Ọrụ !Ihe edeturu |- |2023 |Repoti Oge 1 na 4&nbsp; |Onye ndu |Ihe nkiri Jerusalem mepụtara maka Sinema Zetu On Azam TV Nke Jacob Stevens duziri |- |2021 |Uncle Limbani Oge nke 2 na nke 3 |Nkwado |Mepụtara site na New Norm Media maka Zambezi Magic On DSTv <ref>{{Cite web|title=Uncle Limbani|url=https://dstv-fe-zambezimagic-prod.s3.us-east-1.amazonaws.com/zambezimagic/en-gh/show/uncle-limbani|accessdate=2024-01-03|work=Zambezi Magic - Uncle Limbani|language=en}}</ref>Nchịkọta site <ref>{{Cite web|date=2023-04-17|title=AMVCA 2023: Full list of AMVCA award nominees as Anikulapo, King of Thieves, Brotherhood battle for win|url=https://www.bbc.com/pidgin/articles/cv292ql866do|accessdate=2024-01-03|work=BBC News Pidgin}}</ref> Jordan Muyembi Nọpụtara maka Best Original Comedy Series na 2023 AMVCA [1] |- |2020 |Oge Mungoma 1 na 2&nbsp; |Nkwado |Mepụtara site <ref>{{Cite web|title=Mungoma|url=https://dstv-fe-zambezimagic-prod.s3.us-east-1.amazonaws.com/zambezimagic/en-gh/show/mungoma|accessdate=2024-01-03|work=Mungoma|language=en}}</ref> Upfront Media maka Zambezi Magic On Dstv [1]&nbsp; Nke Maynard Muchangwe duziri |- |2018 |Oge 1 na 2 |Nkwado |Nke Mingeli Palata mepụtara Nke Maynard Muchangwe duziri |- |2012 |Egwuregwu Ịhụnanya Oge 1 na Oge 2 |Ọrụ Ndị Na-edu |Mepụtara site na Media 365 Maka USAID Nke Jeff Sitali duziri |} {| class="wikitable" |+Egwuregwu vidio !Afọ !Abụ !Onye na-eti egwu !Vidio na [[YouTube]] |- |2011 |"Njiwa" |Mangustino | |- |2014 |"Shalapo" |B'Flow | |- | rowspan="2" |2015 |"WANGA Wanga" |Bryan | |- |"Basazibe" |Agha | |- |2018 |"Ihe niile ka mma" |[[Macky 2]] feat. Ịgba ọsọ ndụ | |} == Onyinye na nhọpụta == {| class="wikitable" |+ !Afọ !Ihe nrite !Ụdị !Nsonaazụ |- | rowspan="5" |2014 | rowspan="5" |Ihe nrite ZAFTA |Ihe nkiri Kasị Mma | style="background: #ddffdd" |Mmeri |- |Onye nchịkọta akụkọ kacha mma | style="background: #ddffdd" |Mmeri |- |Ụda Kasị Mma | style="background: #ddffdd" |Mmeri |- |Onye na-eme ihe nkiri kacha mma | style="background: #ffdddd" |Ndị a họpụtara |- |Foto Kasị Mma | style="background: #ddffdd" |Mmeri |- | rowspan="2" |2015 |Ihe nrite ZAFTA |Onye na-eme ihe nkiri kacha mma | style="background: #ddffdd" |O meriri<ref>{{Cite web|url=http://www.lusakavoice.com/2015/11/20/owas-cassie-win-big-at-2015-zaftar-awards/|title=Owas, Cassie win big at 2015 ZAFTAR Awards|work=Lusaka Voice|language=en-US|accessdate=2019-10-03|archivedate=2019-10-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191003082611/http://www.lusakavoice.com/2015/11/20/owas-cassie-win-big-at-2015-zaftar-awards/}}</ref> |- |Ihe nrite Mwape Pee |Kpakpando Uprising Kasị Mma | style="background: #ddffdd" |<ref>{{Cite web|url=http://www.mwape.com/index.php/winners|title=Winners|work=www.mwape.com|accessdate=2019-10-03|archivedate=2019-10-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191003082607/http://www.mwape.com/index.php/winners}}</ref> meriri [1] <ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.lusakatimes.com/2015/09/30/actress-cassie-kabwita-gets-rising-star-award/|title=Zambia: Actress Cassie Kabwita gets Rising Star Award|date=2015-09-30|work=LusakaTimes.com|language=en-GB|accessdate=2019-10-03}}</ref> |- |2016 |Ihe nrite Zee Music |Onye na-eme ihe nkiri kacha mma | style="background: #ddffdd" |<ref>{{Cite web|url=https://www.zambianmusic.net/7345/nominees-for-the-zambian-zeemusic-awards-2016-announced.html|title=Nominees For The Zambian ZeeMusic Awards 2016 Announced|work=ZambianMusic.net|accessdate=2019-10-03|archivedate=2019-10-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191003074357/https://www.zambianmusic.net/7345/nominees-for-the-zambian-zeemusic-awards-2016-announced.html}}</ref> meriri [1] |- | rowspan="5" |2017 |Onyinye Ụmụ nwanyị Zambia |Nwaanyị Zambia nke Afọ na fim | style="background: #ffdddd" |Ndị a họpụtara |- | rowspan="3" |<ref>{{Cite web|title=Times of Zambia {{!}} 2017 ZAFTAs enthralling!|url=https://www.times.co.zm/?p=94734|accessdate=2024-01-03|language=en-US|archivedate=2024-01-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240103143342/https://www.times.co.zm/?p=94734}}</ref> ZAFTA Awards [1] |Foto Kasị Mma | style="background: #ffdddd" |Ndị a họpụtara |- |Onye na-eme ihe nkiri kacha mma | style="background: #ddffdd" |Mmeri |- |Ihe nkiri Kasị Mma | style="background: #ffdddd" |Ndị a họpụtara |- |Ihe nrite Zee Music |Onye na-eme ihe nkiri kacha mma | style="background: #ddffdd" |<ref>{{Cite web|url=https://zambianmusicblog.co/2017-zeemusic-creative-awards-winners-list/|title=2017 ZeeMusic Creative Awards Winners List|date=2017-12-04|work=Zambian Music Blog|language=en-US|accessdate=2019-10-08}}</ref> meriri [1] |- | rowspan="2" |2018 | rowspan="2" |Ogbugbu Mba nke Media Arts (NAMA) |Onye na-eme ihe nkiri | style="background: #ddffdd" |Mmeri |- |Onye na-emepụta ihe nkiri kacha pụta ìhè | style="background: #ddffdd" |Mmeri |- | rowspan="5" |2019 |Emume ihe nkiri mba ụwa nke Shungu Namutitima |Foto Zambia Kasị Mma | style="background: #ddffdd" |Mmeri |- |Sinema Zetu International Film Festival - Dar-Es-Salaam Tanzania&nbsp; |Ihe nkiri World Cinema (Kwacha) | style="background: #ffdddd" |Onye a họpụtara |- | rowspan="2" |Ngoma Awards - Lusaka Zambia |Ihe nkiri Kasị Mma (Kwacha) | style="background: #ddffdd" |Onye mmeri |- |Onye na-eme ihe nkiri kacha mma (Kwacha) | style="background: #ffdddd" |Onye a họpụtara |- |Sotambe International Film Festival - Kitwe Zambia&nbsp; |Ihe nkiri kacha mma (Kwacha) | style="background: #ddffdd" |Onye mmeri |- | rowspan="3" |2020 |2020 African Magic Viewers' Choice Awards |Ihe nkiri kacha mma nke South Africa (Kwacha) | style="background: #ffdddd" |Onye a họpụtara |- | rowspan="2" |Emume ihe nkiri Afrịka |Ihe nkiri dị mkpirikpi kacha mma nke ndịda Afrịka | style="background: #ffdddd" |Onye a họpụtara |- |Onye na-eme ihe nkiri kacha mma na fim | style="background: #ffdddd" |Onye a họpụtara |} == Edensibia == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == {{DEFAULTSORT:Kabwita, Cassie}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] kq6pe0e5izqs44tolp24s68aoysjiip Maria João Ganga 0 37869 729048 725832 2026-09-29T16:22:02Z Epiphanus Jide 14249 729048 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Maria João Ganga''' bụ onye nduzi ihe nkiri na onye edemede ihe nkiri nke [[Angola]], nke a maara nke ọma maka ịbụ nwanyị mbụ mere ihe nkiri zuru oke na Angola. E wepụtara ihe nkiri ya bụ Hollow City (Na Cidade Vazia), nke o dere ma duzie na 2004.<ref name="Africultures">{{Cite web|title=Maria João Ganga|url=http://africultures.com/personnes/?no=5802|work=Africultures|accessdate=1 July 2018}}</ref> Ihe nkiri ahụ meriri Special Jury Prize<ref name="Dennis Grunes literary critic">{{Cite web|title=HOLLOW CITY (Maria João Ganga, 2004)|url=https://grunes.wordpress.com/2007/02/01/hollow-city-maria-joao-ganga-2004/|work=Dennis Grunes film blog|accessdate=1 July 2018}}</ref> 2004 Paris Film Festival . [1] == Akụkọ ndụ == Ganga gara Ecole Superieure Libre<ref name="Rotterdam Film Festival">{{Cite web|title=Maria Joao Ganga|url=https://iffr.com/en/persons/maria-joao-ganga|work=International Film Festival Rotterdam|accessdate=1 July 2018|archivedate=10 November 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201110111650/https://iffr.com/en/persons/maria-joao-ganga}}</ref>'Etudes Cinématographiques, (ESEC) ụlọ akwụkwọ ihe nkiri na Paris. Ganga dere ihe nkiri maka Hollow City, dabere na akwụkwọ akụkọ nke Artur Carlos Maurício Pestana dos Santos (Pepetela). A na-eme ihe nkiri ahụ na 1991 n'oge agha obodo Angola. Nke<ref name="Dennis Grunes literary critic"/> bụ akụkọ banyere ndụ agha mebiri. Akụkọ ahụ na-elekwasị anya n'otu nwata nwoke dị afọ iri na otu, N'dala (Roldan Pinto João), onye hụrụ ogbugbu ndị agha gburu ezinụlọ ya n'obodo ya bụ Bie. N'dala na ụmụaka ndị ọzọ na-enweghị nne na nna napụtara ma kpọga ha Luanda, isi obodo [[Angola]] site n'aka onye nọn ozi ala ọzọ.<ref name="Global Film Initiative">{{Cite web|title=HOLLOW CITY a film by Maria João Ganga|url=http://www.globalfilm.org/catalogue/hollow_city.htm|work=Global Film Initiative|accessdate=1 July 2018|archivedate=20 January 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070120074614/http://globalfilm.org/catalogue/hollow_city.htm}}</ref>'dala gbapụrụ ma na-awagharị n'etiti nnukwu obodo ahụ ebe ọ na-eche ọtụtụ ihe ịma aka ihu. Ganga rụrụ ọrụ dị ka osote onye nduzi na ihe nkiri ''Rostov-Luanda'' nke Abderrahmane Sissako.<ref name="Rotterdam Film Festival"/> dekwara ma duzie maka ihe nkiri. == Ihe nkiri == {| class="wikitable" !Afọ !Ihe nkiri !Ọrụ !Ihe edeturu |- |2004 |Obodo Hollow (Na Obodo Ofu) |Onye nduzi |Ihe nkiri Agha Obodo Angola |- |1997 |''Rostov-Luanda'' |Onye na-enyere onye nduzi aka |Ihe nkiri e mere na [[Angola]] |- |} == Edensibia == {{Reflist}}{{Authority control}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 8zi86dgmdy45kivtydiizbna64l35ny 729051 729048 2026-09-29T16:24:24Z Epiphanus Jide 14249 729051 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Maria João Ganga''' bụ onye nduzi ihe nkiri na onye edemede ihe nkiri nke [[Angola]], nke a maara nke ọma maka ịbụ nwanyị mbụ mere ihe nkiri zuru oke na Angola. E wepụtara ihe nkiri ya bụ Hollow City (Na Cidade Vazia), nke o dere ma duzie na 2004.<ref name="Africultures">{{Cite web|title=Maria João Ganga|url=http://africultures.com/personnes/?no=5802|work=Africultures|accessdate=1 July 2018}}</ref> Ihe nkiri ahụ meriri Special Jury Prize<ref name="Dennis Grunes literary critic">{{Cite web|title=HOLLOW CITY (Maria João Ganga, 2004)|url=https://grunes.wordpress.com/2007/02/01/hollow-city-maria-joao-ganga-2004/|work=Dennis Grunes film blog|accessdate=1 July 2018}}</ref> 2004 Paris Film Festival . [1] == Akụkọ ndụ == Ganga gara Ecole Superieure Libre<ref name="Rotterdam Film Festival">{{Cite web|title=Maria Joao Ganga|url=https://iffr.com/en/persons/maria-joao-ganga|work=International Film Festival Rotterdam|accessdate=1 July 2018|archivedate=10 November 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201110111650/https://iffr.com/en/persons/maria-joao-ganga}}</ref>'Etudes Cinématographiques, (ESEC) ụlọ akwụkwọ ihe nkiri na Paris. Ganga dere ihe nkiri maka Hollow City, dabere na akwụkwọ akụkọ nke Artur Carlos Maurício Pestana dos Santos (Pepetela). A na-eme ihe nkiri ahụ na 1991 n'oge agha obodo Angola. Nke<ref name="Dennis Grunes literary critic"/> bụ akụkọ banyere ndụ agha mebiri. Akụkọ ahụ na-elekwasị anya n'otu nwata nwoke dị afọ iri na otu, N'dala (Roldan Pinto João), onye hụrụ ogbugbu ndị agha gburu ezinụlọ ya n'obodo ya bụ Bie. N'dala na ụmụaka ndị ọzọ na-enweghị nne na nna napụtara ma kpọga ha Luanda, isi obodo [[Angola]] site n'aka onye nọn ozi ala ọzọ.<ref name="Global Film Initiative">{{Cite web|title=HOLLOW CITY a film by Maria João Ganga|url=http://www.globalfilm.org/catalogue/hollow_city.htm|work=Global Film Initiative|accessdate=1 July 2018|archivedate=20 January 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070120074614/http://globalfilm.org/catalogue/hollow_city.htm}}</ref>'dala gbapụrụ ma na-awagharị n'etiti nnukwu obodo ahụ ebe ọ na-eche ọtụtụ ihe ịma aka ihu. Ganga rụrụ ọrụ dị ka osote onye nduzi na ihe nkiri ''Rostov-Luanda'' nke Abderrahmane Sissako.<ref name="Rotterdam Film Festival"/> dekwara ma duzie maka ihe nkiri. == Ihe nkiri == {| class="wikitable" !Afọ !Ihe nkiri !Ọrụ !Ihe edeturu |- |2004 |Obodo Hollow (Na Obodo Ofu) |Onye nduzi |Ihe nkiri Agha Obodo Angola |- |1997 |''Rostov-Luanda'' |Onye na-enyere onye nduzi aka |Ihe nkiri e mere na [[Angola]] |- |} == Edensibia == {{Reflist}}{{Authority control}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] mpdohg0bp0cjv70vq9v7ubwrkin67m3 729060 729051 2026-09-29T16:35:31Z Epiphanus Jide 14249 Added defaultsort and databox 729060 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Maria João Ganga''' bụ onye nduzi ihe nkiri na onye edemede ihe nkiri nke [[Angola]], nke a maara nke ọma maka ịbụ nwanyị mbụ mere ihe nkiri zuru oke na Angola. E wepụtara ihe nkiri ya bụ Hollow City (Na Cidade Vazia), nke o dere ma duzie na 2004.<ref name="Africultures">{{Cite web|title=Maria João Ganga|url=http://africultures.com/personnes/?no=5802|work=Africultures|accessdate=1 July 2018}}</ref> Ihe nkiri ahụ meriri Special Jury Prize<ref name="Dennis Grunes literary critic">{{Cite web|title=HOLLOW CITY (Maria João Ganga, 2004)|url=https://grunes.wordpress.com/2007/02/01/hollow-city-maria-joao-ganga-2004/|work=Dennis Grunes film blog|accessdate=1 July 2018}}</ref> 2004 Paris Film Festival . [1] == Akụkọ ndụ == Ganga gara Ecole Superieure Libre<ref name="Rotterdam Film Festival">{{Cite web|title=Maria Joao Ganga|url=https://iffr.com/en/persons/maria-joao-ganga|work=International Film Festival Rotterdam|accessdate=1 July 2018|archivedate=10 November 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201110111650/https://iffr.com/en/persons/maria-joao-ganga}}</ref>'Etudes Cinématographiques, (ESEC) ụlọ akwụkwọ ihe nkiri na Paris. Ganga dere ihe nkiri maka Hollow City, dabere na akwụkwọ akụkọ nke Artur Carlos Maurício Pestana dos Santos (Pepetela). A na-eme ihe nkiri ahụ na 1991 n'oge agha obodo Angola. Nke<ref name="Dennis Grunes literary critic"/> bụ akụkọ banyere ndụ agha mebiri. Akụkọ ahụ na-elekwasị anya n'otu nwata nwoke dị afọ iri na otu, N'dala (Roldan Pinto João), onye hụrụ ogbugbu ndị agha gburu ezinụlọ ya n'obodo ya bụ Bie. N'dala na ụmụaka ndị ọzọ na-enweghị nne na nna napụtara ma kpọga ha Luanda, isi obodo [[Angola]] site n'aka onye nọn ozi ala ọzọ.<ref name="Global Film Initiative">{{Cite web|title=HOLLOW CITY a film by Maria João Ganga|url=http://www.globalfilm.org/catalogue/hollow_city.htm|work=Global Film Initiative|accessdate=1 July 2018|archivedate=20 January 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070120074614/http://globalfilm.org/catalogue/hollow_city.htm}}</ref>'dala gbapụrụ ma na-awagharị n'etiti nnukwu obodo ahụ ebe ọ na-eche ọtụtụ ihe ịma aka ihu. Ganga rụrụ ọrụ dị ka osote onye nduzi na ihe nkiri ''Rostov-Luanda'' nke Abderrahmane Sissako.<ref name="Rotterdam Film Festival"/> dekwara ma duzie maka ihe nkiri. == Ihe nkiri == {| class="wikitable" !Afọ !Ihe nkiri !Ọrụ !Ihe edeturu |- |2004 |Obodo Hollow (Na Obodo Ofu) |Onye nduzi |Ihe nkiri Agha Obodo Angola |- |1997 |''Rostov-Luanda'' |Onye na-enyere onye nduzi aka |Ihe nkiri e mere na [[Angola]] |- |} == Edensibia == {{Reflist}}{{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Ganga Maria Joāo}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] jq6nqu48cpaac07hy06cv9cb81y6995 Miguel Hurst 0 37870 729049 153140 2026-09-29T16:23:16Z Epiphanus Jide 14249 Added defaultsort and databox 729049 wikitext text/x-wiki {{Databox}} otu, N'dala (Roldan Pinto João), onye hụrụ ogbugbu ndị agha gburu ezinụlọ ya n'obodo ya bụ Bie. N'dala na ụmụaka ndị ọzọ na-enweghị nne na nna napụtara ma kpọga ha Lu<ref>{{Cite web|url=https://www2.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2be17c6df4|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201031051321/https://www2.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2be17c6df4|archivedate=October 31, 2020|title=Miguel Hurst films|publisher=British Film Institute|accessdate=27 October 2020}}</ref>'''Miguel João de Andrade Hurst''' (amụrụ na 6 June 1967), nke a ma ama dị ka '''Miguel Hurst''', bụ onye [[Angola]] na-eme ihe nkiri na onye nduzi nke ndị German na ndị Portugal. <ref>{{Cite web|url=https://www.berlinerfestspiele.de/en/berliner-festspiele/programm/bfs-kuenstler/bfs_kuenstler_detail_42393.html|title=Miguel Hurst: Director/actor, Luanda, Angola|publisher=berlinerfestspiele|accessdate=27 October 2020|archivedate=31 October 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201031225352/https://www.berlinerfestspiele.de/en/berliner-festspiele/programm/bfs-kuenstler/bfs_kuenstler_detail_42393.html}}</ref> maara ya nke ọma maka ọrụ ya na fim Foreign Land, Le pacte du Silence na Filhos do Vento . [1] == Ndụ onwe onye == A mụrụ ya na 6 June 1967 na Freiburg, Germany ma zụlite ya ruo afọ itoolu. Site <ref name="neovibe">{{Cite web|url=http://www.neovibe.co.ao/artist/miguel-hurst|title=MIGUEL HURST: TEATRO|publisher=neovibe|accessdate=27 October 2020|archivedate=30 October 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201030220554/http://www.neovibe.co.ao/artist/miguel-hurst}}</ref> 1977 ruo 1979, ọ biri na [[Guinea-Bissau|Guinea Bissau]] wee kwaga Lisbon, Portugal site na 1979 ruo 2003. N'oge ahụ, ọ gụrụ akwụkwọ na Lisbon Theater and Film School ma mesịa guzobe Pau Preto Theater Group na Lisbon. <ref>{{Cite web|url=https://steidl.de/Artists/Miguel-Hurst-3036384450.html|title=Miguel Hurst bio|publisher=steidl|accessdate=27 October 2020}}</ref>'afọ 2003, ọ kwagara Luanda, Angola ma họpụta ya dị ka onye nduzi nke Angolan Institute of Audiovisual and Multimedia Cinema (IACAM). [1] == Ọrụ == N'afọ 1995, ọ sonyeere ndị na-eme ihe nkiri nke Teatro Nacional D.Maria II-Lisboa. N'afọ 2007, ọ rụrụ ọrụ dị ka onye nkuzi na nkuzi Introduction to Artistic Expressions na Universidade Independente, Luanda. Mgbe ahụ site <ref name="neovibe"/> 2005 gaa n'ihu, ọ rụrụ ọrụ na akụkọ ihe mere eme na National Institute for Artistic Training ruo otu afọ. <ref>{{Cite web|url=http://www.designindaba.com/articles/point-view/unique-and-distinctive-architectural-style-angola’s-cinemas|title=The unique and distinctive architectural style of Angola’s cinemas|publisher=designindaba|accessdate=27 October 2020}}</ref>'agbata afọ 2010 na 2016, ọ na-arụ ọrụ na Goethe-Institut Angola (Instituto Cultural Alemao), ebe o mechara nye onye nduzi Christiane Schulte ọrụ gbasara idepụta omenala ihe nkiri Angola. <ref name="neovibe"/> bụ onye nduzi nka na Semba Comunicação, na-eme ihe nkiri na telivishọn Fora de Série . [1] O mechara sonye na ọtụtụ ihe nkiri dịka Sede de Viver, ''O Comba'', O Testamento na Minha Terra Minha Mãe. <ref>{{Cite web|url=https://thespaces.com/screen-stars-rescuing-angolas-cinemas/|title=Screen stars: rescuing Angola’s cinemas|publisher=thespaces|accessdate=27 October 2020}}</ref> ọ dịgodị, na 2015, o wepụtara akwụkwọ ahụ, Angola Cinemas, na mmekorita ya na onye na-ese foto Walter Fernandes. <ref name="neovibe"/> ka ''Onye'' guzobere, onye nduzi ''Nri'' onye nduzi mmepụta nke Pau Preto Theater Group, ọ mepụtara ọtụtụ ihe nkiri gụnyere; Os Condenados, Museu do Pau Preto, ''Cabral'', Alimária, ''Ideia Karapinha'', Quem, The Singing Turtle na ''Woza Albert''. == Ihe nkiri == {| class="wikitable" !Afọ !Ihe nkiri !Ọrụ !Ụdị !Ihe mgbochi. |- |1993 |''Izute ndị na-ezughị okè'' |António |Ihe nkiri | |- |1993 |''Ụlọ Akụ̀ nke Obodo'' |António |Ihe nkiri TV | |- |1994 |''Ndị Nwoke Na-ahụ N'Ụlọ'' |Ernesto |Ihe nkiri TV | |- |1994 |''Otu Nri Mmanụ'' |Jimmy |Ihe nkiri TV | |- |1994 |''Ọkpụkpụ Andrades'' |Rui |Ihe nkiri TV | |- |1995 |''Ala Mba Ọzọ'' |Angolano 3 |Ihe nkiri | |- |1997 |''Afro Lisbon'' | |Ihe nkiri | |- |1997 |''Ụmụ nke Ifufe'' |Arthur |Ihe nkiri TV | |- |1997 |''Ihe ize ndụ'' |Zeca |Ihe nkiri TV | |- |1998 |''N'Ebe Na-adịghị Anya Mmadụ'' |Onye mkpọrọ nọ n'ụlọ ọgwụ |Ihe nkiri | |- |1998 |''Ala Nne'' |Hugo |Ihe nkiri TV | |- |1999 |''Ndị na-ede akwụkwọ akụkọ'' | |Ihe nkiri TV | |- |1999 |''Ndị uwe ojii'' | |Ihe nkiri TV | |- |1999 |''Akụkọ ifo nke Garça'' |Guilherme |Ihe nkiri TV | |- |2001 |''Ogige Ndị A Na-amachibido'' |Adolfo |Ihe nkiri TV | |- |2002 |''Super Pai'' |Dọkịta |Ihe nkiri TV | |- |2003 |''Nkwekọrịta ịgbachi nkịtị'' |Onye nọ n'ụlọ mkpọrọ |Ihe nkiri | |- |2004 |''Onye dike ahụ'' |Dọkịta Luís |Ihe nkiri | |- |2010 |''Ịlaghachi Sizalinda'' |Adolfo |Ihe nkiri TV | |- |2011 |''Njem N'Otu'' |Vitor |Ihe nkiri TV | |- |2013 |''Njinga, Eze Nwanyị nke Angola'' |Njali |Ihe nkiri | |- |2014 |''Jikulumessu'' |Walter Nambe |Ihe nkiri TV | |- |2014 |''Njinga, Eze Nwanyị nke Angola'' |Njali |Ihe nkiri TV | |- |2017 |''Àgwàetiti Dos Cães'' |Pedro Mbala |Ihe nkiri | |} == Edensibia == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == * {{IMDb name|nm0667242}} {{authority control}} {{DEFAULTSORT:Hurst, Miguel}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] oy0vz764hh5243e6wrl6ls2n1dybtk3 Carlos Paulo 0 37871 729059 541145 2026-09-29T16:34:16Z Epiphanus Jide 14249 Added defaultsort and databox 729059 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Carlos Paulo Simões''' (amụrụ na 11 June 1951), bụ onye [[Angola]] na-eme ihe nkiri na onye edemede. <ref>{{Cite web|url=https://www.csfd.cz/tvurce/584133-carlos-paulo/|title=Carlos Paulo: nar. 11.6.1951 (69 let)|publisher=csfd|accessdate=27 October 2020}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.infopedia.pt/$carlos-paulo|title=Carlos Paul films|publisher=infopedia|accessdate=27 October 2020}}</ref> maara ya nke ọma maka ọrụ ya na ihe nkiri Operation Autumn, The Consul of Bordeaux na ''Cacau da Ribeira'' . [1] == Ihe nkiri == {| class="wikitable" !Afọ !Ihe nkiri !Ọrụ !Ụdị !Ihe mgbochi. |- |1968 |''Akpụkpọ anụ'' |Onye na-eme ihe nkiri |Ihe nkiri TV | |- |1969 |''Otu Nwanyị Dị Mma'' |João |Ihe nkiri TV | |- |1969 |''Zip Zip'' |Onye na-eme ihe nkiri |Ihe nkiri TV | |- |1969 |''Mgbasa ozi a kwụsịrị'' |Onye na-eme ihe nkiri |Ihe nkiri TV | |- |1969 |''Igbe Pandora'' |Arlequim |Ihe nkiri TV | |- |1969 |''Njem nke Onye Ozi Alado'' |Onye ozi nwere nku |Ihe nkiri | |- |1970 |''Egwú na-abụghị Andar de Cima'' |Onye na-eme ihe nkiri |Ihe nkiri TV | |- |1974 |''Ajụjụ ọnụ a ma ama banyere ịkụ azụ na Rio Minho'' |Onye na-eme ihe nkiri |Ihe nkiri | |- |1980 |''Cerromaior'' |Adriano |Ihe nkiri | |- |1980 |''Dragọn'' |Onye isi obodo |Ihe nkiri TV | |- |1983 |''Allegro'' |Ọrụ Dịgasị iche iche |Ihe nkiri TV | |- |1984 |''Okpukpu Ime Anwansi'' |Onye na-eme ihe nkiri |Ihe nkiri TV | |- |1985 |''Agarala Minha Tia na Morocco'' |Saltarico Formiguito |Ihe nkiri TV | |- |1985 |''O Uwe Ndị Na-eyi Egwu'' |Onye nduzi |Ihe nkiri | |- |1985 |''Ọnwụ Nwoke'' |Silvino |Ihe nkiri TV | |- |1985 |''Duarte & C.a'' |Onye na-eme ihe nkiri |Ihe nkiri TV | |- |1985 |''Ezi'' |Onye na-eme ihe nkiri |Ihe nkiri TV | |- |1985 |''Amadis'' |Amadis |Ihe nkiri TV | |- |1986 |''Akụkọ ihe mere eme nke Bem Dizer'' |Onye na-eme ihe nkiri |Ihe nkiri TV | |- |1986 |''Ugbu a ka m na-agwa...'' |Onye na-akọ akụkọ |Ihe nkiri TV | |- |1986 |''Ememme Carnival nke na-ekpo ọkụ'' |Onye na-eme ihe nkiri |Ihe nkiri TV | |- |1986 |''Otu n'ime Atọ'' |Onye na-akọ akụkọ |Ihe nkiri TV | |- |1987 |''Victor ma ọ bụ Ụmụaka na-enweghị ike'' |Mmeri |Ihe nkiri TV | |- |1987 |''Ndị Isi nri nke Oz'' |Onye na-eme ihe nkiri |Ihe nkiri TV | |- |1987 |''Nnụnụ a na-akpọ Borboleta na Gaiola'' |Albano |Ihe nkiri TV | |- |1987 |''Concordo... Ma ọ bụ Ma eleghị anya ọ bụghị'' |Onye edemede |Ihe nkiri TV | |- |1988 |''Cacau da Ribeira'' |Cigano, onye edemede |Obere ihe nkiri TV | |- |1988 |''Cárie na Bacteria'' |Nje bacteria |Ihe nkiri TV | |- |1989 |''Ebe Encounter'' |Onye edemede |Ihe nkiri TV | |- |1989 |''Enyemaka, Abụ m nwanyị nwere ihe ịga nke ọma'' |Onye edemede |Ihe nkiri TV | |- |1990 |''Akwụkwọ ozi na-atọ ọchị'' |Onye edemede |Ihe nkiri TV | |- |1991 |''Mandarin'' |Onye na-akọ akụkọ |Obere ihe nkiri TV | |- |1992 |''A Sphere nke Ki'' |Onye na-eme ihe nkiri |Ihe nkiri TV | |- |1992 |''Akụkọ nke Nwa Amamihe'' |Marco Polo |Ihe nkiri TV | |- |1993 |''Ihe ngosi Channel 4: TVI'' |Nna |Ihe nkiri TV | |- |1993 |''Ihe ndị ọzọ bụ Nkwurịta Okwu'' |Onye edemede |Ihe nkiri TV | |- |1993 |''Ala Na-agbanwe agbanwe'' |Aurélio Gouveia |Ihe nkiri TV | |- |1993 |''Ora Bolas Marina'' |Onye edemede |Ihe nkiri TV | |- |1994 |''Ndụ Dị Mma'' |Onye uwe ojii |Ihe nkiri | |- |1994 |''Echiche Ndị Nwere Akụkọ Ihe Mere Eme'' |Gil Vicente / Chou-en-Lai |Ihe nkiri TV | |- |1995 |''Nnukwu Atụmatụ'' |Onye edemede |Ihe nkiri TV | |- |1995 |''Cabaret'' |Ọrụ dị iche iche, onye edemede |Ihe nkiri TV | |- |1996 |''Ememme RTP nke Abụ'' |Onye na-eme ihe nkiri |Ihe nkiri TV | |- |1996 |''Marina Dona Magazin'' |Onye edemede |Ihe nkiri TV | |- |1996 |''Onye ọ bụla nọ n'elu ikpo okwu'' |Ọrụ dị iche iche, onye edemede |Ihe nkiri TV | |- |1996 |''O doro anya na Maazị Minista'' |Bernardo Olivença |Ihe nkiri TV | |- |1996 |''Udo nke Ọdịnihu'' |Ọrụ dị iche iche, onye edemede |Ihe nkiri TV | |- |1996 |''Marlowe: Mpụ nke ehi nzuzu'' |Onye isi / Porao da Nau / Landeiro |Ihe nkiri TV | |- |1997 |''Ememme RTP nke Abụ'' |Onye na-eme ihe nkiri, onye edemede |Ihe nkiri TV | |- |1997 |''Iwu'' |Álvaro |Ihe nkiri TV | |- |1997 |''Ihe Agha'' |Onye na-eme ihe nkiri |Ihe nkiri TV | |- |1997 |''Ihe Ndị Ọmụma nke Ụda'' |Onye na-eme ihe nkiri |Ihe nkiri TV | |- |1998 |''Ememme RTP nke Abụ'' |Onye na-eme ihe nkiri, onye edemede |Ihe nkiri TV | |- |1998 |''Ụlọ nkwari akụ Paris'' |Paillardin |Ihe nkiri TV | |- |2000 |''Mkpa Ịdịgide adịgide'' |Jọn |Ihe nkiri TV | |- |2000 |''Ememme RTP nke Abụ 2000'' |Onye na-eme ihe nkiri, onye edemede |Ihe nkiri TV | |- |2001 |''Ụbọchị Izu Ike n'abalị'' |Onye edemede |Ihe nkiri TV | |- |2001 |''Harry Potter na Nkume Onye Ọkachamara'' |olu |Egwuregwu vidio | |- |2002 |''Gala 45 Afọ RTP'' |Onye na-eme ihe nkiri: Ọrụ dị iche iche, onye edemede |Ihe nkiri TV | |- |2007 |''Ụlọ Lenha'' |Fernando Lopes Graça |Ihe nkiri TV | |- |2010 |''Mwakpo nke Santa Maria'' |Henrique Galvão |Ihe nkiri | |- |2011 |''Quadrado de Amor Bizarro'' |Onye na-eme ihe nkiri |Ihe nkiri dị mkpirikpi | |- |2011 |''Onye nnọchi anya Bordeaux'' |Chaim Kruger |Ihe nkiri | |- |2012 |''Balas & Bolinhos: Isi nke Ikpeazụ'' |Tito |Ihe nkiri | |- |2012 |''Ọrụ Oge mgbụsị akwụkwọ'' |Adolfo Ayala |Ihe nkiri | |- |2013 |''Mgbaasị'' |Onye na-anabata ndị ọbịa |Ihe nkiri dị mkpirikpi | |- |2017 |''Osisi Ndị nwụrụ anwụ nke Pé'' |Mauritius |Ihe nkiri TV | |- |2019 |''Otu esi agba ma ọ bụ nke ikpeazụ'' |Nwoke nke Fato Prince of Wales |Ihe nkiri dị mkpirikpi | |} == Edensibia == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == * {{IMDb name|nm0667242}}  {{DEFAULTSORT:Simões, Carlos Paulo}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] otrxwl4qutqxxw85dx6stoqo2v23r55 Pocas Pascoal 0 37872 729058 365220 2026-09-29T16:32:41Z Epiphanus Jide 14249 Added defaultsort and databox 729058 wikitext text/x-wiki {{Databox}} Pocas Pascoal bụ Onye nduzi ihe nkiri nke [[Angola]]. == Mbido ndụ na agụmakwụkwọ == A mụrụ Maria Esperança "Pocas" Pascoal na 11 Nọvemba 1963 <ref name=":1:">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=ZtJKDwAAQBAJ|title=Historical Dictionary of Angola|author=W. Martin James|date=March 2018|isbn=9781538111239|accessdate=21 March 2020}}</ref>:: 138  na Luanda, Angola, ebe ọ tolitere ruo mgbe ọ dị afọ 16 tupu ya na nwanne ya nwanyị ahapụ agha obodo na Lisbon, Portugal. <ref name="Pocas Pascoal parle de l'exil">{{Cite web|author=Pascoal|first=Pocas|title=Pocas Pascoal parle de l'exil|url=https://blog.courrierinternational.com/l-afrique-en-films/2013/10/03/fifai-2013-pocas-pascoal-parle-de-lexil/|work=weloveafricanfilms|publisher=Courier International. (2013).|accessdate=4 April 2015}}</ref> Afọ abụọ <ref name="sanosi-productions">{{Cite web|author=pascoal|first=Pocas|title=Bibliography|url=http://www.sanosi-productions.com/realisateur/pocas-pascoal|work=sanosi-productions|publisher=Sanosiproductions (2014)|accessdate=4 April 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160915233317/http://www.sanosi-productions.com/realisateur/pocas-pascoal|archivedate=15 September 2016}}</ref> e mesịrị, ọ laghachiri Angola wee bụrụ nwanyị mbụ na-ese foto maka telivishọn na Luanda. Na [[France]], Pascoal gụrụ akwụkwọ na Conservatoire Libre du Cinema Francais (CLCF) wee gụsịrị akwụkwọ na Nhazi ihe nkiri. <ref name="festivalscope">{{Cite web|title=Directors - Pocas Pascoal - Angola|url=https://pro.festivalscope.com/director/pocas-pascoal|work=festivalscope|publisher=Festivalscope (2010)|accessdate=6 April 2015}}</ref>'afọ 2002, ọ sonyeere otu ndị na-ese ihe nke Cité internationale des arts ma sonye n'ọtụtụ ihe ngosi nka nke oge a. Ka ọ dị ugbu a, Pascoal bi n'etiti Paris na Lisbon, ebe ọ na-arụ ọrụ na ihe nkiri ya ọzọ nke ga-akọ akụkọ ịhụnanya dị n'etiti onye agha [[South Africa]] na onye Angola. == Ọrụ == N'afọ 1998, o duziri ihe nkiri akụkọ ifo mbụ ya na [[Ndia|India]] "For us" na ihe ngosi abụọ: Childhood Memories (2000) na There is always someone who loves you (2004). Ọ duziri ihe nkiri dị mkpirikpi Tomorrow will be different (2008). <ref name="festivalscope"/> N'afọ 2011, o duziri ihe nkiri mbụ ya bụ Over here everything is fine, akụkọ dabeere na nchụpụ ya na [[Portugal]]. <ref name=":1:"/> nkiri <ref>{{Cite web|url=https://www.filmindependent.org/press-releases/winners-announced-for-2012-los-angeles-film-festival/|title=Winners announced fot 2012 Los Angeles Film Festival|date=24 June 2012|accessdate=21 March 2020}}</ref> nwetara onyinye ndị ọka ikpe maka akụkọ kacha mma na Los Angeles Film Independent Festival na 2012.<ref name="africatopsuccess">{{Cite web|author=Gassesse|first=Josias|title=ALDA AND MARIA: the fiction released in France.|url=http://www.africatopsuccess.com/en/2014/12/31/alda-and-maria-the-fiction-released-in-france/|work=africatopsuccess|publisher=Gassesse, Josias (2014)|accessdate=8 April 2015|archivedate=17 January 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180117190523/http://www.africatopsuccess.com/en/2014/12/31/alda-and-maria-the-fiction-released-in-france/}}</ref>:: 294  E mepụtara ihe nkiri ahụ n'okpuru aha ''Alda na Maria'' nke e wepụtara na Jenụwarị 2015. [1] E gosipụtara ọrụ ya n'ihe karịrị emume iri abụọ n'ụwa niile kemgbe ọ malitere ọrụ ya dị ka onye na-eme ihe nkiri. == Ihe nkiri == * ''Ncheta nwata (2000) '' * ''E nwere onye hụrụ gị n'anya mgbe niile'' (2003) * ''Echi ga-adị iche'' (2009) * N'ihi na Aqui Tudo Bem / All Is Well (2011) * ''Girlie'' (2017) == Onyinye == * ''Ihe nkiri kacha mma na International Film Festival nke Los Angeles'' * ''Ihe nrite maka ihe nkiri kacha mma na FIC Luanda Angola Festival'' * ''Ọnụahịa nke European Union na FESPACO'' * ''Ihe nkiri kachasị mma na asọmpi mba na International Festival of Independent Cinema IndieLisboa Lisbon'' * ''Ihe nrite maka onye na-eme ihe nkiri kacha mma na mmemme ihe nkiri nke Khouribga'' * ''Ihe nrite onye na-eme ihe nkiri kacha mma na Carthage International Festival'' * ''Ogologo ihe nkiri Portuguese kachasị mma na International Independent Film Festival (rtp.pt) '' * ''Ụdị emume ụda kachasị mma nke Etiopia'' == Akwụkwọ == * [http://www.hollywoodreporter.com/review/all-is-well-laff-review-339332 Ihe niile dị mma: LAFF Review] (The Hollywood Reporter) * Berlin Premiere: n'ihi Aqui Tudo Bem" (Ihe niile dị mma, 2011) == Edensibia == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == * [http://www.rtp.pt/noticias/index.php?article=796930&tm=4&layout=121&visual=49 RTP Noticias (2015). Ihe nkiri "N'ihi ebe a niile dị mma" nke Angola bụ Pocas Pascoal na-eme nke mbụ na France.] * [[imdbname:4173791|Maria Esperança Pascoal na imdb.com]] * [https://www.youtube.com/watch?v=7lN3W9_pJzc Ajụjụ ọnụ na Pocas Pascoal na Youtube.com] * [http://www.allocine.fr/film/fichefilm_gen_cfilm=220567.html Alda na Maria na allocine.fr] {{authority control}} {{DEFAULTSORT:Pascoal, Pocas}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 1c08e6nkg0sd9lfc2o0dc4xz50q5g5l Ciomara Morais 0 37873 729056 578337 2026-09-29T16:31:10Z Epiphanus Jide 14249 Added databox 729056 wikitext text/x-wiki {{Databox}} <ref name="talenta">{{Cite web|url=https://www.e-talenta.eu/members/profile/ciomara-morais|title=Ciomara Morais Actress|publisher=e-talenta|accessdate=25 October 2020}}</ref>'''Ciomara Otoniela Morais''' (amụrụ na 14 Machị 1984), bụ [[Actor|onye na-eme ihe nkiri]] Portuguese a mụrụ n'[[Angola]] nke nwere nwa Macanese. <ref name="vip">{{Cite web|url=https://www.vip.pt/nao-e-bom-estar-parada|title=CIOMARA MORAIS: "NÃO É BOM ESTAR PARADA"|publisher=vip|accessdate=25 October 2020}}</ref> maara Morais nke ọma dị ka onye nduzi nke ihe nkiri Querida Preciosa, All Is Well na A Ilha dos Cães . [1] == Ndụ onwe onye == == Ọrụ == N'afọ 2005, o mere ihe nkiri mbụ ya na usoro ihe nkiri telivishọn Morangos com Açúcar . N'ime usoro ihe omume ahụ, ọrụ ya dị ka 'Salomé' ghọrọ ihe a ma ama ma nweta ọtụtụ ọrụ na afọ ndị na-abịanụ na telivishọn. Ụfọdụ n'ime ha gụnyere, ọrụ 'Leonor' na Diário de Sofia, ọrụ 'Masara' na ''Equator'' na Makamba Hotel. ọ dịgodị, ọ kwagara n'ihe nkiri na egwuregwu izizi ''A Balada da Margem Sul'' nke Hélder Costa duziri. O mere ihe nkiri mbụ ya na ihe nkiri 2009 The Abused na obere ọrụ. Ọrụ mbụ na ihe nkiri sinima bịara site na nkatọ 2011 blockbuster All Is Well na ọrụ 'Leonor'. O ritere ihe nrite maka onye na-eme ihe nkiri kacha mma na Festival du Cinéma Africain de Khouribga (FCAK), [[Morocco]] na The Carthage Film Festival, [[Tunisia]] na 2012 maka ọrụ ya na ihe nkiri All Is Well . <ref name="talenta" />'otu afọ ahụ, ihe nkiri ahụ meriri ihe nrite maka Best Portuguese Feature Film na IndieLisboa International Independent Film Festival . [1] N'afọ 2012, o mere ihe nkiri mbụ ya dị ka onye nduzi ma dee ihe nkiri dị mkpirikpi Encontro com o Criador . Ka ọ dịgodị, ọ kwupụtakwara ihe nkiri animation Nayola . == Ihe nkiri == {| class="wikitable" !Afọ !Ihe nkiri !Ọrụ !Ụdị !Ihe mgbochi. |- |2005 |''Morangos na shuga'' |Salome |Ihe nkiri TV | |- |2005 |''Akwụkwọ akụkọ Sofia'' |Leonor |Ihe nkiri TV | |- |2009 |''Equator'' |Masara |Obere ihe nkiri TV | |- |2009 |''Ndị A Na-emegbu'' | |Ihe nkiri | |- |2009 |''Ndị A Na-emegbu Mmetụta'' | |Ihe nkiri dị mkpirikpi | |- |2009 |''Ụlọ nkwari akụ Makamba'' | |Ihe nkiri TV | |- |2010 |''Republic nke Eprel'' |Leonor |Ihe nkiri TV | |- |2011 |''Ihe Nile Dị Mma'' |Leonor |Ihe nkiri | |- |2011 |''Njem N'Otu'' |Rita |Ihe nkiri TV | |- |2011 |''Bar do Ti-Chico'' |Lola |Ihe nkiri TV | |- |2012 |''Site n'Oké Obi Ike'' | |Ihe nkiri | |- |2012 |''Nnwere Onwe 21'' |Jessica |Ihe nkiri TV | |- |2012 |''O Great Kilapy'' |Rapariga do Bar |Ihe nkiri | |- |2012 |''Ịhụ Onye Okike'' |Nwunye di ya nwụrụ |Ihe nkiri dị mkpirikpi | |- |2013 |''Ịmụ nwa'' |Nené Cassamá |Ihe nkiri TV | |- |2013 |''Camelia nke ọbara'' |Abeona |Ihe nkiri dị mkpirikpi | |- |2013 |''Mkpụrụ obi'' |Nne |Ihe nkiri dị mkpirikpi | |- |2013 |''Ogwu Rose'' |Linette Oliveira |Ihe nkiri | |- |2014 |''Mmiri Oké Osimiri'' |Nne Silvio |Ihe nkiri TV | |- |2015 |''O Quimbo Cuia'' |Odete |Ihe nkiri TV | |- |2016 |''Nanị Nwanyị'' | |Ihe nkiri TV | |- |2016 |''N'ime'' |Iara |Ihe nkiri TV | |- |2016 |''Otu Ụbọchị'' |Sofia |Ihe nkiri dị mkpirikpi | |- |2017 |''Àgwàetiti Dos Cães'' |Lena |Ihe nkiri | |- |2017 |''Ụlọ Afro'' |Neuza |Ihe nkiri TV | |- |2018 |''Ezigbo Onye Ọha'' |Ezigbo Ihe |Ihe nkiri | |- |2022 |''Nayola'' |Rapariga |Ihe nkiri | |- |TBD |''Ọ gwara gị na m hụrụ gị n'anya?'' |Sara |Ihe nkiri dị mkpirikpi | |} == Edensibia == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == * {{IMDb name|nm2383511}} * [https://www.allocine.fr/personne/fichepersonne_gen_cpersonne=638008.html Ciomara Morais: Onye na-eme ihe nkiri] {{authority control}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] {{DEFAULTSORT:Morais, Ciomara}} fwfvsef90wm4obgb76at92k688zaijo António Tavares (onye edemede) 0 37875 729055 687560 2026-09-29T16:30:12Z Epiphanus Jide 14249 Added defaultsort and databox 729055 wikitext text/x-wiki {{databox}} <ref name="observador" /> '''António Tavares''' (amụrụ n'afọ 1960), bụ onye edemede na onye edemede Angola-Portuguese. <ref name="expresso">{{Cite web|url=https://expresso.pt/cultura/2015-10-13-Antonio-Tavares-vence-Premio-LeYa|title=António Tavares wins LeYa Prize|publisher=expresso|accessdate=27 October 2020}}</ref> bụkwa onye nta akụkọ, onye nkuzi na onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị Portuguese. [1] == Ndụ onwe onye == A mụrụ ya na 1960 na Lobito, Angola . <ref>{{Cite web|url=https://www.portaldaliteratura.com/autores.php?autor=2497|title=António Tavares|publisher=portaldaliteratura|accessdate=27 October 2020}}</ref> N'afọ 1975, mgbe ọ dị afọ iri na ise, ọ kwagara Portugal na-eso usoro nke decolonization na Africa. Mgbe ahụ ọ gara ụlọ akwụkwọ sekọndrị na Porto. O mechara gụsịrị akwụkwọ na Law na Faculty of Law nke Mahadum Coimbra. <ref name="publico" /> mechara nweta akara ugo mmụta na Communication Law n'otu mahadum ahụ. Mgbe <ref name="observador">{{Cite web|url=https://observador.pt/2015/10/13/antonio-tavares-vence-premio-leya-2015/|title=António Tavares vence Prémio Leya 2015|publisher=observador|accessdate=27 October 2020}}</ref> gụsịrị akwụkwọ, ọ malitere ịrụ ọrụ dị ka onye nkuzi na agụmakwụkwọ sekọndrị na High School Domingos Rebelo (Escola Secundária Domingos Rebalo), na Ponta Delgada, ma mesịa na Dr. Joaquim de Carvalho School (Escola Secondária Dr. Joacim de Carvelho), na Figueira da Foz . [1] Ka ọ dịgodị, ọ banyere na ndọrọ ndọrọ ọchịchị Portugal wee bụrụ onye isi obodo na obodo Figueira da Foz site na 2005 ruo 2009 dị ka onye na-abụghị onye isi, ma mesịa bụrụ onye isi na mpaghara nke Ọdịbendị, Urbanism na gburugburu ebe obibi site na 2009 ruo 2013. Site na 2013 ruo 2017, Tavares bụ osote onye isi ala nke obodo ahụ. <ref name="expresso" /> == Ọrụ == N'afọ 2013, ọ natara aha nsọpụrụ na Alves Redol Prize maka akwụkwọ akụkọ 'O Tempo Adormeceu sob o Sol da Tarde'. Tavares dere akwụkwọ akụkọ a ma ama As Palavras que Me Deverão Guiar um Dia nke ọ bụ onye ikpeazụ na 2013 Leya Prize. <ref name="observador" /> Otú ọ dị, n'afọ 2015 ọ meriri Leya Award maka akwụkwọ akụkọ O Coro dos Defuntos (The Choir of the Dead). O guzobekwara akwụkwọ akụkọ mpaghara 'A Linha do Oeste' na magazin 'Litorais'.<ref name="publico">{{Cite web|url=https://www.publico.pt/2015/10/13/culturaipsilon/noticia/premio-leya-2015-1710912?page=-1|title=António Tavares wins Leya Prize for a novel about Cova da Beira between 1968 and April 25|publisher=publico|accessdate=27 October 2020}}</ref><ref name="expresso" /> == Ọrụ onye edemede == * Trilogia da Arte de Matar - (ihe nkiri) * Gémeos 6 - (ihe nkiri) * O Menino Rei - (ihe nkiri) * ''Luís Cajão, Nwoke na Onye edemede'' * ''Manuel Fernandes Thomás na nnwere onwe obibi akwụkwọ'' * ''Redondo Júnior na ihe nkiri'' * ''Ihe osise na Akụkọ ifo nke Social Psychology Figueirense'' * ''Figueira da Foz, njehie nke oge gara aga, ngwọta maka ọdịnihu'' - (2013) * ''Okwu Ndị M ga-eduzi Otu Ụbọchị'' - (2013) * O Coro dos Defuntos - (2015) * All the Dias Morrem Chi - (2017) == Edensibịa == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == * {{IMDb name|nm0667242}} {{authority control}} {{DEFAULTSORT:Tavares, António}} [[Òtù:1960 births]] [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 1nlcsgqrav07egu2wh4jtzsrhifnt8d LONDON 0 38121 729397 176482 2026-09-30T07:14:43Z Chiziqa 13055 Added {{DEFAULTSORT:}} 729397 wikitext text/x-wiki [[Usòrò:Lndn.jpg|thumb|LONDON]] Michael Ovie Hunter (amuru Ọktoba 21, 1999), [1] amara dika London (nke emere dika LONDON ), bu onye na-edekọ ihe ngosi nke Naijiria-British na DJ .  A mara ya nke ọma maka ịrịba otu egwu egwu 2022, " Calam Down " maka Rema na Selena Gomez .  Ọ ruru ọnụọgụ atọ na Billboard Hot 100, gbagoro n'elu IMI International (na-aghọ abụ nke abụọ site n'aka onye na-ese ihe Nigeria na-eme ya) ma ndị na-abụ abụ Afrobeats na-aga nke ọma n  'ụwa niile. . <ref name="Notion">{{Cite web|title=Firsts With London|url=https://notion.online/firsts-with-london/|work=Notion|accessdate=10 January 2023|date=22 April 2022}}</ref>N'ịbanye na Blowtime Entertainment na 2019, emepụtara ya maka ndị omenkà ndị ọzọ ama ama Crayon, Ayra Starr, Wizkid, Selena Gomez, 6lack, Yseult, na Ladipoe .  Ihe omume ya ndị ọzọ na-aga nke ọma egwu Rema 's: "Soundgasm" na "Bad Commando", Ayra Starr 's "Fashion Killa" na " Ndị Sameria Bloody ", Tiwa Savage 's "Koroba", na Johnny Drille  "Nwa nwanyị omimi".  Na 2022, ọ bịanyere aka na akara akara na akwụkwọ ya na Sony Music Publishing France na Bluesky Music Publishing {{DEFAULTSORT:LONDON}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] iurpa97t401tekoud56wjmwzmonzh3o Dumo Lulu-Briggs 0 38122 729398 153277 2026-09-30T07:19:30Z Chiziqa 13055 Added {{DEFAULTSORT:}} 729398 wikitext text/x-wiki . <ref>{{Cite web|url=https://www.vanguardngr.com/2022/06/dumo-lulu-briggs-emerges-accord-gov-candidate-in-rivers/|title=Dumo Lulu-Briggs emerges Accord gov candidate in Rivers|accessdate=2022-06-01|work=Vanguard News}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2022/02/26/2023-dumo-lulu-briggs-to-contest-for-governor-in-rivers/|title=2023: Dumo Lulu-Briggs to Contest for Governor in Rivers|accessdate=2022-02-26|work=THISDAYLIVE}}</ref>Dumo Lulu-Briggs ( operaon 13 June 1964) bụ onye ọchụnta ego na onye enyemaka ndị Naijiria.  [1] [2] [3] Ọ bụ onye otu Accord ma bụrụ onye ga-azọ ọkwa ọkwa nke pati ahụ na ọkwa ọkwa steeti Rivers na 2023. .A Arman Dumo Lulu-Briggs na 13 June 1964, na Lagos wee si Abonnema, obodo dị na Akuku-Toru Local Government Area na Rivers State, Nigeria.  Nna ya bụ Olu Benson Lulu-Briggs, [1] Dumo gara Mahadum Ahmadu Bello ebe akara akara ugo ojiji iwu. {{DEFAULTSORT: Lulu-Briggs, Dumo}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 3cv2uequznto7keqchulo91rpvwpr2h Niyi Makanjuola 0 38124 729399 153279 2026-09-30T07:21:44Z Chiziqa 13055 Added {{DEFAULTSORT:}} 729399 wikitext text/x-wiki . <ref name="independent1">{{Cite web|url=https://www.independent.ng/niyi-mankanjuola-keeping-ambodes-lagos-clean/|title=Niyi Mankanjuola Keeping Ambode's Lagos Clean|first=Bolatito|author=Adebola|date=March 17, 2018}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2018/03/18/adeniyi-makanjuola-in-the-eye-of-the-storm/|title=ADENIYI MAKANJUOLA: IN THE EYE OF THE STORM|date=March 18, 2018}}</ref>O si na UK pụọ na Caverton Group, wee malite Caverton Helicopters onye na-arụ ọrụ helikopta Nigeria nwere n'afọ 2002 dị ka onye ọbịa nke Caverton Group.  Niyi bụkwa onye isi otu nke Visionscape Group.  O duuru Visionscape Group banye Africa.  Ndị ọrụ na-ahụ maka mkpofu ahihia Visionscape Sanitation Solutions bụ ndị na-alụ Legọs steeti nyere ya mmalite afọ iri maka gburugburu ebe obibi site n'aka Gọvanọ Akinwunmi Ambode gara aga {{DEFAULTSORT:Makanjuola, Niyi}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] fo0v8zplkh1kgv3efcrf4soltkpnm37 Tidi Michael 0 38130 729400 153285 2026-09-30T07:23:22Z Chiziqa 13055 Added {{DEFAULTSORT:}} 729400 wikitext text/x-wiki .Dr Tidi Michael Ejueyitsi (amuru 15 September 1980) bu onye isi ochichi ime obodo nke iri na ise na ugbua nke Warri local government area, [1] Delta State Nigeria .  A Mini ya nye Joshua Oritsetimeyin Tidi na nwa-nwanyi adaeze Roli Lizzy Emiko.  A nsogbu Tidi Michael n'elu ikpo okwu nke Peoples Democratic Party na Delta State, Nigeria Michael akwụkwọ akwụkwọ praịmarị ya na ụlọ akwụkwọ praịmarị Ikengbuwa Warri, obere ebu ibu ya na Yonwuren Warri na ibu nke ya na Brisco Commercial College Warri, Delta State .  O mechara nweta mahadum na mahadum Port-Harcourt ebe ọ ikike nzere bachelọ na Economics wee nweta nzere masta na Economics na mahadum Delta State .  Ọchịchọ ya maka ihe akara ya Phd in Energy Studies [1] na CPEEL (etiti maka isiokwu ala, ume, akwụkwọ na iwu), Mahadum nke Ibadan nwere obere na-egosi na gas. {{DEFAULTSORT:Michael, Tidi}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] n23wykgjg5qqmi5lpzqnpcvk1hd7ww6 729402 729400 2026-09-30T07:30:30Z Chiziqa 13055 Added DEFAULTSORT and DATABOX 729402 wikitext text/x-wiki {{Databox}} Dr Tidi Michael Ejueyitsi (amuru 15 September 1980) bu onye isi ochichi ime obodo nke iri na ise na ugbua nke Warri local government area, [1] Delta State Nigeria .  A Mini ya nye Joshua Oritsetimeyin Tidi na nwa-nwanyi adaeze Roli Lizzy Emiko.  A nsogbu Tidi Michael n'elu ikpo okwu nke Peoples Democratic Party na Delta State, Nigeria Michael akwụkwọ akwụkwọ praịmarị ya na ụlọ akwụkwọ praịmarị Ikengbuwa Warri, obere ebu ibu ya na Yonwuren Warri na ibu nke ya na Brisco Commercial College Warri, Delta State .  O mechara nweta mahadum na mahadum Port-Harcourt ebe ọ ikike nzere bachelọ na Economics wee nweta nzere masta na Economics na mahadum Delta State .  Ọchịchọ ya maka ihe akara ya Phd in Energy Studies [1] na CPEEL (etiti maka isiokwu ala, ume, akwụkwọ na iwu), Mahadum nke Ibadan nwere obere na-egosi na gas. {{DEFAULTSORT:Michael, Tidi}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 5etj4xb7wyn10yx5s8em00s8pysi015 Tarek El-Telmissany 0 38137 729410 656271 2026-09-30T07:52:00Z Chiziqa 13055 Added {{DEFAULTSORT:}} 729410 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|image=Tarek El-Telmissany.jpg|caption=El-Telmissany at one of his interviews.|birth_date=April 22, 1950|birth_place=[[Cairo]], [[Egypt]]|nationality=[[Egypt]] {{flagicon|Egypt}}|death_date=|death_place=|occupation=[[Director of Photography]] and [[Actor]]. [director for 1 time]}} '''Tarek El-Telmissany''' ({{lang-ar|طارق التلمساني}}; April 22, 1950) bụ onye omere na onye na-ese ihe nkiri Egypt, onye ama ama na Middle East na Africa. Ọ rụrụ ọrụ dị ka a Onye isi ihe onyonyo maka ihe nkiri akwụkwọ akụkọ kemgbe 1980. Onye isi ihe onyonyo na National Cinema Center kemgbe 1983. Tarek El-Telmissany nwere ụdị ọkụ pụrụ iche nke ọ mụtara site n'aka ndị prọfesọ ya na "VGIK" The Gerasimov All-Russian State Institute of Cinematography na Russia. A na-akpọkwa ya Tariq El Telmesani, Tarek Al Telmissany. == Oge ọ malitere == A mụrụ El-Telmissany na Cairo, n'ezinụlọ nwere nka. Nwanne nna ya bụ Kamel El-Telmissany bụ onye na-ese ihe. Ya na Ramses Younan, Adam Henein, Fouad Kamel na ndị ọzọ bụ onye guzobere Art and Liberty na 1940s. Kamel wee banye na ihe nkiri akụkọ, na mbido iji gbasaa ụdị surrealism nke otu ahụ. N'oge na-adịghị anya, ọ banyere n'ọnọdụ nke eziokwu, na-eduzi ihe ịrịba ama Al-Souq Al-Soud (Black Market) nke a machibidoro iwu ruo ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ afọ anọ. Nna ya Hassan, sooro Kamel na ihe nkiri, na-aghọ onye na-ese ihe nkiri nke ngalaba ihe nkiri Shell Oil were n'ọrụ nke mepụtara ihe nkiri gbasara akụkụ niile nke ndụ ndị Ijipt - [[Culture|ọdịbendị]], akụ na ụba na mmekọrịta mmadụ na ibe ya. Shell zigara Hassan ka ọ zụọ na [[London]] ma mesịa, mgbe ngalaba ahụ mechiri, ọ ghọrọ onye na-eme ihe nkiri n'onwe ya, na-emepụta ihe nkiri 20 na nwanne nna El-Telmissany bụ Abdel-Qader. Ha jikọrọ aka guzobe ụlọ ọrụ a na-akpọ El-Telmissany Ekhan maka imepụta ọtụtụ ihe nkiri dị mkpa. Ọ bụ nne El-Telmissani, onye na-elekọta ụlọ, bụ onye mbụ meghere anya ya n'ụwa ihe nkiri na ime ihe nkiri. Ọ sonyeere ya na ụlọ ihe nkiri Metro iji kirie ihe nkiri ụmụaka ma mgbe ọ dị afọ itoolu ọ kpọtara ya na studio Nasbian na Al- Dhaher - "ugbu a ọ ghọwo ụlọ ahịa pickle" - ebe nwanne nna ya (Kamel) na-ese ihe nkiri ikpeazụ ya, Al-Nas Eli That (Ndị mmadụ n'okpuru), ya na Youssef Wahbi na Mary Munib == Mmụta == Mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ na Faculty of Languages (Al Alsun) na 1973 El-Telmissany natara agụmakwụkwọ iji mụọ omenala na asụsụ Russia na Soviet Union. N'oge ahụ, National Film School dị na London nabatara ya. Nna ya gwara ya, sị: "Ọ bụrụ na ịchọrọ ịmụta nka gaa Moscow, ọ bụrụ na ịchọrọ ịbụ onye na-ahụ maka igwefoto ọkachamara gaa London. Mgbe ahụ ị nwere ike ịga n'ihu na ọzụzụ gị na m. " Ọ nwetara ikikere n'asụsụ Russian na Faculty of Alsun 1973.nzere masta na Cinema Photography - VGIK Moscow (1981). == Ezinụlọ == El-Telmissany lụrụ na 1979 na nwa agbọghọ Russia aha ya bụ Galina Noskova n'oge ọ na-agụ akwụkwọ na Russia. O nwere ụmụ abụọ; ma Abeer (nwa nwanyị) na Taymoor (nwa nwoke) bụ ndị injinia.Ọ bụ nna nke ụmụ abụọ, (Youssef na Adam). == Ihe nkiri == === Ihe nkiri === * Al Tawk Wa Al Eswera (1985) * Yawm Mor Wa Yawm Helw (1988) * Ayam El Ro'ab (1988) * Al Bahth A'n Said Marzok (1989) * [[Agha n'Ala Ijipt|Al Mwaten Masry]] (1990) * Al Raii Wal Nissaa (1991) * Afarit El Asfalt (1995) * Arak El Balah (1996) * Ganet Al Shayateen (1998) * [[Ụbọchị Sadat|Ayam El-Sadat]] (2000) * Ka anyị na-ahapụ' (2006) == Edensibia == * https://web.archive.org/web/20061221085320/http://weekly.ahram.org.eg/2003/637/profile.htm * https://web.archive.org/web/20071011170021/http://arab-celebs.com/Profile.asp?ID=91 * https://web.archive.org/web/20071111184750/http://www.arab-celebs.com/PF.asp?ID=91 == Njikọ mpụga == * [https://web.archive.org/web/20060929050312/http://www.larevuedegypte.com/article.aspx?ArticleID=4523 https://web.archive.org/web/20060929050312/http://www.larevuedegypte.com/article.aspx?Isiokwu ID=4523] * [https://web.archive.org/web/20070929092430/http://www.arteeast.org/cinemaeast/filmfest_05/cinemaeast-opening-night.pdf https://web.archive.org/web/20070929092430/http://www.arteeast.org/cinemaeast/filmfest_05/cinemaEast-opening-night.pdf] * https://web.archive.org/web/20070928215236/http://www.ambafrance-eg.org/cfcc/article.php3?id_article=777 * http://www.festivalarabe.com/fma/content.jsp?sid=1610400763652079201103450187{{Dead link|date=June 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=no }} * https://web.archive.org/web/20080210062950/http://www.arabtoronto.com/starofthemonth/laura/ * http://www.artechock.de/film/dff11/f/goette.htm * {{IMDb name|id=0252885|name=Tarek El-Telmissany}} {{DEFAULTSORT:Telmissany, Tarek El-}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] nrn2woh2cxado3r7mvklbxipr0gl5re Kagiso Modupe 0 38196 729412 153614 2026-09-30T07:57:38Z Chiziqa 13055 Added {{DEFAULTSORT:}} 729412 wikitext text/x-wiki {{Infobox person}} <ref>{{Cite web|url=https://www.timeslive.co.za/tshisa-live/tshisa-live/2019-09-23-mothusi-magano-opens-up-about-struggles-in-the-entertainment-industry/|title=Mothusi Magano opens up about struggles in the entertainment industry|publisher=Times Live|accessdate=18 November 2020}}</ref>'''Kagiso Modupe bụ onye na-eme ihe nkiri na onye na-ahụ ihe na South Africa'''. <ref>{{Cite web|url=http://www.702.co.za/articles/378448/losing-lerato-star-tshimollo-modupe-9-and-dad-kagiso-on-major-awards-victory|title='Losing Lerato' star Tshimollo Modupe (9) and dad Kagiso on major awards victory|publisher=702|accessdate=19 November 2020}}</ref> mara ya nke ọma maka ọrụ ya na usoro ihe nkiri a ma ama Losing Lerato, Gog 'Helen na Unpredictable Romance . [1] == Ndụ onwe onye == <ref>{{Cite web|url=https://www.youthvillage.co.za/2016/01/scandal-actor-kagiso-modupe-shows-love-to/|title=Scandal Actor Kagiso Modupe & Wife Celebrate Their Wedding Anniversary|publisher=Youth Village|accessdate=19 November 2020|archivedate=21 September 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200921154211/https://www.youthvillage.co.za/2016/01/scandal-actor-kagiso-modupe-shows-love-to/}}</ref> lụrụ Liza Lopes, onye na-emepụta ihe nkiri. Di na nwunye ahụ nwere ụmụ nwanyị abụọ na otu nwa nwoke. Nwa ya nwanyị nke okenye, Tshimollo so Kagiso mee ihe nkiri Losing Lerato dị ka onye isi 'Lerato'.<ref name="timeslive">{{Cite web|url=https://www.timeslive.co.za/tshisa-live/tshisa-live/2020-03-16-halala-kagiso-modupes-film-wins-six-awards-at-international-film-festival/|title=Halala! Kagiso Modupe's film wins six awards at international film festival|publisher=Times Live|accessdate=19 November 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.dailysun.co.za/Celebs/kagiso-stars-with-his-daughter-20190813|title=KAGISO MODUPE STARS IN A MOVIE WITH HIS DAUGHTER|publisher=Daily Sun|accessdate=19 November 2020}}</ref> == Ọrụ == In the meantime, he dubbed the voice for “Tyler Perry” of Mzansi.<ref>{{Cite web|url=https://www.sowetanlive.co.za/entertainment/2020-04-19-after-box-office-hit-losing-lerato-kagiso-modupe-is-working-on-another-film/|title=After box office hit 'Losing Lerato', Kagiso Modupe is working on another film|publisher=Sowetan Live|accessdate=19 November 2020}}</ref> He also acted in the popular television serial ''Scandal!'' with the role 'Mangaliso "Mangi" Nyathi'. After few years, he quit from the role.<ref>{{Cite web|url=http://cliffcentral.com/gcs/gareths-guests/kagiso-modupe-2/|title=Kagiso Modupe|publisher=Cliff Central|accessdate=19 November 2020}}</ref> Ewezuga ime ihe nkiri, ọ ghọrọ onye edemede na akwụkwọ Along Came Tsakani . <ref>{{Cite web|url=https://ewn.co.za/2018/03/26/watch-kagiso-modupe-s-first-novel-hits-the-shelves|title=KAGISO MODUPE'S FIRST NOVEL HITS THE SHELVES|publisher=ewn|accessdate=19 November 2020}}</ref> == Ihe nkiri == {| class="wikitable" !Afọ !Ihe nkiri !Ọrụ !Ụdị !Ihe mgbochi. |- |2005-2018 |''Ihe ihere!'' |Mangaliso "Mangi" Nyathi |Ihe nkiri TV | |- |2006 |''Agha Ọma'' |Red Jacket, onye isi mmepụta |Ihe nkiri TV | |- |2012 |''[[Gog' Helen|Gọg 'Helen]]'' |Onye uwe ojii |Ihe nkiri | |- |2014 |''Gbalịa Gaa Mmalite'' |Rorisang Selepe |Ihe nkiri | |- |2017 |''Ịhụnanya A Na-apụghị Ịtụ Anya'' |Mpụl |Ihe nkiri | |- |2019 |''[[Losing Lerato|Ịla n'iyi]]'' |Thami |Ihe nkiri | |} == Edensibia == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == California. Kagiso meriri ihe nrite Best Actor Feature, Samela Tyelbooi * {{IMDb name|nm8040581}} * [https://ewn.co.za/topic/kagiso-modupe Isiokwu Kagiso Madupe] {{{DEFAULTSORT: Modupe, Kagiso}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] ah8e6l669js7r4cpv74hw9ys6x11vxs Mohamed Akotey 0 38207 729414 674483 2026-09-30T08:00:43Z Chiziqa 13055 Added {{DEFAULTSORT:}} 729414 wikitext text/x-wiki . <ref name=":1">{{Cite web|date=2014-12-10|title=Mohamed Akotey, l'homme dans l'ombre de la libération de Lazarevic|url=https://www.europe1.fr/international/Mohamed-Akotey-l-homme-dans-l-ombre-de-la-liberation-de-Lazarevic-700166|accessdate=2023-12-05|work=Europe 1|language=fr}}</ref>A mini Akotey gburugburu 1967 n'ime obodo Tidene, dị n'ebe ugwu Agadez .  [1] Ọ akwụkwọ akwụkwọ gbasara ala na Niamey, ma mechaa, ka ọ malite nkà ihe ochie na Mahadum Sorbonne. . <ref name=":0">{{Cite web|title=Niger : Mohamed Akotey, profession négociateur – Jeune Afrique|url=https://www.jeuneafrique.com/135546/politique/niger-mohamed-akotey-profession-n-gociateur/|accessdate=2023-12-05|work=JeuneAfrique.com|language=fr-FR}}</ref>Na Disemba 15, 1995, nwanne nna ya Mano Dayak, onye isi nke Temous Liberation Front, nwụrụ n'ihe ụgbọ elu n'oge nnupụisi Tuareg .  [1] Ezin mmetụta ya gbara Akotey ume ka o duo Coordination of Armed Resistance, otu ndị ọzọ Tuareg na--iche ndị nke Dayak na-edu nke akpọ TLF.  [1] N'adịghị ka Dayak, Otú ọ dị, Akotey sonyeere na mkparita uka nke ike ma me ike Rhissa Ag Boula, onye ndu Tuareg ọzọ nke nwere ikike na Dayak . <ref>{{Cite web|author=Guichaoua|first=Yvan|date=February 26, 2010|title=Circumstantial Alliances and Loose Loyalties in Rebellion Making: The Case of Tuareg Insurgency in Northern Niger (2007-2009)|url=https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=1559196|accessdate=December 5, 2023|work=MICROCON Research}}</ref>Mamadou Tandja mgbaàmà Akotey onye minista na-ahụ maka gburugburu ebe obibi na ogbo megide Desertification Niger na 2007 .<ref name=":1" />Na 2008, Akotey gbara arụkwaghịm n'ọkwa ya ka ọ oga oche nke ndị isi oche nke Imouraren SA, bụ nke na-achịkwa ogbunigwe Imouraren .  [1] N'afọ 2010, Salou Djibo nyere Akotey n'aka ichebe ntọhapụ nke ndị Arlit a tọọrọ na September 16, 2010. [1] Ụbọchị a gara n'okpuru n'okpuru Issoufou .  Akotey nyere aka hapụ ndị ejidere na October 27, 2013, mgbe ya na onye ndu jihadist Ibrahim Ag Inawalen gbasịrị.  [2] Mgbe a tọhapụrụ ndị Arlit njide, Akotey tọrọ ntọhapụ nke Serge Lazarevic, onye a tọọ na Mali na 2012 {{DEFAULTSORT: Akotey, Mohamed}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] f6qhkhlbqwj6pnat1n9l4i0p7q1uo9t Cecil Moller 0 38256 729415 580080 2026-09-30T08:02:18Z Chiziqa 13055 Minor edit 729415 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Cecil Moller|image=|alt=<!-- descriptive text for use by speech synthesis (text-to-speech) software -->|caption=|birth_name=<!-- only use if different from name -->|birth_date={{Birth year and age|1967}}|birth_place=|death_date=|death_place=|nationality=Namibian|other_names=|alma_mater=[[Ramapo College]]<br>[[Chapman University]]|known_for=|years_active=1991-present|occupation=Film director, film producer|notable_works=}} '''Cecil Moller''' (amụrụ 1967) bụ onye isi ihe nkiri na onye foto ihe nkiri Namibia. == Akụkọ ndụ == <ref name="NelmesSelbo2015">{{Cite book|author=Jule Selbo|editor=Jill Nelmes|title=Women Screenwriters: An International Guide|url=https://books.google.com/books?id=kGikCgAAQBAJ&pg=PA29|year=2015|publisher=Springer|isbn=978-1-137-31237-2}}</ref>A map Moller na Namibia na 1967 wee bịa na United States ka ọkà mmụta. [1] N'ịbụ onye nwere nrụzi na eziokwu, ọ akara akara akara bachelor ya na ibe site na Ramapo College . [2] Moller ọrụ dị ka onye injinia, cinematographer na onye nchịkọta maka ọtụtụ ihe tupu ya eduzi ihe nkiri nke ya. O mere mpụta izizi ihe nkiri ya na No Plot na 1991. Ọ bụ nke n'ime ọtụtụ ihe nkiri o mere na 1990s. [1] Na 2000, e nyefere Iwu Namibia Film Commission Act iji kwalite ndị isi ihe nkiri mpaghara dịka Moller. <ref>{{Cite news|author=Hartman|first=Adam|title=Namibia the big loser in new war epic|url=https://www.namibian.com.na/print.php?id=36564&type=2|accessdate=11 October 2020|work=The Namibian|date=16 May 2007}}</ref>Na 2001, Moller ndụ ndụ ndị akọrọ na Walvis Bay dabere na ndị na- Mada ụgbọ mmiri n'oge na obere ihe nkiri ya na-emeri House of Love . [1] Ọ mmetụta ihe mere ndị inyom a, bụ́ ndị ọ maara ụfọdụ n’ime ha n’akwụkwọ, ji ihe ndị na-enwe mmekọahụ. [2] Site na 2004 ruo 2007, ọ bụ ọrụ dị ka onye isi oche nke Namibia Film Commission. [3] Moller mere namibia na-efunahụ foto 50 nke ego ha ikike nwere ike isi na nnukwu ike mba ụwa dị ka Generation Kill n'ihi ihe ngosi. Moller akara akara ugo nna ya ukwu na ihe nkiri site na Mahadum Chapman na 2010. <ref name="chapman">{{Cite web|title=Graduation Film Book|url=https://issuu.com/dodge/docs/gradbook|publisher=Chapman University's Dodge College of Film|accessdate=11 October 2020|date=June 8, 2010}}</ref> Ọ dị na obere ihe nkiri Marvin na Stevie na Chineke obere oge ka ọ mmụta akwụkwọ. <ref>{{Cite news|title=Namibia: Catch 'Marvin, Stevie and God' at the FNCC Tonight|url=https://allafrica.com/stories/201101270269.html|accessdate=11 October 2020|work=The Namibian|publisher=AllAfrica|date=26 January 2011}}</ref> Na 2016, Moller rụpụtara ihe nkiri mbụ nke Perivi Katjavivi The Unseen, na-egosi fim nke Namibia na-achị mgbe ọchịchị na ịdị adị. <ref>{{Cite news|author=Ellaya|first=Chanelle|title='The Unseen' explores notions of postcolonial identity and existentialism|url=https://www.screenafrica.com/2016/04/10/film/the-unseen-explores-notions-of-postcolonial-identity-and-existentialism/|accessdate=11 October 2020|work=Screen Africa|date=10 April 2016}}</ref> Ọ Nna ihe nrite onye ntụzi ihe nkiri kacha mma na 2017 Namibia Film & Theater Awards. <ref>{{Cite web|title=2017 NFTA - The Show|url=http://artscouncilnam.org/component/phocagallery/category/17-2017-nfta-the-show|work=Arts Council of Namibia|accessdate=11 October 2020|archivedate=30 November 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211130153150/http://artscouncilnam.org/component/phocagallery/category/17-2017-nfta-the-show}}</ref> == Ihe nkiri == * 1991 : ''Enweghị nkata'' * 1992 : ''Culture Shock'' * 1992 : ''Oji na Ọcha'' * 1993 : ''Njem ahụ'' (obere ihe nkiri) * 1993 : ''Ọgwụ na Rock and Roll'' * 1995 : ''Village Square'' * 1997 : ''Aha aha'' * 2000 ''Akụkọ Khomasdal'' (obere ihe nkiri) * 2001 : ''Ụlọ ịhụnanya'' (obere ihe nkiri) * 2005 ''Akụkọ Savanna'' (usoro ihe onyonyo, nkeji abụọ) * 2009 : ''Marvin na Stevie na Chineke'' (obere ihe nkiri) * 2010 : ''Suburban Super Hero'' (obere ihe nkiri) == Edensibia == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == * [[imdbname:2377178|Cecil Moller]] na [[IMDb|nchekwa data ihe nkiri ịntanetị]] {{DEFAULTSORT: Moller,Cecil}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] lhfvkk3pz12m9xuz22v30rt5bgk92jq Sade Adeniran 0 38426 729206 156022 2026-09-29T21:22:09Z Geraldine Kene 23189 added {{DEFAULTSORT}} 729206 wikitext text/x-wiki {{Databox}} . <ref name="Ake">[http://www.akefestival.org/index.php/the-festival/ake-festival-2016-guests/item/536-sade-adeniran "Sade Adeniran"], [[Aké Arts and Book Festival|Aké Festival]] 2016 Guests.</ref>Sade Adeniran (akpa 1960s) bụ onye Naijiria na-ede akwụkwọ nke akwụkwọ izizi ya, Chegodị echiche nke a, meri ihe nrite 2008 Commonwealth Writers' Prize for Best Book na Africa .  [1] Cheedị echiche nke a bụ onye ode akwụkwọ ya na mbụ.  Dabere na London, [2] ọ bụkwa onye na-eme ihe nkiri. == Akụkọ ndụ == . <ref>Suzanne Marie Ondrus, [http://digitalcommons.uconn.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=6724&context=dissertations "Writing About Writing: African Women's Epistolary Narratives"], [[University of Connecticut]] dissertation, 8 August 2014, p. 139, citing Yemi Adebisi Senior, "Counting Gains of Nigerian Authors in Democracy", ''Daily Independent'' (Lagos), 30 May 2010.</ref> <ref name="Brunel">[https://web.archive.org/web/20161220141224/http://www.brunel.ac.uk/__data/assets/pdf_file/0010/1090/Link2009.pdf "Continuing plaudits for debut novelist"], ''Brunel Link Newsletter'' (Brunel University Alumni Association), 2009, p. 18.</ref>A egwuregwu Sade Adeniran na London, England, nye nne na nna Naijiria, ma mgbe ọ dị afụ , a kpọ ike ya n'obodo nna ya dị na Nigeria, [1] ka ya na nne nne ya bi na Idogun, Ondo State,  tupu ọ jụrụ n'obodo ahụ.  UK. Adeniran akara akara akara na Media na English site na Plymouth University ma akarakwa na US dị ka nwa akwụkwọ na Mahadum Massachusetts .  [1] Ọ egwu ide ya site na egwuregwu redio nke edere maka ọrụ nke afọ ikpeazụ na nke isiokwu ya bụ Memories of a Distant Past ;  o nyefere BBC "na ọ na-adịghị mma" ma akwado ya na mmemme "First Bite" nke BBC Radio 4 .  [2] O mechara dee ihe nkiri ndị ọzọ, na-arụ ọrụ ya na London na Lyric Theatre, Bush Theater na Riverside Studios . <nowiki></link></nowiki><sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[wikipedia:Tinye edensibịa|<span title="This claim needs references to reliable sources. (May 2022)">a chọrọ nkọwa</span>]]'' &#x5D;</sup> <ref>Helen Caldwell, [https://web.archive.org/web/20191014225346/https://helencaldwell.wordpress.com/2009/03/09/interview-with-sade-adeniran/ "Interview with Sade Adeniran"], ''My Writing Life'', 9 March 2009.</ref>E were ya n'ahụ dị ka onye na-ahụ maka iwu ntọala, ebe ọ na-arụkwa ọrụ ruo afọ ise na akwụkwọ mbụ ya, Chegodị echiche nke a, na-ama ụzọ akwụkwọ ahụ si akwụkwọ na akwụkwọ Brunel University  Brunel Link na 2009: "Dị ka ọtụtụ ndị edemede na-arọ nrọ ịhụ akwụkwọ ha na 2009. Mbipụta, Arịgoro m n'ụzọ ọdịnala si ezigara ndị na-ebi akwụkwọ na ndị edemede anya ihe odide m mana ndị ya adị abụrụ mma - ọ  dị ka ọ dịghị nhọrọ n'ọmarịcha maka mgbaàmà otu nwata tolitere n'ime ime obodo Nigeria.  m na onwe m, ọ dịghị onye ọzọ ga-eme."  [1] Mgbe ọ hapụsịrị ọrụ ya, ọ bụ ibipụta onwe ya na iji ree akara1100 nke obụ, ofị webụsaịtị wee rara onwe ya nye mgbasa ozi nke egwu egwu na redio na mpaghara. . <ref>[https://web.archive.org/web/20161127085139/http://www.cassavarepublic.biz/collections/fiction/products/imagine-this ''Imagine This''] at Cassava Republic Press.</ref>A gwara ya site na akwụkwọ ya, Chegodị echiche nke a na-akọ akụkọ afọ 10 nke ndụ Lola, onye ezitere dị ka onye dị ndụ site n'iche ya na London ka ya na ndị ikwu na Nigeria biri.  [1] N'ịzaghachi ma akwụkwọ ahụ ọ bụ ihe mere eme, Adeniran na-ekwu na nzaghachi ya bụ mgbe niile: "'Ọ bụ ma ọ bụghị'.  Obodo ahụ bụ ebe m tolitere, ma ihe merenụ. agwa Lola ihe mere m."  [2] akwụkwọ ahụ ihe nrite 2008 Commonwealth Writers' Prize for Best Book (mpaghara Africa), wee bụrụ onye fotora maka nturu ugo “Books to Talk About”.  [3] Cassava Republic Press akwụkwọ ya na 2011 . <ref>[http://www.sades-world.com/news/ "News"], Sade's World.</ref> <ref>[http://www.blackhistorymonth.org.uk/article/listings/region/westminister/london-international-black-film-festival/ ''More Cake''] at London International Black Film Festival, 10 November 2015.</ref>Dị ka onye na-ese ihe nkiri, Adeniran na-ebe aha nke akwụkwọ ya, nke ruru agba nke abụọ nke Sundance Screenwriters' Lab, [1] [2] wee merie British Urban Film Festival Award for Best Script Talent.  [3] Ihe nkiri ihe nkiri ya nke abụọ Njem Nne Nne, [4] na ọ na-arụkwa ọrụ na ndị ọzọ. == Akwụkwọ akụkọ == * ''Cheedị echiche nke a'', Akwụkwọ SW, 2007,  . Cassava Republic Press, 2011,  . == Ntụaka == {{Reflist|30em}} * [http://www.sades-world.com/ Weebụsaịtị onye edemede], Sade's World. * Mary-Claire Wilson, [http://www.spikemagazine.com/imaginary-world-an-interview-with-sade-adeniran.php "Echere ụwa: Ajụjụ ọnụ Sade Adeniran"], ''Spike Magazine'', 4 May 2011. * Helen Caldwell, [https://web.archive.org/web/20191014225346/https://helencaldwell.wordpress.com/2009/03/09/interview-with-sade-adeniran/ "Ajụjụ ya na Sade Adeniran"], ''Ndụ Ode M'', 9 Maachị 2009. * [https://geosireads.wordpress.com/2013/10/07/interview-with-nigerian-writer-sade-adeniran/ "Ajụjụ ya na onye ode akwụkwọ Naijiria, Sade Adeniran"], Geosi na-agụ. [[DEFAULTSORT:Adeniran, Sade]] [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] ieufu1zf1a0njmb8nvmr4rwwz24e39z 729221 729206 2026-09-29T21:48:32Z Geraldine Kene 23189 added {{DEFAULTSORT}}+Databox 729221 wikitext text/x-wiki {{databox}} . <ref name="Ake">[http://www.akefestival.org/index.php/the-festival/ake-festival-2016-guests/item/536-sade-adeniran "Sade Adeniran"], [[Aké Arts and Book Festival|Aké Festival]] 2016 Guests.</ref>Sade Adeniran (akpa 1960s) bụ onye Naijiria na-ede akwụkwọ nke akwụkwọ izizi ya, Chegodị echiche nke a, meri ihe nrite 2008 Commonwealth Writers' Prize for Best Book na Africa .  [1] Cheedị echiche nke a bụ onye ode akwụkwọ ya na mbụ.  Dabere na London, [2] ọ bụkwa onye na-eme ihe nkiri. == Akụkọ ndụ == . <ref>Suzanne Marie Ondrus, [http://digitalcommons.uconn.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=6724&context=dissertations "Writing About Writing: African Women's Epistolary Narratives"], [[University of Connecticut]] dissertation, 8 August 2014, p. 139, citing Yemi Adebisi Senior, "Counting Gains of Nigerian Authors in Democracy", ''Daily Independent'' (Lagos), 30 May 2010.</ref> <ref name="Brunel">[https://web.archive.org/web/20161220141224/http://www.brunel.ac.uk/__data/assets/pdf_file/0010/1090/Link2009.pdf "Continuing plaudits for debut novelist"], ''Brunel Link Newsletter'' (Brunel University Alumni Association), 2009, p. 18.</ref>A egwuregwu Sade Adeniran na London, England, nye nne na nna Naijiria, ma mgbe ọ dị afụ , a kpọ ike ya n'obodo nna ya dị na Nigeria, [1] ka ya na nne nne ya bi na Idogun, Ondo State,  tupu ọ jụrụ n'obodo ahụ.  UK. Adeniran akara akara akara na Media na English site na Plymouth University ma akarakwa na US dị ka nwa akwụkwọ na Mahadum Massachusetts .  [1] Ọ egwu ide ya site na egwuregwu redio nke edere maka ọrụ nke afọ ikpeazụ na nke isiokwu ya bụ Memories of a Distant Past ;  o nyefere BBC "na ọ na-adịghị mma" ma akwado ya na mmemme "First Bite" nke BBC Radio 4 .  [2] O mechara dee ihe nkiri ndị ọzọ, na-arụ ọrụ ya na London na Lyric Theatre, Bush Theater na Riverside Studios . <nowiki></link></nowiki><sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[wikipedia:Tinye edensibịa|<span title="This claim needs references to reliable sources. (May 2022)">a chọrọ nkọwa</span>]]'' &#x5D;</sup> <ref>Helen Caldwell, [https://web.archive.org/web/20191014225346/https://helencaldwell.wordpress.com/2009/03/09/interview-with-sade-adeniran/ "Interview with Sade Adeniran"], ''My Writing Life'', 9 March 2009.</ref>E were ya n'ahụ dị ka onye na-ahụ maka iwu ntọala, ebe ọ na-arụkwa ọrụ ruo afọ ise na akwụkwọ mbụ ya, Chegodị echiche nke a, na-ama ụzọ akwụkwọ ahụ si akwụkwọ na akwụkwọ Brunel University  Brunel Link na 2009: "Dị ka ọtụtụ ndị edemede na-arọ nrọ ịhụ akwụkwọ ha na 2009. Mbipụta, Arịgoro m n'ụzọ ọdịnala si ezigara ndị na-ebi akwụkwọ na ndị edemede anya ihe odide m mana ndị ya adị abụrụ mma - ọ  dị ka ọ dịghị nhọrọ n'ọmarịcha maka mgbaàmà otu nwata tolitere n'ime ime obodo Nigeria.  m na onwe m, ọ dịghị onye ọzọ ga-eme."  [1] Mgbe ọ hapụsịrị ọrụ ya, ọ bụ ibipụta onwe ya na iji ree akara1100 nke obụ, ofị webụsaịtị wee rara onwe ya nye mgbasa ozi nke egwu egwu na redio na mpaghara. . <ref>[https://web.archive.org/web/20161127085139/http://www.cassavarepublic.biz/collections/fiction/products/imagine-this ''Imagine This''] at Cassava Republic Press.</ref>A gwara ya site na akwụkwọ ya, Chegodị echiche nke a na-akọ akụkọ afọ 10 nke ndụ Lola, onye ezitere dị ka onye dị ndụ site n'iche ya na London ka ya na ndị ikwu na Nigeria biri.  [1] N'ịzaghachi ma akwụkwọ ahụ ọ bụ ihe mere eme, Adeniran na-ekwu na nzaghachi ya bụ mgbe niile: "'Ọ bụ ma ọ bụghị'.  Obodo ahụ bụ ebe m tolitere, ma ihe merenụ. agwa Lola ihe mere m."  [2] akwụkwọ ahụ ihe nrite 2008 Commonwealth Writers' Prize for Best Book (mpaghara Africa), wee bụrụ onye fotora maka nturu ugo “Books to Talk About”.  [3] Cassava Republic Press akwụkwọ ya na 2011 . <ref>[http://www.sades-world.com/news/ "News"], Sade's World.</ref> <ref>[http://www.blackhistorymonth.org.uk/article/listings/region/westminister/london-international-black-film-festival/ ''More Cake''] at London International Black Film Festival, 10 November 2015.</ref>Dị ka onye na-ese ihe nkiri, Adeniran na-ebe aha nke akwụkwọ ya, nke ruru agba nke abụọ nke Sundance Screenwriters' Lab, [1] [2] wee merie British Urban Film Festival Award for Best Script Talent.  [3] Ihe nkiri ihe nkiri ya nke abụọ Njem Nne Nne, [4] na ọ na-arụkwa ọrụ na ndị ọzọ. == Akwụkwọ akụkọ == * ''Cheedị echiche nke a'', Akwụkwọ SW, 2007,  . Cassava Republic Press, 2011,  . == Ntụaka == {{Reflist|30em}} * [http://www.sades-world.com/ Weebụsaịtị onye edemede], Sade's World. * Mary-Claire Wilson, [http://www.spikemagazine.com/imaginary-world-an-interview-with-sade-adeniran.php "Echere ụwa: Ajụjụ ọnụ Sade Adeniran"], ''Spike Magazine'', 4 May 2011. * Helen Caldwell, [https://web.archive.org/web/20191014225346/https://helencaldwell.wordpress.com/2009/03/09/interview-with-sade-adeniran/ "Ajụjụ ya na Sade Adeniran"], ''Ndụ Ode M'', 9 Maachị 2009. * [https://geosireads.wordpress.com/2013/10/07/interview-with-nigerian-writer-sade-adeniran/ "Ajụjụ ya na onye ode akwụkwọ Naijiria, Sade Adeniran"], Geosi na-agụ. {{DEFAULTSORT:Adeniran, Sade}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] pmcjgztyhjzmro8mh3f3indcyju75rt Sabina Umeh-Akamune 0 38427 729223 723540 2026-09-29T21:52:10Z Geraldine Kene 23189 added {{DEFAULTSORT}}+Databox 729223 wikitext text/x-wiki {{databox}}  <ref name="punch1">{{Cite news|url=http://archive.punchng.com/Articl.aspx?theartic=Art201109110403739|title=Free yourself, be unique - Sabina Umeh-Akamune|author=Ukoni|first=Nkarenyi|date=11 September 2011|work=[[The Punch]]|accessdate=31 May 2012}}</ref> <ref name="mirror1">{{Cite news|title=Ex-beauty queen, Sabina Umeh in new improved mode|author=Popoola|first=Kazeem|date=26 November 2011|work=[[National Mirror]]}}</ref> <ref name="vanguard1">{{Cite news|url=http://www.vanguardngr.com/2011/10/nigerian-beauty-queens-still-rocking/|title=Nigerian Beauty Queens still rocking|date=7 October 2011|work=[[Vanguard (Nigeria)|The Vanguard]]|accessdate=31 May 2012}}</ref>Sabina Umeh listen (help·info) (akpa Sabina Ifeoma Umeh, 1969) bụ onye Naijiria na-agụ ịgụ/onye na-ede abụ, ihe nlere anya na ịma mma. == Ọrụ == Ada nke onye odee egwuregwu ama ama na prọfesọ, Umeh ikike okpueze Kasị Mma Girl na Nigeria (MBGN) 1990 na December 1989, na ga-eso na Miss Universe, Miss Intercontinental, na Miss World, ebe ọmeri Miss Personality award.  [1] Tupu MBGN, e chiri ya Miss Uniben okpueze.  [2] Umeh kwere nkwa na ya ga-ezere asịrị, mana ọ mụrụ onwe ya n'ime otu mgbe ndị nta ndị agbara ya mmeri enyi ya nwoke (nke bụ di ugbu a) Kesse Jabari, LEDre na ọ bụ onye ọrụ nke ndị  nhazi Silverbird Productions .  Umeh kagburu ebubo a, na-ekwu na ọ gbara aka na mbụ n'afọ 1987 mgbe Jabari na Silverbird nọbu, mana Omasan Buwa meri ya.  ụdị mgbaàmà ya, Umeh akara akwụkwọ na Theater Arts ፊል onye ọrụ na egwu, nkiri / ihe nkiri, ihe ngosi, na ịma mma, ma onye ọrụ na ndị eze na eze maka ụdị mma IKB . Onye ọkachamara n'ịgba egwu, egwu egwu na ime ihe nkiri, Umeh bụ onye nchoputa na onye nduzi nka nke ụlọ ọrụ mmepụta egwu ''Juicygroove'' nke na-akwalite nkà na-achọsi ike na Nigeria na mba ọzọ, <ref>{{Cite web|url=http://www.ngrguardiannews.com/index.php?option=com_content&view=article&id=89349:sabina-the-strength-in-beauty&catid=183:life-a-style&Itemid=710|title=The Guardian Nigeria Newspaper – Nigeria and World News|work=www.ngrguardiannews.com|language=en-US|accessdate=2017-08-29}}</ref> ma wepụta ọrụ na egwu. <ref name="vanguard1"/> <ref>{{Cite news|url=http://thenetng.com/2012/03/18/most-beautiful-girl-in-nigeria-pageant-celebrates-25th-anniversary/|title=‘Most Beautiful Girl in Nigeria’ pageant celebrates 25th anniversary|author=Ogunma|first=Hilda|date=18 March 2012|work=Nigerian Entertainment Today|accessdate=31 May 2012|archive-date=21 May 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120521202027/http://www.thenetng.com/2012/03/18/most-beautiful-girl-in-nigeria-pageant-celebrates-25th-anniversary|url-status=dead}}</ref> <ref name="mirror2">{{Cite news|url=http://nationalmirroronline.net/sunday-mirror/applause/16989.html|title=Sabina Umeh returns in dazzling photo shoot|author=Segun-Oduntan|first=Olumide|date=24 July 2011|work=[[National Mirror]]|accessdate=31 May 2012|archive-date=18 June 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120618235505/http://nationalmirroronline.net/sunday-mirror/applause/16989.html|url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://juicygroove.com/founders.htm|title=The Founders|publisher=juicygroove.com|accessdate=31 May 2012|archivedate=17 February 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120217022603/http://www.juicygroove.com/founders.htm}}</ref> N'afọ 2013, o wepụtara CD mgbasa ozi bụ ihe nleba anya nke album mbụ ya bụ "Warrior", na njem nlegharị anya mba ụwa malitere na Nigeria. <ref>{{Cite web |url=http://www.tribune.com.ng/news2013/index.php/en/component/k2/item/4437-how-i-keep-my-shape-after-4-kids-sabina-ex-nigeria%E2%80%99s-beauty-queen |title=How I keep my shape after 4 kids - Sabina, Ex Nigeria’s beauty queen |accessdate=2024-03-09 |archivedate=2013-02-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130206010432/http://www.tribune.com.ng/news2013/index.php/en/component/k2/item/4437-how-i-keep-my-shape-after-4-kids-sabina-ex-nigeria%E2%80%99s-beauty-queen }}</ref> == Ntụaka == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Umeh-Akamune, Sabina}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] staifdnxlgeq7uykkm6kmm0lcbcjix8 Salwa Eid Naser 0 38429 729230 198670 2026-09-29T22:16:52Z Geraldine Kene 23189 added {{DEFAULTSORT}}+Databox 729230 wikitext text/x-wiki {{databox}} Salwa Eid Naser (née Ebelechukwu Agbapuonwu, amuru 23 Mee 1998 [1] ) bu onye oso oso Bahrain nke Naijiria amuru na osote na mita 400 .  Ọ bụ onye mmeri ụwa nke 2019 oge nke atọ mgbasa ozi na ihe mere eme nke 48.14, if onye mmeri nke ọdụdụ na mmemme ahụ yana mbụ na-anya anya mba Eshia meri mmemme ahụ na-ahụ mba ụwa.  Akara de ahụ debere ya naanị n'azụ nke Marita Koch (47.60; 1985) na Jarmila Kratochvílová (47.99; 1983).  N'ebe dị anya, na naanị 19, Naser bụ onye mmeri ụwa nke 2017 .  Ọ meriwokwa, dị ka onye Bahraini agwakọta nwoke na nwoke 4x400 m relay otu, ihe nrite ọla nchara 2019 World Championship [[Usòrò:Salwa Eid Naser at Doha 2019 (cropped).jpg|thumb|Salwa Eid Naser na Doha 2019]] <ref name="WAtoplistsCurrent">{{Cite web|title=All time Top lists – 400 m Women – Senior Outdoor – Asia {{!}} until 2022-12-01|url=https://www.worldathletics.org/records/all-time-toplists/sprints/400-metres/outdoor/women/senior?regionType=area&region=asia&timing=electronic&page=1&bestResultsOnly=false&firstDay=1900-01-01&lastDay=2022-12-01|accessdate=2022-12-01|work=[[World Athletics]]|quote=Change filters for other age / territorial / time range. Choose 'Best by athlete' or 'All' to see listings with athletes lifetime bests only or all historical results, respectively}}</ref>Eid Naser nọ na mmemme mbinye aka ya onye mmeri ọcha nke ndị agha nke Olympic nke 2014 na onye mmeri nke ndị isi ụwa nke 2015, tupu ọ nweta nrite izizi mbụ ya bụ ọla edo na 2015 World Games .  Mgbe ahụ 18 dị afọ mafere 2016 World U20 Championship, nke oge mmeri bụ 51.32 s, iji soro 400 kacha mma n'ụwa nsogbu m sprinters na Rio Olympics 2016, ebe o debere ahụ nhata nke ọkara ikpeazụ na 50.88 s.  She is multiple medalist of Asian Games, Asian Asọmpi, nakwa dị ka ndị ọzọ n'elu-larịị agha na pan-mpaghara, ma n'otu n'otu na na relays.  Oge abụọ400 m Onye mmeri diamond, dị ka nke December 2022, o nwere ikike nke kacha ọsọ Eshia oge niile, akara ngosi na 10 kacha elu, yana 18 n'ime 20 kacha elu. <ref>{{Cite web|author=Parchment|first=Rachid|date=2021-07-03|title='What was the motivation?'|url=https://jamaica-gleaner.com/article/sports/20210703/what-was-motivation|accessdate=2021-07-05|work=[[The Gleaner]]}}</ref>Na 30 June 2021, ekwoputara na amachibidoro Salwa Eid Naser ruo February 2023 n'ihi ike awụ ebe .  Ọ nwalere ihe na-adịghị mma maka doping ugboro 19 n'etiti 12 na 24 Nọvemba 2019 ( ike data ọhaneze dị na ule ya tupu / mgbe emechara).  [1] Ebu ụzọ ụfọdụ tụrụ ya na June 2020 wee ndị ya site na ndị ikpe aka ná ntĩ AIU na Ọktọba.  CAS sitere na WA (na WADA ).  [2] A kọrọ na otu n'ime ndị otu atọụ ihiere a == Ndụ mbido == . <ref name="2019OC" /> <ref name="Vanguard2017article">{{Cite web|author=Olus|first=Yemi|date=2017-10-28|title=Salwa Eid Naser and a Tale of Two Countries|url=https://www.vanguardngr.com/2017/10/salwa-eid-naser-tale-two-countries-yemi-olus/|accessdate=2021-02-25|work=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard News]] vanguardngr.com}}</ref> <ref>{{Cite web|date=2017-08-11|title=Ebele Agbapuonwu becomes Salwa Naser – Nigerian athletes dump Nigeria in droves|url=https://dailytimes.ng/ebele-agbapuonwu-becomes-salwa-naser-nigerian-athletes-dump-nigeria-droves/|accessdate=2021-02-25|work=[[Daily Times (Nigeria)|Daily Times Nigeria]] dailytimes.ng}}</ref>Salwa Eid Naser egwuregwu Ebelechukwu Antoinette Agbapuonwu na 23 May 1998 na Onitsha, Anambra, nye nne Naijiria na (dị ka a kọrọ) Bahraini nji nna.  [1] [2] [3] Nne ya agbagoro dị ka 100 m na 200 mita sprinter n' akwụkwọ na ọ ngwa ngwa ike sprint.  Mgbe ọ dị afọ 11, n'ọsọ mbụ mbụ ya n'akwụkwọ akwụkwọ ọ meri 100 m, ma emesia kwa 400 m.  Onye na-agụ ya siri ọnwụ na ọ ga-eme ezigbo ọnụnọ anọ m onye na-agba ọsọ ya mere ọ àmà ile ise anya n'ebe dị anya.  [4] Tupu Naser eruo afọ 14, ahụ kwagara Bahrain.  [5] [6] Na 2014, ọ nkwado na Bahrain, nkwado Islam, ma ike aha ya.  Mgbe a fe ya na 2017 ada adiga ya, o kwuru, sị, "afọ atọ gara aga bụụrụ m nnukwu mmetụta" ma ọ pụtara ikwu ya na ndị egwuregwu egwuregwu Nigeria .  N'afọ 2019, o kwuru na obi dị ya ụtọ na ndị mmadụ na-eme na-eme mmemme mmeri ya. == Ọrụ == === 2014–2016: Onye mmeri nke ndị ntorobịa ụwa === . <ref name="Cali">Landells, Steve (21 July 2015). [http://www.iaaf.org/news/feature/salwa-eid-naser-400m Naser takes a tip from George Michael and gets 400m gold in Cali]. IAAF. Retrieved on 11 October 2015.</ref>Dabere na Riffa na Bahrain's Southern Governorate, Naser nwere ihe ịga nke ọma mbụ ya na 2014 Arab Junior Championship, ebe ọ bụ onye mmeri ọla edo na abụọ 200. m na 400 m.  N'ịgbaso ihe a rụzuru, ọ n'ama egwuregwu ahụ egwuregwu ihe ma debe ihe izi mma nke 54.50 nkeonwe na Ọnwụnwa Eshia maka esemokwu ndị eze 2014 .  Naser ji mafita na-akawanye mma ya na Olympic, na-edekọ 53.95 s na agba nke mbụ, tupu ị ihe nri nri ọcha n'azụ Jessica Thornton nke Australia na oge dị mma nke 52.74.  s.  [1] Onye na-agba ọsọ wee were ọrụ na onye bụbu onye egwuregwu Bulgarian Yanko Bratanov, bụ onye ahọpụtara egwuregwu Nigeria-Bahraini Kemi Adekoya na Samuel Francis (ama mgbochiro / muna maka doping) [2] [3] n'etiti  ndị ọzọ. . <ref>[http://www.iaaf.org/news/press-release/on-camp-with-ashton-eaton Eaton selects his five young stars for his Eugene camp]. IAAF (6 August 2015). Retrieved on 11 October 2015.</ref>Na Mee 2015, ọ na-ede ya dị ka 400 kacha mma na kọntinent m onye na-agba ọsọ n'afọ ndụ ya nwere ihe nrite ọla edo na esemokwu ndị Eshia .  [1] Na June mgbe ọ nọ na Bulgaria, o debere isi nke obere mba na 100 m na 200 m, elekere 11.70 s na 23.03 s n'otu n'otu.  [2] Eid Naser sere onwe ya n'etiti ndị kacha mma n'ụwa niile na 400 m n'asɔmpi ndị ọrịa nke ụwa .  Onye ọrịa na-agba ọsọ na hijab siri ike, , ,gee bụ egwu nke ya, ka ọ na-emeziwanye onye America Lynna Irby nwere ihe na agba ikpeazụ nke ahụ ahụ, wee nweta ndụ kacha mma nke 51.50.  s iji ihe nrite ọla edo.  [3] Nke ikpeazụ bịara n'ụbọchị na-esote Ramadan nke nyere ya nhọrọ iri nri tupu ozi ahụ, o buchara ọnụ n'oge ntozu.  [2] Ihe nrite ọla edo mere ka ọ bụrụ Bahraini nke abụọ meri n'ọkwa n'ọkwa zuru ụwa ọnụ, ka ọ nwụsịrị onye mmeri ukwu n'ụwa bụ Maryam Yusuf Jamal .  [4] Ọsọ ịgba ọsọ ya nwera mma site n'aka onye njide ndụ ụwa decathlon nke United States Ashton Eaton, bụ onye ọgụ ya òkù njem njem muenye niile iji soro ya zụọ ya ụbọchị atọ. . <ref name="WAtoplists">{{Cite web|title=All time Top lists – 400 m Women – Senior Outdoor {{!}} until 2020-12-31|url=https://www.worldathletics.org/records/all-time-toplists/sprints/400-metres/outdoor/women/senior?regionType=world&timing=electronic&page=1&bestResultsOnly=true&firstDay=1900-01-01&lastDay=2020-12-31|accessdate=2021-01-01|work=[[World Athletics]]|quote=Change filters for other age / territorial / time range}}</ref>N'ịbụ onye dị afọ 17, na Ọktoba 2015, ọ natara aha mbụ na egwuregwu ndị agha ụwa .  Asọmpi na 400 m megide 2012 Olympians Bianca Răzor na Nataliya Pyhyda, ọ dị mma iji ihe nrite ọla edo na ndị ụwa na ndị mba n'okpuru-20 mmetụta oge nke 51.39 s, na-aghọ onye kasị nta mgbemeri aha ahụ.  .  [1] [2] Nsonaazụ a bụ nke ụzọ shọọ Eshia n'okpuru-18-na nke iri ozi ọsọ n'ụwa U18-oge na ndị ntolite. <ref name="WA2018series1">{{Cite web|author=Landells|first=Steve|date=2018-09-19|title=High and low – Salwa Eid Naser|url=https://www.worldathletics.org/news/series/salwa-eid-naser-bahrain-400m|accessdate=2021-03-18|work=[[World Athletics]]}}</ref>Na 2016 Summer Olympics na Rio de Janeiro, 18 dị apụ mere ngosi ya ọzọ wee merie ndị ya na onye kacha mma nke 51.06.  s.  [1] Na ọkara nke ikpeazụ, ọ kwalitere egwuregwu na-agba ọsọ 50.88 s, mana etinyere ya nhata nke ndụ n'ozuzu ya na obughi otu ebe na 0.13 s;  oge ya na-eme ka ọ bụrụ nke isii na anọ ikpeazụ.  [2] naanị otu izu tupu mgbe ahụ, Naser gbagọrọ agbagọ n'ụkwụ ya, nke mere ka ike gwụ ya mgbe ụgbọ ala dị awụ isii mkpa ya.  Ọ meghere mgbaji, a dụrụ ya ọdụ ka ọ mba ịsọ mpi, mana ọ ji, n'N'ike Olympic mbụ ya.  Mgbe egwuregwu ahụ́, ọ ga-ezu ike ihi ụra iji gwọọ ụkwụ ya . <ref>{{Cite web|date=2017-08-09|title=Results − 400 Metres Women − Final|url=https://media.aws.iaaf.org/competitiondocuments/pdf/5151/AT-400-W-f----.RS6.pdf|accessdate=2021-04-12|work=[[World Athletics|IAAF]]}}</ref> <ref name="WAtoplists"/>Mgbe ọ ka dị obere, Salwa Eid Naser nrite fim na 400 m ihe omume na 2017 London World Championship nwere ihe nkuzi mma nke 50.06 , mgbe ọ nwesịrị mmeri na oge ọ ajụjụ na- na-eme ya na ọkara ikpeazụ, n'  ikpeazụ wedata ihe kacha mma nke onwe ya site na nnukwu 0.82 s.  [1] Nke ikpeazụ mere n'elu mmiri n'oge obere mmiri mmiri.  Ọ bụ ikpeazụ n'etiti n'ọsọ na mgbe ọ tụpụtara n'iche ọ ka bụ nanị anọ, mechaa kụrie Allyson Felix site 0.02 ma bụrụ naanị Phyllis Francis mkpa ya ( mgbe foto ).  Shaunae Miller-Uibo na-edu mita 30 ikpeazụ mgbe ọ ama staggers wee daa site na mbụ ruo anọ.  [2] Mgbe ọ dị afọ 19, ọ mere Naser ka ọ bụrụ nke ọdụdụ ruo n'ọgbọ egwuregwu ihe ịhụnanya anɔ m na udo ụwa;  o mebiekwara mmetụta mba Bahrain ugboro atọ.  [3] [4] N'ihe na- izu abụọ ka nke ahụ ihuenyo, ọ meri n'ebe dị anya na Diamond League na Birmingham, wee tọọ egwu ihe kacha mma nke 49.88.  s na Brussels otu izu ka e hụ, na-echekwa ọnọdụ nke abụọ n'ozuzu n'ọsọ diamond.  [4] Nsonaazụ a, ụwa nke atọ ozizi ọsọ n'okpuru-20 oge na ihe mere eme na ndị Eshia U20, gaara enyela ya ọnọdụ mbụ na London . <ref name="WA2018series2">[https://www.iaaf.org/news/series/gen-10-salwa-eid-naser Gen 10: one-lap wonder Salwa Eid Naser]. IAAF (17 December 2018). Retrieved 2019-10-04.</ref>Na 2018, Naser meri na ọnụnọ anọ na anɔ m ihe omume Diamond League, na-emeri isii n'ime ha wee nweta akara isii n'okpuru sekọn 50. Na 30 June, na Paris, o meri na ndụ kacha mma nke  49.55 s, mebie mmekọrịta Eshia nke Ma Yuqin debere na 1993 jiri 49.81 s.  Na 20 Julaị, na akwụkwọ Herculis na Monaco, ọ kwalitere PB ya nke ukwuu n'oge 49.08.  s mechaa nke abụọ n'azụ Shaunae Miller-Uibo, onye debere ngosi sekit na n'ahụ ya 48.97.  [1] [2] Ọ bụ ụmụ ọsọ ọsọ 400 kacha kacha m na-agba ọsọ ọsọ 2009, yana nke mbụ 1996 nke ụmụ ule abụọ gbagoro n'okpuru 49.10 s.  [3] N'August, Naser meri n'ọsọ n' mfe Asia na Jakarta .  Na 30 August, ọ merikwara 4 x 100 m relay ikpeazụ wee gaa n'ihu nara ike na 4 x 400 m relay .  Ọ gbagara Brussels ka emechara n' ahụ wee merie Diamond League 400 m aha ka awa gachara na 49.33 s.  odi na ole ka e ịhụnanya, onye sprinter merikwa iko Continental nke e mere na Ostrava na-agba ọsọ 49.32 s .  Na mkpokọta 2018, ọ meri 10 n'ime 11 400 ya m ahịa ma dekọọ clockings sub-50-sekọnd N'oge esemokwu Eshia nke 2019 na Doha, Qatar ọihe ihe nrite ọla edo maka 200 abụọ ahụ.  m na 400 m, yana maka 4 × 400 m relay, 4 × 400 m agwakọta relay na ọla maka 4 × 100 m relay.  [1] N'ime mmemme Diamond League nke afọ 2019, ọ gbara wee merie 400 m oriri na-ewere sekit nke abụọ ya.  Onye na-agba ọsọ kpuchiri oge kacha mma nke 49.17 na-ahụ ngosi nzute, na 5 Julaị na Atletissima na Lausanne, Switzerland. Na 3 Ọktoba 2019, Naser ghọrọ onye mmeri ụwa nke mita 400 na asọmpi Doha World Championship na Qatar, nke ọdụdụ na nke nwanyị Asia mbụ meriri aha ahụ. Ọ kwalitere ihe kacha mma nke onwe ya, setịpụrụ otu afọ tupu mgbe ahụ, site na nnukwu 0.94&nbsp;s, na nsonaazụ ya nke 48.14 sekọnd bụ nke kachasị ọsọ kemgbe 1985 - ya bụ maka afọ 34 (mgbe Marita Koch debere ndekọ ụwa nke 47.60 ), nke abụọ kachasị ọsọ na asọmpi ụwa (naanị n'azụ Jarmila Kratochvílová bụ onye gbara 47.99 na 1983). ), na nke atọ kachasị ọsọ oge niile. <ref name="WAtoplists"/> <ref name="TDT">{{Cite news|author=Brown|first=Oliver|date=2019-10-04|title=Salwa Eid Naser's astonishing world 400m performance has blown apart the possibilities over one lap|work=[[The Daily Telegraph]]|url=https://www.telegraph.co.uk/athletics/2019/10/04/salwa-eid-nasers-astonishing-world-400m-performance-has-blown/|accessdate=2021-05-03}}</ref> Nke a bụ agbụrụ nke ise ya n'ime ụbọchị ise na ụmụ nwanyị ise kachasị elu niile setịpụrụ PBs. <ref name="TDT" /> <ref name="AW2019article">{{Cite web|author=Smythe|first=Steve|date=2019-10-03|title=Salwa Eid Naser stuns Shaunae Miller-Uibo in world 400m|url=https://athleticsweekly.com/event-news/salwa-eid-naser-stuns-shaunae-miller-uibo-in-world-400m-1039925623/|accessdate=2021-03-18|work=[[Athletics Weekly|AW]]}}</ref> O nyekwara ihe nrite ọla maka 4 × 400&nbsp;m agwakọta relay, nke debere ndekọ Eshia . N'oge 2019 Military World Games, sprinter gụchara dị ka onye nrite ọla edo na ihe omume mbinye aka ya na-agbatị ogologo ahịrị ya na-enweghị mmeri na ihe omume ahụ ruo 14 kwụ ọtọ finals, na nke ọla kọpa na 4 × 100.&nbsp;m relay. <ref>{{Cite web|date=2019-10-23|title=Naser, Lasitskene and Romani capture Military World Games titles in Wuhan|url=https://www.worldathletics.org/news/report/naser-lasitskene-military-world-games|accessdate=2021-03-13|work=[[World Athletics]]}}</ref> Naser gụchara oge 2019 enweghị mmeri. <ref name="2019OC">{{Cite web|date=2019-11-21|title=World champion Salwa Eid Naser ready to 'go for the world record'|url=https://www.olympicchannel.com/en/stories/features/detail/400m-world-champion-salwa-eid-naser-transformation/|accessdate=2021-03-18|work=[[Olympic Channel]]}}</ref> Na June 2020, Unit Integrity Athletics (AIU) kwupụtara na a kwụsịtụrụ Naser nwa oge maka ọdịda atọ ọ nọ <ref>{{Cite web|title=Whereabouts Failures|url=https://www.athleticsintegrity.org/know-the-process/whereabouts-failures|accessdate=2021-07-01|work=[[Athletics Integrity Unit]]}}</ref> n'ime ọnwa iri na abụọ na-eduga na Doha (1 ịgba akwụkwọ ọdịda, ule abụọ furu efu) mgbe nke anọ tụfuru. Nnwale apụọla n'asọmpi na Jenụwarị 2020, kwadoro ya na afọ abụọ nke enweghị ntozu. O kwuru, sị, "Ọ bụ naanị ule ọgwụ atọ ka agbaghara m, nke bụ ihe nkịtị. [...] O nwere ike ime onye ọ bụla." <ref>{{Cite news|author=Ingle|first=Sean|date=2020-06-07|title=AIU says Salwa Eid Naser missed three drug tests before world 400m title win|work=[[The Guardian]]|url=https://www.theguardian.com/sport/2020/jun/07/salwa-eid-naser-under-whereabouts-scrutiny-before-last-years-400m-gold|accessdate=7 June 2020}}</ref> A nwalere ya adịghị mma maka doping ugboro 19 n'etiti 12 Eprel na 24 Nọvemba 2019. <ref name="NBCS2021article">{{Cite web|author=|date=2021-07-01|title=Salwa Eid Naser, world 400m champion, to miss Olympics with ban|url=https://olympics.nbcsports.com/2021/07/01/salwa-eid-naser-doping-ban-400-meters|accessdate=2021-07-01|work=[[NBC Sports]]}}</ref> N'ọnwa Ọktọba, Ụlọikpe ịdọ aka ná ntị AIU kpochapụrụ <ref>{{Cite web|date=2020-10-14|title=SR/137/2020 – Decision of the Disciplinary Tribunal|url=https://www.athleticsintegrity.org/downloads/pdfs/disciplinary-process/en/201014-World-Athletics-v-Salwa-Eid-Naser-Final-Decision.pdf|accessdate=2021-03-19|work=[[Athletics Integrity Unit]]}}</ref> onye na-agba ọsọ na-achụpụ otu n'ime ule ndị ahụ agbaghara n'ihi mgbagwoju anya metụtara kpọmkwem ebe ọ nọ, na mgbe ahụ ọdịda ntinye akwụkwọ ya na-adaba n'èzí oge dị mkpa nke ọnwa 12 dị ka iwu siri dị na mmalite nke 2019. . Ọzọkwa na Jenụwarị 2020, mgbe ọ na-eme njem n'elu ala mgbe akagbuo ụgbọ elu ya, ọ ruteghị isi obodo Nigeria [[Abuja]] kama ọ bụ naanị [[Lagos]], onye nkuzi Bahraini, onye nkwukọrịta ozi nke atọ nke na-elekọta akaụntụ nchekwa data ADAMS ya, emeliteghị nkọwa ebe ọ nọ na-ehi ụra. <ref>{{Cite web|author=Pérez|first=Ismael|date=2020-10-20|title=World Athletics levanta la sanción a la campeona mundial de 400m Salwa Eid Naser|url=https://www.runnersworld.com/es/noticias-running/a34423797/salwa-eid-naser-world-athletics-levanta-sancion-campeona-mundial-400m/|accessdate=2021-03-19|work=[[Runner's World]]|language=es}}</ref> <ref>{{Cite web|date=2020-10-20|title=Salwa Eid Naser escapes ban on technicality|url=https://athleticsweekly.com/athletics-news/salwa-eid-naser-escapes-ban-on-technicality-1039936608/|accessdate=2021-03-19|work=[[Athletics Weekly]]}}</ref> Na Nọvemba, Court of Arbitration for Sport (CAS) gwara na World Athletics na WADA gbara akwụkwọ mkpesa. <ref>{{Cite web|author=Levy|first=Leighton|date=2021-03-04|title=April dates set for CAS to hear appeals against Salwa Eid Naser exoneration|url=https://www.sportsmax.tv/index.php/athletics/item/78702-april-dates-set-for-cas-to-hear-appeals-against-salwa-eid-naser-exoneration|accessdate=2021-03-19|work=sportsmax.tv|archivedate=2021-03-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210304214950/https://sportsmax.tv/index.php/athletics/item/78702-april-dates-set-for-cas-to-hear-appeals-against-salwa-eid-naser-exoneration}}</ref> * Onye mmeri nke mita 400 Diamond League :[[Usòrò:Diamond_blue.svg|24x24px]]</img> 2018, <ref>{{Cite web|author=|date=2018-08-31|title=IAAF Diamond League Final – Diamond League Champions – 30th – 31st August 2018|url=https://www.diamondleague.com/fileadmin/IDL_Default/files/documents/2018/Brussels/DiamondLeagueWinners.pdf|accessdate=2021-02-27|work=[[Diamond League]]}}</ref>[[Usòrò:Diamond_blue.svg|24x24px]]</img> 2019 <ref>{{Cite web|date=2019-09-06|title=IAAF Diamond League Final – Diamond League Champions – 5th – 6th September 2019|url=https://www.diamondleague.com/fileadmin/IDL_Default/files/documents/2019/Brussels/DiamondRaceWinners.pdf|accessdate=2021-02-27|work=[[Diamond League]]}}</ref> ** 2017 (1) (400&nbsp;m): Birmingham British Grand Prix (50.59) ** 2018 (6) (400&nbsp;m): Rome Golden Gala (50.51), Oslo Bislett Games (49.98), Stockholm Bauhaus-Galan (49.84), Nzukọ Paris (49.55 '''AR''' ), Lausanne Athletissima (49.78), Brussels Memorial Van Damme (49.33) ** 2019 (5) (400 m): Shanghai Diamond League (50.65), Rome Golden Gala (50.26), Nzukọ Rabat (50.13), Lausanne Athletissima (49.17 MR ), Zürich Weltklasse (50.24) * Ihe ịma aka ụwa na-ezute ** 2018 (1) (400&nbsp;m): Ncheta Zagreb Hanžeković (50.54) <ref>{{Cite web|title=400 Metres Result {{!}} IWC Zagreb 2018|url=https://www.worldathletics.org/competitions/world-athletics-challenge/iwc-zagreb-2018-7121759/results/women/400-metres/final/result|accessdate=2021-03-20|work=[[World Athletics]]}}</ref> * Ndị ọzọ na-ezute ** 2015 [2]; (1) (100&nbsp;m): [[Ruen Cup|Iko Ruen]] ; (1) (400&nbsp;m): Ruen Cup ** 2016 (1) (400&nbsp;m): [[Stara Zagora Int. Meeting|Nzukọ Stara Zagora]] (51.63) ** 2017 (1) (400&nbsp;m): [[Doha Meeting|Nzukọ Doha]] (54.35) ** 2019 [4]; (1) (100&nbsp;m) [[Memorial Carlos Gil Pérez|Ncheta Salamanca]] ; (2) (200&nbsp;m): Ncheta Salamanca, Nzukọ Barcelona ; (1) (400&nbsp;m): Ncheta Székesfehérvár (50.13) == Ihe ndetu == .mw-parser-output .reflist{font-size:90%;margin-bottom:0.5em;list-style-type:decimal}.mw-parser-output .reflist .references{font-size:100%;margin-bottom:0;list-style-type:inherit}.mw-parser-output .reflist-columns-2{column-width:30em}.mw-parser-output .reflist-columns-3{column-width:25em}.mw-parser-output .reflist-columns{margin-top:0.3em}.mw-parser-output .reflist-columns ol{margin-top:0}.mw-parser-output .reflist-columns li{page-break-inside:avoid;break-inside:avoid-column}.mw-parser-output .reflist-upper-alpha{list-style-type:upper-alpha}.mw-parser-output .reflist-upper-roman{list-style-type:upper-roman}.mw-parser-output .reflist-lower-alpha{list-style-type:lower-alpha}.mw-parser-output .reflist-lower-greek{list-style-type:lower-greek}.mw-parser-output .reflist-lower-roman{list-style-type:lower-roman}{{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Naser, Salwa Eid}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] [[Òtù:Pages with unreviewed translations]] m1wvgw7r9rulgjjx4tf28cw0sbhj7ql Sandra Duru-Eluobi 0 38431 729239 641241 2026-09-29T22:29:36Z Geraldine Kene 23189 added {{DEFAULTSORT}}+Databox 729239 wikitext text/x-wiki {{databox}} Sandra Chidinma Duru-Eluobi bụ ọrụ ọchụchụnta ego Naijiria na onye ahụ Pre-Adult Affairs Organization (PAAO). == Ọrụ == . <ref name="Eagle">{{Cite news|author=Funsho Akinwale|url=http://theeagleonline.com.ng/imo-state-needs-to-be-rescued-duru/|title=Imo State needs to be rescued Duru|work=The Eagle|date=30 May 2013}}</ref>Na azụmahịa, ọ bụ onye njikwa / CEO nke Sanchhy Nigeria Limited, [1] Zest Media and Entertainment, na Executives Cable and Electronics Company, [2] ma jikwaa ụlọ ọrụ na Lagos .  [1] N'afọ, ọ Muhammadu ọrụ na nhọpụta Rochas Okorocha dị ka ụdị Imo steeti n'afọ 2011 [3] ma bụrụkwa onye na Standards Organisation of Nigeria, [3] ndị uwe ojii na-ahụ maka ụmụ nwoke, ndị ọrụ  uwe ojii, na Kulfana.  Ndị ọrụ Ngwuputa.  [2] N'afọ 2013 ọ tụlere iguzobe otu ụzọndọrọ nhọrọ nke ya na ịzọ ọkwa steeti steeti n'onwe ya. <ref name="fem" />Ọ bụ onye nchoputa nke Pre-Adult Affairs Organisation, NGO nke United Nations akwụkwọ;  na 2015 ọ mara ọkwa nke mmemme TV nke ezubere maka ndị dị afọ 9–35, Bare It Out!  Mụ na Sandra Duru.  [1] N'afọ 2014, onye nnochite anya Naijiria na Ivory Coast, Ifeoma Akabogu-Chinwuba, kwanyere ugwu maka "ntụnye aka n'inye akwụkwọ maka ọrụ ọrụ, ime ihe ike na nsogbu na Nigeria".  [2] Na 2016 ọ mbipụta ọrụ, The Unity and Peace Project 2016-2020 (The Up Project) == Ndụ onwe onye == N'afọ 2014, ọ lụrụ Emmanuel Ebuka Eulobi, onye egwuregwu bọọlụ; <ref name="Guardian">{{Cite news|url=https://guardian.ng/saturday-magazine/sandra-duru-bounces-back/|title=Sandra Duru Bounces Back|work=[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]|date=21 March 2015}}</ref> a mụrụ nwa ha nwoke na June 2016. <ref name="fem">{{Cite web|url=http://femininefeelings.com/breaking-dr-sandra-duru-welcomes-new-baby-dikesinachi/|title=Breaking: Dr. Sandra Duru Eluobi Welcomes New Baby Dikesinachi|work=Feminine Feelings.com|date=13 June 2016}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[http://femininefeelings.com/breaking-dr-sandra-duru-welcomes-new-baby-dikesinachi/ "Breaking: Dr. Sandra Duru Eluobi Welcomes New Baby Dikesinachi"]. ''Feminine Feelings.com''. 13 June 2016.</cite></ref> == Ntụaka == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Duru-Eluobi, Sandra}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] bxnkdp18yntvbt20rk9fd21kw2lnpui Sarah Adebisi Sosan 0 38432 729260 623374 2026-09-29T22:44:15Z Geraldine Kene 23189 added {{DEFAULTSORT}}+Databox 729260 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = [[Oba (ruler)#Oloye|Omoba]] | name = Sarah Adebisi Sosan | image = | caption = | order = [[Deputy Governor of Lagos State]] | term_start = 29 May 2007 | term_end = 29 May 2011 | governor = [[Babatunde Fashola]] | predecessor = [[Abiodun Ogunleye]] | successor = [[Adejoke Orelope-Adefulire]] | birth_date = {{birth date and age|1956|2|11|df=y}} | birth_place = [[Ojo, Nigeria|Ojo]], [[Badagry]], [[British Nigeria]] (now Ojo, [[Lagos State]], [[Nigeria]]) | death_date = | death_place = | party = [[All Progressives Congress]] (2013–present) | otherparty = [[Action Congress of Nigeria]] (before 2013) | alma_mater = [[University of Lagos]] }} '''Sarah Adebisi Sosan''' {{Audio|LL-Q34311 (yor)-Tunmise123-Sarah Adebisi.wav|Listen}} (amụrụ na 11 Febụwarị 1956) bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị Naijiria na onye bụbu onye nkuzi, ọ rụrụ ọrụ dị ka osote gọvanọ nke [[Ȯra Lagos|Lagos Steeti]] site na 2007 ruo 2011.<ref>{{Cite web|url=https://www.lagosstate.gov.ng/index.php?page=principalofficerdetail&poid=222&mnu=module&mnusub=ministry&mpid=27&pocat=ministry&pocatsub=27|title=Ministry of Education: Principal Officer|year=2009|publisher=Lagos State Government|accessdate=4 September 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110615075722/https://www.lagosstate.gov.ng/index.php?page=principalofficerdetail&poid=222&mnu=module&mnusub=ministry&mpid=27&pocat=ministry&pocatsub=27|archivedate=15 June 2011}}</ref> == Mbido ndụ na agụmakwụkwọ == A mụrụ Sarah Adebisi na Lagos na 11 February 1956 n'ime ezinụlọ aristocratic nke Chief na Princess Durosinmi nke Irewe Village na Ojo Local Government Area nke Anya, Badagry Division. Nne ya sitere na Fafunwa Onikoyi Royal Family nke Ita-Onikoyi na Idumota, Lagos Island, na nna ya bụ onye otu Action Group (AG) na Unity Party of Nigeria (UPN), si otú a mee ka ọ bụrụ onye na-eso Obafemi Awolowo ogologo oge. N'ihi nna nna ya, onye bụbu osote gọvanọ na-aza aha ọdịnala Yoruba Omoba. [[Faịlụ:The_Deputy_Governor,_Lagos_State,_Princess_Sarah_Adebisi_Sosan_runs_with_the_Queen's_Baton_2010_Delhi_accompanied_by_Nigerian_Long_Jump_Champion_Yusuf_Ali_and_aspiring_Nigerian_athletes.jpg|thumb|Onye bụbu osote gọvanọ, Lagos State, Princess Sarah Adebisi Sosan na-agba ọsọ na Queen's Baton na 2010.]] Ọ malitere agụmakwụkwọ ya n'oge ọ bụ nwata na Christ Assembly Primary School, Apapa na Secondary Education na Awori-Ajeromi Secondary School. Ọ malitere njem nkuzi ya na Lagos State College of Education, [[Ijanikin]] (nke bụzi [[Adeniran Ogunsanya College of Education]]) n'afọ 1980 ebe ọ nwetara National Certificate of Education (NCE) ma mesịa gaa [[University of Lagos|Mahadum Lagos]], Akoka, ebe ọ nwetara Bachelor of Arts na English Education (B.A.) Ed na 1988 na nzere masta na Adult Education (M.Ed.) 1989. Mkpebi ya ịnọgide na-amụta teknụzụ mere ka ọ gaa n'ihu na 2004, iji nweta Advanced Diploma na Information Technology na Lagos City Computer College. Ọ na-ejekwa ozi dị ka onye isi agụmakwụkwọ na Lagos. == Ọrụ == Dị ka onye na-eto eto, Bisi kụziri na St. Leo's Secondary School [[Abeokuta]], Ogun State dị ka onye nkuzi klas mgbe ọ nọrọ na Lagos State Public Service malitere na Jenụwarị 1989 mgbe ọ were ya n'ọrụ na Lagos State Post Primary Teaching Service Commission (PP-TESCOM) dị ka Master Grade II, nhọpụta nkuzi klas. N'agbata afọ 1990 na 1999, Oriakụ Sosan hapụrụ ọrụ nkuzi ya ka ọ bụrụ onye isi na-ahụ maka agụmakwụkwọ na Lagos State Ministry of Education. O mechara gaa na State Primary Education Board (SPEB) ugbu a Lagos State Universal Basic Education Board (LSUBEB) dị ka onye enyemaka odeakwụkwọ. Mgbe e mesịrị na 2006, mgbe a gbanwere ụlọ akwụkwọ praịmarị steeti ka ọ bụrụ Lagos State Public Education Board, e zigara ya na Department of Communication and Information Technology dị ka onye isi ngalaba (HOD). Dịka onye isi ngalaba, e nyere ya ọrụ ịhụ na e nyere mmụta na nkuzi kọmputa n'ụlọ akwụkwọ praịmarị ọhaneze Lagos steeti.[1] She was appointed to the position of Deputy Governor by [[Babatunde Fashola]] in 2007.<ref>{{Cite web|url=http://successfulsocieties.princeton.edu/interviews/sarah-adebisi-sosan|title=Sarah Adebisi Sosan|work=Innovations for Successful Societies|publisher=Princeton University|accessdate=18 December 2014}}</ref> == Ndụ onwe onye == Ọ lụrụ di ma nwee ụmụ. == Edensibia == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Adebisi Sosan, Sarah}} [[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]] otomrx9ccm3co6f6juz5bdbbt5bv6ot Sarah Téibo 0 38433 729265 452458 2026-09-29T22:47:34Z Geraldine Kene 23189 added {{DEFAULTSORT}}+Databox 729265 wikitext text/x-wiki {{databox}} Sarah Miébo Téibo bụ onye na-agụ Bekee-Nigeria, nwere ọba egwu ọgbara ọhụrụ nke obodo mepere emepe [1], Walk with Me (2016) na Keep Walking (2018).  A nsogbu ya maka ihe narite MOBO . == Ndụ mmalite na ndabere == . <ref name="MOBO">{{Cite web|first=Steve Alexander|author=Smith|title=MOBO Interview : Sarah Teibo|url=http://www.mobo.com/news-blogs/mobo-interview-sarah-teibo|publisher=[[MOBO Awards]]|accessdate=17 January 2017|date=n.d.|archivedate=18 January 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170118050836/http://www.mobo.com/news-blogs/mobo-interview-sarah-teibo}}</ref> <ref name="One Man">{{Cite web|author=Staff|title=Exclusive Interview With MOBO Nominee Sarah Téibo|url=http://onemaninthemiddle.com/interviews/exclusive-interview-with-mobo-nominee-sarah-teibo|publisher=One Man in the Middle|accessdate=17 January 2017|date=27 September 2016|archivedate=18 January 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170118104233/http://onemaninthemiddle.com/interviews/exclusive-interview-with-mobo-nominee-sarah-teibo}}</ref> <ref name="Louder">{{Cite web|author=Staff|title=Interview: Sarah Teibo|url=http://louderthanthemusic.com/document.php?id=5549|publisher=Louder Than the Music|accessdate=17 January 2017|date=16 January 2017}}</ref>Téibo, onye nke abụọ n'ime ụmụ anọ, jụrụ [1] [2] na London, United Kingdom, nye nne na nna Nigeria .  Mgbe ọ bụ nwata, ọ la ike na ndị egwuregwu ya na Nigeria ebe ọ ịrịba ịbụ abụ n'òtù ndị isi nke ụka ya ma mmetụta UK ka ọ lụsịrị na 2007 Egwuregwu egwu egwu egwu na 2015, ya na otu, "Steal My Joy", mechara wepụta album studio, Walk with Me, na 8 Mee 2016. [1] Maka nke a, ọ karinpụta na MOBO Awards for Best Gospel.  Na June 2018, o weputara album ya nke abụọ 'Nọgide Na-aga ije' nke Ezi Gospel Legend, Fred Hammond wee jiri ọnụ ọgụgụ 3 na chaatị Ndị Ndị & Oziọma. == Ihe ngosi == * ''Soro m na-aga'' (Mee 8, 2016) * ''Nọgidenụ na-eje ije'' (29 June 2018) * ''Mmụọ Bia'' (28 Ọgọst 2020) * ''Nụrụ ụda'' (18 Disemba 2020) == Ntụaka == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Sarah Téibo}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] p7if0wa8edoguyqnzmbukrvssgnjbxv 729269 729265 2026-09-29T22:48:14Z Geraldine Kene 23189 729269 wikitext text/x-wiki {{databox}} Sarah Miébo Téibo bụ onye na-agụ Bekee-Nigeria, nwere ọba egwu ọgbara ọhụrụ nke obodo mepere emepe [1], Walk with Me (2016) na Keep Walking (2018).  A nsogbu ya maka ihe narite MOBO . == Ndụ mmalite na ndabere == . <ref name="MOBO">{{Cite web|first=Steve Alexander|author=Smith|title=MOBO Interview : Sarah Teibo|url=http://www.mobo.com/news-blogs/mobo-interview-sarah-teibo|publisher=[[MOBO Awards]]|accessdate=17 January 2017|date=n.d.|archivedate=18 January 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170118050836/http://www.mobo.com/news-blogs/mobo-interview-sarah-teibo}}</ref> <ref name="One Man">{{Cite web|author=Staff|title=Exclusive Interview With MOBO Nominee Sarah Téibo|url=http://onemaninthemiddle.com/interviews/exclusive-interview-with-mobo-nominee-sarah-teibo|publisher=One Man in the Middle|accessdate=17 January 2017|date=27 September 2016|archivedate=18 January 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170118104233/http://onemaninthemiddle.com/interviews/exclusive-interview-with-mobo-nominee-sarah-teibo}}</ref> <ref name="Louder">{{Cite web|author=Staff|title=Interview: Sarah Teibo|url=http://louderthanthemusic.com/document.php?id=5549|publisher=Louder Than the Music|accessdate=17 January 2017|date=16 January 2017}}</ref>Téibo, onye nke abụọ n'ime ụmụ anọ, jụrụ [1] [2] na London, United Kingdom, nye nne na nna Nigeria .  Mgbe ọ bụ nwata, ọ la ike na ndị egwuregwu ya na Nigeria ebe ọ ịrịba ịbụ abụ n'òtù ndị isi nke ụka ya ma mmetụta UK ka ọ lụsịrị na 2007 Egwuregwu egwu egwu egwu na 2015, ya na otu, "Steal My Joy", mechara wepụta album studio, Walk with Me, na 8 Mee 2016. [1] Maka nke a, ọ karinpụta na MOBO Awards for Best Gospel.  Na June 2018, o weputara album ya nke abụọ 'Nọgide Na-aga ije' nke Ezi Gospel Legend, Fred Hammond wee jiri ọnụ ọgụgụ 3 na chaatị Ndị Ndị & Oziọma. == Ihe ngosi == * ''Soro m na-aga'' (Mee 8, 2016) * ''Nọgidenụ na-eje ije'' (29 June 2018) * ''Mmụọ Bia'' (28 Ọgọst 2020) * ''Nụrụ ụda'' (18 Disemba 2020) == Ntụaka == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Téibo, Sarah}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] f4xw0lam0mmtenpsy6h8pzp27f0zue5 Dominic Ongwen 0 38435 729272 720926 2026-09-29T22:50:40Z Geraldine Kene 23189 added {{DEFAULTSORT}}+Databox 729272 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Dominic Ongwen''' (a mụrụ n'afọ 1975) bụ onye Uganda bụbu nwata agha na onye bụbu ọchịagha nke otu n'ime ndị briged nke otu ndị agha okpuru nke [[Uganda|Ugandan]] Lọd's Rezistans Amị (LRA). E jichiri ya n'afọ 2014 <ref name="bbc.com">{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-africa-30976818|title=LRA commander Dominic Ongwen appears before ICC in The Hague|work=BBC News|date=26 January 2015|publisher=|accessdate=21 June 2018}}</ref> na n'afọ 2021 ụlọ ikpe mpụ mba ụwa mara ya ikpe maka mpụ agha na mpụ megide mmadụ, gụnyere igbu ọchụ, ndina n'ike, ịta ahụhụ, na ịgba ohu. <ref name=":0">{{Cite news|author=Ssebwami|first=Javira|date=2021-02-05|title=ICC conviction of LRA commander provides overdue justice for victims of decades-long campaign of abuses|work=UgStandard|url=https://www.ugstandard.com/icc-conviction-of-lra-commander-provides-overdue-justice-for-victims-of-decades-long-campaign-of-abuses/|accessdate=2021-02-05|archive-date=2021-02-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20210213013934/https://www.ugstandard.com/icc-conviction-of-lra-commander-provides-overdue-justice-for-victims-of-decades-long-campaign-of-abuses/|url-status=dead}}</ref> == Mmalite ya == A mụrụ Dominic Okumu Savio (aha ọmụmụ ya) n'obodo Choorum, Kilak County, Amuru district, Northern Uganda n'ihe dị ka 1975, nwa nwoke nke anọ nke Ronald Owiya na Alexy Acayo, ndị nkuzi abụọ bi na Paibona.<ref name="africanarguments.org">{{Cite web|date=2015-01-20|title=Dominic Ongwen: born at the time of the white ant, tried by the ICC – By Thijs B. Bouwknegt|url=https://africanarguments.org/2015/01/20/dominic-ongwen-born-at-the-time-of-the-white-ant-tried-by-the-icc-by-thijs-b-bouwknegt/|accessdate=2020-10-25|work=African Arguments|language=en-GB|archivedate=2020-10-31|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201031044101/https://africanarguments.org/2015/01/20/dominic-ongwen-born-at-the-time-of-the-white-ant-tried-by-the-icc-by-thijs-b-bouwknegt/}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=OXoT2I27oMU|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231222130652/https://www.youtube.com/watch?v=OXoT2I27oMU|archivedate=2023-12-22|title=LRA Series Part 3: The Story of LRA Commander, Dominic Ongwen|accessdate=2024-03-09}}</ref> Nne na nna ya, dị ka ọtụtụ ndị ọzọ nọ na Acoliland n'oge ahụ, nyere ya aha ụgha ma zụọ ya iji ya mee ihe ma ọ bụrụ na a tọọrọ ya, iji chebe ndị ọzọ nọ n'ezinụlọ. <ref name="justiceandreconciliation.com">{{Cite web|url=http://justiceandreconciliation.com/wp-content/uploads/2008/07/JRP_FN7_Dominic-Ongwen.pdf|title=Archived copy|accessdate=2016-06-11|archivedate=2016-03-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160317000055/http://justiceandreconciliation.com/wp-content/uploads/2008/07/JRP_FN7_Dominic-Ongwen.pdf}}</ref> a, Ongwen, pụtara "a mụrụ n'oge ndanda ọcha". [1] <ref name="africanarguments.org" /> mechara bụrụ nom de guerre ya. == Ntọrọ == Ndị LRA tọọrọ Ongwen ka ọ na-aga ụlọ akwụkwọ praịmarị Abili na Koro. <ref>{{Cite web|url=http://www.warscapes.com/opinion/dominic-ongwen-and-search-justice|title=Dominic Ongwen and the Search for Justice|date=2 March 2016|publisher=warscapes.com|accessdate=11 June 2016|archivedate=15 July 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160715121603/http://www.warscapes.com/opinion/dominic-ongwen-and-search-justice}}</ref> ka mmagba ama nke ya si kwuo, nke a mere na 1988 mgbe ọ dị afọ iri na anọ. Otú osila <ref name="justiceandreconciliation.com"/> dị, a na-akọkarị na ọ dị afọ itoolu ma ọ bụ iri, [1] nakwa na ndị ọzọ a dọọrọ n'agha buuru ya gaa n'ụlọ ọrụ ndị agha LRA n'ihi na ọ 'dị obere ịga ije'. <ref name="africanarguments.org"/> Mgbe nne Ongwen nụrụ na a tọọrọ ya, ọ jụrụ ịgba ọsọ na ndị obodo ndị ọzọ na-ekwu na ọ dị njikere ịlụso ndị nnupụisi ọgụ. <ref name="katakata.org">{{Cite web|date=2015-02-15|title=Dominic Ongwen: a Tyrant or Victim of Circumstances?|url=https://katakata.org/dominic-ongwen-a-tyrant-or-victim-of-circumstances/|accessdate=2020-10-25|work=Kata Kata|language=en-GB|archivedate=2020-10-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201028020730/https://katakata.org/dominic-ongwen-a-tyrant-or-victim-of-circumstances/}}</ref> Ka ha lọtara, ha hụrụ ya ka ọ nwụrụ anwụ ma mesịa chọta nna ya nwụrụ anwụ.  Dịka Priveeti Ayị si kwuo, dịka nwatakịrị Ongwen gbalịrị ịgbapụ; mgbe e jidere ya, a manyere ya ka ọ kpụọ otu n'ime ndị ọzọ dị ndụ. <ref>[[Private Eye]] no. 1547, mid-May 2021 , page 22.</ref> oge na-aga, ọ manyere ndị mkpọrọ nwanyị ka ha tie ndị mkpọrọ ndị ọzọ ihe ruo ọnwụ, ọ na-achịkwa ọnwụ site n'ịtụ nkume. Ozugbo <ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/law/2016/mar/27/dominic-ongwen-war-crimes-trial-former-child-soldier-icc-uganda|title=Child soldier to war criminal: the trial of Dominic Ongwen|first=Jason|author=Burke|date=27 March 2016|publisher=|work=[[The Guardian]]|accessdate=11 December 2016}}</ref> a tọọrọ ya, ọ gara emume mmalite nke gụnyere ịta ahụhụ na ịmanye ya ile emume ime ihe ike nke ndị mmadụ a na-egbu egbu. E mechara zụọ ya n'okpuru nkuzi nke Vincent Otti, mgbe ọ ka bụ nwatakịrị, dị ka onye agha LRA. Ọ wee bulie n'ọkwa ịbụ majọ mgbe ọ gbara afọ iri na asatọ 18 ma bụrụkwa brigedia nke ndị Sinia briged , otu n'ime LRA briged anọ na ngwụcha afọ iri abụọ ya .<ref name="africanarguments.org"/><ref name="BBC News">{{Cite news|date=2015-01-26|title=Profile: Dominic Ongwen of Uganda's LRA|language=en-GB|work=BBC News|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-30709581|accessdate=2020-10-25}}</ref> Ongwen bụ onye otu"kontroolu ọta " nke ndị LRA na_atuzi atụmatụ ndị militri. {{citation needed|date=July 2021}}<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;''[[wikipedia:Tinye edensibịa|<span title="This claim needs references to reliable sources. (July 2021)">citation needed</span>]]''&#x5D;</sup> ==Edensibia== {{DEFAULTSORT:Ongwen, Dominic}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 6mff5qtr6n48grd96eeijnxzuy9vvae Saratu Gidado 0 38439 729278 496487 2026-09-29T22:55:15Z Geraldine Kene 23189 added {{DEFAULTSORT}}+Databox 729278 wikitext text/x-wiki {{databox}} . <ref>{{Cite web|author=Blueprint|date=2021-08-27|title=Why I like playing role of wicked women – Daso|url=https://www.blueprint.ng/why-i-like-playing-role-of-wicked-women-daso/|accessdate=2022-07-23|work=Blueprint Newspapers|language=en-US}}</ref>Saratu Gidado, onye amara aha ya dị ka Daso (amuru 17 Jenuarrị 1968), bu onye omere ihe nkiri Naijiria, nke kacha na ulo oru ihe nkiri Kannywood .  A mara ya maka ọrụ ọ na-arụ mgbe niile dị ka onye na-eme ihe nkiri na-eme ihe ike na onye na-eme ihe ihe bụ onye ikiri ihe ọ elala na-eme ka ọ bụrụ akwụkwọ.  [1] [2] O mere ihe nkiri mpụta mbụ ya na 2000 na Linzami Da Wuta, nke Queen Movies mebere.  Ihe egwu ndị ọzọ dịka Nagari, Gidauniya, Mashi, na Sansani sochiri.  [3] ọ na-ekwusi ike na ọ na-amasị ya ọrụ nke ihe omume omume == Ndụ mmalite na ọrụ == A mụrụ Saratu Gidado na Gombe State north Nigeria. Ọ gara ụlọ akwụkwọ praịmarị ya na Kano steeti. Ọ bụ nwanyị mbụ lụrụ di na ụlọ ọrụ kannywood. E ime ihe omume, e kenyere Gidado ka ọ bụrụ onye ọrụ protocol (Jakadiya) n'aka Emir nke Kano State Muhammad Sanusi II n'afọ 2016. Akụkọ kacha kacha . <ref>{{Cite web|title=Saratu Gidado [HausaFilms.TV - Kannywood, Fina-finai, Hausa Movies, TV and Celebrities]|url=http://hausafilms.tv/actress/saratu_gidado|work=hausafilms.tv|publisher=Hausa Tv|accessdate=9 October 2019}}</ref>Saratu Gidado sonyeere ụlọ ọrụ ihe nkiri Kannywood n'afọ 2000 wee pụta n'ihe ọmụmụ otu ihe nkiri {| class="wikitable sortable" !Aha ! Afọ |- | ''Yar Mai Ganye'' | |- | ''Cudanya'' | |- | ''Nagari'' | |- | ''Sansani'' | |- | ''Mashi'' | |- | ''Fil'azal'' | |- | ''Gidauniya'' | |- | ''Gidan Iko'' | |- | ''Jakar Magori'' | |- | ''Mazan Baci'' | |- | ''Mazan Fama'' | |- | ''Rintsin Kauna'' | |- | ''Shela'' | |- | ''Uwar Kudi'' | |- | ''Yammaci'' | |- | ''Daham'' | 2005 |- | ''Sammeha'' | 2012 |- | ''Gani Gaka'' | 2013 |- | ''Ibro Ba Sulhu'' | 2014 |- | ''Enwere ụzọ'' | 2016 |- | ''Ba Tabbas'' | 2017 |- |} {{DEFAULTSORT:Gidado, Saratu}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] nqqw525beduze2o78ei4lkyh3u5kzju Saudatu Sani 0 38440 729281 708950 2026-09-29T22:57:35Z Geraldine Kene 23189 added {{DEFAULTSORT}}+Databox 729281 wikitext text/x-wiki {{databox}}  . <ref>{{Cite web|author=Hausa|first=Leadership|date=2022-05-30|title=Leadership News Hausa - Labarai, Najeriya, Wasanni, Siyasa, Hausa Labarai, hausa News...|url=https://hausa.leadership.ng/|accessdate=2023-02-19|language=en-US}}</ref>N'afọ 2003, a hụ ya ka ọ bụrụ onye ndepụta iche n'iche iche.  Ọ bụ onye ụlọ omebe iwu maka Lere Federal Constituency nke Kaduna State ebe o si na pati PDP, emesia a nchọpụta ya ọzọ n'ọkwa ọzọ site na 2007 ruo 2011. Onye isi ala Goodluck Jonathan ya Senior Special Assistant on MDGs .  [1] Ọ bụrụ na mgbaàmà ya ka ọ gị oche ndị isi oche nke Kaduna State Contributory Health Management Authority.  [2] Ndị na-ejegharị n'okpuru ụgbọala, Ụmụ na Ndị Ntorobịa, Lere/Saminaka == Ndụ mmalite na e Education == <ref>{{Cite web|author=Babah|first=Chinedu|date=2017-03-14|title=SANI, Hon. Saudatu A|url=https://blerf.org/index.php/biography/sani-hon-saudatu-a/|accessdate=2023-02-18|work=Biographical Legacy and Research Foundation|language=en-US|archivedate=2023-02-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230219005740/https://blerf.org/index.php/biography/sani-hon-saudatu-a/}}</ref> <ref>{{Cite web|author=Agbo|first=Catherine|date=2021-10-10|title=REVEALED: Top women in politics who are now missing|url=https://21stcenturychronicle.com/revealed-top-women-in-politics-who-are-now-missing/|accessdate=2023-02-19|work=21st CENTURY CHRONICLE|language=en-US}}</ref>Saudatu malitere na Shekara Girls Primary School Kano, junior Secondary School, Kofan Gayan, Zaria, 1966 ruo 1968, ụlọ akwụkwọ akwụkwọ na Government Girls' College Dala, Kano site na 1969 ruo 1973. Ọ gara akwụkwọ na Kaduna Polytechnic site na 1980 ruo  1985 ebe ọ gụrụ Dietetics, bụ ebe ọ bụ ọrụ nka na ụlọ ọgwụ Airforce Military na Yusuf Dantsoho Memorial Hospital, Kaduna.  Ọ bụ onye nkuzi na Essence International School afọ atọ == Ihe nrite == * Onye omebe iwu nwanyị kacha arụ ọrụ na Nigeria, Pan-African Organisation for Women Recognition South Africa, 2005 * Onyinye omeiwu kacha mma, Center Development Leadership, Abuja, 2005 * Emancipator nke Nigerian Youth Award, National Association of Medical Laboratory Sciences Students. * Onyinye kacha mma, Gọọmenti Unionmụ akwụkwọ nke Mahadum Jos. * Award nke Model of Excellence, African Cultural Institute na Zenith Bank pic. * The Jewel in our Crown Award, National Women Mobilisation Committee of the Peoples Democratic Party (PDP), Abuja. * Onyinye nkwanye ugwu, Society of gynecology and obstetrics. * Award for Management of Excellence, Nigerian Institute of Management. * Nelson Mandela Gold Award for Leadership, Pan African Transparent Leadership Center, South Africa. == Ntụaka == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Sani Saudatu}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] koif40gl5qr4rrw0mm1nu6zzohq6yse Seun Omojola 0 38443 729286 186485 2026-09-29T23:01:46Z Geraldine Kene 23189 added {{DEFAULTSORT}}+Databox 729286 wikitext text/x-wiki {{databox}} <ref>{{Cite web|date=2018-09-09|title=A man once touched my breasts to be sure they were real - Seun Omojola|url=https://punchng.com/a-man-once-touched-my-breasts-to-be-sure-they-were-real-seun-omojola/|accessdate=2022-07-30|work=Punch Newspapers|language=en-US}}</ref>Seun Omojola {{Audio|Yo-Seun Omojola.ogg|Audio}} (a maara dịka Oluwaseun Omolara Omojola) bụ onye Naijiria na-abụ abụ, onye na-ede abụ na onye na-eme ihe nkiri.  O jirila Vilara dị ka aha ogbo ya mana o bụ ịrapara n'ezi aha ya bụ Seun Omojola.  E akara otu egwu mbụ ya 'Mo fe bae lo' na Maachị 2012. [1] igo akara ọ pụtara ime ihe n'afọ 2003, o gosila ihe nkiri ihe nkiri Nollywood 20 na Yoruba.  [2] A makwa ya maka nnukwu ara. . <ref>{{Cite web|url=https://www.bellanaija.com/2016/07/watch-the-trailer-for-unjustified-starring-frederick-leonard-seun-omojola-bolanle-ninalowo-esther-audu-more/|title=Watch the Trailer for "Unjustified" starring Frederick Leonard, Seun Omojola, Bolanle Ninalowo, Esther Audu & More|publisher=Bellanaija|date=6 July 2016|accessdate=15 September 2016}}</ref>Na 2016 ọ gbara egwu egwu Joke Jigan, Jaiye Kuti na Temitayo Adeniyi na Taloniro , nke ibure na London Film Academy na January.  [1] Mgbe e mesịrị na afọ ọ tere n'ihu Frederick Leonard, Bolanle Ninalowo na Esther Audu na Unjustified. == Ntụaka == {{Reflist}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] i81o4xp80idmmhapokq48zkibsmueq1 729289 729286 2026-09-29T23:02:40Z Geraldine Kene 23189 added {{DEFAULTSORT}}+Databox 729289 wikitext text/x-wiki {{databox}} <ref>{{Cite web|date=2018-09-09|title=A man once touched my breasts to be sure they were real - Seun Omojola|url=https://punchng.com/a-man-once-touched-my-breasts-to-be-sure-they-were-real-seun-omojola/|accessdate=2022-07-30|work=Punch Newspapers|language=en-US}}</ref>Seun Omojola {{Audio|Yo-Seun Omojola.ogg|Audio}} (a maara dịka Oluwaseun Omolara Omojola) bụ onye Naijiria na-abụ abụ, onye na-ede abụ na onye na-eme ihe nkiri.  O jirila Vilara dị ka aha ogbo ya mana o bụ ịrapara n'ezi aha ya bụ Seun Omojola.  E akara otu egwu mbụ ya 'Mo fe bae lo' na Maachị 2012. [1] igo akara ọ pụtara ime ihe n'afọ 2003, o gosila ihe nkiri ihe nkiri Nollywood 20 na Yoruba.  [2] A makwa ya maka nnukwu ara. . <ref>{{Cite web|url=https://www.bellanaija.com/2016/07/watch-the-trailer-for-unjustified-starring-frederick-leonard-seun-omojola-bolanle-ninalowo-esther-audu-more/|title=Watch the Trailer for "Unjustified" starring Frederick Leonard, Seun Omojola, Bolanle Ninalowo, Esther Audu & More|publisher=Bellanaija|date=6 July 2016|accessdate=15 September 2016}}</ref>Na 2016 ọ gbara egwu egwu Joke Jigan, Jaiye Kuti na Temitayo Adeniyi na Taloniro , nke ibure na London Film Academy na January.  [1] Mgbe e mesịrị na afọ ọ tere n'ihu Frederick Leonard, Bolanle Ninalowo na Esther Audu na Unjustified. == Ntụaka == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Omojola, Seun}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 4lu08yt12ekgp1nrvis43au98cl7wpw Seyi Edun 0 38444 729294 596080 2026-09-29T23:06:48Z Geraldine Kene 23189 added {{DEFAULTSORT}}+Databox 729294 wikitext text/x-wiki {{Databox}}  <ref name=":0">{{Cite web|date=2022-01-14|title=I’m glad I married Adeniyi Johnson, my best friend –Seyi Edun|url=https://punchng.com/im-glad-i-married-adeniyi-johnson-my-best-friend-seyi-edun/|accessdate=2022-07-16|work=Punch Newspapers|language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Nollywood actress Seyi Edun acquires house in UK - P.M. News|url=https://pmnewsnigeria.com/2022/06/09/nollywood-actress-seyi-edun-acquires-house-in-uk/|accessdate=2022-07-16|language=en-US}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web|date=2014-09-06|title=Why I prefer sex before marriage — Oluwaseyi Edun|url=https://www.vanguardngr.com/2014/09/prefer-sex-marriage-oluwaseyi-edun/|accessdate=2022-07-16|work=Vanguard News|language=en-GB}}</ref>Seyi Edun {{Audio|Yo-Seyi Edun.ogg|Audio}} nke a mara dị ka Ẹja nla bụ onye Naijiria na-eme ihe nkiri na onye na-eme ihe nkiri .  [1] [2] A mara ya nke ọma maka ihe nkiri Eja nla ya, ọ bụkwa nri nye onye omere, Adeniyi Johnson. == Ndụ mmalite na agụmakwụkwọ == . <ref name=":2">{{Cite web|author=Seyi|first=Edun|title=Biography|url=https://pearlsnews.com/oluwaseyi-edun-biography-net-worth|work=Pearlnews.com|accessdate=2024-03-09|archivedate=2023-03-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230313162758/https://pearlsnews.com/oluwaseyi-edun-biography-net-worth/}}</ref>Seyi Ẹdun bụ onye Ayetoro Egbado na steeti Ogun .  Ọ akwụkwọ akwụkwọ praịmarị na nke ibe na Tunyo Nursery na Primary school na Anglican Girls Grammar School dị na Surelere, Lagos.  N'afọ 2011, ọ ama akara ugo ojiji mbụ ya na Mahadum Obafemi Awolowo == Ndụ onwe onye == Seyi Ẹdun lụrụ Adeniyi Johnson <ref name=":0"/> <ref>{{Cite web|date=2022-01-14|title=I’m glad I married Adeniyi Johnson, my best friend –Seyi Edun|url=https://punchng.com/im-glad-i-married-adeniyi-johnson-my-best-friend-seyi-edun/|accessdate=2022-07-21|work=Punch Newspapers|language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web|date=2022-02-27|title=You Are Amazing, Unique, Actor Seyi Edun Celebrates Husband, Colleague Adeniyi Johnson|url=https://independent.ng/you-are-amazing-unique-actor-seyi-edun-celebrates-husband-colleague-adeniyi-johnson/|accessdate=2022-07-21|work=Independent Newspaper Nigeria|language=en-GB}}</ref> == Ọrụ == <ref name=":1"/> <ref name=":2"/>Edun sonyeere ụlọ ọrụ ihe nkiri na 2009 site n'aka nwanne ya ekere, onye na- ede edemede.  N'otu afɔ ahụ, ọ debanyere aha na ụlọ akwụkwọ ihe nkiri Wisdom Caucus wee gụchaa na 2011. N'afọ ọ gụchara, o ihe nkiri mbụ ya na-eja nla. == Ntụaka == <references /> {{DEFAULTSORT:Edun, Seyi}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 2p3ieny7yswabybidem74e2o0thbd4m Milly Nassolo 0 38524 729375 671192 2026-09-30T03:32:06Z InternetArchiveBot 11600 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 729375 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Milly Kikomeko|image=|alt=|caption=|birth_name=Milly Nassolo|birth_date=1993|birth_place=Kikumbo Village, [[Butambala District]], [[Uganda]]|death_date=|death_place=|nationality=[[Uganda]]n|other_names=Milly Nassolo Kikomeko|alma_mater=Mpigi Mixed Secondary School, Mpigi High School|occupation=[[social entrepreneur]], [[Activist]], [[lawyer]]|known_for=Activism, peer education, Woman Empowerment, social entrepreneurship|spouses={{plainlist| * {{marriage|Robert Kikomeko Tumusabe|2016}} }}}} '''Milly Nassolo Kikomeko''' bụ onye ọchụnta ego na-ahụ maka mmekọrịta ọha na eze n' [[Uganda|Ugandan]], onye na-eme ihe ike na onye ọka iwu. <ref name="auto">{{Cite web|url=https://www.monitor.co.ug/uganda/magazines/life/working-for-women-makes-nassolo-happy--3339696|title=Working for women makes Nassolo happy|date=March 28, 2021|work=Monitor}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://kampalapost.com/content/milly-nassolo-unveils-maisha-holistic-africa-foundation-kagadi-district|title=Milly Nassolo Unveils Maisha Holistic Africa Foundation in Kagadi District &#124; the Kampala Post|access-date=2024-03-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20241127121712/https://kampalapost.com/content/milly-nassolo-unveils-maisha-holistic-africa-foundation-kagadi-district|archive-date=2024-11-27|url-status=dead}}</ref> ọ bụ onye guzobere ''Maisha Holistic Africa Foundation'', otu na-enweghị uru nke dị na Kagadi Distrikit . <ref>{{Cite web|url=https://www.pmldaily.com/news/2023/10/milly-nassolo-passion-for-empowering-women.html|title=MILLY NASSOLO: Passion for Empowering Women|first=PML DAILY EDITOR &#124; PML Daily|author=Editorial|date=October 26, 2023}}</ref> <ref name="auto1">{{Cite web|url=https://www.pulse.ug/lifestyle/milly-nassolos-legal-career-balancing-law-practice-and-activism-for-social-change/6zdx3pw|title=Milly Nassolo's legal career: Balancing law practice and activism for social change|first=Mzee|author=Asingwire|date=May 17, 2023|work=Pulse Uganda}}</ref> == Mbido ndụ na agụmakwụkwọ == A mụrụ Nassolo n'ime obodo Kikumbo, Kibibi Subkonti , n'ime Butambala Distrikit Ọ gara ụlọakwụkwọ praịmarị nke Gombe maka agụmakwụkwọ praịmarị ya, Mpigi Mikst sekondiri Skuul maka O-Levulu sochiri ya, wee gaa n'ihu na ọmụmụ A-level ya na Mpigi High School. O nwetara akara ugo mmụta Bachelo of lọọ na Mahadum Kampala International . <ref name="auto"/> == Ọrụ == <ref>{{Cite web|url=https://daparrot.com/here-are-all-the-amazing-things-milly-nassolo-is-doing-to-advocate-for-the-girl-child/|title=Here Are All The Amazing Things Milly Nassolo Is Doing To Advocate For The Girl Child* &#124; DaParrot &#124; Building Communities, Outlining Possibilities|first=Arajab|author=Wampula|date=October 25, 2023|accessdate=March 10, 2024|archivedate=February 28, 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240228182517/https://daparrot.com/here-are-all-the-amazing-things-milly-nassolo-is-doing-to-advocate-for-the-girl-child/}}</ref> kemgbe afọ 2014, Nassolo anọwo na-eje ozi dịka onye enyemaka iwu na Lubega, Ssaka na Co. Advocates mgbe ọ ka na-agụ akwụkwọ. <ref name="auto"/> <ref>{{Cite web|url=https://thetowerpost.com/2023/10/26/activist-milly-kikomeko-launches-get-talking-with-milly-tweet-chat-initiative/|title=Activist Milly Kikomeko Launches "Get Talking with Milly" Tweet Chat Initiative – TowerPostNews|date=October 26, 2023|work=thetowerpost.com}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.pmldaily.com/news/world/2019/04/social-entrepreneur-milly-nassolo-launches-maisha-holistic-africa-foundation.html|title=Social Entrepreneur Milly Nassolo Launches Maisha Holistic Africa Foundation|date=17 April 2019}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://mugibson.com/through-maisha-holistic-africa-foundation-social-entrepreneur-milly-nassolo-seeks-to-help-those-in-need/|title=Through Maisha Holistic Africa Foundation, Social Entrepreneur Milly Nassolo Seeks to Help Those in Need - MUGIBSON|date=17 April 2019}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://mugibson.com/activist-milly-nassolo-extends-helping-hand-through-health-camp-in-kagadi-district/|title=Activist Milly Nassolo Extends Helping Hand Through Health Camp In Kagadi District - MUGIBSON|first=Mugibson|author=Mugisha|date=February 1, 2023|work=mugibson.com}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://mugibson.com/meet-milly-nassolo-a-champion-for-a-brighter-future-for-children-women-inuganda/|title=Meet Milly Nassolo: A Champion For A Brighter Future For Children & Women In Uganda - MUGIBSON|first=Mugibson|author=Mugisha|date=May 18, 2023|work=mugibson.com}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://kampalaedgetimes.com/milly-nassolo-fostering-childrens-and-womens-rights-in-uganda/|title=Milly Nassolo Fostering Children's and Women's Rights in Uganda|first=John Kenny|author=Adeya|date=October 19, 2023|work=Kampala Edge Times|accessdate=March 10, 2024|archivedate=April 21, 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240421075546/https://kampalaedgetimes.com/milly-nassolo-fostering-childrens-and-womens-rights-in-uganda/}}</ref><ref name="auto1"/>'afọ 2014, o guzobere ''Maisha Holistic Afrịka fandashon'' , [1] [2] otu na-enweghị uru nke dị na Kagadi Distrikit. [3] <ref>{{Cite web|url=https://www.bukedde.co.ug/articledetails/NV_125540|title=Nassolo supports disadvantaged people|work=Bukedde|accessdate=2024-03-10|archivedate=2023-12-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231218210455/https://www.bukedde.co.ug/articledetails/NV_125540}}</ref> Otú ọ dị, a malitere nzukọ ahụ na 2019. [3] [4] == Ndụ Onwe == Nassolo lụrụ Robert Kikomeko Tumusabe n'afọ 2016 na Kamwokya Chọọchị ọf God. Ntikota ọnụ ha .enwee ụmụ nwoke abụọ, Tyler Kaeb K. Tumusabe na Travis Silver K. Tumusebe<ref name="auto1"/><ref>{{Cite web|url=https://www.tuko.co.ke/people/family/437690-ugandan-wife-admits-she-lied-about-everything-first-time-she-met-man-who-married-her/|title=I lied to him about everything the first time we met, Ugandan wife discloses|first=Hillary|author=Lisimba|date=December 21, 2021|work=Tuko.co.ke - Kenya news.}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.pmldaily.com/news/world/2019/04/social-entrepreneur-milly-nassolo-launches-maisha-holistic-africa-foundation.html|title=Social Entrepreneur Milly Nassolo Launches Maisha Holistic Africa Foundation|date=17 April 2019}}</ref>{{Reflist}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] n6h940ao6mvdywt83j5v7vh2xzccr06 Modesinuola Ogundiwin 0 38633 729157 175880 2026-09-29T20:24:51Z Chikerenma Ndubuka 8900 Added Defaultsort, and Databox 729157 wikitext text/x-wiki {{Databox}} . <ref name="The Guardian Nigeria">{{Cite web|author=Nigeria|first=Guardian|title=Modesinuola is Next Movie Star|url=https://guardian.ng/saturday-magazine/modesinuola-is-next-movie-star/|work=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News|accessdate=10 June 2023|date=24 December 2016|archivedate=10 June 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230610100843/https://guardian.ng/saturday-magazine/modesinuola-is-next-movie-star/}}</ref>Modesinuola Ogundiwin bụ onye na-eme ihe nkiri Naijiria, mara maka ọrụ ya dị ka Kanyinsola Adeleke na Showmax izizi telenovela Nigeria usoro Wura .  [1] Na 24 Disemba 2016, ekwuputara ya onye mmeri nke akara 12th nke Next Movie Star reality show. == Ndụ mmalite na ọrụ == Modesinuola Ogundiwin si Ogun State, Nigeria.  O nwere nwanne ejima aha ya bu Mowasinuola.  Na 2015, ọ akụkọ ọrụ ya dị ka onye na-ede blọgụ iro;  na-egosi egwu na ihe nkiri, mgbe ị na-eji ngalaba ngalaba blọgụ <nowiki>http://atokede.blogspot.com/</nowiki> .  Tupu 2016, ọ-ekiri onye na-arụsi ọrụ ike ma soro na Movie Star na-esote, ihe ngosi maka nkà ọhụrụ na ọrụ ime ihe.  N'otu awụ ahụ, a mara ọkwa na ọ bụ onye mmeri nke akara nke iri na nke ihe ngosi ahụ.  [1] N'afọ 2018, ọ pụtara ihe nkiri Nollywood ya bụ Trauma, nke ya mere. Na 2021, o mere mpụta mbụ ya na Iwa Eda, ihe nkiri ihe nkiri Rok Studios .  [1] N'otu apụ ahụ, Ndani TV kpọbatara ya, ka ọ kpọmkwem usoro ihe nkiri Rumor Has It, nke atọ dị ka Amara.  [2] Na 2023, onye isi ihe nkedo nke Wura, bụ Showmax original telenovela, were ya n'akwa, ebe ọ gbara Kanyinsola Adeleke.  N'ịgbaso ọrụ ya na Wura, ọ sere na-arụ ụka site n'aka ndị Fans nke usoro ahụ na-esochi ya na onye na-eme ihe nkiri Scarlet Gomez, bụ onye na-egwu Wura. Na 8 Julaị 2023, Modesinuola gbara egwu na ''Romoke's Demon'', ihe nkiri ihe nkiri [[Rok Studios]] ewepụtara na Rok2. <ref>{{Cite web|title=Romoke’s Demon|url=https://www.rokchannels.tv/rok2/romokes-demon/|work=Rok|accessdate=6 August 2023}}</ref> == Ihe nkiri == {| class="wikitable" !Afọ ! Ihe nkiri Igwe onyonyo ! Ọrụ ! Ihe ndetu |- | 2023 | ''[[Wura (usoro ihe omume TV)|Wura]]'' | Kanyinsola Adeleke | Telenovela |- | rowspan="2" | 2021 | ''Rumor nwere ya'' | Amara | Ihe nkiri |- | ''Okoto: Usoro'' | Hadiza | Ihe nkiri |} == Ntụaka == {{Reflist}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] {{DEFAULTSORT:Ogundiwin, Modesinola 2pl4pqclrs9hpei1petit9sztmzhkfa 729158 729157 2026-09-29T20:26:43Z Chikerenma Ndubuka 8900 Added Defaultsort 729158 wikitext text/x-wiki {{Databox}} . <ref name="The Guardian Nigeria">{{Cite web|author=Nigeria|first=Guardian|title=Modesinuola is Next Movie Star|url=https://guardian.ng/saturday-magazine/modesinuola-is-next-movie-star/|work=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News|accessdate=10 June 2023|date=24 December 2016|archivedate=10 June 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230610100843/https://guardian.ng/saturday-magazine/modesinuola-is-next-movie-star/}}</ref>Modesinuola Ogundiwin bụ onye na-eme ihe nkiri Naijiria, mara maka ọrụ ya dị ka Kanyinsola Adeleke na Showmax izizi telenovela Nigeria usoro Wura .  [1] Na 24 Disemba 2016, ekwuputara ya onye mmeri nke akara 12th nke Next Movie Star reality show. == Ndụ mmalite na ọrụ == Modesinuola Ogundiwin si Ogun State, Nigeria.  O nwere nwanne ejima aha ya bu Mowasinuola.  Na 2015, ọ akụkọ ọrụ ya dị ka onye na-ede blọgụ iro;  na-egosi egwu na ihe nkiri, mgbe ị na-eji ngalaba ngalaba blọgụ <nowiki>http://atokede.blogspot.com/</nowiki> .  Tupu 2016, ọ-ekiri onye na-arụsi ọrụ ike ma soro na Movie Star na-esote, ihe ngosi maka nkà ọhụrụ na ọrụ ime ihe.  N'otu awụ ahụ, a mara ọkwa na ọ bụ onye mmeri nke akara nke iri na nke ihe ngosi ahụ.  [1] N'afọ 2018, ọ pụtara ihe nkiri Nollywood ya bụ Trauma, nke ya mere. Na 2021, o mere mpụta mbụ ya na Iwa Eda, ihe nkiri ihe nkiri Rok Studios .  [1] N'otu apụ ahụ, Ndani TV kpọbatara ya, ka ọ kpọmkwem usoro ihe nkiri Rumor Has It, nke atọ dị ka Amara.  [2] Na 2023, onye isi ihe nkedo nke Wura, bụ Showmax original telenovela, were ya n'akwa, ebe ọ gbara Kanyinsola Adeleke.  N'ịgbaso ọrụ ya na Wura, ọ sere na-arụ ụka site n'aka ndị Fans nke usoro ahụ na-esochi ya na onye na-eme ihe nkiri Scarlet Gomez, bụ onye na-egwu Wura. Na 8 Julaị 2023, Modesinuola gbara egwu na ''Romoke's Demon'', ihe nkiri ihe nkiri [[Rok Studios]] ewepụtara na Rok2. <ref>{{Cite web|title=Romoke’s Demon|url=https://www.rokchannels.tv/rok2/romokes-demon/|work=Rok|accessdate=6 August 2023}}</ref> == Ihe nkiri == {| class="wikitable" !Afọ ! Ihe nkiri Igwe onyonyo ! Ọrụ ! Ihe ndetu |- | 2023 | ''[[Wura (usoro ihe omume TV)|Wura]]'' | Kanyinsola Adeleke | Telenovela |- | rowspan="2" | 2021 | ''Rumor nwere ya'' | Amara | Ihe nkiri |- | ''Okoto: Usoro'' | Hadiza | Ihe nkiri |} == Ntụaka == {{Reflist}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] {{DEFAULTSORT:Ogundiwin, Modesinola}} abw26enpsf63l2pk1tk0rwyecyx1gfe Moji Afolayan 0 38634 729162 186517 2026-09-29T20:33:18Z Chikerenma Ndubuka 8900 Added Defaultsort, and Databox 729162 wikitext text/x-wiki {{Databox}} <ref>{{Cite web|url=http://www.thenationonlineng.net/2011/index.php/mobile/sunday-magazine/screen/59833-why-my-husband-stays-at-home-to-nurse-the-kids—moji-afolayan.html|title=Why my husband stays at home to nurse the kids-Moji Afolayan|work=The Nation Newspaper|accessdate=27 February 2015}}</ref> [[Onye na-eme ihe nkiri|.]]Moji Afolayan {{Audio|Yo-Moji Afolayan.ogg|Audio}} (amuru 5 Febrụwarị 1968) bu onye omere na Naijiria, onye na-eme ihe onyonyo, onye na-emeputa ihe na onye isi. <ref>{{Cite web|url=http://www.punchng.com/feature/famous-parents/dad-didnt-encourage-his-children-to-act-kunle-afolayan/|title=Dad didn’t encourage his children to act —Kunle Afolayan|work=The Punch|accessdate=27 February 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150228154441/http://www.punchng.com/feature/famous-parents/dad-didnt-encourage-his-children-to-act-kunle-afolayan/|archivedate=28 February 2015}}</ref>Afolayan si Agbamu, obodo dị na mpaghara Irepodun Local Government nke Kwara State na ndị na-egosi Naijiria mana tolitere na steeti Legọs.  [1] A egwuregwu ya n'ụdị na-eme ihe nkiri, nwa nwa mbụ nke onye omere ochie na onye ihe bụ Ade Love bụ nna Kunle Afolayan na Gabriel Afolayan <ref>{{Cite web|url=http://tribune.com.ng/news2013/index.php/en/relationship/item/20474-saying-i’m-so-beautiful-is-flattery-—moji-afolayan.html|title=Saying am so beautiful is flattery-Moji Afolayan|work=Nigerian Tribune|accessdate=27 February 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150227142010/http://tribune.com.ng/news2013/index.php/en/relationship/item/20474-saying-i%E2%80%99m-so-beautiful-is-flattery-%E2%80%94moji-afolayan.html|archivedate=27 February 2015}}</ref>Afoloyan gara ụlọ akwụkwọ Coker Primary na Orile Iganmu, obodo dị na Legọs steeti ndị na-ama egwuregwu Naijiria tupu ọ gawa Esie Iludun Anglican School ebe ọ sawir ụlọ akwụkwọ West Africa.  O mechara gaa mahadum Oyo State College of Education ebe a factory ya dị ka onye nkuzi ụlọ akwụkwọ. == Ọrụ ihe nkiri == <ref>{{Cite web|url=http://thenet.ng/2016/02/yoruba-actor-ojopagogo-releases-new-epic-movie-arinjo/|title=Yoruba actor, Ojopagogo releases new epic movie, Arinjo|publisher=Thenet.ng|date=25 February 2016|accessdate=15 September 2016}}</ref>N'afọ 2016, Afolayan bụ onye mere ihe nkiri n'ọtụtụ ihe nkiri nkiri gbara osote Ojopagogo na Dele Odule n'ihe nkiri Yoruba Arinjo. == Ntụaka == {{Reflist}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] {{DEFAULTSORT:Afolayan, Moji}} clr8mqd8a793ot42naohri90xed52ol Moji Makanjuola 0 38636 729167 674115 2026-09-29T20:50:30Z Chikerenma Ndubuka 8900 Added Defaultsort, and Databox 729167 wikitext text/x-wiki {{Databox}} <ref name="women-ruling-journalism">{{Cite web|url=https://allafrica.com/stories/200702260564.html|title=Nigeria: Women are Ruling Journalism in Nigeria today|first=Moji|author=Makanjuola|date=25 February 2007}}</ref>Moji Makanjuola ( MFR ) bụ onye Naijiria, onye ode faịlụ ochie na onye mgbasa ozi.  [1] [2] Ọ bụbu onye isi oche nke "Nigerian Association of Women Journalist (NAWOJ) na ịhụ <ref>{{Cite web|url=http://sunnewsonline.com/new/?p=10416|title=Moji makanjuola: I never lied for government – The Sun News|work=The Sun News|accessdate=30 September 2014}}</ref> == ndabere na ọrụ == Moji Makanjuola, onye nta ndị , ngwaọrụ na Kwara Steeti bụ otu n'ime ndị nta mgbasa ozi , bụ ndị nyere aka n'ụzọ dị ukwuu n'ịkwalite na nke akwụkwọ na-ede na Naijiria akwụkwọ n'ịmụ akwụkwọ ,<ref>{{Cite web|url=http://royaltimes.net/more/health/first-lady-pledges-increased-advocacy-for-womens-health/|title=First Lady pledges increased advocacy for women's health|publisher=|accessdate=30 September 2014|archiveurl=https://archive.today/20140930113909/http://royaltimes.net/more/health/first-lady-pledges-increased-advocacy-for-womens-health/|archivedate=30 September 2014}}</ref> .Ọ bụ onye na-ahụ maka mgbasa ozi na UN Women, [1] bụ onye rụkwara ọrụ ruo ọtụtụ iri afụ na Nigerian Television Authority (NTA) ebe o rutere n'ọkwa onye isi egwuregwu na oche nwoke na-achọ tupu ọ laa ezumike nká.  . Makanjuola bụkwa onye isi ngalaba nke Presentation na Reportorial nke NTA n'etiti 1980 na 1985. Mgbe ọ lara ezumike nká na Nigeria Television Authority (NTA) dị ka onye isi ọsụ ụzọ na Health and Gender Desk, ọ gara n'ihu na-arụ ọrụ na NTA na nkwekọrịta nkwekọrịta. <ref>{{Cite web|url=http://www.theafricanstorychallengejudging.org/the-challenge-judges/|title=The Challenge Judges - the African Story Challenge|accessdate=2014-10-06|archivedate=2014-10-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141006074716/http://www.theafricanstorychallengejudging.org/the-challenge-judges/}}</ref> Makanjuola bụkwa onye na-ese sinima na onye isi ụlọ ọrụ Bronz na Onyx, ụlọ ọrụ nkwukọrịta ahịa na atụmatụ agbakwunyere. <ref name="women-ruling-journalism" /> Ọ bụbu onye isi otu oge ndị otu ndị nta okpukpe na Naijiria (NAWOJ).  [1] Ọ bụ onye dere akwụkwọ, Health Journalism: A Journey with Moji Makanjuola, nke ewepụtara na December 2012. [2] Na 29 September 2014, Aunty Moji, dị ka a na-akpọ ya nke ọma, so na ndị Naijiria 305 a  ma ama bụ ndị Onye isi ala Goodluck Ebele Jonathan nke Naijiria nyere ya mere obodo. A kọrọ na Makanjuola n'otu oge ka o jiri akọ na-akọ akụkọ ya dozie echiche nke ndị na-atụ ọgwụ mgbochi na mba ahụ <ref>{{Cite web|url=https://www.globalcitizen.org/en/content/worlds-best-shot-Moji-Makanjuola/|title=How One Journalist Used Her Reporting Skills to Convert Vaccine Skeptics in Nigeria}}</ref> == Hụkwa == == Ntụaka == {{Reflist}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] {{DEFAULTSORT:Makanjuola, Moji}} 4v89c0pfj6668gnmqlmg0csa1mfh0tz Mories Atoki 0 38637 729173 540777 2026-09-29T20:57:38Z Chikerenma Ndubuka 8900 Added Defaultsort, and Databox 729173 wikitext text/x-wiki {{Databox}} <ref name=":1">{{Cite web|date=2020-05-18|title=ABCHealth appoints Mories Atoki as the new Chief Executive Officer {{!}} CEO Business Africa|url=https://ceobusinessafrica.com/abchealth-appoints-mories-atoki-as-the-new-chief-executive-officer/,%20https://ceobusinessafrica.com/abchealth-appoints-mories-atoki-as-the-new-chief-executive-officer/|accessdate=2022-05-28|language=en-US}}</ref> <ref name=":0">{{Cite web|date=2020-05-19|title=ABCHealth appoints Atoki new Chief Executive Officer|url=https://www.vanguardngr.com/2020/05/abchealth-appoints-atoki-new-chief-executive-officer/|accessdate=2022-05-28|work=Vanguard News|language=en-GB}}</ref>Mories Atoki bụ onye ọka iwu Naijiria na onye isi ike.  A àmà ya dị ka onye isi oche na African Business Coalition For Health (ABC Health) na Mee 2020. [1] [2] Atoki nwere ikike na Innovating for Sustainability si Harvard Business School, ma bụrụ onye akwụkwọ akwụkwọ na London School of Business  & Ego.  Tupu nhọpụta ya na ABC Health, ọ na-arụ ọrụ na PricewaterhouseCoopers, ebe ọ na-edu otu Sustainability na Climate Change team. <ref>{{Cite web|title=Mories Atoki|url=https://www.propakwestafrica.com/about/conference/speakers/speaker-detail/mories-atoki|accessdate=2022-05-28|work=www.propakwestafrica.com|language=en|archivedate=2023-12-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231207224132/https://www.propakwestafrica.com/about/conference/speakers/speaker-detail/mories-atoki}}</ref> == Ndụ onwe onye == Atoki ekwuola na nwa ya anwụọla mere ka ọ gbanwee gaa n'ọrụ mmepe azụmahịa. <ref>{{Cite web|date=2021-07-01|title=Havard course opened my eyes to sustainability in business — Mories Atoki, CEO, ABC Health|url=https://www.vanguardngr.com/2021/07/havard-course-opened-my-eyes-to-sustainability-in-business-mories-atoki-ceo-abc-health/|accessdate=2022-05-28|work=Vanguard News|language=en-GB}}</ref> == Ntụaka == {{Reflist}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] {{DEFAULTSORT: Atoki, Mories}} 2ehgo86f456abh8wt690yqfodk8p74a Morley Muse 0 38639 729185 595809 2026-09-29T21:06:56Z Chikerenma Ndubuka 8900 Added Defaultsort, and Databox 729185 wikitext text/x-wiki {{Databox}} <ref>{{Cite web|date=2023-10-20|title=Dr Morley Muse - renewable energy engineering|url=https://careerswithstem.com.au/mix-engineering-with-energy-for-a-bright-career/dr-morley-muse-renewable-energy-engineering/|accessdate=2023-10-20|work=Careers with STEM|language=en-AU}}</ref>Morley Muse bụ onye injinia ume ọhụrụ, [1] na onye nchoputa nke iSTEM, mmemme na-akwado anụmanụ na STEM.  [2] meri 2022 Onye Nduzi Emerging na STEM award, site na Agenda Women, ma bụrụkwa onye otu ATSE Elevate Advisory otu. <ref>{{Cite web|title=Elevate Advisory Group|url=https://www.atse.org.au/career-pathways/elevate/elevate-advisory-group/|accessdate=2023-10-20|work=ATSE|language=en}}</ref> <ref>{{Cite web|author=Flattley|first=Mike|date=2023-03-10|title=Cracking the Code - The Royal Society of Victoria|url=https://rsv.org.au/cracking-the-code/,%20https://rsv.org.au/cracking-the-code/|accessdate=2023-10-20|work=rsv.org.au|language=en-AU}}</ref> Musea akara nzere bachelọ nke injinia na Mahadum Nottingham, wee bụrụ Masters of Sustainable Power Technology, na Mahadum South Wales, [1] mgbe ngwaọrụ nwere ike na-adigide akwụkwọ mgbe ọ dị afọ 14, na Nigeria, na nke na a Junior Engineers.  Ndị ọkachamara na Sayensị Club.  N'otu n'ime egwu ndị a, e mkpa mkpa ọ dị ibelata mwụfu nri, na ihe ihe ike ọzọ.  Ọ kwagara Australia dị ka nke ahụ Mbu nke Ọkachamara.  [2] Muse mechaa PhD na ume ọhụrụ na Mahadum Victoria . == Ọrụ == <ref>{{Cite web|title=Morley Muse|url=https://www.interacademies.org/person/morley-muse|accessdate=2023-10-21|work=The Interacademy Partnership|language=en-GB}}</ref>Muse bẹẹ Women in Science and Engineering Club na Mahadum Victoria, na edi nke inye ụmụ akwụkwọ na ụmụ anụmanụ ike ọrụ na STEM.  [1] Muse bụ onye isi oche nke ụmụ na STEMM Australia, yana onye otu ndu maka ụmụ dị elu na mmemme STEM, n'ime Australian Academy of Technological Sciences and Engineering <ref>{{Cite web|author=Wheeler|first=Michelle|date=2023-03-08|title=This engineer developed a power source from wastewater|url=https://createdigital.org.au/this-engineer-developed-a-power-source-from-wastewater/|accessdate=2023-10-20|work=Create|language=en-AU}}</ref>muse bụkwa onye akụkụ anya CSIRO's Innovation Catalyst Global, nke na-akwado ngwa Ya iji nyere ụmụ-iche na ndị mmekọ ọrụ.  Muse ụmụ nwoke atọ, ma teta n'elekere 5:00 nke ụtụtụ iji anya uche.  [1] ima ya lekwasịrị anya na microalgae anaerobic hydrolosis, yana iji mgbaze nwere ike iji nje bacteria na enzymes.  Ntu nke microalgae n'efu site na mmiri mkpọfu gaa na biodiesel, na-eji transesterification, ga-ekwe ka isi mmepụta nke ike na-adịgide adịgide, ma nwee ike mezie isi ọhụrụ ike ọhụrụ. == Ihe nrite == * 2022 - Onye ndu na-apụta na onyinye STEM - Agenda ụmụ nwanyị. <ref>{{Cite web|author=Tu|first=Jessie|date=2023-10-11|title=Break barriers and create opportunities: Dr Morley Muse on transforming STEM|url=https://womensagenda.com.au/leadership/leadership-awards/break-barriers-and-create-opportunities-dr-morley-muse-on-transforming-stem/|accessdate=2023-10-20|work=Women's Agenda|language=en-AU}}</ref> * 2022 - Onye ikpeazụ - Victoria University Alumni Awards n'okpuru otu Rising Star. <ref>{{Cite web|author=Partnership (IAP)|first=the InterAcademy|title=Morley Muse|url=https://www.interacademies.org/person/morley-muse|accessdate=2023-10-20|work=www.interacademies.org|language=en-GB}}</ref> * 2022 - Nweta ihe nrite mmetụta mmekọrịta ụmụ nwanyị maka iSTEM </link><sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[Wikipedia:Tinye edensibịa|<span title="This claim needs references to reliable sources. (October 2023)">a chọrọ nkọwa</span>]]'' &#x5D;</sup> * 2022 - Onye ikpeazụ - Ndị Ọrụ Dijitalụ: Nkà maka Ọdịnihu nke Gọọmenti Queensland kwadoro (Ngalaba nke Obodo, Housing & Digital Economy). <ref>{{Cite web|title=Biofuels Researcher: Dr Morley Muse|url=https://www.franc.world/a-franc-chat/dr-morley-muse|accessdate=2023-10-20|work=Franc.World|language=en-AU|archivedate=2023-10-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231021051624/https://www.franc.world/a-franc-chat/dr-morley-muse}}</ref> == Ntụaka == [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] {{DEFAULTSORT:Muse, Morley}} qqzuqi27iwpyznjnezxlr3305k7shaj Mosun Belo-Olusoga 0 38640 729194 165958 2026-09-29T21:12:39Z Chikerenma Ndubuka 8900 Added Defaultsort, and Databox 729194 wikitext text/x-wiki {{Databox}} Mosun Belo-Olusoga (amuru 13 September 1957) bu onye oru ulo oru ego nke Naijiria, onye okachamara njikwa kredit na ihe egwu, na onye nwe ulo akwukwo.  Ọ bụ ọrụ dị ka Louis nke Access Bank PLC ma na-anọdụ dị ka onye na-azụ onye nduzi na Board nke Premium Pensions Limited, Action Aid na MTN Foundation.  [1] Ọ bụ ọrụ dị ka onye na-azụ onye isi ụmụaka nke Asset and Resources Management, yana onye na-arụ ọrụ MD nke Africa, Guaranty Trust Bank . == Agụmakwụkwọ == <ref>{{Cite web|date=2015-07-27|title=Mosun Belo-Olusoga|url=https://financialallianceforwomen.org/mosun-belo-olusoga/|accessdate=2020-11-16|work=Financial Alliance for Women|language=en-US|archivedate=2020-10-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201030141246/https://financialallianceforwomen.org/mosun-belo-olusoga/}}</ref>Mosun oye Economics na mahadum nke Ibadan wee gụchaa nzere bachelọ na 1979. [1] N'afọ 1983, ọ na-achọ onye na-agụ ego na--enye echiche na-emecha dị ka onye na-onye echiche kacha mma na nhazi ya.  Ọkwara SWAN (Society of Women Accountants of Nigeria) award.  N'afọ 1993, ọ na-enye onye otu nke Institute of Chartered Accountants of Nigeria .  Ọ bụkwa onye egwu ugwu nke Chartered Institute of Bankers of Nigeria .  Ọ bụ alumna nke Harvard Business School, Kellogg School of Management na Columbia Business School niile na United States, yana International Institute for Management Development na Switzerland na INSEAD na France. == Ọrụ == <ref>https://web.archive.org/web/20201020193552/https://www.mtnonline.com/foundation/mosun-belo-olusoga/. She is currently the pro-chancellor of Olabisi Onabanjo University, Ago-Iwoye, Ogun State./</ref>Ọ bụ ọrụ dị ka Louis nke Access Bank PLC ma na-anọdụ dị ka onye na-azụ onye isi na Board nke Premium Pensions Limited, Action Aid na MTN Foundation.  Ọ bụ ọrụ dị ka onye na-azụ onye isi ụmụaka nke Asset & Resources Management, yana onye na-arụ ọrụ MD nke Africa, Guaranty Trust Bank .  Ọ bụ onye isi oche nke Access Bank Group maka afọ iri na abụọ a ga-amanye ma laa ezumike n'afọ 2019 maka Ajoritsedere Awosika .  Mosun Belo-Olusoga nwere ụdị dị iche iche na ụlọ ọrụ ego.  Ọ bụ onye otu, Institute of Chartered Accountants of Nigeria na ọ bụkwa Honorary Fellow, Chartered institute of Bankers.  onye ọrụ dị ka onye isi otu na Risk management na ụlọ akụ ụlọ ọrụ (Assistant General Manager).  Commercial Bank General Manager na Transaction Services Group Deputy General Manager.  ọ na-arụ ọrụ ugbu a dị ka KRC Limited dị ka onye tinye isi.  ọ bụ onye isi oche nke Access Bank PLC.  Ọ bụ onye nduzi Action Aid, FCSL Asset Management Limited na Premium Pension Limited. == Ntụaka == {{Reflist}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] {{DEFAULTSORT:Belo-Olusoga, Mosun}} ntcps8843ihcg7g6nn5ziml8ete0kv7 Adebukola Banjoko 0 38641 729197 154189 2026-09-29T21:16:38Z Chikerenma Ndubuka 8900 Added Defaultsort, and Databox 729197 wikitext text/x-wiki {{databox}} ''Adebukola Bankole''' ṅụrụ iyi dị ka onye ọka ikpe dị nsọ nke ụlọ ikpe mkpegharị ikpe na 28th June, 2021 site n'aka Onye ọka ikpe ukwu nke Nigeria (CJN), Justice Ibrahim Tanko Muhammad . [https://dailypost.ng/2021/06/27/adebukola-banjoko-abuja-high-court-judge-who-jailed-ex-govs-dariye-nyame-becomes-appeal-court-justice/] <ref>{{Cite news|author=Eric|first=Ikhilae|title=A judge at work|url=http://thenationonlineng.net/a-judge-at-work/|accessdate=22 June 2018}}</ref><ref>{{Cite news|author=The Nation Editorial|title=One, two...|url=http://thenationonlineng.net/one-two/|accessdate=22 June 2018}}</ref> bụ onye ọka ikpe Naijiria nke Ụlọikpe Kasị Elu nke Federal Capital Territory na [[Abuja]] nke mara ndị Gọvanọ abụọ nọ na Naijiria ikpe ịga mkpọrọ - [[Joshua Dariye]] ịga mkpọrọ afọ iri na anọ mgbe a chọpụtara na ikpe mara ya maka ebubo mpụ <ref>{{Cite news|author=Evelyn|first=Okakwu|title=Why Judge jailed ex-governor Joshua Dariye for misappropriating Plateau funds (DETAILS)|url=https://www.premiumtimesng.com/news/headlines/272200-why-judge-jailed-ex-governor-joshua-dariye-for-misappropriating-plateau-funds-details.html|accessdate=22 June 2018}}</ref> na [[Jolly Nyame]] ịga mkpọrọ afọ 28 n'enweghị nhọrọ ịkwụ ụgwọ <ref>{{Cite news|author=Eric Ikhilae and Somina Amachree|first=Eric Ikhilae and Somina Amachree|title=Updated: Court sentences ex-Taraba governor to 28 years imprisonment|url=http://thenationonlineng.net/updated-court-sentences-ex-taraba-governor-to-28-years-imprisonment/|accessdate=22 June 2018}}</ref> ma n'ebubo yiri ya <ref>{{Cite news|author=Nseobong Okon-Ekong, Segun James and Shola Oyeyipo|first=Nseobong Okon-Ekong, Segun James and Shola Oyeyipo|title=The Swinging Axe Claims Some Victims|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2018/06/15/the-swinging-axe-claims-some-victims/|accessdate=22 June 2018}}</ref> <ref>{{Cite news|author=Sahara Reporters|title=HEDA Asks Judges To Emulate Justice Banjoko By Sending Corrupt Politicians To Jail|url=http://saharareporters.com/2018/06/17/heda-asks-judges-emulate-justice-banjoko-sending-corrupt-politicians-jail|accessdate=21 June 2018}}</ref> <ref>{{Cite news|author=Sahara Reporters|title=Meet The Tough Female Judge Who Jailed Ex-Governor Jolly Nyame|url=http://saharareporters.com/2018/05/31/meet-tough-female-judge-who-jailed-ex-governor-jolly-nyame|accessdate=22 June 2018}}</ref> n'ụzọ were ihe karịrị afọ iri. <ref>{{Cite news|author=Iroanusi|first=QueenEsther|title=Buhari appoints Chief Judge of Federal High Court|url=https://www.premiumtimesng.com/news/top-news/271187-buhari-appoints-chief-judge-of-federal-high-court.html|accessdate=21 June 2018}}</ref><ref>{{Cite news|author=Temidayo|first=Akinsunyi|title=Buhari Appoints Justice Banjoko Chairman Code of Conduct Tribunal|url=https://independent.ng/buhari-appoints-justice-banjoko-chairman-code-of-conduct-tribunal/|accessdate=21 June 2018}}</ref> isi ala [[Muhammadu Buhari]] họpụtara Justice Adebukola Banjoko dị ka Onye isi oche nke Code of Conduct Tribunal (CCT), na June 2018 ka a họpụtara Adamu Abdu-Kafarati dị ka Onye Isi Ọkàikpe nke Ụlọikpe Kasị Elu nke Federal n'akwụkwọ ozi o degaara Senate na-arịọ ka a kwado nhọpụta Maazị Abdu-Cafarati. == Oge ọ malitere == Banjoko si Ogun State ma nwee nzere bachelọ na Mahadum London, ebe ọ nọ n'etiti afọ 1982 na 1985. Ọ nọ na Nigerian Law School n'etiti afọ 1985 na 1986. Ọ rụrụ ọrụ iwu nwa oge tupu nhọpụta ya dị ka onye majie na steeti Oyo ebe ọ jere ozi n'etiti Mee 1997 na Nọvemba 2003. Ọ hapụrụ na 2003 dị ka Chief Magistrate, Administration na na December 2003, ọ ghọrọ onye ọka ikpe nke Ụlọikpe Kasị Elu nke FCT. <ref>{{Cite news|author=Eric|first=Ikhilae|title=A judge at work|url=http://thenationonlineng.net/a-judge-at-work/|accessdate=22 June 2018}}</ref> Ọ ghọrọ onye ọka ikpe nke ụlọ ikpe mkpegharị ikpe na 2021 [https://dailypost.ng/2021/06/27/adebukola-banjoko-abuja-high-court-judge-who-jailed-ex-govs-dariye-nyame-becomes-appeal-court-justice/]. == Ọrụ == Adebukola Banjoko gbaghara onwe ya site na ikpe nke onye bụbu onyeisi oche, House of Representatives Ad hoc Committee on Fuel Subsidy Regime, [[Farouk Lawan]] na otu onye ọzọ na 2014 ka o nyere iwu ka e weghachite faịlụ ikpe ahụ na Chief Judge nke ụlọ ikpe ahụ, Justice Ibrahim Bukar. <ref>{{Cite news|author=Eric|first=Ikhilae|title=$620,000 bribe: Judge excuses herself from Lawan's trial|url=http://thenationonlineng.net/620000-bribe-judge-excuses-herself-from-lawans-trial/|accessdate=22 June 2018}}</ref> jụrụ ịga n'ihu na ikpe ahụ n'agbanyeghị iwepụ akwụkwọ Lawan tinyere, na-arịọ ya ka ọ wepụ onwe ya n'okwu ikpe ahụ mgbe Onye isi ikpe wepụrụ ya na ebubo ahụ n'ime mkpesa ka ọ na-akọwa ihe dị n'ime akwụkwọ mkpesa ahụ ka ọ bụrụ "ihe ihere na ihe ịma aka" na iguzosi ike n'ezi ihe ya. <ref>{{Cite news|author=Eric|first=Ikhilae|title=$620,000 bribe: Judge excuses herself from Lawan's trial|url=http://thenationonlineng.net/620000-bribe-judge-excuses-herself-from-lawans-trial/|accessdate=22 June 2018}}</ref> ọ na-erule afọ 2014, ọ nọrọ afọ isii dị ka onye ọka iwu na afọ iri na otu dị ka onye ikpe. <ref>{{Cite news|author=Eric|first=Ikhilae|title=A judge at work|url=http://thenationonlineng.net/a-judge-at-work/|accessdate=22 June 2018}}</ref> bụ onye isi oche nke Code of Conduct Tribunal na Naịjirịa. [1] <ref>{{Cite web|author=Oyeyemi|first=Fadehan|date=2021-06-27|title=Adebukola Banjoko, Abuja High Court judge who jailed ex-govs Dariye, Nyame becomes Appeal Court Justice|url=https://dailypost.ng/2021/06/27/adebukola-banjoko-abuja-high-court-judge-who-jailed-ex-govs-dariye-nyame-becomes-appeal-court-justice/|accessdate=2023-10-06|work=Daily Post Nigeria|language=en-US}}</ref> bụ onye ọka ikpe nke ụlọ ikpe mkpegharị ugbu a. == Edensibia == {{Reflist}}onye ọka iwu na afọ iri na otu dị ka onye ikpe. <ref>{{Cite news|author=Eric|first=Ikhilae|title=A judge at work|url=http://thenationonlineng.net/a-judge-at-work/|accessdate=22 June 2018}}</ref> bụ onye isi oche nke Code of Conduct Tribunal na Naịjirịa. [1] <ref>{{Cite web|author=Oyeyemi|first=Fadehan|date=2021-06-27|title=Adebukola Banjoko, Abuja High Court judge who jailed ex-govs Dariye, Nyame becomes Appeal Court Justice|url=https://dailypost.ng/2021/06/27/adebukola-banjoko-abuja-high-court-judge-who-jailed-ex-govs-dariye-nyame-becomes-appeal-court-justice/|accessdate=2023-10-06|work=Daily Post Nigeria|language=en-US}}</ref> bụ onye ọka ikpe nke ụlọ ikpe mkpegharị ugbu a. [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] rasu6d9zrk8ymp7nzh8okgagyervaoi 729200 729197 2026-09-29T21:17:43Z Chikerenma Ndubuka 8900 Added Defaultsort, and Databox 729200 wikitext text/x-wiki {{databox}} ''Adebukola Bankole''' ṅụrụ iyi dị ka onye ọka ikpe dị nsọ nke ụlọ ikpe mkpegharị ikpe na 28th June, 2021 site n'aka Onye ọka ikpe ukwu nke Nigeria (CJN), Justice Ibrahim Tanko Muhammad . [https://dailypost.ng/2021/06/27/adebukola-banjoko-abuja-high-court-judge-who-jailed-ex-govs-dariye-nyame-becomes-appeal-court-justice/] <ref>{{Cite news|author=Eric|first=Ikhilae|title=A judge at work|url=http://thenationonlineng.net/a-judge-at-work/|accessdate=22 June 2018}}</ref><ref>{{Cite news|author=The Nation Editorial|title=One, two...|url=http://thenationonlineng.net/one-two/|accessdate=22 June 2018}}</ref> bụ onye ọka ikpe Naijiria nke Ụlọikpe Kasị Elu nke Federal Capital Territory na [[Abuja]] nke mara ndị Gọvanọ abụọ nọ na Naijiria ikpe ịga mkpọrọ - [[Joshua Dariye]] ịga mkpọrọ afọ iri na anọ mgbe a chọpụtara na ikpe mara ya maka ebubo mpụ <ref>{{Cite news|author=Evelyn|first=Okakwu|title=Why Judge jailed ex-governor Joshua Dariye for misappropriating Plateau funds (DETAILS)|url=https://www.premiumtimesng.com/news/headlines/272200-why-judge-jailed-ex-governor-joshua-dariye-for-misappropriating-plateau-funds-details.html|accessdate=22 June 2018}}</ref> na [[Jolly Nyame]] ịga mkpọrọ afọ 28 n'enweghị nhọrọ ịkwụ ụgwọ <ref>{{Cite news|author=Eric Ikhilae and Somina Amachree|first=Eric Ikhilae and Somina Amachree|title=Updated: Court sentences ex-Taraba governor to 28 years imprisonment|url=http://thenationonlineng.net/updated-court-sentences-ex-taraba-governor-to-28-years-imprisonment/|accessdate=22 June 2018}}</ref> ma n'ebubo yiri ya <ref>{{Cite news|author=Nseobong Okon-Ekong, Segun James and Shola Oyeyipo|first=Nseobong Okon-Ekong, Segun James and Shola Oyeyipo|title=The Swinging Axe Claims Some Victims|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2018/06/15/the-swinging-axe-claims-some-victims/|accessdate=22 June 2018}}</ref> <ref>{{Cite news|author=Sahara Reporters|title=HEDA Asks Judges To Emulate Justice Banjoko By Sending Corrupt Politicians To Jail|url=http://saharareporters.com/2018/06/17/heda-asks-judges-emulate-justice-banjoko-sending-corrupt-politicians-jail|accessdate=21 June 2018}}</ref> <ref>{{Cite news|author=Sahara Reporters|title=Meet The Tough Female Judge Who Jailed Ex-Governor Jolly Nyame|url=http://saharareporters.com/2018/05/31/meet-tough-female-judge-who-jailed-ex-governor-jolly-nyame|accessdate=22 June 2018}}</ref> n'ụzọ were ihe karịrị afọ iri. <ref>{{Cite news|author=Iroanusi|first=QueenEsther|title=Buhari appoints Chief Judge of Federal High Court|url=https://www.premiumtimesng.com/news/top-news/271187-buhari-appoints-chief-judge-of-federal-high-court.html|accessdate=21 June 2018}}</ref><ref>{{Cite news|author=Temidayo|first=Akinsunyi|title=Buhari Appoints Justice Banjoko Chairman Code of Conduct Tribunal|url=https://independent.ng/buhari-appoints-justice-banjoko-chairman-code-of-conduct-tribunal/|accessdate=21 June 2018}}</ref> isi ala [[Muhammadu Buhari]] họpụtara Justice Adebukola Banjoko dị ka Onye isi oche nke Code of Conduct Tribunal (CCT), na June 2018 ka a họpụtara Adamu Abdu-Kafarati dị ka Onye Isi Ọkàikpe nke Ụlọikpe Kasị Elu nke Federal n'akwụkwọ ozi o degaara Senate na-arịọ ka a kwado nhọpụta Maazị Abdu-Cafarati. == Oge ọ malitere == Banjoko si Ogun State ma nwee nzere bachelọ na Mahadum London, ebe ọ nọ n'etiti afọ 1982 na 1985. Ọ nọ na Nigerian Law School n'etiti afọ 1985 na 1986. Ọ rụrụ ọrụ iwu nwa oge tupu nhọpụta ya dị ka onye majie na steeti Oyo ebe ọ jere ozi n'etiti Mee 1997 na Nọvemba 2003. Ọ hapụrụ na 2003 dị ka Chief Magistrate, Administration na na December 2003, ọ ghọrọ onye ọka ikpe nke Ụlọikpe Kasị Elu nke FCT. <ref>{{Cite news|author=Eric|first=Ikhilae|title=A judge at work|url=http://thenationonlineng.net/a-judge-at-work/|accessdate=22 June 2018}}</ref> Ọ ghọrọ onye ọka ikpe nke ụlọ ikpe mkpegharị ikpe na 2021 [https://dailypost.ng/2021/06/27/adebukola-banjoko-abuja-high-court-judge-who-jailed-ex-govs-dariye-nyame-becomes-appeal-court-justice/]. == Ọrụ == Adebukola Banjoko gbaghara onwe ya site na ikpe nke onye bụbu onyeisi oche, House of Representatives Ad hoc Committee on Fuel Subsidy Regime, [[Farouk Lawan]] na otu onye ọzọ na 2014 ka o nyere iwu ka e weghachite faịlụ ikpe ahụ na Chief Judge nke ụlọ ikpe ahụ, Justice Ibrahim Bukar. <ref>{{Cite news|author=Eric|first=Ikhilae|title=$620,000 bribe: Judge excuses herself from Lawan's trial|url=http://thenationonlineng.net/620000-bribe-judge-excuses-herself-from-lawans-trial/|accessdate=22 June 2018}}</ref> jụrụ ịga n'ihu na ikpe ahụ n'agbanyeghị iwepụ akwụkwọ Lawan tinyere, na-arịọ ya ka ọ wepụ onwe ya n'okwu ikpe ahụ mgbe Onye isi ikpe wepụrụ ya na ebubo ahụ n'ime mkpesa ka ọ na-akọwa ihe dị n'ime akwụkwọ mkpesa ahụ ka ọ bụrụ "ihe ihere na ihe ịma aka" na iguzosi ike n'ezi ihe ya. <ref>{{Cite news|author=Eric|first=Ikhilae|title=$620,000 bribe: Judge excuses herself from Lawan's trial|url=http://thenationonlineng.net/620000-bribe-judge-excuses-herself-from-lawans-trial/|accessdate=22 June 2018}}</ref> ọ na-erule afọ 2014, ọ nọrọ afọ isii dị ka onye ọka iwu na afọ iri na otu dị ka onye ikpe. <ref>{{Cite news|author=Eric|first=Ikhilae|title=A judge at work|url=http://thenationonlineng.net/a-judge-at-work/|accessdate=22 June 2018}}</ref> bụ onye isi oche nke Code of Conduct Tribunal na Naịjirịa. [1] <ref>{{Cite web|author=Oyeyemi|first=Fadehan|date=2021-06-27|title=Adebukola Banjoko, Abuja High Court judge who jailed ex-govs Dariye, Nyame becomes Appeal Court Justice|url=https://dailypost.ng/2021/06/27/adebukola-banjoko-abuja-high-court-judge-who-jailed-ex-govs-dariye-nyame-becomes-appeal-court-justice/|accessdate=2023-10-06|work=Daily Post Nigeria|language=en-US}}</ref> bụ onye ọka ikpe nke ụlọ ikpe mkpegharị ugbu a. == Edensibia == {{Reflist}}onye ọka iwu na afọ iri na otu dị ka onye ikpe. <ref>{{Cite news|author=Eric|first=Ikhilae|title=A judge at work|url=http://thenationonlineng.net/a-judge-at-work/|accessdate=22 June 2018}}</ref> bụ onye isi oche nke Code of Conduct Tribunal na Naịjirịa. [1] <ref>{{Cite web|author=Oyeyemi|first=Fadehan|date=2021-06-27|title=Adebukola Banjoko, Abuja High Court judge who jailed ex-govs Dariye, Nyame becomes Appeal Court Justice|url=https://dailypost.ng/2021/06/27/adebukola-banjoko-abuja-high-court-judge-who-jailed-ex-govs-dariye-nyame-becomes-appeal-court-justice/|accessdate=2023-10-06|work=Daily Post Nigeria|language=en-US}}</ref> bụ onye ọka ikpe nke ụlọ ikpe mkpegharị ugbu a. [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] {{DEFAULTSORT:Banjoko, Adebukola}} qut40hc50bu1wok93uhht7ggunh98v1 Zari Hassan 0 38642 729205 719274 2026-09-29T21:20:46Z Chikerenma Ndubuka 8900 Added Defaultsort, and Databox 729205 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Zari Shem|image=File:Zari Hassan.jpg|image_size=|caption=Zari Hassan|birth_date={{Birth date and age|1978|09|23}}|birth_place=[[Jinja, Uganda|Jinja]], Uganda|death_date=|death_place=|nationality=Ugandan|citizenship=Uganda|alma_mater=Institution in London<br/>{{small|([[Cosmetology|Diploma in Cosmetology]])}}|occupation=[[Businesswoman]], [[socialite]]|years_active=1992—present|spouse={{marriage|late [[Ivan Semwanga]]|2001|2013|end=divorced}}}} <ref name="4R">{{Cite web|work=Ugandaonline.net|date=2 June 2017|url=http://www.ugandaonline.net/201726_zari_speaks_out_on_cause_of_death|title=Zari reveals her last moments with ex-husband, Ivan Semwanga|accessdate=20 February 2018|author=Uganda Online|archivedate=21 February 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180221100228/http://www.ugandaonline.net/201726_zari_speaks_out_on_cause_of_death}}</ref>'''Zarinah Hassan''' ( Furya ya na 23 September 1978), nke a ma ara nke ọma dị ka Zari Hassan, nke a na-akpọ Zari the Boss Lady, bụ onye Uganda, onye na-eti egwu, onye ọchụnta ego na onye na-eme ihe nkiri. , onye bi na South Africa, ebe ọ na-azụ aha. <ref name="2R">{{Cite web|url=https://www.monitor.co.ug/artsculture/Entertainment/Rich-Gang-Ivan-Semwanga-dies/812796-3941046-j5pw4qz/index.html|title=Rich Gang's Ivan Semwanga dies|date=25 May 2017|work=[[Daily Monitor]]|accessdate=7 November 2021|author=Daily Monitor Reporter}}</ref> <ref name="3R">{{Cite web|url=https://www.varcity.co.ke/zari-hassan-still-making-boss-moves/|title=Zari Hassan Still Making Boss Moves|work=Varcity Kenya|date=13 February 2018|author=Esther Mwaniki|accessdate=7 November 2021|archivedate=7 April 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190407121240/https://www.varcity.co.ke/zari-hassan-still-making-boss-moves/}}</ref> Ọ bụ onye nketa na Onye isi oche nke Brooklyn City College (BCC), ụlọ akwụkwọ agụmakwụkwọ dị iche iche nke South Africa, nke na-aga n'ihu nke ya na di ya nwụrụ anwụ Ivan Ssemwanga guzobere. BCC <ref name="7R">{{Cite web|work=Pulselive Kenya|url=https://www.pulselive.co.ke/entertainment/celebrities/zari-hassan-in-jubilation-as-students-graduate-from-her-brooklyn-city-college-sa/2nqkk35|title=Zari Hassan over the Moon as Students graduate from her Brooklyn City College, SA|date=27 April 2021|author=Dennis Milimo|accessdate=7 November 2021}}</ref>-elekọta isi ụlọ akwụkwọ na Pretoria, ya na ụlọ akwụkwọ satellite na Polokwane, Durban, Johannesburg, Nelspruit, Vereeniging na Rustenburg. <ref name="5R">{{Cite web|work=[[New Vision]]|url=https://www.newvision.co.ug/news/1454841/zari-takes-ceo-ssemwanga-schools|title=Zari takes over as CEO of Ssemwanga's schools|date=6 June 2017|author=Musa Ssemwanga|accessdate=7 November 2021}}</ref> <ref name="6R">{{Cite web|url=https://newslexpoint.com/zari-stamps-ceo-late-ivans-schools/|title=Zari Hassan Stamps As The CEO Of The Late Ivan's Schools In SA|work=Newslex Point|date=6 January 2018|author=Bukejonah|accessdate=7 November 2021|archivedate=6 November 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211106112312/https://newslexpoint.com/zari-stamps-ceo-late-ivans-schools/}}</ref> == Akụkọ ndụ == Hassan laghachiri n'ọ́bọ́dọ́ ya bụ Uganda n'afọ 2000, mgbe afọ abụọ gachara na United Kingdom. Mgbe nke ahụ gasịrị, ọ kwagara South Africa ebe ọ zutere ma lụọ Ivan Semwanga. <ref name="Seven">{{Cite web|url=http://watchdoguganda.com/zari-hassan-the-definition-of-the-late-ivan-semwangas-love-life/|title=Zari Hassan; The Definition of the Late Ivan Semwanga's Love Life|date=26 May 2017|accessdate=20 February 2018|publisher=Watchdoguganda.com|author=Watchdog Reporter|archivedate=11 July 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180711212553/http://watchdoguganda.com/zari-hassan-the-definition-of-the-late-ivan-semwangas-love-life/}}</ref> Nwere ụmụ atọ. <ref name="Three">{{Cite web|url=https://www.nation.co.ke/lifestyle/showbiz/The-truth-about-the-Diamond-Zari-and-Ivans-relationship/1950810-3943428-uf7ltjz/index.html|title=The truth about Diamond, Zari and Ivan's relationship|accessdate=20 February 2018|date=26 May 2017|author=Matiko|first=Thomas}}</ref> gbara alụkwaghịm na 2013 mgbe Hassan boro Semwanga ebubo imegbu ya. <ref name="Four">{{Cite web|accessdate=20 February 2018|url=http://matookerepublic.com/2017/05/16/zari-in-hospital-taking-care-of-ex-hubby-ivan-ssemwanga-who-is-in-critical-condition/|title=Zari in hospital, Juju her ex-hubby Ivan Ssemwanga who is in critical condition|date=16 May 2016|first=William|author=Kasoba|publisher=Matookerepublic.om|archivedate=19 May 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170519073023/http://matookerepublic.com/2017/05/16/zari-in-hospital-taking-care-of-ex-hubby-ivan-ssemwanga-who-is-in-critical-condition/}}</ref>'ọnwa Mee afọ 2017. Semwanga nwere nnukwu ọrịa strok ma na bata ya n'ụlọ ọgwụ Steve Biko Academic Hospital. <ref name="2R"/> Nwụrụ na 25 Mee 2017. [1] E liri ya na Uganda.<ref name="Ten">{{Cite web|date=31 May 2017|url=http://www.monitor.co.ug/News/National/Hundreds-bid-farewell-to-Rich-Gang-s-Semwanga/688334-3948724-f3iuv6z/index.html|title=Hundreds bid farewell to Rich Gang's Semwanga|author=Derrick Wandera, Isaac Ssejjombwe & Lawrence Ogwal|accessdate=20 February 2018}}</ref> <ref name="4R"/> olili ozu gasịrị, Hassan laghachiri South Africa iji jikwaa azụmahịa ya na ụfọdụ ụlọ ọrụ di ya nwụrụ anwụ. <ref name="Mbuthia 2018">{{Cite web|author=Mbuthia|first=Geoffrey|title=Diamond denies rumours that Prince Nillan is not his son|work=Mpasho News|date=2018-05-11|url=https://mpasho.co.ke/diamond-denies-rumours-nillan-son/|accessdate=2018-11-19|archivedate=2018-11-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181120095415/https://mpasho.co.ke/diamond-denies-rumours-nillan-son/}}</ref><ref name="Aswani 2018">{{Cite web|author=Aswani|first=Nixon|title=Diamond Platnumz biography: facts you didn't know about the king of Wasafi|work=Tuko.co.ke - Kenya news.|date=2018-02-21|url=https://www.tuko.co.ke/266426-diamond-platnumz-biography-facts-didnt-king-wasafi.html|accessdate=2018-11-19}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://nairobinews.nation.co.ke/chillax/zari-hassan-finally-divorces-diamond-platinumz-valentines-day/|title=Zari Hassan finally divorces Diamond Platnumz... on Valentine's Day|author=Musungu|first=Nahashon|date=2018-02-15|work=Nairobi News|accessdate=2018-04-05|language=en-US|archive-date=2018-04-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20180406102804/https://nairobinews.nation.co.ke/chillax/zari-hassan-finally-divorces-diamond-platinumz-valentines-day/|url-status=dead}}</ref> na onye na-ese ihe na Tanzania bụ [[Diamond Platnumz]] nwere ụmụ abụọ. == Edensibia == {{Reflist}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] {{DEFAULTSORT:Hassan, Zari}} ck7h1dor7tihr5ih4rqjs3soauptvx4 Mz Kiss 0 38645 729217 209783 2026-09-29T21:34:10Z Chikerenma Ndubuka 8900 Added Defaultsort, and Databox 729217 wikitext text/x-wiki {{Databox}} <ref name="TN">{{Cite web|url=http://thenet.ng/female-rapper-mz-kiss-drops-new-album-street-on-the-loose/|title=Female rapper, Mz Kiss drops new album 'Street on the loose'|publisher=Thenet.ng|accessdate=March 11, 2019}}</ref> <ref name="VNGR">{{Cite web|url=https://www.vanguardngr.com/2014/08/people-go-far-wanting-kiss-mz-kiss/|title=Some people go as far as wanting to kiss me —Mz Kiss|date=August 29, 2014|publisher=Vanguardngr.com|accessdate=March 11, 2019}}</ref> <ref name="BellaNaija">{{Cite web|url=https://www.bellanaija.com/2018/09/mz-kiss-rocks-silver-ensemble-birthday-photos/|title=Mz Kiss rocks a Silver Ensemble in Birthday Photos!|date=September 2, 2018|publisher=Bellanaija.com|accessdate=March 11, 2019}}</ref>Akindele Justina Omowunmi (amuru September 1, 1996), nke aha ogbo ogbo ya Mz Kiss mara, bu onye Naijiria na-egwu egwu, onye na-agụ egwu, na onye na-ede abụ. <ref name="NIGFilms">{{Cite web|url=https://www.nigeriafilms.com/music-news/78-musical-news/45369-maybe-yung6ix-is-dead-mz-kiss-says|title='Maybe Yung6ix Is Dead' – Mz Kiss Says|publisher=Nigeriafilms.com|accessdate=March 11, 2019|archivedate=May 6, 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210506095643/https://www.nigeriafilms.com/music-news/78-musical-news/45369-maybe-yung6ix-is-dead-mz-kiss-says}}</ref> <ref name="BellaNG">{{Cite web|url=https://www.bellanaija.com/2018/12/all-eyes-are-on-mz-kiss-as-she-covers-mystreetz-magazines-latest-issue/|title=All Eyes are on Mz Kiss as She Covers Mystreetz Magazine's Latest Issue|date=December 10, 2018|publisher=Bellanaija.com|accessdate=March 11, 2019}}</ref> <ref name="36ng">{{Cite web|url=https://www.36ng.ng/2015/12/07/chidinma-mz-kiss-all-smiles-as-they-pose-together/|title=Chidinma & Mz Kiss All Smiles As They Pose Together|date=December 7, 2015|publisher=36ng.ng|accessdate=March 11, 2019}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://woman.ng/2015/12/15-nigerian-female-rappers-who-changed-the-game/|title=15 Nigerian Female Rappers Who Changed The Game|publisher=Woman Nigeria|date=December 12, 2015|accessdate=March 13, 2019|archivedate=March 13, 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190313224219/http://woman.ng/2015/12/15-nigerian-female-rappers-who-changed-the-game}}</ref> <ref name="The Point">{{Cite web|url=http://www.thepointng.com/capital-hills-didnt-drop-chidinma-for-me-says-mz-kiss/|title=Capital Hills didn't drop Chidinma for me, says Mz Kiss|publisher=Thepointng.com|accessdate=March 11, 2019}}</ref> == ndabere == A Mines Mz Kiss na 1 September 1996 na Okitipupa, obodo dị na mpaghara dị iche iche Ondo State, [1] [2] Western Nigeria, ọ ike Mass Communication. == Ọrụ egwu == N'afọ 2010, Mz Kiss njem njem ya na egwu, [1] o weputara egwu izizi ya You Go Craze na 2012, Holla na M na 2013. <ref name="AllAfrica">{{Cite web|url=https://allafrica.com/stories/201407090375.html|title=Kenya: Introducing Mz Kiss|author=Grace Kerongo|publisher=Allafrica.com|accessdate=March 11, 2019}}</ref> <ref name="Notjustok">{{Cite web|url=https://notjustok.com/videos/video-mz-kiss-figure-8/|title=VIDEO: Mz Kiss – Figure 8|author=Ovie O|publisher=Notjustok.com/|accessdate=March 11, 2019|archivedate=August 9, 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200809174928/https://notjustok.com/videos/video-mz-kiss-figure-8/}}</ref> <ref name="NEA2016">{{Cite web|url=https://www.bellanaija.com/2016/06/nominations-are-here-find-out-who-made-the-2016-nigerian-entertainment-awards-nominees-list/|title=Nominations are Here! Find out who Made the 2016 Nigerian Entertainment Awards Nominees List|work=bellanaija.com|date=June 16, 2016|accessdate=March 11, 2019}}</ref>Na 2016, a mgbaàmà Mz Kiss maka Rookie nke Afọ na ike Headies 2016, [1] [2] [3] ma ọ bụrụ na onye mgbaàmà na ngalaba Iwu Ọhụrụ kacha mma na 2016 Nigeria Entertainment Awards . <ref name="NEANEWACT">{{Cite web|url=http://thenet.ng/adekunle-gold-beats-ycee-humblesmith-to-win-best-new-act-at-2016-nea/|title=Adekunle Gold beats Ycee, Humblesmith to win 'best new act' at 2016 NEA awards|work=thenet.ng|date=September 5, 2016|accessdate=March 11, 2019}}</ref> <ref name="NEA2018">{{Cite web|url=https://www.bellanaija.com/2018/09/wizkid-davido-tiwa-savage-simi-top-nea-2018-nomination-full-list/|title=Wizkid, Davido, Tiwa Savage, Simi top NEA 2018 Nomination|work=bellanaija.com|date=September 12, 2018|accessdate=March 11, 2019}}</ref>Na September 12, 2018, ọ natara nhọpụta 1 na ngalaba Trailblazer of the Year na 2018 Nigeria Entertainment Awards. == Ihe ngosi == {| class="wikitable sortable" |+Dị ka onye na-ese ihe ngosi ! Afọ ! Aha ! Album |- | rowspan="4" | 2016 | " Korra Obidi " <small>(Kilibe featuring Mz Kiss)</small> | Otu na-abụghị album |- | "Koshi" <small>(Dah Ray na-egosi Mz Kiss)</small> | ''Otu na-abụghị album'' |- | "Ma Lo Ro" <small>(TobyGrey na-egosi Mz Kiss)</small> | ''Otu na-abụghị album'' |- | "Sade" <small>(Stars featuring Mz Kiss)</small> | ''Otu na-abụghị album'' |- | rowspan="4" | 2017 | "Agaghị m oge" <small>(Pepenazi na-egosi Lucy Q, Phlow & Mz Kiss)</small> |- | "Ọnụ ọgụgụ Mbụ" <small>(Jenny.O featuring Mayorkun, Dremo & Mz Kizz)</small> |- | "Nye m ịhụnanya gị" <small>(Flosha featuring Mz Kiss)</small> |- | "Hustle & Kpee ekpere" <small>( Lamboginny featuring Mz Kiss)</small> |- | rowspan="8" | 2018 | "Kwapụta Rap" <small>(VJ Adams na-egosi Ice Prince, Vector, Sound Sultan, MI & Mz Kiss)</small> |- | "O Shapranpran 2.0" <small>(TeeBlaQ na-egosi Trod & Mz Kiss)</small> |- | "Shempe" <small>(DJ Xclusive na-egosi Slimcase & Mz Kiss)</small> |- | "ShoTiwa Online" <small>(Donsun na-arụsi ọrụ ike na-egosi Mz Kiss)</small> |- | "Move" <small>(G Money na-egosi Mz Kiss & Obere Dọkịta)</small> |- | "O Sha Pran Pran 2.0" <small>(TeeBlaq na-egosi Mz Kiss & T-Rod)</small> |- | "Chase" <small>(Stackz na-egosi Mz Kiss)</small> |- | "Ji Masun" <small>(DJ Faze na-egosi Mz Kiss & Sound Sultan)</small> |- | rowspan="1" | 2019 | "Jaiye" <small>(KAJ na-egosi Mz Kiss)</small> |- |} == Ntụaka == {{Reflist}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] {{DEFAULTSORT:Mz Kiss}} 4avj2iyv8asx0xp0y1epa5ukceis3u1 Nana Shettima 0 38648 729483 175911 2026-09-30T10:33:56Z Chikerenma Ndubuka 8900 Added Defaultsort, and Databox 729483 wikitext text/x-wiki {{Databox}} <ref>{{Cite web|author=MyNewsGH|date=2022-11-18|title=Shettima Wife: Meet Nana Kashim Shettima, Marriage Date, Biography, Second Wife, Age, Net Worth|url=https://www.mynewsgh.com/shettima-wife-meet-nana-kashim-shettima-marriage-date-biography-second-wife-age-net-worth/|accessdate=2023-02-26|work=MyNewsGh|language=en-us}}</ref>Nana Kashim Shettima (amuru 22 Julaị 1975) bu nwanyi nke abuo nke Naijiria kamgbe 2023, dika ozi osote onye isi ala Kashim Shettima .  Ọ bụ ozi mbụ nke Borno steeti site na 2011 ruo 2019 mgbe di ya bụ nhọrọ.  Ọ bụ CEO nke SWOT Foundation na Model Orphanage Integrated School, Maiduguri == ndabere == A njide Nana Usman Alkali n'afọ 1975 na Kano steeti site n'ezina abịa Alhaji Usman Alkali bụ onye si Borno steeti bụ onye Kanuri site n'ebo.  Ọ fim Kashim Shettima na 1998 ma ụmụ atọ.  Ọ bụ onye akwụkwọ akwụkwọ na Mahadum Maiduguri ebe ọ akara Bekee na agụmagụ. <ref>{{Cite web|date=16 July 2017|title=Hajiya Nana Shettima: Enduring legacies of a quintessential First Lady|url=https://www.thinkersnewsng.com/hajiya-nana-shettima-enduring-legacies-of-a-quintessential-first-lady/|accessdate=26 February 2023|work=Thinkers Newspaper|language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web|date=18 November 2022|title=Shettima Wife: Meet Nana Kashim Shettima, Marriage Date, Biography, Second Wife, Age, Net Worth|url=https://www.mynewsgh.com/shettima-wife-meet-nana-kashim-shettima-marriage-date-biography-second-wife-age-net-worth/|accessdate=26 February 2023|work=MyNewsGh|language=en-us}}</ref> Shettima, site na nkwado onwe nke di ya, o mere otutu ihe omume ndi mmadu na ndi mmadu n'ikwado umu mgbei na ndi di ha nwuru. Nke a mere ka o guzobe ụlọ akwụkwọ Model Orphanage Integrated dị na Maiduguri n'afọ 2018 iji gboo ụmụ mgbei, ndị di ha nwụrụ na ndị nwụnahụrụ na Borno steeti. <ref>{{Cite web|author=Gusau|first=Isa|date=7 August 2022|title=Nana Shettima and her three strange characters, by Isa Gusau|url=https://21stcenturychronicle.com/nana-shettima-and-her-three-strange-characters-by-isa-gusau/|accessdate=26 February 2023|work=21st CENTURY CHRONICLE|language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Kidnapped Girls: Borno Governor's Wife explains absence meeting Patience Jonathan|url=https://www.premiumtimesng.com/news/160206-kidnapped-girls-borno-governors-wife-explains-absence-meeting-patience-jonathan.html?tztc=1|accessdate=26 February 2023|work=[[Premium Times]]}}</ref> <ref>{{Cite web|title=I did not disrespect Patience Jonathan - Borno Gov's wife - P.M. News|url=https://pmnewsnigeria.com/2014/05/06/i-did-not-disrespect-patience-jonathan-borno-govs-wife/|accessdate=26 February 2023|language=en-US}}</ref>N'oge nri nchekwa nke Borno Steeti na-eche n'oge a tọọrọ ụmụ anụmanụ Chibok na 2014, izare ndị nchekwa Shettima gara Chibok n'ụzọ iji kasie nne na nna ụmụ anụmanụ ụlọ akwụkwọ ahụ obi ma nye omume omume.  Omume mere ka ọ hapụ ihe ya na ihe ngosi ahụ Dame Patience Jonathan na Abuja. <ref>{{Cite book|author=Osagie|first=Eric|url=https://books.google.com/books?id=-NTyzQEACAAJ|title=Hajiya Nana Shettima: A Heart for the Poor and Distressed : Special Report|date=2015|language=en}}</ref>O alaka ihe nrite n'aka akwụkwọ The Sun dị ka ihe mbụ kacha akwado ya na 2016 <ref>{{Cite web|author=sunnews|date=29 February 2016|title=My wife was ready for death in 2014 –Shettima, Borno Gov|url=https://sunnewsonline.com/my-wife-was-ready-for-death-in-2014-shettima-borno-gov/|accessdate=27 February 2023|work=The Sun Nigeria|language=en-US}}</ref> Site na oru ngo ya nke 2012 Nkwado maka ndi di ha nwuru, umu mgbei na Tsangaya Foundation SWOT, dika First Lady of Borno State, Shettima na-agakwuru ndi na-akwado okpukpe nile n'oge ememe na Borno State karịsịa ndi kachasi ike. <ref>{{Cite web|date=11 June 2017|title=Ramadan: Nana Shettima shares food, cash to Boko Haram victims|url=https://tribuneonlineng.com/ramadan-nana-shettima-shares-food-cash-boko-haram-victims/|accessdate=26 February 2023|work=Tribune Online|language=en-GB}}</ref> <ref>{{Cite web|date=29 October 2022|title=Tinubu, Shettima's wives donate N20m to flood victims|url=https://punchng.com/tinubu-shettimas-wives-donate-n20m-to-flood-victims/|accessdate=26 February 2023|work=Punch Newspapers|language=en-US}}</ref> Shettima bụ onye na-akwado ọgụ megide idina n'ike na iji ọgwụ eme ihe na-arịọ ụmụ nwanyị ka ha bute ụzọ n'ịzụlite ụmụaka. <ref>{{Cite web|date=27 May 2018|title=Governor's wife implores women to prioritise upbringing of children to stem drug abuse|url=https://guardian.ng/news/governors-wife-implores-women-to-prioritise-upbringing-of-children-to-stem-drug-abuse/|accessdate=26 February 2023|work=[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]|language=en-US|archivedate=26 February 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230226232311/https://guardian.ng/news/governors-wife-implores-women-to-prioritise-upbringing-of-children-to-stem-drug-abuse/}}</ref> Ọ nọkwa na ntuli aka n'ihu maka ịtụ vootu maka nwunye ya na ntuli aka 2023. <ref>{{Cite web|date=29 October 2022|title=Tinubu, Shettima's wives donate N20m to flood victims|url=https://punchng.com/tinubu-shettimas-wives-donate-n20m-to-flood-victims/|accessdate=26 February 2023|work=Punch Newspapers|language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web|author=Agba|first=George|date=8 September 2022|title=2023: Tinubu, Shettima's Wives Storm APC, Announce Women Campaign Council|url=https://leadership.ng/2023-tinubu-shettimas-wives-storm-apc-announce-women-campaign-council/|accessdate=26 February 2023|language=en-US}}</ref> == Ntụaka == {{Reflist}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] {{DEFAULTSORT:Shettima, Nana}} b3o8v945icbvteow728nf7obfh38sjb Gloria Oloruntobi 0 38649 729488 433630 2026-09-30T10:47:30Z Chikerenma Ndubuka 8900 Added Defaultsort, and Databox 729488 wikitext text/x-wiki {{Databox}} <ref>{{Cite web|url=https://ynaija.com/ynaija-presents-the-100-most-influential-nigerians-in-film-in-2019/|title=YNaija presents: The 100 most influential Nigerians In Film in 2019 » YNaija|date=2019-11-01|work=YNaija|language=en-GB|accessdate=2020-03-30}}</ref>'''Gloria Oloruntobi''' (amụrụ na Febụwarị 6, 1997), nke a maara nke ọma dị ka '''Maraji''', bụ [[Ndị Naijiria|Onye Naijiria]] na-eme ihe ọchị. <ref>{{Cite web|url=https://www.pulse.ng/gist/maraji-meet-the-nigerian-creative-who-turned-social-media-to-her-audience/y3vgxsc|title=Meet the Nigerian creative who turned social media to her audience|date=2018-09-13|work=Pulse Nigeria|language=en-US|accessdate=2020-03-30|archivedate=2020-02-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200211020742/https://www.pulse.ng/gist/maraji-meet-the-nigerian-creative-who-turned-social-media-to-her-audience/y3vgxsc}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.bellanaija.com/2018/09/the25series-gloria-oloruntobi-maraji/|title=Get to Know Comedian/Content Creator Gloria Oloruntobi (Maraji) on #The25Series|author=Nwosu|first=I. K.|date=2018-09-11|work=BellaNaija|language=en-US|accessdate=2020-03-30}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://guardian.ng/life/maraji-says-she-collects-an-average-of-n500000-per-skit-and-nigerians-are-not-having-it/|title=Maraji Says She Collects An Average Of N500,000 Per Skit And Nigerians Are Not Having It|date=2018-10-09|work=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News|language=en-US|accessdate=2020-03-30|archivedate=2018-10-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181011181020/http://guardian.ng/life/maraji-says-she-collects-an-average-of-n500000-per-skit-and-nigerians-are-not-having-it/}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://awards.thefutureafrica.com/the-future-awards-africa-prize-for-comedy/|title=The Future Awards Africa Prize for Comedy|date=2018-12-02|work=The Future Awards Africa|language=en-GB|accessdate=2020-03-30}}</ref>.Ọ malitere ọrụ ya na-eme vidiyo na-emegharị egbugbere ọnụ ma na-egwu egwu.Maraji na-arụ ọrụ na skits ọchị ya ma na-agbanwe n'etiti ụda olu na ụda olu ka ọ dabara na agwa ọ bụla ọ na-egwu. <ref>{{Cite web|url=https://www.pmnewsnigeria.com/2019/08/13/celebrities-who-became-famous-through-instagram/|title=Celebrities who became famous through Instagram - P.M. News|work=www.pmnewsnigeria.com|accessdate=2020-03-30}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.pulse.ng/pulse-list-2016-top-10-people-social-media-blew-up/nk69v4r|title=Top 10 people social media blew up|date=2016-12-08|work=Pulse Nigeria|language=en-US|accessdate=2020-03-30|archivedate=2019-11-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191108124212/https://www.pulse.ng/pulse-list-2016-top-10-people-social-media-blew-up/nk69v4r}}</ref> == Agụmakwụkwọ == Maraji si Edo State. <ref>{{Cite web|url=https://www.pmnewsnigeria.com/2020/03/04/see-who-made-top-25-under-30-nigerian-superstars/|title=See Who Made Top 25 Under-30 Nigerian Superstars - P.M. News|work=www.pmnewsnigeria.com|accessdate=2020-03-30}}</ref> Ọ gụsịrị akwụkwọ na nzere bachelọ na mmekọrịta mba ụwa na Mahadum Covenant na 2017. <ref>{{Cite web|url=http://thenet.ng/the-business-of-60-second-skits-how-your-favourite-comedians-are-cashing-out-on-instagram/|title=The Business Of 60 Second Skits: How Your Favourite Comedians Are Cashing Out On Instagram|date=2018-08-16|work=Nigerian Entertainment Today|language=en-GB|accessdate=2020-03-30}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.pmnewsnigeria.com/2019/12/11/10-nigerian-comedians-who-became-popular-on-instagram/|title=10 Nigerian comedians who became popular on Instagram - P.M. News|work=www.pmnewsnigeria.com|accessdate=2020-03-30}}</ref> E gosipụtara Maraji na <ref>{{Cite web|url=http://www.citypeopleonline.com/20-top-instagram-comedians-making-waves-online/|title=20 Top Instagram Comedians Making Waves Online|author=Reporter|date=2018-10-06|work=City People Magazine|language=en-US|accessdate=2020-03-30}}</ref> vidiyo egwu maka "Something Light" nke [[Falz]] na "Single and Searching" nke [[Yemi Alade]]. == Onyinye na nhọpụta == <ref>{{Cite web|url=https://guardian.ng/life/the-future-awards-africa-2018-nominees-list/|title=The Future Awards Africa 2018 Nominees List|work=guardian.ng|accessdate=2020-03-30|archivedate=2018-12-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181227085030/https://guardian.ng/life/the-future-awards-africa-2018-nominees-list/}}</ref> A họpụtara Maraji maka onyinye maka Comedy na 2017 na 2018 The Future Awards Africa . <ref>{{Cite web|url=https://awards.thefutureafrica.com/nigeriasnewtribe-future-awards-africa-unveils-nominees-2017-edition/|title=#NigeriasNewTribe: The Future Awards Africa unveils nominees for 2017 edition|date=2017-11-24|work=The Future Awards Africa|language=en-GB|accessdate=2020-03-30}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.vanguardngr.com/2018/12/burna-boy-adesua-etomi-maraji-others-make-2018-the-future-awards-nominee-list/|title=Burna Boy, Adesua Etomi, Maraji, others make 2018 The Future Awards nominee list|date=2018-12-03|work=Vanguard News|language=en-US|accessdate=2020-03-30}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.citypeopleonline.com/meet-10-guys-who-made-their-1st-million-from-instagram/|title=Meet 10 Guys Who Made Their 1st Million From INSTAGRAM|author=Pomaa|first=Precious|date=2019-03-19|work=City People Magazine|language=en-US|accessdate=2020-03-30}}</ref> A họpụtakwara ya maka Comedy Act of the Year na 2018 City People Music Awards . == Edensibia == {{Reflist}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] {{DEFAULTSORT:Oloruntobbi, Gloria}} 4kkxsu24o8vi5jypvfvpy7rxokdb33p Grace Ekpiwhre 0 38650 729493 154207 2026-09-30T10:53:32Z Chikerenma Ndubuka 8900 Added Defaultsort, and Databox 729493 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Grace Ekpiwhre''' (4 Jenụwarị 1949) bụ onye ọrụ gọọmentị na-arụ ọrụ nke lara ezumike nká na 2007. Onye isi ala Umaru Yar'Adua họpụtara ya ka ọ bụrụ Mịnịsta na-ahụ maka Sayensị na Nkà na Ụzụ Naịjiriya na Julaị 2007, wee bụrụ Mịnịsta na-ahụ maka ọrụ, ụlọ na mmepe obodo na Disemba 2008. == Ndụ mmalite na agụmakwụkwọ == A mụrụ Grace Ekpiwhre na 4 Jenụwarị 1949 n'obodo Ikweghwu na Agharho, na [[Ughelli North]] Local Government Area nke Delta State. Ọ tolitere n'obodo nta a na-akpọ Ovu Inland na Ethiopia West, Delta State. Ọ gara Our Lady of Apostle College, Ijebu-Ode, Ogun State n'etiti (1962-1966), na Federal Government College [[Warri]] (1967-1968).Ọ gara [[University of Lagos|Mahadum Lagos]], gụsịrị akwụkwọ na BSc Zoology na June 1972. <ref>{{Cite web|url=http://www.fmst.gov.ng/minister_profile.php|title=Honourable Minister, Federal Ministry of Science and Technology, Chief (Mrs) Grace Ekpiwhre JP, mni|publisher=Federal Ministry of Science and Technology|accessdate=2009-12-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100123003429/http://www.fmst.gov.ng/minister_profile.php|archivedate=2010-01-23}}</ref> == Ọrụ == Ọrụ mbụ ya bụ na ọrụ gọọmentị Bendel State dị ka onye ọrụ ịkụ azụ Grade II.Ọ gara n'ihu site na ọkwa, na-ejide ọkwa ndị gụnyere Director General of Women's Affairs na Director General of Government Parastatals. Ọ ghọrọ odeakwụkwọ na-adịgide adịgide na 1999, n'otu oge na-ahụ maka ụlọ. <ref>{{Cite web|url=http://www.afdevinfo.com/htmlreports/peo/peo_3080.html|title=Grace Ekpiwhre|publisher=AfDevInfo|accessdate=2009-12-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100410053553/http://www.afdevinfo.com/htmlreports/peo/peo_3080.html|archivedate=2010-04-10}}</ref> A họpụtara ya ka ọ bụrụ Onye isi ọrụ gọọmentị, Delta State na 2002, na Onye isi oche, Civil Service Commission na 2007. == Nhọpụta ndọrọ ndọrọ ọchịchị == A họpụtara Grace Ekpiwhre ka ọ bụrụ Minista nke Sayensị na Teknụzụ na Julaị 2007. <ref>{{Cite web|url=http://www.africanews.com/site/Nigeria_YarAdua_names_cabinet/list_messages/10239|title=Yar'Adua names cabinet|date=27 July 2007|publisher=Africa News|accessdate=2009-12-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110928064504/http://www.africanews.com/site/Nigeria_YarAdua_names_cabinet/list_messages/10239|archivedate=28 September 2011}}</ref> <ref name="newcab">{{Cite web|url=http://allafrica.com/stories/200812190005.html|title=Yar'Adua Renews His Mission|author=Nosike Ogbuenyi, Abimbola Akosile and Sufuyan Ojeifo|date=19 December 2008|publisher=ThisDay|accessdate=2009-12-17}}</ref> Mgbe ngbanwechara kabinet na Disemba 2008, a họpụtara ya ka ọ bụrụ Mịnịsta na-ahụ maka ọrụ, ụlọ na mmepe obod[1] == Edensibia == {{Reflist}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] {{DEFAULTSORT:Ekpiwhre, Grace}} iwwzj07hxevajyiy25p3mpu9u4202lj Immaculate Nwaogu 0 38655 729496 654028 2026-09-30T10:59:24Z Chikerenma Ndubuka 8900 Added Defaultsort, and Databox 729496 wikitext text/x-wiki {{Databox}} Immaculate Nwaogu (amuru 28 Novemba 1970) bu onye egwuregwu bọọlụ aka Naijiria.Ọ gbara asọmpi na asọmpi ụmụ nwanyị na 1992 Summer Olympics.<ref name="SportsRef">{{cite Sports-Reference |url=https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/nw/immaculate-nwaogu-1.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20200418081703/https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/nw/immaculate-nwaogu-1.html |url-status=dead |archive-date=18 April 2020 |title=Immaculate Nwaogu Olympic Results |accessdate=22 March 2020}}</ref> == Edensibia == {{Reflist}} [[Òtù:Ndị Igbo]] [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] [[Otú:Ndị amụrụ n’afọ 1970]] {{DEFAULTSORT:Nwaogu,Immaculate}} 214q7cn3nzk4ow3t6hrflhul7xas7hm Evelyn Oputu 0 38671 729505 156611 2026-09-30T11:23:13Z Chikerenma Ndubuka 8900 Added Defaultsort, and Databox 729505 wikitext text/x-wiki {{Databox}} {| class="infobox biography vcard" ! colspan="2" class="infobox-above" style="font-size:125%;" |<div class="fn" style="display:inline-block">Evelyn Oputu</div> |- class="infobox-data" ! class="infobox-label" scope="row" | Amụrụ | class="infobox-data" |<div class="nickname" style="display:inline"> Evelyn Ndali oputa</div><br /><br /><br /><br /><nowiki></br></nowiki> Ọnwa Nke Asatọ 13, 1948<br /><br /><br /><br /><nowiki></br></nowiki><div class="birthplace" style="display:inline"> Delta steeti</div> |- class="infobox-label" scope="row" ! class="infobox-label" scope="row" | Alma&nbsp;nne | class="infobox-data" | |} '''Evelyn Ndali Oputu''' (amuru Ọgọst 13, 1949) bu onye omebe iwu [[Ndị Naijiria|nke Naijiria]], na onye bu onye isi njikwa nke The Bank of Industry . <ref>{{Cite web|url=https://youthsng.com/2017/02/17/evelyn-ndali-oputu-our-influencer/|title=EVELYN NDALI OPUTU: – OUR INFLUENCER – YOUTHSNG|language=en-US|accessdate=2020-03-09}}</ref> == Ndụ mmalite na agụmakwụkwọ == Oputu malitere akwukwo na St. Teresa College, [[Ibadan]] na 1960 wee gawa Federal School of Arts and Science Lagos iji nweta asambodo Senior Secondary n'etiti 1965 na 1967. Ọ nwetara nzere B.Sc. nzere na nchịkwa azụmahịa site na [[University of Lagos|Mahadum Lagos]] n'etiti 1972 na 1975 wee nweta diploma na Mass General Management na Harvard Business School, Boston na 1987. <ref>{{Cite web|url=https://realnewsmagazine.net/milestone/birthday-evelyn-oputu/|title=Birthday [Evelyn Oputu]|author=publisher|work=Realnews Magazine|date=11 August 2017|language=en-US|accessdate=2020-03-09}}</ref> == Ọrụ == Ọ malitere ọrụ ụlọ akụ na 1976 na ICON Merchant Bank Ltd. wee sonye na International Merchant Bank (IMB) na 1982 ebe ọ na-arụ ọrụ site na Treasury and Financial Division of the Capital Market, yana ebe ọrụ ndụmọdụ na ego. Na 1991, ọ ghọrọ onye isi nchịkwa, First Bank of Nigeria n'etiti 1991 na 1997 ma mesịa jee ozi dị ka Chief Executive Officer, Managing Director nke The Bank of Industry Limited site na December 2005 ruo April 2014. <ref>{{Cite web|url=https://businessday.ng/women-hub/article/evelyn-ndali-oputu-a-success-story-of-breaking-through-the-glass-ceiling/|title=Evelyn Ndali Oputu, a success story of breaking through the 'glass ceiling'|date=2014-08-15|work=Businessday NG|language=en-US|accessdate=2020-03-09}}</ref> == Ihe nrite na nnabata == Ihe nrite gụnyere: <ref>{{Cite web|url=http://www.inspireforgreatness.com/mentorship/104-evelyn-oputa.html|title=Ms. Evelyn N. Oputa, OON|work=www.inspireforgreatness.com|accessdate=2020-03-09|archivedate=2017-02-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170206152822/http://inspireforgreatness.com/mentorship/104-evelyn-oputa.html}}</ref> * Order of Nigeria site n'aka [[Ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke Nigeria|gọọmenti etiti Naijiria]] * Onye na-akụ ego nke afọ 2013 nke ''akwụkwọ akụkọ The Sun'' * Onye isi nchịkwa ndị ndu (CEO) nke afọ 2012 site ''n'akwụkwọ akụkọ The Leadership'' == Edensibia == [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] {{DEFAULTSORT:Oputu,Evelyn}} a2nzvlxipajlywtgw0j68dm0ay8kk3v Natasha Bowen 0 38690 729506 577447 2026-09-30T11:37:01Z Chikerenma Ndubuka 8900 Added Defaultsort, and Databox 729506 wikitext text/x-wiki {{Databox}}   <ref name=":3">{{Cite news|title=SKin of the Sea by Natasha Bowen|language=en-US|work=[[The New York Times]]|url=https://www.nytimes.com/books/best-sellers/young-adult-hardcover/|accessdate=2021-11-11}}</ref> <ref>{{Cite news|author=Harlan|first=Jennifer|date=2021-11-09|title=4 New Y.A. Fantasy Novels Full of Dark, Enchanting Twists|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2021/11/09/books/review/year-of-the-reaper-beasts-of-prey-skin-of-the-sea-gilded.html|accessdate=2022-05-08}}</ref>Natasha Bowen bụ onye Naijiria-Welsh odee na onye nkuzi.  Ọ na-ede akwụkwọ fantasy maka ndị na-eto eto.  [1] [2] A maara nke ọma maka akwụkwọ ndị New York Times Bestselling Skin of the Sea == Ndụ mmalite na agụmakwụkwọ == <ref name=":0">{{Cite web|title=Natasha Bowen|url=https://www.penguinrandomhouse.com/authors/2197740/natasha-bowen|accessdate=2021-11-11|work=Penguin Random House|language=en-US}}</ref>A Masanin Natasha Bowen na Cambridge, England, nye nna Yoruba Naijiria na nne Welsh.  O tolitere na Cambridge n'enwe ọnọdụ ihe gbasara ihe nketa Naijiria, nke ọ ga-emecha ime na ndụ wee jiri dee akwụkwọ ya.  [1] [2] Ọ gụrụ Creative Writing na Bath Spa University .  Mgbe ọ akwụkwọ akwụkwọ, ọ kwagara East London, ebe ọ ozizi onye nkuzi. == Ọrụ == <ref name=":1">{{Cite web|date=2021-11-05|title=Q&A With Natasha Bowen, Skin of the Sea|url=https://diversebooks.org/qa-with-natasha-bowen-skin-of-the-sea/|accessdate=2021-11-11|work=We Need Diverse Books|language=en-US|archivedate=2021-11-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211107035916/https://diversebooks.org/qa-with-natasha-bowen-skin-of-the-sea/}}</ref>Akwụkwọ ikike mbụ nke Bowen Skin of the Sea, akwụkwọ mbụ n'ime usoro nke Mermaid na Orisa sitere n'ike ns o sitere na ihe nketa Naijiria, omenala Africa, omenala Yoruba, na ndị o nwere maka ndị mermaids, ka ebipụtara  na 2 Nọvemba 2021 site n'aka Random House .  O dere akwụkwọ ahụ mgbe ọ na-enyere oge niile n'akwụkwọ akwụkwọ. <ref name=":2">{{Cite web|date=2021-10-22|title=An Indies Introduce Q&A With Natasha Bowen|url=https://www.bookweb.org/news/indies-introduce-qa-natasha-bowen-1626948|accessdate=2021-11-11|work=American Booksellers Association|archivedate=2021-11-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211108130004/https://www.bookweb.org/news/indies-introduce-qa-natasha-bowen-1626948}}</ref> <ref>{{Cite news|author=Paxson|first=Caitlyn|date=2021-10-28|title='Skin of the Sea' sends its little mermaid swimming into very different waters|language=en|work=NPR|url=https://www.npr.org/2021/10/28/1049805130/skin-of-the-sea-natasha-bowen-review|accessdate=2021-11-11}}</ref>Akwụkwọ akwụkwọ a na-esote Simi, Mami Wata nke na-agafe oke osimiri na ala na-achọ Onye Okike Kasị Elu mgbe ọ mebiri nke na-eyi ndị adị nke Mami Wata niile egwu.  Akwụkwọ ahụ New York Times [1] na ndepụta Indie bestseller wee nweta ọtụtụ dị mma site n'aka ndị na-akwụkwọ akwụkwọ bụ ndị toro akwụkwọ ahụ maka myirịta ya na The Little Mermaid na iji Black mermaids na omenala Yoruba na-  egosi Transatlantic Slave Trade . <ref>{{Cite web|title=Children's Book Review: Skin of the Sea by Natasha Bowen.|url=https://www.publishersweekly.com/978-0-593-12094-1|accessdate=2021-11-11|work=[[Publishers Weekly]]|date=23 September 2021|language=en}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.kirkusreviews.com/book-reviews/natasha-bowen/skin-of-the-sea/|title=SKIN OF THE SEA|work=[[Kirkus Reviews]]|date=September 15, 2021}}</ref> == Ntụaka == {{Reflist|30em}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] {{DEFAULTSORT:Bowen, Natasha}} 1eo4w5nwwe8ukxt4f4m5k7gtxdf2eru Ngozi Alaegbu 0 38692 729507 515745 2026-09-30T11:42:18Z Chikerenma Ndubuka 8900 Added Defaultsort, and Databox 729507 wikitext text/x-wiki {{Databox}} Ngozi Alaegbu bụ onye nta akụkọ na onye na-egosi ihe onyonyo .Ọ rụrụ ọrụ na Degue Broadcasting Network (DBN), [[TVC News|Televishọn Continental]] (TVC) ma na-arụ ọrụ ugbu a na Arise TV.<ref name=":2">{{Cite web|author=Olowookere|first=Dipo|date=2020-02-17|title=Ngozi Alaegbu Joins Arise TV After Leaving TVC {{!}} Business Post Nigeria|url=https://businesspost.ng/showbiz/ngozi-alaegbu-joins-arise-tv-after-leaving-tvc/|accessdate=2021-12-01|language=en-GB}}</ref> == NDỤMỌDỤ == Alaegbu gụrụ German na mahadum hamburg, Germany.<ref name=":1">{{Cite web|author=Reporter|date=2017-07-25|title=TVC Newscaster, NGOZI ALAEGBU •How She Fell In Love With Broadcasting|url=http://www.citypeopleonline.com/tvc-newscaster-ngozi-alaegbu-•how-fell-love-broadcasting/|accessdate=2021-12-01|work=City People Magazine|language=en-US}}</ref> ọ malitere ọrụ ya site n'ịrụ ọrụ na DBN o mechara kwaga na TVC ebe ọ nọrọ afọ ole na ole tupu ọ gbaa arụkwaghịm n'ọnwa Ọgọstụ 2019. <ref>{{Cite web|author=Admin|date=2019-08-29|title=Ngozi Aaegbu resigns from TVC?|url=https://nationaldailyng.com/ngozi-aaegbu-resigns-from-tvc/|accessdate=2021-12-01|work=National Daily Newspaper|language=en-US|archivedate=2021-12-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211201161051/https://nationaldailyng.com/ngozi-aaegbu-resigns-from-tvc/}}</ref>Mgbanwe Alaegbu na Arise TV mere na Febụwarị 2020. <ref name=":2"/>&nbsp; == AKWỤKWỌ/NKWUKWU == Alaegbu meriri ihe nrite onye nta akụkọ telivishọn nke afọ na 2021 Nigeria media merit award . <ref>{{Cite web|date=2021-11-01|title=PUNCH wins Newspaper of the Year, 10 other awards at NMMA|url=https://punchng.com/punch-wins-newspaper-of-the-year-10-other-awards-at-nmma/|accessdate=2021-12-01|work=Punch Newspapers|language=en-US}}</ref> Edepụtara ya dị ka nọmba 15 na 2021 ụmụ nwanyị 25 kachasị ike na ndepụta nta akụkọ nke ụmụ nwanyị chepụtara. Journalalism Africa haziri. <ref>{{Cite web|date=2021-10-02|title=Ijeoma Nwogwugwu, Stella Din, Kadaria Ahmed named among 25 most powerful Nigerian female journalists|url=https://www.thecable.ng/ijeoma-nwogwugwu-stella-din-kadaria-ahmed-named-among-25-most-powerful-nigerian-female-journalists|accessdate=2021-12-01|work=TheCable|language=en-US}}</ref> == Ndụ onwe onye == Alaegbu bụ nne na nne nne.<ref name=":0">{{Cite web|author=Korkus|first=Stella Dimoko|title=OAP Ngozi Alaegbu Celebrates Birthday With Lovely New Photos Of Her Grand Daughters Et AL...|url=https://www.stelladimokokorkus.com/2019/03/oap-ngozi-alaegbu-celebrates-birthday.html|accessdate=2021-12-01}}</ref> == ntụaka == {{Reflist}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] {{DEFAULTSORT:Alaegbu, Ngozi}} odl4xw7y88w8m08s44lllw9o30lbizj Olufunmilayo Olopade 0 38782 729133 728240 2026-09-29T19:48:22Z ~2026-52574-37 66681 added {{DEFAULTSORT}} 729133 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Olufunmilayo Olopade|image=Funmi Olopade - Integrating Women's Health into the Global Health Agenda (11 30 am) 2-20 screenshot.png|caption=Olopade in 2012|nationality=American|birth_place=Nigeria|birth_date={{birth year and age|1957}}|alma_mater=[[University of Ibadan]]|spouse=Christopher Sola Olopade|children=[[Dayo Olopade]]|module={{Infobox medical details | occupation = | field = Hematology | work_institutions = [[University of Chicago]] | specialism = [[Oncology]] | research_field = ''BRCA1'' and ''BRCA2'' genes | prizes = [[MacArthur Fellows Program]], Villanova University Mendel Medal, [[Four Freedoms Award]] }}}} Olufunmilayo I. Olopade [1] amuru na 1957, [2] bu onye Naijiria hematology oncologist, Associate Dean for Global Health na Walter L. Palmer, Prọfesọ Ọrụ Distinguished na Medicine na Human Genetics na Mahadum Chicago .  [3] [4] Ọ na-ejekwa ozi dị ka onye nduzi nke ndị ọgwụgwụ ọgwụgwụ Cancer nke Mahadum Chicago Hospital <ref>{{Cite web|date=2019-06-25|title=Dr. Olufunmilayo Olopade: Closing Disparities Through Genetic Testing {{!}} Leading Discoveries Magazine|url=https://leadingdiscoveries.aacr.org/dr-olufunmilayo-olopade-closing-disparities-through-genetic-testing/|accessdate=2022-08-10|language=en-US}}</ref> == Ndụ == A masọrọ Olufunmilayo Olopade na ebe n'afọ 1957 ma bụrụkwa nwa nke ise n'ime ụgbọ isii onye onye egwu Anglican njide. <ref>{{Cite web|title=Olopade, Olufunmilayo Falusi {{!}} Encyclopedia.com|url=https://www.encyclopedia.com/education/news-wires-white-papers-and-books/olopade-olufunmilayo-falusi|work=www.encyclopedia.com|accessdate=2020-05-29}}</ref>Ọ gara ụlọ akwụkwọ St Anne dị n'Ibadan maka njikọ ịrịịrị ya.  Olopade buru ụzọ kwupụta mbipụta ya nghọta n'oge ọ bụ nwata n'ihi na obodo Nigeria dị maka ndị na-akwọ na ngwaọrụ bụ nke a na-achọsi ike. Ọ akwụkwọ akwụkwọ na mahadum nke Ibadan dị na Nigeria na MBBS na 1980 <ref name="cancerbio.uchicago.edu">{{Cite web|title=Olufunmilayo Olopade {{!}} Committee on Cancer Biology|url=https://cancerbio.uchicago.edu/program/faculty/olufunmilayo-olopade|work=cancerbio.uchicago.edu|accessdate=2020-05-29|archivedate=2021-05-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210522194503/https://cancerbio.uchicago.edu/program/faculty/olufunmilayo-olopade}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.asco.org/about-asco/dr-olufunmilayo-olopade-receives-asco-acs-award-pioneering-research-breast-cancer|title=Dr. Olufunmilayo Olopade Receives ASCO ACS Award for Pioneering Research in Breast Cancer Genetics|publisher=American Society of Clinical Oncology|accessdate=June 26, 2013|archivedate=July 5, 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130705102631/http://www.asco.org/about-asco/dr-olufunmilayo-olopade-receives-asco-acs-award-pioneering-research-breast-cancer}}</ref>Ọ na-arụkọ ọrụ ọnụ na Foundation Research Cancer Research [1] ma onye ọrụ ozi dị ukwuu gburugburu ọrụ BRCA1 na BRCA2 na ọrịa cancer ara na ụmụ mmadụ Africa <ref name="scientist2013">{{Cite news|url=http://www.the-scientist.com/?articles.view/articleNo/36681/title/Cancer-Knows-No-Borders/|work=The Scientist|title=Cancer Knows No Borders|author=Scudellari|first=Megan|date=August 1, 2013|accessdate=September 27, 2013|language=en}}</ref> Ọ bụ onye otu American Association for Cancer Research, [1] American College of Physicians, Nigerian Medical Association, American Philosophical Society, [2] na Institute of Medicine . <ref>{{Cite web|url=http://www.iom.edu/Global/Directory/Detail.aspx?id=0020018661|archiveurl=https://archive.today/20120802223645/http://www.iom.edu/Global/Directory/Detail.aspx?id=0020018661|archivedate=August 2, 2012|title=Directory: IOM Member - Olufunmilayo F. Olopade, M.D., FACP, OON|publisher=Institute of Medicine|accessdate=June 28, 2013}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://news.uchicago.edu/article/2011/03/02/president-obama-names-olopade-national-cancer-advisory-board|title=President Obama names Olopade to National Cancer Advisory Board|author=Easton|first=John|date=2 March 2011|work=The University of Chicago News|accessdate=27 July 2013}}</ref> == Ọrụ mmalite == <ref>{{Cite web|author=Ojigbo|first=Solomon|date=2017-07-04|title=Prof. Olufunmilayo Olopade: Pacesetter and Game-changer In Breast Cancer Treatment|url=https://www.pharmanewsonline.com/prof-olufunmilayo-olopade-pacesetter-and-game-changer-in-breast-cancer-treatment/|accessdate=2020-06-11|work=Pharmanewsonline|language=en-GB|archivedate=2021-05-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210522194711/https://pharmanewsonline.com/prof-olufunmilayo-olopade-pacesetter-and-game-changer-in-breast-cancer-treatment/}}</ref>Olufunmilayo akụkọ ọrụ ya n'afọ 1980 dị ka onye ọrụ n'ichepụta ndị agha mmiri mmiri.  Ọ kwagara US na 1983 wee ọrụ na ụlọ ọgwụ Cook County dị na Chicago ruo 1987. [1] Na 1991, Olufunmilayo sonyeere Mahadum Chicago dị ka osote prọfesọ na hematology na oncology, Dean of Global Health, na onye isi nke Center for Clinical  Ọrịa Cancer na Mahadum Chicago <ref name="cancerbio.uchicago.edu"/> == Ihe nrite == * 1975: Nturu ugo nturu ugo gọọmentị etiti Naijiria <ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.encyclopedia.com/books/culture-magazines/olopade-olufunmilayo|title=Olopade, Olufunmilayo {{!}} Encyclopedia.com|work=www.encyclopedia.com|accessdate=2020-03-31}}</ref> <ref>{{Cite web|title=You can't ignore these 10 awardees of national honours|url=https://www.dailytrust.com.ng/you-cant-ignore-these-10-awardees-of-national-honours.html|author=Abbah|first=Theophilus|date=2012-09-16|work=Daily Trust|language=en-GB|accessdate=2020-05-29|archivedate=2020-06-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200607190529/https://www.dailytrust.com.ng/you-cant-ignore-these-10-awardees-of-national-honours.html}}</ref> * 1978: Nturu ugo ndi otu ahụike Naijiria maka ọkaibe na umuaka umuaka <ref name="Admin">{{Cite web|author=Admin|date=2019-02-21|title=OLOPEDE, Prof (Mrs) Olufunmilayo|url=https://blerf.org/index.php/biography/olopede-prof-mrs-olufunmilayo/|accessdate=2022-05-25|work=Biographical Legacy and Research Foundation|language=en-US|archivedate=2026-05-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20260520231243/https://blerf.org/index.php/biography/olopede-prof-mrs-olufunmilayo/}}</ref> * 1980: Nturu ugo ndi otu ahụike Naijiria maka ọkaibe na ọgwụ <ref>{{Cite web|title=Olufunmilayo I. Olopade, MD|url=https://www.aacr.org/professionals/membership/aacr-academy/fellows/olufunmilayo-i-olopade-md/|accessdate=2022-08-10|work=American Association for Cancer Research (AACR)|language=en}}</ref> * 1990: Mmekọrịta Ellen Ruth Lebow <ref>{{Cite web|title=Dr. Olufunmilayo I. Olopade – H3Africa|url=https://h3africa.org/index.php/about/founding-working-group/dr-olufunmilayo-i-olopade/|accessdate=2022-05-25|language=en-US}}</ref> * 1991: American Society for Clinical Oncology Young Investigator Award <ref name="Admin" /> * 1992: James S. McDonnell Foundation Scholar Award <ref name="Admin" /> * 2000: Doris Duke Asọpụrụ Clinical Scientist Award <ref>{{Cite web|title=Dr. Olufunmilayo I. Olopade – H3Africa|url=https://h3africa.org/index.php/about/founding-working-group/dr-olufunmilayo-i-olopade/|accessdate=2022-05-25|work=h3africa.org|language=en-US}}</ref> * 2003: Onyinye Nwanyị Phenomenal maka ọrụ n'ime Community African-American <ref name="Admin" /> * 2005: Access Community Network's Heroes in Healthcare Award <ref name="Admin" /> * Mmemme Ndị otu MacArthur 2005 <ref>{{Cite web|url=http://www.macfound.org/fellows/769/|publisher=MacArthur foundation|title=MacArthur Fellows Program:Olufunmilayo Olopade|accessdate=July 27, 2013|date=September 1, 2005}}</ref> * 2015: Onyinye nnwere onwe anọ * 2017: Mahadum Villanova Mendel Medal * Na Satọde, Mee 18, 2019, Ụlọ Akwụkwọ Lincoln nke Illinois nyere Olopade Order of Lincoln award, nsọpụrụ kachasị elu nke [[Ilinoi|steeti Illinois]] nyere. <ref>{{Cite web|url=https://thelincolnacademyofillinois.org/2019-laureates-announced-gov-rauner/|title=2019 Laureates Announced by Gov. Rauner|work=The Lincoln Academy of Illinois|language=en-US|accessdate=2019-08-27|archivedate=2019-08-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190827194444/https://thelincolnacademyofillinois.org/2019-laureates-announced-gov-rauner/}}</ref> * 2021: Onye otu National Academy of Sciences . <ref>{{Cite web|url=http://www.nasonline.org/news-and-multimedia/news/2021-nas-election.html|title=News from the National Academy of Sciences|date=April 26, 2021|accessdate=July 5, 2021|quote=Newly elected members and their affiliations at the time of election are: ... Olopade, Olufunmilayo F.; Walter L. Palmer Distinguished Service Professor of Medicine and Human Genetics, department of medicine, and director, Center for Clinical Genetics and Global Health, University of Chicago, Chicago|archive-url=https://web.archive.org/web/20240613132749/https://www.nasonline.org/news-and-multimedia/news/2021-nas-election.html|archive-date=June 13, 2024|url-status=dead}}, entry in member directory:{{Cite web|url=http://www.nasonline.org/member-directory/members/20018661.html|title=Member Directory|accessdate=July 5, 2021|publisher=National Academy of Sciences|archive-url=https://web.archive.org/web/20210709182713/http://www.nasonline.org/member-directory/members/20018661.html|archive-date=July 9, 2021|url-status=dead}}</ref> === Mmemme MacArthur Fellows === == Ezinụlọ == Na 1983, ọ lụrụ Christopher Sola Olopade bụ onye dibịa na Mahadum Chicago. Ha nwere ụmụ nwanyị abụọ, gụnyere odeakụkọ Dayo Olopade, na otu nwa nwoke. <ref>{{Cite web|url=http://www.notablebiographies.com/newsmakers2/2006-Le-Ra/Olopade-Olufunmilayo.html|publisher=Encyclopedia of World Biography|title=Olufunmilayo Olopade:Physician, oncologist and geneticist|accessdate=July 27, 2013}}</ref> == Nnyocha == Ọtụtụ n'ime nyocha ya bụ na ọ nwere ike ibute ọrịa kansa nke a ga-eji were nweta ụzọ dị irè isi gwọọ ọrịa ara ara n'etiti ndị mmadụ na ndị Africa na ndị America America. <ref name=":0"/> Na 1992, Olopade nyere aka chọta Mahadum Chicago's Center for Clinical Cancer Genetics. N'ebe a, ọ chọpụtara na ụmụ nwanyị Africa-America na-enwekarị ọrịa cancer ara n'oge ha dị obere karịa ụmụ nwanyị ọcha. <ref>{{Cite book|author=Olopade|first=Olufunmilayo I.|url=https://books.google.com/books?id=J4aqm3_v_3cC&pg=PA24|title=Breast Cancer in Women of African Descent|date=2010-05-28|publisher=Springer Science & Business Media|isbn=978-1-4020-3664-4|language=en}}</ref> N'afọ 2003, ọ malitere ọmụmụ ihe ọhụrụ na-eleba anya na ọrịa kansa ara na mkpụrụ ndụ ihe nketa sitere na ụmụ nwanyị Africa si Nigeria ruo [[Senegal]] nakwa ụmụ nwanyị [[Ndị Afụrịka ǹkè Amerịka|Africa-American]] na Chicago. Site na 2005, ọ chọpụtara na 80% nke etuto ahụ na ụmụ nwanyị Africa achọghị estrogen na-eto eto ma e jiri ya tụnyere 20% nke etuto ahụ na Caucasian ụmụ nwanyị. Ọ chọpụtakwara na nke a bụ n'ihi usoro mkpụrụ ndụ ihe nketa dị iche n'etiti ụmụ nwanyị Africa na ụmụ nwanyị Caucasian. == Ntụaka == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Olopade, Olufunmilayo}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] [[Otú:Ụmụ nwanyị Naijiria gụrụ akwụkwọ]] [[Otú:Ụmụ nwanyị Naijiria]] 7p8n3l2v86hqvcth70t6l7995zifeh4 Olusola Momoh 0 38783 729136 154443 2026-09-29T19:51:14Z ~2026-52574-37 66681 added {{DEFAULTSORT}} 729136 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|title=<!-- Formal/awarded/job title. The parameter |office=may be used as an alternative when the label is better rendered as "Office" (e.g. public office or appointments) -->|alma_mater=|URL=<!-- {{URL|example.com}} -->}} <ref>{{Cite web|author=Admin|date=2020-07-01|title=MOMOH, Olusola|url=https://blerf.org/index.php/biography/momoh-olusola/|accessdate=2021-11-23|work=Biographical Legacy and Research Foundation|language=en-US}}</ref>Olusola Momoh bụ onye isi mgbasa ozi Naijiria.  [1] Ọ bụ onye nchoputa na onye osote onye isi oche nke Channels Media Group, ụlọ ọrụ nne na nna nke Channels Television .  Momoh akwụkwọ akwụkwọ na B.Sc Degree na Mass Communication (Print Journalism) na Mahadum Lagos .  O jikwa diplọma na mgbasa ozi mgbasa ozi sitere na UniLag. Na 2014, ọ bụ akara nke ndị Nduzi Ndị ji nke Harvard Business School .<ref>{{Cite web|title=Executive Vice-Chairman – Channels Television|url=https://www.channelstv.com/olusola-toyin-momohexecutive-director/|accessdate=2022-06-23}}</ref> == Ọrụ == Tupu channels Television na mechaa Channels Media Group, Momoh bụ onye nta, onye nta okpukpe na onye na-aghọta ihe na Nigerian Television Authority, n'etiti 1979 na 1987. N'ime oge a, o ọmụmụ dị iche iche mwụfu . . <ref>{{Cite web|title=Mrs. Olusola Momoh|url=https://aartoflife.org/staff_trusted/mrs-olusola-momoh/|accessdate=2021-11-23|work=The Aart of Life Foundation|language=en-US}}</ref> Ewezuga ahụmịhe mgbasa ozi ya, Momoh nwere ahụmịhe afọ asaa na ngalaba ụlọ akụ. Ọ bụ onye ọsụ ụzọ nke ngalaba ihe gbasara ụlọ ọrụ na International Merchant Bank (IMB). N'ikpeazụ, ọ rụrụ ọrụ na ngalaba ndị ọzọ na IMB gụnyere Treasury na Credit <ref>{{Cite web|title=Biography of Olusola Momoh, Vice-Chairman, Channels Television.|url=http://biography.hi7.co/biography-of-olusola-momoh--vice-chairman--channels-television--56651d3a98dfc.html|accessdate=2021-11-23|work=biography.hi7.co}}</ref> </link> == Ihe nrite == N'afọ 2019, Momoh nzere doctorate na ịzụ ahịa na Mahadum Achievers, Owo, Ondo State .  [1] Na Nọvemba 2021, a matara ya dị ka otu n'ime ụmụ 20 dị ike na Bọlụ Legend nke Afọ nke iri abụọ nke Women in Management, Business and Public Service emere na Lagos, Nigeria.  [2] E tia aka ya na ndepụta 2021 nke "Ụmụ agụ Kachasị Ike n'ịkọ njikọ" na Nigeria<ref>{{Cite web|date=2021-10-02|title=Ijeoma Nwogwugwu, Stella Din, Kadaria Ahmed named among 25 most powerful Nigerian female journalists|url=https://www.thecable.ng/ijeoma-nwogwugwu-stella-din-kadaria-ahmed-named-among-25-most-powerful-nigerian-female-journalists|accessdate=2021-11-23|work=TheCable|language=en-US}}</ref> == Ntụaka == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Momoh, Olusola}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 99ao3tefvag18t27to4wewh5cd1dwbx Oluwakemi Adejoro Ojo 0 38784 729140 623633 2026-09-29T19:56:10Z ~2026-52574-37 66681 added {{DEFAULTSORT}} 729140 wikitext text/x-wiki {{databox}} <ref>{{Cite web|author=Online|first=Tribune|date=2021-08-02|title=Toyin Alausa, Jide Awobona, Kemi Korede, others join Honeyglow family|url=https://tribuneonlineng.com/toyin-alausa-jide-awobona-kemi-korede-others-join-honeyglow-family/|accessdate=2022-08-02|work=Tribune Online|language=en-GB}}</ref>Oluwakemi Adejoro Ojo {{Audio|Yo-Oluwakemi Adejoro Ojo.ogg|Audio}} Listen (help·info), nke a maara dị ka Kemi Korede bụ onye na-eme ihe nkiri Naijiria, onye na-eme ihe ngosi TV yana MC.  A na-ahụ ya na ihe nkiri Yoruba.  [1] [2] [3] [4] Onye isi oche nke ika a bịanyere aka na Oluwakemi n'ụdị Toyin Alausa na, anụ ahụ Honeyglow na 2021. Maka ụlọ akwụkwọ sekọndrị, ọ gụrụ akwụkwọ nọọsụ. <ref>{{Cite web|author=Kehinde|first=Seye|date=2018-10-01|title=Why I Left My Nursing Career For Acting – Pretty Actress, KEMI KOREDE Tells City People|url=https://www.citypeopleonline.com/why-i-left-my-nursing-career-for-acting-pretty-actress-kemi-korede-tells-city-people/|accessdate=2022-08-02|work=City People Magazine|language=en-US}}</ref> == Ọrụ == <ref name=":1">{{Cite web|author=Online|first=Tribune|date=2019-02-09|title=With N500m, you can tame me —Actress, Nkechi Blessing Sunday|url=https://tribuneonlineng.com/with-n500m-you-can-tame-me-actress-nkechi-blessing-sunday/|accessdate=2022-08-02|work=Tribune Online|language=en-GB}}</ref>Kemi Korede malitere ime ihe n'akwụkwọ ikike ọ batara n'ọkwa n'afọ 2006 nke mere ihe nkiri ahụ bụ Omobewaji == Ihe nkiri == * Ile Olorogun * Afi ibi Solore * Obo Iyi * Nwunye Setan * Oju Ade * Omo Aye * Omobewaji <ref name=":1" />{{Cite web|author=Online|first=Tribune|date=2019-02-09|title=With N500m, you can tame me —Actress, Nkechi Blessing Sunday|url=https://tribuneonlineng.com/with-n500m-you-can-tame-me-actress-nkechi-blessing-sunday/|accessdate=2022-08-02|work=Tribune Online|language=en-GB}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFOnline2019">Online, Tribune (2019-02-09). [https://tribuneonlineng.com/with-n500m-you-can-tame-me-actress-nkechi-blessing-sunday/ "With N500m, you can tame me —Actress, Nkechi Blessing Sunday"]. ''Tribune Online''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2022-08-02</span></span>.</cite></ref> * Amaghi ihe * Wemimo * Ojoor * Khafila <ref>{{Cite web|author=Kaduna|first=George|date=2021-12-12|title=INTERVIEW: Instagram critics strengthening my relationship with my husband - Blessing Nkechi|url=https://www.premiumtimesng.com/entertainment/nollywood/500522-interview-instagram-critics-strengthening-my-relationship-with-my-husband-blessing-nkechi.html|accessdate=2022-08-02|work=Premium Times Nigeria|language=en-GB}}</ref> * Alhaja dị ugbu a * Abo Oja == Ntụaka == <references /> {{DEFAULTSORT:Ojo, Oluwakemi Adejoro}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 3udllpyjvphr3ai8sag1mq3xpl6np5p Oluwapelumi Arameedey Kayode 0 38785 729144 186394 2026-09-29T19:59:50Z ~2026-52574-37 66681 added {{DEFAULTSORT}} 729144 wikitext text/x-wiki   [[Usòrò:Oluwapelumi Arameedey Kayode (OAK).jpg|thumb|Oluwapelumi Arameedey Kayode (OAK).]] Oluwapelumi Arameedey Kayode {{Audio|Yo-Oluwapelumi Arameedey Kayode.ogg|Audio}}Listen (help·info) bụ onye Naijiria na-eme ihe nkiri na onye na-ebe ihe nkiri bụ onye amara maka imehie Oba Opoor ;  [1] [2] [3] Ihe nkiri ewepụtara na YouTube na YorubaplusTV.<ref>{{Cite web|author=Amoye|first=Temisan|date=2021-05-23|title=Love cannot grow without money – Kayode Oluwapelumi|url=https://www.vanguardngr.com/2021/05/love-cannot-grow-without-money-kayode-oluwapelumi/|accessdate=2022-09-18|work=Vanguard News|language=en-GB}}</ref> <ref>{{Cite web|author=Nigeria|first=Newsdaily|date=2021-05-29|title=Love cannot grow without money – Kayode Oluwapelumi|url=https://www.newsdaily.com.ng/love-cannot-grow-without-money-kayode-oluwapelumi/|accessdate=2022-09-18|work=Newsdaily Nigeria|language=en-US|archivedate=2022-09-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220920171612/https://www.newsdaily.com.ng/love-cannot-grow-without-money-kayode-oluwapelumi/}}</ref> == Ndụ mmalite na agụmakwụkwọ == Arameedey tolitere na Legọs ebe ọfịa akwụkwọ ụlọ akwụkwọ praịmarị na nche na Goshen Nursery and Primary School na Evans Adelaja dị na Bariga n'otu.  [1] Ohere diploma diploma na Nigeria Institute of Journalism, Ogba, Lagos wee wee akara akara ugo mbụ ya na ngalaba Mass Communication na Olabisi Onabanjo University, Ago-Iwoye na Ogun State<ref name=":1">{{Cite web|author=Online|first=Tribune|date=2022-10-15|title=Every profession has its challenges, so also Nollywood —Oba Opoor|url=https://tribuneonlineng.com/every-profession-has-its-challenges-so-also-nollywood-oba-opoor/|accessdate=2022-10-15|work=Tribune Online|language=en-GB}}</ref> == Ọrụ == Arameedey malitere ọrụ ya dị ka onye nchekwa nke onye ntụzi ihe nkiri na onye na-emepụta ihe nkiri, Mr Okikiola Afolayan na Eagles Caucasus afọ abụọ tupu ọ malite ime ihe nkiri. <ref name=":1"/> == Ihe nkiri == Arameedey etinyela aka n'ọrụ ihe nkiri dị iche iche. Ndị a gụnyere; <ref name=":1"/> * "Warisi Omo Baba Landlord 1&2", * "Naija Christmas" * * "Eniyara" * "Olosho ghetto", * "Omo Baba Olowo" * "Obo", * "Sunamiii", * "Ile Alayo usoro", * "Omo Yahoo", * "Oosha Aje", * "Nduku rere ure" == Ntụaka == <references /> {{DEFAULTSORT:Kayode, Oluwapelumi Arameedey}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] pv0ml6bo0p38g2x413mq5hqlwhsmlww Oluwatoyosi Ogunseye 0 38787 729145 204937 2026-09-29T20:02:00Z ~2026-52574-37 66681 added {{DEFAULTSORT}} 729145 wikitext text/x-wiki [[Usòrò:Toyosi_Ogunseye,_President_&_CEO_of_the_Presidential_Precinct.jpg|thumb| Toyosi Ogunseye, President & CEO nke Presidential Precinct]] Oluwatoyosi Ogunseye bụ onye nta ndị Naijiria, yana dịka nke Ọgọst 2023, [1] Onye isi ala & Onye isi oche nke Precinct President .  Ọ bụbu onye isi ọrụ (West Africa) na BBC World Service [2] [3] ma bụrụ onye mbụ onye nchịkọta akụkọ Sunday nke The Punch Newspaper .  Ọ bụkwa onye 2014 Mandela Washington Fellowship Alumna, ka emechara ibu ya na Precinct President. == Ndụ mmalite na agụmakwụkwọ == A egwuregwu Ogunseye na Naijiria n'ime nri ndị Yoruba .  Ọ akwụkwọ akwụkwọ na Mahadum Lagos ebe ọ ọba nzere bachelọ na Biochemistry;  Mgbe nke ahụ asị, ọ aama diplọma post-graduate na akwụkwọ Associated a na--akp site na Akwụkwọ Na-ahụ Maka akwụkwọ nke Naijiria .  Na 2010, ọ akara akara ugo ojiji nna ukwu na Media na Communications site na Mahadum Pan-Atlantic == Ọrụ == Ogunseye gbara akwụkwọ n'ịmụ akwụkwọ dịka nwata akwụkwọ nke abụọ na ngalaba Biochemistry, Mahadum Lagos mgbe Musa Egbemana nyere ya ogbunigwe n'ịkọ ọmụmụ na-eme na Mahadum Lagos ka e bipụta ya na The Sun Newspaper n'oge Femi Adesina bụ onye  nchịkọta nchịkọta na 2004 [1] ma ike kwaga na News Star Newspaper dị ka onye nta oyiyi dị elu na 2007. N'afọ 2009, ọ sonyeere akwụkwọ akwụkwọ The Punch dị ka onye na-enye aka nchịkọta na-arọ arọ ruo 2012  [2] [3] Toyosi bụ onye nta ajụjụ na-eme mkpụ 2006, tupu ọ bụrụ onye nchịkọta akụkọ ọ bụ ọrụ na Sunday Punch dị ka onye nchịkọta akụkọ na onye nta ahụ dị elu, na mpụ na mpaghara na  mba ụwa.  Ọ bụ onye nchịkọta egwu mbụ na nke ọdụdụ na The Punch Newspaper <ref>{{Cite web|author=Admin|title=Toyosi Ogunseye|url=http://www.icfj.org/oluwatoyosi-ogunseye|work=ICFJ|accessdate=17 February 2017}}</ref> <ref>{{Cite web|author=Admin|title=Mandela Washington Fellow Oluwatoyosi Ogunseye Receives 2014 Knight International Journalism Award|url=https://alumni.state.gov/highlight/mandela-washington-fellow-oluwatoyosi-ogunseye-receives-2014-knight-international|work=Alumni State|date=29 July 2014|accessdate=17 February 2017|archivedate=23 August 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230823132637/https://alumni.state.gov/highlight/mandela-washington-fellow-oluwatoyosi-ogunseye-receives-2014-knight-international}}</ref> Ogunseye emeriela ihe nrite mgbasa ozi iri abụọ na ise gụnyere ngalaba ahụike CNN MultiChoice African Journalist of the Year Awards na 2011 na 2013, Nigerian Academy of Science Journalist of the Year 2013, The Future Awards Africa 2013, Child-Friendly Reporter of the Year site na. Ihe nrite Diamond maka Media Excellence (DAME). <ref>{{Cite web|author=Admin|title=Ogunseye, Toyosi|url=http://www.dw.com/en/ogunseye-toyosi/a-16749722|work=DW.com|accessdate=17 February 2017}}</ref> <ref>{{Cite web|author=Admin|title=Ogunseye, Ezeani win Journalism, New Media prizes|url=http://www.mediacareerng.org/2013/12/21/ogunseye-ezeani-win-journalism-new-media-prizes/|work=Mediacareer Ng|date=21 December 2013|accessdate=17 February 2017|archivedate=18 February 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170218064151/http://www.mediacareerng.org/2013/12/21/ogunseye-ezeani-win-journalism-new-media-prizes/}}</ref> <ref>{{Cite web|author=Oputah|first=David|title=Nigerian wins Knight International Journalism Award|url=https://www.thecable.ng/nigerian-journalist-toyosi-ogunseye-wins-knight-international-journalism-award|work=The Cable Ng|date=4 June 2014|accessdate=17 February 2017}}</ref> == Ntụaka == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Ogunseye, Oluwatoyosi}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] a5jmuhs2hgmrns29xht9gqgsu2u8ewq Olúdémì Pópóọlá 0 38788 729146 708078 2026-09-29T20:03:32Z ~2026-52574-37 66681 added {{DEFAULTSORT}} 729146 wikitext text/x-wiki [[Usòrò:Olúmìdé Pópóọlá.png|thumb|Olúmìdé Pópóọlá]] Olúmìdé Pópóọlá bụ onye Naijiria-German odee, ọkà okwu na onye na-eme ihe nkiri.  Akwụkwọ iwu ọhụrụ ya mgbe anyị na-ekwu ihe ọ dịghị ihe e edi na July 2017, site na Cassava Republic Press <ref>{{Cite news|url=https://brittlepaper.com/2017/08/book-feature-speak-olumide-popoola/|first=Ainehi|author=Edoro|authorlink=Ainehi Edoro|title=Olumide Popoola's When We Speak of Nothing is an Ode to Queer Black Life|date=2017-08-14|work=Brittle Paper|accessdate=2017-11-20|language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite book|title=When We Speak of Nothing|url=https://archive.org/details/whenwespeakofnot0000popo|author=Popoola|first=Olumide|date=2017-07-03|publisher=Cassava Republic Press|isbn=9781911115458|location=Abuja London|language=English}}</ref> == Biography na ọrụ == A jaridar Pópóọlá na Germany site n'aka nne German na nna Nigeria .  [1] Ọ kwagara Naijiria dị ka nwata ma awụ ise ebe ahụ tupu ọ pụọ Jamanị.  O nwere PhD na Creative Writing, MA na Creative Writing na BSc na ọgwụ Ayurvedic <ref name=":2">{{Cite news|url=https://guardian.ng/guardian-woman/olumide-popoola-i-bring-wild-rich-imagination-to-life/|title=Olumide Popoola – I bring wild, rich imagination to life|work=The Guardian|date=2017-09-23|accessdate=2017-11-20|language=en-US}}</ref> === Na-ede === Akwụkwọ ya gụnyere edemede, uri, na prose. Mgbe ọ na-ede ihe, ọ na-enweta mkpali ya site n'aka ndị gbara ya gburugburu. Ọ na-ekwu na ọ bụ "... nwere mmasị na akụkọ nta, zoro ezo" <ref name=":2"/> ma na-eji akụkọ ndị ahụ na-ebute ìgwè ndị na-enweghị atụ n'ihu. <ref name=":0">[https://web.archive.org/web/20180320105705/https://olumidepopoola.com/about/ "Bio"], Olumide Popoola website.</ref>Akwụkwọ akwụkwọ ya Nke a maka nhụjuanya bụ Unrast edi na 2010. O dekwara egwu egwu, Ọzọkwa site na Mail, nke Mbipụta Mgbakọ edina na 2013. N'afọ 2016, ya na Annie Holmes na-edekọ akwụkwọ nchịkọta nkenke aha ya bụ Breach  (Peirene Press). <ref name=":2"/>Njụajụjụ ọnụ 2017 na Nigerian Guardian, Pópóọlá na- መሪ uche na isiokwu ya nke onye edemede.  Ọ na- tọrọ na ya "... bụ nwata nwere echiche anụ ndị na-anụ ... mgbe [ọ] na-enwe ike ike mmetụta, tinye ha ọnụ n'onwe gị, [ọ] mara na nke ahụ bụ ihe.  [ya] ime. nakwa === Ọrụ okike ndị ọzọ === Na 2013 Pópóọlá pụtara na German bassist Edward Maclean's song "Kwụsị", na album ya ''Edward Maclean's Adoqué'' . <ref>{{Cite web|url=http://www.edwardmaclean.de/en/order_stream_buy_download_music/edward_macleans_adoque/|title=Edward Maclean's Adoqué|work=Edward Maclean|language=en-US|accessdate=2018-12-10|archivedate=2018-12-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181211010601/http://www.edwardmaclean.de/en/order_stream_buy_download_music/edward_macleans_adoque/}}</ref> <ref>[https://web.archive.org/web/20181108120519/http://www.interkontinental.org/wim/ "Writing in Migration – April 26th to 28th 2018, African Book Festival Berlin"], InterKontinental.</ref>Na 2018 Pópóọlá curated African Book Festival Berlin, nke lekwasịrị anya na isiokwu nke transnationalism na mbata Pópóọlá bụ onye ndu oru ngo nke Futures in the Making, otu akwụkwọ na-enye nkuzi nkuzi maka ndị LGBTQ<ref>{{Cite web|url=https://www.futuresinthemaking.com/|title=Futures in the Making|work=Futures in the Making|language=en|accessdate=2018-12-10|archivedate=2020-11-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201128133249/https://www.futuresinthemaking.com/}}</ref> == ''Ọzọkwa site na Mail'' == Egwuregwu Pópóọlá ''Ọzọkwa site n'aka Mail'' gbagharịrị gburugburu ezinụlọ kewara ekewa na Nigeria, karịsịa ụmụnne Nigeria German bụ Wale na Funke, na-agbakọta ọnụ iji ruo uju ọnwụ nna ha. <ref name=":1">{{Cite web|url=http://www.africavenir.org/%20product-details/products/olumide-popoola-also-by-mail/backPID/prince-kuma-ndumbe-iii.html?%3Ftt_products%5Bbegin_at%5D=48&cHash=eb4e896b686bbc3848b9857753479d53|title=Olumide Popoola: Also by Mail - AfricAvenir International Online Shop|work=www.africavenir.org|language=en|accessdate=2018-12-10|archivedate=2018-12-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181211010242/http://www.africavenir.org/%20product-details/products/olumide-popoola-also-by-mail/backPID/prince-kuma-ndumbe-iii.html?%3Ftt_products%5Bbegin_at%5D=48&cHash=eb4e896b686bbc3848b9857753479d53}}</ref> Ọ bụ ezie na ndị okenye nọ n'ezinụlọ na-adabere n'uche nna, ndị ntorobịa na-agbasi mbọ ike ịchọta olu ha. Akụkọ a metụtara isiokwu ndị dị ka ịkpa ókè agbụrụ, ọdịiche ọdịbendị na ọgbọ, mfu, na anyaukwu. Marion Kraft, onye dere akwụkwọ akụkọ ''The African Continuum na African American Writers,'' kọwara otú, n'ịde egwuregwu a, Pópóọlá si bụrụ "n'ụzọ na-emetụ n'ahụ na n'ezie na-anọchi anya ndụ, ụdị dị iche iche, mgba na ọchịchọ nke ndị mmadụ na Black diaspora, ọchịchọ ha maka. njirimara na ikpe ziri ezi." <ref name=":1" /> <ref name=":0"/>Brian Chikwava, onye edemede nke Harare North, na-ezo aka na Ọzọkwa site na Mail dị ka "...  omenala na-eme ka ndị mmadụ == ''Mgbe Anyị Na-ekwu Maka Ọ dịghị Ihe'' == <ref>{{Cite web|url=https://www.bellanaija.com/2017/11/literallywhatshot-triumph-pure-emotions-touch-personal-read-review-olumide-popoolas-speak-nothing/|title=#LiterallyWhatsHot: A Triumph of Pure Emotions & a Touch of the Personal – Read this Review of Olumide Popoola's "When We Speak of Nothing"|work=BellaNaija|language=en-US|date=2017-11-15|accessdate=2017-11-22}}</ref>&nbsp;Akwụkwọ akwụkwọ Pópóọlá Mgbe Anyị Na-ekwu Maka Ọ dịghị Ihe ( Cassava Republic Press, 2017) na-akọ ozizi ụmụ okoro ojii abụọ na London bụ ndị enyi ha na-anwale maka ọtụtụ ihe ịma aka aka ndị na-eme fim na nke onye na  - ike isi, መች akpata, mmegbu, na ọnọdụ ike-eso na-ghị echere.  Brittle Paper na-anya ya dị ka "nke e wuru n'Ebe eriri nke ihe obi abụọ. Asụsụ n'egbughị oge, ikuku na akwụkwọ nke akwụkwọ ahụ na-eme ka onye na-agụ ya nwee ike nke ịhụ ihe ọhụrụ.  n'ezie. ndị abụọ nọ n'afọ iri na ụma na-akpa-ụzọ megide oke osimiri nke ihe mere eme nke na-eyi egwu imeri ha ma mechie ha ọnụ."  BellaNaija kọrọ ya akwụkwọ nke "na- Sir nke ọbụbụenyi, chọ na mba ụwa mbụ, ndị anya nke òtù, na mgba nke itolite dị ka ndị nwere ike nkụda " na " mara mma nke na- amị na  - agbanwe agbanwe nke oge." <ref>{{Cite web|url=https://www.ft.com/content/f3edac7a-7de0-11e7-ab01-a13271d1ee9c|title=When We Speak of Nothing by Olumide Popoola — London falling|accessdate=2017-11-20|first=Diana|author=Evans|date=2017-08-18}}</ref>Onye edemede Britain bụ Diana Evans na nsogbu na Financial Times na-enwe Mgbe Anyị Na-ekwu Ọ dịghị ihe dị ka "nyocha afọ ojuju na ihe nke mpụta nke mmadụ dum zọpụ ihe isi ike nke mmadụ na-akpachi anya. == Ntụaka == {{Reflist|30em}} {{DEFAULTSORT:Popoola, Oludemi}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] ne0v5im31i0niqhxys08f9w4qilv1o6 Omoayena Odunbaku 0 38791 729147 176009 2026-09-29T20:05:36Z ~2026-52574-37 66681 added {{DEFAULTSORT}} 729147 wikitext text/x-wiki {| class="infobox biography vcard" ! colspan="2" class="infobox-above" style="font-size:125%;" |<div class="fn" style="display:inline-block">Omoayena Odunbaku</div> |- class="mw-file-element" data-file-height="1024" data-file-type="bitmap" data-file-width="760" decoding="async" height="296" resource="./File:Omoayena_Odunbaku.jpg" src="//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5f/Omoayena_Odunbaku.jpg/220px-Omoayena_Odunbaku.jpg" srcset="//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5f/Omoayena_Odunbaku.jpg/330px-Omoayena_Odunbaku.jpg 1.5x, //upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5f/Omoayena_Odunbaku.jpg/440px-Omoayena_Odunbaku.jpg 2x" width="220" | colspan="2" class="infobox-image" |[[File:Omoayena_Odunbaku.jpg|frameless]]</img> |- ! class="infobox-label" scope="row" |Obodo | class="infobox-data category" | Naijiria |- class="infobox-label" scope="row" ! class="infobox-label" scope="row" | Alma&nbsp;nne | class="infobox-data" | |} <ref>{{Cite web|author=|date=|title=OMOAYENA ODUNBAKU: I swam against the tide|url=https://thenationonlineng.net/omoayena-odunbaku-i-swam-against-the-tide/|accessdate=2023-05-29|work=The Nation Newspaper}}</ref>Omoayena Rosemary Odunbaku bụ onye nwata Naijiria, onye nkuzi, onye na-ahụ maka ụmụ mmadụ na UN Habitat, [1] na onye LED Her Ability Hub. <ref>{{Cite web|title=Her Ability Hub Empowers the Girl-child – THISDAYLIVE|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2022/07/15/her-ability-hub-empowers-the-girl-child/|accessdate=2023-05-29|work=www.thisdaylive.com}}</ref> == Ọrụ == <ref>{{Cite web|author=EPLFAdmin|title=Dr Omoayena Rosemary Odunbaku|url=https://eplf.thebridgeleadership.org/member/dr-omoayena-rosemary-odunbaku/|accessdate=2023-06-26|work=EPLF {{!}} Emerging Political Leadership Fellowship|language=en-US}}</ref>Odunbaku nwere PhD na saịtị Urban and Regional Planning na Mahadum Lagos, Nigeria .  [1] Ọ bụ onye nkuzi nke ngalaba naahụ maka akwụkwọ obodo na mpaghara na Mahadum Lagos n'etiti 2012 na 2018, na onye nkuzi nke Department of Town Planning na Moshood Abiola Polytechnic, Abeokuta n'etiti 2006 na 2007 <ref>{{Cite web|author=Nigeria|first=Guardian|date=2022-05-28|title=‘To shatter glass ceiling, you need an army of empowered women’|url=https://guardian.ng/guardian-woman/to-shatter-glass-ceiling-you-need-an-army-of-empowered-women/|accessdate=2023-06-26|work=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News|language=en-US|archivedate=2023-04-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230430143342/https://guardian.ng/guardian-woman/to-shatter-glass-ceiling-you-need-an-army-of-empowered-women/}}</ref>Ọ sonyeere United Nations Human Settlement Programme (UN-Habitat) dị ka onye njikwa mmemme na 2014 tupu ọ bụrụ onye ọrụ nhazi mmadụ, Office Regional for Africa (ROAF) na 2016 == Nkwenye na onyinye == <ref>{{Cite web|author=Omegoh|first=Cosmas|title=Unilag Urban and Regional Planning dept unveils alumni body, swears in new excos|url=https://sunnewsonline.com/unilag-urban-and-regional-planning-dept-unveils-alumni-body-swears-in-new-excos/|work=Sun News Online}}</ref>N'afọ 2012, ọ natara nturu ugo onye ntanye na Mahadum Lagos == Na-ede == N'afọ 2021, o dere akụkọ ndụ dị peeji 331, ''Omoh,'' nke na-edekọ njem ndụ ya. <ref>{{Cite web|author=|first=|date=2021-10-17|title=At book launch, Omoh preaches resilience, hardwork|url=https://guardian.ng/art/revue/at-book-launch-omoh-preaches-resilience-hardwork/|accessdate=2023-05-29|work=The Guardian Nigeria News|language=en-US|archivedate=2023-05-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230529231517/https://guardian.ng/art/revue/at-book-launch-omoh-preaches-resilience-hardwork/}}</ref> <ref>{{Cite web|author=|first=|date=2022-02-02|title=Omoh, an emerging character in a changing world|url=https://guardian.ng/art/omoh-an-emerging-character-in-a-changing-world/|accessdate=2023-05-29|work=The Guardian Nigeria News|language=en-US}}</ref> == Ntụaka == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Odunbaku, Omoayena}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] soaofs8ev79v7zzq2z346b77foqfy9s Omoowa Omoregie 0 38792 729148 154465 2026-09-29T20:08:11Z ~2026-52574-37 66681 added {{DEFAULTSORT}} 729148 wikitext text/x-wiki {{Databox}} .Omoowa Omoregie bụ onye na-eme egwuregwu taekwondo nke Naijiria na-ahọ mpi n'ọkwa ndị isi ụmụ .  Ọmeri nrite ọla n'ahọmpị Taekwondo Africa nke 2009 na -53 n'arọ n'ụdị   == Ọrụ egwuregwu == Omoregie eso na 53 ahụ kg na 2009 African Taekwondo Championship nke emere na Yaoundé, na-azụ 3rd, ọ nrite ọla.<ref>{{Cite web|title=TaekwondoData|url=http://www.taekwondodata.com/|accessdate=2021-05-22|work=TaekwondoData|language=en}}</ref> == Ntụaka == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Omoregie, Omoowa}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 8kib5qpxyfbfmjvtdvglsn60wi8zhmp Onos Ariyo 0 38793 729149 154655 2026-09-29T20:09:59Z ~2026-52574-37 66681 added {{DEFAULTSORT}} 729149 wikitext text/x-wiki   {{Databox}} <ref name="cable1">{{Cite web|author=|url=https://lifestyle.thecable.ng/falz-yemi-alade-omotola-mipad/|title=Omotola, Falz, Davido among 100 most influential people of African descent|publisher=The Cable News|date=4 October 2018|accessdate=22 December 2018}}</ref>Onoriode Ebiere Ariyo amara aha ya dị ka Onos Ariyo bụ onye Naijiria na-abụ abụ na onye na-ede abụ.  A mara ya nke ọma maka egwu egwu ya bụ "Alagbara" nke e dere & ibu site n'aka onye na-ahụ ihe Nigeria bụ Wilson Joel .  [1] Na Septemba 2018, nri na Global Top 100 Kachasị Mmetụta Ndị Dị n'Afrika (MIPAD). == Ndụ mbido == A minikọ Onos na Delta steeti dị na ndị Naijiria ebe ọ akwụkwọ akwụkwọ praịmarị na-ịrịịrị ya wee nzere na Delta State University, Abraka ebe ọ gụchara nzere bachelọ na French.  [1] Onos obemiala ịbụ abụ mgbe ọ nọ na ụlọ akwụkwọ praịmarị, [1] Ifelụ nke ọtụtụ ndị egwu na otu dị iche iche [2] tupu ọ kwaga Lagos na 2004 ebe ọ pụtara ịdekọ egwu mbụ ya, "Dance" nke  FLO ikpe <ref name="360nobbs">{{Cite web|author=|url=https://www.360nobs.com/2010/12/360musicthe-electrifying-voice-of-onos/|title=360MUSIC:THE ELECTRIFYING VOICE OF ONOS|publisher=360Nobs|date=22 December 2010|accessdate=22 December 2018|archivedate=31 July 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190731152422/https://www.360nobs.com/2010/12/360musicthe-electrifying-voice-of-onos/}}</ref> == Ọrụ == <ref name="vanguard">{{Cite web|author=|url=https://www.vanguardngr.com/2018/11/kirk-franklin-travis-greene-tope-alabi-others-to-headline-the-experience-2018/|title=Kirk Franklin, Travis Greene, Tope Alabi, others to headline 'The Experience 2018'|publisher=Vanguard Newspaper|date=8 November 2018|accessdate=22 December 2018}}</ref>. <ref>{{Cite web|url=https://www.gmusicplus.com/onos-reveals-breathe-album-cover-preps-concert-tour/amp/|title=Onos Reveals "BREATHE" Album Cover, Preps Concert & Tour|date=26 July 2019}}</ref>[1] Sequel to the successful release of her debut single "Dance", Onos gara n'ihu n'isi isiokwu ọtụtụ ihe nkiri ozi ọma na Nigeria, ekirimahụ - Lagos, nke a akara dị ka egwu egwu ozi ọma n'ụwa, [1  ] ebe o nwere.  soro ndị na-ese ihe nkiri ozi ọma ama ama nke mba ụwa kesara egwuregwu ahụ, Travis Greene, Kirk Franklin na Donnie McClurkin <nowiki></br></nowiki> Na 2010, Onos mmetụta ya mpụta mbụ album Keep Moving, nke egwu egwu Dance na Na Lovehụnanya gị yana onye Jamaican International gospel abụ abụ, Chevelle Franklyn, nnukwu ezumike ya, Otú ọ dị, bịara na ntọhapụ nke album 2014 ya  njedebe, nke echiche.  The break out hits Alagbara and everything has Changed .  [2] Ọganihu nke ọba ahụ, yana otu Alagbara, mere ka a họpụta ya maka ọtụtụ ihe nrite na ngalaba Oziọma. <nowiki></br></nowiki> N'afọ 2015, ọ na-enye onye na-ahazi Naijiria maka Women of African Origin in Music Ministry (WAOMM), nke ọ na-enye ma na-a ultrasonic ekiri na-ese ihe na-ahụ.  [2] Na 2012, Onos kpọchiri maka egwu egwu nke oge, ihe ngosi egwu na ụdị ihe ngosi nke na-eme ka ụlọ ọrụ ejiji na na-azụ ọnụ.  [3] Na 2018, ọ mgbasa mmemme ofufe ndụ kwa ụnwapụta ume . <nowiki></br></nowiki> N'afọ 2017, o Add album studio ya nke atọ, Abụ sitere na Ebe Ekpere iji nweta ihe.  [2] <nowiki></br></nowiki> Na 28 Julaị 2019, o mụrụ album studio nke anọ ya, Breathe na ọrụ egwu Boomplay == Ihe nrite na nnabata == A họpụtara Onos maka ọtụtụ ihe nrite kemgbe ọ malitere n'ọrụ egwu. N'afọ 2012 ọ meriri ihe nrite maka onye kacha mma na-agụ egwú na Nigeria Gospel Music Awards nakwa na Crystal Awards na 2013. N'afọ 2015, ọ meriri ihe nrite amamihe ụmụ nwanyị na ngalaba nwanyị na egwu na Female Gospel Artist Of The Year Eloy Awards n'otu afọ ahụ. <ref name="thisday">{{Cite web|author=|url=https://www.pressreader.com/nigeria/thisday/20170813/281715499719277|title=Onos Ariyo Sticking to her Passion|publisher=Thisday Newspaper|date=13 August 2017|accessdate=22 December 2018}}</ref> O meriri ihe nrite nwanyi nke kacha mma na African Gospel Music Awards AGMMA na UK na 2018. == Ntụaka == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Ariyo, Onos}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] f59f22irr26s15r80hjs0w56tpmzi0y Opral Benson 0 38797 729151 178052 2026-09-29T20:12:45Z ~2026-52574-37 66681 added {{DEFAULTSORT}} 729151 wikitext text/x-wiki [[Usòrò:Bundesarchiv_B_145_Bild-F016245-0007,_Berlin,_Staatsbesuch_Minister_Benson,_Nigeria_(cropped).jpg|áká_ịkẹngạ|thumb| Opral Benson na 1963]] Chief Opral Benson (amuru Febụwarị 7, 1935) bụ onye Americo-Liberian na onye ọchụnta ego Naijiria na onye na-elekọta mmadụ nke ji ọkwa isi ndị Iya Oge nke Lagos .  Ọ akụkọ Chief TOS Benson site na 1962 ruo mgbe ọ nwụrụ.  Benson, onye bụbu onye ọzụzụ mahadum na ụlọ akwụkwọ ejiji na ịma mma na Lagos ma bụrụ onye isi oche nke Johnson, ndị mmekọ Nigeria. ChiChief Opral Benson (amuru Febụwarị 7, 1935) bụ onye Americo-Liberian na onye ọchụnta ego Naijiria na onye na-elekọta mmadụ nke ji ọkwa isi ndị Iya Oge nke Lagos .  Ọ akụkọ Chief TOS Benson site na 1962 ruo mgbe ọ nwụrụ.  Benson, onye bụbu onye ọzụzụ mahadum na ụlọ akwụkwọ ejiji na ịma mma na Lagos ma bụrụ onye isi oche nke Johnson, ndị mmekọ Nigeria.ef Opral Benson (amuru Febụwarị 7, 1935) bụ onye Americo-Liberian na onye ọchụnta ego Naijiria na onye na-elekọta mmadụ nke ji ọkwa isi ndị Iya Oge nke Lagos .  Ọ akụkọ Chief TOS Benson site na 1962 ruo mgbe ọ nwụrụ.  Benson, onye bụbu onye ọzụzụ mahadum na ụlọ akwụkwọ ejiji na ịma mma na Lagos ma bụrụ onye isi oche nke Johnson, ndị mmekọ Nigeria.[[Tribal chief|Chief]] '''Opral Benson''' (amuru Febụwarị 7, 1935) bụ onye Americo-Liberian na onye ọchụnta ego [[Ndị Naijiria|Naijiria]] na onye na-elekọta mmadụ nke ji ọkwa isi ọchịchị '''Iya Oge''' nke [[Lagos]] . Ọ lụrụ Chief [[T. O. S. Benson|TOS Benson]] site na 1962 ruo mgbe ọ nwụrụ. Benson, onye bụbu onye nchịkwa mahadum na-elekọta ụlọ akwụkwọ ejiji na ịma mma na Lagos ma bụrụkwa onye isi oche nke ngwaahịa Johnson, ndị mmekọ Nigeria. <ref>{{Cite news|url=https://www.washingtonpost.com/archive/politics/1980/10/27/black-american-businessman-sees-big-profits-in-nigerian-market/8dcfd43e-c8d1-408c-b3e0-c337cc3de987/|title=Black American Businessman Sees Big Profits in Nigerian Market|date=1980-10-27|work=Washington Post|accessdate=2018-09-27|language=en-US}}</ref> . <ref>"Liberian Receives Approval to Serve as Honorary Consul in Lagos." AllAfrica.com, Aug 09 2012,</ref>N'afọ 2012, a mgbaàmà ya onye nchegbu nke Liberia na Lagos <ref>Udu, Yakubu (2015). ‘Opral Benson: Life and Legend’. A biography published by may University Press Limited, Lagos state, Nigeria. (p.20)</ref>A jaridu Benson Opral Mason na Arthington, Liberia site na na-ekiri Johnson na Lilly Mason, ndị otu obodo Americo-Liberian aristocratic.  Nna nna ya na nna nna ya bụ ndị si South Carolina kwabata na Liberia na 1869. [1] Nwanne nna ya, Aunty Margaret, set ya 'Opal' nke bụ ụdị nwere agba na- agbanwe agbanwe.  Aha ahụ bụ ihe ihe bara nnukwu uru, ịma mma na mkpa, na Margaret na nwa ọhụrụ ahụ ga-abụ ndị ezi-na-amị n'anya nke ukwuu.  O nwanne nwanne nne ọzọ, Amanda Mason onye sere ya Amanda, aha ya onwe ya. Ka nwata ahụ na-etolite, o tolitere n'uche ya, ma n'oge na-adịghị anya gbanwere aha ya site na 'Opal' na 'Opral'. "Ka m na-etolite,' ka o mesịrị cheta, 'Aha ahụ ahụghị m ahụ́'. O chere na ya erughị eru ịza ụdị aha ahụ n'ihi na ọ bụghị nkume, ọ pụghịkwa ịkọwapụta ihe dị oké ọnụ ahịa banyere ya nke mere ka ọ dị iche. O nwere ike ịbụ na ọ bụ obere nwa agbọghọ dị obi umeala" <ref>Udu, Yakubu (2015). ‘Opral Benson: Life and Legend’. A biography published by may University Press Limited, Lagos state, Nigeria. (p.21)</ref> <ref>{{Cite web|url=http://debuzzviews.blogspot.com/2012/11/special-pyramid-of-hope-opral-mason.html|title=DeBuzz: SPECIAL : Pyramid of Hope - Opral Mason Benson|author=Ojedokun|first=Adeola|date=2012-11-16|work=DeBuzz|accessdate=2018-09-27}}</ref>Benson akara n'akwụkwọ akwụkwọ praịmarị AME na Arthington, wee gawa Arthington Central School, wee gaa ụlọ nke West Africa maka inye akwụkwọ akwụkwọ.  Ọ mbụ nwa mbụ ya na ụlọ akwụkwọ, nna, bụ John Bilson, onye akwụkwọ na-eto na nkà ihe omimi n'ibu akwụkwọ ya, bụ onye-ebu ibu na Ghana site n'ikike nke ngwaọrụ Liberia.  Mgbe a mụsịrị nwa ahụ, ọ gara n'ihu n'agụm akwụkwọ ma nye ya ikike ịgụ akwụkwọ na Morris Brown <ref>{{Cite web|url=http://gregnwoko.blogspot.com/2014/12/chief-mrs-opral-mason-benson1935.html|title=Chief (Mrs) Opral Mason Benson(1935- )|date=2014-12-13|work=Chief (Mrs) Opral Mason Benson(1935- ) ~ Nigeria|accessdate=2018-09-27}}</ref>Mgbe Opral la mfe na Liberia, ọ bụ ọrụ na Ngalaba Agriculture.  N'afọ 1961, ọ bụ ike n'oge ogbako Monrovia bloc of African states, na Nkwado maka nguzobe OAU.  Na ogbako.  TOS Benson wee soro Tafawa Balewa, ebe ahụ ma Benson na Miss Benson dị afọ 26 bịara mara ma iko lụọ na 1962. Na Naijiria, Opral Benson njikwa ọrụ dị ka onye isi ihe ọmụmụ akwụkwọ na mahadum Lagos .  N'afọ 1973, Oba Adeyinka Oyekan nyere ya utu aha Iya Oge nke Lagos.  [1] Ka ọ hapụsịrị Unilag, ọ sonyeere bọọdụ Johnson Products Nigeria dị ka Oga oche wee guzobe Opral Benson Beauty Institute na Chic Afrique Enterprises na Yaba, Lagos.  Ọ rụkwara ọrụ dị ka onye otu bọọdụ ụgbọ ụzọ nke National Youth Service Corps ma bụrụ onye so na kọmitii Olympic nke Naijiria na 1982 Onwere ndị Afrịka ole na ole bụ ndị gafegoro odida obodo na mpaghara ọdịnala nke kọntinent ahụ ogologo oge yana oke ihe mgbu na ntinye dị ka Opral Benson. Na Naijiria na Liberia karịsịa, ọ bụ kadịnal omenala na-adịgide adịgide ma na-emegharị ugboro ugboro kemgbe ihe karịrị ọkara narị afọ, na-akọwapụta, na-atụgharị uche, na-emepụtaghachi usoro subliminal na ewu ewu na mkparịta ụka omenala na mba na mba na diplomacy, na ịma mma na ejiji. Opral abụrụla onye ama ama mgbe niile, na mmegharị maka mmepe ụmụ nwanyị na kọntinent ahụ, na-arụ ọrụ dị oke mkpa nke na-emebeghị ka ọtụtụ ụmụ nwanyị kpọtere ihe dị mkpa na atụmatụ nke ọganihu, ma tinyekwara ndị nwoke na ndị isi n'ọkwa dị iche iche aka nke ọma. ihe na-ebute ụmụ nwanyị na-eto eto. Dị ka akara ngosi ịma mma, ọ nọwo na mbụ n'ịkọwapụta usoro na omenala maka ndị ọgbọ ya na ndị na-eto eto. Ọ enyochala ịma mma dị ka ụlọ ọrụ na onye na-azụ ahịa siri ike, ma nyekwa ọtụtụ puku ndị na-eto eto ike n'ụzọ akụ na ụba na usoro ahụ. <ref>{{Cite web|url=http://www.mayeducational.com.ng/opral-benson-life-and-legend/|title=Opral Benson: Life and Legend – May Educational|accessdate=2024-03-12|archivedate=2022-06-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220625071920/https://mayeducational.com.ng/opral-benson-life-and-legend/}}</ref> Edela ọtụtụ akụkọ gbasara ya n'usoro mgbasa ozi dị iche iche, mana akụkọ ndụ ya ka edepụtala n'akụkọ ndụ ya, 'Opral Benson: Life and Legend' nke Udu Yakubu, PhD, onye na-ede akụkọ ndụ oge ochie na onye isi ụlọ ọrụ May University Press Limited, dere akụkọ ndụ ya. ụlọ ọrụ na-ebipụta akwụkwọ. <ref>{{Cite web|url=http://www.mayeducational.com.ng/opral-benson-life-and-legend/|title=Opral Benson: Life and Legend – May Educational|accessdate=2024-03-12|archivedate=2022-06-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220625071920/https://mayeducational.com.ng/opral-benson-life-and-legend/}}</ref> == Ntụaka == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Benson, Opral}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 0wguan4t6xvymj7ho5zgwi9qlc3z851 Oroma Elewa 0 38799 729261 595931 2026-09-29T22:44:25Z ~2026-52574-37 66681 added {{DEFAULTSORT}} and {{databox}} 729261 wikitext text/x-wiki   {{Databox}} <ref name="auto1">{{Cite web|title=Project: Oroma Elewa|url=https://www.artforum.com/print/202006/project-oroma-elewa-83291|work=Art Forum|accessdate=21 March 2022}}</ref>Oroma Elewa bụ onye Naijiria na-ahụ anya na onye na-ese ihe, onye ode akwụkwọ na onye ntụzi ihe okike <ref name="auto">{{Cite web|author=Street|first=Mikelle|title=This Transnational African Editor Is Getting Into Performance Art|url=https://observer.com/2017/04/oroma-elewa-africa-magazine-performing/|work=Observer|accessdate=21 March 2022}}</ref> <ref>{{Cite news|author=Wogan|first=John|date=2017-01-16|title=T City Guides: Marrakesh|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2017/01/16/t-magazine/travel/marrakesh-guide-eat-shop-oroma-elewa-maryam-montague.html|accessdate=2022-03-25}}</ref> <ref name="auto1"/>N'ime nka ya, Elewa na- usoro mgbasa na eze na ike ha na ike, echiche, na-akpa na omume.  Ọrụ ya na-anya na iche uche na ozi mgbasa ozi onwe onye na-ejide mbubata ndị mmadụ na ibe ya, omenala, ụdị ịhụnanya na nke nchoputa nke oge a na, n'okwu nke ya, 'ụdị nke  ojii, ntụgharị uche Africa, pịa nke ndị mba ọzọ, na [ya] nwere “Ahụ ojii.”' == Ọrụ == === Pop'Africana 2009-14 === Oroma Elewa weputara Pop'Africana, akwụkwọ ama ama na-eme ka omenala na ụdị Africa dịkwuo mma nye ndị na-ege ntị mba ụwa na 2009. Magazin ahụ nyere ọhụụ ọhụrụ banyere Africa ma maa aka ochie clichés banyere kọntinent ahụ. <ref>{{Cite web|author=Resneck|first=Jacob|title=Pop'Africana|url=https://coolhunting.com/culture/popafricana/|work=Cool Hunting}}</ref> Ememe Pop'Africana maka iwepụta 'onyinyo Africa emelitere'. <ref>{{Cite web|title=Stylee Fridays: Pop'Africana|url=https://www.thefader.com/2008/11/7/stylee-fridays-pop-africana|work=The Fader|accessdate=21 March 2022}}</ref> N'ajụjụ ọnụ ya na Vogue Italia, Elewa kọwapụtara ebumnuche ya n'ịmepụta Pop'Africana, na-ekwu na ọ kpaliri ya 'ọhụụ nke Africa nke na-echebe ma na-asọpụrụ ndị mmadụ n'otu n'otu na maka ndị Africa, na a na-atụgharị echiche ụwa banyere anyị.' <ref>{{Cite web|author=Hardison|first=Bethann|title=Oroma Elewa|url=https://www.vogue.it/en/vogue-black/spotlight-on/2011/01/oroma-elewa|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150607194313/https://www.vogue.it/en/vogue-black/spotlight-on/2011/01/oroma-elewa|archivedate=2015-06-07|work=Vogue}}</ref> === Akwụkwọ Guava achịpịara achị (2017-taa) === E bipụtara akwụkwọ mbụ nke Oroma Elewa, Crushed Guava Leaves, na 2017. <ref>{{Cite web|author=Elewa|first=Oroma|title=Crushed Guava Leaves|url=https://www.rookiemag.com/2018/04/crushed-guava-leaves/|work=Rookie Mag}}</ref> Akwụkwọ a na-esetịpụ ahụmahụ Elewa na ihe nleba anya nke onwe ya, na-achịkọta abụ na akụkọ ndị na-eje ozi dị ka 'ọdịnala amịpụtara maka ịrụ ọrụ'. <ref>{{Cite book|author=Elewa|first=Oroma|title=Crushed Guava Leaves|date=2017|isbn=978-0-692-04893-1|publisher=Independently published by Oroma Elewa}}</ref> Edere akụkọ ndị a ka emegharịa maka ogbo, ihe nkiri, mmegharị ma ọ bụ ụda - enweghị onyonyo etinyere. Na 2018, nchịkọta eserese nke onye na-ese ihe na-akọwa ụfọdụ akụkọ dị n'akwụkwọ ahụ gosipụtara na Oof Books. <ref name="auto2">{{Cite web|title=Oroma Elewa|url=https://curate.la/event.php?id=14935|work=Curate LA|accessdate=21 March 2022}}</ref> A kọwawo ọrụ ahụ n'ozuzu ya dị ka ọrụ mmepụta ihe nke abụọ maka onye na-ese ihe, bụ nke ọ malitere nyochaa ikike nke 'arụmọrụ dị ka usoro maka okwu omenala'. <ref name="auto2" /> === Area Babes & Ashawo Superstars (2019-taa) === Oroma Elewa malitere mmemme mmemme 'Area Babes and Ashawo Superstars' na social media na 2019. [1] Maka ọrụ a, onye na-ese ihe na-eji usoro eme nke oge a na-ekwu okwu okwu iji wepụta ụka dị egwu na  klaasị, ike, ụgbọ ndị agha na ihe ndị ọzọ kpatara Africa nke oge a na African Feminism <ref>{{Cite web|author=O’tsemaye|first=Roli|title=Protest Art by Black Women Who Won't be Silenced|url=https://thesoleadventurer.com/life-defiance-and-survival-protest-art-by-black-women-who-wont-be-silenced-by-roli-otsemaye/|work=TSA - Contemporary Art Magazine|accessdate=2024-03-12|archivedate=2024-03-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240312170916/https://thesoleadventurer.com/life-defiance-and-survival-protest-art-by-black-women-who-wont-be-silenced-by-roli-otsemaye/}}</ref> <ref>{{Cite web|author=Mtada|first=Chelsea|title=Performance Artist Oroma Elewa Is Giving Us The Content We Deserve.|url=https://guap.co.uk/oroma-elewa-is-giving-us-content/|work=Guap|accessdate=21 March 2022|archivedate=22 May 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220522131022/https://guap.co.uk/oroma-elewa-is-giving-us-content/}}</ref> Area Babes na Ashawo Superstars na-eweta akụkụ dị iche iche n'okwu omenala ndị a na-ewerekarị dị ka ihe na-adịghị mma ma na-etinye onye na-ekiri ya na mkparịta ụka ndị dị n'èzí normative contours nke feminism; karịsịa ụlọ ọrụ akụ na ụba na ndọrọ ndọrọ ọchịchị nnwere onwe nke mmekọahụ; azụmahịa na ndị ọzọ. <ref>{{Cite web|title=Visual artist and performer Otobong Nkanga presents "Togethering" with Oroma Elewa, Bill Kouélany, Obi Okigbo and Adéolá Olágúnjú at Galerie in City - Fabienne Leclerc|url=https://www.onart.media/en/events/visual-artist-and-performer-otobong-nkanga-presents-togethering-with-oroma-elewa-bill-kouelany-obi-okigbo-and-adeola-olagunju-at-galerie-in-situ-fabienne-leclerc/|work=Onart}}</ref> == Esemokwu Misattribution Frida Kahlo == Egwu Oroma Elewa 'A bu m muse nke m. Abụ m isiokwu m kacha mara. Isiokwu m chọrọ ime nke ọma.' emela ugboro ugboro ezighi ezi sitere na Frida Kahlo site na nnukwu ụlọ ọrụ nka na mbipụta. <ref>{{Cite web|date=2015-09-03|title=How Artists Are Using The Selfie As A Radical Weapon For Change|url=https://www.huffpost.com/entry/10-artists-who-use-selfies-as-their-radical-weapons_n_55e7393ae4b0c818f61a303b|accessdate=2022-03-25|work=HuffPost UK|language=en}}</ref> <ref>{{Cite web|date=2020-04-28|title=The Vacant Muse|url=https://www.kinfolk.com/the-vacant-muse/|accessdate=2022-03-25|work=Kinfolk|language=en-GB}}</ref> == Ọgụgụ ọzọ == == Ntụaka == {{Reflist}} [[Òtù:Ndị si Port Harcourt]] {{DEFAULTSORT:Elewa, Oroma}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 9offidyhgl41qzsw7p4ylkj9jpx6lgn Osai Ojigho 0 38800 729258 452146 2026-09-29T22:41:42Z ~2026-52574-37 66681 added {{DEFAULTSORT}} 729258 wikitext text/x-wiki   [[Usòrò:OsaiOjigho13-min.jpg|thumb|OsaiOjigho13-min.]] <ref name=":0">{{Cite web|title=Nigeria: Osai Ojigho joins Amnesty International Nigeria as new Country Director|url=https://www.amnesty.org/en/latest/news/2017/04/nigeria-osai-ojigho-joins-amnesty-international-nigeria-as-new-country-director/|accessdate=2020-06-23|work=www.amnesty.org|language=en}}</ref>Osai Ojigho (amuru 1976) bu onye okachamara ruuru mmadu nke Naijiria, onye okaiwu na onye na-akwado iha nhata nwoke na nwanyi, [1] onye As of 2021[update] </link></link> bụ onye isi ụlọ ọrụ.  Amnesty International na anọ.  Ọ na-eje ozi na Global Advisory Council nke Institute for African Women in Law (IAWL) wee nọdụ na bọọdụ Alliances for Africa. <ref>{{Cite web|title=Osai Ojigho {{!}} The Mantle|url=https://www.themantle.com/contributor/osai-ojigho|accessdate=2020-10-26|work=www.themantle.com|archivedate=2020-10-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201029231450/https://www.themantle.com/contributor/osai-ojigho}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Boardmembers|url=https://alliancesforafrica.org/boardmembers/|accessdate=2020-10-26|work=AFA|language=en-US|archivedate=2025-03-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250318005555/https://alliancesforafrica.org/boardmembers/}}</ref> == Ndụ mmalite na agụmakwụkwọ == <ref>{{Cite web|author=Woman.NG|date=2017-04-27|title=Osai Ojigho Becomes Country Director Of Amnesty International In Nigeria|url=http://woman.ng/2017/04/osai-ojigho-becomes-country-director-of-amnesty-international-in-nigeria/|accessdate=2020-10-26|work=Woman.NG|language=en-US|archivedate=2022-02-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220218225024/https://woman.ng/2017/04/osai-ojigho-becomes-country-director-of-amnesty-international-in-nigeria/}}</ref>Ebe njikọ Ojigho na ebe steeti steeti na Chief Mark Obu na-egosi Theresa.  [1] O akara akara ugo mkpa iwu (LLB) na Mahadum Lagos na nzere Master of Laws (LLM) na Mahadum Wolverhampton, United Kingdom .  [2] [3] Akpọrọ ya na ụlọ Naijiria na 2000 wee nweta diploma diploma na International Human Rights site na College of Law of England and Wales na 2010 <ref>{{Cite web|title=Nigeria: 30K Evicted, Defying Court|url=http://hlrn.org/news.php?id=p2toZw==#.X5bmN3Uo_IU|accessdate=2020-10-26|work=hlrn.org}}</ref>Na 2017, a obodo mgbaàmà Ojigho onye isi nke Amnesty International na Nigeria, [1] [2] ebe ọ na-elekọta ma sonye na mgbasa ozi mgbasa ozi na mgbasa mgbasa na eze asị Bring Back Our Girls and End SARS [3]  [4] [5] yana ịgbazinye olu otu ahụ n'aka dị iche iche maka ikike ikike, [6] [7] ikpe na-ibu ezi nke ọha mmadụ, ikike ụlọ, na ime ihe ike nwoke na nwoke <ref>{{Cite web|title="They betrayed us" : Women who survived Boko Haram raped, starved and detained in Nigeria - Nigeria|url=https://reliefweb.int/report/nigeria/they-betrayed-us-women-who-survived-boko-haram-raped-starved-and-detained-nigeria|accessdate=2020-10-26|work=ReliefWeb|language=en}}</ref> <ref>{{Cite web|date=2020-06-26|title=The NBA should have a sexual harassment policy|url=https://legal.businessday.ng/2020/06/26/the-nba-should-have-a-sexual-harassment-policy/|accessdate=2020-10-26|work=Legal Business|language=en-US|archivedate=2020-10-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201027124300/https://legal.businessday.ng/2020/06/26/the-nba-should-have-a-sexual-harassment-policy/}}</ref> <ref>{{Cite web|author=Services|first=Compiled from Wire|date=2018-05-25|title=Boko Haram victims face abuse by Nigerian army|url=https://www.dailysabah.com/africa/2018/05/25/boko-haram-victims-face-abuse-by-nigerian-army|accessdate=2020-10-26|work=Daily Sabah|language=en|archivedate=2020-10-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201029215846/https://www.dailysabah.com/africa/2018/05/25/boko-haram-victims-face-abuse-by-nigerian-army}}</ref> == Ihe nrite == <ref>{{Cite web|date=2015-05-04|title=18 Phenomenal African Feminists to Know and Celebrate » African Feminist Forum|url=http://www.africanfeministforum.com/18-phenomenal-african-feminists-to-know-and-celebrate-2/|accessdate=2020-10-27|work=African Feminist Forum|language=en-US}}</ref>Na 2015, African Feminist Forum depụtara Ojigho dị ka otu n'ime 18 phenomenal African feminists mara na ime ememe == Ntụaka == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Ojigho, Osai}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] qtcwynn809p1ksw2ikvumddahyimmzu Osasu Edobor 0 38801 729254 515975 2026-09-29T22:40:00Z ~2026-52574-37 66681 added {{DEFAULTSORT}} 729254 wikitext text/x-wiki {| class="infobox biography vcard" ! colspan="2" class="infobox-above" style="font-size:125%;" |<div class="fn" style="display:inline-block">Osasu Edobor</div> |- class="mw-file-element" data-file-height="1500" data-file-type="bitmap" data-file-width="1001" decoding="async" height="330" resource="./File:Osasu_Edobor.jpg" src="//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/96/Osasu_Edobor.jpg/220px-Osasu_Edobor.jpg" srcset="//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/96/Osasu_Edobor.jpg/330px-Osasu_Edobor.jpg 1.5x, //upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/96/Osasu_Edobor.jpg/440px-Osasu_Edobor.jpg 2x" width="220" | colspan="2" class="infobox-image" |[[File:Osasu_Edobor.jpg|frameless]]</img> |- ! class="infobox-label" scope="row" |Amụrụ | class="infobox-data" |<div class="birthplace" style="display:inline"> [[Benin City, Edo State]]</div> |- class="infobox-label" scope="row" ! class="infobox-label" scope="row" | Obodo | class="infobox-data category" | Naijiria |- ! class="infobox-label" scope="row" | Mara&nbsp;maka | class="infobox-data" | Onye na-arụ ọrụ nsonye nwoke na nwanyị na-ahụ maka ngwa HERFessions |- class="infobox-data" ! class="infobox-label" scope="row" | <span style="white-space:nowrap;">Ọrụ ama ama</span> | class="infobox-data" | https://play.google.com/store/apps/details?id=com.thrmedia.herfessionsapp |} Osasu Edobor (nke a na-akpọbu Osasu Paul-Azino) bụ onye Naijiria na-akwado nwoke na onye nchoputa nke Think Help Restore (THR) Media na Safe Space Initiative.  [1] [2] Ọ bụ onye mbụ izizi uche nwere ikike, onye nkuzi na onye nke .  [1] ọkpụkpọ onye mgbasa ozi maka nsonye nwoke na-ama egwuregwu, Osasu ibu ngwa HERFessions, nke na-enye Nkwado maka ndị lanarị mmetọ nwoke na echere.  [3] Ọ bụ 2018 Mandela Washington Fellow alumna na onye otu ndị isi obodo Africa <ref>{{Cite web|title=YALI Voices: Harnessing Technology to Combat Sexual Gender-Based Violence|url=https://www.mandelawashingtonfellowship.org/program-impact-stories/yali-voices-harnessing-technology-to-combat-sexual-gender-based-violence/|accessdate=2022-12-05|work=Mandela Washington Fellowship|language=en-US|archivedate=2025-04-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250428220903/https://www.mandelawashingtonfellowship.org/program-impact-stories/yali-voices-harnessing-technology-to-combat-sexual-gender-based-violence/}}</ref> == Agụmakwụkwọ == <ref name="Sherifat">{{Cite web|author=Sherifat|first=Lawal|date=2020-06-30|title=Govt needs to domesticate laws surrounding child abuse, sexual violence — Osasumwen Edobor|url=https://www.vanguardngr.com/2020/06/govt-needs-to-domesticate-laws-surrounding-child-abuse-sexual-violence-osasumwen-edobor/|accessdate=2022-12-05|work=Vanguard News|language=en-GB}}</ref>Osasu dechara nzere bachelọ na Chemistry na Lagos State University na 2008 na nọchiri na Social Sector Management si Lagos Business School, Pan-Atlantic University na 2016. [1] Mgbe nke ahụ ihuenyo, ọ gawara na Mahadum Lagos wee nweta akara ugo-star masta na  nkà uche nzọụkwụ.  Dị ka onye ọka ndị nke Mandela Washington, ọ-ahere nchekwa ndu obodo site na Mahadum Rutgers, New Brunswick na 2018 == Ọrụ == <ref>{{Cite web|date=2016-10-29|title=Empowering girl child for digital age|url=https://guardian.ng/saturday-magazine/empowering-girl-child-for-digital-age/|accessdate=2022-12-07|work=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News|language=en-US|archivedate=2022-12-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221207042504/https://guardian.ng/saturday-magazine/empowering-girl-child-for-digital-age/}}</ref>Ọ bụ ọrụ dị ka onye isi mmemme na Pastor Bimbo Odukoya Foundation (PBOF), otu Floapapapa na-akwado na ለመቆየት na ndị ọrịa nọ n'ebe ndị dara ogbenye.  [1] [2] Dị ka onye ntụziaka mmemme, ọ bụ ọrụ SHARP4U, mgbasa ozi iji mee ka mmata iyi egwu na-akpali ndị a na-edina n'ike.  Na ụlọ akwụkwọ na Nigeria .  [3] Osasu butere mmemme nkwado ụmụ PBOF nke afọ 2016, bụ nke emere na ezinụlọ ụbọchị ụwa nke nwa anụmanụ. <ref>{{Cite web|date=2022-10-08|title=Safe Space Initiative gives hope to SGBV victims|url=https://editor.guardian.ng/guardian-woman/safe-space-initiative-gives-hope-to-sgbv-victims/|accessdate=2022-12-06|work=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News|language=en-US|archivedate=2022-12-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221206050035/https://editor.guardian.ng/guardian-woman/safe-space-initiative-gives-hope-to-sgbv-victims/}}</ref> Ugbu a, ọ bụ onye nchoputa na onye nduzi nke mmemme na THR Media, ụlọ ọrụ na-elekọta mmadụ nke na-eji nkà na ẹse ọhụrụ na mgbasa ozi na-enyere ụmụ na ụmụ anụmanụ aka ịgbanihu na ime ihe ike na  nwoke na-achọ ime ihe ike n'ike, aha, na ụdị nrigbu ndị ọzọ.  [1] [2] [3] Osasu ngosi ngwa oku HERFessions na 2018. [4] Ngwa a bụ ikpo okwu lana-ozi aha emebere iji nyere ndị na-eso ụzọ na ndị ọrụ ike ihe ike ike na nwoke aka.  [5] [4] Ikpo okwu na-agụnye ebe a na-akparịta ụka n'ọnụ nke na-enyere ndị lanarịrịnụ aka iso ibe ha na-akpa wee soro ndị ọkà n'akparam ụmụ mmadụ, ndị ọka iwu na ndị ọzọ nwere nwere ikike.  ntọala, ntọala na onye isi ime ihe ike na nwoke na ekere.  Ọzọkwa, ngwa ahụ nwere bọtịnụ ikike iji mmetọ.  [6] Ọ na-akwado mmemme kwa nke iri na ise iji kwado ndị ihe ike ike na nwoke na-egosi site na Initiative Safe Space Initiative<ref>{{Cite web|title=Osasu Edobor - Women of Rubies|url=https://womenofrubies.com/tag/osasu-edobor/,%20https://womenofrubies.com/tag/osasu-edobor/|accessdate=2022-12-06|language=en-US}}</ref> Dị ka onye na-akwado nwoke na nwanyị na-akwado nwoke na nwanyị, ọ sonyeere na njikọta nke ndị na-akwado nwoke na nwanyị na-achọ nyocha nke ebubo ndina n'ike na ikpe ziri ezi maka ndị e dinara n'ike. <ref>{{Cite web|date=2019-06-30|title=COZA Rape Allegations: Activists Demand Pastor Step Down » HealthStylePlus|url=https://healthstyle.plus/coza-rape-allegations-activists-demand-pastor-step-down/|accessdate=2022-12-07|work=HealthStylePlus|language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web|author=Borisade|first=Mr Abiodun|date=2019-06-30|title=Petition to Protest COZA Trustees to Take Action Regarding Multiple Allegations of Sexual Misconduct Against Pst Biodun Fatoyinb|url=https://abiodunborisade.com/petition-to-protest-coza-trustees-to-take-action-regarding-multiple-allegations-of-sexual-misconduct-against-pst-biodun-fatoyinb/|accessdate=2022-12-07|work=Abiodun Borisade|language=en-US}}</ref> == Ntụaka == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Edobor, Osasu}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] cl6zx43eg2vkjwie1mkqso661pbblx6 Ouma Laouali 0 38802 729251 154662 2026-09-29T22:38:18Z ~2026-52574-37 66681 added {{DEFAULTSORT}} 729251 wikitext text/x-wiki [[Usòrò:Ouma_Laouali,_Niger’s_first_female_pilot_in_2015.jpg|thumb| Laouali na 2015]] Ouma Laouali bụ onye akwọ ụgbọ elu onye Niger, na echere mbụ ozi dị ka onye ụgbọ elu na mba ahụ N'October 2015, Lieutenant Laouali, onye dị afọ 28, ghọrọ nwanyị mbụ na-anya ụgbọelu na Niger. <ref name="venturesafrica.com">{{Cite web|url=http://venturesafrica.com/meet-nigers-first-female-pilot/|title=Meet Niger's first female pilot - Ventures Africa|author=|date=24 October 2015|work=venturesafrica.com|accessdate=9 November 2017}}</ref> <ref name="thisisafrica.me">{{Cite web|url=https://thisisafrica.me/ouma-laouali-niger-gets-first-female-airforce-pilot/|title=Ouma Laouali: Niger gets first female airforce pilot|author=|date=28 October 2015|work=thisisafrica.me|accessdate=9 November 2017|archivedate=4 January 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180104132222/https://thisisafrica.me/ouma-laouali-niger-gets-first-female-airforce-pilot/}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.styleyetu.com/lifestyle/flying-high-here-are-the-trailblazing-female-pilots-from-africa|title=Flying High! Here are the Trailblazing Female Pilots From Africa|author=|date=1 September 2016|work=styleyetu.com|accessdate=9 November 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171110004836/https://www.styleyetu.com/lifestyle/flying-high-here-are-the-trailblazing-female-pilots-from-africa|archivedate=10 November 2017}}</ref> <ref name="bbc.co.uk">{{Cite web|url=https://www.bbc.co.uk/news/live/world-africa-34556127|title=Africa highlights: Thursday 22 October 2015|author=|date=22 October 2015|work=bbc.co.uk|accessdate=9 November 2017}}</ref> <ref name="bbc.co.uk"/>Laouali bụ otu n'ime ndị agha ikuku Niger ka a pada dị ka ndị na-anya ụgbọ elu na United States, dị ka otu nke mmemme iji nyere aka n'ịlụso Boko Haram ogụ, otu ndị na-eyi ọha egwu Islamist.  na-arụ ọrụ na mpaghara ahụ.  [1] [2] Ọ ga-efe ụgbọ elu Cessna, nke US nyere Niger abụọ n'ime emume na isi obodo Niger Niamey, dị dị nke nke tara na ụgbọ elu US $ 24 nde.  [2] Dị ka nke Ọktoba 2015, US nwere ndị mgbasa na Niamey, na-akọ na-ewu ọzọ na Agadez obodo dị na Niger Niger, dị ka ihe nke ya na-enye iyi ọha egwu. Laouali ga-efe efe Cessna 208 Caravan, ụgbọ elu isi, onyunyo, na nchacha (ISR), nke nwera ike ọrụ dị iche iche nke agha.<ref name="thisisafrica.me"/> Dị ka Ventures Africa si kwuo, "ndị inyom na-anya ụgbọ elu na-ama aka n'echiche mmekọahụ na ụmụ nwoke ka mma dị ka ndị ọkwọ ụgbọ elu." <ref name="venturesafrica.com"/> Ezi Africa tinyere Laouali na ndepụta ha nke "Ụmụ nwanyị Afrịka ndị kụpụrụ ya na 2015". <ref>{{Cite web|url=https://trueafrica.co/lists/the-african-women-who-powered-change-in-2015/|title=Which African women powered change in 2015? - TRUE Africa|author=|date=|work=trueafrica.co|accessdate=9 November 2017}}</ref> == Ntụaka == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Laouali, Ouma}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] qog4215mrb7ymncrail13t7pc41i37j Adebola Adesola 0 38803 729246 725397 2026-09-29T22:36:47Z ~2026-52574-37 66681 added {{DEFAULTSORT}} and {{databox}} 729246 wikitext text/x-wiki {{Databox}} <ref>{{Cite web|url=https://www.vanguardngr.com/2019/01/standard-chartered-appoints-bola-adesola-as-senior-vice-chairman-africa/|title=Standard Chartered appoints Bola Adesola as Senior Vice Chairman, Africa|date=11 January 2019|publisher=|accessdate=8 March 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190329074435/https://www.vanguardngr.com/2019/01/standard-chartered-appoints-bola-adesola-as-senior-vice-chairman-africa/|archivedate=29 March 2019}}</ref>'''Harriet-Ann Omobolanle (Bola) Adesola''' bụ osote onyeisi oche na Standard Chartered Bank Group ebe ọ bụbu onye isi oche nke Ụgwọ nke ụlọ ọrụ Standard Chartered Bank maka Naijiria na West Afrika. Adesola nwere ihe karịrị afọ <ref>{{Cite web|url=https://thenationonlineng.net/standard-chartered-bank-appoints-nigeria-ceo/|title=Standard Chartered Bank appoints Nigeria CEO|date=27 December 2018|publisher=|accessdate=31 May 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190531015620/https://thenationonlineng.net/standard-chartered-bank-appoints-nigeria-ceo/|archivedate=31 May 2019}}</ref> nke ahụmịhe na ngalaba ụlọ akụ. [1] == Agụmakwụkwọ na ọrụ == Bola Adesola malitere ọrụ ụlọ akụ ya na Prime Merchant Bank, ebe ọ rụrụ ọrụ dị ka Treasury Officer tupu ọ kwaga Citibank na 1990. Mgbe ọ nọ na Citibank, ọ rụrụ ọtụtụ ọrụ Ụlọ akụ na, gụnyere Onye na-echekwa ego nke mba maka Citibank [[Tanzania]] n'etiti afọ 1995 na 1997. Afọ itoolu ya na Citi gụnyere ọrụ nchịkwa ndị ọzọ dị elu maka afọ itoolu (9) na [[Naijiria|Naịjirịa]].   <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;''[[wikipedia:Tinye edensibịa|<span title="This claim needs references to reliable sources. (February 2023)">citation needed</span>]]''&#x5D;</sup> N'afọ 1999, a chụpụrụ Bola ma họpụta ya dịka onye isi nchịkwa / onye isi nchịk nke Kakawa Ụgwọ nke ụlọ ọrụ Discount House Limited, ụlọ ọrụ na-azụ ahịa na njikwa akụ nke otu nnukwu ụlọ akụ na [[Naijiria|Naịjirịa]] nwere n'oge ahụ. A bịakwutere Bola ka ọ sonye na bọọdụ nke ụlọ akụ Naịjirịa, First Bank of Nigeria Plc, n'afọ 2005 ma họpụta ya dịka onye isi nchịkwa, Corporate Banking Mgbe nke ahụ gasịrị ọ ghọrọ onye isi nchịk, Lagos Directorate maka ụlọ akụ ahụ. Ọ rụkwara ọrụ dị ka onye nduzi na bọọdụ nke FBN Capital Limited, na FBN Trustees Limited. N'afọ 2011, Ụgwọ nke ụlọ ọrụ Standard Chartered Bank Naijiria Limited họpụtara Bola dị ka onye Naijiria mbụ, na nwanyị mbụ bụ CEO. A gbasaa akwụkwọ Bola maka Standard Chartered Bank na 2015 iji tinye azụmahịa nke otu ahụ na West Afrika. Ọ rụkwara ọrụ na bọọdụ nke Standard Chartered Bank na [[Ghana]], [[Kameroon|Cameroon]], Cote D"Ivoire, n'otu n'otu, Bola bụkwa onye isi oche nke Standard Chartering Bank, [[Mauritius]]. Mgbe afọ 8 nke tinyesiri ike na uru na-adigide maka ụlọ akụ , na ịkwalite uto na mmepe nke talent Africa maka ụlọ akụ , a họpụtara Bola ka ọ bụrụ osote onye isi oche, Africa maka Standard Chartered Bank. Na Mee 2021, Oriakụ Adesola lara ezumike nká na Standard Chartered Bank ka afọ iri nke ọrụ nwere mmetụta gasịrị. Na Julaị 2021, a họpụtara Mrs Adesola ka ọ bụrụ onye isi oche nke Ecobank Nigeria Limited ka ọ bụrụ onyeisi oche. Ọ bụkwa onye isi oche, Lagos State Employment Trust Fund (LSETF) kemgbe July 2020. Dị ka onye isi oche nke Imperial Logistics Plc, onye na-ebu ụgbọ mmiri edepụtara na Johannesburg Stock Exchange, Bola na-ejekwa ozi na Kọmitii Social Social, Ethics & Sustainability Committee. Ọ bụ onye gụsịrị akwụkwọ na Harvard Business School na Lagos Business School, ebe ọ bụ ozugbo onye isi oche nke otu Alumni Association. Bola nwetara akara ugo mmụta iwu na Mahadum Buckingham, UK ma bụrụ onye mmekọ nke Chartered Institute of Arbitrators, UK na Nigeria. [Ihe ndekọ achọrọ] Ọ bụ onye Honorary Fellow na onye bụbu onye Council nke Chartered Institute of Bankers Nigeria, onye guzobere Onye nlekọta nke ndị na-ere ahịa ahịa ego, ma jee ozi na bọọdụ nke Sistemụ nhazi ụlọ akụ nke Naijiria Plc na Ụlọ Ọrụ Ọzụzụ Ego. Bola agafeela onye isi oche nke kọmitii ndị na-akụ ego na-ahụ maka mmepe akụ na ụba, nkwado na okike (Naijiria). Ọ bụkwa onye otu Ụlọ ọrụ ndị nduzi na Ndị isi ụlọ ọrụ ụmụ nwanyị. [Ihe ndekọ achọrọ] Mmasị Bola nwere na FinTech dugara nhọpụta ya na Board of Trustees nke FinTech Association of Nigeria. N'afọ 2001, Bola kwadoro ụmụ nwanyị na njikwa, azụmahịa na ọrụ ọha (WIMBIZ) na ọ na-eje ozi ugbu a na Board of Trustees WIMBIZ. [Ihe ndekọ achọrọ] N'afọ 2015, a họpụtara ya ka ọ bụrụ United Nations Global Compact (UNGC) Board site n'aka Secretary General nke UN, Ban Ki Moon na dịka Co Vice-Chair of Board na February 2018. Bola lụrụ di na nwunye ma bụrụ onye mpako [citation need] nne nke ụmụ ejima. Ọ bụ onye na-agụ akwụkwọ nke ukwuu, na-eme njem nke ukwuu, na onye na-anụ ọkụ n'obi nka. == Nsọpụrụ na ọrụ == Financial Markets Dealers Association - Trustee na Executive Board Member Central Bank of Nigeria Bankers" Committee on Economic Development, Sustainability and Gender - Chairman United Nations Global Compact - Member, 2018 <ref>{{Cite web|url=https://www.un.org/sg/en/content/sg/personnel-appointments/2018-04-20/ms-bola-adesola-nigeria-vice-chair-board-united-nations|title=Ms. Bola Adesola of Nigeria - Vice Chair of the Board of the United Nations Global Compact|date=20 April 2018|work=United Nations Secretary-General|accessdate=11 March 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180725173018/https://www.un.org/sg/en/content/sg/personnel-appointments/2018-04-20/ms-bola-adesola-nigeria-vice-chair-board-united-nations|archivedate=25 July 2018}}</ref> United Nations - Director, 2015 <ref>{{Cite web|url=http://businessnews.com.ng/2015/07/20/standard-chartered-md-bola-adesola-joins-un-global-compact-board/|title=Standard Chartered MD, Bola Adesola joins UN Global Compact Board|date=20 July 2015|publisher=|accessdate=11 March 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171026124217/http://businessnews.com.ng/2015/07/20/standard-chartered-md-bola-adesola-joins-un-global-compact-board/|archivedate=26 October 2017}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://host424.hostmonster.com/suspended.page/disabled.cgi/www.cp-africa.com|title=This website is currently unavailable.|work=host424.hostmonster.com|accessdate=2019-05-31|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190625175248/http://host424.hostmonster.com/suspended.page/disabled.cgi/www.cp-africa.com|archivedate=2019-06-25}}</ref> Nigeria National Competitiveness Council - Executive Member, 2013 Lagos Business School Alumni Association (LBSAA) - Deputy President, <ref>{{Cite web|url=https://www.lbs.edu.ng/search/bola+adesola/|title=You searched for bola adesola|publisher=|accessdate=2019-05-31|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190531015621/https://www.lbs.edu.ng/search/bola%2Badesola/|archivedate=2019-05-31}}</ref> <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=WhtfDwAAQBAJ&q=bola+adesola+Financial++Markets+Dealers+Association&pg=PA128|title=Alumni Leadership and University Excellence in Africa: The Case of Lagos Business School|first=Henry O.|author=Onukwuba|date=7 June 2018|publisher=Springer|isbn=9783319782898}}</ref> Fate Foundation - Board Member Women in Business and Management (WIMBIZ) - Co-founder and former Chairman, 2001<ref name="wimbiz.org">{{Cite web|url=https://wimbiz.org/members/bola-adesola/|title=Bola Adesola - WIMBIZ|publisher=|accessdate=2019-03-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190329074532/https://wimbiz.org/members/bola-adesola/|archivedate=2019-03-29}}</ref> == Ihe odide == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Adesola, Adesola}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 1jrg0p5ucljydge6d3bgc93ld443j45 Adekite Fatuga-Dada 0 38804 729243 705775 2026-09-29T22:34:26Z ~2026-52574-37 66681 added {{DEFAULTSORT}} 729243 wikitext text/x-wiki [[Usòrò:Adekite Fatuga-Dada and Corinne Henson Lewes FC Women 1 Watford Women 2 07 11 2021-173 (51663195514).jpg|thumb|Adekite Fatuga-Dada and Corinne Henson Lewes FC Women 1 Watford Women 2 07 11 2021-173 (51663195514).|232x232px]] '''Adekite Fatuga-Dada''' (amụrụ na 5 Septemba 1996) bụ [[Footbọl|onye na-agba bọọlụ]] nke na-agba ọsọ dị ka onye na-eme egwuregwu n'etiti, onye na-aga n'ihu, ma ọ bụ onye na'ihu maka Watford. <ref>{{Cite web|url=https://www.brila.net/im-honored-to-be-invited-by-nigeria-says-english-born-adekite-dada/|title=I'm honored to be invited by Nigeria, says Adekite Fatuga-Dada|date=29 November 2021|publisher=brila.net|accessdate=12 March 2024|archivedate=10 May 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230510022509/https://www.brila.net/im-honored-to-be-invited-by-nigeria-says-english-born-adekite-dada/}}</ref> A mụrụ ya n'England, o ruru eru ịnọchite anya Naijiria na mba ụwa. == Ndụ mbido == <ref>{{Cite web|url=https://thenationonlineng.net/adekite-fatuga-dada-meet-watford-ladies-longest-serving-player/|title=Adekite Fatuga-Dada - The Nation Newspaper article}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://dailycannon.com/2017/10/daily-cannon-exclusive-interview-with-watfords-adekite-fatuga-dada/|title=Interview with Watford's Adekite Fatuga-Dada|date=14 October 2017}}</ref> A mụrụ Fatuga-Dada na London na 1996 site na nne na nna Naijiria.nwanne nna ya mmetụtara ya ka ọ gbaa bọọlụ ma mesịa wepụta ya na Watford site na mmemme. == Ọrụ klọb ndị ntorobịa == Mgbe <ref>{{Cite web|url=https://punchng.com/how-nigerians-made-vicarage-road-home/|title=How Nigerians made Vicarage Road home|date=20 February 2022|publisher=punchng.com}}</ref> dị afọ iri na abụọ, ọ sonyeere ụlọ akwụkwọ ndị ntorobịa nke otu egwuregwu England bụ Watford tupu ọ banye n'ụlọ akwụkwọ ndị ntụrụndụ nke Arsenal, merie FA Youth Cup tupu ọ laghachi Watford na 2015. == Ọrụ klọb ndị okenye == Fatuga-Dada malitere ọrụ ya dị elu na otu ndị England bụ Watford . <ref>{{Cite web|url=https://www.watfordobserver.co.uk/sport/19408434.podcast-talking-watford-fc-women-adekite-fatuga-dada/|title=Talking Watford FC women with Adekite Fatuga-Dada|date=30 June 2021|publisher=watfordobserver.co.uk}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.allnigeriasoccer.com/read_news.php?nid=33328|title=Watford's Nigeria-Eligible Striker Fatuga-Dada Dreams Of Playing At Wembley|publisher=allnigeriasoccer.com}}</ref> ọ rụrụ ọrụ na Converse mgbe ọ na-egwuri egwu maka klọb ahụ. <ref>{{Cite web|url=https://www.thetimes.co.uk/article/the-historical-meaning-behind-watford-womens-shirt-numbers-p9tdvsp9j|title=The historical meaning behind Watford women's shirt numbers|publisher=telegraph.co.uk (Archived)|accessdate=2024-03-12|archivedate=2021-07-07|archiveurl=https://archive.today/20210707020611/https://www.thetimes.co.uk/article/the-historical-meaning-behind-watford-womens-shirt-numbers-p9tdvsp9j}}</ref>'N'afọ 2020, ọ gbanwere nọmba jersey ya ruo nwa oge ka ọ bụrụ 96 iji cheta afọ onye America na-eti egwu Tupac Shakur nwụrụ. <ref>{{Cite web|url=https://www.watfordobserver.co.uk/sport/18648460.watford-players-adrian-mariappa-adekite-fatuga-dada-named-pfa-community-champions/|title=Watford players Adrian Mariappa and Adekite Fatuga-Dada named PFA community champions|date=13 August 2020|publisher=watfordobserver.co.uk}}</ref>'otu afọ ahụ, e nyere ya ihe nrite onye mmeri obodo PFA maka ọrụ obodo n'oge ahụ. <ref>{{Cite web|url=https://www.allnigeriasoccer.com/read_news.php?nid=41248|title=Two Nigerian strikers nominated for Watford's Goal of the Month award|publisher=allnigeriaosccer.com}}</ref>'N'afọ 2021, a họpụtara ihe mgbaru ọsọ ya ọ gbara n'egwuregwu FA Women's Championship megide Blackburn Rovers maka Goal of the Month. <ref>{{Cite web|url=https://www.eurosport.co.uk/football/promotion-start-of-something-special-for-whole-club-says-watford-star-adekite-fatuga-dada_sto8371421/story.shtml|title='Promotion start of something special for whole club,' says Adekite Fatuga-Dada|publisher=eurosport.com (Archived)|accessdate=2024-03-12|archivedate=2023-02-25|archiveurl=https://archive.today/20230225055212/https://www.eurosport.co.uk/football/promotion-start-of-something-special-for-whole-club-says-watford-star-adekite-fatuga-dada_sto8371421/story.shtml}}</ref>'otu afọ ahụ, ọ nwetara nkwalite na Watford na ọkwa nke abụọ nke Bekee. == Ọrụ mba ụwa == Fatuga-Dada ruru eru ịnọchite anya <ref>{{Cite web|url=https://metro.co.uk/2020/03/25/sport-racism-problem-impacting-mental-health-bame-athletes-12442726/|title=Adekite Fatuga-Dada - Metro UK article|date=25 March 2020}}</ref> na mba ụwa. <ref>{{Cite web|url=https://www.mynigeria.com/NigeriaHomePage/SportsArchive/Falcons-cash-in-on-overseas-born-stars-531101|title=Falcons cash in on overseas-born stars|date=28 February 2022|publisher=mynigeria.com|accessdate=12 March 2024|archivedate=10 May 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230510134900/https://www.mynigeria.com/NigeriaHomePage/SportsArchive/Falcons-cash-in-on-overseas-born-stars-531101}}</ref> ọ nọchitere anya England na mba ụwa na ọkwa ndị ntorobịa ma a kpọrọ ya ka ọ nọchite anya Naijiria na mba ụwa. == Ndụ onwe onye == Fatuga-Dada abụrụla onye na-akwado otu egwuregwu Premier League nke Manchester United.<ref>{{Cite web|url=https://www.allnigeriasoccer.com/read_news.php?nid=41546|title=Watford's Fatuga-Dada names Man Utd greats Ronaldo, Rooney, Best as role|publisher=allnigeriasoccer.com}}</ref> == Edensibia == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Fatuga-Dada, Adekite}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] hllklr60eq9sfg90g7tcbz86csef9d9 Justina Akpulo 0 38806 729241 154939 2026-09-29T22:32:36Z ~2026-52574-37 66681 added {{DEFAULTSORT}} and {{databox}} 729241 wikitext text/x-wiki   {{Databox}} Justina Akpulo (amuru 30 Jenuarrị 1972) bu onye egwu agha Naijiria.  Ọ gbara na 1992 Summer Olympics == Ntụaka == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Akpulo, Justina}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 6xni3rgv8clwbbmr4jyohhkkjbj6ur8 Kafayat Oyetola 0 38809 729237 624092 2026-09-29T22:29:24Z ~2026-52574-37 66681 added {{DEFAULTSORT}} 729237 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = Kafayat Oyetola <!-- use common name/article title --> | image = Kafayat Oyeola.jpg | width = | alt = | caption = | office = First Lady of Osun State | governor = [[Gboyega Oyetola]] | term_start = 27 November 2018 | term_end = 27 November 2022 | predecessor = Sherifat Aregbesola | successor = Titilola Adeleke | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age|df=y|1960|04|02}}<!-- Improve reference<ref name="ibtimes.com"/> --><ref>{{Cite web|url= https://www.osun.life/2020/04/01/coronavirus-disrupts-oyetolas-60th-birthday-celebration/|title=Coronavirus Disrupts Oyetola's 60th Birthday Celebration |website=news.yahoo.com|access-date=2020-09-05}}</ref> | birth_place = [[Osogbo]], [[Western Region, Nigeria|Western Region]], [[Colonial Nigeria|British Nigeria]] (now in [[Osun State]], Nigeria) | death_date = | death_place = | nationality = [[Nigerian]] | party = [[All Progressives Congress]] | spouse = [[Gboyega Oyetola]] | children = 4 }} '''Kafayat Olaitan Oyetola''' (amụrụ n'ụbọchị nke abụọ n'ọnwa Eprel n'afọ 1960) bụ onye [[Naijiria|Naịjirịa]] na-ahụ maka ọdịmma mmadụ, onye [[Ịhụnanya maka ọdịmma mmadụ|Ọrụ ebere]], na nwunye [[Adegboyega Oyetola|Gboyega Oyetola]], gọvanọ nke itoolu nke Osun State, Naijiria. Ọ natara ọkwa nke nwanyị mbụ nke Osun Steeti na 27 Nọvemba 2018 mgbe di ya ṅụrụ iyi dị ka gọvanọ nke steeti ahụ.<ref>{{Cite web|url=https://tvcnews.tv/osun-state-to-eliminate-act-of-open-defecation-by-2024/|title=Osun state to eliminate act of open defecation by 2024|work=TVC News Nigeria|date=5 September 2019|language=en-US|accessdate=2019-09-16}}</ref><ref>{{Cite news|date=2021-06-09|title=Osun First Lady, Kafayat Oyetola emerges SGWF Chairperson|url=https://www.vanguardngr.com/2021/06/osun-first-lady-kafayat-oyetola-emerges-sgwf-chairperson/|accessdate=2022-02-23|work=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]|language=en-US}}</ref> == Ndụ mmalite na agụmakwụkwọ == A mụrụ Kafayat na 2 April 1960, na Osogbo, wee gaa All Saints Primary School, Osogbo, site na 1966 ruo 1971. Ọ gara ụlọ akwụkwọ Grammar Osogbo n'etiti 1973 na 1977, mgbe nke ahụ gasịrị ọ gara mahadum na Wiltshire, England, na 1978 maka O-Levels ya na Nigeria. Mgbe ọ laghachiri Naijiria, ọ gara Kaduna Polytechnic maka OND ya n'etiti 1979 na 1982 tupu ọ gụchaa na Yaba College of Technology, ebe ọ gụrụ akwụkwọ na-ebipụta akwụkwọ site na 1983 ruo 1985. Ọ nwere nrọ mgbe ọ bụ nwata ịbụ onye ọka iwu, na N'ajụjụ ọnụ ya na Punch News Papers, ọ ka na-akwado ọchịchọ ya ịmụ iwu. == Ọrụ == Kafayat nwere ọrụ ọkachamara na ụlọ ọrụ obibi akwụkwọ: * Paste up artist na The [[The Punch|Punch Nigeria Limited]] na njikọ ụlọ ọrụ na 1981 * Onye na-ese ihe na Concord Press na 1982 * Onye na-ede akwụkwọ maka The Litramed Publication Oregun Lagos 1982 ruo 1983 * Lithographer The Guardian akwụkwọ akụkọ n'oge NYSC ya 1985 ruo 1986 * Nkọwa maka The Guardian Express Newspaper (onye nlekọta nke ọzọ) 1986 ruo 1989 * Onye njikwa mmepụta Ibukunoluwa Prints Nigeria Limited 1990 ruo 1992 N'oge na-adịghị anya mgbe o si [[Obodoézè Nà Ofú|United Kingdom]] lọta, ọ gara [[Kaduna]] maka nleta, n'oge ahụ ọ zutere [[Adegboyega Oyetola|Adeboyega Oyetola]] ma ọtụtụ afọ ka e mesịrị, lụọ di. Ha nwere ụmụ anọ: ụmụ nwanyị atọ na otu nwa nwoke. == Ihe Omume Mmepe nke Ilerioluwa == Ọ bụ onye guzobere na onye isi oche nke Ilerioluwa Development Initiative, otu NGO lekwasịrị anya n'inye aka nye ụmụ nwanyị na ụmụaka na-enweghị ihe ùgwù na Naịjirịa.<ref>{{Cite web|url=http://citymirrornews.com/news/2019/06/ilerioluwa-development-initiative-supports-less-privileged-pays-hospital-bills/|title=Ilerioluwa Development Initiative Supports Less Privileged, Pays Hospital Bills|author=webmaster|date=2019-02-06|work=CityMirrorNews|language=en-GB|accessdate=2019-09-16}}</ref> == Hụkwa == * Ndepụta nke ụmụ nwanyị mbụ nke steeti Naijiria == Edensibia == <references /> {{DEFAULTSORT:Oyetola, Kafayat}} [[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]] 1ds34wqw4rnarr3ob677wuxdkev2ydm Karimot Odebode 0 38812 729236 154503 2026-09-29T22:27:40Z ~2026-52574-37 66681 added {{DEFAULTSORT}} 729236 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Karimot Odebode|image=|alt=|caption=|other_names=|birth_name=|birth_date=|birth_place=[[Ibadan]], [[Nigeria]]|death_date=|death_place=|alma_mater=[[Obafemi Awolowo University]]|occupation=Education advocate|known_for=|net worth=|title=|spouse=|children=}} '''Karimot Olábísí Odébòdé''' bụ onye nkwado agụmakwụkwọ Naijiria, ọkàiwu, onye na-ede uri, na onye guzobere Black Girl's Dream Initiative, ọgbakọ ndị ntorobịa na-edu nke chọrọ imechi ọdịiche dị na nwoke na nwanyị . <ref>{{Cite web|date=2022-04-23|title=Women participation in politics, leadership one way to develop Nigeria ─Karimot Odebode, lawyer, poet, activist|url=https://tribuneonlineng.com/women-participation-in-politics-leadership-one-way-to-develop-nigeria-%E2%94%80karimot-odebode-lawyer-poet-activist/|accessdate=2023-11-18|work=Tribune Online|language=en-GB}}</ref> <ref>{{Cite web|author=Alumona|first=Kingsley|date=2023-08-05|title=NGO trains Ibadan students in public speaking, hosts debate, essay contests|url=https://tribuneonlineng.com/?p=712751|accessdate=2023-11-18|work=Tribune Online|language=en-GB}}</ref> Na 2022, ọ bụ naanị onye Naijiria nọ na ndepụta nke otu 2022 United Nations cohort nke 17 Young Leaders for Sustainable Development Goals (SDGs), kwupụtara na nnọkọ 77th nke UN General Assembly <ref>{{Cite web|author=PositiveNaija|date=2022-09-23|title=Karimot Olábísí Odébòdé Emerges In UN 2022 Cohort Of 17 Young Leaders For Sustainable Development Goals (SDGs)|url=https://www.positivenaija.com/karimot-olabisi-odebode-emerges-in-un-2022-cohort-of-17-young-leaders-for-sustainable-development-goals-sdgs/|accessdate=2023-11-18|work=PositiveNaija|language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Karimot Odebode|url=https://www.un.org/youthenvoy/karimot-odebode/|accessdate=2023-11-18|work=Office of the Secretary-General’s Envoy on Youth|language=en-US}}</ref> Ọ bụ onye mmeri ntorobịa maka otu mkpọsa na Nigeria iji nyere aka n'ibute ọgụ megide ịda ogbenye <ref>{{Cite web|date=2022-08-24|title=Meet the Global Citizen Fellowship Class of 2023: The Program Powered by BeyGOOD Kicks Off its Final Year|url=https://www.globalcitizen.org/en/content/meet-the-global-citizen-fellowship-class-of-2023/|accessdate=2023-11-18|work=Global Citizen|language=en}}</ref> na 2022, Ministry of Youth and Sports Oyo State ghọtara ya dị ka otu n'ime ndị ntorobịa 100 nwere mmetụta maka ọrụ nkwado ya. <ref>{{Cite web|title=Karimot Odebode|url=https://blog.mipad.org/karimot-odebode/|accessdate=2023-11-18|work=blog.mipad.org}}</ref> O dere mkpokọta ibe 156 nke ihe karịrị abụ 100 nke Noirledge Publishing bipụtara na 2022 nke na-enye ụmụ nwanyị olu. <ref>{{Cite web|date=2022-03-06|title=Karimot Odebode releases debut poetry collection|url=https://tribuneonlineng.com/karimot-odebode-releases-debut-poetry-collection/|accessdate=2023-11-18|work=Tribune Online|language=en-GB}}</ref> <ref>{{Cite web|date=2022-03-30|title=Odebode launches poetry collection, charges women to break barriers around them|url=https://tribuneonlineng.com/odebode-launches-poetry-collection-charges-women-to-break-barriers-around-them/|accessdate=2023-11-18|work=Tribune Online|language=en-GB}}</ref> == Edensibia == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Odebode, Karimot}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 6s3w1ips0ztuu7845duknniyv4cw5ha Binta Nyako 0 38814 729235 538611 2026-09-29T22:25:26Z ~2026-52574-37 66681 added {{databox}} 729235 wikitext text/x-wiki   {{Databox}} Justice '''Binta Nyako''' (amụrụ na Mee 14, 1959) bụ onye ọka ikpe nke Federal High Court of Nigeria si Katsina Steeti. Ọ bụ onye isi oche nke International Association of Women Judges ugbu a ma bụrụkwa onye isi oche nke Nigeria's National Association of Women Judges. <ref name=":2">{{Cite web|title=UNODC Commemorates the International Day of Women Judges: Interview with Honourable Justice Binta Fatimat Murtala Nyako|url=https://www.unodc.org/nigeria/en/unodc-commemorates-the-international-day-of-women-judges_-interview-with-honourable-justice-binta-fatimat-murtala-nyako.html|accessdate=2024-02-05|work=www.unodc.org}}</ref> Ọ rụrụ ọrụ dị ka onye isi ikpe nke Bauchi Steeti site na 2014 ruo 2017, na-aghọ nwanyị mbụ nwere ọkwa a na steeti ahụ na nwanyị mbụ na-eduzi ụlọ ikpe dị elu na Naịjirịa. <ref name=":0">{{Cite web|author=|date=2023-06-21|title=How Justice Binta Nyako emerged President International Association of Women Judges|url=https://lawandsocietymagazine.com/how-justice-binta-nyako-emerged-president-international-association-of-women-judges/|accessdate=2024-02-05|work=Law and Society Magazine.|language=en-US}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web|author=Louis|first=Nephtaly Pierre|date=6 February 2023|title=Hon. Justice Binta Nyako Elected IAWJ President 2023-2025 - International Association of Women Judges|url=https://www.iawj.org/content.aspx?page_id=5&club_id=882224&item_id=89223|accessdate=2024-02-05|work=www.iawj.org|language=en}}</ref> == Ndụ mmalite na agụmakwụkwọ == <ref name=":3">{{Cite journal|author=Mohammed|first=Kabir|date=November 2013|title=The State of Nigerian Female Education in the Post Colonial Era; With Reference To Some Northern States.|url=https://www.ijhssi.org/papers/v2(11)/Version-1/C021101014016.pdf|journal=International Journal of Humanities and Social Science Invention|volume=2|issue=11|pages=15}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFMohammedNggadaAbdullahi2013">Mohammed, Kabir; Nggada, David Chapola; Abdullahi, Yusuf (November 2013). [https://www.ijhssi.org/papers/v2(11)/Version-1/C021101014016.pdf "The State of Nigerian Female Education in the Post Colonial Era; With Reference To Some Northern States"] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. ''International Journal of Humanities and Social Science Invention''. '''2''' (11): 15.</cite></ref> <ref name=":0"/>A mụrụ Binta Nyako na obodo Remawa (nke dị na Rimi ugbu a) na Katsina Province nke Northern Naijiria. N'etiti 1972 na 1976, Nyako gara Queen's College na Lagos maka agụmakwụkwọ ụlọ akwụkwọ sekọndrị ya. <ref name=":4">{{Cite web|title=Court Judicial Cadre|url=https://www.fhc.gov.ng/team-member/judicial-cadre|accessdate=2024-02-05|work=www.fhc.gov.ng|archivedate=2024-02-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240205225953/https://www.fhc.gov.ng/team-member/judicial-cadre}}</ref>N'afọ 1980, ọ nwetara akara ugo mmụta n'iwu na [[Mahadum nke Ahmadu Bello|Mahadum Ahmadu Bello]], mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ na [[Ụlọ Akwụkwọ Iwu Nigeria|Ụlọ Akwụkwọ Iwu Naijiria]] otu afọ ka e mesịrị, ọ ghọrọ nwanyị mbụ Katsina bụ onye Ọkwá iwu. <ref name=":0"/> <ref name=":3"/> Site na 1983 ruo 1993, Nyako jere ozi dị ka Onye ndụmọdụ steeti na Ministry of Justice nke Katsina steeeti, mesịa ghọọ Solicitor General nke steeti ahụ na 1989. N'agbata afọ 1994 na 1996, ọ rụrụ ọrụ dị ka Attorney General na Commissioner for Justice of Katsina Steeti. <ref name=":4"/> N' ọnwa Julaị afọ 2000, ọ na-eje ozi dị ka onye ọka ikpe nke Ụlọikpe Kasị Elu nke Naịjirịa, na-aghọ otu n'ime ndị ọka ikpe kachasị ogologo oge. <ref name=":1"/> <ref name=":2"/> N'afọ 2014, a họpụtara ya dị ka nwanyị mbụ bụ Chief Judge nke Bauchi Steeti, ọkwá ọ nọrọ ruo n'afọ 2017. N họpụta a mekwara ka ọ bụrụ nwanyị mbụ na-eduzi ụlọ ikpe dị elu na Naịjirịa. <ref name=":0"/>N'afọ 2023, a họpụtara ya dị ka onye isi oche nke International Association of Women Judges, na-aghọ onye isi ala Alakụba mbụ nke njikọ ahụ. == Ndụ onwe onye == Justice Nyako lụrụ Vice Admiral Murtala Nyako, onye bụbu Gọvanọ ndị agha Naịja steeti na onye bụbu Gọvanọ Adamawa Steeti. == Edensibia == <references /> {{DEFAULTSORT:Nyako, Binta}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] gvlnale34gdspdq6pr8qllyzjui2cj8 Oyinkan Braithwaite 0 38816 729232 674898 2026-09-29T22:21:12Z ~2026-52574-37 66681 added {{DEFAULTSORT}} 729232 wikitext text/x-wiki [[Faịlụ:Oyinkan Braithwaite1150112.jpg|thumb|Oyinkan Braithwaite]]   Oyinkan Braithwaite ( dhoof 1988) bụ onye Naijiria-British onye edemede na ode akwụkwọ.  [1] [2] Egwuregwu ya na Lagos ma tinye na nwata ya na Nigeria na UK. == Ndụ == <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=_nNZuQEACAAJ|title=My Sister, the Serial Killer|author=Braithwaite|first=Oyinkan|date=2019|publisher=Atlantic Books|isbn=9781786495976|language=en}}</ref> <ref name="theladysroom.ng">{{Cite web|url=https://theladysroom.ng/oyinkan-braithwaite-on-waiting-for-a-dream/|title=Oyinkan Braithwaite On Waiting For A Dream|date=2018-03-27|work=The Lady's Room|language=en-GB|accessdate=2019-05-25|archivedate=2024-03-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240312194218/https://theladysroom.ng/oyinkan-braithwaite-on-waiting-for-a-dream/}}</ref>A mindi Braithwaite na Lagos na 1988. Ọhịa ọtụtụ oge nwata ya na UK mgbe ngwa ngwa Southgate na ugwu London.  [1] Ọ akwụkwọ akwụkwọ praịmarị ya na Lọndọn wee kpuchie Lagos mgbe a njiko nwanne ya n'afọ 2001. Ɔ iwu na ide ihe okike na Mahadum Surrey na Mahadum Kingston tupu ọ pụọ Lagos na 2012 <ref>{{Cite web|author=Lea|first=Richard|title=Oyinkan Braithwaite: I just had high standards for myself|url=https://gulfnews.com/entertainment/books/oyinkan-braithwaite-i-just-had-high-standards-for-myself-1.63771265|work=Gulf News|accessdate=6 May 2021}}</ref>Ọ cewar ọrụ dị ka onye nnyemaaka nchịkọta na ụlọ obibi akwụkwọ Kachifo [1] na dịka onye njikwa na Ajapa World, ụlọ ọrụ na-enye nkọwa == Ọrụ == <ref>{{Cite web|title=Oyinkan Braithwaite's Treasure|url=https://www.thefictionaddiction.com/oyinkan-braithwaites-treasure/|work=The Fiction Addiction|accessdate=6 May 2021}}</ref>Akwụkwọ mpụta mbụ nke Braithwaite, Nwanne m echere, Onye na-egbu Oghere Usoro, bụ Doubleday Books edi na 2018 iji nweta mgbanaka zuru oke.  [1] Mkpirisi akụkọ pụtara na McSweeney's, [2] WePresent, na Amazon Original Stories' Hush Collection == Ihe nrite na nhọpụta == * 2014: Edepụtara aha dị ka onye isi okwu iri kacha elu na Eko Poetry Slam * 2016: A họpụtara maka ihe nrite Short Story Commonwealth * 2019: Onye mmeri maka LA Times Award maka Best Crime Thriller na 2019 * 2019: Edepụtara aha maka ihe nrite ụmụ nwanyị maka akụkọ ifo na 2019 * 2019: Edegoro aha maka ihe nrite Booker na 2019 <ref>{{Cite web|url=https://www.thebookseller.com/news/margaret-atwood-and-salman-rushdie-nominated-2019-booker-prize-1040626|title=Margaret Atwood and Salman Rushdie nominated for 2019 Booker Prize {{!}} The Bookseller|author=Heloise Wood|date=July 24, 2019|work=www.thebookseller.com|accessdate=January 8, 2021}}</ref> * 2019: Edepụtara aha maka 2019 Amazon Publishing Readers' Awards <ref>{{Cite web|url=https://www.thebookseller.com/news/braithwaite-rankin-and-wesolowski-make-amazon-publishing-readers-awards-shortlist-1043841|title=Braithwaite, Rankin and Wesolowski make Amazon Publishing Readers' Awards shortlist {{!}} The Bookseller|work=www.thebookseller.com|accessdate=2019-07-25}}</ref> * 2020: Onye mmeri, Mpụ 2020 na Akwụkwọ Thriller nke Afọ na onyinye akwụkwọ Britain <ref>{{Cite web|url=https://www.thebookseller.com/news/british-book-awards-2020-books-year-shortlists-revealed-1196431|title=British Book Awards 2020: Books of the Year shortlists revealed {{!}} The Bookseller|work=www.thebookseller.com|accessdate=2020-03-20}}</ref> <ref>{{Cite web|author=Flood|first=Alison|date=2020-06-30|title=Evaristo and Carty-Williams become first black authors to win top British Book awards|url=http://www.theguardian.com/books/2020/jun/29/candice-carty-williams-bernardine-evaristo-first-black-authors-to-win-top-british-book-awards|archiveurl=|archivedate=|accessdate=2020-06-30|work=The Guardian|language=en}}</ref> * 2020: Edepụtara aha maka 2020 Theakston's Old Peculier Crime Novel of the Year Award <ref>{{Cite web|author=|first=|date=2020-06-15|title=Harper, McKinty shortlisted for Theakston Old Peculier crime award|url=https://www.booksandpublishing.com.au/articles/2020/06/15/151920/harper-mckinty-shortlisted-for-theakston-old-peculier-crime-award/|archiveurl=|archivedate=|accessdate=2020-07-27|work=Books+Publishing|language=en-AU}}</ref> == Ntụaka == {{DEFAULTSORT:Braithwaite, Oyinkan}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] t7ms8lkok1tjwhjzdo6miq3ydmzdyxq Bouli Ali Diallo 0 38817 729228 538875 2026-09-29T22:15:14Z ~2026-52574-37 66681 added {{databox}} 729228 wikitext text/x-wiki {{Databox}} == Ndụ na ọrụ == Ali Diallo gara ọtụtụ ụlọ akwụkwọ nkuzi n'oge akwụkwọ ya, akwụkwọ ụlọ akwụkwọ ndị nkuzi Nktị Nktị na Tillabéri, nke na-anabata ịtịta nwata n'oge ahụ dị ka ụmụ akwụkwọ.  Ọ gara na Mahadum Dakar, ebe ọ ngo kemistri na bayoloji wee wee akara akara ugo ịhọrọ doctorate na etinyere microbiology na 1978, yana Mahadum Sayensị na Teknụzụ nke Languedoc na Montpellier, nke o matsayin doctorat d'État na etinyere entomology na 1991 <ref name="IdrissaDecalo2012">{{Cite book|author=Abdourahmane Idrissa|title=Historical Dictionary of Niger|url=https://books.google.com/books?id=GFFjEMjKrWkC|date=1 June 2012|publisher=Scarecrow Press|isbn=978-0-8108-7090-1}}</ref> . Ọ la dị iche na Niger ka ọ ichee ihe gbasara bayoloji na Mahadum Abdou Moumouni, [1] ọrụ nke ọ were na mbụ na 1978. Ọ rụkwara ọrụ n'ibu ọrụ n'ibu akwụkwọ ahụ;  site na 1987 ruo 1993 ọ bụ director nke ụkpụrụ, site na 1993 ruo 1995 osote rector, na site na 1999 ruo 2005 rector.  Ọ bụ onye minista na-ahụ maka njikọ mba na 1995 na 1996, wee jee ozi dị ka osote onye isi oche nke Mahadum Virtual Africa site na 2002 ruo 2004 <ref name="Behnke2007">{{Cite book|author=Alison Behnke|title=Niger in Pictures|url=https://archive.org/details/nigerinpictures00behn|date=15 December 2007|publisher=Twenty-First Century Books|isbn=978-0-8225-7147-6|pages=[https://archive.org/details/nigerinpictures00behn/page/70 70]–}}</ref>Ọ bụ onye so na ọdụ nke Institut de recherche pour le développement na NGO Aide et Action, na site na 1999 ruo 2004 na-elekọta Forum for African Women Educationalists, nke Niger isi isi ya ntọala ntọala.  Ali Diallo enwetala ọtụtụ nri sitere na France n'oge ọrụ ya, pịa Ordre des Palmes Académiques, nke ọ bụ onye isi, maka mmezu ọrụ ya.  [1] Ọ bụrụ onye na-eme ihe ike na Niger, na-ekwu maka mkpa ọ dị ichebe maka ụmụ anụmanụ. == Ntụaka == {{Reflist}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] {{DEFAULTSORT:Ali Diallo, Bouli}} 1528dutbswvhzf0bqoq94442j551u32 Patricia Okafor 0 38818 729227 154521 2026-09-29T22:12:41Z ~2026-52574-37 66681 added {{DEFAULTSORT}} and {{databox}} 729227 wikitext text/x-wiki   {{Databox}} <ref name="paralympic_bio">{{Cite web|url=https://www.paralympic.org/patricia-okafor|title=Patricia Okafor|work=paralympic.org|accessdate=24 January 2020|publisher=[[International Paralympic Committee]]}}</ref>Patricia Okafor bụ onye Naijiria na-ebuli elu ike.  [1] Ọ nọchitere anya mmiri na afọ 2000 nke Paralympics nke emere na Sydney, Australia wee nweta ihe nrite ọla edo na mmemme ụmụnwanyị dị kilogram 67.5 == Ntụaka == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Okafor, Patricia}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] ns2mrnpspltrc7981pramzgot561ijl Phatiah 0 38823 729216 198655 2026-09-29T21:34:06Z ~2026-52574-37 66681 added {{DEFAULTSORT}} 729216 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Fatiah Kanyinsola Ojediran|image=|alt=|caption=|birth_date={{birth date and age|2008|08|26|df=y}}|birth_place=Omole, [[Lagos State, Nigeria]]|other_names=Phatiah, Phatiah music.|occupation=Singer, Songwriter|nationality=[[Nigerian]]|spouse=}} Fatiah Kanyinsola Ojediran (amuru Ọgọst 26, 2008) bụ onye Naijiria na-agụ abụ na onye na-ede abụ, nke amara aha ya dị ka Phatiah, egwu Phatiah. == Agụmakwụkwọ == Akwụkwọ ya dị ka Fatiah Kayinsola Ojediran na August 26, 2008, na Lagos State, Nigeria.  Ọ gara ụlọ akwụkwọ Starfield dị na Lagos maka njikọ praịmarị na nke obere nwaịrị ya, ma gakwaa n' akwụkwọ akwụkwọ Ifako International School ka ọ gaa n'ihu na onyeisi Senior Senior == Ọrụ == Mgbe ọ dị afọ ise, Fatiah gosipụtara mmasị dị ukwuu n'egwú ma mee ya n'ihu n'ihu n'ịkpọ egwu egwu ndị a ma ama, dịka o kwupụtara mmasị ya ịghọ onye na-egwu egwu nke ga-emetụta ndị mmadụ nke ọma n'egwú ya. <ref>{{Cite web|url=http://newsexplorersng.com/unveiled-phatiah-kanyinsola-nigerias-new-face-of-music/|title=Unveiled!!! Phatiah Kayinsola, Nigerians new face of music|work=newsexplorersng.com|date=30 August 2019|language=en-US|accessdate=2020-05-16|archivedate=2022-12-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221208120915/http://newsexplorersng.com/unveiled-phatiah-kanyinsola-nigerias-new-face-of-music/}}</ref> N'ịbụ ndị kwupụtaworo ọchịchọ ya, ndị mụrụ ya malitere inye ya ohere iji gosipụta nkà ndị mkpọrọ ya maka oriri ọha. Nna ya onye ọchụnta ego na-azụ ahịa egwu Naijiria duru ya ma kụziere ya ihe wee bịanye aka na ya n'okpuru ụlọ ọrụ njikwa ya Climax Entertainment na 2019. <ref>{{Cite web|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2020/05/22/11-year-old-phatiah-reviving-conscious-afropop-garnering-accolades/|title=11 year old Phatiah reviving conscious afropop garnering accolades|date=2019-01-04|work=thisdaylive.com|language=en-GB|accessdate=2020-04-08}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://guardian.ng/life/phatiah-mission-to-reposition-pop-music/|title=Phatiah on a mission to reposition pop music|date=2020-01-04|work=guardian.ng|language=en-GB|accessdate=2020-04-08|archivedate=2020-05-31|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200531115143/https://guardian.ng/life/phatiah-mission-to-reposition-pop-music/}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.independent.ng/phatiah-makes-plea-for-children-with-new-single-leaders-of-tomorrow/|title=Phatiah makes plea for children with new single, leaders of tomorrow|work=independent.ng|language=en-US|accessdate=2020-02-15}}</ref>Ọ pụtarasiri egwuregwu ugboro ike ka ha weta egwu zuru oke maka maka ndị o kwuru na ha ga-eme n'abụ n'abụ ya "Ndị ndu echi" na ndị na-abụta uche ọha na eze n'ọhụụ ụfọdụ n'ụzọ ga-ezute  .  ebumnobi UNICEF == Ihe ngosi == N'August 2018, egwu akpọrọ "Education" nke ewepụtara na ụlọ ọrụ Climax Entertainment na August 2018. Ọrụ ya bụ: Ihe nrite, Nhọpụta na nnabata * Enya Kid Artiste nke afọ 2019 * Bilie O Nigeria Nwata kacha pụta ìhè na Philanthropy nke afọ 2018 * Cool Wealth Kid Artiste nke afọ onyinye 2019 * Enya award Kid Entertainer Year 2020 == Ntụaka == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Phatiah}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] hvl8wwhwk56vcc0fno7uioo9ukjuzl2 Philips Idogho 0 38824 729215 452242 2026-09-29T21:31:58Z ~2026-52574-37 66681 added {{DEFAULTSORT}} and {{databox}} 729215 wikitext text/x-wiki {{Databox}} <ref>{{Cite web|url=https://www.vanguardngr.com/2013/02/my-parents-gave-out-my-daughters-for-marriage-before-they-are-22-yrs-mrs-idogho/|title=My parents gave out my daughters for marriage before they are 22 yrs – Mrs Idogho|date=2013-02-22|work=Vanguard|accessdate=2018-09-12}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.vanguardngr.com/2012/02/the-secrets-of-auchi-polys-rating-as-nigerias-best-polytechnic-by-rector/|title=The secrets of Auchi Poly’s rating as Nigeria’s best polytechnic, by Rector|date=February 29, 2012|work=Vanguard|accessdate=2018-09-12}}</ref> Philipa Idogho bụ onye nkwado nkwado Naijiria, bụ onye isi oche nke Auchi Polytechnic, Auchi Edo State .  [1] n'etiti 2008 na 2016. Ọ bụ onye isi oche mbụ nke ụlọ ọrụ ahụ, akwara na ọ na-abụ ọrụ dị ukwuu n'ahụkwalite ikike na ikike ọrụ n'ime ụlọ akwụkwọ n'oge Chicago ya.<ref>{{Cite web|url=http://dailypost.ng/2013/08/17/federal-polytechnic-auchi-ranked-best-in-africa/|title=Federal Polytechnic, Auchi ranked best in Africa|date=February 17, 2013|work=Dailypost.ng|accessdate=2018-09-12}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://allafrica.com/stories/201412152555.html|title=Nigeria: The Iron Lady, Auchi Poly and the Mechatronic Equipment|date=December 14, 2014|work=allAfrica.com|accessdate=2018-09-12}}</ref> == Ndụ mmalite na agụmakwụkwọ == Idogho bu nwa akwukwo nke Auchi Polytechnic, Auchi, Edo State.  [1] O nwere nzere nzere Masters na Educational Management na Mahadum Benin, yana nzere doctorate na ọkọlọtọ sitere na Mahadum Ambrose Alli<ref>{{Cite web|url=http://staff.auchipoly.edu.ng/node/profiles/dr-mrs-philipa-omamhe-idogho/|title=DR (MRS) PHILIPA OMAMHE IDOGHO|work=Auchi Poly|accessdate=2018-09-12}}</ref> == Ọrụ == <ref>{{Cite web|url=https://www.pulse.ng/news/local/dr-momodu-sanusi-jimah-now-substantive-rector-for-auchi-poly-id8076743.html|title=President appoints Rector for Auchi Poly|date=2018-03-06|work=Pulse|accessdate=2018-09-12|archivedate=2018-05-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180507200520/http://www.pulse.ng/news/local/dr-momodu-sanusi-jimah-now-substantive-rector-for-auchi-poly-id8076743.html}}</ref>Site na 2008 ruo 2016, Idogho bụ onye isi oche nke Auchi Polytechnic, Auchi Edo State.  [1] Usoro ụzọ ya n'ịhụ na ụlọ akwụkwọ dị emewo ka a katọọ ya n'etiti ụfọdụ ndị nwe ike na ụlọ akwụkwọ ahụ.  [2] [3] [4] Dr Momodu Sanusi Jimah nọchiri ya n'onwe, tupu Gregala Muhammadu Buhari họpụta ya n'afọ 2018 == Ntụaka == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Idogho, Philips}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] rbepu6h9lcjzro6eyc9xuzcd0er9gb9 Precious Okoye 0 38825 729212 686864 2026-09-29T21:29:21Z ~2026-52574-37 66681 added {{DEFAULTSORT}} 729212 wikitext text/x-wiki [[Faịlụ:Precious Okoye.jpg|thumb|Precious Okoye]]   <ref>{{Cite web|title=Precious Okoye represents Nigeria at Miss Polo Int'l pageant in Dubai tomorrow|url=https://www.vanguardngr.com/2019/09/precious-okoye-represents-nigeria-at-miss-polo-intl-pageant-in-dubai-tomorrow/|author=Juliet|first=Ebirim|date=13 September 2019|work=[[Vanguard (Nigeria)]]|accessdate=18 May 2020}}</ref>Precious Okoye {{Audio|Ig-Precious Okoye.ogg|Audio}} // ⓘ</link> ( gbasara 17 Febrụwarị 1995) bụ ihe nlere na onye ọchụnta ego nke Naijiria, ọ bụ onye nweburu aha ibe mara mma na onye meri Miss Polo Nigeria 2019 pageantry == Ọrụ == Ọ nkiri ime ihe ngosi na 2013 na Lagos.  Na 2017, ọ meri ihu Black Opal Nigeria<ref>{{Cite web|title=Highlights Of The Black Opal Tea Party|url=https://guardian.ng/life/highlights-of-the-black-opal-tea-party/|author=Njideka|first=Agbo|date=20 December 2017|work=[[The Guardian (Nigeria)]]|accessdate=18 May 2020|archivedate=31 December 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181231115221/https://guardian.ng/life/highlights-of-the-black-opal-tea-party/}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Waje, Uriel, More Celebs Turn Up For Black Opal's Tea Party|url=https://acceleratetv.com/wip/?p=60571|author=Oluwatoyin|first=Adeleye|date=14 December 2017|accessdate=18 May 2020}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Precious Okoye set to represent Nigeria at Miss Polo International 2019|url=https://punchng.com/precious-okoye-set-to-represent-nigeria-at-miss-polo-international-2019/|date=11 September 2019|work=[[The Punch]]|accessdate=18 May 2020}}</ref>Echiri ya okpueze onye mmeri na eze akara nke akara 2019 nke Miss Polo Nigeria nke emere na Lagos, Nigeria na 24th Julaị, 2019. [1] Ihu ibe a dọtara ndị ndu iri atọ na ise onye ọlụ na- arịa anya steeti ọ àlà, 2019.  na ụdị <ref>{{Cite web|title=Precious Okoye Represents Nigeria At Miss Polo Int'l Pageant In Dubai Tomorrow|url=https://www.independent.ng/precious-okoye-represents-nigeria-at-miss-polo-intl-pageant-in-dubai-tomorrow/|author=Rotimi|first=Agbana|date=13 September 2019|work=[[Independent Nigeria (Lagos newspaper)]]|accessdate=18 May 2020}}</ref> === Miss Polo International === <ref>{{Cite web|title=2019 Contestants|url=https://www.polointernational.org/2019-contestant/|date=2019|work=polointernational.org|accessdate=18 May 2020}}</ref>Precious nọchitere anya Naijiria na akara Miss Polo International 2019, nke emere na 14 September 2019 na Jumeirah Zabeel Saray, Dubai, ebe ọ meri aha Miss Polo Africa [1] wee tinye n'elu 5. [2] Ndị isi anya 23 na ụdị  sitere na mba ndị ọzọ gbara aka na ibe akwụkwọ == Ntụaka == {{Reflist}} [[Òtù:Ndị Igbo]] {{DEFAULTSORT:Okoye, Precious}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] tqhsepb8gzp9utkms1boifrufre8vxn Princess Brun Njua 0 38826 729211 154539 2026-09-29T21:27:53Z ~2026-52574-37 66681 added {{DEFAULTSORT}} 729211 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|image=|caption=in 2015}} Princess Brun Njua (-ọnụ 26 Jenụwarị 1986) bụ onye omere na ihe nlere anya nke Cameroon mụrụ ihe nrite.  [1] Ọ bịara bụrụ onye a ma na 2014 mgbe ọ nọmba na usoro ITV TV a ma ama Onyeikpe Rinder .  Ọ bụ onye nnata ihe nrite BEFFTA [2] nke ọmeri azụ na 2016. == Ndụ mbido == Brun Njua (nke a ka dị ka Brunhilda Njua) akwụkwọ na 26 January 1986 [1] na Kom, nke dị na mpaghara ugwu ihie nke Cameroon .  Ndị nche Brun nwụrụ n'ihe ụgbọ ala mgbe ọ dị afọ 14, ọ nwekwara ike imeri onwe ya. == Ọrụ == <ref>{{Cite web|url=http://africandazzle.com/index.php?p=1701&more=1&c=1&tb=1&pb=1/|title=London Based Nollywood Filmmaker Taken To Court by a Nollywood Actress/Model|publisher=africandazzle|accessdate=15 November 2015}}</ref>Na 13, Brun kwuru ime ihe nkiri na Church Plays.  Ngosipụta mmetụta mbụ ya bụ na usoro ITV TV Onyeikpe Rinder {{DEFAULTSORT:Njua, Princess Brun}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] nlvoo8p3q3rllgp2bo79r8ld5uokbff Priscilla Agera 0 38829 729209 631409 2026-09-29T21:25:12Z ~2026-52574-37 66681 added {{DEFAULTSORT}} 729209 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Priscilla Agera|image=|image_size=|caption=|birth_name=|birth_date={{birth-date and age|8 August 1978}}|birth_place=|death_date=|death_place=|death_cause=|other_names=|known_for=|education=|employer=Nigeria Customs Women Volleyball Team 2020 - 2021|occupation=volleyball player 2018 - 2019|spouse=|partner=|children=|parents=|relatives=|signature=|website=|footnotes=|nationality=Nigerian}} Priscilla Agera bụ onye egwu , bụ onye gbara n'otu egwuregwu, na ndị otu egwuregwu, ụmụnwanyị, <ref>{{Cite web|title=Priscilla Agera » clubs :|url=https://women.volleybox.net/priscilla-agera-p28471/clubs|accessdate=2023-03-20|work=Women Volleybox|language=en|archivedate=2023-03-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230320192959/https://women.volleybox.net/priscilla-agera-p28471/clubs}}</ref> == Mmezu == Priscilla gbara n'otu egwuregwu volleyball "b" nke Beach maka otu egwuregwu ọgụ ụmụ mba Nigeria Ọ so na ndị otu meri South Africa iji ihe nrite ọla edo n'asɔmpi 2015 nke 11 nke All Africa na Congo.  [1] [2] Ọ so na otu ndị meri agba nke atọ na African Women Beach Volleyball 2016 Olympic Qualifiers na Jabi Lakeside, Abuja<ref>{{Cite news|title=Nigeria wins 3rd place in Women Beach Volleyball|url=https://www.premiumtimesng.com/sports/nigeria-sports-news/201931-nigeria-wins-3rd-place-women-beach-volleyball.html|accessdate=2023-03-20|work=www.premiumtimesng.com}}</ref> Ọ so na otu ụmụ Customs Nigeria bụ ndị isi n'awụmpi egwuregwu egwuregwu ụmụ amị Afrịka nke afọ 2019 na Cairo, Egypt <ref>{{Cite web|author=NNN|date=2019-03-16|title=Africa Club Championship: Nigeria Customs women volleyball team pummel USFA of Burkina Faso|url=https://nnn.ng/africa-club-championship-nigeria-customs-women-volleyball-team-pummel-usfa-of-burkina-faso/|accessdate=2023-03-20|work=NNN|language=en|archivedate=2023-03-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230320192548/https://nnn.ng/africa-club-championship-nigeria-customs-women-volleyball-team-pummel-usfa-of-burkina-faso/}}</ref> == Ntụaka == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Agera, Priscilla}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] cccfq238otyh7ui2h88cndrd4jkcdgj Priscilla Kuye 0 38831 729207 154548 2026-09-29T21:22:55Z ~2026-52574-37 66681 added {{DEFAULTSORT}} 729207 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Priscilla Kuye<!-- use common name/article title -->|image=<!-- filename only, no "File:" or "Image:" prefix, and no enclosing [[brackets]] -->|caption=|birth_name=<!-- only use if different from name -->|birth_date={{Birth date and age|1940|08|18}}|birth_place=|death_date=<!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (DEATH date then BIRTH date) -->|death_place=|nationality=Nigerian|education=[[University of London]]|other_names=|children=|occupation=Lawyer|known_for=First and only Female President of the [[Nigerian Bar Association]]}} <ref>{{Cite news|author=Adeboye|first=Olukemi|title=My two most challenging cases – Priscilla Kuye|url=https://www.thepointng.com/my-two-most-challenging-cases-priscilla-kuye/|accessdate=20 November 2020|publisher=The Point|date=27 December 2016}}</ref>Dame Priscilla Olabori Kuy e (amuru 18 August 1940) bu onye okaiwu Naijiria na onye bu onye mbu na otu onye isi nwanyi nke otu ndi omeiwu Naijiria (1991-1992).  [1] O jere ozi na Nigerian Bar Association (NBA) dị ka onye ike ego nke mba, 3rd Vice, 2nd Vice and 1st Vice President, tupu ọ ihe onye mbụ na mbụ onye isi oche nke Nigerian Bar Association.  Ọ bụ onye eziokwu otu ahụ site na 2004 ruo 2019. [2] Pope John Paul nke ndị gbara ya mma na 1981. [3] Kuye bụkwa onye bụbu osote onye isi oche nke ụlọ nke Naijiria na ọrụ.  Ọ bụkwa onye isi oche nke ụlọ ọrụ nke Naijiria-American, na onye isi oche mpaghara mbụ nke International Federation of Women Lawyers for Africa na Nigeria n'etiti 1979 na 1981. Ọ bụ onye otu ndụ nke Body of Benchers ma bụrụ onye isi oche  , Kọmitii Na-ahụ Maka Ihe Ndị Ruuru Mmadụ nke NBA .  Na 1993, a azụ ya osote onye isi oche nke Association Lawyers Association.  O hiwere Priscilla O. Kuye na ụlọ ọrụ, ụlọ ọrụ iwu ya na 1970. Enyere ya oche na Ndị mmadụ ikpe Mkpegharị na 1992 mana ọta ahụ ahụ. Kuye mụrụ onye High Chief Omowale Kuye, Otun Olubadan nke Ibadanland.  Ha nwere nwa nwoke, Ademola, na otu nwa ndidi, Onikepo, bụ onye ọka iwu na onye nta siri na-arụ ọrụ ugbu a dị ka Editor of This Day Law == Ntụaka == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Kuye, Priscilla}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] fcw5s1zfkhdi6rfh1t0w66noj8wj0fy Kendra Oluchi Etufunwa 0 38833 729204 722048 2026-09-29T21:20:12Z ~2026-52574-37 66681 added {{DEFAULTSORT}} 729204 wikitext text/x-wiki {| class="infobox biography vcard" ! colspan="2" class="infobox-above" style="font-size:125%;" |<div class="fn" style="display:inline-block">Kendra Divine Etufunwa</div> |- ! class="infobox-label" scope="row" |A mụrụ ya | class="infobox-data" |<span style="display:none">(<span class="bday">1993-06-28</span>) </span>28 June 1993 (afọ 30) <span class="noprint ForceAgeToShow"> (Ọ dị afọ 30) &nbsp;</span> |- ! class="infobox-label" scope="row" |Ọrụ (s) | class="infobox-data role" |Ihe Omume Onye na-eme ihe nkiri, onye ndụmọdụ ejiji na ịma mma.<br /><br /> |- | colspan="2" class="infobox-full-data" |<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>'''Ihe ọmụma maka ihe nlereanya''' |- ! class="infobox-label" scope="row" |Ogologo | class="infobox-data" |5 ft 10 in (1.78 m) &nbsp;&nbsp;&nbsp; |- ! class="infobox-label" scope="row" |Agba ntutu | class="infobox-data" |Brown |- ! class="infobox-label" scope="row" |Agba anya | class="infobox-data" |Brown/gray |- ! class="infobox-label" scope="row" |Ụlọ ọrụ | class="infobox-data agent" |Ụdị ndị isi (n'oge gara aga) Ice Models Worldwide Moonyeenn Lee Associates<br /> |} '''Kendra Oluchi Etufunwa''' bụ onye Naijiria na-eme ihe nkiri, nke a maara nke ọma maka ọrụ ya na usoro ihe nkiri TV nke M-Net bụ Jacob's Cross . <ref>{{Cite news|url=http://www.sowetanlive.co.za/entertainment/2011/07/01/kendra-joins-top-film-actors|title=Kendra joins top film actors|accessdate=2017-12-20|language=en-US|archive-date=2016-03-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305123748/http://www.sowetanlive.co.za/entertainment/2011/07/01/kendra-joins-top-film-actors|url-status=dead}}</ref> E gosipụtara ya na akwụkwọ ndị dị elu dị ka magazin Elle nke South Africa na Glamour (SA) ma gosipụta ya na mgbasa ozi maka ụdị dị ka Castle Milk Stout, Pepsodent na Knorr. N'ọnwa Machị afọ 2012, ụlọ ọrụ teknụzụ Intel dị na [[Kenya]] na Naijiria họpụtara Etufunwa dị ka onye nnọchi anya akara maka ngalaba ndụ ha. <ref>[http://www.ameyawdebrah.com/jacobs-cross-star-kendra-etufunwa-chosen-as-intel-ambassador-for-nigeria-and-kenya/ "Jacob’s Cross star, Kendra Etufunwa chosen as Intel Ambassador for Nigeria and Kenya"], Ameyaw Debrah, 23 March 2012.</ref> == Oge ọ malitere == Kendra tolitere na mpaghara Lagos, Lagos State, Nigeria, ya na nne ya na nwanne ya nwanyị. Kendra bụ nwa nwanyị nke onye ọchụnta ego na onye na-echekwa ego lara ezumike nká. Ọ gụrụ agụmakwụkwọ ahụike na ahụike na [[Mahadum nke Ȯra Delta, Abraka|Mahadum Delta State (Abraka Campus)]] . Etufunwa gara n'ihu na agụmakwụkwọ ya site na ịdebanye aha maka ọmụmụ afọ abụọ na ndị ọrụ mmadụ na London School of Business, nke dị na Johannesburg, South Africa. == Ọrụ == N'oge 2006 Lagos auditions maka Most Beautiful Girl in Nigeria (''MBGN'') pageant, onye nnọchi anya chọpụtara ya, ma site n'ebe ahụ, ọ malitere ọrụ ya na ime ihe ngosi. N'ịbụ otu n'ime ndị na-achọsi ike na Naịjirịa, ọ nwetara ọrụ nlekota maka Diamond Bank ma họrọ ya ka ọ bụrụ otu n'etiti ndị na-ese onyinyo 26 pụtara na M-Net's Deal or No Deal TV game show. Mpụta mbụ ya na mbipụta bụ ịkekọrịta mkpuchi nke magazin West African True Love na onye na-eme ihe ngosi telivishọn Bekee na onye bụbu onye na-agba bọọlụ John Fashanu. N'ọnwa Ọktoba n'afọ 2011, ndị na-emepụta ihe nrite hip-hop kpọrọ Kendra ka ọ nye onyinye na "Hip-Hop" World Awards. <ref>{{Cite web|url=http://www.bellanaija.com/2011/10/24/bn-red-carpet-fab-2011-headies/|title=BN Red Carpet Fab: The 2011 Headies - Hip Hop World Awards - BellaNaija|work=www.bellanaija.com|language=en-US|accessdate=2017-12-20}}</ref> mere ya na Naịjirịa. <ref>Boniswa, [https://web.archive.org/web/20120523182937/http://www.jucyafrica.com/africa-international-hair-extravaganza-launch "Africa International Hair Extravaganza Launch"], Jucy. Retrieved 18 May 2012.</ref> Mee 17, 2012, a mara ọkwa Etufunwa dị ka onye nnọchi anya maka International African Hair Expo . [1] === Johannesburg === N'afọ 2007, Kendra kwagara Johannesburg, South Africa. Ọ bụ onye ndu na mgbasa ozi TV; Clorets Gum, Cell C - netwọk mkpanaka na Knorr Cubes, Castle lite beer, Eclairs candy. Ọ rụrụ ọrụ na foto maka Cosmopolitan, Elle ma pụta na mgbasa ozi maka Ihe na-esi ísì ụtọ Lacoste nke gosipụtara na magazin Glamour (SA). Etufunwa agagharịla n'okporo ụzọ n'izu ejiji dị iche iche e mere na South Africa na gburugburu ụwa, <ref>[http://yomzansi.com/2012/04/20/fabrosanz-winter-collection-fashion-show "FabroSanz Winter Collection fashion show"], Yomzansi, 20 April 2012.</ref> Nke a ma ama na ihe ngosi maka onye mmepụta a ma ama nke UK - Karen Millen. === Obe Jekọb === Mgbe nọ ezumike, ndị na-emepụta usoro ihe nkiri Jacob's Cross TV nke MNET kpọrọ Kendra ka ọ bịa maka nyocha iji rụọ ọrụ na nkwado nke nwa nwanyị mmụọ ozi n'ehihie, na onye ọjọọ na-anwale ọnwụnwa n'abalị. Ọrụ Kendra masịrị ndị <ref>{{Cite web|url=http://beta.mnet.co.za/mnetvideo/BrowseVideo.aspx?ChannelId=44&vid=38453|title=All Access Interview with Kendra Etunfunwa|accessdate=2012-05-03|archiveurl=https://archive.today/20120701153401/http://beta.mnet.co.za/mnetvideo/BrowseVideo.aspx?ChannelId=44&vid=38453|archivedate=2012-07-01}}</ref>-emepụta ihe, n'oge na-adịghị anya mgbe a bịanyere aka na ya maka oge ọzọ ka ọ bụrụ onye na-eme ihe nkiri. === Telivishọn na ihe nkiri === Kendra dọtara anya ndị nduzi mba ụwa nke mmepụta Nchọpụta, Inside Story, na-agbaso [http://www.insidestorythemovie.org/?q=the-film/cast ''Akụkọ n'ime''] nwa agbọghọ hụrụ n'anya ma na-emeso nsogbu ndụ na mbelata Nje HIV. A tọhapụrụ Inside Story nye ndị na-ege ntị South Africa na Disemba 2011 na ndị na-ekiri mba ụwa na Washington, D.C., na United States na Jenụwarị 2012. <ref>[https://web.archive.org/web/20130218192017/http://corporate.discovery.com/discovery-news/inside-story-makes-world-premiere-on-world-aids-da/ "'Inside Story' Makes World Premiere on World AIDS Day, Combines Entertainment & Education in Fight Against HIV/AIDS"], Discovery Communications, 1 December 2011.</ref> == Edensibia == {{Reflist|30em}} <ref>[https://web.archive.org/web/20130218192017/http://corporate.discovery.com/discovery-news/inside-story-makes-world-premiere-on-world-aids-da/ "'Inside Story' Makes World Premiere on World AIDS Day, Combines Entertainment & Education in Fight Against HIV/AIDS"], Discovery Communications, 1 December 2011.</ref> <ref>[https://web.archive.org/web/20130218192017/http://corporate.discovery.com/discovery-news/inside-story-makes-world-premiere-on-world-aids-da/ "'Inside Story' Makes World Premiere on World AIDS Day, Combines Entertainment & Education in Fight Against HIV/AIDS"], Discovery Communications, 1 December 2011.</ref> {{DEFAULTSORT:Etufunwa, Kendra Oluchi}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] h241l16yhmryis0q29l7wa2l68rg193 Martha Bodunrin 0 38834 729198 211540 2026-09-29T21:17:29Z ~2026-52574-37 66681 added {{DEFAULTSORT}} and {{databox}} 729198 wikitext text/x-wiki {{Databox}} {{Infobox person|website=}} Martha Bodunrin (akpan 1952) bụ onye ike ndị soja Naijiria.  Ọ bụ onye otu People's Democratic Party na ndị Nnọchiteanya == Ndụ == A mụrụ Bodunrin na 1952. Ọ ruru eru dị ka onye nkuzi na 1971. <ref name=":0">{{Cite web|title=Celebrities 28 04 13|url=https://issuu.com/dailynwatch/docs/celebrities_28-04-13/5|work=Issuu|language=en|accessdate=2020-05-05|archivedate=2021-08-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210810121542/https://issuu.com/dailynwatch/docs/celebrities_28-04-13/5}}</ref> <ref>{{Cite news|author=Nossiter|first=Adam|date=2010-03-09|title=Ravaged Nigerian Village Is Haunted by Latest Massacre|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2010/03/10/world/africa/10nigeria.html|accessdate=2020-05-05}}</ref>O onye na People's Democratic Party ma bụrụ onye ndoro-ndoro ochichi ha.  [1] N'afọ 2010 ọ bụ onye otu ụlọ omebe iwu mgbe ogbugbu mere n'ime obodo ndị dị na gburugburu obodo Jos .  Ọtụtụ mmadụ gburu mgbe e gburu ndị okenye na ngosi.  Bodunrin jiri ime ihe ike ịgbanwe ọnọdụ nke Rwanda N'afọ 2011, mgbaàmà ya ọzọ ka ọ bụrụ ndị nwe Ndị Nnọchiteanya .  Ụmụnwa ndị ọzọ a ụnya n'afọ ahụ asị Folake Olunloyo, Maimunat Adaji, Suleiman Oba Nimota, Betty Okogua-Apiafi, Rose Oko na Nkoyo Toyo.<ref name="shape">{{Cite web|title=Women who will shape Seventh National Assembly|url=https://www.vanguardngr.com/2011/06/women-who-will-shape-seventh-national-assembly/|date=2011-06-06|work=Vanguard News|language=en-US|accessdate=2020-05-03}}</ref> Mgbu ndị ahụ ahụ dọtara uche mba ụwa na Bodunrin dị onye njikere.  [1] Bodunrin itinyela aka n'ịkwado ndị omeiwu iji sọpụrụ 2000 ya na echiche nke ndị ikpe Mpụ Mba Nile nke ga-enwe ikike ime ihe mpụ amụ mmadụ.<ref>{{Cite web|title=Nigeria - Campaign for the Rome Statute of the ICC - Africa - Campaign for the Rome Statute of the ICC|url=https://www.pgaction.org/ilhr/rome-statute/africa/nigeria.html|work=www.pgaction.org|accessdate=2020-05-05}}</ref> == Ntụaka == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Bodunrin, Martha}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 53mhk7iwbgryf60603kdhlthylelhpm Marie Ebikake 0 38835 729195 154554 2026-09-29T21:14:29Z ~2026-52574-37 66681 added {{DEFAULTSORT}} and {{databox}} 729195 wikitext text/x-wiki {{Databox}} <ref>{{Cite news|author=Ogbonnaya|first=Roland Oby|date=28 October 2022|title=Bayelsa: Hon. Ebikake Lauds Atiku, Emmanuel For Donations To Flood Victims|work=Independent|url=https://independent.ng/bayelsa-hon-ebikake-lauds-atiku-emmanuel-for-donations-to-flood-victims/|accessdate=1 May 2023}}</ref>Marie Enenimiete Ebikake bụ onye ikendọrọ Naijiria na onye otu ụlọ omebe iwu nke iri sitere na Brass-Nembe Federal Constituency.  Onye otu People's Democratic Party, PDP Ebikake bụbu kọmishana na-ahụ maka njem na Bayelsa steeti <ref>{{Cite web|date=2023-02-06|title=Monarch blesses Ebikake during campaign visit|url=https://www.newtelegraphng.com/monarch-blesses-ebikake-during-campaign-visit/|accessdate=2023-05-01|work=New Telegraph|language=en-US}}</ref> == Ọrụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị == <ref>{{Cite news|date=25 August 2015|title=Bayelsa to probe former transport commissioner|work=The Nation|url=https://thenationonlineng.net/bayelsa-to-probe-former-transport-commissioner/|accessdate=1 May 2023}}</ref>Ebikake jere ozi na ọdịiche Gọvanọ Seriake Dickson dị ka kọmishana na-ahụ maka njem ụgbọ njem site n'afọ 2012 ruo 2015 mgbe ewepụrụ ya n'ọkwa ya n'ihi ebubo eboro ya na ya na-eje ozi Louiseala Naijiria bụ Patience Jonathan nke aka na mgba  ụzọ nhọpụta Gọvanọ Dickson nke ugboro abụọ ma mee ka ọ nọchie ya.  ya na Waripamowei Dudafa nyere Onye isi ala Goodluck Jonathan ọbịa ụlọ.  [1] Ebikake bụ onye nhazi otu PDP Unity Group, PUG, ma sị na o ji ikpo okwu were ọrụ megide Dickson.  A kọkwara na arọ ya n'otu oge na-ekwu na "Dickson ụbọchị ike ịbụ ndị ọzọ" ka ọ ka na-eje ozi na ọzọ ya dị ka onye kọmishọna Ebikake gbara Nembe/Brass Federal Constituency na 9th House of representatives na 2019 na tiketi PDP mana ọ meri na onye na-azọ ọkwa All Progressives Congress, APC Israel Sunny-Goli onye ikike vootu 41,150 ebe Ebikake ikike vootu 19,279.  Ọ gbara aka na isi mmalite aka ahụ n'ịkụkụ icon aka ruo n' ike ikpe mkpegharị mana o nweghachighị ikike ahụ ka ewepụrụ atụ ya maka ọzụzụ akwụkwọ.  [1] [2] Ọ gbara ọsọ ọzọ na 2023 na tiketi otu pati (PDP) wee merie Israel Sunny-Goli n'Ịdị bụ onye meri ya na 2019</link><sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[wikipedia:Tinye edensibịa|<span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2023)">a chọrọ nkọwa</span>]]'' &#x5D;</sup> == Ntụaka == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Ebikake, Marie}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] qu4o2nwtwz59bx77qb7qeh2bqgiamng Mariam Masha 0 38836 729192 154555 2026-09-29T21:11:17Z ~2026-52574-37 66681 added {{DEFAULTSORT}} and {{databox}} 729192 wikitext text/x-wiki {{databox}} Mariam Temitope Masha bụ nnukwu onye ndọrọndiche nye onye isi ala Federal Republic of Nigeria n'ihe gbasara mmadụ .  Tupu nhọpụta ahụ, ọ bụ ọrụ dị ka onye sereiche dị elu n'ịhụala ihe gbasara ndị ịchụpụrụ n'ime obodo .  [1] Ọ rụkwara ọrụ dị ka onye na-akwụ ụgwọ maka osote onye isi ala na mmemme North-East .  Ọ bụ onye otu n'ime ndị isi oche nke mmadụ ise maka North East Children's Trust (NECT), ebe ọ na-eje ozi dị ka ike ukwu, [2] na onye nkuzi na African Leadership Center (ALC) nke King's College  London<ref>{{Cite web|url=https://africanleadershipcentre.org/|title=The African Leadership Centre a joint initiative of King's College London and the University of Nairobi|work=africanleadershipcentre.org}}</ref> == Ndụ onwe onye na agụmakwụkwọ == <ref>{{Cite web|date=2022-05-01|title=Women You Should Know: Mariam Temitope Masha • Connect Nigeria|url=https://articles.connectnigeria.com/women-you-should-know-mariam-temitope-masha/|accessdate=2022-06-21|work=Connect Nigeria|language=en-GB}}</ref>egwuregwu Masha na Lagos State .  Ọ lụola ọrịa, shankwa ụmụ abụọ.  Masha matsayin nzere bachelọ nke ịwa ahụ eze na Mahadum Lagos, Lagos State, na 2000. Afọ atọ ka e ịhụ, ọ apon Master of Public Health (MPH) site na Johns Hopkins Bloomberg School of Public Health .  N'afọ 2013, Masha ọrụ Archbishop Desmond Tutu Leadership Fellow, [1] na 2015 ọ diploma diploma na nhazi saịtị na Mahadum Oxford == Ọrụ == Mgbe ọ ọmụmụ akwụkwọ mbụ, Masha shugaban ọrụ dị ka onye ọrụ ụlọ eze na Lagos University Teaching Hospital .  Mgbe ahụ, ọ gara United States ịga akara akara ugo juru post doctoral site na Johns Hopkins Bloomberg School of Public Health.  N'ebe ahụ, o mere cali bụ isi ibu ọrịa sitere na ahụ okporo ụzọ na Sub Saharan Africa, na South Asia.  Ọ la rest na Naijiria ebe ọ jere ozi dịka onye dị ukwu maka Arrive Alive Road Safety Initiative wee bụrụ onye mmalite ụwa nke Healthtù Ahụ Ike (wa (WHO) [1] na-eje ozi okporo ụzọ na Nigeria. Mgbe ọ na-eje ozi okporo ụzọ na Nigeria.  n'akwa ahụ, ọ gbara okpukpu dị abụọ ka onye isi oche WHO Mentor-VIP core group.  uzo13 nke Lagos State, na njem njem njem, bụ ebe ọ ike ọrụ na ngalaba njem site na ikike mmadụ.  eboro ya ibu ọrụ nke iguzobe ụlọ ọrụ iwu na-ahụ maka iwu na steeti Lagos (LETI) na 2013; ụlọ ọrụ e hibere iji wepụta ọrụ mmanye iwu a onyeisi nke ọma mana ọnweghị oke na LASTMA, KAI, ndị ọrụ mpaghara  na ndị na- ụgbọ ala (VIS), ndị na-sign onwe ha, ndị na-adabere n'otu n'otu, ndị obodo, ndị na-akpa ewepụ anya - ndị na-eche echiche na ndị na-edozi nsogbu;  icon nke ọma na omume, ihe na-egosi na nka nka nke ọrụ mmanye iwu site na ngosipụta nke ihe ngosi na-egosi nke dị mma. N'ọnwa Ọktoba 2019, Masha nọchitere anya gọọmentị etiti n'ịkwabata mmemme Side Nigeria na Mgbakọ Mba Ndị Dị n'Otu nke iri asaa na anọ, "Tackling Poverty for Greater Inclusion in a Digital Age" nke e mere na isi ụlọ ọrụ United Nations. == Ntụaka == <references /> {{Masha, Mariam}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 0wy9hw9qrkhjiitnfy8rhlv0zcck8xz Mariam Kayode 0 38837 729190 540712 2026-09-29T21:09:19Z ~2026-52574-37 66681 added {{DEFAULTSORT}} and {{databox}} 729190 wikitext text/x-wiki   {{Databox}} <ref name=":0">{{Cite web|date=2018-09-09|title=Meet 11-year-old Mariam Kayode, first child actress nominated at AMVCA|url=https://guardian.ng/sunday-magazine/meet-11-year-old-mariam-kayode-first-child-actress-nominated-at-amvca/|accessdate=2022-08-03|work=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News|language=en-US|archivedate=2022-08-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220803193515/https://guardian.ng/sunday-magazine/meet-11-year-old-mariam-kayode-first-child-actress-nominated-at-amvca/}}</ref>Mariam Kayode {{Audio|Yo-Mariam Kayode.ogg|Audio}} Listen (help·info) bụ onye na-eme ihe nkiri na Naijiria nke bata na ihe nkiri bụ Children of Mud .  O gosila na fim The Coffin Salesman, City of Bastards, na Bayi n'etiti ndị ọzọ == Ndụ mmalite na agụmakwụkwọ == Amụrụ ya na steeti Oyo na 1 June 2007. Agụrụ Mariam akwụkwọ na Kingfield College, Ijede campus. <ref name=":0"/> == Ọrụ == <ref name=":1">{{Cite web|author=Webmaster|date=2018-09-02|title=AMVCA nominee, 11, speaks: 'Acting'll just be a hustle, and Law my main career'|url=https://dailytrust.com/amvca-nominee-11-speaks-acting-ll-just-be-a-hustle-and-law-my-main-career-268469|accessdate=2022-08-03|work=Daily Trust|language=en|archivedate=2024-01-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240107070206/https://dailytrust.com/amvca-nominee-11-speaks-acting-ll-just-be-a-hustle-and-law-my-main-career-268469/}}</ref>Onye na-eto eto na-eme ihe nkiri nkiri ime ihe nkiri site na nwata na ihe nkiri Children of Mud na The Coffin Salesman mere ka ọ bụrụ onye a ma ama == Ntụaka == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Kayode, Mariam}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] gmwtsyczsip6lieql5bhay5gyopdk4v Margaret Shonekan 0 38839 729183 722390 2026-09-29T21:04:46Z ~2026-52574-37 66681 added {{DEFAULTSORT}} 729183 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder|name=Margaret Shonekan|image=|caption=|office=[[First Lady of Nigeria]]|term_label=In role|term_start=26 August 1993|term_end=17 November 1993|predecessor=[[Maryam Babangida]]|successor=[[Maryam Abacha]]|1blankname={{nowrap|Head of State}}|1namedata=[[Ernest Shonekan]]|office2=[[Federal Civil Service Commission (Nigeria)|Federal Civil Service Commissioner]]|term_start2=1 October 1986|term_end2=31 March 1994|predecessor2=|successor2=|birth_name=|birth_date={{Birth date and age|1941|10|28|df=y}}|birth_place=[[Gusau]], [[Northern Region, Nigeria|Northern Region]], [[British Nigeria]] (now Gusau, [[Zamfara State]], [[Nigeria]])|death_date=|death_place=|spouse=[[Ernest Shonekan]]|children=|alma_mater=|party=|residence=[[Ikoyi]], [[Lagos]], Nigeria<ref name=allday/>|relations=|signature=}} '''Margaret O. Shonekan''' (a mụrụ 28 Ọktoba 1941) bụ onye ọrụ obodo Naijiria, ọtụtụ ọrụ ya na Council West African Examinations Council (WAEC).  A àmà ya bụ ọ bụrụ Kọmishọna Ndị na- nri nri Federal site na 1 October 1986 ruo 31 Maachị 1994. Ọ rụkwara ọrụ nwa oge dị ka First Lady nke Nigeria site na 26 Ọgọst 1993 ruo 17 Nọvemba 1993, n'oge ikike nke di ya, Ernest Shonekan.<ref name="allafrica">{{Cite news|first=Nseobong|author=Okon-Ekong|title=Nigeria: First Ladies - Colourful Brilliance, Gaudy Rays|url=http://allafrica.com/stories/201010040212.html|work=[[This Day]]|publisher=[[AllAfrica.com]]|date=2 October 2010|accessdate=8 December 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=https://dailytimesng.com/history-margaret-shonekan-the-short-term-first-lady|title=History: Margaret Shonekan, the short-term first lady|work=Daily Times Nigeria|date=17 September 2020}}</ref> == Akụkọ ndụ == A mụrụ Margaret Shonekan na 28 October 1941 na Gusau, British Nigeria, na Zamfara State ugbu a. Nne na nna ya bụ ndị Yoruba si South West Nigeria kwaga Gusau n'oge ndụ afọ 1930, ebe nna ya dịka onye ọrụ dịka onye nkuzi maka Church Mission Society . Ọ gara ụlọ akwụkwọ elementrị na Christ Church Anglican Primary School dị na [[Gusau]] na Peter's Primary School na [[Minna]]. Ọ gara ụlọ akwụkwọ ụmụbanye Anglican dị na Orita-Mefa, Ibadan otu afọ tupu ọ de aha na ụlọ akwụkwọ akwụkwọ Anglican Girls's School dị na Ilesa (nke a na-akpọ St. Margaret's School ugbu a) site na 1954 ruo  1958. Shonekan gara ụlọ akwụkwọ Grammar Ibadan site na Jenụwarị 1959 ruo Disemba 1960 Shonekan debara aha na University College Ibadan (nke a na-akpọzi Mahadum Ibadan ) site na 1961 ruo June 1965, mgbe akwụkwọ akwụkwọ na Bachelor's of Arts honor degree in History.  [1] O mechara nweta diploma diploma na nchekwa na njikwa saịtị na St. Godric's College na London na 1968 <ref name="cland">{{Cite news|title=Board of Trustees: Chief Mrs. Margaret O. Shonekan|url=http://www.chrislanduniversity.edu.ng/Site/board-of-trustees|work=[[Chrisland University]]|date=29 October 2000|accessdate=8 December 2017|archive-date=2 July 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170702150206/http://www.chrislanduniversity.edu.ng/Site/board-of-trustees|url-status=dead}}</ref> <ref name="allday" />Margaret Shonekan goro dị ka onye na-edeba aha onye na-enye egwu site n'aka ndị West African Examinations Council (WAEC) na 1 October 1965. Ọ ọrụ na WAEC maka ọtụtụ ọrụ ya.  A nsogbu Shonekan osote onye na-edeba aha na WAEC site na 1 ụgbọ 1982 ruo 30 September 1986. <ref name="allday" />N'afọ 1986, Margaret Shonekan በቀላሉ WAEC mgbe ọ hụrụ ya na Federal Civil Service Commission, nke na-ahụ maka ọrụ obodo, nke isi etiti Nigeria. Ọ jere ozi dị ka Kọmịsh na-agụ Obodo site na 1 October 1986 ruo 31 Maachị 1994 Na 1993, di Shonekan, Ernest Shonekan, ikpe nwa oge, Onye isi ala Nigeria.  Margaret Shonekan jere ozi dị ka First Lady nke Nigeria nanị ụbọchị 82 site na 26 Ọgọst 1993 ruo 17 Nọvemba 1993. Ebibiri onye isi ala Shonekan mgbe General Sani Abacha mere nhọrọ n'ike ma kwatuo Shonekan na 17 Nọvemba  1993. Shonekan la iche na West African Examinations Council (WAEC) na 1 ụgbọ 1994 dị ka onye isi oche ya.  E goro ya n'onwe onye isi ụlọ ọrụ WAEC na 30 October 1995, meri ndị ọrụ ibe ise ndị chọkwara ọkwa ahụ. Shonekan jere ozi dịka onye isi ụlọ ọrụ na WAEC site na 30 October 1995 ruo mgbe ọ lara ezumike nka na 30 September 2000.  na WAEC, n'ihi na ụlọ ọrụ ule ego zuru oke na ebe nchekwa akụ ya tọgbọ chakoo n'oge ahụ. Ọ lara ezumike nka na WAEC n'afọ 2000 == Ntụaka == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Shonekan, Margaret}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 0jp8v8vk7hchgmbeyjolyv0s1vjj1o6 Margaret Icheen 0 38840 729180 179918 2026-09-29T21:02:04Z ~2026-52574-37 66681 added {{DEFAULTSORT}} 729180 wikitext text/x-wiki   {{Databox}} <ref>{{Cite web|author=Ngobua|first=David|date=2022-10-15|title=Margaret Icheen: My mission is for all northern states to own female football clubs|url=https://dailytrust.com/margaret-icheen-my-mission-is-for-all-northern-states-to-own-female-football-clubs/|accessdate=2023-02-19|work=Daily Trust|language=en-GB}}</ref>Margaret Icheen ( ስለ 26 June 1957) bụ onye ikike, onye akwụkwọ akwụkwọ na onye nchọpụta, ọ bụ ihe mbụ na-ekwuchitere ụlọ ụlọ omebe iwu steeti na Nigeria na n'Africa, Delegate na National Political Reform Conference (CONFAB),  Onye isi oche Benue., Federal Character Commissioner, Onye isi oche nke Nigerian Football Federation (NFF). <ref>{{Cite web|author=Agbo|first=Catherine|date=2021-10-10|title=REVEALED: Top women in politics who are now missing|url=https://21stcenturychronicle.com/revealed-top-women-in-politics-who-are-now-missing/|accessdate=2023-02-19|work=21st CENTURY CHRONICLE|language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Margaret Icheen desires to have formidable female clubs in the North|url=https://nigeriasoccernet.com/margaret-icheen-desires-to-have-formidable-female-clubs-in-the-north|accessdate=2023-02-19|work=Nigeriasoccernet|language=en}}</ref> <ref>{{Cite web|author=thevoicenewspaper|date=2021-03-01|title=Margaret Icheen at The VoiceSports forum says: Remove politics from Sports|url=https://thevoicenewspaper.ng/margaret-icheen-at-the-voicesports-forum-says-remove-politics-from-sports/|accessdate=2023-02-19|work=The Voice Newspaper|language=en-US|archivedate=2023-02-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230219135333/https://thevoicenewspaper.ng/margaret-icheen-at-the-voicesports-forum-says-remove-politics-from-sports/}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Margaret Icheen Archives|url=https://youthandsports.ng/tag/margaret-icheen/|accessdate=2023-02-19|work=Federal Ministry of Youth and Sports Development|language=en-GB|archivedate=2023-02-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230219135334/https://youthandsports.ng/tag/margaret-icheen/}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Court of Appeal Gives Go Ahead for NFF’s AGA in Benin City – THISDAYLIVE|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2022/09/30/court-of-appeal-gives-go-ahead-for-nffs-aga-in-benin-city/|accessdate=2023-02-19|work=www.thisdaylive.com}}</ref> == Ndụ mmalite na agụmakwụkwọ == <ref name="Biographical Legacy and Research Foundation 2017">{{Cite web|title=ICHEEN, Hon. Maragaret Nwuese|work=Biographical Legacy and Research Foundation|date=2017-02-28|url=https://blerf.org/index.php/biography/icheen-hon-maragaret-nwuese/|accessdate=2023-02-24}}</ref>Icheen si n'okpuru Akwade na steeti Benue.  Ọ gara ụlọ akwụkwọ praịmarị abụọ, Our Lady of Apostles Primary School Kaduna 1963 ruo 1965 na St Williams Primary School Keffi, 1966 ruo 1969, ụlọ akwụkwọ ya na Gye Commercial College dị na Jos site na 1970 ruo 1974. Ọ gakwara na College Teachers  College, Keffi, n'etiti 1975 na 1977. Ọ gara n'ihu n'agụm akwụkwọ ya na College of Education, Katsina-Ala, (An Affiliate of the University of Jos ), site na 1982 ruo 1985, gaa na University of Calabar  , na Institute of Christian Studies, Makar site na 1988- ruo 1990. == Ọrụ == Icheen malitere ọrụ ya dị ka onye nkuzi na ụlọ akwụkwọ praịmarị, na Local Government Education Authority, LGEA, Adikpo site na 1977 ruo 1981, ma mesịa ghọọ onye na-akwụ ụgwọ ụgwọ nke ụlọ akwụkwọ ahụ. Ọ bụkwa onye isi na ebe mmụta ụmụ nwanyị ruo 1993. <ref>{{Cite web|author=Edet|first=Hope|date=2017-02-28|title=ICHEEN, Hon. Maragaret Nwuese|url=https://blerf.org/index.php/biography/icheen-hon-maragaret-nwuese/|accessdate=2023-02-19|work=Biographical Legacy and Research Foundation|language=en-US}}</ref> == Ọrụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị == <ref>{{Cite web|title=Margaret Icheen - Daily Trust - Latest News in Nigeria and the World|url=https://dailytrust.com/tag/margaret-icheen/|accessdate=2023-02-19|work=Daily Trust|language=en-GB}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Margaret Icheen Archives|url=https://www.premiumtimesng.com/tag/margaret-icheen|accessdate=2023-02-19|work=Premium Times Nigeria|language=en-GB}}</ref>Ụgbọ njem ụgbọ okporo ígwè na 1994 dị ka Oga oche (Ward Delegate) National Constitutional Conference na Adikpo n'okpuru Social Democratic Party (SDP).  N'ịga n'ihu Icheen meri oche onye omeiwu Benue State House of Assembly 1993. Ọ bụ mmetụta mbụ a mgbaàmà ka ọ bụrụ onye isi okwu na n'iche omebe iwu na Benue steeti n'okpuru nche anwụ nke People's Democratic Party (PDP)  ) na mba nke anɔ.  N'afọ 2003, ọ gbara arụkwaghịm n'ahụ ya dị ka onye na-ekwuchitere ụlọ omebe iwu Benue steeti.  Ọ bụ onye otu Benue State Constitution Electoral Review Committee, North Central Speakers Forum, nakwa National Coordinator, North Central/FCT, Women Participation in Politics in 2002 == Ihe ngosi akwụkwọ == Dị ka onye nkụzi, icheen National Union of Teachers, NUT. Icheen gara ma ọgbakọ mba na mba ụwa iji nọchite anya Naijiria na PDP. Nzukọ mbụ ya bụ onye nnọchiteanya Benue State na National Political Reform Conference na 2005. Ọ bụ onye so na ọgbakọ omebe iwu Commonwealth mere na Westminster, Abbey, London, African-Caribbean na Pacific Countries Conference mere na Abuja, National Assembly Workshop on Espirit DeCorps and Strategies in Legislative Governance, niile na 2000. Ndị ọzọ bụ: Women in Leadership Training, San Francisco, USA, African Parliamentary Conference and UNICEF Mission in Nouakchott, Mauritania, United States Orientation and Networking Trip of the Legislative Strengthening Programme na Jackson, Mississippi, USA, na 2001. <ref>{{Cite web|author=Edet|first=Hope|date=2017-02-28|title=ICHEEN, Hon. Maragaret Nwuese|url=https://blerf.org/index.php/biography/icheen-hon-maragaret-nwuese/|accessdate=2023-02-19|work=Biographical Legacy and Research Foundation|language=en-US}}</ref> == Ihe nrite == # John F. Kennedy, Onyinye Doctorate Fellow # Ụlọ ọrụ nyocha mba ụwa nke Africa-American, Kennedy University College, USA. # Nwanyị mba ụwa nke afọ 2000, nke United Kingdom Human Rights Organisation. # Onye nnọchi anya maka PeaceAward, Inter-religious na International Federation maka Udo Ụwa. # Asambodo mmeri nke otu ndi otu PDP # Women of Honor Award, Apples of Gold International. # Award Merit maka ịrụ ọrụ pụtara ìhè na ndọrọ ndọrọ ọchịchị. # Nkwenye ọgbakọ, nke Rotary International Club of Makurdi dere. # Ihe nrite kacha mma na ndu site na National Association of Women Journalists, NAWOJ. # Ikpe ziri ezi nke Ọmụma, nke ngalaba iwu, Mahadum BenueState, Makurdi. # Sheroes Award na egwuregwu <ref>{{Cite web|author=Adejo|date=2022-11-10|title=Amusan, Icheen, others bag Sheroes award in sports|url=https://radionigeria.gov.ng/2022/11/10/amusan-icheen-others-bag-sheroes-awards-in-sports/|accessdate=2023-02-19|work=FRCN HQ|language=en-US|archivedate=2023-02-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230219135335/https://radionigeria.gov.ng/2022/11/10/amusan-icheen-others-bag-sheroes-awards-in-sports/}}</ref> == Ntụaka == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Icheen, Margaret}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] tvwqbhcplupj40gex3oj07vfb4xyv76 729348 729180 2026-09-30T00:18:16Z InternetArchiveBot 11600 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 729348 wikitext text/x-wiki   {{Databox}} <ref>{{Cite web|author=Ngobua|first=David|date=2022-10-15|title=Margaret Icheen: My mission is for all northern states to own female football clubs|url=https://dailytrust.com/margaret-icheen-my-mission-is-for-all-northern-states-to-own-female-football-clubs/|accessdate=2023-02-19|work=Daily Trust|language=en-GB}}</ref>Margaret Icheen ( ስለ 26 June 1957) bụ onye ikike, onye akwụkwọ akwụkwọ na onye nchọpụta, ọ bụ ihe mbụ na-ekwuchitere ụlọ ụlọ omebe iwu steeti na Nigeria na n'Africa, Delegate na National Political Reform Conference (CONFAB),  Onye isi oche Benue., Federal Character Commissioner, Onye isi oche nke Nigerian Football Federation (NFF). <ref>{{Cite web|author=Agbo|first=Catherine|date=2021-10-10|title=REVEALED: Top women in politics who are now missing|url=https://21stcenturychronicle.com/revealed-top-women-in-politics-who-are-now-missing/|accessdate=2023-02-19|work=21st CENTURY CHRONICLE|language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Margaret Icheen desires to have formidable female clubs in the North|url=https://nigeriasoccernet.com/margaret-icheen-desires-to-have-formidable-female-clubs-in-the-north|accessdate=2023-02-19|work=Nigeriasoccernet|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20230219135333/https://nigeriasoccernet.com/margaret-icheen-desires-to-have-formidable-female-clubs-in-the-north|archive-date=2023-02-19|url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite web|author=thevoicenewspaper|date=2021-03-01|title=Margaret Icheen at The VoiceSports forum says: Remove politics from Sports|url=https://thevoicenewspaper.ng/margaret-icheen-at-the-voicesports-forum-says-remove-politics-from-sports/|accessdate=2023-02-19|work=The Voice Newspaper|language=en-US|archivedate=2023-02-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230219135333/https://thevoicenewspaper.ng/margaret-icheen-at-the-voicesports-forum-says-remove-politics-from-sports/}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Margaret Icheen Archives|url=https://youthandsports.ng/tag/margaret-icheen/|accessdate=2023-02-19|work=Federal Ministry of Youth and Sports Development|language=en-GB|archivedate=2023-02-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230219135334/https://youthandsports.ng/tag/margaret-icheen/}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Court of Appeal Gives Go Ahead for NFF’s AGA in Benin City – THISDAYLIVE|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2022/09/30/court-of-appeal-gives-go-ahead-for-nffs-aga-in-benin-city/|accessdate=2023-02-19|work=www.thisdaylive.com}}</ref> == Ndụ mmalite na agụmakwụkwọ == <ref name="Biographical Legacy and Research Foundation 2017">{{Cite web|title=ICHEEN, Hon. Maragaret Nwuese|work=Biographical Legacy and Research Foundation|date=2017-02-28|url=https://blerf.org/index.php/biography/icheen-hon-maragaret-nwuese/|accessdate=2023-02-24}}</ref>Icheen si n'okpuru Akwade na steeti Benue.  Ọ gara ụlọ akwụkwọ praịmarị abụọ, Our Lady of Apostles Primary School Kaduna 1963 ruo 1965 na St Williams Primary School Keffi, 1966 ruo 1969, ụlọ akwụkwọ ya na Gye Commercial College dị na Jos site na 1970 ruo 1974. Ọ gakwara na College Teachers  College, Keffi, n'etiti 1975 na 1977. Ọ gara n'ihu n'agụm akwụkwọ ya na College of Education, Katsina-Ala, (An Affiliate of the University of Jos ), site na 1982 ruo 1985, gaa na University of Calabar  , na Institute of Christian Studies, Makar site na 1988- ruo 1990. == Ọrụ == Icheen malitere ọrụ ya dị ka onye nkuzi na ụlọ akwụkwọ praịmarị, na Local Government Education Authority, LGEA, Adikpo site na 1977 ruo 1981, ma mesịa ghọọ onye na-akwụ ụgwọ ụgwọ nke ụlọ akwụkwọ ahụ. Ọ bụkwa onye isi na ebe mmụta ụmụ nwanyị ruo 1993. <ref>{{Cite web|author=Edet|first=Hope|date=2017-02-28|title=ICHEEN, Hon. Maragaret Nwuese|url=https://blerf.org/index.php/biography/icheen-hon-maragaret-nwuese/|accessdate=2023-02-19|work=Biographical Legacy and Research Foundation|language=en-US}}</ref> == Ọrụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị == <ref>{{Cite web|title=Margaret Icheen - Daily Trust - Latest News in Nigeria and the World|url=https://dailytrust.com/tag/margaret-icheen/|accessdate=2023-02-19|work=Daily Trust|language=en-GB}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Margaret Icheen Archives|url=https://www.premiumtimesng.com/tag/margaret-icheen|accessdate=2023-02-19|work=Premium Times Nigeria|language=en-GB}}</ref>Ụgbọ njem ụgbọ okporo ígwè na 1994 dị ka Oga oche (Ward Delegate) National Constitutional Conference na Adikpo n'okpuru Social Democratic Party (SDP).  N'ịga n'ihu Icheen meri oche onye omeiwu Benue State House of Assembly 1993. Ọ bụ mmetụta mbụ a mgbaàmà ka ọ bụrụ onye isi okwu na n'iche omebe iwu na Benue steeti n'okpuru nche anwụ nke People's Democratic Party (PDP)  ) na mba nke anɔ.  N'afọ 2003, ọ gbara arụkwaghịm n'ahụ ya dị ka onye na-ekwuchitere ụlọ omebe iwu Benue steeti.  Ọ bụ onye otu Benue State Constitution Electoral Review Committee, North Central Speakers Forum, nakwa National Coordinator, North Central/FCT, Women Participation in Politics in 2002 == Ihe ngosi akwụkwọ == Dị ka onye nkụzi, icheen National Union of Teachers, NUT. Icheen gara ma ọgbakọ mba na mba ụwa iji nọchite anya Naijiria na PDP. Nzukọ mbụ ya bụ onye nnọchiteanya Benue State na National Political Reform Conference na 2005. Ọ bụ onye so na ọgbakọ omebe iwu Commonwealth mere na Westminster, Abbey, London, African-Caribbean na Pacific Countries Conference mere na Abuja, National Assembly Workshop on Espirit DeCorps and Strategies in Legislative Governance, niile na 2000. Ndị ọzọ bụ: Women in Leadership Training, San Francisco, USA, African Parliamentary Conference and UNICEF Mission in Nouakchott, Mauritania, United States Orientation and Networking Trip of the Legislative Strengthening Programme na Jackson, Mississippi, USA, na 2001. <ref>{{Cite web|author=Edet|first=Hope|date=2017-02-28|title=ICHEEN, Hon. Maragaret Nwuese|url=https://blerf.org/index.php/biography/icheen-hon-maragaret-nwuese/|accessdate=2023-02-19|work=Biographical Legacy and Research Foundation|language=en-US}}</ref> == Ihe nrite == # John F. Kennedy, Onyinye Doctorate Fellow # Ụlọ ọrụ nyocha mba ụwa nke Africa-American, Kennedy University College, USA. # Nwanyị mba ụwa nke afọ 2000, nke United Kingdom Human Rights Organisation. # Onye nnọchi anya maka PeaceAward, Inter-religious na International Federation maka Udo Ụwa. # Asambodo mmeri nke otu ndi otu PDP # Women of Honor Award, Apples of Gold International. # Award Merit maka ịrụ ọrụ pụtara ìhè na ndọrọ ndọrọ ọchịchị. # Nkwenye ọgbakọ, nke Rotary International Club of Makurdi dere. # Ihe nrite kacha mma na ndu site na National Association of Women Journalists, NAWOJ. # Ikpe ziri ezi nke Ọmụma, nke ngalaba iwu, Mahadum BenueState, Makurdi. # Sheroes Award na egwuregwu <ref>{{Cite web|author=Adejo|date=2022-11-10|title=Amusan, Icheen, others bag Sheroes award in sports|url=https://radionigeria.gov.ng/2022/11/10/amusan-icheen-others-bag-sheroes-awards-in-sports/|accessdate=2023-02-19|work=FRCN HQ|language=en-US|archivedate=2023-02-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230219135335/https://radionigeria.gov.ng/2022/11/10/amusan-icheen-others-bag-sheroes-awards-in-sports/}}</ref> == Ntụaka == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Icheen, Margaret}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 6ain22jlhn4e07mu2nsovu60bmyhswo Marenikae 0 38841 729177 154566 2026-09-29T20:59:50Z ~2026-52574-37 66681 added {{DEFAULTSORT}} 729177 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist|name=Marenikae|image=|caption=|birth_name=Morenike Mojisola Olayemi Enobong Lasode|birth_date={{Birth date and age|1993|03|11}}|birth_place=[[Nigeria]]|genre={{hlist|[[Afrobeats]]|[[Alté]]}}|occupation={{hlist|Singer|Songwriter}}|instrument={{hlist|Vocals}}|years_active=2016–present|label=|website=|associated_acts=[[Lady Donli]], [[AYLØ]], PsychoYP, Odunsi (The Engine)}} . <ref name=":0">{{Cite web|author=Ekechukwu|first=Ferdinand|date=2019-11-09|title=Morenike Lasode: It's Not My Goal to Compete with Anybody… I'm Just Trying to Create My Own Lane|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2019/11/09/morenike-lasode-its-not-my-goal-to-compete-with-anybody-im-just-trying-to-create-my-own-lane/|accessdate=2022-11-23|work=[[This Day]]}}</ref>Morenike Mojisola Olayemi Enobong Lasode (akpa 11 Maachị 1993) nke amara aha ya bụ Marenikae, bụ onye Naijiria na-abụ abụ na onye na-ede abụ na Atlanta . .Ihe nkiri Marenikae ma aha na Nigeria site na nna Yoruba na Krio bụ onye na-egwu egwu, onye ihe nkiri nkiri na onye ike ihe na nne Efik .  [1] Mgbe ọ akwụkwọ akwụkwọ, ọ kwagara Boston maka njikọ mahadum ya, bụ ebe ọ akara akara akara akara na mpụ na Mahadum Massachusetts. <ref>{{Cite web|author=Komolafe|first=Rose|date=2022-10-07|title=Marenikae is Bringing the Afro-Futurist Theme to the Nigerian Music Scene|url=https://radrafrica.com/radrmusic/marenikae-is-bringing-the-afro-futurist-theme-to-the-nigerian-music-scene/|accessdate=2022-11-23|work=Radr Africa|language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web|author=Chuks|first=Nwanne|date=2018-07-28|title=Marenikae: Criminologist finds love in music|url=https://t.guardian.ng/life/music/marenikae-criminologist-finds-love-in-music/|accessdate=2022-11-23|work=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News|language=en-US}}</ref> == Ọrụ == Marenikae malitere ịbụ abụ mgbe ọ dị afọ iri na anọ. Ọ malitere ọrụ egwu ọkachamara ya na 2018, na mwepụta nke mpụta mbụ ya bụ "Cheta". <ref>{{Cite web|author=WI Guest|date=2018-04-25|title=Ricardo Bacelar Broadens World View; Marenikae Lasode Charts New Territory|url=http://www.washingtoninformer.com/ricardo-bacelar-broadens-world-view-marenikae-lasode-charts-new-territory/|accessdate=2022-11-23|work=The Washington Informer|language=en-US}}</ref> Na 2018, Marenikae weputara album studio izizi ya Ajebutter. <ref>{{Cite web|date=2018-07-21|title=SPOTLIGHT: Marenikae, the 'Ajebutter' who's pioneering a new music genre|url=https://lifestyle.thecable.ng/marenikae-ajebutter-afromerge/|accessdate=2022-11-23|work=TheCable Lifestyle|language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web|date=2018-07-28|title=Marenikae: Criminologist finds love in music|url=https://t.guardian.ng/life/music/marenikae-criminologist-finds-love-in-music/|accessdate=2022-11-23|work=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News|language=en-US}}</ref> {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" |+Ndepụta nke ọba studio, nwere ọkwa eserese ahọpụtara na asambodo ! scope="col" style="width:16em;" | Aha ! scope="col" style="width:19em;" | Nkọwa Album |- ! scope="row" | ''Ajebutter (Abridged & Remastered)'' | * Ewepụtara: 20 August 2020 * akara: * Ụdị: Nbudata dijitalụ, nkwanye ugwu |- ! scope="row" | ''Ajebutter'' <ref>{{Cite web|date=2018-07-21|title=SPOTLIGHT: Marenikae, the 'Ajebutter' who's pioneering a new music genre|url=https://lifestyle.thecable.ng/marenikae-ajebutter-afromerge/|accessdate=2022-11-23|work=TheCable Lifestyle|language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web|date=2018-07-28|title=Marenikae: Criminologist finds love in music|url=https://t.guardian.ng/life/music/marenikae-criminologist-finds-love-in-music/|accessdate=2022-11-23|work=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News|language=en-US}}</ref> | * E wepụtara: 13 February 2018 * akara: * Ụdị: Nbudata dijitalụ, nkwanye ugwu |} == Ntụaka == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Marenikae}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 6txejrfhm1pa7i76bb2844orbmnehjq Manuela George-Izunwa 0 38842 729174 155829 2026-09-29T20:58:14Z ~2026-52574-37 66681 added {{DEFAULTSORT}} 729174 wikitext text/x-wiki {| class="infobox vcard" ! colspan="2" class="infobox-above" style="font-size: 100%;" |<div class="fn" style="font-size:125%;">Manuela Izunwa</div> |- class="mw-file-description" href="./File:Manuela_George-Izunwa.jpg" | colspan="2" class="infobox-image" |[[File:Manuela_George-Izunwa.jpg|frameless]] </img> |- class="infobox-full-data" colspan="2" | colspan="2" class="infobox-full-data" | |} Hon.  Barr.  Manuela George-Izunwa bụ onye ndọrọndọrọ nhọrọ Naijiria ọrụ dịka Kọmishọna na-ahụ maka ihe gbasara ụmụnwaanyị Rivers steeti site na 2007 ruo 2009. N'oge ụdị ya, ebumnobi mgbasa ozi o kwuru bụ mmeso ụmụ ekiri di ha ọnwụ nke ọma nke ọma nke ọma.  ,, ụmụ ụmụ n'ụzọ na-ahụ na ịdọ aka ná ntị ime ihe ike megide ụmụ , yana akara achọpụta na nchoputa . == Agụmakwụkwọ == .George-Izunwa egwu iwu na Rivers State University of Science and Technology wee bụrụ onye ọka iwu ka ọ gụchara akwụkwọ iwu na Bwari, Abuja .  O nzere nzere masta na ụmụ akwụkwọ nakwara mahadum Port Harcourt === Kọmishọna === .N'afọ 2007, Rotimi Amaechi nchọpụta George-Izunwa ka ọ bụrụ Kọmishana na-ahụ maka ụmụ nje Rivers steeti.  A akụkọ ya ka ọ bụrụ Gọvanọ Rivers State ==== Nkwado maka ụmụ nwanyị di ha nwụrụ ==== Na June 2009, mgbe ọ na-agwa ndị omeiwu Rivers State House of Assembly, Izunwa toro ụlọ ahụ maka iwu enyi nwoke na-egosi ha ka tinyekwuo iwu iji mee ka ụmụ di ha die enwe ike ike ndụ ha mgbe di  ha nwụsịrị.  Ọ chọsiri ike ka a wepụta iwu iwu ikike alụ di ya gburu.  [1] N'April 2010, o kwuru na ihe ụmụaka ụmụ 7,000 eritela uru na àjà microcredit77uuuuuu77 steeti maka ndị inyom di ha gburu ==== Ọzụzụ akụ na ụba na enyemaka ==== . <ref>{{Cite web|url=http://allafrica.com/stories/201003250988.html|title=Amaechi to Empower 2,500 Women|work=Daily Independent|author=Godwin Egba|date=24 March 2010|accessdate=2010-09-19}}</ref>N'ọnọ Nọvemba awụ 2009, Izunwa kwuputara na ministri na-ahụ maka ụmụ anụmanụ na-a na-akpọ mmemme nke maka ụmụ toro eto, n'ime ime obodo, nke ga-azụkwa ụmụ ndụ nka akwụkwọ nri.  .  [1] N'anyị ahụ, ọ toro Shell Nigeria wepụta mmemme microcredit nke ndị otu Ijaw Mothers Union ga-enweta ego mbinye maka akara.  [2] N'Nana Maachị afá 2010, Izumwa so Dame Judith Amaechi, Bene Rivers steeti, Rotimi Amaechi, gaa Israel ka ọ gaa leba anya n'ugbo ma kparịta na-arụ ọrụ ugbo n'etiti ụmụ ndụ na steeti Rivers N'ọnwa Disemba afọ 2009, Izunwa gwara Kọmishọna ndị uwe ojii steeti Rivers, Maazị Suleman Abba, ka o wepụta amụma enweghị ndidi maka ime ihe ike megide ụmụ nwanyị na ịkwụsị omume nke inye mgbapụta maka ndị a na-enyo enyo n'ike.[1].  N'ọnwa ahụ ọ haziri nzukọ ọmụmụ ihe iji kparịta nsogbu ahụ, dịka akụkụ nke ụbọchị mba ụwa maka mkpochapụ ime ihe ike megide ụmụ nwanyị nke ọtụtụ ụmụ nwanyị nwere mmetụta na steeti ahụ gara.[2].  N'afọ 2010, Mịnịstrị Izunwa haziri mmemme mmemme ụbọchị iri na isii iji kwụsị mmekpa ahụ a na-eme ụmụnwaanyị ma hazie mgbasa ozi ọha na eze n'ahịa na mpaghara ọchịchị obodo na nkwado ndị dọkịta na-enweghị oke.  Ozi a na-enwe nnọkọ ndụmọdụ kwa izu maka ndị a na-emegbu emegbu. ==== Ahụike ụmụ nwanyị ==== N'ọnwa Maachị afọ 2010, Izunwa kwupụtara nchegbu maka ọnụ ọgụgụ na-arị elu nke ọnwụ ndị nne, bụ nke o kwuru na ọ bụ amaghị ihe, ịda ogbenye na ọrịa, ma kpọkuokwa ndị ọrụ ahụike ka ha nyere aka n'ịhụ na ụmụ nwanyị mara ebe na mgbe ha ga-enweta enyemaka. <ref>{{Cite web|url=http://nm.onlinenigeria.com/templates/?a=14685|title=Women Affairs Ministry wants End To Maternal Mortality|date=3 Mar 2010|work=Nigerian Tide|accessdate=2010-09-19|archivedate=2012-03-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120327064917/http://nm.onlinenigeria.com/templates/?a=14685}}</ref> N'April 2010, o jiri ebe ihe onyonyo gwa ụmụ nwanyị na e nwere ebe a na-edebe mammogram na Churchill Health centre, Port Harcourt, ma dụọ ụmụ nwanyị ọdụ ka ha mee nyocha ara onwe ha nakwa ka ha gaa nyocha ọrịa kansa ara. Ọ na-eje ozi ugbu a dị ka onye isi oche nke National Agency for Control of AIDS (NACA). == Na-ede == George-Izunwa edeela ọtụtụ akwụkwọ, gụnyere ''Stretch (Vol 1 & 2)'', ''Imeri Self-doubt'' na ''Don't Die in Your Nest'' . == Ndụ onwe onye == George-Izunwa bụ onye kpọkọtara Stretch Summit maka ụmụ nwanyị na-eje ozi. Ya na di ya bụ pastọ George Izunwa, ọ bụ ụkọchukwu na Gateway International Church. O nwere ụmụ atọ: Michelle, Mirabel na Mickel. == Ntụaka == {{DEFAULTSORT:George-Izunwa, Manuela}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] linqwnlzzkcwxoi5kzjm8vchjr2wfe7 Patricia Tarabini 0 38852 729171 725577 2026-09-29T20:55:42Z ~2026-52574-37 66681 added {{DEFAULTSORT}} 729171 wikitext text/x-wiki {| class="infobox vcard" style="width:23em" |+ class="infobox-title fn" id="4" |Patricia Tarabini | colspan="2" class="infobox-image" |[[File:Pato_Tarabini_(2023_US_Open)_01.jpg|frameless]]<div class="infobox-caption">Tarabini at the [[2023 US Open (tennis)|2023 US Open]]</div> |- ! class="infobox-label" scope="row" |Country&nbsp;(sports) | class="infobox-data" |<span class="flagicon">[[File:Flag_of_Argentina.svg|link=|alt=|border|23x23px]]&nbsp;</span>[[Argentina]] |- ! class="infobox-label" scope="row" |Residence | class="infobox-data label" |[[San Diego]], California, U.S. |- ! class="infobox-label" scope="row" |Born | class="infobox-data" |<span style="display:none"> (<span class="bday">1968-08-06</span>) </span>6 August 1968<span class="noprint ForceAgeToShow"> (age&nbsp;55)</span><br /><br />[[La Plata]], Argentina |- ! class="infobox-label" scope="row" |Height | class="infobox-data" |1.65&nbsp;m (5&nbsp;ft 5&nbsp;in) |- ! class="infobox-label" scope="row" |Turned&nbsp;pro | class="infobox-data" |1986 |- ! class="infobox-label" scope="row" |Retired | class="infobox-data" |2006 |- ! class="infobox-label" scope="row" |Plays | class="infobox-data" |Right-handed (one-handed backhand) |- ! class="infobox-label" scope="row" |Prize money | class="infobox-data" |$1,541,551 |- ! colspan="2" class="infobox-header" style="background-color:lavender;" |Singles |- ! class="infobox-label" scope="row" |Career&nbsp;record | class="infobox-data" |147–143 |- ! class="infobox-label" scope="row" |Career&nbsp;titles | class="infobox-data" |2 [[International Tennis Federation|ITF]] |- ! class="infobox-label" scope="row" |Highest&nbsp;ranking | class="infobox-data" |No. 29 (9 May 1988) |- ! colspan="2" class="infobox-header" style="background-color:lavender;" |Grand Slam singles results |- ! class="infobox-label" scope="row" |[[Australian Open]] | class="infobox-data" |2R (1991, 1994, 1995) |- ! class="infobox-label" scope="row" |[[French Open]] | class="infobox-data" |3R (1990) |- ! class="infobox-label" scope="row" |[[Wimbledon Championships|Wimbledon]] | class="infobox-data" |2R (1994) |- ! class="infobox-label" scope="row" |[[US Open (tennis)|US Open]] | class="infobox-data" |3R (1987, 1989) |- ! colspan="2" class="infobox-header" style="background-color:lavender;" |Doubles |- ! class="infobox-label" scope="row" |Career&nbsp;record | class="infobox-data" |449–347 |- ! class="infobox-label" scope="row" |Career&nbsp;titles | class="infobox-data" |15 [[Women's Tennis Association|WTA]], 6 ITF |- ! class="infobox-label" scope="row" |Highest&nbsp;ranking | class="infobox-data" |No. 12 (17 August 1998) |- ! colspan="2" class="infobox-header" style="background-color:lavender;" |Grand Slam doubles results |- ! class="infobox-label" scope="row" |[[Australian Open]] | class="infobox-data" |SF ([[1998 Australian Open – Women's doubles|1998]]) |- ! class="infobox-label" scope="row" |[[French Open]] | class="infobox-data" |SF ([[1993 French Open – Women's doubles|1993]]) |- ! class="infobox-label" scope="row" |[[Wimbledon Championships|Wimbledon]] | class="infobox-data" |QF ([[1995 Wimbledon Championships – Women's doubles|1995]]) |- ! class="infobox-label" scope="row" |[[US Open (tennis)|US Open]] | class="infobox-data" |QF ([[1993 US Open – Women's doubles|1993]], [[1995 US Open – Women's doubles|1995]], [[1997 US Open – Women's doubles|1997]], [[2000 US Open – Women's doubles|2000]]) |- ! colspan="2" class="infobox-header" style="background-color:lavender;" |<div class="mw-collapsible " style="text-align:center; font-size:95%"> <div style="line-height:1.6em; background-color:#ccf; font-size:105%; background-color:transparent;"><div style="margin:0 4em;">Medal record</div></div> <div class="mw-collapsible-content" style="font-size:105%"><templatestyles src="infobox/mobileviewfix.css" /> {| style="width:100%; background-color:#f9f9f9; color:#000000; font-weight:normal" | colspan="2" style="padding:0" | |- ! colspan="3" style="text-align:center;vertical-align:middle;background-color:#cccccc;" |[[Egwuregwu Olympic|Olympic Games]] |- | style="text-align:center;vertical-align:middle;" |[[Usòrò:Bronze_medal_icon_(B_initial).svg|link=|16x16px|Bronze medal – third place]] | style="text-align:center;vertical-align:middle;" |<span class="nowrap"> 2004 Athens </span> | style="text-align:center;vertical-align:middle;" |Doubles |- ! colspan="3" style="text-align:center;vertical-align:middle;background-color:#cccccc;" |Pan American Games |- | style="text-align:center;vertical-align:middle;" |[[Usòrò:Gold_medal_icon_(G_initial).svg|link=|16x16px|Gold medal – first place]] | style="text-align:center;vertical-align:middle;" |<span class="nowrap">1995 Mar del Plata</span> | style="text-align:center;vertical-align:middle;" |Doubles |} </div></div> |} '''Patricia Tarabini''' (amụrụ 6 Ọgọst 1968) bụ onye nchịkwa tennis Argentine, onye ọkpọ egwuregwu 30 kacha lara ezumike nka na onye bụbu onye mmeri ngwakọta abụọ nke Grand Slam. == Ọrụ == Ọ nọchitere anya obodo ya wee nweta ihe nrite ọla n'egwuregwu Olympic nke Athens 2004, ya na Paola Suárez, ebe ha meriri 7–9 na atọ nke atọ maka ndị China, Sun Tiantian na Li Ting mechara nweta ihe nrite ọla edo. Na 9 Mee 1988, Tarabini ruru ogo alụghị di ya kachasị elu n'ụwa nke 29. Ọkwa ọrụ ya dị elu okpukpu abụọ bụ Nke 12, nke ọ nwetara na 17 Ọgọst 1998. Patricia tụgharịrị pro na 1986 wee nweta ngụkọta nke utu aha abụọ dị elu iri na ise na ọrụ ya. Ọ bụ 1996 French Open mix-doubles onye mmeri, ya na Javier Frana na-emekọ ihe. == Ọrụ nkuzi == Na June 2019, ọ malitere ịkụzi onye ọkpụkpọ Russia Anna Kalinskaya, wee bụrụ onye a họọrọ naanị n'ime 150 kacha elu WTA <ref>{{Cite web|url=https://www.usopen.org/en_US/news/articles/2019-08-28/getting_to_know_you_anna_kalinskaya.html|title=Getting to know you: Anna Kalinskaya|author=Oddo|first=Chris|date=2019-08-28|publisher=[[US Open (tennis)|US Open]]|accessdate=2023-03-19}}</ref> == Agba ikpeazụ == === Agba ikpeazụ nke Olympic === ==== Ugboro abụọ: 1 (1 ihe nrite ọla) ==== {| class="sortable wikitable" !Nsonaazụ ! Afọ ! width="120" | Ebe ! Elu ! width="150" | Onye mmekọ ! width="150" | Ndị mmegide ! width="100" | Akara |- bgcolor="FFEA5C" | bgcolor="cc9966" | Ọla | 2004 | Atens | siri ike |</img> [[Paola Suárez]] |</img> [[Shinobu Asagoe]]<br /><br /><br /><br /></img> [[Ai Sugiyama]] | 6–3, 6–3 |} === Ngwakọta abụọ agwakọtara: 1 (1 aha) === {| class="wikitable" !Nsonaazụ ! Mba. ! Ụbọchị ! Asọmpi ! Elu ! Onye mmekọ ! Ndị mmegide ! Akara |- bgcolor="f3e6d7" | style="background:#98fb98;" | Mmeri | 1. | Ọnwa Isii 1996 | French Open, Paris | Ụrọ |</img> [[Javier Frana]] |</img> [[Luke Jensen]]<br /><br /><br /><br /></img> [[Nicole Arendt]] | 6–2, 6–2 |} == Oge ngwụcha nke ọrụ WTA == === Ndị na-alụbeghị di: 3 (3 ndị na-agba ọsọ) === {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" | colspan="2" |'''Akụkọ mgbe ochie''' |- bgcolor="#f3e6d7" | Asọmpi Grand Slam | align="center" | 0 |- bgcolor="#ffcccc" | Ọkwa I | align="center" | 0 |- bgcolor="#ccccff" | Ọkwa II | align="center" | 0 |- bgcolor="#CCFFCC" | Agba III | align="center" | 0 |- bgcolor="#66CCFF" | Ọkwa IV & V | align="center" | 0 |} {| class="sortable wikitable" ! style="width:40px" |Nsonaazụ ! class="unsortable" style="width:30px" | W/L ! style="width:60px" | Ụbọchị ! style="width:150px" | Asọmpi ! style="width:55px" | Elu ! style="width:160px" | Onye mmegide ! class="unsortable" style="width:110px" | Akara |- style="background:#66ccff;" | style="background:#ffa07a;" | Ọnwụ | 1. | Mee 1989 | Strasbourg, France | Ụrọ |</img> [[Jana Novotná]] | 1–6, 2–6 |- bgcolor="" | style="background:#ffa07a;" | Ọnwụ | 2. | Disemba 1989 | Guarujá, Brazil | siri ike |</img> [[Federica Haumüller]] | 6–7 <sup>(7–9)</sup>, 4–6 |- style="background:#66ccff;" | style="background:#ffa07a;" | Ọnwụ | 3. | Septemba 1990 | Paris, France | Ụrọ |</img> [[Conchita Martínez]] | 5–7, 3–6 |} === Ugboro abụọ: 31 (aha 15, ndị na-agba ọsọ 16) === {| | {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" | colspan="2" | '''Akụkọ mgbe ochie''' |- bgcolor="#f3e6d7" | Grand Slam | align="center" | 0 |- bgcolor="#ffcccc" | Ọkwa I | align="center" | 2 |- bgcolor="#ccccff" | Ọkwa II | align="center" | 2 |- bgcolor="#CCFFCC" | Ọkwa III | align="center" | 1 |- bgcolor="#66CCFF" | Ọkwa IV & V | align="center" | 8 |} | {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed" | colspan="2" | '''Aha site n'elu''' |- | siri ike | align="center" | 1 |- | Ụrọ | align="center" | 13 |- | Ahịhịa | align="center" | 0 |- | Kapeeti | align="center" | 1 |} |} {| class="wikitable" !Outcome !No. !Date !Tournament !Surface !Partner !Opponents !Score |- bgcolor="" | style="background:#ffa07a;" |Loss |1. |Jul 1987 |Båstad, Sweden |Clay |{{flagicon|ITA}} [[Sandra Cecchini]] |{{flagicon|USA}} [[Penny Barg]] <br /><br /> {{flagicon|DEN}} [[Tine Scheuer-Larsen]] |1–6, 2–6 |- style="background:#66ccff;" | style="background:#98fb98;" |Win |2. |Jul 1989 |Arcachon, France |Clay |{{flagicon|ITA}} Sandra Cecchini |{{flagicon|ARG}} [[Mercedes Paz]] <br /><br /> {{flagicon|NED}} [[Brenda Schultz]] |6–3, 7–6<sup>(7–5)</sup> |- style="background:#66ccff;" | style="background:#98fb98;" |Win |3. |Sep 1989 |Athens, Greece |Clay |{{flagicon|ITA}} Sandra Cecchini |{{flagicon|BUL|1971}} [[Elena Pampoulova]] <br /><br /> {{flagicon|FRG}} [[Silke Meier]] |4–6, 6–4, 6–2 |- bgcolor="" | style="background:#98fb98;" |Win |4. |Sep 1989 |Paris, France |Clay |{{flagicon|ITA}} Sandra Cecchini |{{flagicon|FRA}} [[Nathalie Herreman]] <br /><br /> {{flagicon|FRA}} [[Catherine Suire]] |6–1, 6–1 |- bgcolor="" | style="background:#98fb98;" |Win |5. |Dec 1989 |Guarujá, Brazil |Hard |{{flagicon|ARG}} Mercedes Paz |{{flagicon|BRA}} [[Cláudia Chabalgoity]] <br /><br /> {{flagicon|BRA}} [[Luciana Corsato-Owsianka|Luciana Corsato]] |6–2, 6–2 |- style="background:#66ccff;" | style="background:#ffa07a;" |Loss |6. |Apr 1990 |Barcelona, Spain |Clay |{{flagicon|YUG}} [[Sabrina Goleš]] |{{flagicon|ARG}} Mercedes Paz <br /><br /> {{flagicon|ESP}} [[Arantxa Sánchez Vicario]] |7–6, 2–6, 1–6 |- style="background:#66ccff;" | style="background:#98fb98;" |Win |7. |Jul 1990 |Estoril, Portugal |Clay |{{flagicon|ITA}} Sandra Cecchini |{{flagicon|NED}} [[Carin Bakkum]] <br /><br /> {{flagicon|NED}} [[Nicole Muns-Jagerman]] |1–6, 6–2, 6–3 |- style="background:#66ccff;" | style="background:#ffa07a;" |Loss |8. |Sep 1990 |Kitzbühel, Austria |Clay |{{flagicon|ITA}} Sandra Cecchini |{{flagicon|TCH}} [[Petra Langrová]] <br /><br /> {{flagicon|TCH}} [[Radomira Zrubáková]] |0–6, 4–6 |- style="background:#66ccff;" | style="background:#ffa07a;" |Loss |9. |Jul 1991 |Kitzbühel, Austria |Clay |{{flagicon|ITA}} Sandra Cecchini |{{flagicon|ARG}} [[Bettina Fulco]] <br /><br /> {{flagicon|NED}} [[Nicole Jagerman]] |5–7, 4–6 |- style="background:#66ccff;" | style="background:#98fb98;" |Win |10. |Sep 1991 |Bayonne, France |Carpet (i) |{{flagicon|FRA}} [[Nathalie Tauziat]] |{{flagicon|AUS}} [[Rachel McQuillan]] <br /><br /> {{flagicon|FRA}} [[Catherine Tanvier]] |6–3, ret. |- style="background:#66ccff;" | style="background:#98fb98;" |Win |11. |Sep 1992 |Paris, France |Clay |{{flagicon|ITA}} Sandra Cecchini |{{flagicon|AUS}} Rachel McQuillan <br /><br /> {{flagicon|FRA}} [[Noëlle van Lottum]] |7–5, 6–1 |- style="background:#66ccff;" | style="background:#98fb98;" |Win |12. |Jul 1993 |Prague, Czech Republic |Clay |{{flagicon|ARG}} [[Inés Gorrochategui]] |{{flagicon|ITA}} [[Laura Golarsa]] <br /><br /> {{flagicon|NED}} [[Caroline Vis]] |6–2, 6–1 |- style="background:#66ccff;" | style="background:#98fb98;" |Win |13. |Aug 1993 |San Marino |Clay |{{flagicon|ITA}} Sandra Cecchini |{{flagicon|ARG}} [[Florencia Labat]] <br /><br /> {{flagicon|GER}} [[Barbara Rittner]] |6–3, 6–2 |- style="background:#ccffcc;" | style="background:#ffa07a;" |Loss |14. |Oct 1993 |Budapest, Hungary |Carpet (i) |{{flagicon|ITA}} Sandra Cecchini |{{flagicon|ARG}} [[Inés Gorrochategui]] <br /><br /> {{flagicon|NED}} Caroline Vis |1–6, 3–6 |- style="background:#ccffcc;" | style="background:#ffa07a;" |Loss |15. |May 1994 |Strasbourg, France |Clay |{{flagicon|NED}} Caroline Vis |{{flagicon|USA}} [[Lori McNeil]] <br /><br /> {{flagicon|AUS}} [[Rennae Stubbs]] |3–6, 6–3, 2–6 |- style="background:#66ccff;" | style="background:#98fb98;" |Win |16. |Jul 1994 |Bad Gastein, Austria |Clay |{{flagicon|ITA}} Sandra Cecchini |{{flagicon|FRA}} [[Alexandra Fusai]] <br /><br /> {{flagicon|SVK}} [[Karina Habšudová]] |7–5, 7–5 |- style="background:#ccffcc;" | style="background:#ffa07a;" |Loss |17. |May 1995 |Hamburg, Germany |Clay |{{flagicon|ESP}} [[Conchita Martínez]] |{{flagicon|USA}} [[Gigi Fernández]] <br /><br /> {{flagicon|SUI}} [[Martina Hingis]] |2–6, 3–6 |- style="background:#ffcccc;" | style="background:#ffa07a;" |Loss |18. |May 1995 |Rome, Italy |Clay |{{flagicon|ESP}} Conchita Martínez |{{flagicon|USA}} Gigi Fernández <br /><br /> {{flagicon|BLR}} [[Natalia Zvereva]] |6–3, 6–7<sup>(3–7)</sup>, 4–6 |- style="background:#ffcccc;" | style="background:#ffa07a;" |Loss |19. |May 1997 |Rome, Italy |Clay |{{flagicon|ESP}} Conchita Martínez |{{flagicon|USA}} [[Nicole Arendt]] <br /><br /> {{flagicon|NED}} [[Manon Bollegraf]] |2–6, 4–6 |- style="background:#ccffcc;" | style="background:#ffa07a;" |Loss |20. |Jul 1997 |Stanford, USA |Hard |{{flagicon|ESP}} Conchita Martínez |{{flagicon|USA}} [[Lindsay Davenport]] <br /><br /> {{flagicon|SUI}} Martina Hingis |1–6, 3–6 |- style="background:#ffcccc;" | style="background:#98fb98;" |Win |21. |Apr 1998 |Hilton Head, USA |Clay |{{flagicon|ESP}} Conchita Martínez |{{flagicon|USA}} [[Lisa Raymond]] <br /><br /> {{flagicon|AUS}} Rennae Stubbs |3–6, 6–4, 6–4 |- style="background:#ccffcc;" | style="background:#98fb98;" |Win |22. |Apr 1999 |Amelia Island, USA |Clay |{{flagicon|ESP}} Conchita Martínez |{{flagicon|USA}} Lisa Raymond <br /><br /> {{flagicon|AUS}} Rennae Stubbs |7–5, 0–6, 6–4 |- style="background:#ffcccc;" | style="background:#ffa07a;" |Loss |23. |May 1999 |Berlin, Germany |Clay |{{flagicon|CZE}} [[Jana Novotná]] |{{flagicon|FRA}} Alexandra Fusai <br /><br /> {{flagicon|FRA}} Nathalie Tauziat |3–6, 5–7 |- style="background:#ffcccc;" | style="background:#98fb98;" |Win |24. |Sep 1999 |Tokyo, Japan |Hard |{{flagicon|ESP}} Conchita Martínez |{{flagicon|RSA}} [[Amanda Coetzer]] <br /><br /> {{flagicon|AUS}} [[Jelena Dokić]] |6–7<sup>(5–7)</sup>, 6–4, 6–2 |- style="background:#ffcccc;" | style="background:#ffa07a;" |Loss |25. |Apr 2000 |Hilton Head, USA |Clay |{{flagicon|ESP}} Conchita Martínez |{{flagicon|ESP}} [[Virginia Ruano Pascual]] <br /><br /> {{flagicon|ARG}} [[Paola Suárez]] |5–7, 3–6 |- style="background:#ccffcc;" | style="background:#98fb98;" |Win |26. |Apr 2001 |Amelia Island, USA |Clay |{{flagicon|ESP}} Conchita Martínez |{{flagicon|USA}} [[Martina Navratilova]] <br /><br /> {{flagicon|ESP}} Arantxa Sánchez Vicario |6–4, 6–2 |- style="background:#ffcccc;" | style="background:#ffa07a;" |Loss |27. |May 2001 |Rome, Italy |Clay |{{flagicon|ARG}} [[Paola Suárez]] |{{flagicon|ZIM}} [[Cara Black]] <br /><br /> {{flagicon|RUS}} [[Elena Likhovtseva]] |1–6, 1–6 |- style="background:#ccffcc;" | style="background:#98fb98;" |Win |28. |Jul 2001 |Vienna, Austria |Clay |{{flagicon|ARG}} Paola Suárez |{{flagicon|GER}} [[Vanessa Henke]] <br /><br /> {{flagicon|CZE}} [[Lenka Němečková]] |6–4, 6–2 |- bgcolor="" | style="background:#ffa07a;" |Loss |29. |Sep 2001 |Bahia, Brazil |Hard |{{flagicon|USA}} [[Nicole Arendt]] |{{flagicon|RSA}} [[Amanda Coetzer]] <br /><br /> {{flagicon|USA}} Lori McNeil |7–6<sup>(10–8)</sup>, 2–6, 4–6 |- style="background:#ffcccc;" | style="background:#ffa07a;" |Loss |30. |May 2002 |Rome, Italy |Clay |{{flagicon|ESP}} Conchita Martínez |{{flagicon|ESP}} Virginia Ruano Pascual <br /><br /> {{flagicon|ARG}}[[Paola Suárez]] |3–6, 4–6 |- style="background:#ccffcc;" | style="background:#ffa07a;" |Loss |31. |May 2004 |Warsaw, Poland |Clay |{{flagicon|ARG}} [[Gisela Dulko]] |{{flagicon|ITA}} [[Silvia Farina Elia]] <br /><br /> {{flagicon|ITA}} [[Francesca Schiavone]] |6–3, 2–6, 1–6 |} == Agba ikpeazụ ITF Circuit == === Ndị na-alụbeghị di: 3 (2–1) === {| class="wikitable" style="font-size:85%;" width="15%" |Asọmpi $50,000 |- bgcolor="lightblue" | Asọmpi $25,000 |- bgcolor="#f0f8ff" | Asọmpi $10,000 |} {| class="wikitable" !Nsonaazụ ! Mba. ! Ụbọchị ! Asọmpi ! Elu ! Onye mmegide ! Akara |- bgcolor="#f0f8ff" | style="background:#ffa07a;" | Onye na-esote | 1. | Ọnwa Nke Anọ 22, 1985 | ITF Monviso, Italy | Ụrọ |</img> [[Laura Golarsa]] | 4–6, 3–6 |- bgcolor="#f0f8ff" | bgcolor="98FB98" | Onye mmeri | 1. | Ọnwa Nke Anọ 6, 1986 | ITF Bari, Italy | Ụrọ |</img> [[Olga Votavová]] | 6–0, 6–4 |- style="background:lightblue;" | bgcolor="98FB98" | Onye mmeri | 2. | Eprel 21, 1986 | ITF Taranto, Italy | Ụrọ |</img> [[Wiltrud Probst]] | 6–2, 6–1 |} === Ugboro abụọ: 11 (6-5) === {| class="sortable wikitable" style="font-size:97%" !Outcome !No. !Date !Tournament !Surface !Partner !Opponents !Score |- style="background:#f0f8ff;" | bgcolor="98FB98" |Winner |1. |17 March 1985 |ITF Porto Alegre, Brazil |Clay |{{flagicon|ARG}} [[Mariana Pérez Roldán]] |{{flagicon|GBR}} [[Rina Einy]] <br /><br /> {{flagicon|GBR}} [[Lorrayne Gracie]] |7–6<sup>(0)</sup>, 3–6, 6–4 |- style="background:#f0f8ff;" | bgcolor="98FB98" |Winner |2. |1 April 1985 |ITF Buenos Aires, Argentina |Clay |{{flagicon|ARG}} Mariana Pérez Roldán |{{flagicon|ARG}} [[Gabriela Mosca]] <br /><br /> {{flagicon|ARG}} [[Andrea Tiezzi]] |7–6, 6–4 |- style="background:#f0f8ff;" | bgcolor="FFA07A" |Runner-up |1. |22 April 1985 |ITF Monviso, Italy |Clay |{{flagicon|ARG}} Mariana Pérez Roldán |{{flagicon|ITA}} [[Patrizia Murgo]] <br /><br /> {{flagicon|ITA}} [[Barbara Romanò]] |6–7, 5–7 |- style="background:#f0f8ff;" | bgcolor="98FB98" |Winner |3. |16 June 1985 |ITF Amiens]], France |Clay |{{flagicon|ARG}} Mariana Pérez Roldán |{{flagicon|USA}} [[Cammy MacGregor]] <br /><br /> {{flagicon|USA}} [[Cynthia MacGregor]] |6–3, 6–4 |- style="background:#f0f8ff;" | bgcolor="FFA07A" |Runner-up |2. |15 July 1985 |ITF Subiaco, Italy |Clay |{{flagicon|ARG}} Mariana Pérez Roldán |{{flagicon|ITA}} Patrizia Murgo <br /><br /> {{flagicon|ITA}} Barbara Romanò |2–6, 1–6 |- style="background:#f0f8ff;" | bgcolor="FFA07A" |Runner-up |3. |22 July 1985 |ITF Sezze, Italy |Clay |{{flagicon|ARG}} Mariana Pérez Roldán |{{flagicon|ITA}} Patrizia Murgo <br /><br /> {{flagicon|ITA}} Barbara Romanò |6–3, 3–6, 2–6 |- style="background:lightblue;" | bgcolor="FFA07A" |Runner-up |4. |5 March 1989 |ITF Miami, United States |Hard |{{flagicon|ARG}} [[Gabriela Mosca]] |{{flagicon|USA}} [[Kathy Foxworth]] <br /><br /> {{flagicon|USA}} [[Tammy Whittington]] |6–7, 6–7 |- style="background:lightblue;" | style="background:#ffa07a;" |Runner-up |5. |11 July 1994 |ITF Darmstadt, Germany |Clay |{{flagicon|ARG}} [[Bettina Fulco]] |{{flagicon|KOR}} [[Park Sung-hee]] <br /><br /> {{flagicon|KOR}} [[Choi Ju-yeon]] |4–6, 3–6 |- style="background:lightblue;" | bgcolor="98FB98" |Winner |4. |27 September 1998 |ITF Tucuman, Argentina |Clay |{{flagicon|ARG}} [[Mercedes Paz]] |{{flagicon|ARG}} [[Luciana Masante]] <br /><br /> {{flagicon|ARG}} [[Laura Montalvo]] |5–7, 6–4, 7–6 |- bgcolor="lightblue" | style="background:#98fb98;" |Winner |5. |8 July 2001 |ITF Orbetello, Italy |Clay |{{flagicon|ARG}} [[María Emilia Salerni]] |{{flagicon|BUL}} [[Lubomira Bacheva]] <br /><br /> {{flagicon|BEL}} [[Laurence Courtois]] |7–6<sup>(5)</sup>, 3–6, 6–1 |- style="background:#addfad;" | style="background:#98fb98;" |Winner |6. |1 February 2004 |ITF Waikoloa, United States |Hard |{{flagicon|ARG}} [[Gisela Dulko]] |{{flagicon|USA}} [[Amanda Augustus]] <br /><br /> {{flagicon|RSA}} [[Natalie Grandin]] |1–6, 6–3, 6–3 |} == Ọnụ ọgụgụ ọrụ == === Usoro iheomume nke alụbeghị di === {{performance key|short=yes|active=no}} {| class="wikitable" !Asọmpi ! 1987 ! 1988 ! 1989 ! 1990 ! 1991 ! 1992 ! 1993 ! 1994 ! 1995 |- | style="background:#EFEFEF;" | Australian Open | align="center" | A | align="center" | A | align="center" | A | align="center" | A | align="center" style="background:#afeeee;" | 2R | align="center" | A | align="center" | A | align="center" style="background:#afeeee;" | 2R | align="center" style="background:#afeeee;" | 2R |- | style="background:#EFEFEF;" | French mepere emepe | align="center" | A | align="center" | A | align="center" | A | align="center" style="background:#afeeee;" | 3R | align="center" | A | align="center" | A | align="center" | A | align="center" | A | align="center" | A |- | style="background:#EFEFEF;" | Wimbledon | align="center" | A | align="center" | A | align="center" | A | align="center" | A | align="center" | A | align="center" | A | align="center" | A | align="center" style="background:#afeeee;" | 2R | align="center" | A |- | style="background:#EFEFEF;" | US mepere | align="center" style="background:#afeeee;" | 3R | align="center" style="background:#afeeee;" | 3R | align="center" | A | align="center" | A | align="center" | A | align="center" | A | align="center" | A | align="center" | A | align="center" | A |} == Edensibia == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == * Patricia Tarabini at the Women's Tennis Association * Patricia Tarabini at the International Tennis Federation * Patricia Tarabini at the Billie Jean King Cup {{s-start}} {{s-sports}} {{succession box|before={{flagicon|USA}} [[Mary Joe Fernandez]]|after={{flagicon|URS}} [[Natalia Zvereva]]|title=[[Orange Bowl (tennis)|Orange Bowl]] Girls' Singles Champion <br/><small>Category: 18 and under</small>|with=|years=1986}} {{s-end}}{{French Open girls’ singles champions}}{{French Open girls' doubles champions}}{{French Open mixed doubles champions}} {{DEFAULTSORT:Tarabini, Patricia}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] a3l7cjhrkseqwx2qcov8oxuj06ehwel Laila Johnson-Salami 0 38853 729168 686883 2026-09-29T20:53:14Z ~2026-52574-37 66681 added {{DEFAULTSORT}} 729168 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Laila Johnson-Salami |image=Laila Johnson-Salami Just Say It on NdaniTV 2019.jpg|birth_date=3 December 1996|birth_place=[[Ibadan]]|nationality=[[Nigerian]]|education=[[University of Westminster]]|occupation=Journalist|employer=[[Arise News]]}} <ref>{{Cite web|title=Changing the narrative one conversation at a time.|url=https://lailajs.com/|accessdate=2023-02-26|work=lailajs.com|language=en}}</ref> '''Laila Johnson-Salami''' (amụrụ 3 Disemba 1996) bụ onye nta akụkọ [[Ndị Naijiria|Naijiria]] . Ọ rụkọrọ ọrụ na Spice TV, [[Nigeria Info|Nigeria Info FM]], [https://wazobiamax.ng Wazobia Max TV] ma bụrụkwa onye nta akụkọ ugbu a na Arise News . N'afọ 2022, ọ welitere ihe nrite UNDP/UN International Women's Day Award for Media and Entertainment Atiri <ref>{{Cite web|title=Arise TV’s Laila Johnson-Salami Wins Int’l Award – THISDAYLIVE|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2022/03/06/arise-tvs-laila-johnson-salami-wins-intl-award/|accessdate=2022-07-22|work=www.thisdaylive.com}}</ref> wee họpụta ya maka onyinye 2022 Gatefield People's Journalist for Africa Award. <ref>{{Cite web|date=2022-02-06|title=Gatefield’s People Journalism Prize for Africa 2021 Nominees|url=http://gatefield.co/gatefields-people-journalism-prize-for-africa-2021-nominees/|accessdate=2022-07-22|work=Gatefield|language=en-US|archivedate=2022-09-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220929031519/http://gatefield.co/gatefields-people-journalism-prize-for-africa-2021-nominees/}}</ref> A maara ya maka ọrụ ya n'ịkwalite nha anya nwoke na nwanyị, ike ndị ntorobịa, omume ihu igwe na nsonye mmadụ. Ọ bụ onye na-arụkọ ọrụ nke We Rise Initiative, otu anaghị akwụ ụgwọ na-elekwasị anya na nnwere onwe ụmụ nwanyị na onye guzobere òtù Feminist Coalition . <ref>{{Cite web|title=Nigeria's Women Are a Powerful Collective. How Are They Changing History?|url=https://www.globalcitizen.org/en/content/nigerian-women-history-change-feminist-coalition/|accessdate=2022-07-22|work=Global Citizen|language=en}}</ref> <ref>{{Cite news|author=Maclean|first=Ruth|date=2021-03-12|title=In Nigeria, ‘Feminist’ Was a Common Insult. Then Came the Feminist Coalition.|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2021/03/12/world/africa/nigeria-feminist-coalition.html|accessdate=2021-12-01}}</ref> == Ndụ mmalite na ọrụ == A mụrụ Laila na Ibadan, Nigeria nye Abayomi Salami (nna) na Diana Yeside Johnson (nne). <ref name=":1">{{Cite web|date=2019-05-18|title=LAILA JOHNSON SALAMI: My mum was the first feminist I ever knew|url=https://thenationonlineng.net/laila-johnson-salami-my-mum-was-the-first-feminist-i-ever-knew/|accessdate=2021-12-01|work=The Nation Newspaper|language=en-US}}</ref> Nna nna ya, [[Lekan Salami]] bụ onye isi, onye ọchụnta ego, onye nchịkwa egwuregwu na onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị na nwanne nne ya, Caroline Lee Johnson bụ onye na-eme ihe nkiri Britain. <ref name=":0">{{Cite web|author=Coker|first=Mide|date=2018-09-17|title=Laila! Laila! Laila! – On Politics, Media and the Future of Nigeria|url=https://culturecustodian.com/laila-johnson-salami-story/|accessdate=2021-12-01|work=The Culture Custodian (Est. 2014.)|language=en-US}}</ref> A zụlitere Laila na Naijiria na UK ebe ọ gụrụ akwụkwọ wee nweta nzere bachelor na Politics and International Relations na Mahadum Westminster . <ref>{{Cite web|date=2020-09-05|title=‘A woman alone has power but collectively women have an impact’|url=https://businessday.ng/bd-weekender/article/a-woman-alone-has-power-but-collectively-women-have-an-impact/|accessdate=2021-12-01|work=Businessday NG|language=en-US}}</ref> N'afọ 2016, o mebere We Rise Initiative, otu NGO lekwasịrị anya n'ịtọhapụ ụmụ nwanyị. <ref>{{Cite web|title=Rising against Sexual Violence – THISDAYLIVE|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2018/12/16/rising-against-sexual-violence/|accessdate=2022-07-22|work=www.thisdaylive.com}}</ref> <ref name=":1"/> Ọ si UK lọta Naịjirịa n'afọ 2017. Na 2018, Laila kwadoro ihe ngosi nke mbụ nke ụdị ya, ''Na Couch na Falz na Laila'' ebe ha gbara ajụjụ ọnụ maka ndị na-achọ onye isi ala maka ntuli aka 2019. <ref>{{Cite web|date=2018-08-20|title=Watch Presidential aspirant Mr Olasubomi Okeowo Controversial Interview With Falz And Leila|url=https://guardian.ng/life/update-presidential-aspirant-mr-olasubomi-okeowo-pulls-out-after-controversial-interview-with-falz-and-leila/|accessdate=2022-07-22|work=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News|language=en-US|archivedate=2022-07-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220722075548/https://guardian.ng/life/update-presidential-aspirant-mr-olasubomi-okeowo-pulls-out-after-controversial-interview-with-falz-and-leila/}}</ref> <ref>{{Cite news|title=Presidential aspirant wey yab Nigerians don withdraw|work=BBC News Pidgin|url=https://www.bbc.com/pidgin/tori-45244534|accessdate=2022-07-22}}</ref> <ref>{{Cite web|author=AfricanGlitz|title=Yele Sowore, Nigeria 2019 Presidential Aspirant sits “On the Couch with Falz & Laila” to discuss Nigeria|url=https://africanglitz.com/2018/09/24/yele-sowore-nigeria-2019-presidential-aspirant-sits-%e2%80%9con-the-couch-with-falz-laila%e2%80%9d-to-discuss-nigeria/|accessdate=2022-07-22|language=en-GB|archivedate=2022-07-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220722075937/https://africanglitz.com/2018/09/24/yele-sowore-nigeria-2019-presidential-aspirant-sits-%E2%80%9Con-the-couch-with-falz-laila%E2%80%9D-to-discuss-nigeria/}}</ref> Na Mee 2019, Laila sonyeere Arise News dị ka onye na-akwado mmemme oge izizi nke ọwa - ''Ihe ngosi Morning.'' Ọ gara n'ihu na-akwado mmemme ehihie ''News Day.'' Kemgbe 2021, Laila rụrụ ọrụ dị ka onye nta akụkọ ubi na Arise News na-akọ banyere gburugburu ebe obibi, ahụike na ihe omume mba ụwa. Na 2021, Laila weputara ma gosi usoro nchekwa anụ ọhịa na Arise News na mmekorita ya na mba ụwa WildAid akpọrọ ''Go Wild'' - usoro anụ ọhịa ọsụ ụzọ na mgbasa ozi Naijiria. <ref>{{Cite web|title=How Nigerian Laila Johnson-Salami has built a media career on what matters – About Her Culture|url=https://aboutherculture.com/how-nigerian-lalia-johnson-salami-has-built-a-media-career-that-matters/|accessdate=2022-07-22|language=en-US}}</ref> Na 2022, kọmitii UNDP/UN Women International Women's Day Award Award kọwara ya dị ka “kpakpando na-ebili na mgbasa ozi na akwụkwọ akụkọ na-agbanwe akụkọ gbasara nha anya nwoke na nwanyị, ikike ndị ntorobịa, omume ihu igwe na nsonye mmadụ, otu mkparịta ụka n'otu oge.” <ref name=":2">{{Cite news|date=March 7, 2022|title=ARISE TV’s Johnson-Salami Defeats Mo Abudu, Others to Win International Women’s Day Award|url=https://www.arise.tv/arise-tvs-johnson-salami-defeats-mo-abudu-others-to-win-international-womens-day-award/|accessdate=July 22, 2022}}</ref> Ọ bụ onye tọrọ ntọala nke Feminist Coalition, otu nzukọ na-akwado ịha nhata maka ụmụ nwanyị Naijiria. == Ihe nrite == * 2022 UNDP/UN onyinye nrite ụbọchị ụmụ nwanyị mba ụwa maka mgbasa ozi na ihe ntụrụndụ <ref name=":2"/> * 2022 Gatefield People's Journalist for Africa Award (Nominee) <ref>{{Cite news|author=Ugwu|first=Chidi|date=6 February 2022|title=Gatefield Unveils 2021 Nominees People Journalism Prize For Africa|work=Independent|url=https://independent.ng/gatefield-unveils-2021-nominees-people-journalism-prize-for-africa/|accessdate=22 July 2022}}</ref> * Nrite onyinye nturu ugo 2021 maka oru nta akuko (Nominee) <ref>{{Cite web|date=2022-02-06|title=Seven journalists nominated for Future Awards Africa|url=https://mediacareerng.org/2022/02/06/seven-journalists-nominated-for-future-awards-africa/|accessdate=2022-07-22|work=Media Career Services|language=en-US|archivedate=2022-07-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220722081159/https://mediacareerng.org/2022/02/06/seven-journalists-nominated-for-future-awards-africa/}}</ref> * == Edensibia == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Johnson-Salami, Laila}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] izpzktv04zowb7w8nsknt1bpexbn5l7 Lepacious Bose 0 38855 729165 172750 2026-09-29T20:47:37Z ~2026-52574-37 66681 added {{DEFAULTSORT}} 729165 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Lepacious Bose|image=|imagesize=|birth_name=Bose Ogunboye|birth_date={{Birth date and age|1973|4|17|df=yes}}|birth_place=[[Ibadan]], [[Oyo State]], Nigeria|nationality=Nigerian|alma_mater=University of Ibadan|occupation={{flatlist| *Actress *Comedianne *Lawyer }}|known_for=[[Being Mrs Elliot]]|awards=2014 Golden Icons Academy Movie Awards}} '''Bose Ogunboye''' {{Audio|Yo-Bose Ogunboye.ogg|Listen}} (amuru 17 Eprel 1976) nke amara dika '''Lepacious Bose''' bu onye omekorita Naijiria na onye omekorita [[Nollywood]] . <ref>{{Cite web|date=2022-01-19|title=Only 'extra' men can openly love fat women, says comedienne Lepacious Bose|url=https://punchng.com/only-extra-men-can-openly-love-fat-women-says-comedienne-lepacious-bose/|accessdate=2022-07-23|work=Punch Newspapers|language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web|date=2017-07-01|title=‘I made more money when I was fat’ – Lepacious Bose|url=https://t.guardian.ng/art/i-made-more-money-when-i-was-fat-lepacious-bose/|accessdate=2022-07-23|work=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News|language=en-US}}</ref> N'afọ 2014, ọ meriri ihe nrite 2014 Golden Icons Academy Movie Awards maka onyinye nturu ugo kacha mma na ihe nkiri " '''''[[Being Mrs Elliot|Ịbụ Oriakụ Elliot]]''''' " meriri ndị asọmpi 6 ndị ọzọ. <ref>{{Cite web|author=yaasomuah|date=2014-10-30|title=Glitz & Glam: Golden Icons Academy Movie Awards (GIAMA)|url=https://yaasomuah.com/2014/10/30/glitz-glam-golden-icons-academy-movie-awards-giama/|accessdate=2022-07-23|work=Yaa Somuah|language=en-US|archivedate=2019-12-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191217223234/https://yaasomuah.com/2014/10/30/glitz-glam-golden-icons-academy-movie-awards-giama/}}</ref> <ref>{{Cite web|date=2015-01-02|title=Best Nollywood movies of 2014|url=https://www.vanguardngr.com/2015/01/best-nollywood-movies-2014/|accessdate=2022-07-23|work=Vanguard News|language=en-GB}}</ref> == Ihe nkiri == * ''[[Mee ka E Zere|Makate ga-ererịrị]]'' (2019) * ''[[My Wife & I (2017 film)|Nde 200]]'' (2018) * ''[[Chief Daddy|Chief Baba]] (2018)'' * Gidi Blues * ''Gidi Blues (2016)'' * ''Klas nke mbụ (2016)'' * ''[[Being Mrs Elliot|Abụ Mrs Elliot]]'' * ''Ogologo abalị (2014)'' * ''Ọwara'' (2014) == Ihe nrite na nhọpụta == {| class="wikitable" !Afọ ! Ihe nrite ! Otu ! Ọrụ ! Nsonaazụ ! Ref |- | 2014 | 2014 Golden Icons Academy ihe nkiri Awards | Iwu ihe ọchị kacha mma | '''''[[Being Mrs Elliot|Abụ Mrs Elliot]]''''' | meriri | <ref>{{Cite web|author=yaasomuah|date=2014-10-30|title=Glitz & Glam: Golden Icons Academy Movie Awards (GIAMA)|url=https://yaasomuah.com/2014/10/30/glitz-glam-golden-icons-academy-movie-awards-giama/|accessdate=2022-07-23|work=Yaa Somuah|language=en-US|archivedate=2019-12-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191217223234/https://yaasomuah.com/2014/10/30/glitz-glam-golden-icons-academy-movie-awards-giama/}}</ref> |- | 2016 | Nhọrọ nke Africa Magic Viewers' Choice Awards | Best Actress na ihe nkiri | Abụ Mrs Elliot | NOM |} == Edensibia == {{Reflist}} <references group="" responsive="1"></references> == Njikọ mpụga == * Lepacious Bose on Instagram * {{IMDb name|nm8467768}} {{DEFAULTSORT:Boss, Lepacious}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] lbiz0q94tyvoix7hl2r6xttztw2re7a Maiden Alex Ibru 0 38873 729164 587925 2026-09-29T20:45:01Z ~2026-52574-37 66681 added {{DEFAULTSORT}} and {{databox}} 729164 wikitext text/x-wiki {{databox}} The Lady Maiden Ibru, MFR, née Thomopulos (amuru na November 20, 1949) bu onye isi oru mgbasa ozi Naijiria, onye nwe akwukwo akuko na onye isi obodo.  [1] Ọ bụ onye isi oche na onye akwụkwọ ozi ndị nche . == Ndụ mmalite na agụmakwụkwọ == A match Maiden Alex Ibru na Sapele, Delta State, na-ama, Nọvemba 20, 1949. Nna ya bụ Maazị Aristotelis Thomopulos bụ onye Gris biri na mmiri.  Nne ya bụ Oriakụ Hannah Thomopulos (née Omaghomi) nwa nwa Olomu nke Koko, Gọvanọ-General nke mpaghara na 1880s.  Ọ akwụkwọ akwụkwọ elementrị n'iche akwụkwọ, Ibadan .  Agụm akwụkwọ ya bụ na ụlọ akwụkwọ Queen, Ede . Ọ gakwara na mahadum nke Ibadan ebe ọ a akara akara ugo akara akara ugwu na Bekee na ihe nkiri n'afọ 1972. Ọ gakwara Mahadum America dị na Washington DC wee nweta nzere masta na nzi ozi na mgbasa ozi na 1974. Ya na di ya  anwụ anwụ bụ Alex Ibru nwere ụmụ ise, bụ: Anita, Ose, Toke, Tive na UUvi<ref name="auto">{{Cite web|url=https://www.pmnewsnigeria.com/2019/11/20/buhari-praises-maiden-ibru-guardian-publisher-for-milestone/|title=Buhari praises Maiden Ibru Guardian Publisher for milestone - P.M. News|work=www.pmnewsnigeria.com}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://businessday.ng/columnist/article/lady-maiden-ibrus-70th-birthday-and-my-lucky-narrow-escape-1/|title=Lady Maiden Ibru’s 70th birthday and my lucky (narrow) escape (1)|date=December 16, 2019}}</ref> == Ọrụ == <ref>{{Cite web|url=https://www.proshareng.com/news/People/Maiden-Alex-Ibru-is-new-Chairman-and-Publisher-of-the-Guardian/15890|title=Maiden Alex-Ibru is new Chairman and Publisher of the Guardian|work=Maiden Alex-Ibru is new Chairman and Publisher of the Guardian}}</ref>Nwa agbọghọ Alex-Ibru bụ onye Alex Ibru .  Chief Ibru bụ onye nchoputa na Oga oche nke Guardian Press Limited, ụlọ ọrụ na-ejide akwụkwọ Guardian na ụlọ ọrụ ndị ọzọ isi ya.  E hiwere akwụkwọ ndị Guardian na 1983. Alexander Uriemu Ibru nwụrụ na Nọvemba 20, 2011. Na 2019, a ule Maiden Ibru onye isi oche nke Guardian Press Limited.  Site na nhọpụta a, ọ ghọkwara onye akara na onye isi ngosi nke The Guardian .  [1] Tupu nhọpụta ya dị ka onye isi na onye isi oche nke akwụkwọ akụkọ Guardian, ọ bụ onye isi nke Guardian Press Limited afọ 11. <ref name="Honourees">{{Cite web|url=https://awokoyafoundation.org/partners-in-sciencehonourees/2017-honourees/980-2/|title=Lady Maiden Alex Ibru|date=July 25, 2017}}</ref>Maiden Alex Ibru bụkwa onye nduzi nke Trinity Foundation, ntọala ọrụ ebere nke di ya gburu Alexander Ibru nkata.  Ntọala ahụ na-enye Nkwado ego na-enye ụlọ ọrụ na òtù ọha na eze na-egosipụta onye kwuo uche na nke mepere emepe.  O nyela nye Ụka Anglịkan dị na ụzọ, ma wuo ụlọ ọrụ Ecumenical na Agbarha-Otor . <ref name="Celebrates" /> == Nkwenye == <ref name="Honourees" /> <ref name="Celebrates">{{Cite web|url=https://thenationonlineng.net/maiden-ibru-celebrates-70/|title=Maiden Ibru celebrates 70|date=November 30, 2019}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://thenationonlineng.net/maiden-ibru-celebrates-70/ "Maiden Ibru celebrates 70"]. November 30, 2019.</cite></ref>Na 2007 ndị omeiwu Gris nyere Maiden Alex Ibru "Golden Cross of Welfare", na 2012 Greek Orthodox Patriarchate nke Alexandria nyere ya aha Ladyship nke "cross of Saint".  N'afọ 2014, e nyere ya ihe nrite SP (FRN) Special Philanthropy nke Federal Republic of Nigeria, site na CECP- (Nig) Kọmitii Na-agba ume Corporate Philanthropy.  Na September 2014 o nwere ihe nrite mba MFR (Member of the Order of the Federal Republic of Nigeria). <ref name="auto" />N'ụbọchị ọmụmụ 70th ya, nke e mere na Nọvemba 2019, President Buhari zigaara ekele ya, na-eto ọchịchị ya maka akwụkwọ akụkọ Guardian na ọrụ ya na Trinity Foundation.  Dịka Onyeisiala Buhari siri kwuo, onyinye pụtara ìhè nke Maiden Ibru nyere n'ịkwalite ndụ ọtụtụ mmadụ, ọkachasị ụmụntakịrị ụmụ agbọghọ na ezinaụlọ ndị nọ n'ụkọ, kwesịrị ka a na-akpachapụ anya na ịja ya mma. == Ntụaka == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Ibru, Maiden Alex}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] g9d0tg8qf4kklhutygba2h1so6g9b2r 729231 729164 2026-09-29T22:17:50Z ~2026-52574-37 66681 729231 wikitext text/x-wiki {{databox}} The Lady Maiden Ibru, MFR, née Thomopulos (amuru na November 20, 1949) bu onye isi oru mgbasa ozi Naijiria, onye nwe akwukwo akuko na onye isi obodo.  [1] Ọ bụ onye isi oche na onye akwụkwọ ozi ndị nche . == Ndụ mmalite na agụmakwụkwọ == A match Maiden Alex Ibru na Sapele, Delta State, na-ama, Nọvemba 20, 1949. Nna ya bụ Maazị Aristotelis Thomopulos bụ onye Gris biri na mmiri.  Nne ya bụ Oriakụ Hannah Thomopulos (née Omaghomi) nwa nwa Olomu nke Koko, Gọvanọ-General nke mpaghara na 1880s.  Ọ akwụkwọ akwụkwọ elementrị n'iche akwụkwọ, Ibadan .  Agụm akwụkwọ ya bụ na ụlọ akwụkwọ Queen, Ede . Ọ gakwara na mahadum nke Ibadan ebe ọ a akara akara ugo akara akara ugwu na Bekee na ihe nkiri n'afọ 1972. Ọ gakwara Mahadum America dị na Washington DC wee nweta nzere masta na nzi ozi na mgbasa ozi na 1974. Ya na di ya  anwụ anwụ bụ Alex Ibru nwere ụmụ ise, bụ: Anita, Ose, Toke, Tive na UUvi<ref name="auto">{{Cite web|url=https://www.pmnewsnigeria.com/2019/11/20/buhari-praises-maiden-ibru-guardian-publisher-for-milestone/|title=Buhari praises Maiden Ibru Guardian Publisher for milestone - P.M. News|work=www.pmnewsnigeria.com}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://businessday.ng/columnist/article/lady-maiden-ibrus-70th-birthday-and-my-lucky-narrow-escape-1/|title=Lady Maiden Ibru’s 70th birthday and my lucky (narrow) escape (1)|date=December 16, 2019}}</ref> == Ọrụ == <ref>{{Cite web|url=https://www.proshareng.com/news/People/Maiden-Alex-Ibru-is-new-Chairman-and-Publisher-of-the-Guardian/15890|title=Maiden Alex-Ibru is new Chairman and Publisher of the Guardian|work=Maiden Alex-Ibru is new Chairman and Publisher of the Guardian}}</ref>Nwa agbọghọ Alex-Ibru bụ onye Alex Ibru .  Chief Ibru bụ onye nchoputa na Oga oche nke Guardian Press Limited, ụlọ ọrụ na-ejide akwụkwọ Guardian na ụlọ ọrụ ndị ọzọ isi ya.  E hiwere akwụkwọ ndị Guardian na 1983. Alexander Uriemu Ibru nwụrụ na Nọvemba 20, 2011. Na 2019, a ule Maiden Ibru onye isi oche nke Guardian Press Limited.  Site na nhọpụta a, ọ ghọkwara onye akara na onye isi ngosi nke The Guardian .  [1] Tupu nhọpụta ya dị ka onye isi na onye isi oche nke akwụkwọ akụkọ Guardian, ọ bụ onye isi nke Guardian Press Limited afọ 11. <ref name="Honourees">{{Cite web|url=https://awokoyafoundation.org/partners-in-sciencehonourees/2017-honourees/980-2/|title=Lady Maiden Alex Ibru|date=July 25, 2017}}</ref>Maiden Alex Ibru bụkwa onye nduzi nke Trinity Foundation, ntọala ọrụ ebere nke di ya gburu Alexander Ibru nkata.  Ntọala ahụ na-enye Nkwado ego na-enye ụlọ ọrụ na òtù ọha na eze na-egosipụta onye kwuo uche na nke mepere emepe.  O nyela nye Ụka Anglịkan dị na ụzọ, ma wuo ụlọ ọrụ Ecumenical na Agbarha-Otor . <ref name="Celebrates" /> == Nkwenye == <ref name="Honourees" /> <ref name="Celebrates">{{Cite web|url=https://thenationonlineng.net/maiden-ibru-celebrates-70/|title=Maiden Ibru celebrates 70|date=November 30, 2019}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://thenationonlineng.net/maiden-ibru-celebrates-70/ "Maiden Ibru celebrates 70"]. November 30, 2019.</cite></ref>Na 2007 ndị omeiwu Gris nyere Maiden Alex Ibru "Golden Cross of Welfare", na 2012 Greek Orthodox Patriarchate nke Alexandria nyere ya aha Ladyship nke "cross of Saint".  N'afọ 2014, e nyere ya ihe nrite SP (FRN) Special Philanthropy nke Federal Republic of Nigeria, site na CECP- (Nig) Kọmitii Na-agba ume Corporate Philanthropy.  Na September 2014 o nwere ihe nrite mba MFR (Member of the Order of the Federal Republic of Nigeria). <ref name="auto" />N'ụbọchị ọmụmụ 70th ya, nke e mere na Nọvemba 2019, President Buhari zigaara ekele ya, na-eto ọchịchị ya maka akwụkwọ akụkọ Guardian na ọrụ ya na Trinity Foundation.  Dịka Onyeisiala Buhari siri kwuo, onyinye pụtara ìhè nke Maiden Ibru nyere n'ịkwalite ndụ ọtụtụ mmadụ, ọkachasị ụmụntakịrị ụmụ agbọghọ na ezinaụlọ ndị nọ n'ụkọ, kwesịrị ka a na-akpachapụ anya na ịja ya mma. == Ntụaka == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Alex Ibru, Maiden}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 5yqjv9661e82gppv8z94g537mxc53xx Maheeda 0 38876 729163 193916 2026-09-29T20:34:50Z ~2026-52574-37 66681 added {{DEFAULTSORT}} and {{databox}} 729163 wikitext text/x-wiki {{databox}} <ref>{{Cite web|url=https://www.360nobs.com/2014/06/music-maheeda-releases-new-gospel-song-concrete-love/|title=MUSIC: Maheeda Releases New Gospel Song "Concrete Love"|publisher=360nobs.com|date=18 June 2014|accessdate=24 September 2016|archivedate=1 January 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170101231417/https://www.360nobs.com/2014/06/music-maheeda-releases-new-gospel-song-concrete-love/}}</ref>Caroline Samuel (akpa 22 Nọvemba 1982), mara amara dị ka Maheeda, bụ onye Naijiria na-agụtọ, ihe ọmụmụ gba ɔtɔ na onye bụbu mu'amara .  Dị ka ya si kwuo, ọ na-egwu egwu ya dị ka onye na-abụ abụ abụ hip hop mana ọ-ekiri onye na-abụ abụ ozioma mgbe ọ 'mụchara ọzọ.  [1] A mara ya nke ọma maka ịkesa foto raunchy na Instagram na ikwu okwu na-ese okwu na okwu ndị a na-egosi ya na mgbasa ozi mgbasa ozi ọtụtụ oge.  [2] [3] N'afọ 2014, o, egwu ozi ọma ya nke mbụ, "Concrete Love", nke ọ rụ na-eme Chineke n'ebe ya nọ sitere n'ike ike nsso. == Ndụ mbido == . <ref>{{Cite web|url=https://www.naij.com/tag/maheeda.html|title=MAHEEDA|publisher=naij.com|accessdate=23 September 2016}}</ref>Maheeda si [[Ȯra Edo|Edo State]] .  A አካላዊ ya na 22 Nọvemba 1982 na ugwu Nigeria .  [1] Nne Maheeda nwụrụ mgbe ọ ka dị obere, ọ maghịkwa papa ya.  [2] Dị ka ya si kwuo, kụkụ ike serezu ọrụ ego ya na iwu onwe ya dugara ya n'ime egwu na idebe ụlọ ma emesịa.  Ọ dị njikere mgbe ọ dị afọ 17. == Ndụ onwe onye == <ref name="daily">{{Cite web|url=http://dailypost.ng/2015/08/20/exclusive-interview-nigeria-should-legalize-prostitution-theres-no-hell-nude-queen-maheeda/|title=INTERVIEW: Nigeria should legalize prostitution, there's no hell – Nude queen, Maheeda|publisher=[[Daily Post (Nigeria)|Daily Post]]|date=20 August 2015|accessdate=24 September 2016|author=Ameh Comrade Godwin}}</ref>Maheeda zutere di ya n'etiti mgbe ọ na-arụ ọrụ n'otu ụlọ ọrụ na Nigeria, bụ onye mgbe ọ na-amata inyere ya aka na nwa ya dị afọ iri na ụma aka.  [1] Ọ ngosi di ma kwa [[Netherlands]] mana ọ na-eleta Nigeria ugboro ugboro.  Ya na di ya na nwa ya jụrụ bi na Netherlands ugbu a.  [2] Ọ na-ewere dị ka inwe ụmụaka nke mmadụ na-ekiri ebe ọ bụ na n'agbanyeghị na ọ na-egosi di ma ọ bụ nri na ibi ndụ ntụsara ahụ, ọ ka nwere ikike iso ụmụ nwoke dina.  Ọ ፈለገ ya na Chineke dị ka nanị ihe ọkụ ọkụ n’obi ya maka inwe mmekọahụ site n’aka ụmụ nwoke, na-ama na “ịmụ ụfọdụ napụta nwa” bụ nanị ihe omume inwe mmekọahụ.  [3] Mgbe ọ na-agwa Galaxy TV okwu, ọ na-ekiri na ndị ya maka foto ndị na-achọ isi isi iji kwalite ọkụ, kama ọ bụ n'ihi na ọ "na-enwe mmekọahụ".  Ɔ gara n'ihu kwuo na ndị Naijiria na-eme ihu abụọ n'ichekwa onwe ha gbasara uwe ya na ịgba ɔtɔ ya.  Ọ ndị iro ime ndụ echiche ya ka ọ ka na-enwe njikọ na Chineke n'agbanyeghị elu ya na ike ire.  [4]                                                           ỤKWU iwu, ebe ebe mba mepere emepe na-  eme ya. == Ọrụ == <ref>{{Cite web|url=http://www.vanguardngr.com/2016/08/maheeda-admits-cheats-interviews/|title=Maheeda admits she cheats in interviews|publisher=Vanguard Nigeria|date=12 August 2016|accessdate=24 September 2016|author=Tofarati Ige}}</ref>Dị ka ya si kwuo, ọ isiokwu ịgụ abụ mgbe ọ nọ n'akwụkwọ praịmarị.  Mgbe ọ dị afọ 23, ọ ahụike egwu dị ka ọrụ n'agbanyeghị na ọ na-eche ihe ịma aka ihu na ego mgbe ọ na-ama ọrụ egwu ya.  Dị ka ya si kwuo, aha Maheeda pasta na akụ, ya mere mkpesa ya dị ka aha ọkwa.  Ọ na-ekewa egwu ya dị ka "cocktail" n'ihi na dị ka ọdịdị, e bu n'obiakpa niile nke ndụ mmadụ.  Ọ na-ekwu na Chineke nyere nsasị egwu ya sitere na n'ihi na Chineke ya site n'ịbụ nne nanị ya na-azụ ụmụ ruo mgbe ọ na-ama di na eje tinye aka n'egwu egwu.  N'ikwu okwu okwu omume nke isiokwu ya na ịgba ɔtɔ ya,                     ቢያንስ  anabata ma kwado ya n'ihe niile ọ na-eme.  [1] [2] Na 2015, Nigerian Entertainment Today na a mara nke ọma ụfọdụ Don Jazzy na [[Linda Ikeji]] dabere na ngwaahịa na Google na WordPress .  [3] N'August 2016, opi na ọ pụtaghị n'ezie ọtụtụ ihe o kwuru n'oge gara aga n'oge ọnụ ọgụgụ. == Ntụaka == {{Reflist|30em}} {{DEFAULTSORT:Maheeda}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] rto3w2l0eervdk20h65f9ash1r9ctge Mabel Effiom 0 38877 729160 422593 2026-09-29T20:27:23Z ~2026-52574-37 66681 added {{DEFAULTSORT}} and {{databox}} 729160 wikitext text/x-wiki {{Databox}} Mabel Effiom (amuru 10 June 1995) bu onye okacha amara n'ike agha Naijiria .  Ọ bụ onye ọkpọ egwuregwu egwuregwu Yenisey Krasnoyarsk . == Ọrụ ntorobịa == Ndị otu Naijiria Rivers Angels FC Effiom gbara ya gụnyere na Rivers Angels FC Academy 2009-2012 ( Port Harcourt, Nigeria ) lebara ya anya mgbe ọ dị awụ iri na anọ. == Ọrụ ọkachamara == Effiom malitere ọrụ ọkachamara ya na 2012 na Academy Club. * 2012-2014: Rivers Angels FC ( [[Ugwu Ọcha|Port Harcourt]], [[Naijiria|Nigeria]] ) * 2014-2015: JVW FC ( Bedfordview, [[South Africa]] ) * 2015-2016: FC Energy Voronezh ( Voronezh, [[Mpaghara Russia|Russia]] ) * 2016-2017: Øvrevoll Hosle IL ( Øvrevoll, [[Norway]] ) * 2017-2018: Rivers Angels FC ( [[Ugwu Ọcha|Port Harcourt]], [[Naijiria|Nigeria]] ) <ref>{{Cite web|author=Bergé|first=Juliette|date=2022-08-21|title=AMICAL : FFYAA - LE PUY (3-1)|url=https://ffy03.fr/amical-yzeure-le-puy-3-1/|accessdate=2022-12-05|work=FFYA 03|language=fr-FR|archivedate=2022-12-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221204182214/https://ffy03.fr/amical-yzeure-le-puy-3-1/}}</ref> * 2018-2020: Bnot Netanya FC ( Netanya, [[Israel]] ) <ref>{{Cite web|author=C-toucom|title=Effectif|url=https://ffy03.fr/d2/effectif/|accessdate=2022-12-05|work=FFYA 03|language=fr-FR|archivedate=2022-12-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221204185223/https://ffy03.fr/d2/effectif/}}</ref> <ref>{{Cite web|author=Bergé|first=Juliette|date=2022-08-21|title=AMICAL : FFYAA - LE PUY (3-1)|url=https://ffy03.fr/amical-yzeure-le-puy-3-1/|accessdate=2022-12-05|work=FFYA 03|language=fr-FR|archivedate=2022-12-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221204182214/https://ffy03.fr/amical-yzeure-le-puy-3-1/}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Montauban. Le MFC-TG plie l’affaire dans le premier quart d’heure|url=https://www.ladepeche.fr/2022/11/07/le-mfc-tg-plie-laffaire-dans-le-premier-quart-dheure-10786977.php|accessdate=2022-12-05|work=ladepeche.fr|language=fr}}</ref> * 2020-2021: FC Ramat HaSharon ( Ramat HaSharon, [[Israel]] ) <ref>{{Cite web|author=Bergé|first=Juliette|date=2022-08-21|title=AMICAL : FFYAA - LE PUY (3-1)|url=https://ffy03.fr/amical-yzeure-le-puy-3-1/|accessdate=2022-12-05|work=FFYA 03|language=fr-FR|archivedate=2022-12-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221204182214/https://ffy03.fr/amical-yzeure-le-puy-3-1/}}</ref> * 2021-2022: Bnot Netanya FC ( Netanya, [[Israel]] ) <ref>{{Cite web|title=Mabel Effiom inspires Bnot Netanya to victory over Hapoel Ra'anana {{!}} Goal.com|url=https://www.goal.com/en-ng/news/mabel-effiom-inspires-bnot-netanya-to-victory-over-hapoel-raanana/zmnw51umxkk11jj4zbxw751n1|accessdate=2022-12-05|work=www.goal.com}}</ref> * 2022: FF Yzeure Allier Auvergne ( Yzeure, [[France]] ) <ref>{{Cite web|title=ההתאחדות לכדורגל בישראל - Mabel Michael EFFIOM|url=https://www.football.org.il/en/players/player/?player_id=223047|accessdate=2022-12-05|work=www.football.org.il|language=en}}</ref> <ref>{{Cite web|author=jrmeflury|date=2022-09-23|title=Mercato D2 féminine : Arrivées, départs, retrouvez tous les mouvements dans le groupe B|url=https://footeuses.com/mercato-d2-feminine-arrivees-departs-retrouvez-tous-les-mouvements-dans-le-groupe-b/|accessdate=2022-12-05|work=Footeuses|language=fr-FR}}</ref> <ref>{{Cite web|date=2022-08-23|title=#D2F - Le point sur les mouvements de l'été 2022|url=https://www.football-addict.com/fr/article/feminines/d2f-le-point-sur-les-mouvements-de-l-ete-2022/63053330b01a870009d5a854|accessdate=2022-12-05|work=www.football-addict.com|language=fr|archivedate=2022-12-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221204182220/https://www.football-addict.com/fr/article/feminines/d2f-le-point-sur-les-mouvements-de-l-ete-2022/63053330b01a870009d5a854}}</ref> * 2022-2023: Bnot Netanya FC ( Netanya, [[Israel]] ) * 2023–: Yenisey Krasnoyarsk ( Krasnoyarsk, [[Mpaghara Russia|Russia]] ) == Edensibịa == {{DEFAULTSORT:Effiom, Mabel}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 1y7ph3zlvf5xe7vqgoniys7cg1o9kc7 Appeal Isimirie 0 38878 729156 182493 2026-09-29T20:23:29Z ~2026-52574-37 66681 added {{DEFAULTSORT}} and {{databox}} 729156 wikitext text/x-wiki   {{databox}} '''Appeal Isimirie''' bụ onye Naijiria na-eme taekwondo nke na-asọ mpi na ngalaba ndị isi ụmụ nwanyị. O ritere ọla nchara na 2003 African Taekwondo Championships na -59 kg category.&nbsp; == Ọrụ egwuregwu == Na 2003 African Teekwondo Championship emere na Abuja, Nigeria.Appeal Isimirie gbara asọmpi wee nweta ihe nrite ọla ọcha na mmemme dị kilogram 59. <ref>{{Cite web|title=TaekwondoData|url=http://www.taekwondodata.com/|accessdate=2021-05-23|work=TaekwondoData|language=en}}</ref>&nbsp; == Edensibia == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Isimirie, Appeal}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] p1taug9ryk9bl766e91i8by848kaw8k Lola Ogunnaike 0 38880 729154 727979 2026-09-29T20:18:33Z ~2026-52574-37 66681 added {{DEFAULTSORT}} 729154 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|website=}} Lola Ogunnaike (amuru ya na September 13, 1975) bu onye nta-ozi ihe nlere nke America.  Onye bụbu onye edemede maka The New York Times , Ogunnaike mole na-arụ ọrụ dị ka onye na-ede mgbasa ozi na-iyiyi na onye na-elekọta Couch Surfing usoro, ọnụ ọgụgụ nke ndị mmadụ na- ọnwụ == Ndụ mmalite na agụmakwụkwọ == Lola ajụjụ na Virginia nye nne na nna Naijiria .  [1] Ọ akwụkwọ akwụkwọ na JEB Stuart High School na Fairfax, Virginia.  Akwụkwọ nzere bachelọ nke Arts na akwụkwọ Bekee na Mahadum Virginia yana Master of Fine Arts na akwụkwọ ndị sitere na Mahadum New York . == Ọrụ == <ref>{{Cite web|date=2015-10-19|title=So What Do You Do, Lola Ogunnaike, Freelance Journalist and TV Personality?|url=https://www.mediabistro.com/interviews/so-what-do-you-do-lola-ogunnaike-freelance-journalist-and-tv-personality/|accessdate=2020-12-16|work=Mediabistro|language=en-US}}</ref>Akụkọ ọrụ ya na nta akụkọ na 1999 na-ekpuchi mkpọsa na omenala pop.  Ọkụ onye nta ndị iro maka The New York Times, na-eke anya na ndị a ma dị ka Jennifer Lopez, Ozwald Boateng, Oprah Winfrey na ịde Sting maka ngalaba "Arts and Leisure" akwụkwọ. . <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=BN8iAQAAMAAJ&q=lola+ogunnaike+at+new+york+times|title=Who's Who in Black New York City: The Inaugural Edition|author=Inc. Real Times Media|publisher=Who's Who Publishing Company (Northwestern University)|isbn=978-1-933-8795-50|year=2009}}</ref> <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=YN9jC2_7UHYC&dq=lola+ogunnaike+at+the+new+york+times&pg=PA1641|title=Multicultural America: An Encyclopedia of the Newest Americans|author=Ronald H. Bayor|date=22 July 2011|publisher=ABC-CLIO, 2011|isbn=9780313357879}}</ref>Ogunnaike bụ onye edemede maka Vibe, na-enye aka na ike egwu kwa ụnwapụta na-abịa.  Ebipụtakwala ọrụ ya na Rolling Stone, New York, Glamour, Details, naịlọn, New York Observer, na V. O sokwara na gbaa Michelle Obama ọnụ ọgụgụ na njem na South Africa .  [1] Ogunnaike mechara ọrụ dị ka onye na-ede ahụhụ na New York Daily News, ebe ọ kpuchiri ndị na-agbawa agbawa na ndị a ma ama na spy maka "Ugbu a," ngalaba akwụkwọ nke akwụkwọ ndị, na maka  Rush na Molloy kọlụm Ọ bụ onye bụbu onye na-ede na-eme na CNN's American.  Morning, ebe ọ ọrụ site na 2007 ruo 2009 <ref>{{Cite book|author=Ann Powers|url=https://archive.org/details/bestmusicwriting00carr|title=Best Music Writing|publisher=Da Capo Press|year=2010|isbn=978-0-306-8192-54|quote=lola ogunnaike at CNN.}}</ref> Ogunnaike pụtala dị ka ndị ọbịa na CNN, MSNBC, MTV, VH1, na NBC's Taa .  [1] Ede pụta ya na Mee 2007 ka Ebony 's '150 Kachasịsị ndị ojii na America.  Ugbu a ọ bụ onye ọbịa nke Arise Entertainment 360 == Ndụ onwe onye == Ọ lụrụ Deen Solebo, onye njikwa azụmaahịa na Elektron Petroleum Energy & Mining. Ha nwere otu nwa nwoke. <ref>{{Cite news|url=http://www.bellanaija.com/2014/12/23/its-a-boy-lola-ogunnaike-shares-a-picture-of-her-bundle-of-joy-elias-oluwadairo-solebo/|title=It's a Boy! Lola Ogunnaike Shares a Picture of Her Bundle of Joy, Elias OluwaDairo Solebo|publisher=Bella Naija|date=December 23, 2014|accessdate=September 15, 2015}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.bet.com/shows/106-and-park/news/lola-ogunnaike-speaks-on-young-africa.html|work=BET|title=Lola Ogunnaike Speaks on Young Africa: Nigerian-American journalist will travel to Africa with first lady Michelle Obama and host a BET special.|accessdate=September 15, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151121003349/http://www.bet.com/shows/106-and-park/news/lola-ogunnaike-speaks-on-young-africa.html|archive-date=November 21, 2015|url-status=dead}}</ref> == Ntụaka == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Ogunnaike, Lola}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] k3puxzf9ba4cqbr5gf4oa3vkku0k85x 729155 729154 2026-09-29T20:20:12Z ~2026-52574-37 66681 added {{databox}} 729155 wikitext text/x-wiki {{databox}} {{Infobox person|website=}} Lola Ogunnaike (amuru ya na September 13, 1975) bu onye nta-ozi ihe nlere nke America.  Onye bụbu onye edemede maka The New York Times , Ogunnaike mole na-arụ ọrụ dị ka onye na-ede mgbasa ozi na-iyiyi na onye na-elekọta Couch Surfing usoro, ọnụ ọgụgụ nke ndị mmadụ na- ọnwụ == Ndụ mmalite na agụmakwụkwọ == Lola ajụjụ na Virginia nye nne na nna Naijiria .  [1] Ọ akwụkwọ akwụkwọ na JEB Stuart High School na Fairfax, Virginia.  Akwụkwọ nzere bachelọ nke Arts na akwụkwọ Bekee na Mahadum Virginia yana Master of Fine Arts na akwụkwọ ndị sitere na Mahadum New York . == Ọrụ == <ref>{{Cite web|date=2015-10-19|title=So What Do You Do, Lola Ogunnaike, Freelance Journalist and TV Personality?|url=https://www.mediabistro.com/interviews/so-what-do-you-do-lola-ogunnaike-freelance-journalist-and-tv-personality/|accessdate=2020-12-16|work=Mediabistro|language=en-US}}</ref>Akụkọ ọrụ ya na nta akụkọ na 1999 na-ekpuchi mkpọsa na omenala pop.  Ọkụ onye nta ndị iro maka The New York Times, na-eke anya na ndị a ma dị ka Jennifer Lopez, Ozwald Boateng, Oprah Winfrey na ịde Sting maka ngalaba "Arts and Leisure" akwụkwọ. . <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=BN8iAQAAMAAJ&q=lola+ogunnaike+at+new+york+times|title=Who's Who in Black New York City: The Inaugural Edition|author=Inc. Real Times Media|publisher=Who's Who Publishing Company (Northwestern University)|isbn=978-1-933-8795-50|year=2009}}</ref> <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=YN9jC2_7UHYC&dq=lola+ogunnaike+at+the+new+york+times&pg=PA1641|title=Multicultural America: An Encyclopedia of the Newest Americans|author=Ronald H. Bayor|date=22 July 2011|publisher=ABC-CLIO, 2011|isbn=9780313357879}}</ref>Ogunnaike bụ onye edemede maka Vibe, na-enye aka na ike egwu kwa ụnwapụta na-abịa.  Ebipụtakwala ọrụ ya na Rolling Stone, New York, Glamour, Details, naịlọn, New York Observer, na V. O sokwara na gbaa Michelle Obama ọnụ ọgụgụ na njem na South Africa .  [1] Ogunnaike mechara ọrụ dị ka onye na-ede ahụhụ na New York Daily News, ebe ọ kpuchiri ndị na-agbawa agbawa na ndị a ma ama na spy maka "Ugbu a," ngalaba akwụkwọ nke akwụkwọ ndị, na maka  Rush na Molloy kọlụm Ọ bụ onye bụbu onye na-ede na-eme na CNN's American.  Morning, ebe ọ ọrụ site na 2007 ruo 2009 <ref>{{Cite book|author=Ann Powers|url=https://archive.org/details/bestmusicwriting00carr|title=Best Music Writing|publisher=Da Capo Press|year=2010|isbn=978-0-306-8192-54|quote=lola ogunnaike at CNN.}}</ref> Ogunnaike pụtala dị ka ndị ọbịa na CNN, MSNBC, MTV, VH1, na NBC's Taa .  [1] Ede pụta ya na Mee 2007 ka Ebony 's '150 Kachasịsị ndị ojii na America.  Ugbu a ọ bụ onye ọbịa nke Arise Entertainment 360 == Ndụ onwe onye == Ọ lụrụ Deen Solebo, onye njikwa azụmaahịa na Elektron Petroleum Energy & Mining. Ha nwere otu nwa nwoke. <ref>{{Cite news|url=http://www.bellanaija.com/2014/12/23/its-a-boy-lola-ogunnaike-shares-a-picture-of-her-bundle-of-joy-elias-oluwadairo-solebo/|title=It's a Boy! Lola Ogunnaike Shares a Picture of Her Bundle of Joy, Elias OluwaDairo Solebo|publisher=Bella Naija|date=December 23, 2014|accessdate=September 15, 2015}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.bet.com/shows/106-and-park/news/lola-ogunnaike-speaks-on-young-africa.html|work=BET|title=Lola Ogunnaike Speaks on Young Africa: Nigerian-American journalist will travel to Africa with first lady Michelle Obama and host a BET special.|accessdate=September 15, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151121003349/http://www.bet.com/shows/106-and-park/news/lola-ogunnaike-speaks-on-young-africa.html|archive-date=November 21, 2015|url-status=dead}}</ref> == Ntụaka == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Ogunnaike, Lola}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] c8xvmhhxmn1qyjkxn6hiwvicmjtsbbb Bisoye Coker Odusote 0 38881 729153 538545 2026-09-29T20:16:15Z ~2026-52574-37 66681 added {{databox}} 729153 wikitext text/x-wiki {{databox}} <ref>{{Cite web|author=Sobamiwa|first=Precious|date=2023-08-23|title=PROFILE: Meet 38-year-old Bisoye Coker-Odusote, new NIMC boss|url=https://tribuneonlineng.com/profile-meet-38-year-old-bisoye-coker-odusote-new-nimc-boss/|accessdate=2023-08-26|work=Tribune Online|language=en-GB}}</ref> <ref name="Business">{{Cite web|author=Michael|first=Chinwe|date=2023-08-23|title=Who is Bisoye Coker-Odusote, new NIMC DG?|url=https://businessday.ng/news/article/who-is-bisoye-coker-odusote-new-nimc-dg/|accessdate=2023-08-26|work=Businessday NG|language=en-US}}</ref>Bisoye Coker Odusote (amuru na 1984) bu onye injinia Naijiria na onye isi oru na onye isi oche nke National Identity Management Commission (NIMC) nke Naijiria, obu onye isi ulo oru nke Lagos State Infrastructure Maintenance and Regulatory Agency (LASIMRA) == Ọrụ == Coker-Odusote bụ onye isi nke ike ozi na ikike na Bate Litwin, ụlọ ọrụ injinia na-arụ ọrụ dị ka Chevron ESA (JV na Atlas).  [1] Ọ bụ onye isi nke iwu ozi na ọrụ na BATELitwin (nke bụbu onye nhọrọ nke Litwin, France), nke bụ ụlọ ọrụ injinia na-arụ ọrụ maka ngalaba ngalaba na Gas Upstream, midstream na Downstream.<ref>{{Cite web|date=2022-08-31|title=Engr. Bisoye Coker Odusote, GM/CEO, Lagos State Infrastructure Maintenance and Regulatory Agency Emerges APS "CEO OF THE WEEK" - Public Sector Magazine|url=https://publicsectormag.net/2022/08/31/engr-bisoye-coker-odusote-gm-ceo-lagos-state-infrastructure-maintenance-and-regulatory-agency-emerges-aps-ceo-of-the-week/|accessdate=2023-08-26|language=en-US}}</ref> <sup class="noprint Inline-Template" style="margin-left:0.1em; white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="The text near this tag may need clarification or removal of jargon. (August 2023)">mkpa nkọwa</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> N'afọ 2021, ọ ghọrọ onye isi njikwa/onye isi nchịkwa (GM/CEO) nke Lagos State Infrastructure Maintenance and Regulatory Agency (LASIMRA), nke eboro n'ịhazi akụrụngwa akụrụngwa n'ime steeti ahụ. <ref>{{Cite web|author=NewsDirect|date=2021-02-05|title=Sanwo-Olu appoints new Acting General Manager for LASMIRA|url=https://nigeriannewsdirect.com/sanwo-olu-appoints-new-acting-general-manager-for-lasmira/|accessdate=2023-08-26|work=Nigeriannewsdirectcom|language=en-US|archivedate=2023-08-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230826115909/https://nigeriannewsdirect.com/sanwo-olu-appoints-new-acting-general-manager-for-lasmira/}}</ref> A nchọpụta ya dị ka onye isi ụmụaka (DG) nke National Identity Management Commission (NIMC) site n'aka President Bola Tinubu <ref>{{Cite web|author=Nigeria|first=Guardian|date=2023-08-23|title=Tinubu retires NIMC boss, okays Coker-Odusote as acting DG|url=https://editor.guardian.ng/news/tinubu-retires-nimc-boss-okays-coker-odusote-as-acting-dg/|accessdate=2023-08-26|work=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News|language=en-US|archivedate=2023-08-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230826115912/https://editor.guardian.ng/news/tinubu-retires-nimc-boss-okays-coker-odusote-as-acting-dg/}}</ref> <ref>{{Cite web|author=Kayode|first=Oyero|date=August 22, 2023|title=Tinubu Appoints Coker-Odusote NIMC DG, Yakub Technical Corps Boss|url=https://www.channelstv.com/2023/08/22/tinubu-appoints-coker-odusote-nimc-dg-yakub-technical-corps-boss/|accessdate=August 26, 2023|work=Channels TV}}</ref> <ref>{{Cite web|date=2023-08-22|title=Tinubu asks NIMC boss to proceed on terminal leave|url=https://www.thecable.ng/breaking-tinubu-orders-retirement-of-nimc-boss-appoints-bisoye-coker-odusote-as-replacement|accessdate=2023-08-26|work=TheCable|language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web|date=2023-08-23|title=Meet Bisoye Coker-Odusote, the new (Acting) Director-General of NIMC|url=https://technext24.com/2023/08/23/bisoye-coker-odusote-nimcs-acting-dg/|accessdate=2023-08-26|language=en-GB}}</ref> == Ntụaka == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Odusote, Bisoye Coker}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] obgayv65d4cj9zrkbtflb2u5iyvza75 Mary Chemweno 0 39317 729104 157363 2026-09-29T18:56:06Z Anastesia chi 23720 Added default sort and databox 729104 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Mary Chemweno Koskei''' (2 Febụwarị 1959) bụ onye bụbu onye na-agba ọsọ etiti etiti Kenya bụ ọkachamara na mmemme 400m, 800m na ​​1500m. O meriri ihe nrite ọla edo na asọmpi mbụ nke 1979 nke Africa na mita 800, na ihe nrite ọla edo ọzọ afọ isii ka e mesịrị na 1500 mita na mbipụta 1985. Ọ bụkwa onye mmeri nke mba Kenya ugboro atọ, ebe o meriri ma asọmpi mita 400 na 800 na 1981 yana asọmpi 800 m ọzọ na 1986.N'etiti ọrụ, na mmalite 1980s, ọ lụrụ onye na-agba ọsọ anya Kipsubai Koskei. . <ref name="gbrath">{{Cite web|title=Kenyan Championships|url=http://www.gbrathletics.com/nc/ken.htm|work=GBR Athletics|accessdate=30 August 2016}}</ref> <ref name="dawn">{{Cite news|title=Kenyan runners on track for love and marriage|url=http://www.dawn.com/news/928312/kenyan-runners-on-track-for-love-and-marriage|accessdate=30 August 2016|work=Dawn.com|date=16 March 2010}}</ref> == Ihe ndị ọ rụzuru == {| {{AchievementTable|Event=yes}} |- |rowspan=2|1979 |rowspan=2|[[1979 African Championships in Athletics|African Championships]] |rowspan=2|[[Dakar]], [[Senegal]] |bgcolor=gold|1st |800 m |2:08.4 |- |bgcolor="cc9966"|3rd |400 m |55.41 |- |rowspan=2|1985 |rowspan=2|[[1985 African Championships in Athletics|African Championships]] |rowspan=2|[[Cairo]], [[Egypt]] |bgcolor=gold|1st |1500 m |4:17.90 |- |bgcolor=silver|2nd |800 m |2:04.58 |- |1987 |[[1987 All-Africa Games|All-Africa Games]] |[[Nairobi]], [[Kenya]] |bgcolor="cc9966"|3rd |800 m |2:04.34 |- |} == Edensibia == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == * Mary ChemwenonaEgwuregwu Ụwa * [https://web.archive.org/web/20171224042404/http://www.all-athletics.com/en-us/athlete/356829 Nkọwa egwuregwu niile] {{Footer African Champions women's 800 metres}}{{Footer African Champions women's 1500 metres}} {{DEFAULTSORT:Chemweno, Mary}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] q1zlfabarld7vitu3qvmdlwlsbiykvw Julia Sakara 0 39318 729105 155737 2026-09-29T18:58:33Z Anastesia chi 23720 Added default sort and databox 729105 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Julia Sakara''' (amụrụ na 12 Julaị 1969)bụ onye Zimbabwean lara ezumike nka onye ọgba ọsọ etiti etiti.Julia Sakara na-agba ọsọ maka ụlọ ọrụ na-emepụta akwa akwa David Whitehead na Chegutu. O nwetagoro ọtụtụ ihe nrite ọla edo na mbido 1980s ruo ngwụcha 1990s. Ọ nọchitere anya Zimbabwe karịsịa na 800m na-emeri ọla nchara na 1995 All Africa games. == Asọmpi mba ụwa == {| {{AchievementTable|Event=yes}} |- !colspan="6"|Representing {{ZIM}} |- |rowspan=3|1993 |rowspan=2|[[1993 World Championships in Athletics|World Championships]] |rowspan=2|[[Stuttgart, Germany]] |16th (h) |3000 m |[[1993 World Championships in Athletics – Women's 3000 metres| 8:57.69]] |- |26th (h) |10,000 m |[[1993 World Championships in Athletics – Women's 10,000 metres|33:20.16]] |- |[[1993 IAAF World Half Marathon Championships|World Half Marathon Championships]] |[[Brussels, Belgium]] |16th |Half Marathon |[[1993 IAAF World Half Marathon Championships#Women's|1:12:28]] |- |rowspan=2|1994 |rowspan=2|[[Athletics at the 1994 Commonwealth Games|Commonwealth Games]] |rowspan=2|[[Victoria, Canada]] |9th (h) |800 m |[[Athletics at the 1994 Commonwealth Games – Women's 800 metres|2:04.60]] |- |8th |1500 m |[[Athletics at the 1994 Commonwealth Games – Women's 1500 metres|4:18.11]] |- |rowspan=3|1995 |rowspan=2|[[1995 World Championships in Athletics|World Championships]] |rowspan=2|[[Gothenburg, Sweden]] |26th (h) |800 m |[[1995 World Championships in Athletics – Women's 800 metres| 2:03.68]] |- |23rd (sf) |1500 m |[[1995 World Championships in Athletics – Women's 1500 metres|4:16.67]] |- |[[Athletics at the 1995 All-Africa Games|All-Africa Games]] |[[Harare, Zimbabwe]] |bgcolor=silver|2nd |1500 m |4:21.10 |- |1997 |[[1997 World Championships in Athletics|World Championships]] |[[Athens, Greece]] |23rd (h) |800 m |[[1997 World Championships in Athletics – Women's 800 metres|2:03.55]] |- |rowspan=4|1998 |rowspan=2|[[1998 African Championships in Athletics|African Championships]] |rowspan=2|[[Dakar, Senegal]] |bgcolor=cc9966|3rd |800 m |2:01.55 |- |bgcolor=silver|2nd |1500 m |4:13.64 |- |rowspan=2|[[Athletics at the 1998 Commonwealth Games|Commonwealth Games]] |rowspan=2|[[Kuala Lumpur, Malaysia]] |5th |800 m |[[Athletics at the 1998 Commonwealth Games – Women's 800 metres|2:00.60]] |- |bgcolor=cc9966|3rd |1500 m |[[Athletics at the 1998 Commonwealth Games – Women's 1500 metres|4:07.82]] |- |rowspan=3|1999 |rowspan=2|[[1999 World Championships in Athletics|World Championships]] |rowspan=2|[[Seville, Spain]] |29th (h) |800 m |[[1999 World Championships in Athletics – Women's 800 metres|2:03.52]] |- |26th (h) |1500 m |[[1999 World Championships in Athletics – Women's 1500 metres|4:19.65]] |- |[[Athletics at the 1999 All-Africa Games|All-Africa Games]] |[[Johannesburg, South Africa]] |9th |1500 m |[[Athletics at the 1999 All-Africa Games – Women's 1500 metres|4:29.00]] |- |2000 |[[Athletics at the 2000 Summer Olympics|Olympic Games]] |[[Sydney, Australia]] |35th (h) |1500 m |[[Athletics at the 2000 Summer Olympics – Women's 1500 metres|4:21.94]] |} == Njikọ mpụga == * Julia SakaranaEgwuregwu Ụwa {{authority control}} {{DEFAULTSORT:Sakara, Julia}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 169qon7qbatsgf84vmwvu0gcfeg1iuf Getenesh Urge 0 39319 729106 155740 2026-09-29T19:02:41Z Anastesia chi 23720 Added default sort and databox 729106 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Getenesh Urge''' {{lang-am|ጌጤነሽ ኡርጌ}} (amuru 30 August 1970) bu onye Etiopia lara ezumike nka onye oso oso etiti nke gbagoro na 1980s rue 2000. O gbara asọmpi na mita 1500 nke umunwanyi na 1992 Summer Olympics. O nwetara ihe nrite ọla nchara atọ n'asọmpi asọmpi Afrịka atọ dị iche iche n'egwuregwu. Na Annaba na asọmpi 1988 ọ meriri ọla nchara na mita 1500. o kwughachiri arụmọrụ a afọ ise ka e mesịrị na Durban na asọmpi 1993. Nke a ka emechara asọmpi 1992 na Mauritius ebe ọ meriri ọla nchara na 3000 mita. O nwetakwara ihe nrite ọla na Cairo na 1991 All-Africa Games, ọzọ na 1500 mita. Ọ bu onye nke iri na atọ na 5000 mita na 1999 World Championships. Ọ bụkwa otu n'ime ndị otu isii na-emeri ihe nrite na IAAF World Cross Country Championship na-emecha nke 31 na 1990 na-ememeri otu ọlaọcha, nke 28 na 1992 na-emere otu ọla nchara, nke 14 na 1994 na-emeru otu ọlaọca, nke 29 na 1996 na-emuri otu ọlaọza, nke 21 na 1998 na-emmeri otu ọlaọha na nke 17 na 2000 na-emerie otu ọlaọka, ihe niile 2000 na ihe omume ogologo oge. == Ihe kacha mma == * 1500 mita - 4:10.75 nkeji (2000) * 3000 mita - 8:43.74 nkeji (2000) * 5000 mita - 15:22.44 nkeji (2000) * 10,000 mita - 32:44.82 nkeji (2000) * Ọkara marathon - 1:12:04 nkeji (2000) == Edensibia == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == * Mmasị GeteneshnaEgwuregwu Ụwa 22756244448 {{DEFAULTSORT:Urge, Getenesh}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] t3w7p1rzku8k3a08qdjv17f6e5v3rnm 729125 729106 2026-09-29T19:42:15Z Anastesia chi 23720 Added reflist 729125 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Getenesh Urge''' {{lang-am|ጌጤነሽ ኡርጌ}} (amuru 30 August 1970) bu onye Etiopia lara ezumike nka onye oso oso etiti nke gbagoro na 1980s rue 2000. O gbara asọmpi na mita 1500 nke umunwanyi na 1992 Summer Olympics.<ref name="SportsRef">{{cite Sports-Reference |url=https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ur/gete-urge-1.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20200418052254/https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ur/gete-urge-1.html |url-status=dead |archive-date=18 April 2020 |title=Getenesh Urge Olympic Results |accessdate=2 November 2017}}</ref> O nwetara ihe nrite ọla nchara atọ n'asọmpi asọmpi Afrịka atọ dị iche iche n'egwuregwu. Na Annaba na asọmpi 1988 ọ meriri ọla nchara na mita 1500. o kwughachiri arụmọrụ a afọ ise ka e mesịrị na Durban na asọmpi 1993. Nke a ka emechara asọmpi 1992 na Mauritius ebe ọ meriri ọla nchara na 3000 mita. O nwetakwara ihe nrite ọla na Cairo na 1991 All-Africa Games, ọzọ na 1500 mita. Ọ bu onye nke iri na atọ na 5000 mita na 1999 World Championships. Ọ bụkwa otu n'ime ndị otu isii na-emeri ihe nrite na IAAF World Cross Country Championship na-emecha nke 31 na 1990 na-ememeri otu ọlaọcha, nke 28 na 1992 na-emere otu ọla nchara, nke 14 na 1994 na-emeru otu ọlaọca, nke 29 na 1996 na-emuri otu ọlaọza, nke 21 na 1998 na-emmeri otu ọlaọha na nke 17 na 2000 na-emerie otu ọlaọka, ihe niile 2000 na ihe omume ogologo oge. == Ihe kacha mma == * 1500 mita - 4:10.75 nkeji (2000) * 3000 mita - 8:43.74 nkeji (2000) * 5000 mita - 15:22.44 nkeji (2000) * 10,000 mita - 32:44.82 nkeji (2000) * Ọkara marathon - 1:12:04 nkeji (2000) == Edensibia == {{reflist}} == Njikọ mpụga == * Mmasị GeteneshnaEgwuregwu Ụwa 22756244448 {{DEFAULTSORT:Urge, Getenesh}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 6zd6ifpvvdzj206qjhchxhsyg2p9q4m Adaora Umeoji 0 39320 729107 160987 2026-09-29T19:04:13Z Anastesia chi 23720 Added default sort 729107 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Adaora Umeoji|image=|alt=|caption=|birth_name=Adaora Umeoji|birth_date={{Birth year and age|1964}}|birth_place=Nigeria|death_date=|death_place=|alma_mater={{Ubl| | [[Baze University]]|[[University of Calabar]] | [[University of Jos]] | [[Harvard University]] }}|occupation={{Cslist | Banker | entrepreneur }}|years_active=1995–present|known=Zenith Bank PLC executive}} '''Adaora Umeoji''' bụ onye isi azụmaahịa Naijiria, a họpụtara ya dị ka GMD / CEO nke Zenith Bank, na-amalite ọrụ na June 2024.<ref name=":2">{{Cite web|title=Zenith Bank appoints Adaora Umeoji as first female CEO|work=Vanguard News|date=March 19, 2024|url=https://www.vanguardngr.com/2024/03/zenith-bank-appoints-adaora-umeoji-as-first-female-ceo/amp/|accessdate=March 19, 2024}}</ref><ref name=":0">{{Cite web|author=Abimbola|first=Oluwakemi|title=JUST IN: Zenith Bank appoints first female GMD, Umeoji|work=Punch Newspapers|date=March 19, 2024|url=https://punchng.com/just-in-zenith-bank-appoints-first-female-gmd-umeoji/?amp|accessdate=March 19, 2024}}</ref><ref>{{Cite web|author=Release|first=Press|date=March 19, 2024|title=Zenith Bank appoints Adaora Umeoji as GMD/CEO|url=https://www.premiumtimesng.com/promoted/678989-zenith-bank-appoints-adaora-umeoji-as-gmd-ceo.html|accessdate=March 19, 2024|work=Premium Times Nigeria}}</ref> == Ọrụ == Adaora Umeoji weere ọrụ nke Group Managing Director na Chief Executive Officer (GMD / CEO) nke Zenith Bank PLC na June 1, 2024, na-egosi ihe dị ịrịba ama n'akụkọ ihe mere eme dị ka nwanyị mbụ nwere ọkwa a <ref name=":2" /> <ref name=":0" /> Tupu nhọpụta ya dị ka GMD/CEO, Umeoji jere ozi dịka osote onye isi njikwa ụlọ akụ Zenith site na Ọktoba 28, 2016, ruo Mee 31, 2024. N'ikike ya dị ka osote onye isi nchịkwa, ọ rụrụ ọrụ dị mkpa n'ịkwado ụlọ akụ site na ihe ịma aka dị iche iche na idobe ya maka ịga n'ihu na-aga n'ihu. <ref>{{Cite web|title=Adaora Remy Umeoji, Zenith Bank PLC: Profile and Biography|work=Bloomberg.com|url=https://www.bloomberg.com/profile/person/16322890|accessdate=March 19, 2024}}</ref> <ref name=":0" /><ref>{{Cite web|author=Diala|first=Sam|date=July 12, 2023|title=BREAKING: Adaora Returns As Zenith DMD, Others To Follow As CBN Revises Policy On Tenure Of Executive Management And Non-Executive Directors of Banks|url=https://thewillnews.com/breaking-adaora-returns-as-zenith-dmd-others-to-follow-as-cbn-reverses-policy-on-tenure-of-executive-management-and-non-executive-directors-of-banks/|accessdate=March 19, 2024|work=THEWILL NEWS MEDIA - Nigeria News, Nigeria Politics, Breaking News}}</ref> Nhọpụta ya dị ka GMD na-arụ ọrụ site na 1 June 2024.<ref>{{Cite web|author=Egobiambu|first=Emmanuel|date=March 19, 2024|title=Zenith Bank Appoints Adaora Umeoji As Its First Female GMD/CEO|url=https://www.channelstv.com/2024/03/19/zenith-bank-appoints-adaora-umeoji-as-its-first-female-gmd-ceo/|accessdate=March 19, 2024|work=Channels Television}}</ref><ref name=":3">{{Cite web|author=Nwachukwu|first=Iheanyi|date=March 19, 2024|title=Adaora Umeoji becomes first female Group Managing Director of Zenith Bank|url=https://businessday.ng/companies/article/adaora-umeoji-becomes-first-female-group-managing-director-of-zenith-bank/?amp=1|accessdate=March 19, 2024|work=Businessday NG}}</ref> N'ime oge ọ nọ na Zenith Bank, nke gbagoro ihe karịrị afọ iri abụọ na isii, Umeoji nwere ọkwa dị iche iche, na-egosipụta ike ya na nraranye ya maka ịga nke ọma ụlọ akụ ahụ. Ọ malitere ọrụ ya dị ka onye otu Marketing Group na ngalaba Maitama, bụ ebe o gosipụtara nkwa ya maka ịdị mma ma gbagoro ngwa ngwa n'ọkwa. N'October 9, 2012, a họpụtara Umeoji na Board of Zenith Bank, na-eme ka ọnọdụ ya dị ka onye isi isi n'ime nzukọ ahụ.Dịka onye otu bọọdụ, o nyere nghọta na nka bara uru, na-enyere aka ịkpụzi ntụzịaka atụmatụ ụlọ akụ na ịkwalite uto na-adigide.<ref name=":3" /> == Agụmakwụkwọ == Adaora nwere nzere bachelọ abụọ na Sociology na Accounting sitere na Mahadum Jos na Mahadum Baze, Abuja, n'otu n'otu..<ref>{{Cite web|author=Aro|first=Busola|title=Adaora Umeoji becomes first female CEO of Zenith Bank|work=TheCable|date=March 19, 2024|url=https://www.thecable.ng/zenith-bank-appoints-adaora-umeoji-as-first-female-ceo/amp?/zenith-bank-appoints-adaora-umeoji-as-first-female-ceo|accessdate=March 19, 2024}}</ref> Ọ bụ onye gụsịrị akwụkwọ na Harvard Business School maka Advanced Management Programme (AMP) na onye gụsịrị akwụkwọ na ụlọ akwụkwọ azụmahịa Columbia nwere asambodo na mmemme ụlọ akụ zuru ụwa ọnụ. <ref name=":1">{{Cite web|author=Ogwu|first=Sunday Michael|date=March 19, 2024|title=Zenith Bank appoints first female Group Managing Director|url=https://dailytrust.com/zenith-bank-gets-new-group-managing-director/|accessdate=March 19, 2024|work=Daily Trust}}</ref> Adaora nwere Master of Laws na Mahadum Salford, United Kingdom, Master in Business Administration (MBA) na Mahadum Calabar, ma nweekwa nzere doctorate na nchịkwa azụmahịasitere na Mahadum Apollos.<ref>{{Cite web|date=March 19, 2024|title=Zenith Bank Plc elevates Dr. Adora Remy Umeoji, to serve as new Group Managing Director|url=https://www.govbusinessjournal.com/zenith-bank-plc-elevates-dr-adora-remy-umeoji-to-serve-as-new-group-managing-director/|accessdate=March 19, 2024|work=The Government and Business Journal}}</ref> O ji asambodo na Economics for Business site na MIT Sloan School of Management, wee gaakwa usoro echiche na njikwa usoro na Wharton Business School. .<ref name=":1" /> == Ihe ndị ọ rụzuru na Nkwado == * Nhọpụta Adaora Umeoji na-egosi ihe dị ịrịba ama n'akụkọ ihe mere eme dị ka nwanyị mbụ nwere ọnọdụ GMD / CEO na Zenith Bank.<ref name=":4">{{Cite web|date=March 20, 2024|title=Zenith Bank DMD, Adaora Umeoji, Recognized as Humanitarian Services Icon of the Year 2023 at the Sun Awards|url=https://www.zenithbank.com/media/news/zenith-bank-dmd-adaora-umeoji-recognized-as-humanitarian-services-icon-of-the-year-2023-at-the-sun-awards/|accessdate=March 20, 2024|work=Zenithbank.com}}</ref> * Umeoji bụ onye guzobere Catholic Bankers Association of Nigeria (CBAN) ma bụrụ onye a maara maka ịkwalite ụlọ akụ na ọrụ enyemaka na 2020<ref>{{Cite web|date=|title=Garlands for Adaora Umeoji|url=https://sunnewsonline.com/garlands-for-adaora-umeoji/|accessdate=March 20, 2024|work=The Sun}}</ref>. * N'ịbụ onye United Nations (UN-POLAC) nabatara dị ka onye na-akwado udo, ọ natara onye isi nke Order of Nigeria (OON) nsọpụrụ mba site na gọọmentị Naijiria na 2022 maka mbọ ọ na-eme iji wulite mba. * Umeoji na-eweta ihe karịrị afọ 30 nke ahụmịhe ụlọ akụ, na afọ 26 na Zenith Bank, ebe ọ jere ozi dị ka osote onye isi nchịkwa kemgbe Ọktoba 28, 2016 wee laa ezumike nká na 2023 .<ref>{{Cite web|date=|title=Adaora Umeoji Retires as Zenith Bank Deputy Managing Director|url=https://businesspost.ng/jobs/adaora-umeoji-retires-as-zenith-bank-deputy-managing-director/|accessdate=March 20, 2024|work=Business Post}}</ref> * N'afọ 2023, Adaora Umeoji natara onyinye Humanitarian Services Icon of the Year na The Sun Awards maka ọrụ ebere ya na mkpebi imeziwanye ndụ ndị na-enweghị ihe ùgwù.[1] * Ọ bụ onye guzobere Pink Breath Cancer Care Foundation, nke na-enye mmemme nlekọta ahụike maka ndị na-arịa ọrịa kansa na ọrịa ndị ọzọ gafee Naịjirịa.[1] == Edensibia == <references /> {{DEFAULTSORT:Umeoji, Adaora}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] l5jziujkhgf6k2l83amszxuoquysm5h Amandine Allou Affoue 0 39321 729108 182261 2026-09-29T19:06:55Z Anastesia chi 23720 Added default sort and databox 729108 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Amandine Allou Affoué''' (amụrụ 29 Ọgọst 1980 na Botro) bụ onye na-agba ọsọ na Côte d'Ivoire bụ ọkachamara na 100 na 200 mita.<ref name="beijing">[https://web.archive.org/web/20080809112831/http://results.beijing2008.cn/WRM/ENG/BIO/Athlete/5/227795.shtml Athlete biography: Affoue Amandine Allou], beijing2008.cn, ret: Aug 27, 2008</ref> Allou nọchitere anya Côte d'Ivoire na 2008 Summer Olympics na Beijing sprint 100 mita. Na agba nke mbụ ya, ọ debere nke ise na oge 11.75 nke ezughi oke iga n'agba nke abuo .<ref name="beijing">[https://web.archive.org/web/20080809112831/http://results.beijing2008.cn/WRM/ENG/BIO/Athlete/5/227795.shtml Athlete biography: Affoue Amandine Allou], beijing2008.cn, ret: Aug 27, 2008</ref> == Ndekọ asọmpi. == {| {{AchievementTable|Event=yes}} |- !colspan="6"|Representing {{CIV}} |- |2000 |[[Athletics at the 2000 Summer Olympics|Olympic Games]] |[[Athens, Greece]] |18th (h) |4 × 100 m relay |[[Athletics at the 2000 Summer Olympics – Women's 4 × 100 metres relay|44.34]] (NR) |- |rowspan=4|2001 |rowspan=3|[[Athletics at the 2001 Jeux de la Francophonie|Jeux de la Francophonie]] |rowspan=3|[[Ottawa, Canada]] |14th (sf) |100 m |[[Athletics at the 2001 Jeux de la Francophonie – Results#100 meters 2|12.09]] |- |12th (h) |200 m |[[Athletics at the 2001 Jeux de la Francophonie – Results#200 meters 2|24.82]] |- |bgcolor=silver|2nd |4 × 100 m relay |[[Athletics at the 2001 Jeux de la Francophonie – Results#4 × 100 meters relay 2|43.89]] |- |[[2001 World Championships in Athletics|World Championships]] |[[Edmonton, Canada]] |9th (h) |4 × 100 m relay |[[2001 World Championships in Athletics – Women's 4 × 100 metres relay|44.05]] |- |rowspan=3|2002 |rowspan=3|[[2002 African Championships in Athletics|African Championships]] |rowspan=3|[[Radès, Tunisia]] |5th |100 m |[[2002 African Championships in Athletics – Women's 100 metres|11.66]] |- |6th |200 m |[[2002 African Championships in Athletics – Women's 200 metres|23.93]] |- |bgcolor=silver|2nd |4 × 100 m relay |[[2002 African Championships in Athletics – Women's 4 × 100 metres relay|47.15]] |- |rowspan=4|2003 |[[2003 World Championships in Athletics|World Championships]] |[[Paris, France]] |15th (h) |4 × 100 m relay |[[2003 World Championships in Athletics – Women's 4 × 100 metres relay|45.60]] |- |rowspan=3|[[Athletics at the 2003 All-Africa Games|All-Africa Games]] |rowspan=3|[[Abuja, Nigeria]] |7th |100 m |[[Athletics at the 2003 All-Africa Games – Women's 100 metres|11.57]] |- |9th (h) |200 m |[[Athletics at the 2003 All-Africa Games – Women's 200 metres|23.70]] |- |4th |4 × 100 m relay |[[Athletics at the 2003 All-Africa Games – Women's 4 × 100 metres relay|45.69]] |- |rowspan=3|2004 |rowspan=2|[[2004 African Championships in Athletics|African Championships]] |rowspan=2|[[Brazzaville, Republic of the Congo]] |5th |100 m |[[2004 African Championships in Athletics – Women's 100 metres|11.54]] |- |5th |200 m |[[2004 African Championships in Athletics – Women's 200 metres|23.74]] |- |[[Athletics at the 2004 Summer Olympics|Olympic Games]] |[[Athens, Greece]] |36th (h) |100 m |[[Athletics at the 2004 Summer Olympics – Women's 100 metres|11.46]] |- |rowspan=3|2005 |[[2005 World Championships in Athletics|World Championships]] |[[Helsinki, Finland]] |28th (qf) |100 m |[[2005 World Championships in Athletics – Women's 100 metres|11.57]] |- |rowspan=2|[[Athletics at the 2005 Jeux de la Francophonie|Jeux de la Francophonie]] |rowspan=2|[[Niamey, Niger]] |bgcolor="silver" | 2nd |100 m |[[Athletics at the 2005 Jeux de la Francophonie – Results#100 meters 2|11.67]] |- |bgcolor="silver" | 2nd |4 × 100 m relay |[[Athletics at the 2005 Jeux de la Francophonie – Results#4 x 100 meters relay 2|45.36]] |- |rowspan=3|2006 |[[2006 IAAF World Indoor Championships|World Indoor Championships]] |[[Moscow, Russia]] |15th (h) |60 m |[[2006 IAAF World Indoor Championships – Women's 60 metres|7.37]] |- |rowspan=2|[[2006 African Championships in Athletics|African Championships]] |rowspan=2|[[Bambous, Mauritius]] |4th |100 m |[[2006 African Championships in Athletics – Women's 100 metres|12.03]] |- |6th |200 m |[[2006 African Championships in Athletics – Women's 200 metres|23.58]] |- |rowspan=5|2007 |rowspan=3|[[Athletics at the 2007 All-Africa Games|All-Africa Games]] |rowspan=3|[[Algiers, Algeria]] |5th |100 m |[[Athletics at the 2007 All-Africa Games – Women's 100 metres|11.52]] |- |bgcolor="cc9966" | 3rd |200 m |[[Athletics at the 2007 All-Africa Games – Women's 200 metres|23.44]] |- |bgcolor="cc9966" | 3rd |4 × 100 m relay |[[Athletics at the 2007 All-Africa Games – Women's 4 × 100 metres relay|44.48]] |- |rowspan=2|[[2007 World Championships in Athletics|World Championships]] |rowspan=2|[[Osaka, Japan]] |28th (qf) |100 m |[[2007 World Championships in Athletics – Women's 100 metres|11.57]] |- |25th (qf) |200 m |[[2007 World Championships in Athletics – Women's 200 metres|23.46]] |- |rowspan=5|2008 |[[2008 IAAF World Indoor Championships|World Indoor Championships]] |[[Valencia, Spain]] |25th (h) |60 m |[[2008 IAAF World Indoor Championships – Women's 60 metres|7.57]] |- |rowspan=3|[[2008 African Championships in Athletics|African Championships]] |rowspan=3|[[Addis Ababa]], [[Ethiopia]] |9th (sf) |100 m |[[2008 African Championships in Athletics – Women's 100 metres|11.64]] |- |11th (sf) |200 m |[[2008 African Championships in Athletics – Women's 200 metres|24.18]] |- |5th |4 × 100 m relay |[[2008 African Championships in Athletics – Women's 4 × 100 metres relay|46.64]] |- |[[Athletics at the 2008 Summer Olympics|Olympic Games]] |[[Beijing, China]] |48th (h) |100 m |[[Athletics at the 2008 Summer Olympics – Women's 100 metres|11.75]] |- |rowspan=2|2012 |rowspan=2|[[2012 African Championships in Athletics|African Championships]] |rowspan=2|[[Porto Novo, Benin]] |22nd (sf) |100 m |[[2012 African Championships in Athletics – Women's 100 metres|12.69]] |- |bgcolor=cc9966|3rd |4 × 100 m relay |[[2012 African Championships in Athletics – Women's 4 × 100 metres relay|45.29]] |} == Ihe kacha mma == * 60 Mita 60- 7.34 sekọnd (2006, n'ime ụlọ) * 100 mita - 11.27 s (2007) * 200 mita - 23.08 sekọnd (2005) * 4 x 100 mita relay - 43.89 s (2001) - ndekọ mba. == Edensibia == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == * Amandine Allou AffouenaEgwuregwu Ụwa {{s-start}} {{s-sports|oly}} {{succession box|before=[[Mariam Bah]]|title=[[List of flag bearers for Côte d'Ivoire at the Olympics|Flagbearer]] for {{CIV}}|years=[[2008 Summer Olympics|Beijing 2008]]|after=[[Ben Youssef Meite]]}} {{s-end}} {{DEFAULTSORT:Allou, Affoue Amandine}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] lbf8wzf8l2hgt6idwogawj2e40ibb7b Amy Mbacké Thiam 0 39322 729110 176829 2026-09-29T19:11:08Z Anastesia chi 23720 Added default sort and databox 729110 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Amy Mbacké Thiam''' (amuru na Nọvemba 10, 1976) bu onye egwuregwu Senegal na-asọ mpi na mita 400. == Akụkọ ndụ == O nwetala ihe nrite n'asọmpi mba ụwa abụọ, mana n'egwuregwu Olimpik nke afọ 2004, a kụpụrụ ya na okpomọkụ.A maara ya nke ọma maka mmeri ọla edo na asọmpi egwuregwu ụwa nke 2001 nke emere na Edmonton, Alberta, Canada. Site na 49.86 ya na mmeri ahụ, ọ ka jikwa ndekọ mba Senegal. == Ndekọ asọmpi == {| {{AchievementTable|Event=yes}} |- !colspan="6"|Representing {{SEN}} |- |1997 |[[Athletics at the 1997 Jeux de la Francophonie|Jeux de la Francophonie]] |[[Antananarivo, Madagascar]] |4th |400 m |53.25 |- |1998 |[[1998 African Championships in Athletics|African Championships]] |[[Dakar, Senegal]] |4th |400 m |52.39 |- |rowspan=4|1999 |rowspan=2|[[1999 World Championships in Athletics|World Championships]] |rowspan=2|[[Seville, Spain]] |13th (sf) |400 m |[[1999 World Championships in Athletics – Women's 400 metres|50.77]] |- |10th (h) |4 × 400 m relay |[[1999 World Championships in Athletics – Women's 4 × 400 metres relay|3:30.99]] (NR) |- |rowspan=2|[[Athletics at the 1999 All-Africa Games|All-Africa Games]] |rowspan=2|[[Johannesburg, South Africa]] |bgcolor=cc9966|3rd |400 m |[[Athletics at the 1999 All-Africa Games – Women's 400 metres|50.95]] |- |bgcolor=silver|2nd |4 × 400 m relay |[[Athletics at the 1999 All-Africa Games – Women's 4 × 400 metres relay|3:31.63]] |- |rowspan=2|2000 |rowspan=2|[[Athletics at the 2000 Summer Olympics|Olympic Games]] |rowspan=2|[[Sydney, Australia]] |12th (sf) |400 m |[[Athletics at the 2000 Summer Olympics – Women's 400 metres|51.60]] |- |13th (h) |4 × 400 m relay |[[Athletics at the 2000 Summer Olympics – Women's 4 × 400 metres relay|3:28.02]] (NR) |- |rowspan=4|2001 |[[Athletics at the 2001 Jeux de la Francophonie|Jeux de la Francophonie]] |[[Ottawa, Canada]] |bgcolor=gold|1st |400 m |[[Athletics at the 2001 Jeux de la Francophonie – Results#400 meters 2|50.92]] |- |rowspan=2|[[2001 World Championships in Athletics|World Championships]] |rowspan=2|[[Edmonton, Canada]] |bgcolor=gold|1st |400 m |[[2001 World Championships in Athletics – Women's 400 metres|49.86]] |- |11th (h) |4 × 400 m relay |[[2001 World Championships in Athletics – Women's 4 × 400 metres relay|3:30.03]] |- |[[Athletics at the 2001 Goodwill Games|Goodwill Games]] |[[Brisbane, Australia]] |bgcolor=cc9966|3rd |400 m |[[Athletics at the 2001 Goodwill Games – Results#400 meters 2|51.25]] |- |2002 |[[2002 African Championships in Athletics|African Championships]] |[[Radès, Tunisia]] |7th (h) |400 m |[[2002 African Championships in Athletics – Women's 400 metres|54.02]]<ref>Did not start in the final.</ref> |- |rowspan=2|2003 |rowspan=2|[[2003 World Championships in Athletics|World Championships]] |rowspan=2|[[Paris, France]] |bgcolor=cc9966|3rd |400 m |[[2003 World Championships in Athletics – Women's 400 metres|49.95]] |- |7th (h) |4 × 400 m relay |[[2003 World Championships in Athletics – Women's 4 × 400 metres relay|3:28.37]] |- |rowspan=2|2004 |[[2004 African Championships in Athletics|African Championships]] |[[Brazzaville, Republic of the Congo]] |bgcolor=gold|1st |4 × 400 m relay |[[2004 African Championships in Athletics – Women's 4 × 400 metres relay|3:29.41]] |- |[[Athletics at the 2004 Summer Olympics|Olympic Games]] |[[Athens, Greece]] |29th (h) |400 m |[[Athletics at the 2004 Summer Olympics – Women's 400 metres|52.44]] |- |rowspan=2|2005 |rowspan=2|[[2005 World Championships in Athletics|World Championships]] |rowspan=2|[[Helsinki, Finland]] |8th |400 m |[[2005 World Championships in Athletics – Women's 400 metres|52.22]] |- |15th (h) |4 × 400 m relay |[[2005 World Championships in Athletics – Women's 4 × 400 metres relay|3:29.03]] |- |2006 |[[2006 African Championships in Athletics|African Championships]] |[[Bambous, Mauritius]] |bgcolor=gold|1st |400 m |[[2006 African Championships in Athletics – Women's 400 metres|52.22]] |- |2007 |[[2007 World Championships in Athletics|World Championships]] |[[Osaka, Japan]] |38th (h) |400 m |[[2007 World Championships in Athletics – Women's 400 metres|54.31]] |- |2009 |[[2009 World Championships in Athletics|World Championships]] |[[Berlin, Germany]] |14th (sf) |400 m |[[2009 World Championships in Athletics – Women's 400 metres|51.70]] |- |rowspan=2|2010 |rowspan=2|[[2010 African Championships in Athletics|African Championships]] |rowspan=2|[[Nairobi, Kenya]] |bgcolor=silver|2nd |400 m |[[2010 African Championships in Athletics – Women's 400 metres|51.32]] |- |bgcolor=cc9966|3rd |4 × 400 m relay |[[2010 African Championships in Athletics – Women's 4 x 400 metres relay|3:35.55]] |- |2011 |[[Athletics at the 2011 All-Africa Games|All-Africa Games]] |[[Maputo, Mozambique]] |bgcolor=silver|2nd |400 m |[[Athletics at the 2011 All-Africa Games – Women's 400 metres|51.77]] |- |rowspan=3|2012 |rowspan=2|[[2012 African Championships in Athletics|African Championships]] |rowspan=2|[[Porto Novo, Benin]] |bgcolor=cc9966|3rd |400 m |[[2012 African Championships in Athletics – Women's 400 metres|51.68]] |- |bgcolor=cc9966|3rd |4 × 400 m relay |[[2012 African Championships in Athletics – Women's 4×400 metres relay|3:31.64]] |- |[[Athletics at the 2012 Summer Olympics|Olympic Games]] |[[London, United Kingdom]] |31st (h) |400 m |[[Athletics at the 2012 Summer Olympics – Women's 400 metres|53.23]] |- |2013 |[[2013 World Championships in Athletics|World Championships]] |[[Moscow, Russia]] |20th (sf) |400 m |[[2013 World Championships in Athletics – Women's 400 metres|52.37]] |} == Hụkwa == * Senegal na 2004 Summer Olympics == Edensibia == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == * Amy Mbacké ThiamnaEgwuregwu Ụwa {{Footer World Champions 400 m Women}}{{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Thiam, Amy Mbacke}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] c7ulerpnpjmwj21xc4ngxf84dpzkv92 Veronica Nyaruai 0 39323 729111 155752 2026-09-29T19:15:06Z Anastesia chi 23720 Added default sort and databox 729111 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Veronica Nyaruai Wanjiru''' (amuru Ọktoba 29, 1989, na Nyahururu) bu onye Kenya na - agba ọsọ nke ọkachamara na mita 1500 . O bi ugbu a na Kaptagat, ebe ọ na-aga ogige ọzụzụ PACE. O sonyere na 2007 World Championships, mana ọ bụ onye nke iri na abụọ n'ozuzu ya wee hapụ 1500m ikpeazụ. Na 2008, ọ gaara eru eru ịchekwa aha Junior World ya, mana o nọ n'ọnọdụ nke anọ na ikpe Kenya ma ahọpụtaghị ya.<ref>IAAF, June 18, 2008: [http://iaaf.org/WJC08/news/kind=100/newsid=45365.html Kenyan Trials lead to squad of 23 selections for Bydgoszcz]</ref> Ọ dabere na ogige ọzụzụ PACE Sports Management dị na Kaptagat. Nyaruai meriri Cross Internacional de Venta de Baños na 2009, merie Steph Twell na usoro ahụ. <ref name="2009Race">Valiente, Emeterio (2009-12-21). [http://www.iaaf.org/WXC10/news/kind=100/newsid=55171.html Sánchez defeats European champion Bezabeh in Venta de Baños]. [[IAAF]]. Retrieved on 2009-12-27.</ref> == Ihe ndị ọ rụzuru == {| {{AchievementTable|Event=yes}} |- !colspan="6"|Representing {{KEN}} |- |rowspan=2|2005 |[[2005 IAAF World Cross Country Championships|World Cross Country Championships]] |[[Saint-Galmier]], [[France]] |bgcolor="silver" | 2nd |Junior race (6.153&nbsp;km) |[[2005 IAAF World Cross Country Championships – Junior women's race|20:56]] |- |[[2005 World Youth Championships in Athletics|World Youth Championships]] |[[Marrakesh, Morocco]] |bgcolor="gold" | 1st |3000 m |9:01.61 |- |rowspan=2|2006 |[[2006 IAAF World Cross Country Championships|World Cross Country Championships]] |[[Fukuoka, Japan]] |bgcolor="silver" | 2nd |Junior race (6&nbsp;km) |[[2006 IAAF World Cross Country Championships – Junior women's race|19:27]] |- |[[2006 World Junior Championships in Athletics|World Junior Championships]] |[[Beijing, China]] |bgcolor="gold" | 1st |3000 m |[[2006 World Junior Championships in Athletics – Women's 3000 metres|9:02.90]] |- |rowspan=3|2007 |[[2007 IAAF World Cross Country Championships|World Cross Country Championships]] |[[Mombasa, Kenya]] |bgcolor=cc9966 | 3rd |Junior race (6&nbsp;km) |[[2007 IAAF World Cross Country Championships – Junior women's race|21:10]] |- |[[Athletics at the 2007 All-Africa Games|All-Africa Games]] |[[Algiers, Algeria]] |bgcolor="silver" | 2nd |1500 m |[[Athletics at the 2007 All-Africa Games – Women's 1500 metres|4:09.11]] |- |[[2007 World Championships in Athletics|World Championships]] |[[Algiers, Algeria]] |22nd (sf) |1500 m |[[2007 World Championships in Athletics – Women's 1500 metres|4:21.50]] |- |rowspan=2|2008 |[[2008 African Championships in Athletics|African Championships]] |[[Addis Ababa, Ethiopia]] |5th |5000 m |[[2008 African Championships in Athletics – Women's 5000 metres|15:53.55]] |- |[[Athletics at the 2008 Summer Olympics|Olympic Games]] |[[Beijing, China]] |41st (h) |3000 m s'chase |[[Athletics at the 2008 Summer Olympics – Women's 3000 metres steeplechase|10:01.69]] |- |2012 |[[2012 African Championships in Athletics|African Championships]] |[[Porto Novo, Benin]] |bgcolor=silver|2nd |5000 m |[[2012 African Championships in Athletics – Women's 5000 metres|15:40.65]] |} === Ihe kacha mma === * 1500 mita - 4:08.21 nkeji (2006) * 3000 mita - 8:52.9 nkeji (2005) * 5000 mita - 15:13.1 nkeji (2005) === Onyinye === Na onyinye nturu ugo egwuregwu 2005 Kenyan Sports Personality of the Year, Wanjiru ka ahọpụtara ka ọ bụrụ nwanyị egwuregwu kacha nwee ntụkwasị obi n'afọ. Ọ gụchara nke atọ na onye na-eme egwuregwu nke afọ, n'azụ Catherine Ndereba na onye ọkpọ Conjestina Achieng. == Edensibia == * Veronica NyaruainaEgwuregwu Ụwa {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Nyaruai, Veronica}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] rk5uzu4ajvy1alz9rkhb25gyurwmjp9 Catherine Ndereba 0 39330 729112 637762 2026-09-29T19:17:44Z Anastesia chi 23720 Added databox 729112 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Catherine Nyambura Ndereba''' <ref>{{Cite web|url=http://sports.espn.go.com/oly/summer08/fanguide/athlete?id=23634|title=Wincatherine Nyambura Ndereba - Olympics Athletes - 2008 Summer Olympics - Beijing, China - ESPN|work=sports.espn.go.com|accessdate=2018-05-02}}</ref> (amụrụ na 21 Julaị 1972) bụ onye Kenya na-agba ọsọ marathon lara ezumike nká.N'agbata afọ 2003 na 2008, ọ gụchara n'ọkwa abụọ kacha elu n'ime marathon asọmpi mba ụwa ise sochiri.Ndereba emeriela marathon ugboro abụọ na asọmpi egwuregwu mba ụwa wee nweta ihe nrite ọla ọcha n'egwuregwu Olimpik Summer na 2004 na 2008, bụrụ onye mbụ nwetara nrite nrite nwanyị Kenya. Ọ bụkwa onye meriri [[Bosso, Nigeria|Boston]] Marathon ugboro anọ na onye meriri [[Chicago]] Marathon ugboro abụọ. Ọ bụ n'ikpeazụ n'afọ 2001 ka ọ ji oge 2:18:47 mebie ndekọ marathon ụwa nke ụmụ nwanyị.<ref>{{Cite web|author=Turnbull|first=Simon|date=16 April 2023|title=Ndereba and Okayo – the marathon greats who blazed a trail for Kenyan women|url=https://worldathletics.org/heritage/news/catherine-ndereba-maragaret-okayo-marathon-boston-new-york|accessdate=16 April 2023|work=[[World Athletics]]}}</ref> N'afọ 2008, onye Chicago Tribune onye na-ede egwuregwu bụ Philip Hersh kọwara Ndereba dị ka onye marathon kacha mma nke ụmụ nwanyị oge niile.<ref>''Chicago Tribune'', 8 October 2008: [http://newsblogs.chicagotribune.com/sports_globetrotting/2008/10/constantina-tom.html ''Ranking the Top 10 women marathoners'']</ref> == Ọrụ == Catherine Ndereba sitere na Gatunganga na mpaghara Nyeri,[1] wee gaa ụlọ akwụkwọ sekọndrị Ngorano ebe ọ gbasoro ọrụ ịgba ọsọ ya.Na 1994, ndị Kenya Prisons Service kpọbatara ya n'ọrụ n'ime mmemme egwuregwu ya. E nyere ndereba ihe nrite 2004 na 2005 Kenyan Sportswoman of the Year.Onye isi ala Mwai Kibaki nyere ya Order of the Golden Warrior na 2005. <ref>''The Standard'', 28 October 2007: [https://web.archive.org/web/20071029181934/http://www.eastandard.net/hm_news/news.php?articleid=1143976625 Catherine Ndereba: Racing to conquer the world]</ref> <ref>IAAF, 2 March 2006: [http://www.iaaf.org/news/Kind=131072/newsId=33649.html ''Athletes dominate Kenyan Sports Awards'']</ref> Ndereba mechara n'ọkwa nke asaa na Marathon London nke afọ 2009, nhata ndekọ Katrin Dorre nke 21 sub-2:30 hours marathon.O tinyere nke atọ na Marathon Women's Yokohama ka afọ ahụ gasịrị.na-agwụcha ihe ọmụmụ ahụ n'oge awa 2:29:13.Ọ gbaghị ọsọ marathon ọzọ ruo Ọktoba 2011, mgbe ọ gafere ahịrị na elekere 2:30:14 maka nke atọ na Marathon Beijing. <ref>IAAF, 27 April 2009: [http://www.iaaf.org/news/kind=100/newsid=50350.html Ndereba matches Dorre’s record total of 21 sub-2:30 marathons]</ref> . Women's Marathon n'ikpeazụ n'afọ ahụ, na-emecha usoro ahụ n'ime awa 2:29:13 . <ref>[http://marathoninfo.free.fr/athletes/ndereba.htm Catherine Ndereba]. Marathon Info. Retrieved on 17 October 2011.</ref> Ọ gwụbeghị ọsọ marathon ọzọ ruo n'ọnwa Ọktoba n'afọ 2011, mgbe ọ gafere akara ahụ n'ime awa 2:30:14 maka nke atọ na Beijing Marathon.<ref>Jalava, Mirko (16 October 2011). [http://www.iaaf.org/LRR11/news/newsid=62722.html Kiprop and Wei Xiaojie triumph in Beijing]. IAAF. Retrieved on 17 October 2011.</ref> Ndereba, onye aha njirimara ya bụ "Catherine the Great", bi na Nairobi ya na di ya Anthony Maina na nwa ya nwanyị Jane.Nwanne ya nwoke Samuel na nwanne ya nwanyị Anastasia bụkwa ndị na-agba ọsọ marathon. <ref>[https://www.runnersworld.com/races-places/a20786975/marathon-great-catherine-ndereba-retires/ Marathon Great Catherine Ndereba Retires]. ''Runner's World'' (2014-05-28). Retrieved 2020-05-25.</ref> <ref>Hersh, Philip (2002-10-10). [https://www.chicagotribune.com/news/ct-xpm-2002-10-10-0210100353-story.html World record-holder Catherine Ndereba trains with her husband and sister, but it's her 5-year-old daughter who best motivates mom]. ''Chicago Tribune''. Retrieved 2020-05-25.</ref> <ref>[http://content.time.com/time/specials/packages/printout/0,29239,1819129_1819134_1825760,00.html Catherine Ndereba]. ''Time''. Retrieved 2020-05-25.</ref> == Ihe ndị ọ rụzuru == [[Usòrò:2005_WC_Marathon_Women_456_Catherine_Ndereba.jpg|thumb|Ndereba na-asọmpi na 2005 World Championships Marathon.]] * 1995 ** Ọ nọchitere anya Kenya na mba ụwa na nke mbụ ya na asọmpi ụmụ nwanyị na Seoul, Korea * 1996 ** Nọkwa nke abụọ na USA Track and Field's World Road Running Rankings; akpọrọ Road Runner of the Year site na magazin Runner's World na Road Racer of the Year nke Running Times''Oge Ndị Na-agba ọsọ'' * 1997 ** Ọ gbaghị ọsọ ** Ọ mụrụ nwa nwanyị, Jane. * 1998 ** A na-akpọ ya Road Runner of the Year site na Runner's World na Road Racer of the Year nke Running Times''Oge Ndị Na-agba ọsọ'' ** O meriri ọla nchara n'otu n'otu na ọla edo n'otu IAAF World Half Marathon Championship na Palermo, Ịtali ** Ọ gbara ọsọ kachasị ọsọ n'ụwa n'afọ ahụ na kilomita 5 (15:09), kilomita 12 (38:37), kilomita 15 (48:52), na kilomita 10 (53:07). <ref>{{Cite web|title=Famous people from Kenya Catherine Ndereba|url=http://www.kenyatravelideas.com/famous-people-from-kenya-catherine-ndereba.html|work=Kenya Travel Ideas|accessdate=2020-05-25|archivedate=2020-05-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200507131755/http://www.kenyatravelideas.com/famous-people-from-kenya-catherine-ndereba.html}}</ref> ** O mere nke mbụ ya na Boston Marathon, na-emecha nke isii na 2:28:27 awa ** Ọ bụ onye nke abụọ na New York City MarathonMarathon nke New York City * 2000 ** Onye mmeri nke Boston Marathon ** Onye mmeri nke Chicago Marathon ** A na-akpọ ya AIMS World Athlete of the Year site na Association of International Marathons and Distance Races * 2001 ** Onye mmeri City-Pier-City Loop (ọkara marathon). <ref>{{Cite web|url=https://www.arrs.run/HP_CPCHM.htm|title=City-Pier-City Half Marathon - List of winners|work=arrs.run|accessdate=2024-03-20|archivedate=2023-03-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230330121732/https://www.arrs.run/HP_CPCHM.htm}}</ref> ** Onye mmeri nke Boston Marathon ** Onye mmeri nke Chicago Marathon n'Ihe ndekọ ụwa * 2002 ** O mechara nke abụọ na Boston Marathon. O mechakwara bụrụ onye nke abụọ na Chicago Marathon * 2003 ** Onye nwetara ihe nrite ọla edo na asọmpi marathon nke ụwa ** Onye mmeri nke ọkara marathon nke Sapporo ** O mechara nke abụọ na New York City Marathon na London Marathon * 2004 ** 2004 Summer Olympics, [[Atens]] - onye nwetara ọlaọcha na marathon ** Onye mmeri nke Boston Marathon * 2005 ** Onye mmeri Boston Marathon (onye mmeri nwanyị mbụ ugboro anọ) ** Onye nwetara ọlaọcha na asọmpi nke ụwa * 2006 ** Onye mmeri nke Osaka International Ladies Marathon ** Onye mmeri nke Bogota Half Marathon <ref>IAAF website, 31 July 2008: [http://www.iaaf.org/news/Kind=2/newsId=35504.html Joseph and Ndereba win at the Bogota Half Marathon]</ref> ** O mechara nke atọ na New York City Marathon * 2007 ** Onye nwetara ihe nrite ọla edo na asọmpi World Championship ** O mechara bụrụ onye nke ise na New York City Marathon * 2008 ** 2008 Summer Olympics, Beijing - onye nwetara ọlaọcha na marathon ** O mechara bụrụ onye nke ise na New York City Marathon * 2009 ** O mechara nke isii na London Marathon * 2011 ** O mechara nke atọ na Beijing International Marathon == Akwụkwọ == * Catherine Ndereba: The Marathon Queen, nke Ng'ang'a Mbugua. Sasa Sema Publications, 2008 == Edensibia == {{Commons category}}<div class="reflist"> <references responsive="1"></references> </div> == Njikọ mpụga == * Catherine NderebanaEgwuregwu Ụwa * [https://web.archive.org/web/20080727114903/http://www.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,1819129_1819134_1825760,00.html "Catherine Ndereba"], n°38 na ndepụta Time nke "100 Olympic Athletes To Watch" * [http://www.wincatherine.com Ọrụ ihe nkiri "Catherine Ndereba"] * [https://web.archive.org/web/20200507131755/http://www.kenyatravelideas.com/famous-people-from-kenya-catherine-ndereba.html Ndị ama ama si Kenya] {{s-start}} {{s-ach|rec}} {{succession box|before={{flagicon|JPN}} [[Naoko Takahashi]]|title=[[Marathon world best progression|Women's Marathon World Record Holder]]|years=7 October 2001 &ndash; 13 October 2002|after={{flagicon|GBR}} [[Paula Radcliffe]]}} {{s-end}} {{DEFAULTSORT:Ndereba, Catherine}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] sxik9aa6fj2zxlewipliwbzfyrn7zg1 Conjestina Achieng 0 39340 729114 728671 2026-09-29T19:20:10Z Anastesia chi 23720 Added default sort 729114 wikitext text/x-wiki {| class="infobox biography vcard" ! colspan="2" class="infobox-above" style="font-size:125%;" |<div class="fn" style="display:inline-block">Conjestina Achieng</div> |- ! class="infobox-label" scope="row" |A mụrụ ya | class="infobox-data" |<div class="nickname" style="display:inline">Conjestina Achieng</div><br /><span style="display:none"> </span> <span style="display:none">(<span class="bday">1977-10-20</span>)</span> 20 Ọktoba 1977 (afọ 46) <ref name="Conjestina Achieng Awakening Profile" /><br /><div class="birthplace" style="display:inline">Obodo Umiru, [[Kenya]]" rel="mw:WikiLink" title="Yala, Kenya">Yala division, Siaya District, Kenya</div> |- ! class="infobox-label" scope="row" |Mba | class="infobox-data category" |<span class="flagicon">[[File:Flag_of_Kenya.svg|link=Kenya|alt=Kenya|border|23x23px]]</span> [[Kenya]] |- ! class="infobox-label" scope="row" |Aha ndị ọzọ&nbsp; | class="infobox-data nickname" |Aka Nkume[1]<ref name="Conjestina Achieng Awakening Profile"><cite class="citation web cs1"><span class="cx-segment" data-segmentid="319">[https://web.archive.org/web/20240320164610/http://www.awakeningfighters.com/athletes/conjestina-achieng/ "Conjestina Achieng Awakening Profile"]. </span><span class="cx-segment" data-segmentid="320">Awakeningfighters.com<span class="reference-accessdate">. </span></span><span class="cx-segment" data-segmentid="321"><span class="reference-accessdate">Retrieved <span class="nowrap">3 February</span> 2016</span>.</span></cite></ref> |- | colspan="2" class="infobox-full-data" |<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>'''Ndekọ ọnụ ọgụgụ''' |- ! class="infobox-label" scope="row" |<span class="nowrap">Ibu (s) </span> | class="infobox-data" |Ibu dị n'etiti |- ! class="infobox-label" scope="row" |Ọnọdụ | class="infobox-data" |Ọtọdọks |- | colspan="2" class="infobox-full-data" |<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>'''Ihe ndekọ ịkụ ọkpọ''' |- ! class="infobox-label" scope="row" |Agha zuru ezu | class="infobox-data" |27 |- ! class="infobox-label" scope="row" |Mmeri | class="infobox-data" |17 |- ! class="infobox-label" scope="row" |Mmeri site na KO | class="infobox-data" |8 |- ! class="infobox-label" scope="row" |Mfu | class="infobox-data" |6 |- ! class="infobox-label" scope="row" |Ihe osise | class="infobox-data" |4 |- ! class="infobox-label" scope="row" |Enweghị asọmpi | class="infobox-data" |0 |} '''Conjestina Achieng''' (amụrụ na 20 Ọktoba 1977 n'obodo Umiru, Yala division, Siaya District. Conjestina bụ nwa nke ise a mụrụ n'ezinụlọ dị mmadụ iri. Nna ya Clement Adalo bụ onye ọrụ ahụike lara ezumike nká na nne ya bụ Gertrude Auma. Nwanne ya nwoke nke okenye, Joseph Kusimba bụbu onye na-akụ ọkpọ nke na-elekọta klọb ịkụ ọkpọ na Mathare, Nairobi.Ọ bụ nwanyị Kenya na-akụ ọkpọ nke a na-akpọ "Hands of Stone" ma bụrụ onye nke ise n'ụwa. Ọ ghọrọ nwanyị Afrịka mbụ nwere aha mba ụwa mgbe ọ meriri [[Uganda|Ugandan]] Fiona Tugume iji nweta aha WIBF Middleweight.<ref>http://allafrica.com/stories/200412200800.html Conjestina wins World Title, allafrica.com, Retrieved 06-09-2012</ref> Ọ nwetakwara mmeri n'ọnọdụ esemokwu na WBC nke oge ahụ, na WBA Super middleweight Natascha Ragosina. Achieng, otu nne, na-egwuri egwu na ngalaba oke ibu.<ref>Another Bad Decision: Natascha Ragosina Beats Achieng; Stieglitz Returns with a Win {{Cite web|url=http://www.eastsideboxing.com/weblog/news.php?p=16506&more=1|title=Another Bad Decision: Natascha Ragosina Beats Achieng; Stieglitz Returns with a Win|accessdate=2012-09-06|archiveurl=https://archive.today/20130121215552/http://www.eastsideboxing.com/weblog/news.php?p=16506&more=1|archivedate=21 January 2013}}</ref> == Ndụ onwe onye == N'ịbụ onye na-enweghị ọrụ, Achieng, onye na-enwetakarị ihe dị ka $ 250 n'ọgụ, dabere na ịkụ ọkpọ iji kwụọ ụgwọ maka ụlọ ya dị ọnụ ala nke otu ọnụ ụlọ na ụlọ Lucky Summer dara ogbenye nke Nairobi. Ihe ịma aka ya kachasị ukwuu bụ ịkwụ ụgwọ ọzụzụ ya na ịnọgide na-eri nri dị mma. N'ime mba ebe ọtụtụ ndị na-ebi ndụ na-erughị $ 1 kwa ụbọchị, Achieng gbalịrị itinye nri na tebụl ma gboo mkpa ya. Nkwado gọọmentị maka ụlọ ọzụzụ na ngwá ọrụ dị oke ala na ndị na-akwalite ịkụ ọkpọ a pụrụ ịdabere na ya dị ụkọ, yabụ ego mmeri siri ike inweta. "M na-enweta ndụ siri ike", ka o kwuru n'ajụjụ ọnụ ya na Women Boxing Archive Network. "Enweghị m ike ịzụta nri kwesịrị ekwesị ma mgbe ụfọdụ enweghị m ọbụna ụgbọ ala iji gaa ọzụzụ. Mgbe m lere ndị ọkpọ ndị ọzọ dị ka Mike Tyson na Laila Ali anya, mkpụrụ obi m na-agba ọbara. Ha bara ọgaranya na ụdị ndụ ha na-eduga abụghị nke anyị. Mana anyị na-edugharị ndụ nkịta. Ihe anaghị ada na efere ọlaọcha. Onye ọ bụla ga-ewepụta ebe ọ kụrụ ma ọ bụghị m. " "Na Kenya, ịkụ ọkpọ anaghị akwụ ezigbo ụgwọ dịka ndị mmadụ nwere ike iche. Enweghị m ụgwọ ọnwa na-adịgide adịgide ma a na-akwụ m ụgwọ naanị mgbe enwere ọgụ ma ọ bụrụ na emeri m. Ịkụ ọkpọ siri ike ma kwesị ka e mesoo ya n'ụzọ siri ike. " "Enwere m nwa nwoke na ụmụnne nwanyị ndị ka nọ n'ụlọ akwụkwọ, ha niile dabere na m. Ndị mụrụ m na-eme agadi enweghịzi ike ilekọta ndị a ma "a hapụrụ m na-elekọta", ka ọ gbakwụnyere. Ụbọchị Achieng malitere n'elekere 5.30 nke ụtụtụ na kilomita 15 nke ọrụ okporo ụzọ, mgbe ahụ n'elekera 8.30 nke ụnyaahụ ọ maliteghachiri ọzụzụ mmega ahụ ya ruo n'etiti ehihie. &nbsp;"Enwere m mmasị ịkụ ọkpọ na ndị na-akụ ọkpọ nwoke", ka Achieng kwuru. "Anyị na-azụ ma na-ekerịta echiche". N'oge ezumike ọ bụla, ọ wepụtara onwe ya n'ụlọ akwụkwọ dị nso na-enyere ụmụaka aka site na ọrụ ha na itinye akara n'akwụkwọ ha. Onye nwe ụlọ akwụkwọ ahụ, Jean Ikenga akwadowo Achieng mgbe niile ma na-akwụ ụgwọ ụlọ ya mgbe ụfọdụ. Mgbe Conjestina nọ n'ụlọ akwụkwọ ọ pụtara nke ọma na nka na ọrụ nka, ma na-achụso ịse na eserese. E gosipụtara ụfọdụ ọrụ ya na Upendo Nursery na Mathare North. O kwuru na otu n'ime ya bu n'obi bu ịzụlite ndị na-eto eto na ndị na-achọsi ike nka. Ọ chọkwara ịlụso Laila Ali ọgụ. "Ana m azụ n'ike n'ike ma nwee olileanya izute ya n'ime mgbaaka. Ọ naghị adị m egwu ma ọ dị m mkpa ịlụso ya ọgụ. Aga m ekpebie ma m gaa n'ihu na-akụ ọkpọ ma ọ bụ kwụsị naanị mgbe m weghaara aha ahụ n'aka ya. "Onye na-akwado ya bụ Caleb Kuya, onye Kenya bi na Denmark, nwere obi ike ma o kwuru na "Conje" chọrọ ọ dịkarịa ala ọgụ atọ ọzọ n'okpuru belt ya tupu ya ezute Ali ihu, ọkachasị ebe ọ bụ na ọ gbara ọkpọ naanị otu ugboro n'èzí Kenya. "Ọ ga-aka mma ma ọ bụrụ na ọ lụọ ọgụ n'èzí iji nweta mmetụta nke egwuregwu na ọbụna ịkwa emo site n'aka ndị ọzọ na-akwado ya, "ka o kwuru ka ọ na-akọwa atụmatụ maka ịchọ nkwado maka ihe nwere ike ime Achieng vs. Ali. == Nsogbu ahụike == Na Jenụwarị 2011, nna Conjestina zigara ndị Kenya arịrịọ ka ha nyere ya aka kpọga ya n'ụlọ ọgwụ mgbe omume ya dara site na ụkpụrụ.Dị ka nna ya si kwuo, Conjestina ewepụla nwa ya nwoke n'ụlọ akwụkwọ, gbaa ngwa ọkpọ ya niile ọkụ ma tụfuo ihe niile dị na ụlọ mgbatị ya, bụ nke o meghere na 2009.A nabatara ya n'ụlọ ọgwụ Mathari dị na Nairobi bụ ọkachamara na nlekọta ahụike uche. E mechara hapụ ya. Na 4 Septemba 2012. Akụkọ gbara ọsọ na Citizen TV na-egosi Conjestina n'ọnọdụ mgbagwoju anya na enweghị olileanya. Onye ọkpọ ọkpọ mbụ ahụ gosipụtara eriri ya. Ekwuru na ọ nọ na ịda ogbenye akwụghị ụgwọ mgbazinye Ksh 2000 ($ 23) maka ọnwa anọ.Ọ nọ n'okpuru nlekọta nwanne ya nwanyị nke obere. Ida Odinga kpọgara Conjestina n'ụlọọgwụ Mathari. Mgbasa ozi na-ewu ewu na soshial midia welitere ego zuru oke maka ya ịkwaga n'ime ebe obibi nke ọma karị.Onye ọchị ọchị Daniel Ndambuki (Churchill) n'onwe ya nyere puku 18,000 iji kwụọ ụgwọ ụlọ ya mgbe nrụgide ọha na eze chetaara ya nkwa ọ kwere ịkwado ya.<ref name="NW">{{Cite web|author=Nairobi Wire|title=Churchill Finally Pays Congestina's Rent|url=http://www.mashada.com/blogs/p/83242/churchill-finally-pays-congestinas-rent|work=Mashada|publisher=Chyulu Media|accessdate=15 April 2016}}</ref> == Ndekọ ọkpọ ọkpọ ọkachamara == {{BoxingRecordSummary|draws=4|nc=|ko-wins=8|ko-losses=1|dec-wins=9|dec-losses=5|dq-wins=|dq-losses=}} {| class="wikitable" style="text-align:center" !{{abbr|No.|Number}} !Result !Record !Opponent !Type !Round, time !Date !Location !Notes |- |27 |{{yes2}}Win |17-6-4 | style="text-align:left;" |{{flagicon|RUS}} Angel McKenzie |UD |10, 2:00 |27 Feb 2010 | style="text-align:left;" |{{flagicon|Kenya}} Charter Hall, Nairobi, Kenya | style="text-align:left;" | |- |26 |{{yes2}}Win |16-6-4 | style="text-align:left;" |{{flagicon|Kenya}} Batroba Lihavi |TKO |4 |29 Aug 2009 | style="text-align:left;" |{{flagicon|Kenya}} Chui Restaurant, Nairobi, Kenya | style="text-align:left;" | |- |25 |{{draw}}Draw |15-6-4 | style="text-align:left;" |{{flagicon|SWE}} [[Maria Lindberg]] |PTS |10, 2:00 |8 May 2009 | style="text-align:left;" |{{flagicon|SWE}} Royal Event Center, Spandau, Sweden | style="text-align:left;" | |- |24 |{{yes2}}Win |15-6-3 | style="text-align:left;" |{{flagicon|Kenya}} Charity Mukami |UD |6, 3:00 |28 Feb 2009 | style="text-align:left;" |{{flagicon|Kenya}} Hotel Casuarina, Buru Buru, Nairobi, Kenya | style="text-align:left;" | |- |23 |{{no2}}Loss |14-6-3 | style="text-align:left;" |{{flagicon|RUS}} [[Natascha Ragosina]] |UD |10, 2:00 |28 Nov 2008 | style="text-align:left;" |{{flagicon|GER}} Maritim Hotel, Magdeburg, Germany | style="text-align:left;" |<small> WBA and WBC Super middleweight titles. </small> |- |22 |{{no2}}Loss |14-5-3 | style="text-align:left;" |{{flagicon|RUS}} [[Natascha Ragosina]] |UD |10, 2:00 |11 Jul 2008 | style="text-align:left;" |{{flagicon|GER}} Germany Rundturnhalle, Cuxhaven, Germany | style="text-align:left;" |<small> GBU and WIBF Super middleweight titles. </small> |- |21 |{{yes2}}Win |14-4-3 | style="text-align:left;" |{{flagicon|Kenya}} Batroba Lihavi |TKO |3, 1:58 |13 Apr 2008 | style="text-align:left;" |{{flagicon|Kenya}} Club Afrique, Nairobi, Kenya | style="text-align:left;" | |- |20 |{{yes2}}Win |13-4-3 | style="text-align:left;" |{{flagicon|Kenya}} Charity Mukami |MD |6, 2:00 |8 Dec 2007 | style="text-align:left;" |{{flagicon|Kenya}} Charter Hall, Nairobi, Kenya | style="text-align:left;" | |- |19 |{{yes2}}Win |12-4-3 | style="text-align:left;" |{{flagicon|Zimbabwe}} Emily Kabwalo |PTS |6, 2:00 |14 Jul 2007 | style="text-align:left;" |{{flagicon|Kenya}} Moi International Sport Centre, Kasarani, Kenya | style="text-align:left;" | |- |18 |{{yes2}}Win |11-4-3 | style="text-align:left;" |{{flagicon|Kenya}} Jalala Salum |KO |2 |12 May 2007 | style="text-align:left;" |{{flagicon|Kenya}} Charter Hall, Nairobi, Kenya | style="text-align:left;" | |- |17 |{{yes2}}Win |10-4-3 | style="text-align:left;" |{{flagicon|Tanzania}} Monica Mwakasanga |TKO |5 |10 Mar 2007 | style="text-align:left;" |{{flagicon|Kenya}} Nyayo National Stadium, Nairobi, Kenya | style="text-align:left;" | |- |16 |{{no2}}Loss |9-4-3 | style="text-align:left;" |{{flagicon|USA}} Laura Ramsey |TKO |6 |20 Jan 2007 | style="text-align:left;" |{{flagicon|Kenya}} Travellers Beach Hotel & Club, Mombasa, Kenya | style="text-align:left;" |<small> GBU Female World Middleweight title</small> |- |15 |{{no2}}Loss |9-3-3 | style="text-align:left;" |{{flagicon|USA}} Janaya Davis |PTS |6, 2:00 |2 Dec 2006 | style="text-align:left;" |{{flagicon|Kenya}} Moi International Sport Centre, Nairobi, Kenya | style="text-align:left;" | |- |14 |{{yes2}}Win |9-2-3 | style="text-align:left;" |{{flagicon|Uganda}} Florence Nalukwago |UD |6, 2:00 |5 Aug 2006 | style="text-align:left;" |{{flagicon|Kenya}} Nyayo National Stadium, Nairobi, Kenya | style="text-align:left;" | |- |13 |{{no2}}Loss |8-2-3 | style="text-align:left;" |{{flagicon|USA}} Yvonne Reis |SD |10, 2:00 |1 Apr 2006 | style="text-align:left;" |{{flagicon|Kenya}} Moi International Sport Centre, Nairobi, Kenya | style="text-align:left;" |<small> WBC World Female Middleweight title</small> |- |12 |{{yes2}}Win |8-1-3 | style="text-align:left;" |{{flagicon|Zimbabwe}} Monalisa Sibanda |UD |6, 2:00 |4 Feb 2006 | style="text-align:left;" |{{flagicon|Kenya}} Nyayo National Stadium, Nairobi, Kenya | style="text-align:left;" | |- |11 |{{yes2}}Win |7-1-3 | style="text-align:left;" |{{flagicon|Argentina}} Guillermina Fernandez |TKO |1, 1:42 |24 Dec 2005 | style="text-align:left;" |{{flagicon|Kenya}} Kenyatta International Conference Centre, Nairobi, Kenya | style="text-align:left;" |<small> WBF Women's Middleweight title</small> |- |10 |{{yes2}}Win |6-1-3 | style="text-align:left;" |{{flagicon|Tanzania}} Monica Mwakasanga |TKO |9 |21 Aug 2005 | style="text-align:left;" |{{flagicon|Kenya}}Moi International Sport Centre, Nairobi, Kenya | style="text-align:left;" |<small> WIBF World Middleweight title</small> |- |9 |{{yes2}}Win |5-1-3 | style="text-align:left;" |{{flagicon|Tanzania}} Monica Mwakasanga |KO |5 |25 Mar 2005 | style="text-align:left;" |{{flagicon|Kenya}} Nyayo National Stadium, Nairobi, Kenya | style="text-align:left;" | |- |8 |{{yes2}}Win |4-1-3 | style="text-align:left;" |{{flagicon|Uganda}} Fiona Tugume |UD |10, 2:00 |19 Dec 2004 | style="text-align:left;" |{{flagicon|Kenya}} Nyayo National Stadium, Nairobi, Kenya | style="text-align:left;" |<small> GBU Female Middleweight title</small> |- |7 |{{no2}}Loss |3-1-3 | style="text-align:left;" |{{flagicon|Tanzania}} Monica Mwakasanga |UD |6, 2:00 |15 Nov 2004 | style="text-align:left;" |{{flagicon|Tanzania}} Tripple A Hotel, Arusha, Tanzania | style="text-align:left;" | |- |6 |{{yes2}}Win |3-0-3 | style="text-align:left;" |{{flagicon|Uganda}} Fiona Tugume |KO |7 |23 Oct 2004 | style="text-align:left;" |{{flagicon|Kenya}} Nyayo National Stadium, Nairobi, Kenya | style="text-align:left;" |<small>Africa Women's Middleweight Title</small> |- |5 |{{draw}}Draw |2-0-3 | style="text-align:left;" |{{flagicon|Kenya}} Jane Kavulani |PTS |4, 2:00 |28 Aug 2004 | style="text-align:left;" |{{flagicon|Kenya}} Jam Rescue 2 Club, Nairobi, Kenya | style="text-align:left;" | |- |4 |{{draw}}Draw |2-0-2 | style="text-align:left;" |{{flagicon|Kenya}} [[Fatuma Zarika]] |PTS |4, 2:00 |13 Dec 2003 | style="text-align:left;" |{{flagicon|Kenya}} Nyayo National Stadium, Nairobi, Kenya | style="text-align:left;" | |- |3 |{{yes2}}Win |2-0-1 | style="text-align:left;" |{{flagicon|Kenya}} Jane Kavulani |PTS |4, 2:00 |15 May 2003 | style="text-align:left;" |{{flagicon|Kenya}} Nairobi, Kenya | style="text-align:left;" | |- |2 |{{draw}}Draw |1-0-1 | style="text-align:left;" |{{flagicon|Kenya}} Damaris Muthoni |PTS |4, 2:00 |Sept 9, 2002 | style="text-align:left;" |{{flagicon|Kenya}} Nairobi, Kenya | style="text-align:left;" | |- |1 |{{yes2}}Win |1-0-0 | style="text-align:left;" |{{flagicon|Kenya}} Naomi Wanjiku |PTS |4, 2:00 |8 Jun 2002 | style="text-align:left;" |{{flagicon|Kenya}} Nairobi, Kenya | style="text-align:left;" | |- |} == Hụkwa == * Ndepụta nke ụmụ nwanyị na-akụ ọkpọ * Ndị Luo nke Kenya na Tanzania == Edensibia == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == * [https://web.archive.org/web/20240320164610/http://www.awakeningfighters.com/athletes/conjestina-achieng/ Conjestina Achieng] na Awakening Fighters[https://web.archive.org/web/20190407173238/http://www.awakeningfighters.com/ Ndị Agha Na-akpọlite] * [https://web.archive.org/web/20070308142050/http://www.wban.org/biog/cachieng.htm Akụkọ ndụ WBAN] * [https://web.archive.org/web/20150316101047/http://boxrec.com/list_bouts.php?human_id=227146&cat=boxer Nkwupụta na boxrec.com] {{DEFAULTSORT:Achieng, Conjestina}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 0avv9vkxmx38gbpqbx83iwg8ni0aklo Hellen Baleke 0 39349 729115 156156 2026-09-29T19:22:39Z Anastesia chi 23720 Added default sort and databox 729115 wikitext text/x-wiki {{Databox}}  '''Hellen Baleke''' (amụrụ 3 Mee 1987) bụ onye na akụ ọkpọ na -amuta ịkụ okopo nke Uganda ama ama maka ịbụ nwanyị Uganda mbụ nwetara nrite ọla nchara na ịkụ ọkpọ na 2019 All Africa Games . <ref>{{Cite web|url=https://d21c25674tgiqk.cloudfront.net/2015/02/Entry-list-by-NOC.pdf|title=AIBA Women's World Boxing Championships Jeju 2014 Entry List by NOC|author=AIBA|date=16 November 2014|work=AIBA|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200926101327/https://d21c25674tgiqk.cloudfront.net/2015/02/Entry-list-by-NOC.pdf|archivedate=26 September 2020|accessdate=11 March 2020}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.monitor.co.ug/Sports/Boxing/690270-5436104-rukr5n/index.html|title=Female boxing coach wants more medals|work=Daily Monitor|language=en|accessdate=2020-03-11}}</ref> <ref name=":0">{{Cite web|url=https://kawowo.com/2019/08/27/all-africa-games-masembe-ssemujju-win-quarterfinal-bouts-to-enter-medal-bracket/|title=All Africa Games: Masembe, Ssemujju win quarterfinal bouts to enter medal bracket|author=Muyita|first=Joel|date=2019-08-27|work=Kawowo Sports|language=en-US|accessdate=2020-03-13}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFMuyita2019">Muyita, Joel (2019-08-27). [https://kawowo.com/2019/08/27/all-africa-games-masembe-ssemujju-win-quarterfinal-bouts-to-enter-medal-bracket/ "All Africa Games: Masembe, Ssemujju win quarterfinal bouts to enter medal bracket"]. ''Kawowo Sports''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2020-03-13</span></span>.</cite></ref><ref>{{Cite web|url=https://observer.ug/sports/62007-ugandan-boxers-need-special-recognition|title=Ugandan boxers need special recognition|author=Zziwa|first=Hassan Badru|work=The Observer - Uganda|language=en-gb|accessdate=2020-03-13}}</ref> == Ọrụ ịkụ ọkpọ == Hellen Baleke malitere ịkụ ọkpọ n'afọ 2005 <ref>{{Cite web|url=http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1506768/baleke-beats-odds-boxings-poster-girl|title=Baleke beats the odds to become boxing's poster girl|work=www.newvision.co.ug|accessdate=2020-03-11}}</ref> dị ka onye a na-enye ọzụzụ na Rhino Club tupu ọ kwaga KCCA Boxing Club n'afọ 2008. <ref>{{Cite web|url=http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1506768/baleke-beats-odds-boxings-poster-girl|title=Baleke beats the odds to become boxing's poster girl|work=www.newvision.co.ug|accessdate=2020-03-13}}</ref> Ọ na-asọ mpi na ngalaba dị n'etiti.<ref>{{Cite web|url=http://www.nimsportug.com/2020/02/14/olympics2020-qualifiers-bizarre-coach-dropped-receptionist-on-plane/|title=Olympics2020 Qualifiers: Bizarre, Coach Dropped, Receptionist On Plane|author=Jackson|first=Kayiira|language=en-US|accessdate=2020-03-13|archivedate=2020-02-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200215173249/http://www.nimsportug.com/2020/02/14/olympics2020-qualifiers-bizarre-coach-dropped-receptionist-on-plane/}}</ref> Ọ nọchitekwara anya Uganda na mba ụwa na She Bombers ma bụrụ onye Mercy Mukankusi na-azụ.<ref>{{Cite web|url=http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1515845/ugandan-boxers-flopped-africa-olympic-qualifiers|title=Why Ugandan boxers flopped at the Africa Olympic qualifiers|work=www.newvision.co.ug|accessdate=2020-03-26}}</ref> <ref name=":0"/> Ọ nọchitere anya Uganda na 2014 AIBA World Boxing Championship na Jeju, South Korea, ebe ọ meriri n'aka onye meriri ihe nrite ọla edo, Claressa Shields.O sonyekwara na egwuregwu Afrịka nke afọ 2019, ebe ọ lụsoro Khadija El-Mardi ọgụ ka ọ na-aga inweta ihe nrite ọla nchara. == Ndụ onwe onye == A mụrụ Hellen Baleke na Sarah Bagoole <ref name="auto">{{Cite web|url=https://www.monitor.co.ug/artsculture/Reviews/Boxing-sisters--dream-made-Katanga-Slum/691232-2929670-sgx567/index.html|title=Boxing sisters' dream made in Katanga Slum|work=Daily Monitor|language=en|accessdate=2020-03-13}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.monitor.co.ug/artsculture/Reviews/Boxing-sisters--dream-made-Katanga-Slum/691232-2929670-sgx567/index.html "Boxing sisters' dream made in Katanga Slum"]. ''Daily Monitor''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2020-03-13</span></span>.</cite></ref> na Kayunga District. <ref>{{Cite web|url=https://www.voanews.com/africa/female-boxers-fight-survive-ugandan-capital-slum|title=Female Boxers Fight to Survive in Ugandan Capital Slum {{!}} Voice of America - English|work=www.voanews.com|language=en|accessdate=2020-03-26}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://globalpressjournal.com/africa/uganda/sisters-pioneer-women-s-boxing-in-uganda/|title=Sisters Pioneer Women's Boxing in Uganda|date=2015-09-07|work=Global Press Journal|language=en-US|accessdate=2020-03-11}}</ref> Hellen Baleke bụ nne ụmụ abụọ <ref name="auto"/> ma bụrụkwa nwanne nwanyị nke She Bombers boxer, Diana Tulyanabo.<ref>{{Cite web|url=http://www.ipsnews.net/2013/10/ugandan-women-put-on-their-boxing-gloves/|title=Ugandan Women Put On Their Boxing Gloves {{!}} Inter Press Service|work=www.ipsnews.net|accessdate=2020-03-26}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.monitor.co.ug/Magazines/Full-Woman/The-queens-of-sport--Earning-their-place-at-the-table-of-men/689842-1874306-format-xhtml-17wut7z/index.html|title=The queens of sport: Earning their place at the table of men|work=Daily Monitor|language=en|accessdate=2020-03-26}}</ref> == Edensibịa == <references /> {{DEFAULTSORT:Baleke, Hellen}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 1k5tw9mtauce8po2yl4ehsjy8medu88 Emily Nakalema 0 39430 728936 645434 2026-09-29T12:12:19Z Anastesia chi 23720 Added databox 728936 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Emily Nakalema''' (onye amụrụ Emily Kyomugisha, Jenụwarị 20, 1994) bụ nwanyị na-akụ ọkpọ nke Uganda <ref>{{Cite web|url=http://www.newvision.co.ug/new_vision/news/1515966/women-day-celebrating-women-achievers-sports|title=Women's Day: Celebrating women achievers in sports|work=newvision.co.ug|accessdate=March 26, 2020}}</ref> na-asọ mpi na ngalaba nke dị n'etiti. <ref>{{Cite web|url=https://saltmedia.ug/en/sports/2147-boxing-nakaleme-brings-hope-to-uganda%E2%80%99s-camp-in-dakar.html|title=Boxing: Nakaleme Brings Hope To Uganda's Camp In Dakar|author=Salt Media|date=February 26, 2020|work=Salt Media|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221201212320/https://saltmedia.ug/en/sports/2147-boxing-nakaleme-brings-hope-to-uganda%E2%80%99s-camp-in-dakar.html|archivedate=December 1, 2022|accessdate=March 26, 2020}}</ref> N'ime ọnwa Julaị afọ 2019, ọ bụ onye isi otu ndị na-aku ọkpọ ụmụ nwanyị mba Uganda, She Bombers. Ọ bụkwa onye meriri nrịba ọla nchara na 2020 African Boxing Olympic Qualification Tournament. <ref>{{Cite web|url=https://africa.unwomen.org/en/news-and-events/stories/2019/07/un-women-engages-with-the-boxing-fraternity-in-uganda|title=UN Women engages with the boxing fraternity in Uganda|work=UN Women {{!}} Africa|accessdate=March 26, 2020}}</ref> == Mmalite na agụmakwụkwọ == A mụrụ Emily Nakalema Emily Kyomugisha na Samuel na Teopista Kyomugisa na Mbarara <ref name="DailyMonitor">{{Cite news|author=Nalujja|first=Regina|title=Nakalema: From pitch to ring|url=https://www.monitor.co.ug/Magazines/Score/Nakalema-pitch--ring-Kasaawe-Katwe-Kyomugisha-opponents/689854-5490576-2nfqooz/index.html|accessdate=March 26, 2020|work=The Daily Monitor|date=March 14, 2020}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFNalujja2020">Nalujja, Regina (March 14, 2020). [https://www.monitor.co.ug/Magazines/Score/Nakalema-pitch--ring-Kasaawe-Katwe-Kyomugisha-opponents/689854-5490576-2nfqooz/index.html "Nakalema: From pitch to ring"]. ''The Daily Monitor''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">March 26,</span> 2020</span>.</cite></ref> ma bụrụkwa nke atọ amụrụ n'ezinụlọ mmadụ ise. Ọ gara Kulumba Primary School mgbe nke ahụ gasịrị ọ sonyeere Allied Secondary School maka afọ mbụ ya nke ụlọ akwụkwọ sekọndrị. E mechara nabata ya na Citizen High School, Mbarara na bursary egwuregwu mgbe nke ahụ gasịrị ọ kwụsịrị ụlọ akwụkwọ na 2016 [1] wee kwaga obodo Kampala. == Ntinye aka na egwuregwu == <ref>{{Cite web|url=https://www.olympicchannel.com/en/video/detail/uganda-school-prefect-star-boxer/|title="You cannot win against me" – The school prefect who became a star boxer|work=Olympic Channel|accessdate=March 26, 2020}}</ref> Emily Nakalema bidoro ịgba bọọlụ ma gosiputa maka Mbarara United FC na njem mpaghara tupu ọ kwaga Kampala wee malite ịkụ ọkpọ na 2018.<ref name="Nakalema: From pitch to ring">{{Cite web|url=https://www.monitor.co.ug/Magazines/Score/Nakalema-pitch--ring-Kasaawe-Katwe-Kyomugisha-opponents/689854-5490576-2nfqooz/index.html|title=Nakalema: From pitch to ring|work=Daily Monitor|accessdate=March 26, 2020}}</ref> <ref name="DailyMonitor"/> Ọ na-aku ọkpọ n'okpuru otu klọb obodo, Katwe Boxing Club ma nọchitekwara anya Uganda na mpaghara mpaghara na kọntinent. <ref>{{Cite web|url=https://kawowo.com/2019/02/03/epic-climax-expected-at-the-2019-national-boxing-open-championship/|work=kawowo.com|accessdate=March 26, 2020|title=2019 National Boxing Open championship winds on Sunday at Lugogo|date=February 3, 2019}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.swiftsportsug.com/blog/boxing-60-bombers-summoned-for-national-teams-preparations/|title=BOXING : 60 Bombers summoned for National team's preparations {{!}} Swift Sports Uganda|date=May 10, 2019|accessdate=March 26, 2020|archivedate=March 26, 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200326144541/https://www.swiftsportsug.com/blog/boxing-60-bombers-summoned-for-national-teams-preparations/}}</ref> == Nsọpụrụ == * Ihe nrite ọla edo - 2018 East African Community Games<ref name="Nakalema: From pitch to ring"/> * Ihe nrite ọla nchara - 2020 African Boxing Olympic Qualification Tournament == Edensibia == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Nakalema, Emily}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] mhxyllf3mse5szgy1hmccpndphu5weu Pearl Morake 0 39431 728935 723245 2026-09-29T12:10:37Z Anastesia chi 23720 Added default sort and databox 728935 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Pearl Morake''' (amụrụ na 15 Septemba 1989) bụ onye na-akụ ọkpọ na [[Botswana]], onye bụ nwanyị mbụ na-akụ akụ na-asọ mpi maka mba ya. Ọ bụ onye mmeri mba ọtụtụ oge ma sọọ mpi na 2014 Commonwealth Games na Glasgow, Scotland. == Ọrụ == A mụrụ Pearl Morake na 15 Septemba 1989 na Mochudi, Botswana. <ref>{{Cite web|title=Pearl Morake|url=http://g2014results.thecgf.com/athlete/boxing/1033837/p_morake.html|publisher=Glasgow 2014|accessdate=10 November 2017|archivedate=3 June 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210603073727/http://g2014results.thecgf.com/athlete/boxing/1033837/p_morake.html}}</ref> Ọ malitere ịgba bọọlụ netball, ruo mgbe a matara ya n'ịkụ ọkpọ n'afọ 2010. <ref name="real" /> N'asọmpi maka Botho College Boxing Club, ọ sonyere na asọmpi mba mbụ nke Botswana maka ụmụ nwanyị na-akụ ọkpọ, na ọgụ ya na Katlego Olatotse toro na mgbasa ozi dị ka ihe kachasị akpali akpali n'abalị ahụ.<ref>{{Cite web|author=Kala|first=Thato|title=Magnificent women pugilists make huge impression|url=http://www.mmegi.bw/index.php?sid=8&aid=1266&dir=2012%2FSeptember%2FMonday17|publisher=Mmegi Online|accessdate=10 November 2017|date=17 September 2012}}</ref> Morake bụ nwanyị mbụ nọchitere anya Botswana na ọkwa mba ụwa na ịkụ ọkpọ, n'ime afọ ole na ole sochirinụ ọ ghọrọ onye mmeri mba ugboro anọ.[2]<ref name="real">{{Cite news|author=Sugar|first=Ontametse|title=Morake: The Real Deal|url=http://www.thepatriot.co.bw/sport/item/1060-morake-the-real-deal.html|accessdate=10 November 2017|work=The Patriot on Sunday|date=31 May 2015|archive-date=22 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190522044812/http://www.thepatriot.co.bw/sport/item/1060-morake-the-real-deal.html|url-status=dead}}</ref> <ref name="commonresults">{{cite news|title=Boxing: Women's Middle (69 – 75kg)|url=https://www.bbc.co.uk/sport/commonwealth-games/28534978|accessdate=10 November 2017|work=BBC Sport|date=29 July 2014}}</ref> <ref>{{Cite news|author=Staniforth|first=Mark|title=Commonwealth Games 2014: Boxer Savannah Marshall draws strength from her bond with Nicola Adams|url=https://www.independent.co.uk/sport/commonwealth-games/commonwealth-games-2014-boxer-savannah-marshall-draws-strength-from-her-bond-with-nicola-adams-9641491.html|accessdate=10 November 2017|work=The Independent|date=31 July 2014}}</ref> <ref name="real"/> <ref>{{Cite news|author=Ncube|first=Dumisani|title=Otukile grabs double at boxing awards|url=http://www.mmegi.bw/index.php?aid=56107&dir=2015/november/30|accessdate=10 November 2017|work=The Monitor|date=30 November 2015}}</ref>Morake meriri na asọmpi Commonwealth nke afọ 2014 na Glasgow, Scotland. A kụrụ ya maka asọmpi Middleweight, nke pụtara na ọ ga-emerịrị naanị otu egwuregwu iji jide n'aka na ọ ga-enweta akara ọla nchara. Ọ lụsọrọ Savannah Marshall nke England ọgụ mana ọ meriri 3–0. Marshall gara n'ihu nweta ihe nrite ọla edo.Na 2015, a kpọrọ ya nwanyị egwuregwu nke afọ na Botswana National Sports Commission Awards.Ọ kpọkwara Female Boxer of the Year site na Botswana Boxing Association. == Edensibia == {{Reflist|30em}} {{DEFAULTSORT:Morake, Pearl}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] jrv6u761h4yziafnlk8fo7laqltj32b Nagwa Ibrahim Saleh Ali 0 39433 728932 632374 2026-09-29T12:05:16Z Anastesia chi 23720 Added default sort 728932 wikitext text/x-wiki '''Nagwa Ibrahim Saleh Ali''' (amụrụ na 10 June 1975) bụ onye Ijipt bụbu onye na-agba ọsọ.<ref>[https://web.archive.org/web/20170510114826/http://www.all-athletics.com/node/108665 Nagwa Ali]. All-Athletics. Retrieved on 2016-03-06.</ref> Ọ bụ onye na-edekọ Ihe ndekọ Ijipt na ije ije kilomita 20 na oge ya nke 1:41:08 awa site na 2002. <ref>[https://web.archive.org/web/20170906064025/http://eaf-egy.com/Arab/ Egyptian Records]. Egyptian Athletics Association. Retrieved on 2016-03-06.</ref> Ọ bụ onye mmeri Afrịka ugboro atọ ma nọchite anya Ijipt na IAAF World Race Walking Cup ugboro anọ.<ref>[http://www.iaaf.org/athletes/egypt/nagwa-ibrahim-saleh-ali-68205 Nagwa Ibrahim Saleh Ali]. IAAF. Retrieved on 2016-03-06.</ref> <ref>[http://www.gbrathletics.com/ic/afc.htm African Championships]. GBR Athletics. Retrieved on 2016-03-06.</ref><ref>[http://www.gbrathletics.com/ic/afg.htm All-Africa Games]. GBR Athletics. Retrieved on 2016-03-06.</ref>Ali so na ndị nwanyị na-eme njem na Africa na n'etiti mba Arab n'oge ọrụ ya. O nwetara ihe nrite ọla edo atọ n'asọmpi asọmpi egwuregwu Afrịka, merie na 1998, 2002 na 2006.Ọ bụkwa onye gbara ọsọ na 1996 na 2000, gụchara n'azụ Dounia Kara nke Algeria wee mesịa Bahia Boussad. N'egwuregwu All-Africa ọ bụ onye nyere ọla ọcha ugboro abụọ, were ọnọdụ nke abụọ na 5000 mita ije n'azụ Kara na 1995, wee gwụchaa n'azụ Susan Vermeulen nke South Africa na ije kilomita iri na 1999. Na asọmpi mpaghara Arab, ọ bụ onye nwetara ọla edo na 1998 Arab Athletics Championship na 1999 Pan Arab Games. Dị ka ọ dị na ọkwa Afrịka, ọ bụ onye nke abụọ ugboro abụọ na Kara na Arab Championships (1993 na 1995). Ihe nrite ikpeazụ nke ọrụ mba ụwa ya bịara na 2007, mgbe ọ nọ n'ọnọdụ nke abụọ n'azụ Chaima Trabelsi nke Tunisia na 2007 Arab Athletics Championship na Pan Arab Games.<ref>[https://web.archive.org/web/20160304192203/http://www.africathle.com/perso/perf/052007.html Championnats arabes, Amman (Jordanie) 18-21/05]. Africa Athle. Retrieved on 2016-03-06.</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20181006215749/http://www.africathle.com/gb/perso/perf/112007.html Results November 2007 - Pan Arab Games]. Athletics Africa. Retrieved on 2016-03-06.</ref> Dịka nwata, ọ nọchitere anya Egypt na 1994 World Junior Championships na egwuregwu. Ọ bụ onye mmeri na 1994 Arab Junior Athletics Championship na onye na esote na 1994 African Junior Athletics Championships. <ref /> Onye na-esotee gbara ọsọ na 1994 African Junior Athletics Championship. ka onye na-eto eto, ọ nọchitere anya Egypt na 1994 World Junior Championships in Athletics. Ọ bụ onye mmeri na 1994 Arab Junior Athletics Championship na onye nke abụọ na 1994 African Junior Athletics Championship . <ref>[http://www.gbrathletics.com/ic/afj.htm African Junior Championships]. GBR Athletics. Retrieved on 2016-03-06.</ref><ref>[http://www.gbrathletics.com/ic/arj.htm Arab Junior Championships]. GBR Athletics. Retrieved on 2016-03-06.</ref>Onye na-esote == Asọmpi mba ụwa == {| {{AchievementTable|Event=yes}} |- |1993 |[[1993 Arab Athletics Championships|Arab Championships]] |[[Latakia]], Syria |bgcolor=silver|2nd |10,000 m walk |58:53.18 |- |rowspan=3|1994 |[[1994 African Junior Athletics Championships|African Junior Championships]] |[[Algiers]], Algeria |bgcolor=silver|2nd |5000 m walk |24:28.03 |- |[[1994 World Junior Championships in Athletics|World Junior Championships]] |[[Lisbon]], Portugal |25th |[[1994 World Junior Championships in Athletics – Women's 5000 metres walk|5000 m walk]] |24:53.02 |- |[[1994 Arab Junior Athletics Championships|Arab Junior Championships]] |[[Tunis]], Tunisia |bgcolor=gold|1st |5000 m walk |25:54.76 {{AthAbbr|CR}} |- |rowspan=2|1995 |[[1995 Arab Athletics Championships|Arab Championships]] |[[Cairo]], Egypt |bgcolor=silver|2nd |10,000 m walk |52:23.8 |- |[[Athletics at the 1995 All-Africa Games|All-Africa Games]] |[[Harare]], Zimbabwe |bgcolor=silver|2nd |5000 m walk |24:25.3 |- |1996 |[[1996 African Championships in Athletics|African Championships]] |[[Yaoundé]], Cameroon |bgcolor=silver|2nd |5000 m walk |24:05.40 |- |1997 |[[1997 IAAF World Race Walking Cup|World Race Walking Cup]] |[[Poděbrady]], Czech Republic |90th |10&nbsp;km walk |49:51 |- |rowspan=2|1998 |[[1997–98 Arab Athletics Championships|Arab Championships]] |[[Ta'if]], Saudi Arabia |bgcolor=gold|1st |20&nbsp;km walk |52:19 |- |[[1998 African Championships in Athletics|African Championships]] |[[Dakar]], Senegal |bgcolor=gold|1st |5000 m walk |24:28.42 |- |rowspan=3|1999 |[[1999 IAAF World Race Walking Cup|World Race Walking Cup]] |[[Mézidon-Canon]], France |99th |20&nbsp;km walk |1:52:46 |- |[[Athletics at the 1999 All-Africa Games|All-Africa Games]] |[[Johannesburg]], South Africa |bgcolor=silver|2nd |[[Athletics at the 1999 All-Africa Games – Women's 10 kilometres walk|10 km walk]] |50:19 |- |[[Athletics at the 1999 Pan Arab Games|Pan Arab Games]] |[[Irbid]], Jordan |bgcolor=gold|1st |10&nbsp;km walk |51:06 |- |2000 |[[2000 African Championships in Athletics|African Championships]] |[[Algiers]], Algeria |bgcolor=silver|2nd |10&nbsp;km walk |50:15 |- |rowspan=2|2001 |[[Athletics at the 2001 Jeux de la Francophonie|Francophonie Games]] |[[Ottawa]], Canada |4th |[[Athletics at the 2001 Jeux de la Francophonie – Results|10,000 m walk]] |47:27 |- |[[Athletics at the 2001 Mediterranean Games|Mediterranean Games]] |[[Radès]], Tunisia |7th |[[Athletics at the 2001 Mediterranean Games – Results|20 km walk]] |1:45:54 |- |rowspan=2|2002 |[[2002 IAAF World Race Walking Cup|World Race Walking Cup]] |[[Turin]], Italy |51st |20&nbsp;km walk |1:41:08 |- |[[2002 African Championships in Athletics|African Championships]] |[[Radès]], Tunisia |bgcolor=gold|1st |[[2002 African Championships in Athletics – Women's 10 kilometres walk|10 km walk]] |49:26 |- |rowspan=2|2006 |[[2006 IAAF World Race Walking Cup|World Race Walking Cup]] |[[A Coruña]], Spain |64th |20&nbsp;km walk |1:46:42 |- |[[2006 African Championships in Athletics|African Championships]] |[[Bambous, Mauritius]] |bgcolor=gold|1st |[[2006 African Championships in Athletics – Women's 20 kilometres walk|20 km walk]] |1:43:22 |- |rowspan=2|2007 |[[2007 Arab Athletics Championships|Arab Championships]] |[[Amman]], Jordan |bgcolor=silver|2nd |10&nbsp;km walk |51:16.6 |- |[[Athletics at the 2007 Pan Arab Games|Pan Arab Games]] |[[Cairo]], Egypt |bgcolor=silver|2nd |[[Athletics at the 2007 Pan Arab Games – Results|10,000 m walk]] |55:14.6 |} == Utu aha mba == * Egwuregwu Ijipt <ref name="NC">[http://www.gbrathletics.com/nc/egy.htm Egyptian Championships]. GBR Athletics. Retrieved on 2016-03-06.</ref> ** 5000m track ije: 1997, 1998, 1999, 2000, 2002 ** Ịga ije kilomita iri n'okporo ụzọ: 1993, 1996, 1997&nbsp; ** 10,000 mita: 1998, 1999 == Hụkwa == * Ndepụta nke ndị mmeri nke African Championships in Athletics == Edensibia == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == * Nagwa Ibrahim Saleh AlinaEgwuregwu Ụwa {{DEFAULTSORT:Ali, Nagwa Ibrahim Saleh}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] nq4w8jt7vxfklc7ev84atvbnykwv5h0 728934 728932 2026-09-29T12:06:07Z Anastesia chi 23720 Added databox 728934 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Nagwa Ibrahim Saleh Ali''' (amụrụ na 10 June 1975) bụ onye Ijipt bụbu onye na-agba ọsọ.<ref>[https://web.archive.org/web/20170510114826/http://www.all-athletics.com/node/108665 Nagwa Ali]. All-Athletics. Retrieved on 2016-03-06.</ref> Ọ bụ onye na-edekọ Ihe ndekọ Ijipt na ije ije kilomita 20 na oge ya nke 1:41:08 awa site na 2002. <ref>[https://web.archive.org/web/20170906064025/http://eaf-egy.com/Arab/ Egyptian Records]. Egyptian Athletics Association. Retrieved on 2016-03-06.</ref> Ọ bụ onye mmeri Afrịka ugboro atọ ma nọchite anya Ijipt na IAAF World Race Walking Cup ugboro anọ.<ref>[http://www.iaaf.org/athletes/egypt/nagwa-ibrahim-saleh-ali-68205 Nagwa Ibrahim Saleh Ali]. IAAF. Retrieved on 2016-03-06.</ref> <ref>[http://www.gbrathletics.com/ic/afc.htm African Championships]. GBR Athletics. Retrieved on 2016-03-06.</ref><ref>[http://www.gbrathletics.com/ic/afg.htm All-Africa Games]. GBR Athletics. Retrieved on 2016-03-06.</ref>Ali so na ndị nwanyị na-eme njem na Africa na n'etiti mba Arab n'oge ọrụ ya. O nwetara ihe nrite ọla edo atọ n'asọmpi asọmpi egwuregwu Afrịka, merie na 1998, 2002 na 2006.Ọ bụkwa onye gbara ọsọ na 1996 na 2000, gụchara n'azụ Dounia Kara nke Algeria wee mesịa Bahia Boussad. N'egwuregwu All-Africa ọ bụ onye nyere ọla ọcha ugboro abụọ, were ọnọdụ nke abụọ na 5000 mita ije n'azụ Kara na 1995, wee gwụchaa n'azụ Susan Vermeulen nke South Africa na ije kilomita iri na 1999. Na asọmpi mpaghara Arab, ọ bụ onye nwetara ọla edo na 1998 Arab Athletics Championship na 1999 Pan Arab Games. Dị ka ọ dị na ọkwa Afrịka, ọ bụ onye nke abụọ ugboro abụọ na Kara na Arab Championships (1993 na 1995). Ihe nrite ikpeazụ nke ọrụ mba ụwa ya bịara na 2007, mgbe ọ nọ n'ọnọdụ nke abụọ n'azụ Chaima Trabelsi nke Tunisia na 2007 Arab Athletics Championship na Pan Arab Games.<ref>[https://web.archive.org/web/20160304192203/http://www.africathle.com/perso/perf/052007.html Championnats arabes, Amman (Jordanie) 18-21/05]. Africa Athle. Retrieved on 2016-03-06.</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20181006215749/http://www.africathle.com/gb/perso/perf/112007.html Results November 2007 - Pan Arab Games]. Athletics Africa. Retrieved on 2016-03-06.</ref> Dịka nwata, ọ nọchitere anya Egypt na 1994 World Junior Championships na egwuregwu. Ọ bụ onye mmeri na 1994 Arab Junior Athletics Championship na onye na esote na 1994 African Junior Athletics Championships. <ref /> Onye na-esotee gbara ọsọ na 1994 African Junior Athletics Championship. ka onye na-eto eto, ọ nọchitere anya Egypt na 1994 World Junior Championships in Athletics. Ọ bụ onye mmeri na 1994 Arab Junior Athletics Championship na onye nke abụọ na 1994 African Junior Athletics Championship . <ref>[http://www.gbrathletics.com/ic/afj.htm African Junior Championships]. GBR Athletics. Retrieved on 2016-03-06.</ref><ref>[http://www.gbrathletics.com/ic/arj.htm Arab Junior Championships]. GBR Athletics. Retrieved on 2016-03-06.</ref>Onye na-esote == Asọmpi mba ụwa == {| {{AchievementTable|Event=yes}} |- |1993 |[[1993 Arab Athletics Championships|Arab Championships]] |[[Latakia]], Syria |bgcolor=silver|2nd |10,000 m walk |58:53.18 |- |rowspan=3|1994 |[[1994 African Junior Athletics Championships|African Junior Championships]] |[[Algiers]], Algeria |bgcolor=silver|2nd |5000 m walk |24:28.03 |- |[[1994 World Junior Championships in Athletics|World Junior Championships]] |[[Lisbon]], Portugal |25th |[[1994 World Junior Championships in Athletics – Women's 5000 metres walk|5000 m walk]] |24:53.02 |- |[[1994 Arab Junior Athletics Championships|Arab Junior Championships]] |[[Tunis]], Tunisia |bgcolor=gold|1st |5000 m walk |25:54.76 {{AthAbbr|CR}} |- |rowspan=2|1995 |[[1995 Arab Athletics Championships|Arab Championships]] |[[Cairo]], Egypt |bgcolor=silver|2nd |10,000 m walk |52:23.8 |- |[[Athletics at the 1995 All-Africa Games|All-Africa Games]] |[[Harare]], Zimbabwe |bgcolor=silver|2nd |5000 m walk |24:25.3 |- |1996 |[[1996 African Championships in Athletics|African Championships]] |[[Yaoundé]], Cameroon |bgcolor=silver|2nd |5000 m walk |24:05.40 |- |1997 |[[1997 IAAF World Race Walking Cup|World Race Walking Cup]] |[[Poděbrady]], Czech Republic |90th |10&nbsp;km walk |49:51 |- |rowspan=2|1998 |[[1997–98 Arab Athletics Championships|Arab Championships]] |[[Ta'if]], Saudi Arabia |bgcolor=gold|1st |20&nbsp;km walk |52:19 |- |[[1998 African Championships in Athletics|African Championships]] |[[Dakar]], Senegal |bgcolor=gold|1st |5000 m walk |24:28.42 |- |rowspan=3|1999 |[[1999 IAAF World Race Walking Cup|World Race Walking Cup]] |[[Mézidon-Canon]], France |99th |20&nbsp;km walk |1:52:46 |- |[[Athletics at the 1999 All-Africa Games|All-Africa Games]] |[[Johannesburg]], South Africa |bgcolor=silver|2nd |[[Athletics at the 1999 All-Africa Games – Women's 10 kilometres walk|10 km walk]] |50:19 |- |[[Athletics at the 1999 Pan Arab Games|Pan Arab Games]] |[[Irbid]], Jordan |bgcolor=gold|1st |10&nbsp;km walk |51:06 |- |2000 |[[2000 African Championships in Athletics|African Championships]] |[[Algiers]], Algeria |bgcolor=silver|2nd |10&nbsp;km walk |50:15 |- |rowspan=2|2001 |[[Athletics at the 2001 Jeux de la Francophonie|Francophonie Games]] |[[Ottawa]], Canada |4th |[[Athletics at the 2001 Jeux de la Francophonie – Results|10,000 m walk]] |47:27 |- |[[Athletics at the 2001 Mediterranean Games|Mediterranean Games]] |[[Radès]], Tunisia |7th |[[Athletics at the 2001 Mediterranean Games – Results|20 km walk]] |1:45:54 |- |rowspan=2|2002 |[[2002 IAAF World Race Walking Cup|World Race Walking Cup]] |[[Turin]], Italy |51st |20&nbsp;km walk |1:41:08 |- |[[2002 African Championships in Athletics|African Championships]] |[[Radès]], Tunisia |bgcolor=gold|1st |[[2002 African Championships in Athletics – Women's 10 kilometres walk|10 km walk]] |49:26 |- |rowspan=2|2006 |[[2006 IAAF World Race Walking Cup|World Race Walking Cup]] |[[A Coruña]], Spain |64th |20&nbsp;km walk |1:46:42 |- |[[2006 African Championships in Athletics|African Championships]] |[[Bambous, Mauritius]] |bgcolor=gold|1st |[[2006 African Championships in Athletics – Women's 20 kilometres walk|20 km walk]] |1:43:22 |- |rowspan=2|2007 |[[2007 Arab Athletics Championships|Arab Championships]] |[[Amman]], Jordan |bgcolor=silver|2nd |10&nbsp;km walk |51:16.6 |- |[[Athletics at the 2007 Pan Arab Games|Pan Arab Games]] |[[Cairo]], Egypt |bgcolor=silver|2nd |[[Athletics at the 2007 Pan Arab Games – Results|10,000 m walk]] |55:14.6 |} == Utu aha mba == * Egwuregwu Ijipt <ref name="NC">[http://www.gbrathletics.com/nc/egy.htm Egyptian Championships]. GBR Athletics. Retrieved on 2016-03-06.</ref> ** 5000m track ije: 1997, 1998, 1999, 2000, 2002 ** Ịga ije kilomita iri n'okporo ụzọ: 1993, 1996, 1997&nbsp; ** 10,000 mita: 1998, 1999 == Hụkwa == * Ndepụta nke ndị mmeri nke African Championships in Athletics == Edensibia == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == * Nagwa Ibrahim Saleh AlinaEgwuregwu Ụwa {{DEFAULTSORT:Ali, Nagwa Ibrahim Saleh}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] 8uag74wez46sgfp9pq7acx68ikcowbm Virginia Nyambura Nganga 0 39438 728930 176828 2026-09-29T12:01:20Z Anastesia chi 23720 Removed image and added default sort 728930 wikitext text/x-wiki {{MedalTableTop|image=Virginia Nyambura Nganga at ISTAF 2015.jpg|image_size=150px|sport=Women's [[Athletics (sport)|athletics]]|country_code=KEN|medals={{Medal|Competition|[[IAAF World Relays]]}} {{Medal|Silver|[[2015 IAAF World Relays|2015 Nassau]]|[[2015 IAAF World Relays – Women's distance medley relay|Distance medley relay]]}}}}'''Virginia Nyambura Nganga''' (amụrụ na 20 Julaị 1993) bụ onye Kenya na-agba ọsọ nke na-eme nke ọma na Steeplechase. Ọ bụ onye nwetara ihe nrite ọla edo na steeplechase na 2010 Summer Youth Olympics ma merie ihe nrite mbụ ya na 2015 IAAF World Relays, ebe ọ bụ onye otu Kenya nke mebiri Ihe ndekọ Afrịka maka ihe nrite medley. Ihe kacha mma ya maka 3,000 mita steeplechase bụ 9:13.85 nkeji, nke e debere na 2015. == Ọrụ == <ref>[http://www.iaaf.org/news/news/korikwiang-and-kamakya-steal-limelight-in-mac Korikwiang and Kamakya steal limelight in Machakos – AK XC Series, Meet 1]. IAAF (2008-11-08). Retrieved on 2015-05-16.</ref><ref>[http://www.iaaf.org/news/news/kisorio-wins-in-eldoret-and-has-hopes-for-amm Kisorio wins in Eldoret and has hopes for Amman XC]. IAAF (2009-01-25). Retrieved on 2015-05-16.</ref><ref name="IAAFBio">[http://www.iaaf.org/athletes/kenya/virginia-nyambura-nganga-245134#progression Virginia Nyambura Nganga]. IAAF. Retrieved on 2015-05-16.</ref><ref>[http://www.iaaf.org/news/news/athletics-programme-of-youth-olympic-games-en Athletics programme of Youth Olympic Games ends on high note in Singapore – Day 6]. IAAF (2010-08-23). Retrieved on 2015-05-16.</ref>Ọ malitere ọrụ ya dị ka onye na-agba ọsọ mba nke obere, na-etinye nke atọ na usoro 2008 Athletics Kenya na-ezukọ na 2008 na ijikwa nke ise na 2009 Discovery Cross Country Championship. Ka ọ na-erule njedebe nke afọ 2009, ọ kwalitela ihe kacha mma maka ịgba ọsọ steeplechase 3,000 ruo nkeji 10:13.6.Ọ meriri aha ndị ntorobịa Kenya na 2010 na, na mpụta mbụ ya na mba ụwa, e meriri onye Etiopia ya bu Tsehynesh Tsenga n'ụzọ dị mfe na nrite ọla edo nke 2000 mita steeplechase na 2010 Summer Youth Olympics. Ọ rụrụ ọrụ dị ka onye na-eme ngwa ngwa na asọmpi IAAF Diamond League na 2013 na 2014, mana gosipụtara nkà ya n'otu n'otu site na imeri asọmpi mba Abdijcross 2014.Ọ gbara ọsọ Glasgow Diamond League 3000 m steeplechase nke butere ndekọ North America, ndekọ mba abụọ, na onye ntorobịa kachasị mma n'ụwa.<ref>Mills, Steven (2014-01-19). [http://www.iaaf.org/news/report/cross-country-titus-mbishei-abdijcross-said-c Mbishei leads Kenyan one-two in Kerkrade – cross-country round-up]. IAAF. Retrieved on 2015-05-16.</ref><ref>Brown, Matthew (2014-07-12). [http://www.iaaf.org/news/report/rudisha-ayalew-glasgow-iaaf-diamond-league Rudisha delivers in Glasgow, Ayalew leads the world over the barriers – IAAF Diamond League]. IAAF. Retrieved on 2015-05-16.</ref>&nbsp; A họpụtara Nyambura maka relay medley nke Kenya maka 2015 IAAF World Relays - oku mba mbụ ya. O mere ka ndị otu ahụ nweta ihe nrite ọlaọcha n'azụ ndị otu America na-emebi ihe ndekọ ụwa. Dị ka akụkụ nke ndị otu Kenya, o nyere aka mebie ndekọ Afrịka na ndekọ Commonwealth na oge ha nke nkeji 10:43.35. <ref>[http://www.iaaf.org/results/iaaf-world-relays/2015/iaafbtc-world-relays-bahamas-2015-5676/women/distance-medley-relay/final Viewing IAAF World Relays > IAAF/BTC World Relays Bahamas 2015 > Distance Medley Relay - women ]. IAAF. Retrieved on 2015-05-16.</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20240321114844/https://sportsnewsarena.com/women-s-medley-wins-kenya-s-first-medal-at-world-elays Women's medley wins kenya's first medal at world relays]. Sportsnews Arena (2015-05-03). Retrieved on 2015-05-16.</ref> O nwere mmeri mbụ ya n'otu n'otu na Doha nke 2015 IAAF Diamond League. N'ịbụ onye a na-ebo ebubo na ọ na-arụ ọrụ, ọ butere ụzọ ruo 2,000 m, wee gaa n'ihu n'ọsọ ahụ iji nweta mmeri na nkeji 9:21.51.<ref>Minshull, Phil (2015-05-15). [http://www.iaaf.org/news/report/doha-2015-diamond-league-felix-pitkamaki Doha 200m winner Felix flies to best time since Olympic triumph – IAAF Diamond League]. IAAF. Retrieved on 2015-05-16.</ref>&nbsp; == Ihe kacha mma == * 1500 mita - 4:10.0 nkeji (2015) * 3000 mita steeplechase - 9:13.85 nkeji (2015) * 2000 mita steeplechase - 6:02.16 min (2015) AR<ref>Mulkeen, Jon (2015-09-06). [http://www.iaaf.org/news/report/berlin-istaf-2015-sharp-amos-klaas Redemption for Sharp, Amos and Harper Nelson in Berlin]. IAAF. Retrieved on 2015-11-16.</ref> * Distance medley relay - 10:43.35 (2015) - otu Selah Jepleting Busienei, Joy Nakhumicha Sakari, [[Sylivia Chematui Chesebe]] na Nyambura == Asọmpi mba ụwa == {| {{AchievementTable|Event=yes}} |- |2010 |[[Athletics at the 2010 Summer Youth Olympics|Youth Olympic Games]] |[[Singapore]] |bgcolor=gold|1st |[[Athletics at the 2010 Summer Youth Olympics – Girls' 2000 metre steeplechase|2000 m s'chase]] |9:21.51 |- |rowspan=2|2015 |[[2015 IAAF World Relays|IAAF World Relays]] |[[Nassau, Bahamas]] |bgcolor=silver|2nd |[[2015 IAAF World Relays – Women's distance medley relay|Distance medley race]] |10:43.35 {{AthAbbr|AR|African}} |- |[[2015 World Championships in Athletics|World Championships]] |[[Beijing, China]] |7th |[[2015 World Championships in Athletics – Women's 3000 metres steeplechase|3000 m s'chase]] |9:26.21 |} == Edensibia == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == * Virginia Nyambura NganganaEgwuregwu Ụwa {{Footer IAAF Diamond League 3000 Metres Steeplechase Champions Women}} {{DEFAULTSORT:Nyambura, Virginia}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] gfjpegilqx3yyjg1l5asdl3vag4c6ab Ndị Na-akwado Ndị Mmadụ 0 40117 729406 162257 2026-09-30T07:45:00Z InternetArchiveBot 11600 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 729406 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''Ịkwado ndị mmadụ''' bụ mmemme gọọmentị UK na-enyere ndị na-adịghị ike na England na Wales aka ibi onwe ha ma nyere ha aka ịnọrọ n'ụlọ ha. Na mbụ, ọ bụ iji nyere ndị nwe ụlọ aka ịnọgide na-ebi n'ụlọ obibi ọha, mana agbasawanyela ya iji nye nkwado metụtara ụlọ maka onye ọ bụla n'agbanyeghị ọkwa ụlọ. Nke a gụnyere ndị nwe ụlọ na nke ọha, ndị nwe ụlọ, ndị na-enweghị ebe obibi na ndị nọ n'ụlọ nwa oge yana ndị nọ n'ụlọ ezumike ma ọ bụ ụlọ ndị ọkachamara ọzọ. Ọ bụ ọchịchị ime obodo na-elekọta ya, ndị ọrụ afọ ofufo na-enye ya. Emere ya na 1 Eprel 2003. <ref name="Parl">{{Cite web|date=16 July 2012|title=The Supporting People programme|url=https://commonslibrary.parliament.uk/research-briefings/rp12-40/|work=Parliament.uk}}</ref> Na England, ọ dabara n'okpuru ọrụ nke Dept of Communities na Local Government ndị na-enye ndị ọchịchị obodo aka iji mee mmemme nkwado. <ref>{{Cite web|title=Housing for older and vulnerable people - GOV.UK|url=https://www.gov.uk/housing-local-and-community/housing-for-older-and-vulnerable-people#actions|accessdate=2023-03-29|work=www.gov.uk|language=en}}</ref> Na Wales, Gọọmenti Mgbakọ Welsh na-elekọta ndị mmadụ [https://web.archive.org/web/20080820032137/http://www.wales.gov.uk/] Ebumnuche nke Mmemme Nkwado Ndị mmadụ na Wales bụ: * na-enyere ndị na-adịghị ike aka ibi ndụ onwe ha dị ka o kwere mee * inye ndị mmadụ enyemaka ha chọrọ ibi n'ụlọ nke ha, ụlọ mbikọ, ebe obibi ma ọ bụ ụlọ ndị ọkachamara ndị ọzọ * igbochi nsogbu na mbụ ma ọ bụ inye aka ozugbo enwere ike iji belata ọchịchọ maka ọrụ ndị ọzọ dị ka ahụike na ọrụ mmekọrịta. * inye enyemaka iji mejuo nlekọta onwe onye ma ọ bụ ahụike nke ụfọdụ ndị nwere ike ịchọ * na-etinye ndị chọrọ nkwado n'isi nke mmemme ahụ * n'ịhụ na ọrụ dị mma, nke a na-enye ya nke ọma na nke ọma dị ka o kwere mee site n'ịrụkọ ọrụ n'etiti òtù ndị na-eme atụmatụ na ego ọrụ na ndị na-enye ọrụ. * inye ego maka nkwado dabere na mkpa * na-akwalite nha anya na ibelata ahaghị nhata. Na Wales, e mepụtala ụkpụrụ arụpụta ihe na-akwado ndị mmadụ iji lekwasịrị anya na nyochaa nkwado enyere. Ebumnobi nke usoro ihe arụpụta bụ iji nyere aka ịghọta ihe ọrụ nkwado ndị mmadụ na-enweta yana tụọ mmetụta enyemaka nkwado nwere n'ahụ ndị na-enweta ọrụ. Gọọmenti Welsh, ndị ọchịchị obodo na ndị na-enye nkwado metụtara ụlọ na-arụkọ ọrụ ọnụ iji mepụta usoro ihe ga-esi na ya pụta. Nchịkọta data dabere na nsonaazụ a bụ mmanye maka ọrụ nkwado ndị mmadụ na-akwado kemgbe 1 Eprel 2012. [https://web.archive.org/web/20140427003117/http://wales.gov.uk/topics/housing-and-regeneration/services-and-support/supporting-people/publications/outcomesframework-old/?lang=en] == Edensibia == nwe ụlọ, ndị na-enweghị ebe obibi na ndị nọ n'ụlọ nwa oge yana ndị nọ n'ụlọ ezumike ma ọ bụ ụlọ ndị ọkachamara ọzọ. Ọ bụ ọchịchị ime{{Reflist}} == Njikọ mpụga == * Ịkwado ndị mmadụ na Wales [https://web.archive.org/web/20140531062816/http://wales.gov.uk/topics/housing-and-regeneration/services-and-support/supporting-people/?lang=en] pt6bsoc4okpuju8efc35xu57q0csa5p Dotty Attie 0 47092 729150 630987 2026-09-29T20:10:04Z Ndubuaku Christopher 66682 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */ 729150 wikitext text/x-wiki   Dotty Attie ( mmalite 1938 [1] ) bụ onye na-ese ihe nkiri nkiri a ma ama, yana onye rụpụtara ụlọ ihe nke mbụ ihe niile na America, AIR Gallery .  [2] Egosipụtala ọrụ ya n'ọtụtụ ebe ma dị n'ihe nnukwu mkpokọta ihe ngosi nka, egwu Whitney, Museum of Modern Art, na National Gallery na [[London]].  [3] O see ihe dị iche iche na-ahụ ahụkebe nke inwe otu egwuregwu punk rock nke niile aha ya bụ aha ya.  [4] Atie bi ugbu a na New York, New York. == Ndụ mmalite na ọrụ == A mụrụ Attie na Pennsauken, [[Nú Jezị|New Jersey]], wee chọpụta mmasị ya na nkà na nwata, ebe ọ chọpụtara na ọ nwere mmasị ịse. Nna ya nwere mmetụta dị ukwuu nke nna ya, bụ onye kpọbatara ya na klas nkà na Philadelphia ma nye ya akwụkwọ nkà, karịsịa ndị nwere ihe atụ nke ọrụ Jean-Auguste-Dominique Ingres . [1] Ọ bụ ezie na onye na-ese ihe kacha amasị ya bụ Gerhard Richter . <ref>{{Cite web|author=Cooper|first=Ashton|title=18 Questions for Mask-Obsessed Painter Dotty Attie|url=http://www.blouinartinfo.com/news/story/986058/18-questions-for-mask-obsessed-painter-dotty-attie|work=Blouin Art Info|publisher=Lousie Blouin Media|accessdate=13 March 2015|archivedate=11 November 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171111153315/http://www.blouinartinfo.com/news/story/986058/18-questions-for-mask-obsessed-painter-dotty-attie}}</ref> Attie gara n'ihu na njikọ ya na Philadelphia College of Art, ebe ọ akwụkwọ akwụkwọ na Bachelor of Fine Arts na 1959. [1] [2] Mgbe Attie nọ na akwụkwọ, Attie bụ onye na-ese ihe ọrụ Abstract Expressionist, mana  ọ na-edegharị foto dị na akwa akwa ya.  [2] Mgbe oge ya hụrụ na Philadelphia College of Art, Attie gara n'ihu na enyemaka ya site na isi na Brooklyn Museum of Art School na 1960, na ahịa Ndị ahịa na 1967 . <ref name="AttieSackler">{{Cite web|title=Elizabeth A. Sackler Center for Feminist Art: Feminist Art Base: Dotty Attie|url=http://www.brooklynmuseum.org/eascfa/feminist_art_base/gallery/dotty_attie.php|accessdate=October 10, 2014|archivedate=June 23, 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150623001252/http://www.brooklynmuseum.org/eascfa/feminist_art_base/gallery/dotty_attie.php}}</ref> == Feminism na ihe ngosi ikuku == Ọrụ Attie na 1960 ikike nlebara anya ụfọdụ, mana enwetara ntụ ntụ ntụ ka o tinyechara aka na AIR Gallery .  N'afọ 1972, o mebere AIR, ụlọ ọrụ na-akwado na- ,Many , otu n'ime ndị mbụ ọrụ ọrụ nke ụmụ na-ese ihe.  [1] [2] [3] Dị ka onye na-ese ihe n'oge mbụ, Attie akwụkwọ ndị otu ahụ aka akwụkwọ oghere gallery ma were ndị otu.  [4] Attie mere ihe ngozi solo mbụ ya na gallery na 1972. [5] N'oge na-adịghị anya mgbe nke ahụ mma, ọ nwere ihe onwe anabataghachi ya n'oge mbụ maka ịse ihe.  [6] Mgbe e ihu, ọ bụ dị mkpa nke nguzobe gallery nke ekiri mba ụwa, ma nyere aka mee ka ihe ngosi dị na Paris, Israel, na Japan. . <ref name="Lovelace">{{Cite web|author=Lovelace|first=Carey|title=Aloft in Mid A.I.R.|url=http://airgallery.org/about/history/|accessdate=November 4, 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140715132500/http://airgallery.org/about/history/|archivedate=July 15, 2014}}</ref> Mgbe Attie ka bụ onye otu AIR, akara ime ka ụdị onwe ya sie ike, [1] nke ihe na- Mgbe agbanwe n'oge ọrụ ya niile;  [2] ọ na-ewuli ihe oyiyi dị adị-dị ka ndị ochie ochie [2] [3] na anụ ncheta afọ nke 20 foto ojii na-acha ọcha-na ọrụ ya na-agụnyekarị ederede akwụkwọ.  [4] Ya mere, ụfọdụ n'ime ọrụ nwere obere foto ndị e depụtara site na ndị ọzọ, mgbe ụfọdụ a ma ama, ọrụ Caravaggio, Gustave Courbet, Thomas Eakins, na Ingres.  [4] ụfọdụ n'ime foto ndị ka ewepụtara site na ndabere nke ọrụ mbụ, na-ebute echiche ọhụrụ na ike nke nwere ike ịbụ na mbụ ngwaọrụ.  Nke a na-dị ogo dị iche iche, hel ya na dị iche nke ederede, nke na-achọ tupu cinematic n'oge niile.  [1] Ederede na ndị nwere ike njikọ, mana etinyela aka na-eme doro anya, na-enye onye na-ekiri ya chiri me oghere oghere ndị omenkà akpụkpọ.  [1] Ọzọkwa, ihe osise ya nwere ọtụtụ ihe na-egosi ihe ngosi nke ahụ na ihe mere eme nke nka ma na-akatọ mmejọ nwoke na ihe na ụwa nka.  [2] [4] Site n'ịtụlegharị ihe osise ndị a ma ama, ọ na-emesi ike ezoro ezo n'ime ọrụ ndị a na-eweda ụmụ ekiri na mbụ n'ihi anya nwoke nke e ji ese ya na mbụ.  [5] N'ihi na Attie, mgbe ụfọdụ, ejiriwo akara de iwu ọrụ ndị a ma ama ma wepụta ha n'iberibe ma ọ bụ iwu ndị ọzọ, ọrụ ya achọpụtawo echiche nke ahụ na mmeputakwa.. <ref name="MCA">{{Cite web|title=This Will Have Been: Art, Love & Politics in the 1980s|url=http://www.mcachicago.org/exhibitions/featured/twhb/works/all/year/2/57|work=Museum of Contemporary Art, Chicago|accessdate=May 21, 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140116082340/http://www.mcachicago.org/exhibitions/featured/twhb/works/all/year/2/57|archivedate=January 16, 2014}}</ref> A na- ọrụ Attie mara site na ike ya na feminism.  Ọ kọwapụtala, na alụ ọgụ "pụtara na ọ dịghị ihe ikwu n'etiti ihe na-emetụta ime, na ihe mgbochi ọha na eze na-anabata."  [1] echiche a dị na ọrụ ya, nke na-enwekarị ihe oyiyi nke ụmụ na-eme ka ike ike ha pụta ìhè, [2] na-amakarị àgwà arụ nke ụdị anụ ahụ. . <ref>Bell, Tiffany. "Dotty Attie." ''Arts Magazine'' (January 1, 1979): 5.</ref> == Ihe nrite na nnabata == Dotty Attie yawancin ndepụta maka ọrụ nka ya, otu bụ nri ihe nka nka ọhaneze na 1976-77 na nke ọzọ bụ National Endowment for Arts Grant, nke ọ meri na 1976-77 na 1983–84 <ref>{{Cite web|author=Sackler|first=Elizabeth|authorlink=Elizabeth Sackler|title=Center for Feminist Art Base: Dotty Attie|url=http://www.brooklynmuseum.org/eascfa/feminist_art_base/gallery/dotty_attie.php|work=Brooklyn Museum|accessdate=6 March 2015|archivedate=23 June 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150623001252/http://www.brooklynmuseum.org/eascfa/feminist_art_base/gallery/dotty_attie.php}}</ref> == Mgbe e mesịrị ọrụ == Ihe ngosi ya kacha nso nso a bụ na PPOW Gallery na New York City.  Kedu ihe Nne ga-ekwu (2009) tashar na-etinye aka na omume nke, ebe ndị aka ha dị ọcha, ndị okenye nwere ike dị ka mkpasu iwe ma ọ bụ ihe ihere;  A na-azụ ọrụ ọbàrà na otu nke ederede.  [1] N'oge na-adịbeghị anya, Lone Ranger (2013) jere ozi dị ka ihe na-esochi ihe Nne ga-ekwu ma tinye foto nke nwa nwoke na-esusu ọnụ agha.  Dị ka Attie si kwuo, obere nwa ahụ tolitere ma bụrụ Onye Na-ahụ Maka Onwe Ya .  [1] Attie na- mkpali na "akwa mkpali ya maka "The Lone Ranger".  Echiche zuru oke nke ihe nkiri ahụ bụ na "Ọ bụrụ na ike emee ihe, ọ ga-etolite etolite dike. Ma ụmụntakịrị ihe, na-eme otu ihe ahụ, ha niile na-aghọ ndị aena."  [1] [2] Na 2013 ọ na-arụ ọrụ na ụzọ nke a na-akpọ "Ihe Nhụta Kasị njọ. <ref>{{Cite web|author=Cooper|first=Ashton|title=18 Questions for Mask-Obsesed Painter Dotty Attie|url=http://www.blouinartinfo.com/news/story/986058/18-questions-for-mask-obsessed-painter-dotty-attie|work=Blouin Art Info|publisher=Louise Blouin Media|accessdate=13 March 2015|archivedate=11 November 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171111153315/http://www.blouinartinfo.com/news/story/986058/18-questions-for-mask-obsessed-painter-dotty-attie}}</ref> Ihe osise Attie dị na nchịkọta nke Museum of Modern Art, Whitney Museum of American Art, Brooklyn Museum, National Gallery na London, na ọtụtụ ndị ọzọ. <ref name="Brooklyn">{{Cite web|title=Dotty Attie: Biography|url=http://www.brooklynmuseum.org/eascfa/feminist_art_base/gallery/dotty_attie.php|work=Brooklyn Museum|accessdate=May 20, 2013|archivedate=June 23, 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150623001252/http://www.brooklynmuseum.org/eascfa/feminist_art_base/gallery/dotty_attie.php}}</ref> Na mgbakwunye na ọtụtụ ugboro na ụwa nka, dị ka ebe ya na National Academy na 2013, Attie nwere ihe iche nke inwe otu egwu punk aha ya;  Indie quartet Dottie Attie nke nwanyi na-edu, nke dabere na Portland, Oregon, hibere na 2013. [1] Esegoro Attie ka o yi uwe elu ndị otu ahụ. == Ndụ onwe onye == Onye mbụ Attie bụ David Attie, onye na-ese foto azụmahịa America a ma na nke ọma nke ya na ya nwere ụmụ nwoke abụọ, onye na-ahụ na-ahụ nke ọma Oliver Attie na onye edemede TV bụ Eli Attie .  Onye ya na ya na-emekọ ihe ugbu a bụ David Olan, onye na-ede mbọ oge gboo. <ref>{{Cite web|url=https://www.interviewmagazine.com/art/lone-ranger-dotty-attie-eli-attie|title=RANGER GAMES: DOTTY X ELI ATTIE|author=|first=|date=22 November 2013|work=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131126162832/http://www.interviewmagazine.com:80/art/lone-ranger-dotty-attie-eli-attie|archivedate=2013-11-26|accessdate=Nov 1, 2019}}</ref> == Ntụaka == {{Reflist|2}} [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] k4wgncgr1t6l99e0jh6z7eol9jkz8do L.A. Rebellion 0 47631 729132 727942 2026-09-29T19:47:26Z InternetArchiveBot 11600 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 729132 wikitext text/x-wiki {{Databox}}Otu ihe nkiri '''LA Rebellion''', nke a na-akpọ mgbe ụfọdụ dị ka " '''Los Angeles School of Black Filmmakers''' ", ma ọ bụ '''UCLA Rebellion''', na-ezo aka n'ọgbọ ọhụrụ nke ndị na-eme ihe nkiri [[Afrịka|Africa]] na [[Ndị Afụrịka ǹkè Amerịka|ndị America America]] bụ ndị gụrụ akwụkwọ na UCLA Film School na njedebe-1960. ruo ngwụcha-1980 wee mepụta sinima ojii nke na-enye ihe ọzọ na sinima Hollywood oge gboo . <ref>[https://www.empireonline.com/movies/features/la-rebellion-movie-era/ Movie movements that defined cinema: L.A. Rebellion|Movies|Empire]</ref> <ref name="UCLA-LAR">{{Cite web|url=http://www.cinema.ucla.edu/events/2011-10-07/la-rebellion-creating-new-black-cinema|title=L.A. Rebellion: Creating a New Black Cinema|publisher=UCLA School of Theater, Film & Television|accessdate=2011-10-02|quote=Beginning in the late 1960s, a number of promising African and African-American students entered the UCLA School of Theater, Film and Television, recruited under a concerted initiative to be more responsive to various communities of color. From that first class through the late 1980s, and continuing well beyond their college days, these filmmakers came to represent the first sustained undertaking to forge an alternative black cinema practice in the United States. Along the way, they created fascinating, provocative and visionary films that have earned an impressive array of awards and accolades at festivals around the world, in addition to blazing new paths into the commercial market.|archivedate=2024-05-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240518004903/https://www.cinema.ucla.edu/events/2011-10-07/la-rebellion-creating-new-black-cinema}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">. Los Angeles, California: UCLA School of Theater, Film & Television<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2011-10-02</span></span>. <q>Beginning in the late 1960s, a number of promising African and African-American students entered the UCLA School of Theater, Film and Television, recruited under a concerted initiative to be more responsive to various communities of color. From that first class through the late 1980s, and continuing well beyond their college days, these filmmakers came to represent the first sustained undertaking to forge an alternative black cinema practice in the United States. Along the way, they created fascinating, provocative and visionary films that have earned an impressive array of awards and accolades at festivals around the world, in addition to blazing new paths into the commercial market.</q></cite></ref> <ref name="Washington-Post">{{Cite news|url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2007/06/01/AR2007060100494.html|title=From L.A. Hotbed, Black Filmmakers' Creativity Flowered|first=Ann|author=Hornaday|date=2007-06-03|work=Washington Post|accessdate=2011-10-02|quote=In 1967, after studying electrical engineering at Los Angeles Community College, Burnett arrived at UCLA to study film. For the next 10 years, UCLA students would develop a fecund, cosmopolitan and politically engaged movement that came to be unofficially known as the Los Angeles School of Black Filmmakers.}}</ref> <ref name="FilmRef">{{Cite web|url=http://www.filmreference.com/encyclopedia/Academy-Awards-Crime-Films/African-American-Cinema-THE-L-A-REBELLION.html|title=The L.A. Rebellion|publisher=Film Reference|accessdate=2011-10-02|quote=Armed with a knowledge of "traditional" film history now infused with an introduction to the Third Cinema movement and exposure to revolutionary films from Latin America and Africa, these filmmakers took advantage of their "outsider" positioning, reinvigorating the push for a politically driven cinema...}}</ref> <ref name="LAWeekly-6Oct2011">{{Cite news|title=L.A. Rebellion:Creating a New Black Cinema|first=John|author=Patterson|url=http://www.laweekly.com/2011-10-06/film-tv/l-a-rebellion-creating-a-new-black-cinema/|work=L.A. Weekly|date=2011-10-06|accessdate=2011-10-10|quote=This collection of the highlights of the legendary but only partially understood African-American film explosion at UCLA in the '70s and early '80s is a priceless work of excavation and restoration, and as an L.A.-specific filmic event it's unlikely to be surpassed in the near future.}}</ref> == ndabere == N'ọnwa Jun 1953, Ike Jones ghọrọ onye America mbụ n'Africa ga-agụsị akwụkwọ na UCLA Film School. <ref name="Jet-16Oct1952">{{Cite journal|date=October 16, 1952|title=Football Player To Pioneer In Hollywood Films|journal=Jet|volume=2|issue=25}}</ref> N'ime afọ 15 sochirinụ, ọnụ ọgụgụ ndị na-eme fim Africa-America ka dị ntakịrị. Otu n'ime ndị ahụ bụ Vantile Whitfield, onye tọrọ ntọala Performing Arts Society of Los Angeles na 1964 wee nweta akara ugo mmụta nna ukwu na UCLA na 1967. <ref name="Post-Obit">{{Cite news|title=Arts Administrator, Playwright Vantile Whitfield Dies|first=Yvonne|author=Shinhoster Lamb|url=https://www.washingtonpost.com/ac2/wp-dyn/A29685-2005Jan22|work=Washington Post|date=2005-01-23|accessdate=2011-11-13|quote=He graduated with a bachelor's degree in theater and design from Howard University in 1957 and a master's degree in film production from the University of California at Los Angeles in 1967. In the years between colleges, he started community theaters.|archive-date=2019-04-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20190428160503/https://www.washingtonpost.com/ac2/wp-dyn/A29685-2005Jan22/|url-status=dead}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFShinhoster_Lamb2005">Shinhoster Lamb, Yvonne (2005-01-23). . ''Washington Post''. Washington, DC. Archived from on 2019-04-28<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2011-11-13</span></span>. <q>He graduated with a bachelor's degree in theater and design from Howard University in 1957 and a master's degree in film production from the University of California at Los Angeles in 1967. In the years between colleges, he started community theaters.</q></cite></ref> Ka ọ na-erule ngwụsị 1960s, n'etiti ọrụ nkwenye, ọnụ ọgụgụ ụmụ akwụkwọ ojii na-abawanye nwayọọ nwayọọ. N'ime ihe ọkụkụ ọhụrụ a nke ndị na-ese ihe bụ [[Charles Burnett]], nwa akwụkwọ injinia nke gara Los Angeles City College, na [[Haile Gerima]], onye na-ese ihe nkiri Etiopia nke si na Chicago kwaga n'oge na-adịbeghị anya. N'adịghị ka ndị bu ha ụzọ, ha jụrụ mgbakọ Hollywood ma ihe nkiri sitere na Latin America, Italian neorealism, ihe nkiri nkà Europe, na cinema Africa na-apụta na-emetụta ya. Ha so na ndị mbụ n'ime ihe a bịara mara dị ka "Los Angeles School of Black Filmmakers." <ref name="Washington-Post"/> <ref name="Images">{{Cite web|url=http://www.imagesjournal.com/issue05/features/black.htm|title=Black Independent Cinema and the Influence of Neo-Realism|first=Chris|author=Norton|work=Images: A Journal of Film and Popular Culture|accessdate=2011-10-02|quote=Most notable of these filmmakers were Charles Burnett, Billy Woodberry, Haile Gerima and Julie Dash. Drawing on their own experiences in the black community and varied political and social discourses of the time including black nationalism, the Civil Rights Movement, the Women's Movement, anti-war rhetoric and Marxist doctrine, these filmmakers sought an aesthetic and mode of representation and narration that spoke to the realities of black existence and the state of the black family under a hegemonic rule of white racism and subordination.}}</ref> Na nsonye nke Watts Riots na ụdị ọgba aghara ndị ọzọ, dị ka 1969 ịgbapụ na ogige UCLA metụtara Ron Karenga 's US Organisation, Burnett na ọtụtụ ụmụ akwụkwọ ndị ọzọ nwere agba nyere aka kwalite mahadum ịmalite mmemme ọmụmụ agbụrụ . . <ref name="LAWeekly-6Oct2011"/> Elyseo J. Taylor, onye bụ naanị onye nkuzi ojii na UCLA Film School na mmalite 1970s, bụ onye nkuzi nwere mmetụta na mmemme ahụ. <ref name="LAR-Elyseo">{{Cite web|url=http://www.cinema.ucla.edu/events/2011-11-20/black-art-black-artists-1971-festival-mask-1982-varnettes-world-study-young-artist|title=Black Art, Black Artists (1971); Festival of Mask (1982); Varnette's World: A Study of a Young Artist (1979); Trumpetistically, Clora Bryant (1989)|publisher=UCLA Film & Television Archive|accessdate=2011-10-02|quote=As the only Black faculty member in UCLA's film school, Elyseo Taylor was an influential teacher and advocate for students of color.|archivedate=2024-07-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240710113333/https://www.cinema.ucla.edu/events/2011-11-20/black-art-black-artists-1971-festival-mask-1982-varnettes-world-study-young-artist}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">. UCLA Film & Television Archive<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2011-10-02</span></span>. <q>As the only Black faculty member in UCLA's film school, Elyseo Taylor was an influential teacher and advocate for students of color.</q></cite></ref> [[Teshome Gabriel]], onye ọkà mmụta ihe nkiri na onye na-akọ akụkọ ihe mere eme, malitere izi ihe na UCLA na 1974 wee ghọọ ma onye ọrụ ibe na onye ndụmọdụ nye ọtụtụ ndị na-ese ihe nkiri jikọtara ya na mmegharị ahụ. <ref name="Gabriel-Obit">{{Cite web|url=http://www.tft.ucla.edu/news/obituary/738-teshome-gabriel_obit/|title=Cinema & Media Studies professor was an internationally recognized expert on Third World Cinema|date=2010-06-10|publisher=UCLA School of Theater, Film and Television|quote=As a faculty member and student at TFT in the 1970s and early 1980s, Gabriel was both a colleague of and a mentor to the African-American and African student filmmakers whose work came to define the Los Angeles School of Black Filmmakers, also known as the "L.A. Rebellion." The group included such soon-to-be-celebrated artists as Charles Burnett, Larry Clark, Julie Dash, Haile Gerima, Ben Caldwell, Billy Woodberry, Alile Sharon Larkin, Jacqueline Frazier, Jamaa Fanaka and Barbara McCullough. The UCLA Film & Television Archive is currently preparing a major film exhibition scheduled for 2011 which will explore this key artistic movement.|accessdate=2011-10-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100708152324/http://www.tft.ucla.edu/news/obituary/738-teshome-gabriel_obit/|archivedate=2010-07-08}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">. Los Angeles, California: UCLA School of Theater, Film and Television. 2010-06-10. Archived from on 2010-07-08<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2011-10-03</span></span>. <q>As a faculty member and student at TFT in the 1970s and early 1980s, Gabriel was both a colleague of and a mentor to the African-American and African student filmmakers whose work came to define the Los Angeles School of Black Filmmakers, also known as the "L.A. Rebellion." The group included such soon-to-be-celebrated artists as Charles Burnett, Larry Clark, Julie Dash, Haile Gerima, Ben Caldwell, Billy Woodberry, Alile Sharon Larkin, Jacqueline Frazier, Jamaa Fanaka and Barbara McCullough. The UCLA Film & Television Archive is currently preparing a major film exhibition scheduled for 2011 which will explore this key artistic movement.</q></cite></ref> == Nchọpụta mmegharị == Ọkà mmụta ihe nkiri [[Clyde Taylor|bụ́ Clyde Taylor]] chepụtara okwu a bụ “LA Rebellion” iji kọwaa ndị na-eme ihe nkiri. <ref>{{Cite web|url=http://www.cinema.ucla.edu/blogs/archival-spaces/2011/10/28/what%E2%80%99s-name-la-rebellion|title=What's in a Name? L.A. Rebellion {{!}} UCLA Film & Television Archive|work=www.cinema.ucla.edu|language=en|accessdate=2018-09-06|archivedate=2017-09-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170904115129/https://www.cinema.ucla.edu/blogs/archival-spaces/2011/10/28/what%e2%80%99s-name-la-rebellion}}</ref> N'oge opupu ihe ubi nke 1997, Doc Films, otu ụmụ akwụkwọ na-eme ihe nkiri nke dabeere na Mahadum Chicago, kwadoro otu n'ime ihe nkiri mbụ nke LA Rebellion. Jacqueline Stewart, onye prọfesọ na-arụkọ ọrụ na mahadum, nyere aka ịhazi usoro ihe omume ahụ. Usoro a gụnyere ọrụ [[Charles Burnett]], [[Haile Gerima]] na Julie Dash . <ref name="Doc-LAR">{{Cite web|url=http://blackfilm.uchicago.edu/campus_resources/doc_films.shtml|title=Doc Films|publisher=University of Chicago}}</ref> Na Fall 2011, UCLA Film and Television Archive mere ka a isi azụ azụ nke ihe nkiri ndị a isiokwu, "LA nnupụisi: Ịmepụta a New Black Cinema." Ndị Getty Foundation kwadoro usoro a dịka akụkụ nke ''Pacific Standard Time: Art na LA 1945-1980'' . <ref name="UCLA-LAR"/> <ref name="LAWeekly-6Oct2011"/> Tupu mmemme ahụ, ndị otu UCLA curatorial na-eduzi akụkọ banyere ọnụ, na-achọpụta ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ ndị na-ese ihe nkiri iri ise, ndị ọtụtụ n'ime ha nọgidere bụrụ ndị a na-adịghị ahụ anya kemgbe ọtụtụ iri afọ. A na-achịkọta akwụkwọ na ihe nkiri nke ndị na-eme ihe nkiri na-echekwa ọtụtụ ihe nkiri tupu ha enyocha ya. E bipụtakwara katalọgụ, "L. A. Nnupụisi: Ịmepụta Cinema Black New (Los Angeles, 2011), bụ nke sonyeere mmemme nlegharị anya site n'ihe karịrị obodo iri na ise na North America na Europe. == Ndepụta ọnụ ọgụgụ dị mkpa nke mmegharị nnupụisi LA == === Ndị na-eme ihe nkiri === Ọtụtụ n'ime ndị na-ese ihe nkiri edepụtara n'okpuru ebe a, ebe a maara nke ọma dị ka onye edemede / ndị nduzi, na-arụ ọrụ n'ọtụtụ ọrụ na mmepụta ihe nkiri dị iche iche site na ọrụ mbụ ha.   === Ndị na-eme ihe nkiri === Ndị na-eme ihe nkiri pụtara na ihe nkiri LA Rebellion dị iche iche ma na-ejikọta ya na mmegharị ahụ ruo n'ókè ụfọdụ:   === Ndị ọzọ === Ndị a akwadola ọrụ ndị na-eme ihe nkiri LA Rebellion dị ka ndị ndụmọdụ na/ma ọ bụ ndị ọkà mmụta: * Clyde Taylor, onye nkatọ ihe nkiri, chepụtara nkebi ahịrịokwu ahụ "LA Rebellion" iji kọwaa mmegharị a * Elyseo J. Taylor, onye na-eme ihe nkiri na onye nkuzi na UCLA <ref name="LAR-Elyseo"/> * Vantile Whitfield, onye mbụ African-American UCLA Film School gụsịrị akwụkwọ na onye guzobere Performing Arts Society of Los Angeles (PASLA) <ref name="Post-Obit"/> * [[Teshome Gabriel]], ọkà mmụta ihe nkiri na Prọfesọ na UCLA <ref name="Gabriel-Obit"/> * Ntongela Masilela, ọkà mmụta ihe nkiri * Jacqueline Najuma Stewart, ọkà mmụta ihe nkiri na Prọfesọ Prọfesọ na Mahadum Northwwest * Allyson Nadia Field, Prọfesọ Prọfesọ nke Cinema na Media Studies na African American Studies na UCLA * Jan-Christopher Horak, onye isi nke UCLA Film & Television Archive == Ndepụta ihe nkiri LA nnupụisi ama ama == Ihe na-esonụ bụ ndepụta oge ihe nkiri dị mkpụmkpụ na ogologo ogologo sitere na ndị na-eme ihe nkiri LA Rebellion nke a na-ewerekarị dị ka seminal ma ọ bụ ama ama. * ''Ọtụtụ ndị enyi'' (1969) <ref>[https://www.imdb.com/title/tt0206284/?ref_=nm_flmg_dr_29 Several Friends (1969) - IMDb]</ref> <ref>[https://www.cinema.ucla.edu/la-rebellion/films/several-friends Several Friends|UCLA Film & Television Archive]</ref> * ''Ezinụlọ Naanị Nne Na-azụma: Foto dị na Black'' (1976) * ''Emma Mae'' (1976) * ''Owuwe ihe ubi: afọ 3,000'' (1976) * ''Na-agafe'' (1977) * ''Onye na-egbu atụrụ'' (1978) <ref name="mubi.com">[https://mubi.com/notebook/posts/notebook-soundtrack-mix-11-l-a-rebellion-the-unity-resistance-love-mixtape Notebook Sountrack Mix #11: L.A. Rebellion —— The Unity, Resistance & Love Mixtape on MUBI]</ref> * ''Bush Mama'' (1979) <ref name="mubi.com" /> <ref>[https://www.criterion.com/current/posts/7818-american-neorealism-now American Neorealism Now|Current|The Criterion Collection]</ref> * ''Ụlọ mkpọrọ'' (1979) * ''Ememe mmiri #1: Ememe Ime Ọcha nke Obodo'' (1979) * ''Ụmụ Gị Alọghachikwute Gị'' (1979) * ''[[Ọkụ na Embers|Ashes na Embers]]'' (1982) <ref name="mubi.com" /> * ''Foto dị iche'' (1982) * ''Echiche efu'' (1982) <ref name="mubi.com" /> * ''Gọzie obere obi ha'' (1984) * ''Usoro'' (1989) * ''Iji iwe hie ụra'' (1990) <ref name="mubi.com" /> * ''Ụmụ nwanyị nke Uzuzu'' (1991) <ref name="mubi.com" /> * ''[[Sankofa (ihe nkiri)|Sankofa]]'' (1993) <ref name="mubi.com" /> * ''The Glass Shield'' (1994) * ''[[Adwa (film)|Adwa]]'' (1999) * ''Nkwụghachi'' (2000) == Mmetụta na ihe nketa == Akwụkwọ akụkọ, ''Mmụọ nke Nnupụisi: Black Cinema na UCLA,'' na-akọwa ajụjụ ọnụ nke ọtụtụ ndị na-ese ihe nkiri jikọtara ya na mmegharị ahụ. Zeinabu irene Davis na-eduzi ya, a na-enyocha ya dị ka ọrụ na-aga n'ihu na Saturday, October 8, 2011 dị ka akụkụ nke "LA Rebellion: Ịmepụta Cinema Black New." <ref name="UCLA-LAR"/> <ref name="Indiewire">{{Cite web|url=http://blogs.indiewire.com/shadowandact/archives/preview_spirits_of_rebellion_-_a_documentary_film_about_the_l.a._rebellion_/|title=Preview: "Spirits of Rebellion" - A Documentary Film About The L.A. Rebellion Film Movement|publisher=Indiewire|accessdate=2011-10-02|archivedate=2013-01-26|archiveurl=https://archive.today/20130126161925/http://blogs.indiewire.com/shadowandact/archives/preview_spirits_of_rebellion_-_a_documentary_film_about_the_l.a._rebellion_/}}</ref> Ihe nkiri LA Rebellion nke ewebatala na ndekọ ihe nkiri nke mba : ''Killer of Sheep'' (1990), ''Daughters of the Dust'' (2004), ''[[Billy Woodberry|Gọzie obere obi ha]]'' (2013) na ''ịra ụra na iwe'' (2017). Nnupụisi LA gara n'ihu na-emetụta akụkụ nke egwu ojii nke oge a n'ofe obodo ahụ. Na 2009, onye na-ewu ewu na Brooklyn-amụrụ rapper na onye na-akwado Yasiin Bey, wepụtara otu album aha ya bụ, ''The Ecstatic'' . Foto mkpuchi album nke Ecstatic bụ onyonyo ka ewepụtara ozugbo site na ogbugba na Charles Burnett's ''Killer of Sheep'' mana ejiri nzacha odo odo kpuchie ya. Mos Def akpọwo ''Killer of Sheep'' dị ka otu n'ime ihe nkiri kachasị amasị ya na N'ajụjụ ọnụ Pitchfork . <ref>[https://pitchfork.com/news/34854-mos-def-returns-with-the-ecstatic/ Mos Def Returns With The Ecstatic|Pitchfork]</ref> == Hụkwa == * Ụlọ ihe nkiri Africa * Ịrụ arụrụala * Ụlọ ihe nkiri Cuban * Ochie kpochapụwo * Ụlọ ihe nkiri ihe nkiri Europe * French New Wave * Ịtali neorealism * sinima Latin America * Hollywood ọhụrụ == Ntụaka == akara ugo mmụta nna ukwu na UCLA na 1967. Ka ọ na-erule ngwụsị 1960s, n'etiti ọrụ nkwenye, ọnụ ọgụgụ ụmụ akwụkwọ ojii na-abawanye nwayọọ nwayọọ. N'imenkiri nke dabeere na Mahadum Chicago, kwadoro otu n'ime ihe nkiri mbụ nke LA Rebellion. Jacqueline Stewart, onye prọfesọ na-arụkọ ọrụ na mahadum, nyere aka ịhazi{{Reflist|30em}} == Njikọ mpụga == * [https://www.youtube.com/watch?v=UcUmV-TaVGk Trailer nke ''mmụọ nke nnupụisi'' na YouTube] * [http://www.cinema.ucla.edu/la-rebellion Nnupụisi LA: Ịmepụta Cinema ojii ọhụrụ] * [https://web.archive.org/web/20240610074021/https://spiritsofrebellion.com/ ''Ndị mmụọ nke nnupụisi'' webụsaịtị gọọmentị] == Ọgụgụ ọzọ == * Ubi, Allyson Nadia; Horak, Jan-Christopher; Stewart, Jacqueline Najuma, ed. (2015). ''Nnupụisi LA:'' Ịmepụta Cinema ojii ọhụrụ. Oakland, California: Mahadum California Press. [[Òtù:Pages with unreviewed translations]] b7ar3ylmqkw1f55ckl70b456eqgv70z Ntinye ụgbọelu 0 49728 729499 728191 2026-09-30T11:10:52Z InternetArchiveBot 11600 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 729499 wikitext text/x-wiki [[Usòrò:Gehling_PLZ106AR_Kruk_OTT_2013_D7N9017_009.jpg|thumb|A PZL-106 Kruk crop duster applying a fine mist]] [[Usòrò:Bundesarchiv_Bild_183-1987-0721-301,_Agrarflieger,_Düngen,_Forstwirtschaft.jpg|thumb|A Mil Mi-8 spreading fertilizer]] [[Usòrò:Schweizer_269C_(VH-FUJ)_takes_off_at_Devonport_Airport.jpg|áká_ịkẹngạ|thumb|A Schweizer S269C nke nwere spraying booms]] [[Usòrò:CROP_DUSTING_NEAR_CALIPATRIA_IN_THE_IMPERIAL_VALLEY._(FROM_THE_SITES_EXHIBITION._FOR_OTHER_IMAGES_IN_THIS_ASSIGNMENT..._-_NARA_-_553873.jpg|áká_ịkẹngạ|thumb|Elu na ikuku na-emetụta mgbasa]] Ngwa ikuku, ma ọ bụ ihe a na-akpọkarị uzuzu ihe ọkụkụ, gụnyere ịfesa ihe ọkụkụ site na ụgbọ elu ọrụ ugbo. A na-etinyekwa ịkụnye ụdị mkpụrụ ụfọdụ na ngwa ikuku. A na-akpọkwa ịgbasa fatịlaịza a kapịrị ọnụ dị ka akwa akwa ikuku na mba ụfọdụ. Ọtụtụ mba enweela oke ikuku ngwa ngwa nke ọgwụ pesticide na ngwaahịa ndị ọzọ n'ihi ihe egwu gburugburu ebe obibi na ahụike ọha dịka ịfefe mmiri; Nke kachasị, European Union machibido ya kpam kpam site na mwepu ole na ole amachibidoro ya na 2009, kwụsịkwa omume ahụ nke ọma na mba ndị otu niile.<ref name="sprayBanEuro">{{Cite web|url=https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/ALL/?uri=CELEX%3A32009L0128|title=EUR-Lex - 32009L0128 - EN - EUR-Lex|work=eur-lex.europa.eu}}</ref> Ụgbọ elu ndị ọrụ ugbo bụ ụgbọ elu pụrụiche, nke ejiri ebum n'obi rụọ. Ụgbọ elu ọrụ ugbo nke oge a na-ejikarị injin turbine ruru 1,500 shp (1,100 kW) ma nwee ike ibu ihe ruru galọn US 800 (3,000 L) nke ngwaahịa nchekwa ihe ọkụkụ. A na-eji helikopta eme ihe mgbe ụfọdụ, ụfọdụ ụgbọ elu na-arụkwa ọrụ abụọ dị ka ndị na-atụ bọmbụ mmiri n'ebe ndị ọkụ na-agba ọkụ. A na-akpọ ụgbọ elu ndị a dị ka SEAT, ma ọ bụ "ụgbọelu ikuku nke otu engine.. == Akụkọ ihe mere eme == === Ịgha mkpụrụ n'elu === Ihe mbụ a maara na ikuku nke ihe ọrụ ugbo bụ site n'aka John Chaytor, onye na 1906 gbasaa mkpụrụ n'elu ala ndagwurugwu na Wairoa, New Zealand, na-eji balloon ikuku na-ekpo ọkụ na eriri na-agagharị agagharị.<ref>{{Cite news|author=Ganesh|first=A. S.|date=2014-08-05|title=A top-down approach|language=en-IN|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/in-school/sh-science/a-topdown-approach/article6283314.ece|accessdate=2022-03-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20220311002256/https://www.thehindu.com/in-school/sh-science/a-topdown-approach/article6283314.ece|archive-date=2022-03-11|url-status=dead}}</ref> Ịgha mkpụrụ n'elu ka na-aga n'ihu ruo taa site na itinye ihe ọkụkụ na ịkụ osikapa. === Mkpụrụ osisi na-eme ka ihe ọkụkụ dị nro === Ojiji mbụ a maara nke igwe dị arọ karịa ikuku iji gbasaa ngwaahịa mere n'August 3, 1921. <ref name="JohnsonMary">{{Cite book|author=Johnson|first=Mary Ann|title=McCook Field 1917–1927|publisher=Landfall Press|location=Dayton, Ohio|year=2002|isbn=0-913428-84-1|pages=190–191}}</ref> E mepụtara ntụ ọka n'okpuru mgbalị jikọrọ aka nke Ngalaba Ọrụ Ugbo nke US na ụlọ ọrụ nyocha nke U.S. Army Signal Corps na McCook Field na Dayton, Ohio.<ref name="JohnsonMary" /> N'okpuru nduzi nke onye injinia McCook Etienne Dormoy, a [[Njikọ̀taọ̀hà|United States]] Army Air Service Curtiss JN4 Jenny nke John A. Macready na-anya gbanwere na McCook Field iji gbasaa arsenate na-edu iji gbuo caterpillars [[Catalpa|Katalpa]]" id="mwQQ" rel="mw:WikiLink" title="Ceratomia catalpae">catalpa sphinx na ugbo catalpa dị nso na Troy, Ohio na United States.<ref name="JohnsonMary" /> A na-ewere ule mbụ ahụ dị ka ihe ịga nke ọma.<ref name="JohnsonMary" /> Ọrụ mbu nke mbu nke mbu malitere na 1924 na Macon, Georgia <ref>[http://www.macon.com/news/local/news-columns-blogs/ed-grisamore/article151521242.html Macon local news] (subscription required)</ref> site na Huff-Daland Crop Dusting, nke onye na-anya ụgbọelu McCook Field Lt. Harold R. Harris guzobere. <ref name="JohnsonMary"/> Ojiji nke Ọgwụ ahụhụ na fungicide maka ịkpụcha ihe ọkụkụ jiri nwayọọ nwayọọ gbasaa na America na, ruo n'ókè dị ala, mba ndị ọzọ na 1930s. Aha 'ihe ọkụkụ na-eme ka ihe ọkụkụ dị n'ebe a malitere, dịka a na-agbasa ezigbo ájá n'ofe ihe ọkụkụ. Taa, ndị na-etinye ihe n'elu na-eji ihe nchebe mmiri na obere doses. === Uwe elu === Aerial topdressing bụ itinye fatịlaịza n'elu ala ugbo site na iji ụgbọelu ugbo. E mepụtara ya na New Zealand n'afọ 1940 ma nabata ya ngwa ngwa n'ebe ndị ọzọ n'afọ 1950. <ref>{{Cite web|author=Taonga|first=New Zealand Ministry for Culture and Heritage Te Manatu|title=Topdressing|url=https://teara.govt.nz/en/topdressing|accessdate=2021-07-05|work=teara.govt.nz}}</ref> === Ụgbọelu e ji mee ihe === N'afọ 1951, Leland Snow mepụtara ụgbọelu mbụ e wuru maka iji ya eme ihe n'elu, S-1. N'afọ 1957, Grumman G-164 Ag-Cat bụ ụgbọelu mbụ nke nnukwu ụlọ ọrụ mepụtara maka ụgbọelu ugbo. Ka ọ dị ugbu a, ụgbọelu ugbo kachasị ewu ewu bụ Air Tractor, Cessna Ag-wagon, Gippsland GA200, Grumman Ag Cat, PZL-106 KRUK, M-18 Dromader, PAC Fletcher, Piper PA-36 Pawnee Brave, Embraer EMB 202 Ipanema, na Rockwell Thrush Commander, mana a na-ejikwa helikọpta nwere ọtụtụ ebumnuche. === Ntinye ụgbọelu na-enweghị onye na-anya === Kemgbe ngwụcha afọ 1990, a na-ejikwa Ụgbọelu na-enweghị onye na-anya maka ịwụcha ugbo. Ihe omume a malitere na Japan na South Korea, ebe ugwu ugwu na obere ugbo ezinụlọ chọrọ obere ọnụ ala na nke ziri ezi. {{As of|2014}}, a na-agbasawanye ojiji nke UAV crop dusters, dị ka Yamaha R-MAX, na United States maka iji ya na-agbanye n'ubi vaịn.<ref>Evan Ackerman, [https://web.archive.org/web/20151209082838/http://spectrum.ieee.org/automaton/robotics/aerial-robots/yamaha-demos-agricultural-robocopter Yamaha Demos Agricultural RoboCopter, But Humans Can't Unleash It Yet], ''[[IEEE Spectrum]]'', Oct. 16th 2014.</ref> == Nchegbu == National Institute of Environmental Health Sciences na-edekọ nyocha dị mkpa. <ref>{{Cite web|title=NIEHS Search:"aerial application"|url=https://seek.niehs.nih.gov/texis/search/?mode=&opts=&pr=internet-all&dropXSL=html&sq=&prox=page&rorder=1000&rprox=1000&rdfreq=0&rwfreq=0&rlead=250&rdepth=31&sufs=1&order=r&query=%22aerial+application%22|accessdate=2022-04-01|work=seek.niehs.nih.gov|language=en}}</ref> N'akụkọ ihe mere eme, enwere nchegbu banyere mmetụta nke itinye ọgwụ ahụhụ n'elu na mmetụta nke kemịkal ka ha na-agbasa na ikuku. Dịka ọmụmaatụ, itinye mancozeb n'elu nwere ike ịbụ ihe na-echegbu ụmụ nwanyị dị ime.<ref>{{Cite journal|author=van|first=Wendel de Joode Berna|date=2014-12-01|title=Aerial Application of Mancozeb and Urinary Ethylene Thiourea (ETU) Concentrations among Pregnant Women in Costa Rica: The Infants' Environmental Health Study (ISA)|journal=Environmental Health Perspectives|volume=122|issue=12|pages=1321–1328|doi=10.1289/ehp.1307679|pmid=25198283}}</ref><ref>{{Cite journal|author=van Wendel de Joode|first=Berna|date=December 2014|title=Aerial Application of Mancozeb and Urinary Ethylene Thiourea (ETU) Concentrations among Pregnant Women in Costa Rica: The Infants' Environmental Health Study (ISA)|journal=Environmental Health Perspectives|language=en|volume=122|issue=12|pages=1321–1328|doi=10.1289/ehp.1307679|issn=0091-6765|pmid=25198283}}</ref> === Mmachibido iwu === Kemgbe afọ 1970, ọtụtụ mba malitere igbochi ma ọ bụ machibido itinye ọgwụ ahụhụ, [[Ihe na-eme ka mkpụrụ osisi na-eme nri|fatịlaịza]], na ngwaahịa ndị ọzọ n'ihi nchegbu gburugburu ebe obibi na ahụike ọha na eze, ọkachasị site na spray drift. Karịsịa, na 2009, European Union machibidoro ikuku na-agbanye ọgwụ ahụhụ na ụfọdụ ndị a machibidoro iwu nke ukwuu na edemede 9 nke Ntuziaka 2009/128/EC nke European Parliament na nke Council na-eguzobe usoro maka ọrụ Community iji nweta ojiji na-adịgide adịgide nke ọgwụ ahụhụ, nke mere ka ọtụtụ ngwa ikuku kwụsị na steeti niile so na ya na mpaghara ndị ọzọ.<ref name="sprayBanEuro"/> [[Ụlọ Ọrụ Na-ahụ Maka Nchebe Gburugburu Ebe Obibi nke United States]] na-enye akwụkwọ nduzi ma na-akwado webinars banyere omume kachasị mma maka ngwa ikuku. <ref>{{Cite web|author=US EPA|title=Results 1 through 10 of 273,030 for aerial+application|url=https://search.epa.gov/epasearch/?querytext=aerial+application&areaname=&areacontacts=&areasearchurl=&typeofsearch=epa&result_template=#/|accessdate=2022-04-01|work=search.epa.gov|language=en|archivedate=2024-07-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240717154502/https://search.epa.gov/epasearch/?querytext=aerial+application&areaname=&areacontacts=&areasearchurl=&typeofsearch=epa&result_template=#/}}</ref> N'afọ 2010, United States Forest Service chịkọtara nkọwa ọha na eze iji mee ihe n'ime Draft Environmental Impact Statement (DEIS), nke e mepụtara n'ihi na Ụlọikpe Mpaghara [[Montana]] kpebiri na itinye ihe na-egbochi ọkụ n'oge ọkụ ọhịa mebiri Iwu Ụdị Dị n'Ebe Ọdịdị.<ref>{{Cite journal|author=Dooley|first=Erin|date=2011-09-01|title=The Beat|journal=Environmental Health Perspectives|volume=119|issue=9|pages=a384–a385|doi=10.1289/ehp.119-a384b}}</ref> == Hụkwa == == Ebem si dee == [[Òtù:Pages with unreviewed translations]] 9qxl1bmvzmlfd3ilc33sjjknubkflco Kris Barras Band 0 50425 729113 580685 2026-09-29T19:18:56Z InternetArchiveBot 11600 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 729113 wikitext text/x-wiki [[File:Kris Barras Band Rockharz 2023 08.jpg|thumb|Kris Barras Band]]'''Kris Barras Band''' bụ otu egwu egwu Britain akpọrọ aha onye n'ihu ya na onye bụbu onye agha [[Egwuregwu ọgụ na-agwakọta ọnụ|MMA]] '''Kris Barras''' . Emebere na 2015, ndị otu ahụ ewepụtala ọba studio anọ. == Akụkọ ihe mere eme == Akpọrọ ndị otu ahụ aha Torquay - onye na-aga n'ihu, onye egwu na onye bụbu onye agha MMA Kris Barras. Barras tolitere mmetụta nna ya, Paul Barras, onye bụkwa onye na-egwu egwu n'onwe ya. Na August 2014, mgbe mpi na 20 ọkachamara Muay Thai na MMA ọgụ, Barras lara ezumike nká itinye uche na ọzụzụ ndị ọzọ na-alụ ọgụ. <ref name="AllMusic">{{Cite web|title=Kris Barras Biography|url=https://www.allmusic.com/artist/kris-barras-mn0002722376/biography|work=AllMusic|accessdate=1 March 2022}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Kris Barras Fighter|url=https://www.sherdog.com/fighter/Kris-Barras-68843|work=Sherdog|accessdate=1 March 2022}}</ref> Na mbido 2015, Barras malitere ide egwu wee guzobe Kris Barras Band, na-eme ngwakọta nke nkume ndịda, blues, na ụdị egwu obodo . <ref name="AllMusic" /> Na 4 Disemba 2017, a mara ọkwa na Barras abanyela na Mascot Label Group wee wepụta album mbụ ha na label, ''The Divine and Dirty'', na 23 March 2018. <ref>{{Cite web|title=Kris Barras Band Signs to Mascot Label Group/Provogue|url=https://www.mascotlabelgroup.com/Kris-Barras-Band-signs-to-Provogue-Mascot-Label-Group|work=Mascot Label Group|accessdate=1 March 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200921184225/https://www.mascotlabelgroup.com/Kris-Barras-Band-signs-to-Provogue-Mascot-Label-Group|archivedate=21 September 2020}}</ref> Ndekọ ahụ ruru ọnụọgụ 3 na Charts UK Jazz/Blues na ọnụọgụ 72 na eserese iTunes UK maka ụdị niile. <ref name="UK Charts">{{Cite web|title=Kris Barras Band Chart History|url=https://www.officialcharts.com/artist/53273/kris-barras-band/|work=Official Charts Company|accessdate=1 March 2022}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.officialcharts.com/artist/53273/kris-barras-band/ "Kris Barras Band Chart History"]. ''Official Charts Company''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">1 March</span> 2022</span>.</cite></ref> <ref name="iTunes">{{Cite web|title=Kris Barras iTunes Charts|url=http://www.itunescharts.net/uk/artists/music/kris-barras-band/|work=iTunes Charts|accessdate=1 March 2022}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[http://www.itunescharts.net/uk/artists/music/kris-barras-band/ "Kris Barras iTunes Charts"]. ''iTunes Charts''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">1 March</span> 2022</span>.</cite></ref> Ndekọ a meriri " Album kacha mma " na 38th European Blues Awards. <ref>{{Cite web|title=European Blues Awards|url=https://europeanbluesawards.wordpress.com/page/2/|work=European Blues Awards|accessdate=1 March 2022}}</ref> Ndị otu ahụ bụkwa ndị mmeri nke "Best New Band" na ihe nrite 2019 Planet Rock Radio 'The Rocks' 2019. <ref>{{Cite web|title=The Rocks 2019 winners revealed|url=https://planetradio.co.uk/planet-rock/news/rock-news/the-rocks-2019-winners-revealed/|work=Planet Rock Radio|accessdate=1 March 2022|archivedate=19 December 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221219184938/https://planetradio.co.uk/planet-rock/news/rock-news/the-rocks-2019-winners-revealed/}}</ref> Akpọrọ Barras ka ọ mee nnọkọ ndụ nwere egwu abụọ na ihe nkiri BBC Radio 2 Michael Ball. <ref>{{Cite web|title=Kris Barras Live Session|url=https://www.bbc.co.uk/programmes/p06bz88p|work=BBC Radio 2|date=24 June 2018|accessdate=1 March 2022}}</ref> Ihe ịga nke ọma nke album a mere ka ndị na-ese ihe dị ka Beth Hart, Joanne Shaw Taylor na GUN gaa njem. Akpọrọ Barras dị ka otu n'ime "17 Best Blues Guitarists in the World" site MusicRadar . A họpụtara ya nọmba 13, n'akụkụ aha ndị dị ka Joe Bonamassa na John Mayer . <ref>{{Cite web|title=The 17 Best Blues Guitarists in the World Right Now|url=https://www.musicradar.com/news/the-17-best-blues-guitarists-in-the-world-right-now|work=Music Radar|date=13 December 2017|accessdate=1 March 2022}}</ref> Na Mee 2019, ndị otu Barras gara njem dị ka akụkụ nke Ememme Rockin' the Blues n'akụkụ Jonny Lang na Walter Trout . Ụbọchị nlegharị ahụ mere na UK, [[Jémanị|Germany]] na [[France]] . E gosikwara otu a na ntọhapụ CD ''Rockin 'The Blues'' ka ọ dabara na njem ahụ. <ref>{{Cite web|title=Rockin' The Blues CD|url=https://www.discogs.com/release/13751358-Various-Rockin-The-Blues-2019|work=Discogs|accessdate=1 March 2022}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Rockin The Blues 2019|url=http://rockintheblues.com/|work=Rockin The Blues|accessdate=1 March 2022}}</ref> Mgbe afọ ahụ gasịrị, ndị otu ahụ sonyeere Black Stone Cherry na njem ezumike ha na UK/Ireland dị ka ọbịa pụrụ iche ha. <ref>{{Cite web|title=The Kris Barras Band Announce Support Acts For October 2019 Headline Tour|url=https://60minuteswith.co.uk/news/the-kris-barras-band-announce-support-acts-for-october-2019-headline-tour/|work=60 Minutes With|date=May 2019|accessdate=1 March 2022}}</ref> Ha meghekwara maka Black Stone Cherry na njem Britain 2021, gụnyere na Royal Albert Hall na 21 Septemba. <ref>{{Cite web|title=Black Stone Cherry + Special Guests Kris Barras Band|url=https://www.royalalberthall.com/tickets/events/2021/black-stone-cherry/|work=The Royal Albert Hall|accessdate=1 March 2022}}</ref> <ref>{{Cite web|title=KRIS BARRAS BAND REVEAL OFFICIAL VIDEO FOR 'DEAD HORSES' + BLACK STONE CHERRY UK SEPTEMBER SUPPORT TOUR + BIGGEST HEADLINE TOUR TO DATE FOR MARCH 2022|url=https://www.velvetthunder.co.uk/kris-barras-band-reveal-official-video-for-dead-horses-black-stone-cherry-uk-september-support-tour-biggest-headline-tour-to-date-for-march-2022/|work=Velvet Thunder|date=3 September 2021|accessdate=1 March 2022}}</ref> Na 13 Septemba 2019, ndị otu ahụ wepụtara album studio nke atọ ha, ''Light It Up'' site na Provogue Records . Ndekọ ahụ ruru ọnụọgụ 30 na British iTunes, <ref name="iTunes"/> nọmba 49 na Charts UK gọọmentị yana Nọmba 1 dị na Chart Nnwere Onwe Album Breakers UK. <ref name="UK Charts"/> <ref>{{Cite web|title=Official Independent Album Breakers Chart Top 20|url=https://www.officialcharts.com/charts/independent-albums-breakers-chart/20190920/255/|work=Official Charts Company|accessdate=2 March 2022}}</ref> Na 3 Septemba 2021, ndị otu ahụ wepụtara egwu ọhụrụ, "Ịnyịnya Nwụrụ Anwụ," n'akụkụ vidiyo egwu ya. <ref>{{Cite web|title=Kris Barras Band Reveal Official Video For Brand-New Song 'Dead Horses'|url=https://bluesmatters.com/kris-barras-band-reveal-official-video-for-brand-new-song-dead-horses/|work=Blues Matters!|date=6 September 2021|accessdate=1 March 2022|archivedate=1 March 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220301155445/https://bluesmatters.com/kris-barras-band-reveal-official-video-for-brand-new-song-dead-horses/}}</ref> Emebere nke a na 1 Nọvemba 2021 site na ọkwa ọkwa ọhụrụ ha "My Parade" na album na-abịa ''Death Valley Paradise'' . <ref name="Rock N Load">{{Cite web|title=Kris Barras Band – New Album: Death Valley Paradise – Released March 4 2022|url=https://rocknloadmag.com/news/kris-barras-band-new-album-death-valley-paradise-released-4th-march-2022/|work=Rock N' Load Magazine|accessdate=1 March 2022|archivedate=1 March 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220301160947/https://rocknloadmag.com/news/kris-barras-band-new-album-death-valley-paradise-released-4th-march-2022/}}</ref> "Parade" rịgoro na nọmba 1 na eserese ikuku nke Planet Rock redio. <ref>{{Cite web|title=Planet Rock Airplay Chart|url=http://ukairplaychart.com/287/Planet_Rock/|work=Planet Rock|accessdate=2 March 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220204173348/http://ukairplaychart.com/287/Planet_Rock/|archivedate=4 February 2022}}</ref> Nke a sochiri nke abụọ ọzọ: "Olu ndị a," <ref>{{Cite web|title=Kris Barras Band Reveal "These Voices" Lyric Video|url=https://www.mnprmagazine.com/news/kris-barras-band-reveal-these-voices-lyric-video/|work=MNPR Magazine|date=2 December 2021|accessdate=1 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20211202135235/https://www.mnprmagazine.com/news/kris-barras-band-reveal-these-voices-lyric-video/|archive-date=2 December 2021|url-status=dead}}</ref> na "Ònye chọrọ ndị iro." <ref>{{Cite web|title=Kris Barras Band / Who Needs Enemies Released As Four Support Slots Offered|url=https://www.metaltalk.net/kris-barras-band-who-needs-enemies-released-as-four-support-slots-offered.php|work=Metal Talk|date=17 February 2022|accessdate=1 March 2022}}</ref> E wepụtara album a site na Mascot Records na 4 Maachị 2022, <ref name="Rock N Load" /> wee malite ya na Nke 27 na Chart Album UK. <ref>{{Cite web|title=UK Albums Chart|url=https://www.officialcharts.com/charts/albums-chart/20220311/7502/|work=Official Charts|accessdate=16 March 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220316172403/https://www.officialcharts.com/charts/albums-chart/|archivedate=16 March 2022}}</ref> na Septemba 2023 ndị otu ahụ bịanyere aka na Earache Records na-echekwa nkwekọrịta zuru ụwa ọnụ. <ref>{{Cite web|title=Earache Records signs Kris Barras Band to global deal|url=https://www.musicweek.com/labels/read/earache-records-signs-kris-barras-band-to-global-deal/088582|accessdate=2024-01-18|work=www.musicweek.com|language=en}}</ref> == Ihe ngosi == '''Albums''' * ''Jioma 13'' (2016) * ''Chukwu na Unyi'' (2018) * ''Mee ya ọkụ'' (2019) * ''Paradaịs Ndagwurugwu Ọnwụ'' (2022) * ''Mmetụta Halo'' (2024) == Ntụaka == {{Reflist}} 54rksnrvzcsqswikcvn5ts3a78wcnn7 Jean de Lareinty-Tholozan 0 50501 728967 727856 2026-09-29T14:15:59Z InternetArchiveBot 11600 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 728967 wikitext text/x-wiki [[File:A Buc - De Lareinty Tholozan dans son avion.jpg|thumb|Jean de Lareinty-Tholozan]]   '''Sosthène Guillaume Jean de Baillardel, Baron de Lareinty, Marquis de Tholozan''' (19 Jenụarị 1890 – 23 Ọktoba 1955) bụ onye agba bọọlụ France. <ref>{{Cite web|url=https://www.olympedia.org/athletes/42127|title=Jean de Lareinty-Tholozan|work=Olympedia|accessdate=2 September 2021}}</ref> Ọ gbara asọmpi na mmemme nduru otu ụrọ na 1920 Summer Olympics . <ref name="sportsref">{{Cite web|url=https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/de/jean-marquis-de-lareinty-tholozan-1.html|title=Jean Lareinty-Tholozan|accessdate=21 December 2014|work=Sports Reference|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141221165137/http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/de/jean-marquis-de-lareinty-tholozan-1.html|archivedate=21 December 2014|url-status=dead}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">. ''Sports Reference''. Archived from on 21 December 2014<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">21 December</span> 2014</span>.</cite></ref> == Ndụ mbido == A mụrụ Jean na Paris na 19 Jenụwarị 1890. Ọ bụ nwa Louise de Sabran-Pontevès (1864–1914) na Jules Jean Marie de Baillardel, Baron nke Lareinty (1852–1900) nke Château de Guermantes, onye jere ozi dị ka MP maka Saint-Nazaire . Na 1891, e buliri nna ya elu na aha Marquis nke Tholozan, nke nna nna nna ya, bụ Ernest René de Baillardel, bụ onye nwụrụ n'enweghị nsogbu. Na 1892, nne ya nwetara Château de Blain . <ref name="Raineval1994">{{Cite book|author=Raineval|first=Melville Henry Massue marquis de Ruvigny et|title=The Plantagenet Roll of the Blood Royal: Being a Complete Table of All the Descendants Now Living of Edward III, King of England. The Mortimer-Percy volume : containing the descendants of Lady Elizabeth Percy, née Mortimer|date=1994|publisher=Genealogical Publishing Company|isbn=978-0-8063-1435-8|url=https://books.google.com/books?id=GZk1AQAAMAAJ|accessdate=13 April 2023|language=en}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFRaineval1994">Raineval, Melville Henry Massue marquis de Ruvigny et (1994). [https://books.google.com/books?id=GZk1AQAAMAAJ ''The Plantagenet Roll of the Blood Royal: Being a Complete Table of All the Descendants Now Living of Edward III, King of England. The Mortimer-Percy volume : containing the descendants of Lady Elizabeth Percy, née Mortimer'']. Genealogical Publishing Company. p.&nbsp;507. [[ISBN]]&nbsp;[[Ọpụrụiche:Isi akwụkwọ/978-0-8063-1435-8|<bdi>978-0-8063-1435-8</bdi>]]<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">13 April</span> 2023</span>.</cite></ref> N'ime ụmụnne ya bụ ''Jules'' Louis Clément Valentin de Lareinty Tholozan, ''Honoré'' Pierre Jules Louis Guillame de Lareinty Tholozan, ''Alyette'' Louise Marie de Lareinty Tholozan, na ''Foulques'' Louis Marc Ernst de Lareinty Tholozan, lụrụ Princess Zénaïde Pavlona Demidov ma nna ya kuchiri ya - nna ya kuchiri ya. -iwu. <ref name="kotchoubey">{{Cite web|title=The French Fighter Pilot de Lareinty-Tholozan-Kotchoubey: Heir to the Ukrainian Throne|url=https://kotchoubey.com/select-biographies/a-french-kotschoubey-heir-to-the-ukrainian-throne/|work=kotchoubey.com|accessdate=13 April 2023|archivedate=13 April 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230413195712/https://kotchoubey.com/select-biographies/a-french-kotschoubey-heir-to-the-ukrainian-throne/}}</ref> Mgbe nna ya nwụsịrị na 1900, nne ya lụrụ Joseph Marchesse, marquis d'Horschel de Vallefond na 1904 tupu ya anwụọ na 1914 na [[Château du Lac]] na Lake Genval . Nne na nna nne ya bụ Marie Julie d'Albert de Luynes (naanị ada nke Honoré-Louis d'Albert de Luynes, Duke nke Chevreuse), na Elzéar Charles Antoine de Sabran-Pontevès, Duke nke Sabran nke atọ. <ref name="Raineval1994"/> == Ọrụ == [[Usòrò:Marquis_de_Lareinty-Tholozan,_vainqueur_de_la_côte_de_Château-Thierry_en_1904.jpg|áká_ịkẹngạ|thumb| The Marquis de Lareinty-Tholozan, onye mmeri nke Côte de Château-Thierry Hill Climb na 1904. <ref name="2013Years">{{Cite news|title=Opinion {{!}} 100, 75, 50 Years Ago|url=https://www.nytimes.com/2013/09/07/opinion/global/100-75-50-years-ago.html|accessdate=13 April 2023|work=[[The New York Times]]|date=6 September 2013}}</ref>]] N'egwuregwu Olimpik Summer nke 1920, ọ gbara asọmpi na mmemme nduru otu ụrọ . <ref name="sportsref"/> == Ndụ onwe onye == Marquis de Tholozan nwụrụ na 23 October 1955 na Hyères na Provence-Alpes-Côte d'Azur . <ref name="Raineval1994"/> == Ntụaka == {{Reflist|30em}} == Njikọ mpụga == * Jean de Lareinty-Tholozan at Olympedia oi0i0z1rpcnpcp6bc99p7kdqcmzqjql K. N. Govindacharya 0 52150 729066 364009 2026-09-29T16:58:04Z InternetArchiveBot 11600 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 729066 wikitext text/x-wiki {{Databox}} Kodipakam Neelameghacharya Govindacharya (amụrụ 2 May 1943) bụ onye nchoputa Bharat Vikas Sangam, Hindu Foundation Ebighị Ebi na Rastriya Swabhiman Andolan, Rashtriya Swayamsevak Sangh pracharak, onye na-akwado gburugburu ebe obibi, onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị, onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị na onye na-eche echiche. Ya na Bharatiya Janata Party jikọtara ya mana ugbu a ọ na-akatọ pati ahụ n'ihi na ọ bụ onye nkatọ nke Indian National Congress..<ref>{{Cite web|url=http://news.outlookindia.com/items.aspx?artid=729099|title=Govindacharya Criticises Cong, BJP Over Corruption|publisher=news.outlookindia.com|accessdate=2012-12-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130922040547/http://news.outlookindia.com/items.aspx?artid=729099|archivedate=22 September 2013}}</ref> == Ọrụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị == KN Govindacharya ghọrọ onye otu Bhartiya Janata Party (BJP) na 1988 na ruo oge ụfọdụ ruo 2000 ọ rụrụ ọrụ dị ka odeakwụkwọ ukwu ya.[2] A manyere ya ịhapụ BJP na nkwụsi ike nke Prime Minister Vajpayee ka o kwuru na Advani na-akpọ ogbunigwe ahụ ebe Prime Minister bụ naanị ihe nkpuchi. Ọ siri ọnwụ na e kenyere ya okwu ahụ n'ụzọ na-ezighị ezi, [4] ma Vajpayee, na-enweghị mmasị na nkọwa ahụ, chere na e mebiwo ihe oyiyi nke otu ahụ, ma okwu ahụ ọ bụ eziokwu ma ọ bụ na ọ bụghị..<ref>{{Cite web|url=http://www.rediff.com/news/2002/jan/23govind.htm|title=I never called Vajpayee mask of govt: Govindacharya|publisher=Rediff.com|date=23 January 2002|accessdate=2012-12-25}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/magazine|title=India Today Magazine Issue – Dated April 15, 2019|work=IndiaToday.in|accessdate=8 April 2019}}</ref> N'afọ 2019, o tinyere akwụkwọ mkpesa n'Ụlọikpe Kasị Elu na-achọ ndebanye aha nke nyocha FIR na NIA megide Facebook, WhatsApp na NSO Group maka imebi nzuzo nke ụmụ amaala India. <ref>{{Cite web|date=2019-11-05|title=Govindacharya moves top court against WhatsApp|url=https://indianexpress.com/article/india/govindacharya-moves-top-court-against-whatsapp-6103407/|accessdate=2022-03-11|work=The Indian Express}}</ref><ref>{{Cite web|title=WhatsApp snooping: Activist Govindacharya withdraws plea from Supreme Court|url=https://www.newindianexpress.com/nation/2019/dec/02/whatsapp-snooping-activist-govindacharya-withdraws-plea-from-supreme-court-2070264.html|accessdate=2022-03-11|work=The New Indian Express}}</ref> Mana ọ wepụrụ arịrịọ ya, mgbe CJI Sharad Arvind Bobde kwuru na njehie dị na arịrịọ ahụ. <ref>{{Cite web|author=Sircar|first=Sushovan|date=2019-12-02|title=Pegasus Spying Row: Ex-RSS Leader Withdraws Petition Seeking Probe|url=https://www.thequint.com/news/india/govindacharya-withdraws-pil-supreme-court-whatsapp-pegasus-spyware-bobde|accessdate=2022-03-11|work=TheQuint}}</ref> N'afọ 2021, ọ gakwuuru Ụlọikpe Kasị Elu ọzọ iji mee ka arịrịọ ya nke afọ 2019 na-achọ ka ụlọ ikpe nyochaa nyocha megide Pegasus (spyware). <ref>{{Cite news|author=Correspondent|first=Legal|date=2021-08-15|title=Pegasus case: Govindacharya asks Supreme Court to revive his 2019 petition|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/news/national/pegasus-case-govindacharya-asks-supreme-court-to-revive-his-2019-petition/article35922422.ece|accessdate=2022-03-11}}</ref><ref>{{Cite web|date=2021-08-17|title=Pegasus snooping a form of cyber-terrorism, says ex-RSS ideologue Govindacharya, moves SC|url=https://theprint.in/india/pegasus-snooping-a-form-of-cyber-terrorism-says-ex-rss-ideologue-govindacharya-moves-sc/716361/|accessdate=2022-03-11|work=ThePrint}}</ref> === Oge ezumike ezumike na mgbe ọ gasịrị === N'ịbụ ndị nrụrụ aka na-arịwanye elu na ọchịchị na ngalaba ụlọ ọrụ India, na mmegide ndị uwe ojii na-emegide ndị na-eso ụzọ Ramdev na 5 June 2011, otu ndị bụbu ndị nta akụkọ, ndị na-ahụ maka ụmụ akwụkwọ, ndị na'ahụ maka ihe ndị ruuru ụmụaka na ndị ọrụ mmekọrịta mmadụ na ibe ya gbara Govindacharya ume ịmepụta nnukwu njikọ nke obere na nnukwu òtù ndọrọ ndọrọ ọchịchị 50 si n'ofe mba ahụ na 25 June, ụbọchị a na-echeta maka nkwupụta na itinye ọnọdụ Mberede, n'afọ ahụ.<ref>{{Cite web|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-06-05/india/29623134_1_baba-ramdev-yoga-guru-yoga-camp|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121231010235/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-06-05/india/29623134_1_baba-ramdev-yoga-guru-yoga-camp|archivedate=31 December 2012|title=Midnight police swoop on Baba Ramdev ends protest|date=5 June 2011|work=[[The Times of India]]|accessdate=2012-12-25}}</ref> A họpụtara ya ka ọ bụrụ onyeisi oche nke njikọ ọhụrụ ahụ, nke a maara dị ka Save Democracy Front (SDF). <ref>{{Cite web|date=2013-07-21|title=Govindacharya floats new platform ahead of Lok Sabha polls|url=https://zeenews.india.com/news/nation/govindacharya-floats-new-platform-ahead-of-lok-sabha-polls_863563.html|accessdate=2022-03-11|work=Zee News}}</ref><ref>{{Cite web|date=2013-08-19|title=Politics has become a form of business, says Govindacharya|url=https://www.hindustantimes.com/bhopal/politics-has-become-a-form-of-business-says-govindacharya/story-ULKU258BayfcBcQuDXmhzO.html|accessdate=2022-03-11|work=Hindustan Times}}</ref> N'okpuru nkwado nke Govindacharya, e mere Nzukọ Mba nke atọ nke ''Bharat Vikas Sangam'' na Kalburgi (Gulbarga), Karnataka, site na 23 Disemba 2010 ruo 1 Jenụwarị 2011.<ref>{{Cite web|author=Special Correspondent|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-karnataka/article996610.ece|title=NATIONAL / KARNATAKA : Rural economy needs to be stronger: Karandlaje|work=The Hindu|date=28 December 2010|accessdate=2012-12-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20130922142844/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-karnataka/article996610.ece|archive-date=2013-09-22|url-status=dead}}</ref> K.N. Govindacharya bụ onye isi na-akwado Eternal Hindu Foundation, onye na-arụ ọrụ mgbe niile maka imeziwanye ọha mmadụ. A na-ejikọta ya na òtù mmekọrịta mmadụ na ibe ya dị ka JP Andolan, Ram Janma Bhumi Andolan, Bhartiya Sanskriti Utsav, Swadeshi Jagran Manch, wdg. A makwaara Govindacharya maka ọrụ gburugburu ebe obibi ya lekwasịrị anya na mmepe gburugburu ebe obibi. Ọ na-arụsi ọrụ ike na atụmatụ dị iche iche nke ịmara ọha na eze dị ka Shashwat Devalay, Sanatan Bhav Jagruti, ITIHASA & Shashwat Bharatam.<ref>{{Cite web|url=http://www.eternalhindu.org/organisation|title=Eternal Hindu Foundation|work=eternalhindu.org|accessdate=2018-02-22|archivedate=2019-02-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190203191546/http://www.eternalhindu.org/organisation}}</ref> === Òtù Himachal Swabhiman === Himachal Swabhiman Party bụ òtù ndọrọ ndọrọ ọchịchị dị na steeti India nke Himachal Pradesh . Ọ bụ onye bụbu onye BJP bụ Govindacharya guzobere otu ahụ na 10 Ọgọst 2011.<ref>{{Cite news|title=Govindacharya launches a new party in Himachal|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/Govindacharya-launches-a-new-party-in-Himachal/articleshow/9549089.cms|accessdate=19 February 2020|work=The Times of India}}</ref><ref name="a">''Himvani''. ''[http://www.himvani.com/news/2011/08/10/govindacharya-launches-himachal-swabhiman-party/16768 Govindacharya launches Himachal Swabhiman Party]''</ref> A họpụtara Subhash Sharma, onye bụbu onye ndú nke ndị ọrụ na steeti ahụ, dị ka onye isi oche nke pati ahụ.<ref name="a" /><ref>''The Indian Express''. ''[http://indianexpress.com/article/india/politics/ec-gives-common-symbol-to-candidates-of-2-unrecognised-parties/ EC gives common symbol to candidates of 2 unrecognised parties]''</ref> Tupu ntuli aka nke 2012 Himachal Pradesh Legislative Assembly, e kenyere pati ahụ 'telivishọn' dị ka akara ntuli aka ya site na Election Commission of India.<ref>''Hill Post''. ''[http://hillpost.in/2012/10/telephone-to-be-himachal-lokhit-party-poll-symbol/52561/ Telephone to be Himachal Lokhit Party poll symbol]''</ref> Òtù ahụ sonyere na mkparịta ụka banyere ịmepụta Front nke Atọ iji sọọ mpi na ntuli aka ahụ.<ref>''The Tribune''. ''[http://www.tribuneindia.com/2012/20120703/himachal.htm#2 Third front begins to take shape]''</ref> Òtù Himachal Swabhiman nwere mmadụ iri na isii na ntuli aka mgbakọ nke afọ 2012. Ọ dịghị onye a họpụtara, ha gbakọtara ọnụ iji nweta vootu 6,571 (0.19% nke vootu na steeti ahụ).<ref>Election Commission of India. </ref> == Ebem si dee == [[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]] a0rdmm3l4bjt9n2ot6nzjb9brwhycp8 Kundrakudi Adigal 0 55991 729116 200599 2026-09-29T19:26:45Z InternetArchiveBot 11600 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 729116 wikitext text/x-wiki   '''Srinivasa Pillai Aranganathan''' ( 11 ọnwa Julaị afọ 1925 – 15 ọnwa Eprel afọ 1995)''',''' nke a ma ama dị ka '''Kundrakudi Adigal''' bụ onye Saivite ascetic, onye na-ekwu okwu [[Tamil language|Tamil]], na onye ode akwụkwọ si Tamil Nadu, India. Odela ọtụtụ akwụkwọ gbasara Saivism na akwụkwọ Tamil. == Ndụ mbido == Amụrụ ya Aranganathan na ụbọchị 11 ọnwa Julaị afọ 1925 na Naduthittu (obodo dị na mpaghara Mayiladuthurai ugbu a nye Srinivasa Pillai na Sornathammal. O nwere nwanne nwoke abụọ nke okenye na otu nwanne nwanyị nke okenye. <ref name="TH">{{Cite web|date=13 October 2009|title=குன்றக்குடி அடிகளார்|url=https://thfcms.tamilheritage.org/%E0%AE%95%E0%AF%81%E0%AE%A9%E0%AF%8D%E0%AE%B1%E0%AE%95%E0%AF%8D%E0%AE%95%E0%AF%81%E0%AE%9F%E0%AE%BF-%E0%AE%85%E0%AE%9F%E0%AE%BF%E0%AE%95%E0%AE%B3%E0%AE%BE%E0%AE%B0%E0%AF%8D/|accessdate=2021-04-11|work=TAMIL HERITAGE FOUNDATION}}</ref> == Ọrụ okpukpe == N' afọ 1945 ọ sonyeere na Dharumapuram Mutt. <ref>{{Cite web|date=2016-09-16|title=The atheist and the saint|url=https://www.thehindu.com/opinion/op-ed/The-atheist-and-the-saint/article14982525.ece|accessdate=2021-04-11|work=The Hindu|language=en-IN|archive-url=https://web.archive.org/web/20210411065046/https://www.thehindu.com/opinion/op-ed/The-atheist-and-the-saint/article14982525.ece|archive-date=2021-04-11|url-status=dead}}</ref> Ebe ọ mụtara saivism, Tamil Literature. Mgbe e mesịrị, ọ sonyeere Kundrakudi Thiruvannamalai Mutt . N' ụbọchị 16 ọnwa Jun afọ 1952 a họpụtara ya ka ọ bụrụ isi 45th nke mutt. <ref>{{Cite web|author=ValaiTamil|title=குன்றக்குடி அடிகள்|url=http://www.valaitamil.com/spiritual-kunrakkuti-adigalar_6536.html|accessdate=2021-04-11|work=ValaiTamil}}</ref> O webatara ọtụtụ mgbanwe na mutt dị ka ikpochapụ nnabata nke caste na mutt. <ref>{{Cite web|author=admin|title=பெரியாரும் குன்றக்குடி அடிகளாரும்: 2 துருவங்களின் ஒன்றிணைந்த மனிதநேய பயணம்!|url=http://www.heronewsonline.com/periyar-and-kundrakudi-adigalar/|accessdate=2021-04-11|work=heronewsonline.com|language=en-US}}</ref> Ndị gọọmentị nke Tamil Nadu mere ihe oyiyi ya nke etinyere na mutt n'ụbọchị ọmụmụ ya dị ka ọrụ gọọmentị. <ref>{{Cite web|date=17 July 2018|title=குன்றக்குடி அடிகள் 94வது பிறந்த நாள்.|url=https://cdn.s3waas.gov.in/s31a5b1e4daae265b790965a275b53ae50/uploads/2018/07/2018071826.pdf|accessdate=2021-04-11}}</ref> == Edemede == Ndị Gọọmenti Tamil Nadu weputara akwụkwọ ya ndị ahụ o dere na mba n' afọ 1990. <ref>{{Cite web|title=தமிழ் வளர்ச்சி, அறநிலையங்கள் (ம) செய்தித்துறையால் வழங்கப்பட்ட நாட்டுடைமையாக்கப்பட்ட தமிழறிஞர்களின் நூல்கள்|url=http://www.tamilvu.org/library/nationalized/html/index.htm|accessdate=2021-04-11|work=www.tamilvu.org}}</ref> == Ihe nrite == * Ihe nrite Thiruvalluvar gọọmentị Tamil Nadu (1986). <ref>{{Cite web|title=விருது பெற்றோர் பட்டியல் – தமிழ் வளர்ச்சித் துறை|url=http://tamilvalarchithurai.com/award-winners/|accessdate=2021-04-11|language=en-US}}</ref> * Honorary D. Litt nke Mahadum Annamalai (1989). sq9935p8pcqnqhcx2bp6scvi9njepzn Naana Eyiah Quansah 0 58027 729390 595813 2026-09-30T06:06:38Z InternetArchiveBot 11600 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 729390 wikitext text/x-wiki [[File:Naana Eyiah.jpg|thumb|Naana Eyiah Quansah]] Naana Eyiah bụ onye ndọrọndọrọ ọchịchị Ghana na onye otu pati New Patriotic Party. Ugbu a ọ bụ onye omeiwu nke Gomoa Central Constituency na Central Region nke Ghana.[1][2][3] Ugbu a ọ bụ osote onye minista na-ahụ maka ime ime..<ref>{{Cite web|date=July 30, 2021|title=Police Ladies Association calls on Interior Deputy Minister|url=https://www.mint.gov.gh/police-ladies-association-calls-on-interior-deputy-minister/|accessdate=2022-12-02|work=Ministry of the Interior│Republic of Ghana|language=en-GB|archive-url=https://web.archive.org/web/20240623165320/https://www.mint.gov.gh/police-ladies-association-calls-on-interior-deputy-minister/|archive-date=2024-06-23|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|author=Agyeman|first=Nana Konadu|date=19 June 2021|title=Parliament approves second batch deputy ministerial appointees|url=https://www.graphic.com.gh/news/politics/ghana-news-parliament-approves-second-batch-deputy-ministerial-appointees.html#|accessdate=2 December 2022|work=Graphic Online}}</ref><ref>{{Cite web|author=GTonline|date=2022-09-09|title=British Royal Army member donates equipment to GNFS|url=https://www.ghanaiantimes.com.gh/british-royal-army-member-donates-equipment-to-gnfs/|accessdate=2022-12-02|work=Ghanaian Times|language=en}}</ref> == Mbido ndụ na agụmakwụkwọ == A mụrụ Naana Eyiah na 14 Febụwarị 1963 ma si Gomoa Lome na Central Region nke Ghana. O nwere diplọma na Project Management na 2017.<ref>{{Cite web|title=Parliament of Ghana|url=https://www.parliament.gh/mps?mp=26|accessdate=2024-08-29|work=www.parliament.gh|archivedate=2023-03-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230328052154/https://parliament.gh/mps?mp=26}}</ref> == Ọrụ == Eyiah bụ onye isi ụlọ ọrụ Naaba Company Limited . <ref name=":1">{{Cite web|title=Parliament of Ghana|url=https://www.parliament.gh/mps?mp=26|accessdate=2022-12-02|work=parliament of ghana|archivedate=2023-03-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230328052154/https://parliament.gh/mps?mp=26}}</ref> == ndọrọ ndọrọ ọchịchị == Naana Eyiah bụ onye otu New Patriotic Party . <ref>{{Cite web|title=MP Commends President Akufo Addo for creating Gomoa Central District Assembly|url=https://www.modernghana.com/news/842561/mp-commends-president-akufo-addo-for-creating-gomoa-central.html|accessdate=2022-12-02|work=Modern Ghana|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|author=Allotey|first=Godwin Akweiteh|date=2016-10-07|title=NPP’s Gomoa Central candidate can’t unseat Appoh – DCE|url=https://citifmonline.com/2016/10/npps-gomoa-central-candidate-cant-unseat-appoh-dce/|accessdate=2022-12-02|work=Citi 97.3 FM - Relevant Radio. Always|language=en-US|archivedate=2022-12-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221202163739/https://citifmonline.com/2016/10/npps-gomoa-central-candidate-cant-unseat-appoh-dce/}}</ref> Ọ bụbu osote minista na-ahụ maka ala na akụrụngwa.<ref>{{Cite web|author=Agyeman|first=Adwoa|date=2020-12-14|title=Central Region gets six women Parliamentarians|url=https://www.adomonline.com/central-region-gets-six-women-parliamentarians/|accessdate=2022-12-02|work=Adomonline.com|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2020-09-10|title=Deputy Minister of Lands and Natural Resources breaks ground for 6-unit classroom block - MyJoyOnline.com|url=https://www.myjoyonline.com/deputy-minister-of-lands-and-natural-resources-breaks-ground-for-6-unit-classroom-block/|accessdate=2022-12-02|work=www.myjoyonline.com|language=en-US}}</ref> === Nhọrọ 2016 === Na ntuli aka izugbe Ghana nke afọ 2016, o meriri oche omeiwu Gomoa Central Constituency site na vootu 14,178 mere 51.6% nke ngụkọta vootu a tụrụ ebe onye ndoro-ndoro ochichi NDC onye omebe iwu Rachel Florence Appoh nwere vootu 12,858 na-eme 46.8% nke ngụkọta ntuli aka nke ndị omeiwu Emmanuel Appoh0. ngụkọta vootu emere na onye ndoro-ndoro ochichi onye omeiwu PPP Grace Ignophia Appiah nwere vootu 174 mere 0.6% nke ntuli aka emere..<ref>{{Cite web|author=FM|first=Peace|title=2016 Election - Gomoa Central Constituency Results|url=http://ghanaelections.peacefmonline.com/pages/2016/parliament/central/gomoa_central/|accessdate=2022-12-02|work=Ghana Elections - Peace FM|archivedate=2023-05-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230513002034/https://ghanaelections.peacefmonline.com/pages/2016/parliament/central/gomoa_central/}}</ref> === Nhọrọ 2020 === Na ntuli aka Ghana nke afọ 2020, ọ meriri ọzọ n'oche ndị omeiwu nke Gomoa Central Constituency na vootu 20,527 na-eme 56.81% nke ngụkọta vootu e nyere ebe onye NDC na-azọ ọkwa onye omeiwu Jonamoah Moses Jehu-Appiah nwere vootu 14,568 na-eme 42.32% nke ngụcha vootu e nye, onye GUM na-azọrọ ọkwa onye omebe iwu Hannah Chrissam nwere vootu 561 na-eme 1.6% nke ngụka vootu e wepụtara na onye NDP Frank Otchere Painstil nwere vootu 476 na-eme ngụkọta 1.3% nke vootu.<ref>{{Cite web|author=FM|first=Peace|title=2020 Election - Gomoa Central Constituency Results|url=http://ghanaelections.peacefmonline.com/pages/2020/parliament/central/gomoa_central/|accessdate=2022-12-02|work=Ghana Elections - Peace FM|archivedate=2023-05-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230513002250/https://ghanaelections.peacefmonline.com/pages/2020/parliament/central/gomoa_central/}}</ref> === Kọmitii === Quansah bụ onye otu Kọmitii Nkwado Gọọmentị ma bụrụkwa onye otu Kọمitii Ahụike.<ref name=":1"/> == Ndụ onwe onye == Naana Eyiah na-akọwa onwe ya dị ka Onye Kraịst lụrụ di ma nwee otu nwa.<ref name=":0">{{Cite web|title=Ghana MPs - MP Details - Eyiah, Naana|url=http://www.ghanamps.com/mps/details.php?id=5375|accessdate=2018-11-02|work=GhanaMps.|archivedate=2024-09-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240928195634/https://ghanamps.com/mps/details.php/?id=5375}}</ref> == Ọrụ ebere == N'ọnwa Mee afọ 2019, o nyere ihe karịrị ụmụ nwanyị 300 na mpaghara ya uwe, ihe oriri na ihe ọṅụṅụ.<ref>{{Cite web|date=2019-05-15|title=Mothers Day: Gomoa Central MP Celebrates Mothers In Grand Style|url=https://www.thepublisheronline.com/mothers-day-gomoa-central-mp-celebrates-mothers-in-grand-style/|accessdate=2022-12-02|work=The Publisher Online|language=en-GB}}</ref> N'ọnwa Eprel afọ 2022, o nyere ihe ụfọdụ ụlọ akwụkwọ maka ihe dị ka ndị gụsịrị akwụkwọ 120 na mpaghara ya bụ ndị nabatara ụlọ akwụkwọ sekọndrị dị elu.<ref>{{Cite web|author=hammad|date=2022-04-17|title=Deputy Interior Minister supports 120 needy students in Gomoa Central -|url=https://ghanaonlinenews.com/deputy-interior-minister-supports-120-needy-students-in-gomoa-central-2/|accessdate=2022-12-02|language=en-US|archivedate=2022-12-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221202163916/https://ghanaonlinenews.com/deputy-interior-minister-supports-120-needy-students-in-gomoa-central-2/}}</ref><ref>{{Cite web|title=120 needy students in Gomoa Central get support from MP|url=http://www.ghanadistricts.com/Home/ReaderDistrict/6426ed9-5218-4c73-a4|accessdate=2022-12-02|work=GhanaDistricts.}}</ref> == Edemsibia == [[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]] nn54en87vlhgvtrd7gvxsqoyve0a4mr Miss Ghana 0 59885 729376 639097 2026-09-30T03:46:00Z InternetArchiveBot 11600 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 729376 wikitext text/x-wiki   Miss Ghana bụ nwa amaala Asọmpi ịma mma na Ghana. == Ndị nwere aha == === Miss World Ghana === {{Plainlist|* {{Color box|gold|border=silver}} : Declared as Winner * {{Color box|#FFFF66|border=silver}} : Ended as runner-up or top 5/6 qualification * {{Color box|#FFFF99|border=silver}} : Ended as one of the finalists or semifinalists * {{Color box|#FADADD|border=silver}} : Ended as special awards winner}} :: ''Ghana malitere na Miss World 1959 na Star Nyaniba Annan. Otú ọ dị, e nweela mmadụ abụọ (1990 na 1991) bụ ndị nọchitere anya Ghana na Miss World mana ha abụghị ndị nwe aha Miss Ghana. E nwekwara ọtụtụ afọ na Ghana ezughi onye nnọchi anya na Miss World n'agbanyeghị na e nwere onye nwe ya.'' {| class="wikitable" style="font-size: 92%; text-align:center" ! style="background-color:#787878;color:#FFFFFF;" width="60" |Afọ ! style="background-color:#787878;color:#FFFFFF;" width="250" |Nwaanyị Ghana ! style="background-color:#787878;color:#FFFFFF;" width="250" |Miss World Ghana ! style="background-color:#787878;color:#FFFFFF;" width="250" |Ebe ọ nọ na Miss World ! style="background-color:#787878;color:#FFFFFF;" width="230" |Onyinye Pụrụ Iche |- |1957 |Monica Amekoafia| colspan=3 {{n/a|Did not compete}} |- |1958 |Janet Boateng| colspan=3 {{n/a|Did not compete}} |- |1959 |Star Nyaniba Annan |Star Nyaniba Annan |Enweghị ebe | |- |1960 |Obi iru ala Kwamena| colspan=3 {{n/a|Did not compete}} |- |1967 |Araba Martha Vroom | style="background:#FFFF99;" |Araba Martha Vroom | style="background:#FFFF99;" |'''Top 15''' | style="background:#FFFF99;" | |- |1968 |Lovell Rosebud Wordie |Lovell Rosebud Wordie |Enweghị ebe | |- |1986 |Magdalene Adjabeng| colspan=3 {{n/a|Did not compete}} |- |1987 |Augustina Henaku| colspan=3 {{n/a|Did not compete}} |- |1988 |Dzidzo Abra Amoa |Dzidzo Abra Amoa |Enweghị ebe | |- |1989 |Afua Amoah Bonsu |Afua Amoah Bonsu |Enweghị ebe | |- |1990 |Bridgitte Dzorgbenuku<ref>{{Cite web|title=My life is not limited to Miss Ghana - Brigitte Dzogbenuku|url=https://www.graphic.com.gh/entertainment/showbiz-news/my-life-is-not-limited-to-miss-ghana-brigitte-dzogbenuku.html|accessdate=2021-01-10|work=Graphic Online|date=11 September 2020|language=en-gb}}</ref> |Dela Tamakole |Enweghị ebe | |- |1991| {{n/a|No pageant}} |Jamilla Haruna Danzuru |Enweghị ebe | |- |1994 |Matilda Aku Alomatu<ref>{{Cite web|title=Past Winners {{!}} Miss Ghana|url=https://missghana.com.gh/past-winners/|accessdate=2024-12-18|language=en-US}}</ref> |Matilda Aku Alomatu |Enweghị ebe | |- |1995 |Manuela Medie | style="background:#FADADD;" |Manuela Medie | style="background:#FADADD;" |Enweghị ebe | align="left" style="background:#FADADD;" | * '''Uwe Onye Nwe Ihe Ụwa''' |- |1996 |Shiela Azuntaba |Shiela Azuntaba |Enweghị ebe | |- |1997 |Benita Sena Golomeke |Benita Sena Golomeke |Enweghị ebe | |- |1998 |Efia Owusu Marfo |Efia Owusu Marfo |Enweghị ebe | |- |1999 |Mariam Sugru Bugri |Mariam Sugri Bugri |Enweghị ebe | |- |2000 |Nne Ewurafua Hawkson<ref>{{Cite web|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/Miss-Ghana-2000-At-Miss-World-12218|title=Miss Ghana 2000 At Miss World|work=ghanaweb.com|date=30 November 2001|language=en|accessdate=2020-01-29}}</ref> |Nne Ewurafua Hawkson |Enweghị ebe | |- |2001 |Selasi Kwawu<ref>{{Cite web|url=http://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/Miss-Ghana-2001-Selasi-Kwanu-20489?gallery=1|title=Miss Ghana 2001: Selasi Kwanu|work=ghanaweb.com|language=en|accessdate=2020-01-29}}</ref> |Selasi Kwanu |Enweghị ebe | |- |2002 |Shaida Buari<ref>{{Cite web|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/Miss-Ghana-2002-Shaida-Buari-27419|title=Miss Ghana 2002: Shaida Buari|work=ghanaweb.com|date=30 November 2001|language=en|accessdate=2020-01-29}}</ref> |Shaida Buari |Enweghị ebe | |- |2003 |Serena Naa Dei Ashi-Roye <ref>{{Cite web|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/people/person.php?ID=230|title=Serena Naa Ashie-Roye, Miss Ghana 2003|work=ghanaweb.com|accessdate=2020-01-29}}</ref>| colspan=3 {{n/a|Did not compete}} |- |2004 |Inna Mariam Patty<ref>{{Cite web|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/Miss-Ghana-2004-Inna-Mariam-Patty-67122|title=Miss Ghana 2004: Inna Mariam Patty|work=ghanaweb.com|date=30 November 2001|language=en|accessdate=2020-01-29}}</ref> |Serena Naa Dei Ashi-Roye |Enweghị ebe | |- |2005 |Lamisi Mbillah <ref>{{Cite web|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/Lamisi-Mbillah-is-Miss-Ghana-2005-85458|title=Lamisi Mbillah is Miss Ghana 2005|work=ghanaweb.com|date=30 November 2001|language=en|accessdate=2020-01-29}}</ref> |Inna Mariam Patty |Enweghị ebe | |- |2006 |Irene aha ya bụ<ref>{{Cite web|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/Irene-Dwomoh-is-Miss-Ghana-2006-108174|title=Irene Dwomoh is Miss Ghana 2006|work=ghanaweb.com|date=30 November 2001|language=en|accessdate=2020-01-29}}</ref> | style="background:#FFFF99;" |Lamisi Mbillah | style="background:#FFFF99;" |'''Top 17''' | style="background:#FFFF99;" | |- |2007 |Frances Takyi-Mensah | style="background:#FFFF99;" |Irene aha ya bụ | style="background:#FFFF99;" |'''Ndị kasị elu 16''' | align="left" style="background:#FFFF99;" | * '''Ịma Mma Maka Ebumnuche''' |- |2008 |Mawusi Apea<ref>{{Cite web|url=https://www.modernghana.com/entertainment/7726/mawuse-is-miss-ghana-2008.html|title=Mawuse Is Miss Ghana 2008|work=Modern Ghana|language=en|accessdate=2020-01-29}}</ref> | style="background:#FADADD;" |Frances Takyi-Mensah | style="background:#FADADD;" |Enweghị ebe | align="left" style="background:#FADADD;" | * '''Nkà Kasị Mma''' |- |2009 |Mimi Areme<ref>{{Cite web|url=http://www.ghanadot.com/news.ghanadot.audrey.092809d.html|title=Mimi Areme is Miss Ghana 2009|work=ghanadot.com|accessdate=2020-01-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20190903215625/http://www.ghanadot.com/news.ghanadot.audrey.092809d.html|archive-date=2019-09-03|url-status=dead}}</ref> |Apea Mawusi |Enweghị ebe | |- |2010 |Stephanie Karikari <ref>{{Cite web|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/Stephanie-is-Miss-Ghana-2010-196387|title=Archived copy|accessdate=29 January 2020|archivedate=20 September 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150920040109/http://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/Stephanie-is-Miss-Ghana-2010-196387}}</ref> |Mimi Areme |Enweghị ebe | |- |2011| {{n/a|No pageant}} |Stephanie Karikari |Enweghị ebe | |- |2012 |Carranzar Shooter<ref>{{Cite web|url=https://www.ghanacelebrities.com/2012/11/11/naa-okailey-wins-miss-ghana-2012/|title=Naa Okailey Wins Miss Ghana 2012|date=2012-11-11|work=GhanaCelebrities.Com|language=en-US|accessdate=2020-01-29|archivedate=2020-01-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200129154241/https://www.ghanacelebrities.com/2012/11/11/naa-okailey-wins-miss-ghana-2012/}}</ref>| colspan=3 {{n/a|Did not compete}} |- |2013 |Gusepinna Baafi<ref>{{Cite web|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/Baafi-Guiseppine-is-Miss-Ghana-2013-280083|title=Baafi Guiseppine is Miss Ghana 2013|work=ghanaweb.com|date=21 July 2013|language=en|accessdate=2020-01-29}}</ref> | style="background:#FFFF66;" |Carranzar Shooter | style="background:#FFFF66;" |'''Onye nke abụọ''' | style="background:#FFFF66;" | |- |2014| {{n/a|No pageant}} | style="background:#FFFF99;" |Nadia Naa Densua Ntanu | style="background:#FFFF99;" |'''Ndị kasị elu 26''' | style="background:#FFFF99;" | |- |2015 |Antoinette Kemavor<ref>{{Cite web|url=https://www.pulse.com.gh/ece-frontpage/winner-antoinette-delali-kemavor-crowned-miss-ghana-2015/7ghn9g6|title=Antoinette Delali Kemavor crowned Miss Ghana 2015|date=2015-11-08|work=pulse.com.gh|language=en-US|accessdate=2020-01-29}}</ref>| colspan=3 {{n/a|Did not compete}} |- |2016| {{n/a|No pageant}} | style="background:#FFFF99;" |Antoinette Kemavor | style="background:#FFFF99;" |'''Top 20''' | style="background:#FFFF99;" | |- |2017 |Margaret Mwintuur<ref>{{Cite web|url=https://kasapafmonline.com/2017/10/miss-ghana-2017-margaret-dery-crowned-diamond-jubilee-queen/|title=Miss Ghana 2017: Margaret Dery crowned Diamond Jubilee Queen|author=Acquah|first=Edward|date=2017-10-08|work=Kasapa102.5FM|language=en-US|accessdate=2020-01-29}}</ref> |Afua Asieduwaa Akrofi |Enweghị ebe | |- |2018 |Margaret Derry<ref>{{Cite web|url=http://www.myjoyonline.com/entertainment/2018/October-1st/photos-nana-ama-benson-crowned-miss-ghana2018.php|title=Photos: Nana Ama Benson crowned Miss Ghana 2018|work=myjoyonline.com|accessdate=2020-01-29}}</ref> |Nana Ama Benson |Enweghị ebe | |- |2019 |[[Rebecca Kwabi|Rebecca Nana Adwoa Kwabi]]<ref name=":0">{{Cite web|url=http://www.myjoyonline.com/entertainment/2019/July-7th/rebecca-nana-adwoa-kwabi-wins-miss-ghana-2019.php|title=Rebecca Nana Adwoa Kwabi wins Miss Ghana 2019|work=myjoyonline.com|accessdate=2020-01-29|archivedate=2020-01-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200129161427/http://www.myjoyonline.com/entertainment/2019/July-7th/rebecca-nana-adwoa-kwabi-wins-miss-ghana-2019.php}}</ref> |Rebecca Nana Adwoa Kwabi |Enweghị ebe | |-| colspan=5 {{n/a|Due to the impact of [[COVID-19 pandemic]], no pageant between 2020 and 2021}} |- |2022 |Monique Mawulawe Agbedekpui |Monique Mawulawe Agbedekpui |Enweghị ebe | |- |2023 |Miriam Xorlasi<ref>{{Cite web|title=Miriam Xorlasi Tordzeagbo wins Miss Ghana 2022 Contest|date=15 August 2022|url=https://coverghana.com.gh/miriam-xorlasi-tordzeagbo-wins-miss-ghana-2022-contest/}}</ref> |Miriam Xorlasi | | |- |2024| colspan=5 {{n/a|No competition held}} |- |2025 |TBA |TBA |TBA |TBA |- |} === Miss Supranational Ghana === {{Plainlist|* {{Color box|gold|border=silver}} : Declared as Winner * {{Color box|#FFFF66|border=silver}} : Ended as runner-up or top 5/6 qualification * {{Color box|#FFFF99|border=silver}} : Ended as one of the finalists or semifinalists * {{Color box|#FADADD|border=silver}} : Ended as special awards winner}} :: ''Mgbe ụfọdụ, mgbe onye mmeri erughị eru (n'ihi afọ ndụ) maka asọmpi ọ bụla, a na-eziga onye nke abụọ.'' {| class="wikitable" style="font-size: 95%;" ! style="background-color:#787878;color:#FFFFFF;" width="60" |Afọ ! style="background-color:#787878;color:#FFFFFF;" width="150" |Ógbè ! style="background-color:#787878;color:#FFFFFF;" width="250" |Miss Supranational Ghana ! style="background-color:#787878;color:#FFFFFF;" width="250" |Ntinye na Miss Supranational ! style="background-color:#787878;color:#FFFFFF;" width="250" |Onyinye Pụrụ Iche ! style="background-color:#787878;color:#FFFFFF;" width="250" |Ihe edeturu |- |2024 |Accra |Abigail Fanna Kabirou |TBA | |- |2023 |Somanya |Helen Demey Matey<ref>{{Cite web|title=HELEN DEMEY MATEY: 2023 MISS SUPRANATIONAL GHANA|url=https://oreime.com/2023/03/19/helen-demey-matey-2023-miss-supranational-ghana/|accessdate=5 April 2023|work=oreime.com|date=19 March 2023|archivedate=13 May 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230513000539/https://oreime.com/2023/03/19/helen-demey-matey-2023-miss-supranational-ghana/}}</ref> |Enweghị ebe | | |- |2022 |Akwatia |Boakye nwere onyinye |Enweghị ebe | | |- |2021 |Accra |Verónica Sarfo Adu Nti<ref>{{Cite web|url=https://beautypageants.indiatimes.com/miss-supranational/ghanas-veronica-adu-nti-to-represent-at-miss-supranational-2020/articleshow/77996366.cms|title=Ghana's Veronica Adu Nti to represent at Miss Supranational 2020|work=[[Times of India]]|date=8 September 2020|accessdate=27 March 2025|archivedate=9 July 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230709040216/https://beautypageants.indiatimes.com/miss-supranational/ghanas-veronica-adu-nti-to-represent-at-miss-supranational-2020/articleshow/77996366.cms}}</ref> |Enweghị ebe | | |- |2015 |Accra |Charlee Esi Bekoe Berbicks |Enweghị ebe | | |- |2013 |Accra |Gety Baffoa |Enweghị ebe | | |- |} == Hụkwa == * [[Miss Universe Ghana]] == Ihe odide == <nowiki>.mw-parser-output .reflist{margin-bottom:0.5em;list-style-type:decimal}@media screen{.mw-parser-output .reflist{font-size:90%}}.mw-parser-output .reflist .references{font-size:100%;margin-bottom:0;list-style-type:inherit}.mw-parser-output .reflist-columns-2{column-width:30em}.mw-parser-output .reflist-columns-3{column-width:25em}.mw-parser-output .reflist-columns{margin-top:0.3em}.mw-parser-output .reflist-columns ol{margin-top:0}.mw-parser-output .reflist-columns li{page-break-inside:avoid;break-inside:avoid-column}.mw-parser-output .reflist-upper-alpha{list-style-type:upper-alpha}.mw-parser-output .reflist-upper-roman{list-style-type:upper-roman}.mw-parser-output .reflist-lower-alpha{list-style-type:lower-alpha}.mw-parser-output .reflist-lower-greek{list-style-type:lower-greek}.mw-parser-output .reflist-lower-roman{list-style-type:lower-roman}</nowiki> kdn5ubbmpdim6s5ut96t04lt4bm6bat Irshad Manji 0 60216 728937 727822 2026-09-29T12:12:50Z InternetArchiveBot 11600 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 728937 wikitext text/x-wiki {{Databox}} {{Reflist}} '''Irshad Manji''' (amụrụ n'afọ 1968) bụ onye nkuzi Canada a mụrụ na Uganda. Ọ bụ onye dere The Trouble with Islam Today (2004) na Allah, Liberty and Love (2011), nke a machibidoro iwu n'ọtụtụ mba ndị Alakụba.<ref name="Bedell">{{Cite news|author=Bedell|first=Geraldine|date=2 August 2008|title=Interview: 'I cringed when they compared me to Martin Luther'|work=[[The Guardian]]|url=https://www.theguardian.com/books/2008/aug/03/women|accessdate=22 July 2017}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.hrw.org/news/2012/05/31/malaysia-reverse-book-ban|title=Malaysia: Reverse Book Ban|date=31 May 2012|work=Human Rights Watch|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180912111414/https://www.hrw.org/news/2012/05/31/malaysia-reverse-book-ban|archivedate=12 September 2018|accessdate=22 July 2017}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://english.alarabiya.net/articles/2012/05/19/215087.html|title=Muslim gay Canadian launches book in Malaysia despite 'ban'|date=19 May 2012|work=Al Arabiya News|accessdate=16 July 2017}}</ref> O mekwara akwụkwọ akụkọ PBS na America na usoro Crossroads, akpọrọ Faith Without Fear, nke ahọpụtara maka onyinye Emmy na 2008.[1] [2] Onye bụbu onye nta akụkọ na onye na-egosi ihe onyonyo, Manji bụ onye na-akwado nkọwa mgbanwe nke Islam na onye nkatọ nkọwa nkịtị nke Koran.   <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;''[[wikipedia:Tinye edensibịa|<span title="This claim needs references to reliable sources. (May 2022)">citation needed</span>]]''&#x5D;</sup> Akwụkwọ ọhụrụ ya, Don't Label Me (2019), na-atụ aro ụzọ isi gwọọ esemokwu ndọrọ ndọrọ ọchịchị, agbụrụ, na ọdịbendị. Echiche ndị dị n'akwụkwọ ahụ nwere njikọ na Moral Courage Project, nke Manji guzobere na Mahadum New York na 2008 wee gbasaa na Mahadum nke Southern California (USC) na 2016, mgbe ọ bụ onye isi na Annenberg Center on Communication Leadership &amp;amp; Policy.<ref name="USC Annenberg">{{Cite web|title=Irshad Manji|url=https://communicationleadership.usc.edu/fellows/senior/irshad-manji/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200222222806/https://communicationleadership.usc.edu/fellows/senior/irshad-manji/|archivedate=22 February 2020|accessdate=22 July 2017|work=Center on Communication Leadership & Policy|publisher=USC Annenberg}}</ref> Mgbe ọ hapụsịrị USC, o guzobere Moral Courage College na ebumnuche nke ịkụzi "ndị na-eto eto otu esi etinye aka n'eziokwu banyere ịkpa ókè okwu kama ime ihere ma ọ bụ ịkagbu ibe ha".<ref>{{Cite web|author=Manji|first=Irshad|date=16 August 2020|title=Hating the "Hateful"|url=https://www.persuasion.community/p/hating-the-hateful|accessdate=1 September 2020|work=Persuasion}}</ref> Manji na-ekwu okwu banyere isiokwu ndị a dị ka onye isi nchọpụta na Oxford Initiative for Global Ethics and Human Rights . <ref>{{Cite web|title=Fellows|url=https://www.oxfordglobalethics.org/fellows|accessdate=1 September 2020|work=Oxford Initiative for Global Ethics and Human Rights|language=en-US}}</ref> == Mbido ndụ na agụmakwụkwọ == A mụrụ Manji na 1968 na nso Kampala, Uganda.[1] Nne ya sitere na Egypt na nna ya nke ihe nketa India.<ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2005/03/03/opinion/brave-young-and-muslim.html|title=Brave, Young and Muslim|author=Friedman|first=Thomas L.|date=3 March 2005|work=The New York Times|accessdate=28 March 2019|language=en-US}}</ref> Mgbe [[Idi Amin]] nyere iwu ka Ịchụpụ ndị Eshia na ndị ọzọ na-abụghị ndị Afrịka na Uganda na mbido afọ 1970, <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=4tY_Rk0BTGMC&pg=PA93|title=Muslim Women Reformers: Inspiring Voices Against Oppression|author=Lichter|first=Ida|date=2009|publisher=Prometheus Books|isbn=978-1-61592-502-5|pages=93|language=en}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2003/10/04/international/americas/04FPRO.html|title=An Unlikely Promoter of an Islamic Reformation|author=Krauss|first=Clifford|date=4 October 2003|work=[[The New York Times]]|accessdate=11 July 2006}}</ref> Manji na ezinụlọ ya bịara [[Kánada|Canada]] dị ka ndị gbara ọsọ ndụ mgbe ọ dị afọ anọ. <ref name="Bedell"/><ref>{{Cite news|url=https://www.wsj.com/articles/SB10001424052702303918204577446170153730122|title=Lady Gaga Versus Global Jihad|author=Stephens|first=Bret|date=4 June 2012|work=The Wall Street Journal|accessdate=19 September 2019|language=en-US}}</ref> Ha biri na Richmond, British Columbia, nso Vancouver. <ref name="Todd"><ref name="Todd">{{cite news|url=https://vancouversun.com/news/staff-blogs/the-trouble-with-irshad-manji|title=The Trouble with Irshad Manji|last=Todd|first=Douglas|date=13 May 2008|newspaper=[[Vancouver Sun]]|access-date=22 July 2017}}</ref> Manji gara ụlọ akwụkwọ ọha na eze na, na Satọdee ọ bụla, ụlọ akwụkwọ okpukpe (madrasa). Manji na-ekwu na, mgbe ọ dị afọ iri na anọ, a chụpụrụ ya na madrasa maka ịjụ ọtụtụ ajụjụ.<ref name="Popescu">{{Cite journal|author=Popescu|first=Lucy|date=12 October 2011|title=Irshad Manji|url=https://literaryreview.co.uk/irshad-manji|journal=Literary Review|issue=400|accessdate=22 July 2017}}</ref><ref>{{Cite news|author=Wente|first=Margaret|url=https://www.theglobeandmail.com/news/national/the-muslim-refusenik/article772583/|title=The Muslim refusenik|work=[[The Globe and Mail]]|accessdate=22 July 2017}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://vancouversun.com/news/local-news/canada-150-irshad-manji-challenging-muslim-doctrine|title=Canada 150: Irshad Manji, challenging Muslim doctrine|author=Stephen Hume|work=[[Vancouver Sun]]|accessdate=22 July 2017}}</ref> N'afọ 1990, Manji nwetara nzere bachelọ na nsọpụrụ na akụkọ ihe mere eme nke echiche site na Mahadum British Columbia, wee merie Gọvanọ General's Academic Medal maka onye gụsịrị akwụkwọ na Humanities.<ref>{{Cite web|url=http://www.fondationtrudeau.ca/en/community/irshad-manji|title=Irshad Manji|work=Fondationtrudeau.ca|accessdate=22 July 2017|archivedate=4 November 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171104065136/http://www.fondationtrudeau.ca/en/community/irshad-manji}}</ref> Na 2002, Manji ghọrọ onye na-ede akwụkwọ na Mahadum Toronto's Hart House, ebe ọ malitere ide Nsogbu na Islam Taa.[1] [2] Ọ bụ onye ọbịa ya na mmemme mmụta mmụta nchekwa mba ụwa na Mahadum Yale na 2006 [3] wee bụrụ onye otu ibe ya na Brussels nke dabeere na European Foundation for Democracy site na 2006 ruo 2012. <ref>{{Cite web|url=https://www.cbsnews.com/news/freespeech-irshad-manji/|title=freeSpeech: Irshad Manji|author=McNamara|first=Melissa|date=18 September 2006|work=[[CBS News]]|accessdate=22 July 2017}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.gmfus.org/events/reconciling-islam-freedom|title=Reconciling Islam with Freedom|date=14 May 2007|work=The German Marshall Fund of the United States|language=en|accessdate=19 September 2019|archivedate=12 December 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191212223356/http://www.gmfus.org/events/reconciling-islam-freedom}}</ref> == Ọrụ == Manji malitere ọrụ ya na ndọrọ ndọrọ ọchịchị n'afọ ndị 1990. Ọ bụ onye enyemaka iwu na ndị omeiwu Canada maka onye otu New Democratic Party nke ndị omeiwu Dawn Black, mgbe ahụ odeakwụkwọ mgbasa ozi na Gọọmentị Ontario maka minista nke Ontario New Democratic Party Marion Boyd, <ref>{{Cite news|author=Todd|first=Douglas|title=The Trouble with Irshad Manji|url=https://vancouversun.com/news/staff-blogs/the-trouble-with-irshad-manji|accessdate=28 August 2020|work=Vancouver Sun|date=13 May 2008}}</ref> ma mesịa bụrụ onye edemede okwu maka onye isi NDP Audrey McLaughlin. Mgbe ọ dị afọ iri abụọ na anọ, ọ ghọrọ onye nchịkọta akụkọ ihe gbasara mba maka nwa amaala Ottawa [1] na onye kacha nta na bọọdụ nchịkọta akụkọ maka ụbọchị Canada ọ bụla. Ọ bụkwa onye na-ede akwụkwọ maka akwụkwọ akụkọ LGBT ọhụrụ Ottawa Capital Xtra![2] O sonye na ngalaba "Friendly Fire" mgbe niile na TVOntario's Studio 2 site na 1992 ruo 1994, isi na isi megide onye edemede aka nri Michael Coren. <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=tMvzNiHF-XIC&pg=PA70|title=Joe's Toronto: Portraiture|author=Joe|first=Mendelson|date=2005|publisher=ECW Press|isbn=978-1-55022-715-4|pages=70|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://rrj.ca/a-talking-contradiction/|title=A Talking Contradiction|author=Habib|first=Samra|date=17 March 2003|work=Ryerson Review of Journalism|language=en-US|accessdate=8 October 2019|archivedate=27 February 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240227134320/https://rrj.ca/a-talking-contradiction/}}</ref> Manji kwadoro ma mepụta ọtụtụ mmemme ihe omume ọha na telivishọn, gụnyere Q-Files maka Pulse24 na onye nọchiri ya QT: QueerTelevision maka Citytv dabeere na Toronto na njedebe 1990s.[1][2] Mgbe ọ hapụrụ ihe nkiri ahụ, Manji nyere “nnukwu Q” ihe onyonyo onyonyo n'ọ́bá akwụkwọ mpako dị na Mahadum Western Ontario. Ọ pụtakwara na netwọkụ telivishọn gburugburu ụwa, gụnyere Al Jazeera, CBC, BBC, MSNBC, C-SPAN, CNN, PBS, Fox News Channel, CBS, na HBO.<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/user/IrshadManjiTV|title=Irshad Manji|work=YouTube|language=en|accessdate=25 May 2019}}</ref> Ọ bụkwa prọfesọ nleta na Mahadum New York (NYU) site na 2008 ruo 2015. <ref>{{Cite web|url=http://kwese.espn.com/olympics/summer/2012/story/_/id/8157338/ioc-bar-saudi-arabia-olympics-women-added-team|title=IOC should bar Saudi Arabia from Olympics unless women added to team|date=12 July 2012|work=Kwese.espn.com|accessdate=22 July 2017|archivedate=13 September 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180913002250/http://kwese.espn.com/olympics/summer/2012/story/_/id/8157338/ioc-bar-saudi-arabia-olympics-women-added-team}}</ref> Manji sonyeere ụlọ akwụkwọ Robert F. Wagner Graduate School of Public Service nke NYU iji mepụta Moral Courage Project, ihe omume iji kụziere ndị na-eto eto otu esi ekwu eziokwu n'ime obodo ha.<ref>{{Cite web|url=http://www.irshadmanji.com/moral-courage-project|title=Explore the Issues|author=Manji|first=Irshad|work=IrshadManji.com|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120901122500/https://www.irshadmanji.com/Moral-Courage-Project|archivedate=1 September 2012|accessdate=22 July 2017}}</ref> Ọmụmụ ihe ya lekwasịrị anya n'otú "esi eme mkpebi ndị na-adabere n'ụkpụrụ maka iguzosi ike n'ezi ihe ha - ọkachamara na nke onwe ha".<ref>{{Cite web|author=Wagner|title=Moral Courage Project|url=http://wagner.nyu.edu/leadership/affiliates|publisher=Wagner School of Public Service|accessdate=24 January 2014|archivedate=23 November 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131123092304/http://wagner.nyu.edu/leadership/affiliates}}</ref> N'ọnwa Eprel afọ 2013, Manji na Cornel West, prọfesọ na onye na-eme ngagharị iwe, malitere Moral Courage TV (na [[YouTube]]).<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=J7GguSvt-Ow|title=Cornel West & Irshad Manji at NYU Reynolds, 4/16|date=5 June 2013|publisher=[[YouTube]]|accessdate=22 July 2017}}</ref> West kwuru banyere ọrụ Manji dị ka "ike dị ike maka ihe ọma". N'afọ 2015, Manji mepụtara "ọnụnọ West Coast nke Moral Courage" na Annenberg Center on Communication Leadership &amp;amp; Policy nke Mahadum Southern California. <ref>{{Cite web|title=Cornel West and Irshad Manji at NYU Reynolds on 4/16/2013|date=5 June 2013|url=https://www.youtube.com/watch?v=J7GguSvt-Ow|publisher=NYU Reynolds Program in Social Entrepreneurship|accessdate=1 October 2013}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://communicationleadership.usc.edu/news/muslim-reformer-named-cclp-senior-fellow/|title=Muslim reformer named CCLP senior fellow|author=Chapman|first=Justin|date=11 September 2015|work=[[Annenberg Center on Communication Leadership & Policy]]|accessdate=22 July 2017}}</ref> == Ọrụ == === ''Nsogbu na Islam Taa'' ===   Akwụkwọ Manji bụ The Trouble with Islam Today (nke akpọrọ The Trouble With Islam) bụ nke St. Martin's Press bipụtara n'afọ 2004. E wepụtara akwụkwọ ahụ na Canada n'okpuru aha gara aga na Septemba 2003. <ref>{{Cite news|url=https://books.google.com/books?id=IWUEAAAAMBAJ&pg=PA27|title=Books: Unveiling Islam|author=Hays|first=Matthew|date=2 March 2004|work=The Advocate|accessdate=8 October 2019}}</ref> Kemgbe ahụ, a sụgharịrị ya n'ihe karịrị asụsụ 30.<ref name="Todd" />Manji nyere nsụgharị [[Arabic]], Persian, na Urdu nke akwụkwọ ahụ maka nbudata n'efu na weebụsaịtị ya.<ref name="Jerusalem Post">{{Cite web|url=https://www.jpost.com/Features/Manji-Young-Muslims-want-change|title=Manji: Young Muslims want change|date=22 June 2006|work=The Jerusalem Post|accessdate=10 September 2018}}</ref> Na The Trouble with Islam Today, Manji na-enyocha nkọwa ọhụrụ nke kor'an nke o kwenyere na ọ dabara adaba maka narị afọ nke 21.<ref>{{Cite web|url=https://www.irishexaminer.com/analysis/role-of-women-central-to-necessary-reforms-within-islam-441608.html|title=Role of women central to necessary reforms within Islam|author=O'Mahony|first=T.P.|date=1 February 2017|work=Irish Examiner|language=en|accessdate=8 October 2019}}</ref> Akwụkwọ ahụ enwetala otuto na nlelị site n'aka ndị Alakụba na ndị na-abụghị ndị Alakụga. Ọtụtụ ndị na-enyocha akwụkwọ ahụ akpọwo akwụkwọ ahụ "obi ike" ma ọ bụ "ogologo oge" ebe ndị ọzọ kwuru na ọ na-elekwasị anya na ndị Alakụba.<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/Calling-all-believers-to-a-conversation-on-Islam/articleshow/1326998.cms|title=Calling all believers to a conversation on Islam|author=Rehman|first=Mujibr|date=11 December 2005|work=[[The Times of India]]|accessdate=8 October 2019}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.nytimes.com/2004/01/25/books/decent-exposure.html|title=Decent Exposure: ''The Trouble with Islam''|author=Sullivan|first=Andrew|authorlink=Andrew Sullivan|date=25 January 2004|work=[[The New York Times]]|accessdate=8 October 2019}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.democracynow.org/2006/2/7/freedom_of_speech_or_incitement_to|title=Freedom of Speech or Incitement to Violence? A Debate Over the Publication of Cartoons of Prophet Muhammed and the Global Muslim Protests|author=Goodman|first=Amy|authorlink=Amy Goodman|date=7 February 2006|work=Democracy Now!|language=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191008071329/https://www.democracynow.org/2006/2/7/freedom_of_speech_or_incitement_to|archivedate=8 October 2019|accessdate=8 October 2019}}</ref> Tarek Fatah, onye Alakụba Canada ibe onye mbụ katọrọ The Trouble With Islam, [1] tụgharịrị n'ọnọdụ ya, na-ekwu na Manji kwuru "ezigbo maka ịkpa ókè agbụrụ na ụwa Muslim" yana na "enwere ọtụtụ ihe mgbapụta na ncheta ya". <ref>{{Cite news|first=Tahir Aslam|author=Gora|authorlink=Tahir Aslam Gora|url=http://www.thespec.com/Opinions/article/392889|date=26 June 2008|title=Canada's a centre for Islamic reform|work=[[The Hamilton Spectator]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20090107225747/http://www.thespec.com/Opinions/article/392889|archive-date=7 January 2009|access-date=31 March 2025|url-status=dead}}</ref> A machibidoro ''Nsogbu na Islam Taa'' n'ọtụtụ mba na Middle East.<ref name="Bedell"/> Kemgbe ọnwa Julaị afọ 2009, a machibidoro akwụkwọ ahụ iwu na Malaysia. <ref name=":3">{{Cite news|url=https://www.thestar.com.my/news/nation/2012/05/24/home-ministry-bans-irshad-manjis-book|title=Home Ministry bans Irshad Manji's book|date=24 May 2012|work=[[The Star (Malaysia)|The Star]]|accessdate=25 January 2013}}</ref> === ''Okwukwe Na-enweghị Egwu'' === N'afọ 2007, Manji wepụtara ihe ngosi PBS, Faith without Fear . Ọ na-eso njem ya iji mee ka okwukwe na nnwere onwe dịghachi n'otu, na-egosi ihe ize ndụ onwe onye ọ chere ihu dị ka onye na-eme mgbanwe ndị Alakụba. Ọ na-enyocha Islamism na Yemen, Europe na North America, yana akụkọ ihe mere eme nke echiche nkatọ Islam na Spain na ebe ndị ọzọ.<ref>{{Cite web|url=https://www.pbs.org/weta/crossroads/about/show_faith_without_fear.html|title=Irshad Manji calls on her fellow Muslims to reform|publisher=[[PBS]]|quote=Trekking through the Arabian peninsula, Manji speaks with Osama bin Laden's former bodyguard, who explains why he's willing to turn his young son into a martyr. She also engages a California convert to Islam who now lives in Yemen and says that by covering her body and face, she's exercising American-style freedom of religion. But is it really freedom if you'll be punished for not covering? Manji meets one Yemeni woman who faces a steep price for rejecting the rules. Through them, Manji discovers what she thinks has corrupted a religion of justice to become an ideology of fear.|accessdate=2025-03-31|archivedate=2022-12-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221209190230/https://www.pbs.org/weta/crossroads/about/show_faith_without_fear.html}}</ref> A họpụtara Faith Without Fear maka Emmy ma bụrụ onye ikpeazụ maka National Film Board of Canada's Gemini Award . <ref name="Emmy">{{Cite web|date=15 July 2008|title=Nominees for the 29th Annual News & Documentary Emmy Awards Announced by the National Academy of Television Arts & Sciences|url=http://emmyonline.com/news_29th_nominations|accessdate=19 September 2019|work=Emmy Online|language=en-US|archivedate=23 July 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190723023527/http://emmyonline.com/news_29th_nominations}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.nfb.ca/about/news.php?id=1584|title=2007 Gemini Awards|date=10 October 2007|publisher=[[National Film Board of Canada]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071221070903/http://www.nfb.ca/about/news.php?id=1584|archivedate=21 December 2007}}</ref>[50] Ọ malitere 2008 Muslim Film Festival, nke American Islamic Congress haziri wee merie ọla edo na New York Television Festival. <ref>{{Cite web|url=http://www.muslimfilm.org/schedule.html|title=2008Muslim Film Festival - Think-Different Women|archiveurl=https://archive.today/20080416235659/http://www.muslimfilm.org/schedule.html|archivedate=16 April 2008}}</ref>[50] === ''Allah, Nnwere Onwe na Ịhụnanya'' === N'afọ 2011, Manji bipụtara Allah, Liberty and Love . N'akwụkwọ ahụ, ọ na-enyocha otú ndị Alakụba nwere ike isi kọwaa kor'an, kwuo okwu n'enweghị ihe mgbochi, ma chee echiche n'onwe ha.Iji kwado ụzọ ya, Manji na-ehota ijtihad, omenala Islam nke echiche siri ike na nkọwa nke ederede na ozizi Islam.[1][2] Manji na-ekwusi ike na mgbanwe ọ bụla nke uru na-adịgide adịgide nye ndị Alakụba nwere ike isi n'ime pụta na enweghị ike itinye ya site na isi mmalite. <ref>{{Cite news|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-01-02/new-age-insight/30580878_1_muslim-irshad-manji-change|title=Changing Times|author=Siddharth|first=Gautam|date=2 January 2012|work=[[The Times of India]]|accessdate=8 October 2019|archive-date=17 October 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131017163043/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-01-02/new-age-insight/30580878_1_muslim-irshad-manji-change|url-status=dead}}</ref> Manji kwenyere ma kwalite ịdị irè nke Alụmdi na nwunye okpukpe nke ndị Alakụba na ndị na-abụghị ndị Alakụga, ọkachasị nke ụmụ nwanyị Alakụba nye ụmụ nwoke na-abụghị Ndị Alakụba, dabere na echiche nke Khaleel Mohammed nke San Diego State University (SDSU), na San Diego, California.<ref>{{Cite web|title=Imam Khaleel Mohammed's defense of inter-faith marriage.|url=https://freethinkingstokie.files.wordpress.com/2012/04/eng_bothpages.pdf}}</ref> Dị ka ọ dị n'ihe odide Manji ndị ọzọ, Allah, nnwere onwe na ịhụnanya mepụtara ma nzaghachi dị mma na nke na-adịghị mma.  Rayyan Al Shawaf, onye odee dabeere na Beirut na onye nkatọ akwụkwọ, na-akwa arịrị na Manji lekwasịrị anya n'otú ndị Alakụba na-emesapụ aka nwere ike isi sụgharịa Koran ọ bụghị na otu esi edobe oke iwu iji kwụsị mmetụta nke Qur'an.Ọ na-ekwukwa na Manji na-akwalite ''ijtihad'' mgbe ọ na-eleghara anya na "ijtihad bụ mma agha nke na-ebibi ụzọ abụọ ahụ". <ref name="Al-Shawaf">{{Cite news|author=Al-Shawaf|first=Rayyan|title=Author's 'Allah' implores Muslims to Think Freely|url=https://www.boston.com/ae/books/articles/2011/06/25/manjis_allah_implores_muslims_to_think_freely/|accessdate=25 January 2013|work=[[The Boston Globe]]|date=25 June 2011|archive-date=5 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305000030/http://www.boston.com/ae/books/articles/2011/06/25/manjis_allah_implores_muslims_to_think_freely/|url-status=dead}}</ref> Al-Shawaf na-akwa arịrị maka ilekwasị Manji anya "n'otú ndị Alakụba nwere nnwere onwe si kọwaa kor'an dịka ha nwere ike isi setịpụ ókè iwu na mmetụta mmekọrịta ọha na eze na nke akụ na ụba ya". <ref name="Al-Shawaf" /> Meliklan Kay na nyocha ya maka ''Newsweek'' kọwara akwụkwọ ahụ dị ka "ịgọ ndị Alakụzụ" ma jupụta "okwu obi ụtọ nke na-eti mkpu" <ref name="Kaylan">{{Cite web|url=https://www.newsweek.com/irshad-manji-challenges-muslims-follow-their-conscience-67465|title=Irshad Manji Challenges Muslims to Follow Their Conscience|author=Kaylan|first=Melik|date=25 September 2011|work=Newsweek|language=en|accessdate=8 October 2019}}</ref> Omar Sultan Haque, onye nchọpụta na onye nkuzi na Harvard University Medical School, na-ekwu na ọ bụ ezie na akwụkwọ Manji dị mkpa n'ịkwalite nghọta, ọ "na-emeghị ka ụfọdụ n'ime ajụjụ ndị dị mkpa nke ga-eme ka ọdịnihu [nke nnwere onwe na nke ghere oghe] bụrụ eziokwu. " <ref name="Haque">{{Cite news|url=http://www.tnr.com/book/review/allah-liberty-love-irshad-manji|title=What Is Islamic Enlightenment?|author=Haque|first=Omar Sultan|date=15 March 2012|work=The New Republic}}</ref> Haque na-akọwakarị echiche Manji n'ụzọ "na-akwado". Howard A. Doughty, prọfesọ nke akụ na ụba ndọrọ ndọrọ ọchịchị na Seneca College, gosipụtara nke a site n'ikwu okwu site na nyocha Haque: "Chineke Manji yiri onye ndụmọdụ nduzi ụlọ akwụkwọ sekọndrị nwere mmetụta ịhụnanya ma dị ike. "<ref name="Haque" /><ref name="Doughty">{{Cite web|author=Doughty|first=Howard A.|url=https://www.innovation.cc/book-reviews/rev_doughty_assay_manji18vi1a13.pdf|title=Review Essay: What's the Trouble with Human Rights?|accessdate=16 July 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170705121430/http://www.innovation.cc/book-reviews/rev_doughty_assay_manji18vi1a13.pdf|archivedate=5 July 2017}}</ref> Doughty, n'ịchịkọta ihe ọ chọpụtara banyere ndị na-akatọ Manji na-ekwu na ụfọdụ ndị ọkà mmụta (ma e wezụga onwe ya) na-ekwu ete "Manji nwere ike ghara inwe ike ịdọrọ isi ya ma gbanwee echiche ya ka ọ bụrụ ihe ọ na-eme". <ref name="Doughty"/> Kama ọ na-enye mgbachitere ụzọ ya ma na-arụ ụka na "ihe ndị nkatọ ya yiri ka ọ na-atụfu bụ na ọ dị mfe nkwurịta okwu, na-ewepụ ya na nkà mmụta sayensị, ndọrọ ndọrọ ọchịchị na nke akụ na ụba, bụ kpọmkwem ihe na-enye ya ohere ịtụgharị echiche ya n'omume ndị ọzọ.<ref name="Doughty" /> Mmalite mba ụwa nke ''Allah, Nnwere Onwe na Ịhụnanya'' zutere esemokwu. N'ọnwa Disemba afọ 2011, ndị Alakụba na-emebiga ihe ókè wakporo akwụkwọ Manji na Amsterdam; <ref name=":2">{{Cite news|url=https://nationalpost.com/news/canada/irshad-manji-book-tour-in-indonesia-runs-into-trouble-with-islamic-thugs|title=Irshad Manji book tour in Indonesia runs into trouble with Islamic 'thugs'|author=Hopper|first=Tristin|date=10 May 2012|work=National Post|language=en-CA|accessdate=8 October 2019}}</ref> ndị ikom Alakụba iri abụọ na abụọ gbara ọsọ banye n'ebe ahụ ma nwaa ịwakpo ya. <ref>{{Cite web|url=http://israelbehindthenews.com/we-made-the-jerusalem-post-with-this-irshad-manji-speaking-the-truth/8343/|title=Speaking the truth: A moderate Muslim, Irshad Manji says Islam needs more introspection and self-criticism|author=Spivak|first=Rhonda|date=25 April 2012|work=The Jerusalem Post|accessdate=22 July 2017|archivedate=8 August 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160808224230/http://israelbehindthenews.com/we-made-the-jerusalem-post-with-this-irshad-manji-speaking-the-truth/8343/}}</ref> N'oge njem akwụkwọ Manji, ndị uwe ojii belatara okwu ya na Jakarta n'ihi nrụgide sitere n'otu n'ime ndị otu ndị isi nke Indonesia, Islamic Defenders Front.<ref>{{Cite news|url=http://jakartaglobe.beritasatu.com/archive/indonesian-hardline-group-urges-govt-to-deport-liberal-canadian-muslim-activist/|title=Indonesian Hardline Group Urges Govt to Deport Liberal Canadian Muslim Activist|author=Mandiri|first=Ardi|date=5 May 2012|work=[[Jakarta Globe]]|accessdate=8 October 2019}}</ref> Ụbọchị ole na ole ka e mesịrị, ọtụtụ narị ndị ikom sitere na Kansụl Mujahedeen nke Indonesia wakporo ndị otu Manji na ndị na-akwado ya na Yogyakarta. Ọtụtụ mmadụ merụrụ ahụ ma ọ dịkarịa ala otu onye ga-agwọ n'ụlọ ọgwụ. <ref name=":2" /><ref>{{Cite news|url=http://www.thejakartapost.com/news/2012/05/10/irshad-manji-injured-mob-attack-yogya.html|title=Irshad Manji injured in mob attack in Yogya|date=10 May 2012|work=[[The Jakarta Post]]|accessdate=9 January 2013|archive-date=10 March 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130310112512/http://www.thejakartapost.com/news/2012/05/10/irshad-manji-injured-mob-attack-yogya.html|url-status=dead}}</ref> N'oge na-adịghị anya mgbe nke ahụ gasịrị, gọọmentị Malaysia machibidoro Allah, Liberty na Love. <ref name=":3"/> Mana na Septemba 2013, Ụlọikpe Kasị Elu dị na Kuala Lumpur wepụrụ mmachibido iwu ahụ.<ref>{{Cite news|author=Jong|first=Rita|title=Ban on Irshad Manji's book lifted|url=http://www.themalaysianinsider.com/malaysia/article/ban-on-irshad-manjis-book-lifted|accessdate=1 October 2013|work=[[The Malaysian Insider]]|date=5 September 2013|archive-date=4 October 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131004213928/http://www.themalaysianinsider.com/malaysia/article/ban-on-irshad-manjis-book-lifted|url-status=dead}}</ref> N'afọ gara aga, e jidere Nik Raina Nik Abdul Aziz, nwanyị Malay bụ otu n'ime ndị njikwa nke Borders, maka ire nsụgharị nke akwụkwọ Manji tupu steeti ahụ ekwupụta mmachibido iwu ya. <ref>{{Cite web|url=http://www.aljazeera.com/indepth/features/2012/08/2012867105109271.html|title='Un-Islamic' book trial opens in Malaysia|author=Mayberry|first=Kate|date=6 August 2012|work=[[Al Jazeera English|Al Jazeera]]|accessdate=22 July 2017}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://antarapos.com/en/index.php?q9nan56SpKPkoObnaNGXpVvZn7WkcZFjZQ|title=Irshad Manji's Book: Borders Book Store Manager To Be Tried|work=Antarapos.com|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171029023305/http://antarapos.com/en/index.php?q9nan56SpKPkoObnaNGXpVvZn7WkcZFjZQ|archivedate=29 October 2017|accessdate=22 July 2017}}</ref> Mgbe ya na ndị ọchịchị lụchara ọgụ afọ atọ, Ụlọikpe Federal nke Malaysia kpebiri na ọ kwadoro ya ma jụ mbọ gọọmentị gbara ịrịọ arịrịọ. <ref>{{Cite news|url=http://www.themalaymailonline.com/malaysia/article/nik-rainas-nightmare-finally-over-as-federal-court-dismisses-jawis-prosecut|title=Nik Raina's nightmare finally over as Federal Court dismisses JAWI's prosecution bid in Borders case|author=Palansamy|first=Yiswaree|date=23 June 2015|work=[[Malay Mail]]|accessdate=22 July 2017}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.themalaymailonline.com/malaysia/article/judges-slam-islamic-authority-for-premature-raid-on-borders|title=Judges slam Islamic authority for premature raid on Borders|author=Lim|first=Ida|date=22 August 2014|work=Malay Mail|accessdate=25 August 2014}}</ref> === ''Ekwela ka m kpọọ aha'' === N'ihe omume tupu ewepụta akwụkwọ ya kachasị ọhụrụ, Don't Label Me: An Incredible Conversation for Divided Times, Manji bụ onye isi okwu na-ekwu okwu kwa afọ na Day of Discovery, Dialogue & Action nke Mahadum Washington na St. Louis na 19 Febụwarị 2019. <ref>{{Cite web|author=McCarthy|first=Leslie Gibson|date=15 February 2019|title=Honest diversity, moral courage and shedding labels: A Q&A with Irshad Manji|url=https://source.wustl.edu/2019/02/honest-diversity-moral-courage-and-shedding-labels-a-qa-with-irshad-manji/|accessdate=1 September 2020|work=The Source|publisher=Washington University in St. Louis|language=en-US}}</ref> St. Martin's Press bipụtara Don't Label Me na 26 Febụwarị. <ref name=":0">{{Cite news|author=Schilling|first=Mary Kaye|date=21 February 2019|title=In ''Don't Label Me'', Irshad Manji Has a Radical Prescription for Fellow Progressives: 'Stop Shaming and Start Listening'|work=Newsweek|url=https://www.newsweek.com/2019/03/08/irshad-manji-interview-dont-label-me-diversity-black-lives-matters-1335894.html|accessdate=1 September 2020}}</ref> Edere akwụkwọ ahụ n'ụdị mkparịta ụka e chepụtara echepụta na Lily, nkịta mbụ nke Manji, onye nwụrụ anwụ ugbu a ma na-arụ ọrụ dị ka Onye na-akwado Ekwensu.<ref name=":1">{{Cite web|author=Gee|first=Dana|date=2 April 2019|title=Listening is the best way to get your point across, says Irshad Manji|url=https://vancouversun.com/entertainment/books/listening-is-the-best-way-to-get-your-point-across-says-irshad-manji|accessdate=1 September 2020|work=Vancouver Sun|language=en-CA}}</ref><ref name=":4">{{Cite web|author=Kronen|first=Samuel|date=1 May 2019|title=Irshad Manji's "Don't Label Me": Book Review|url=https://areomagazine.com/2019/05/01/irshad-manjis-dont-label-me-book-review/|accessdate=1 September 2020|work=Areo|language=en-US|archivedate=11 November 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231111031748/https://areomagazine.com/2019/05/01/irshad-manjis-dont-label-me-book-review/}}</ref> Dị ka Dana Gee nke ''Vancouver Sun'' si kwuo, "Ọ nwere ike iyi ka ọ bụ ihe eji eme ihe, mana ọ na-arụ ọrụ n'ezie". Manji na-eji mkparịta ụka ahụ akwado ibuli elu karịa tribalism ma soro ndị onye na-agụ ya ekwenyeghị na ha na-ekwu okwu.<ref name=":1" /> Na vidiyo nke magazin Time bipụtara na Machị 2019, Manji na-ekwu "Anọ m ebe a iji kwuo na, ọ bụ ezie na ọtụtụ ụlọ akwụkwọ na-akụziri ndị na-eto eto otu esi eme ihe na-adịghị akpasu iwe, ha kwesịkwara ịkụziri ọgbọ ọhụrụ otu esi eme ka ha ghara ịkpasu iwe. " <ref>{{Cite web|author=Hahn|first=Jason Duaine|date=4 April 2019|title=Schools 'Need' to Teach Kids 'How Not to Be Offended' in 2019, Educator Pleads|url=https://people.com/human-interest/schools-kids-how-not-to-be-offended-irshad-manji/|accessdate=1 September 2020|work=People|language=EN}}</ref>Onye na-akpa ọchị Chris Rock, onye na-akwado Manji,[1] kwalitekwara akwụkwọ ahụ na Twitter na-akpọ ya " ọgụgụ isi".[2][3] Na ntụleghachi nke Don't Label Me for Areo Magazine, Samuel Kronen dere na "Manji na-enye nchikota magburu onwe ya nke nkwutọ onwe onye, aghụghọ na obi eziokwu dị egwu ma na-enye nghọta na ụfọdụ nsogbu mmekọrịta ọha na eze na-eche ihu taa. . <ref name=":4" /> Manji enwetala ọtụtụ egwu ọnwụ n'ihi echiche ya.<ref name="Todd"/><ref>{{Cite web|url=http://www.independent.co.uk/news/people/profiles/irshad-manji-islams-marked-woman-58908.html|title=Irshad Manji: Islam's marked woman|author=Hari|first=Johann|date=5 May 2004|work=The Independent|language=en|accessdate=8 October 2019}}</ref> Mgbe ọ bi na Toronto, o nwere windo nke ụlọ ya na-egbochi mgbọ maka nchekwa.<ref name="Todd" /> A kọwawo Manji dị ka Onye na-ede akwụkwọ kor'an.<ref>{{Cite book|author=Kaminski|first=Joseph J.|chapter=Introduction: Determining the Basis for Political Discourse for the Next Generation|title=The Contemporary Islamic Governed State|publisher=Palgrave Macmillan|location=Cham|year=2017|pages=1–28}}</ref> N'ajụjụ ọnụ ya na Jerusalem Post, na-akọwa echiche ndọrọ ndọrọ ọchịchị ya, Manji kwuru, "Abụghị m onye nku aka ekpe, abụghị m onye aka nri. Abụ m post-wing "[1] Ọ katọrọ arụmụka na agha US na-akpali ndị Islam extremism.Manji na mbụ kwadoro agha United States na Iraq na Afghanistan, na ọchịchị George W. Bush na-alụ ọgụ na ụjọ.[1] [2] [3] [4] Ka ọ na-erule 2006, echiche ya banyere agha dị na Iraq abụrụla nke ukwuu nkatọ maka ọchịchị Bush.[5] Na Iraq, o kwuru na ya "chere na Ọfịs Oval nwere ozi eburu n'uche mgbe ọ na-eme mkpebi.O kwukwara, "M anọwo na-enyo ọrụ anyị na Afghanistan na mmetụta ya enyo n'ihu ọha. "<ref name="Cole">{{Cite web|url=https://nowtoronto.com/art-and-books/q-and-a-irshad-manji/|title=Q&A: Irshad Manji|author=Cole|first=Susan G.|date=10 June 2011|work=Now|accessdate=10 September 2018|archivedate=11 September 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180911002456/https://nowtoronto.com/art-and-books/q-and-a-irshad-manji/}}</ref><ref name="Cole" /> Ọ na-arụ ụka na ndị Palestine chere ọrụ abụọ ihu: otu nke Hamas nyere ụmụ nwanyị na ndị LGBT na nke ọzọ nke ndị agha Israel na Palestine niile.<ref name="Jerusalem Post"/> == Ndụ onwe onye == N'afọ 2016, Manji na onye mmekọ ya, Laura Albano, lụrụ na Hawaii.<ref>{{Cite news|url=http://www.freemalaysiatoday.com/category/nation/2016/05/10/irshad-manji-marries-partner-laura-albano/|title=Irshad Manji marries partner Laura Albano|author=Firdaws|first=Nawar|date=10 May 2016|accessdate=22 July 2017|work=[[Free Malaysia Today]]}}</ref> Ha na nkịta nnapụta ha biri n'ebe ahụ.<ref name="USC Annenberg"/> == Ihe nrite na nsọpụrụ == == Akwụkwọ == * 1997 – ''Risking Utopia: On the Edge of a New Democracy'', (Douglas and McIntyre {{ISBN|1-55054-434-9}}) * 2003 – ''The Trouble with Islam Today'' (St. Martin's Press, {{ISBN|9780312326999}}) * 2011 – ''Allah, Liberty and Love: The Courage to Reconcile Faith and Freedom''<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=aZGslAEACAAJ|title=Allah, Liberty and Love|first=Irshad|author=Manji|publisher=[[Atria Books]]|year=2011|isbn=978-1-4516-4520-0}}</ref> (Atria Books, {{ISBN|1-4516-4520-1}}, {{ISBN|978-1-4516-4520-0}}) * 2019 – ''Don't Label Me: An Incredible Conversation for Divided Times'' (St. Martin's Press, {{ISBN|9781250157980}}) == Edensibia == == Njikọ mpụga == * Official website * {{IMDb name|1879555}} * AppearancesnaC-SPAN [[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]] [[Otú:Pages with unreviewed translations]] 4d1zc2901x18y3yoat3g13bfm8471uv Kabiru Yahaya 0 61033 729069 210727 2026-09-29T17:10:58Z InternetArchiveBot 11600 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 729069 wikitext text/x-wiki '''Kabiru Yahaya''' bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị Naijiria. Ọ bụbu onye otu Ụlọ ndị nnọchiteanya , na-anọchite anya [[Talata Mafara]] / Anka Mpaghara Federal na Zamfara Steeti. Mohammed Isa Anka nọchiri ya.<ref>{{Cite web|date=2024-11-09|title=Former Zamfara Rep, Classic Joins APC – Independent Newspaper Nigeria|url=https://independent.ng/former-zamfara-rep-classic-joins-apc/|accessdate=2024-12-27|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web|date=2023-11-02|title=Just In: Suspected Terrorists Shoot Fmr. Federal Law Maker Along Gusau- Funtua Highway {{!}} AIT LIVE|url=https://ait.live/just-in-suspected-terrorists-shoot-fmr-federal-law-maker-along-gusau-funtua-highway/|accessdate=2024-12-27|work=ait.live|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|author=Abuchi|first=Joe|date=2024-11-08|title=Ex-Reps' member, Kabiru Classic, dumps PDP for APC, cites Matawalle, Yari's vision for Zamfara|url=https://authorityngr.com/2024/11/08/ex-reps-member-kabiru-classic-dumps-pdp-for-apc-cites-matawalle-yaris-vision-for-zamfara/|accessdate=2024-12-27|work=THE AUTHORITY NEWS|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20241227161719/https://authorityngr.com/2024/11/08/ex-reps-member-kabiru-classic-dumps-pdp-for-apc-cites-matawalle-yaris-vision-for-zamfara/|archive-date=2024-12-27|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|author=III|first=Admin|date=2024-01-02|title=We commend Tinubu for ensuring 10th assembly fully participated in 2024 bugetary process – Hon Anka|url=https://blueprint.ng/we-commend-tinubu-for-ensuring-10th-assembly-fully-participated-in-2024-bugetary-process-hon-anka/|accessdate=2024-12-27|work=Blueprint Newspapers Limited|language=en-US}}</ref> == Edensibịa == {{Reflist}} [[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]] nfyobsvzz8playk82qrn88eh1d0kd8f Jill Afrin 0 66735 728990 727871 2026-09-29T14:55:38Z InternetArchiveBot 11600 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 728990 wikitext text/x-wiki '''Jill Afrin (amụrụ 1962) bụ dibia bekee bụ ọkachamara n'ịrụ ọrụ na ndị ntị chiri na South Carolina, a na-anabatakwa ya dị ka onye izizi telepsychiatrist na steeti ahụ.''' == Akụkọ ndụ == A mụrụ Afrin na Suffern, New York na 1962. Jeanette Newman, nne ya bụ onye ọrụ mmekọrịta ọha na eze, onye ndụmọdụ mmekọrịta ọha na ibe ya, na onye nta akụkọ ebe Edward Newman rụrụ ọrụ dị ka onye nta akụkọ mpụ nke nwụrụ mgbe ọ dị afọ 4.<ref name="NLM">{{Cite web|title=Dr. Jill Afrin|url=https://www.nlm.nih.gov/changingthefaceofmedicine/physicians/biography_2.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160403053134/https://www.nlm.nih.gov/changingthefaceofmedicine/physicians/biography_2.html|archivedate=April 3, 2016|work=Changing the Face of Medicine|publisher=National Library of Medicine|accessdate=November 17, 2018|url-status=dead}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">. ''Changing the Face of Medicine''. National Library of Medicine. Archived from on November 17, 2004<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">November 17,</span> 2018</span>.</cite></ref> Afrin nwetara akara ugo mmụta na Biochemistry na Mahadum steeti nke New York na Binghamton n'afọ 1984. N'otu afọ ahụ, Afrin debanyere aha na Vanderbilt University School of Medicine. Mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ wee nweta akara ugo dọkịta, Dọkịta Afrin mechara rụọ ọrụ ọmụmụ na mmega ọzụzụ n’ihe gbasara ọgwụgwọ uche na Mahadum Ọgwụ South Carolina. Mgbe e mesịrị, e nyere ya onyinye ọmụmụ n’ihe gbasara ọgwụgwọ uche obodo na nke mberede n’afọ 1992. N’oge ya n’ụlọ akwụkwọ kọleji na n’ọzụzụ dọkịta, ọ mụtara asụsụ mkpịsị aka, nke o mechara jiri mee ihe n’ọrụ ya. N'afọ 1989, Ngalaba Ahụike Uche nke South Carolina malitere mmemme ndị ntị chiri iji nye ndị ntị chiri na ndị ntị chiri enyemaka uche na steeti ahụ dum. Ọ bụ ezie na ndị na-ahụ maka ikpe na ndị ọrụ ahụike na-asụ asụsụ ndị ogbi nke ọma, ndị na-abụghị ndị na-emetụta uche ga-adabere na ndị ọrụ ụlọ ọgwụ na ndị na'ahụ maka ikpe n'inye aka nke wepụrụ mmekọrịta dị mkpa iji zụlite n'etiti onye ọrịa na onye na-ahụ Maka uche n'ihi inwe onye ntụgharị. N'ụzọ dị mma, ha chọrọ onye isi mgbaka nke na-asụkwa asụsụ ndị ogbi nke ọma.<ref name="NLM"/> == Ọrụ == N'afọ 1992, Afrin malitere ịrụ ọrụ na Ngalaba Ahụike Mental's Deaf Services Program. <ref name="NLM"/> Ọrụ Afrin bụ isi na-ejide usoro ọgwụgwọ na ndị ntị chiri n'etiti afọ 1990 ma na mbido, a chọrọ ka ọ gaa gafee steeti ahụ ileta ndị ọrịa.<ref name="Bender">{{Cite news|author=Eve Bender|title=Exhibit Honors Women M.D.s Who Made a Difference|url=http://psychnews.psychiatryonline.org/newsArticle.aspx?articleid=107159|work=PsychiatryOnline|date=February 6, 2004|pages=8–37|archive-date=March 15, 2014|access-date=October 7, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20140315232037/http://psychnews.psychiatryonline.org/newsArticle.aspx?articleid=107159|url-status=dead}}</ref> Nke a nyere ya ohere ịhụ ihe dị ka ndị ọrịa 10 kwa izu.<ref name="NLM" /> N’afọ 1995, Afrin chọrọ ịmalite ezinụlọ, ma ọ pụghịkwa ịga njem dịka ọ na-eme mbụ. Ụlọ ọrụ Deaf Services Program wee nwee ike imezu mkpa ya ma wụnye ngwaọrụ vidio nkwurịta okwu n’ụlọ ọgwụ na ebe ahụike dị iche iche n’ime steeti ahụ. Nke a mere ka ohere Afrin ga-enweta iji lekọta ndị ọrịa bawanye. Ụzọ a nke ịgwọ ndị ọrịa site n’iji teknụzụ nkwurịta okwu, nke a na-akpọ telepsychiatry, malitere n’ụzọ Afrin si mee ya, na-eme ka ọ bụrụ onye mbụ ji telepsychiatry rụọ ọrụ n’ime steeti ahụ. == Akwụkwọ ndị e bipụtara == * {{Cite journal|title=Low-Cost Telepsychiatry for the Deaf in South Carolina|author=Jill N. Afrin|url=https://europepmc.org/backend/ptpmcrender.fcgi?accid=PMC2233381&blobtype=pdf|year=1997|journal=Proceedings of the AMIA Annual Fall Symposium}} == Edensibia == {{Reflist}} [[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]] 2as1n1qugrg3pwhbeq10dhrk0791kmj Jennifer Ephraim 0 73650 728984 654538 2026-09-29T14:37:03Z InternetArchiveBot 11600 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 728984 wikitext text/x-wiki {| class="infobox biography vcard" ! colspan="2" class="infobox-above" |<div class="fn">Jennifer Chisom Ephraim</div> |- ! class="infobox-label" scope="row" |A mụrụ ya | class="infobox-data" |<div class="nickname" style="display:inline">Jennifer Chisom Ephraim</div> <span style="display:none">(<span class="bday">2001-08-23</span>)</span> 23 Ọgọst 2001 (afọ 24) <br /><span class="noprint ForceAgeToShow"> (Ọ dị afọ 24) &nbsp;</span> |- ! class="infobox-label" scope="row" |Ụmụ amaala | class="infobox-data category" |[[Nigeria|Naịjirịa]] |- ! class="infobox-label" scope="row" |Mmụta | class="infobox-data" |Mahadum Adonai |- ! class="infobox-label" scope="row" |Ọrụ | class="infobox-data role" |Onye na-eme ihe nkiri |- ! class="infobox-label" scope="row" |Afọ ndị ọ na-arụsi ọrụ ike&nbsp; | class="infobox-data" |2013-dị ugbu a |} '''Jennifer Chisom Ephraim''' {{Audio|LL-Q33578 (ibo)-Vivian Amalachukwu-Jennifer Chisom Ephraim.wav|Listen}} (amụrụ n'abalị iri abụọ na atọ n'ọnwa Ọgọstụ n'afọ 2001) bụ [[Ndị Naijiria|Onye Naijiria]] na-eme ihe nkiri. O meela ọtụtụ ihe nkiri, gụnyere Love and Desperation, Second Wives, Odogwu Finds a Wife na The Waiter.<ref>{{Cite news|author=Okogba|first=Emmanuel|date=2021-09-18|title=Ex-beauty queen, Jennifer Ephraim ups the ante|url=https://www.vanguardngr.com/2021/09/ex-beauty-queen-jennifer-ephraim-ups-the-ante/|accessdate=2025-08-19|work=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web|author=Reporter|first=Our|date=2023-10-26|title=Queen Jennifer Ephraim receives Human Rights, Justice number plate|url=https://thenationonlineng.net/queen-jennifer-ephraim-receives-human-rights-justice-number-plate/|accessdate=2025-08-19|work=The Nation Newspaper|language=en-US}}</ref> == Mbido ndụ na agụmakwụkwọ == A mụrụ Ephraim na Ebonyi Steeti, Naijiria ma zụlite ya na Lagos. Ọ bụ onye agbụrụ [[Ndị Ìgbò|Igbo]] nke Anambra Steeti. Ephraim bụ onye gụsịrị akwụkwọ na mmekọrịta mba ụwa na French na [[Adonai University|Mahadum Adonai]], ma mesịa zụọ ya na ime ihe nkiri na High Definition Film Academy na [[Abuja]] . <ref name=":0">{{Cite web|author=Rapheal|date=2020-03-25|title=How entrepreneur Queen Jennifer Ephraim is showcasing her giant strides|url=https://thesun.ng/how-entrepreneur-queen-jennifer-ephraim-is-showcasing-her-giant-strides/|accessdate=2025-08-19|work=The Sun Nigeria|language=en}}</ref><ref name=":2">{{Cite web|author=Akinsanmi|first='Sola|date=2025-07-21|title=Fast-rising actress, Jennifer Ephraim, wins Most Influential Queen of the Year award|url=https://guardian.ng/life/fast-rising-actress-jennifer-ephraim-wins-most-influential-queen-of-the-year-award/|accessdate=2025-08-19|work=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News|language=en-US}}</ref> == Ọrụ == Ephraim malitere ọrụ ime ihe nkiri kemgbe oge ọ bụ nwata site n'ime ihe n'ime otu ihe nkiri ụka ya na ihe ngosi egwuregwu ndị ọzọ na-adịghị adị. O mere mpụta izizi ọkachamara ya mgbe ọ dị afọ iri na abụọ. <ref>{{Cite web|author=Abuchi|first=Joe|date=2025-08-14|title=Telling Stories Through Acting Has Always Been My Passion — Jennifer Ephraim|url=https://authorityngr.com/2025/08/14/telling-stories-through-acting-has-always-been-my-passion-jennifer-ephraim/|accessdate=2025-08-19|work=THE AUTHORITY NEWS|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20250814113435/https://authorityngr.com/2025/08/14/telling-stories-through-acting-has-always-been-my-passion-jennifer-ephraim/|archive-date=2025-08-14|url-status=dead}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web|url=https://leadership.ng/queen-jennifer-ephraims-book-dilemma-of-the-nigeria-girl-child-now-on-amazon-store/|title=Queen Jennifer Ephraim's Book 'Dilemma Of The Nigeria Girl Child' Now On Amazon Store|date=March 11, 2023}}</ref><ref>{{Cite web|title=Ex Beauty Queen Set To Unveil Jennifer Ephraim Foundation To SupportWomen Rights, Child Education|url=https://www.modernghana.com/nollywood/35642/ex-beauty-queen-set-to-unveil-jennifer-ephraim.html|accessdate=2025-08-19|work=Modern Ghana|language=en}}</ref> Ephraim emeela ọtụtụ ihe nkiri, gụnyere Love and Desperation, Second Wives, Odogwu Finds a Wife na The Waiter. Ọ bụ onye dere akwụkwọ "Dilemma Of The Nigeria Girl Child" na onye mmeri nke 2018 Face of Democracy Nigeria South-East. Ephraim bụ onye nnọchi anya akara nke Glow by Nessa.<ref>{{Cite news|date=2025-07-21|title=Fast Rising Actress, Jennifer Ephraim Wins Most Influential Queen of the Year Award|url=https://www.thisdaylive.com/2025/07/22/fast-rising-actress-jennifer-ephraim-wins-most-influential-queen-of-the-year-award/|accessdate=2025-08-19|work=[[This Day]]|language=en-US}}</ref><ref name=":0"/><ref>{{Cite news|author=Okogba|first=Emmanuel|date=2023-03-11|title=2023IWD: New book makes case for holistic growth, devt of Nigerian girl-child|url=https://www.vanguardngr.com/2023/03/2023iwd-new-book-makes-case-for-holistic-growth-devt-of-nigerian-girl-child/|accessdate=2025-08-19|work=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]|language=en-GB}}</ref> == Ọrụ ebere == Ephraim bụ onye guzobere Jennifer Ephraim Foundation nke chọrọ inye ụmụ nwanyị na ụmụaka ike. Ọ na-enyere ndị nwere obere ohere aka ma kwalite agụmakwụkwọ na ike site na ntọala ya. N'afọ 2022, ntọala ya nyere ụmụ akwụkwọ nke Government Day Secondary School, Wuse 2 Abuja agụmakwụkwọ n'afọ 2023, ntọala ahụ rụzigharịrị ụlọ klas LEA Primary School na [[Jikwoyi]] Phase 1 Abuja. <ref name=":0"/> <ref name=":1"/><ref>{{Cite news|author=Nwafor|date=2020-08-23|title=Jennifer Ephraim foundation flags off "Feeding Widows" programme|url=https://www.vanguardngr.com/2020/08/jennifer-ephraim-foundation-flags-off-feeding-widows-programme/|accessdate=2025-08-19|work=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]|language=en-GB}}</ref> Jennifer Ephraim Foundation meriri Equality na Advocate Foundation of the Year na Nigeria Humanitarian Award and Magazine 2023 yana NGO nke Year na Regal Award 2023.<ref>{{Cite web|author=Nda-Isaiah|first=Solomon|date=2023-12-23|title=More Honours As Jennifer Ephraim Foundation Bags Multiple Awards In 2023|url=https://leadership.ng/more-honours-as-jennifer-ephraim-foundation-bags-multiple-awards-in-2023/|accessdate=2025-08-19|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news|date=2023-12-21|title=Amidst Excitement, Jennifer Ephraim Foundation Unveils Renovated School in Abuja|url=https://www.thisdaylive.com/2023/12/22/amidst-excitement-jennifer-ephraim-foundation-unveils-renovated-school-in-abuja/|accessdate=2025-08-19|work=[[This Day]]|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news|author=Okogba|first=Emmanuel|date=2022-06-17|title=Int'l Day of African Girl Child: Foundation awards scholarship to students|url=https://www.vanguardngr.com/2022/06/intl-day-of-african-girl-child-foundation-awards-scholarship-to-students/|accessdate=2025-08-19|work=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite news|author=Nwafor|date=2019-12-27|title=Ex-Beauty Queen set to unveil "Jennifer Ephraim Foundation"|url=https://www.vanguardngr.com/2019/12/ex-beauty-queen-set-to-unveil-jeniffer-ephraim-foundation/|accessdate=2025-08-19|work=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]|language=en-GB}}</ref> == Ihe nkiri ndị a họọrọ == * ''Ịhụnanya na Enweghị olileanya''<ref name=":2"/> * ''Ndị inyom nke Abụọ'' * ''Odogwu Chọtara Nwunye'' * ''Onye Na-ere Ahịa'' * ''Ịhụnanya Na-edozi'' * ''Ịga Ụzọ Ya'' * ''N'akụkụ m'' * ''Ịchọta Nwunye Zuru Okwe Maka Nna'' * ''Di Dị Mma'' * ''Ọkụ nke Ịhụnanya'' == Ntụaka == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == * Jennifer EphraimnaInstagram * [https://www.youtube.com/watch?v=c_MKUjzMGdI Ịhụnanya na Nchegbu - ụgbọala na-adọkpụ na YouTube] * [https://www.youtube.com/watch?v=iltv90EaGO4 Freaky Bestie - ihe nkiri na YouTube] * [https://www.youtube.com/watch?v=x-ZIdtcWR2g Ndị Ọtụrụ n'Ịhụnanya - ihe nkiri na YouTube] * [https://www.youtube.com/watch?v=SQXjzm8hWPc The Chef's Crush - ihe nkiri na YouTube]  [[Otú:Ndị na-eme ihe nkiri Naijiria narị afọ nke 21]] [[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]] n3kjqwthujpc2gw84wullpfz2doepmg Jana Sakthi 0 73857 728959 598361 2026-09-29T13:49:39Z InternetArchiveBot 11600 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 728959 wikitext text/x-wiki   '''Jana Sakthi''' bụ akụkụ nke Kọmunist Party of India Tamil Nadu State Council. <ref>{{Cite news|author=Kolappan|first=B.|date=2014-03-23|title=Congress party's magazine folds up in Tamil Nadu|language=en-IN|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/news/national/tamil-nadu/congress-partys-magazine-folds-up-in-tamil-nadu/article5820084.ece|accessdate=2021-02-20}}</ref> Onye nchịkọta akụkọ mbụ bụ P. Jeevanandham, ọ malitere na 1938.<ref>{{Cite news|author=Kolappan|first=B.|date=2015-03-15|title=Political parties banking on their own media|language=en-IN|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/news/cities/chennai/political-parties-banking-on-their-own-media/article6994943.ece|accessdate=2021-02-20}}</ref><ref name="Jeeva">{{Cite news|title=Tributes paid to Jeevanandham|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-tamilnadu/tributes-paid-to-jeevanandham/article2813011.ece|work=The Hindu|date=19 January 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20140228225803/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-tamilnadu/tributes-paid-to-jeevanandham/article2813011.ece|archive-date=28 February 2014|access-date=20 March 2026|url-status=dead}}</ref> K. Subbarayan bụ onye nchịkọta akụkọ nke ''Jana Sakthi'' ugbua. <ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-tamilnadu/Bardhan-for-debate-on-judicial-review-order/article14708051.ece|title=Bardhan for debate on judicial review order|date=2007-01-19|work=The Hindu|accessdate=2018-08-15|language=en-IN}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.oneindia.com/2007/01/18/cpi-m-launches-tamil-daily-to-focus-on-peoples-issues-1169191950.html|title=CPI (M) launches Tamil daily, to focus on people's issues|work=oneindia.com|accessdate=2018-08-15|language=en}}</ref> == Edensibia == {{Reflist}} 924txkxuccioxts1zh5q9uoo4ubur61 Nzukọ Ụwa nke Telugu 0 73938 729509 728206 2026-09-30T11:54:04Z InternetArchiveBot 11600 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 729509 wikitext text/x-wiki [[Faịlụ:Stamp_of_India_-_1975_-_Colnect_372792_-_Saraswati_Goddess_of_learning_-_inscription_in_Telugu.jpeg|thumb|World Telugu Conference, Stamp of India - 1975 - Saraswati (Chi nwanyị nke mmụta) - ihe odide na Telugu.]] World Telugu Conference (WTC) bụ ogbako maka ịkwalite asụsụ Telugu. <ref name=":0" /> echiche ha gbasara ịgbasa na ichekwa asụsụ ahụ na ịkwado amụma asụsụ Telugu. == Akụkọ ihe mere eme == E mere WTC mbụ na Hyderabad na 1975. <ref name=":1" /> Minista na-ahụ maka agụmakwụkwọ n'oge ahụ, Mandali Venkata Krishna Rao nyere aka ịmalite ya.<ref name=":2" /> Onye na-agụ egwu bụ M. S. Ramarao mere nke mbụ ya na nrị ahụ. Sankarambadi Sundarachari bịakwara, onye dere ukwe "Maa Telugu Thalliki", na onye na-eme ihe nkiri na-agụ egwu Tanguturi Suryakumari onye si London bịa ịka ukwe ahụ..<ref name=":2" /><ref name=":0">{{Cite web|title=History of the World Telugu Conferences|url=http://www.worldteluguconference.com/en/first-wtc.html|accessdate=23 March 2013|work=World Telugu Conference}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.worldteluguconference.com/en/first-wtc.html "History of the World Telugu Conferences"]. ''World Telugu Conference''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">23 March</span> 2013</span>.</cite></ref> E mere WTC nke abụọ na Kuala Lumpur, Malaysia site na 14–18 Eprel 1981, <ref name=":3" /> na nke atọ na Disemba 1990 na [[Mauritius]]. <ref name=":4" /><ref name=":4" /> E mere nzukọ nkeanọ nke Telugu na Tirupati na Disemba 2012. <ref name=":2">{{Cite web|author=B. Prabhakara Sarma|date=2012-12-06|title=World Telugu Conference: Then and now|url=http://www.thehindu.com/news/cities/Hyderabad/world-telugu-conference-then-and-now/article4167022.ece|accessdate=2013-02-03|work=The Hindu}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFB._Prabhakara_Sarma2012">B. Prabhakara Sarma (6 December 2012). [http://www.thehindu.com/news/cities/Hyderabad/world-telugu-conference-then-and-now/article4167022.ece "World Telugu Conference: Then and now"]. ''The Hindu''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">3 February</span> 2013</span>.</cite></ref> <ref name=":5" /><ref>{{Cite web|author=V|first=Rishi Kumar|date=|title=Tirupathi to host World Telugu Conference|url=http://www.thehindubusinessline.com/news/states/tirupathi-to-host-world-telugu-conference/article4130001.ece|accessdate=2013-02-03|publisher=[[Business Line]]}}</ref> E mere nke ise site na 15 Dsemba 2017 na LB Stadium, Hyderabad, na-eme emume afọ 40 nke World Telugu Conferences. <ref name=":6" /><ref name=":7" /> {| class="wikitable" |+Ndepụta nke nzukọ !Aha gọọmentị !Obodo na-anabata !Mba na-anabata !Afọ !Ihe mgbochi. |- |Nzukọ nke Mbụ nke Ụwa Telugu |Hyderabad |India |1975 |<ref name=":1">{{Cite web|date=2012-12-07|title=World Telugu Conference venue to be shifted|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-12-07/hyderabad/35669667_1_venue-heavy-rains-kiran-kumar-reddy|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130227035622/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-12-07/hyderabad/35669667_1_venue-heavy-rains-kiran-kumar-reddy|archivedate=2013-02-27|accessdate=2013-02-03|work=[[The Times of India]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">. ''[[The Times of India]]''. 7 December 2012. Archived from on 27 February 2013<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">3 February</span> 2013</span>.</cite></ref> |- |Nzukọ nke Abụọ nke Ụwa Telugu |Kuala Lumpur |Malaysia |1981 |<ref name=":3">{{Cite book|title=Holdings: Second World Telugu Conference, Kuala Lumpur, Malaysia, 14-18 April 1981|url=https://catalog.lib.uchicago.edu/vufind/Record/687623|accessdate=2023-03-24|date=7 April 1981|archive-url=https://web.archive.org/web/20230325205422/https://catalog.lib.uchicago.edu/vufind/Record/687623|archive-date=25 March 2023|url-status=dead}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="">. 7 April 1981<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">24 March</span> 2023</span>.</cite><span data-ve-ignore=""> </span><span class="cs1-visible-error citation-comment" data-ve-ignore=""><code class="cs1-code"><nowiki>{{</nowiki>[[Templeeti:Cite book|cite book]]<nowiki>}}</nowiki></code>: </span><span class="cs1-visible-error citation-comment" data-ve-ignore=""><code class="cs1-code">&#x7C;website=</code> ignored ([[Help:CS1 errors#periodical ignored|help]])</span> [[Category:CS1 errors: periodical ignored]]</ref><ref name=":4">{{Cite news|date=2012-08-21|title=World Telugu Conference office inaugurated|language=en-IN|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/news/national/andhra-pradesh/world-telugu-conference-office-inaugurated/article3802234.ece|accessdate=2023-03-24}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="">[https://www.thehindu.com/news/national/andhra-pradesh/world-telugu-conference-office-inaugurated/article3802234.ece "World Telugu Conference office inaugurated"]. ''The Hindu''. 21 August 2012. [[ISSN (identifier)|ISSN]]&nbsp;[https://search.worldcat.org/issn/0971-751X 0971-751X]<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">24 March</span> 2023</span>.</cite></ref> |- |Nzukọ nke 3 nke Ụwa Telugu |Port Louis |Mauritius |1990 |<ref name=":4" /> |- |Nzukọ nke 4 nke Ụwa Telugu |Ọrịa ogbu na nkwonkwo |India |2012 |<ref name=":2"/><ref name=":5">{{Cite web|date=2012-11-26|title='Give wide publicity to World Telugu Conference'|url=http://www.thehindu.com/news/cities/Vijayawada/give-wide-publicity-to-world-telugu-conference/article4136601.ece|accessdate=2013-02-03|work=The Hindu}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[http://www.thehindu.com/news/cities/Vijayawada/give-wide-publicity-to-world-telugu-conference/article4136601.ece "'Give wide publicity to World Telugu Conference'"]. ''The Hindu''. 26 November 2012<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">3 February</span> 2013</span>.</cite></ref> |- |Nzukọ nke ise nke ụwa Telugu |Hyderabad |India |2017 |<ref name=":6">{{Cite news|author=Adivi|first=Sridhar|title=World Telugu Conference 2017 kicks off today; Telangana culture, heritage and literature to get full display|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/hyderabad/world-telugu-conference-2017-kicks-off-today-telangana-culture-heritage-and-literature-to-get-full-display/articleshow/62079535.cms|accessdate=2019-08-22|work=The Times of India|date=15 December 2017|language=en}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFAdivi2017">Adivi, Sridhar (15 December 2017). [https://timesofindia.indiatimes.com/city/hyderabad/world-telugu-conference-2017-kicks-off-today-telangana-culture-heritage-and-literature-to-get-full-display/articleshow/62079535.cms "World Telugu Conference 2017 kicks off today; Telangana culture, heritage and literature to get full display"]. ''The Times of India''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">22 August</span> 2019</span>.</cite></ref><ref name=":7">{{Cite news|author=Vadlamudi|first=Swathi|date=2017-12-19|title=Curtains down on World Telugu Conference|language=en-IN|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/news/cities/Hyderabad/curtains-down-on-world-telugu-conference/article21956808.ece|accessdate=2019-08-22}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFVadlamudi2017">Vadlamudi, Swathi (19 December 2017). [https://www.thehindu.com/news/cities/Hyderabad/curtains-down-on-world-telugu-conference/article21956808.ece "Curtains down on World Telugu Conference"]. ''The Hindu''. [[ISSN (identifier)|ISSN]]&nbsp;[https://search.worldcat.org/issn/0971-751X 0971-751X]<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">22 August</span> 2019</span>.</cite></ref> |- |Nzukọ nke Isii nke Ụwa Telugu |Rajamahendravaram |India |2024 | |} == Edensibia == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == * [http://www.thehindu.com/news/cities/Hyderabad/world-telugu-conference-then-and-now/article4167022.ece World Telugu Conference: N'oge ahụ na ugbu a] * [http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-andhrapradesh/dubai-to-host-telugu-conference/article3160573.ece] p4v8ahz7p385x8i185lxtj1oaj54qzu Marcella Balconi 0 74596 729345 728009 2026-09-30T00:12:48Z InternetArchiveBot 11600 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 729345 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Marcella Balconi''' (8 Febụwarị 1919 - 5 Febụwarụ 1999) bụ onye Itali na-agwọ ọrịa uche, onye otu nnupụisi n'oge Agha Ụwa nke Abụọ na onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke ndị omeiwu. Ọ bụ onye ọsụ ụzọ n'omume nke Nnyocha uche ụmụaka na Ịtali. Balconi debanyere aha na Faculty of Medicine nke Mahadum Pavia ma mara ọrụ ya n'ọdịnihu mgbe ọ na-arụ ọrụ, n'oge ezumike, ya na nna ya bụ dọkịta na ụlọ ọgwụ dị nso. N'afọ 1943, ọ gụsịrị akwụkwọ n'ụlọ akwụkwọ ahụike wee soro dọkịta na dọkịta ụmụaka Pietro Fornara (1897- 1975), onye ọsụ ụzọ n'ọhịa nke ụmụaka na-emetụta uche nakwa onye na-emegide ndị Fascist na onye isi nke òtù nnupụisi na Novara, Ịtali.<ref name=":0">{{Cite web|author=Patuelli|first=Francesca|date=|title=Balconi Marcella, Scienza a due voci|url=http://scienzaa2voci.unibo.it/biografie/1218-balconi-marcella|archiveurl=https://web.archive.org/web/20251212092245/https://scienzaa2voci.unibo.it/biografie/1218-balconi-marcella|archivedate=2025-12-12|accessdate=2020-12-21|work=scienzaa2voci.unibo.it|url-status=dead}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFPatuelli">Patuelli, Francesca. . ''scienzaa2voci.unibo.it''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2020-12-21</span></span>.</cite></ref> N'oge Agha Ụwa nke Abụọ, ọ hapụrụ ọnọdụ ya dị ka onye inyeaka na Institute of Biological Chemistry na Pavia na 1944 iji sonyere ndị na-eguzogide. Ọ ghọrọ onye nyocha ahụike maka nguzogide yana, ya na nwa nwanne ya na onye edemede n'ọdịnihu Maria Elvira Berrini, Balconi sonyeere ndị Nguzogide Ịtali dị ka dọkịta na-arụ ọrụ na Garibaldi Brigades, nke mbụ na Valtellina na Turin. Dị ka akụkụ nke ọrụ ya, e nyere ya ndepụta nke ndị nkịtị Ịtali bụ ndị ndị Nazi gburu. Ndepụta ahụ gụnyekwara foto na ozi gbasara ọnwụ nke "ọtụtụ ndị nọ n'afọ iri na ụma na ụmụaka: n'ọnọdụ ahụ dị egwu, o wepụtara onwe ya ime ihe niile iji zọpụta ụmụaka."[2]. === Onye Nnyocha === Mgbe agha ahụ gasịrị, o nyere aka hazie ọrụ psychiatric nke ụlọ ọgwụ ọrụ ebere na Novara nyere. Balconi jere ozi dị ka osote onye isi nke National Motherhood and Childhood Work (ONMI) site na 1945 ruo 1948 ma hazie mgbalị nyocha dị ka ụlọ akwụkwọ agụmakwụkwọ French na Switzerland ọ hụrụ.[1] N'afọ 1950, ọ tụrụ aro ka a mụọ ọmụmụ ọhụrụ na Ịtali site n'iji nyocha nke L. Verlag Hans Huber Düss mepụtara na Switzerland, bụ nke ndị nchọpụta nyochara ihe osise nke ụmụaka na-egosi mmeghachi omume ha na akụkọ Düss. N'oge ọrụ ya, ọbụlagodi na ngwụcha afọ 1970, Balconi mere ka ndị ọrụ ibe ya ndị Ịtali mara ọrụ nke Nnyocha uche ụmụaka ma jiri ya zụọ ndị ọrụ mmekọrịta mmadụ na ibe ya na ahụike. Ọ ghọkwara usoro nyocha dị mma na Ịtali. N'ime nke a, ọ kwadoro echiche nke onye nchọpụta Poland Esther Bick (1901-1983), ọ nwetakwara nkwado dị ka otu n'ime "ndị na-ebute ụzọ na neuropsychiatry ụmụaka nke Ịtali". <ref name=":0"/> === Onye omeiwu === N'oge ndụ ya niile, Balconi lekwasịrị anya na ndọrọ ndọrọ ọchịchị na Ịtali, na-ede,<blockquote>... site na mbido enwere m nkwenye ndọrọ ndọrọ ọchịchị na nkwenye ahụike. Anọ m na-agbalị mgbe niile ijikọta nkwa abụọ a. Enwere njikọ n'etiti nhọrọ ndọrọ ndọrọ ọchịchị, mmasị na ụfọdụ ọkwa ọha na eze na ọrụ m. <ref name=":0"/></blockquote>A họpụtara ya na kansụl mpaghara na-anọchite anya Òtù Ndị Kọmunist Ịtali (PCI) na 1946. Na 1963, a họpụtara ya na nzuko omeiwu Ịtali, Chamber of Deputies, nọ ọdụ na kọmitii na-ahụ maka ịdị ọcha na ahụike, na-anọchite anya ógbè Turin, Italy. O ji ohere a depụta iwu iji gbanwee usoro ụlọ ọgwụ, bụ nke e debere na 1968 site n'enyemaka nke minista Luigi Mariotti.[1]. N'ime afọ ise ọ nọrọ na Nzukọ Ndị Omeiwu nke Ịtali, o wepụtara ngụkọta nke iwu iri abụọ na abụọ nke ise n'ime ha ghọrọ iwu, gụnyere Iwu 2185 nke 13 Machị 1965, ''Nchebe nke ahụike uche na enyemaka uche.''<ref name=":2">{{Cite web|author=|first=|date=|title=Marcella Balconi / Deputati / Camera dei deputati - Portale storico|url=https://storia.camera.it/deputato/marcella-balconi-19190208|archiveurl=|archivedate=|accessdate=2020-12-22|work=storia.camera.it|language=it}}</ref> === Ndụ onwe onye === A mụrụ ya na 8 Febụwarị 1919 na Romagnano Sesia n'ebe ugwu Ịtali, nwa nwanyị nke dọkịta Giuseppe Balconi.<ref name=":0"/> Although Balconi resigned in 1980 as director of the Child Neuropsychiatry Service of the Novara hospital (Ospedale Maggiore), she remained professionally active until her death on 5 February 1999 at 79 years of age.<ref name=":0"/><ref name=":1">{{Cite journal|author=Mori|first=G. F.|date=1999|title=Marcella Balconi|url=https://www.pep-web.org/document.php?id=rpsa.045.0217a|journal=Rivista di Psicoanalisi|pages=217–222}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFMori1999">Mori, G. F. (1999). [https://www.pep-web.org/document.php?id=rpsa.045.0217a "Marcella Balconi"]. ''Rivista di Psicoanalisi'': <span class="nowrap">217–</span>222.</cite></ref> == Ndị otu == A na-ewere ya dị ka "Onye ọsụ ụzọ nke Child Psychoanalysis na Ịtali", a maara ya nke ọma n'ọhịa ya.<ref>{{Cite web|author=|first=|date=2013-05-15|title=Marcella Balconi|url=http://marcellabalconi.altervista.org/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130515100040/http://marcellabalconi.altervista.org/|archivedate=2013-05-15|accessdate=2020-12-23}}</ref> * Onye guzobere Ngalaba Nlekọta Ọrịa Uche nke Ụmụaka mbụ na Piedmont * Onye guzobere Italian Society of Child Neuropsychiatry (SINPI) * Onye guzobere Italian Society of Psychoanalysis (SIP) * Onye otu nkịtị na onye nkuzi nke World Society of Psychoanalysis == Ọrụ ndị a họọrọ == * M. Balconi, Ụmụaka Difficult, "Abnormal childhood," n. 1, 1953, peeji nke 20-29&nbsp; * M. Balconi, Ihe osise ahụ metụtara akụkọ ifo nke Düss, "Abnormal childhood," n. 3, 1953, pp. 432-480&nbsp; * M. Balconi, ME Berrini, Diagnosis of structure in child psychiatry, "Abnormal childhood," n. 23, 1957 * M. Balconi, ME Berrini, Usoro nhazi ọnụ ọgụgụ. Nkọwa mbụ: njikọ dị n'etiti "ihe odide onwe onye" na ụfọdụ ihe mesological na ihe nketa, n. 23, 1957, "Nwatakịrị na-adịghị mma," n. 23, 1957 * M. Balconi, ME Berrini, Statistical-clinical nnyocha na otu ìgwè nke ụmụaka 1000 kọrọ maka ihe isi ike n'ịgbaso ụlọ akwụkwọ. Akụkụ nke mbụ, "Abnormal childhood," n. 25, 1958, peeji nke 42-89&nbsp; * M. Balconi, ME Berrini, Statistical-clinical nnyocha na otu ìgwè nke ụmụaka 1000 kọrọ maka ihe isi ike n'ịgbaso ụlọ akwụkwọ. Akụkụ nke abụọ, "Abnormal childhood," n. 28, 1958, peeji nke 411-463&nbsp; * M. Balconi, ME Berrini, Statistical-clinical nnyocha na otu ìgwè nke ụmụaka 1000 kọrọ maka ihe isi ike n'ịgbaso ụlọ akwụkwọ. Akụkụ nke atọ, "Abnormal childhood," n. 30, 1959, peeji nke 42-92&nbsp; * M. Balconi, ME Berrini, Statistical-clinical nnyocha na otu ìgwè nke ụmụaka 1000 kọrọ maka ihe isi ike n'ịgbaso ụlọ akwụkwọ. Akụkụ nke Anọ, "Abnormal Childhood," n. 32, 1959, peeji nke 309-333&nbsp; * M. Balconi, ME Berrini, On school maladjustment in the first grade. Akụkụ nke ise. Ihe odide mmechi, "Abnormal childhood," n. 36, 1960, peeji nke 7-42&nbsp; * M. Balconi na G. Del Carlo Giannini, Ahụmahụ ndị dị mkpa na mmepe mmadụ. Nnyocha banyere ihe osise ụmụaka, na Psychology and Personality, nke LM Lorenzetti dezigharịrị, Milan, Franco Angeli, 1995 * M. Balconi, Listening to the child: images, stories, fantasies, na mmekorita nke ME Berrini na F. Fornari, nke R. Dionigi dezigharịrị, Cesena, The old bridge, 1999 == Edensibia == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == * [Ihe e dere n'ala ala peeji] ''M ga-echeta ihe a na-akpọ nascita. Reti di tom da dalia gravidanza alla genitorialità (Rethinking birth. Nkwado netwọk site na ime ruo nne na nna) '' (n'asụsụ Italian). Edizioni Pendragon. peeji nke 11-13. [[ISBN (identifier)|ISBN]] [[Special:BookSources/978-88-8342-360-4|<bdi>978-88-8342-360-4</bdi>]].&nbsp; &nbsp; [[Otú:Pages with unreviewed translations]] lzlfd64wnurje862tp9zvyo5englqh2 Mason Ewing 0 74949 729373 722456 2026-09-30T01:36:10Z InternetArchiveBot 11600 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 729373 wikitext text/x-wiki  {{databox}} '''Mason Cyrille Elong Ewing''' (amụrụ na Eprel 9, 1982){{Tinye edensibịa}}bụ onye mmepụta ihe nkiri nke si France, Cameroon na America. Ọ bu onye nduzi, onye edemede edemede na onye na-emepụta ejiji bi na France na United States. <ref>{{Cite news|author=Spiegel|first=Justine|title=Mason Ewing : le rêve américain|url=https://www.jeuneafrique.com/137735/societe/mason-ewing-le-r-ve-am-ricain/|accessdate=May 3, 2019|work=JeuneAfrique.com|publisher=Jeune Afrique|date=April 11, 2013|language=fr-FR}}</ref> Ewing bu onye kpuru ìsì. <ref>{{Cite web|title=Vox Ladies défile en mode Ewing|url=https://www.youtube.com/watch?v=7mUbUnmYm6U|accessdate=May 3, 2019}}</ref> == Akụkọ ndụ == === Mmalite ndụ === A mụrụ Ewing na Douala, isi obodo akụ na ụba nke [[Kameroon|Cameroon]]{{Tinye edensibịa}} Nna ya, Frederik Ewing, bụ onye ọchụnta ego Amerịka nke nwụrụ na Nọvemba 2010. Mason na nne ya onye Cameroon,<ref>{{Cite news|author=Ziegler|first=Matilda|date=April 30, 2012|title=Feature Writer Alena Roberts – Think a Blind Man Can't Be a Fashion Designer? Think Again|url=http://www.matildaziegler.com/2012/04/30/feature-writer-alena-roberts-think-a-blind-man-cant-be-a-fashion-designer-think-again/|accessdate=May 3, 2019|publisher=Matilda Ziegler Magazine for the Blind|archive-url=https://web.archive.org/web/20200813231937/http://www.matildaziegler.com/2012/04/30/feature-writer-alena-roberts-think-a-blind-man-cant-be-a-fashion-designer-think-again/|archive-date=August 13, 2020|url-status=dead}}</ref> Marie Francesca Elong biri ruo mgbe ọ dị afọ anọ. Nne ya bụ onye nlereanya na onye na-akwa ákwà. O kpaliri ya ma mee ka ọ nwee mmasị n'ihe gbasara ejiji.<ref>{{Cite web|author=Haynes|first=Katelyn|title=Acting in Style – Blindness and Cruelty Don't Deter Fashion Designer and TV Producer Mason Ewing|url=https://actorsentertainment.com/acting-in-style/acting-in-style-blindness-and-cruelty-doesnt-deter-fashion-designer-and-tv-producer-mason-ewing/|work=actorsentertainment.com|date=August 17, 2017|publisher=Actors Entertainment|accessdate=May 3, 2019}}</ref> Ewing nọrọ ọtụtụ oge na ya ka ọ na-akwa ụmụ ya uwe. Nne ya nwụrụ na Machị 1986. Nne nne ya ochie, Élise, lekọtara ya ruo afọ atọ. Na 1989, ọ kwagara mpaghara Paris ebe o bi na nwanne nna ya nwoke na nwanne nne ya nwanyị <ref>{{Cite news|author=Cherfils|first=Mildrade|title=The triumph of a blind clothing designer|url=https://theworld.org/stories/2017/03/10/triumph-blind-clothing-designer|accessdate=May 3, 2019|work=GlobalPost|date=May 30, 2010}}</ref> Lucien na Jeannette Ekwalla, <ref>{{Cite news|author=Rousseau|first=Valentine|title=La leçon de courage du styliste aveugle|url=http://www.leparisien.fr/societe/la-lecon-de-courage-du-styliste-aveugle-15-06-2008-3298567804.php|accessdate=May 3, 2019|date=June 15, 2008|language=fr}}</ref> ebe a na-emegbu ya nke ukwuu n'ihi ụmụaka. <ref>{{Cite news|author=Millot|first=Ondine|title=Enfant battu et perdu dans les défaillances de l'Etat|url=https://www.liberation.fr/france/2001/04/25/enfant-battu-et-perdu-dans-les-defaillances-de-l-etat_362428|accessdate=May 3, 2019|work=Libération.fr|date=April 25, 2001|language=fr}}</ref> Ọ bụghị naanị na a kpọchiri ya n'ime ụlọ ruo afọ asatọ ma tie ya ihe, kamakwa a tụbara ose chili <ref>{{Cite web|title=Mason Ewing JT 13H France 2|url=https://vimeo.com/171044963|publisher=Mason Ewing Corp|accessdate=May 3, 2019|language=fr-FR|date=June 16, 2016}}</ref> n'anya ya ruo ọtụtụ afọ. Na 1993, ọ na-agba ọsọ mgbe niile ịchọ enyemaka n'aka ndị uwe ojii na ndị ọkaikpe, na-arịọ ka a chụpụ ya n'aka nwanne nna ya nwoke na nwanne nne ya nwanyị. <ref>{{Cite news|author=Pool|first=Bob|title=Blind fashion designer aims to make TV shows|url=https://www.latimes.com/local/la-xpm-2012-apr-22-la-me-blind-designer-20120423-story.html|accessdate=May 2, 2019|work=Los Angeles Times|date=April 22, 2012}}</ref> === Ọrụ === N'akụkụ ọrụ ejiji ya, Ewing na-arụ ọrụ na ọrụ ihe nkiri na France na US. O mepụtara usoro ụmụaka The Adventures of Madison na-egosipụta Baby Madison na usoro ''Mickey Boom''. N'afọ 2011, ọ kwagara America ka ọ bụrụ onye na-emepụta ihe nkiri. Ụlọ ọrụ ya, Mason Ewing Corporation, na Los Angeles nwere ọrụ dị iche iche na mmepụta ihe nkiri na TV. O dere usoro telivishọn ''Eryna Bella'' <ref>{{Cite news|author=Starr|first=Terrell Jermaine|title=Blind, African-Born French Designer Hopes To Make It Big in Hollywood|url=https://newsone.com/2017953/ewing-mason-blind-french-designer/|accessdate=May 3, 2019|publisher=NewsOne|date=August 27, 2012}}</ref> ma mepụta Descry, ihe nkiri dị mkpirikpi. <ref>{{Cite news|author=Ounane|first=Naïma|title=Le talentueux Mason Ewing matérialise l'improbable|url=http://archives.oeildafrique.com/le-talentueux-mason-ewing-materialise-limprobable/|accessdate=May 3, 2019|publisher=Oeil d'Afrique|date=September 28, 2015|language=fr-FR|archive-date=May 3, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190503073444/http://archives.oeildafrique.com/le-talentueux-mason-ewing-materialise-limprobable/|url-status=dead}}</ref> Malite n'ọnwa Eprel afọ 2015, e hibere ụlọ ọrụ enyemaka ya bu Les Entreprises Ewing, nke Mason Ewing Corporation dị na Clichy, France.<ref>{{Cite web|title=Mason Ewing Corporation|url=https://www.unifrance.org/annuaires/societe/357138/mason-ewing-corporation|work=UniFrance|publisher=unifrance.org|accessdate=May 3, 2019|language=fr-FR}}</ref> Ọ bụ onye otu ọrụ mmepụta nke France UPC . <ref>{{Cite web|title=Mason EWING|url=https://www.producteurscinema.fr/author/LCELONG/|work=UPC : Union des Producteurs de Cinéma|accessdate=May 3, 2019|language=fr-FR}}</ref> Mgbe o biri na Los Angeles ruo afọ ole na ole, ọ laghachiri France iji lekwasị anya n'ọrụ ya na ''Mickey Boom'', nke ụlọ ọrụ French na nke mba ụwa kwadoro.<ref>{{Cite news|title=Creil : Mason Ewing, styliste aveugle prépare une série télévisée|url=http://www.leparisien.fr/orry-la-ville-60560/creil-mason-ewing-styliste-aveugle-prepare-une-serie-televisee-22-05-2015-4793955.php|accessdate=May 3, 2019|work=Le Parisien|date=May 22, 2015|language=fr-FR}}</ref> N'afọ 2019, Ewing mepụtara ihe nkiri na-atọ ọchị ịhụnanya Love in Yaoundé . <ref>{{Cite news|author=Mbohou|first=Azize|title=Mason Cyrille Elong Ewing: styliste sans complexes|url=https://cameroon-tribune.cm/article.html/1800/fr.html/mason-cyrille-elong-ewing-styliste-sans-complexes|accessdate=May 3, 2019|work=Cameroon Tribune|date=October 20, 2016|language=fr}}</ref><ref>{{Cite news|author=Arlot|first=Alexandre|title=Meaux : le styliste aveugle a tourné " Coup de foudre à Yaoundé "|url=http://www.leparisien.fr/seine-et-marne-77/meaux-le-styliste-aveugle-a-tourne-coup-de-foudre-a-yaounde-18-03-2019-8034279.php|accessdate=May 3, 2019|work=Le Parisien|date=March 18, 2019|language=fr-FR}}</ref> === Okwu Iwu === Na Maachị 2025, Le Parisien kọrọ na ọtụtụ ụmụ okorobịa chọrọ iso ya rụọ ọrụ boro Ewing ebubo mpụ mmekọahụ site na 2009. Nnyocha mbụ nke ndị uwe ojii na Meaux meghere na June 2025. Ewing gọnahụrụ ebubo ndị ahụ <ref>{{Cite news|author=D'Ancona|first=Laurent|title="J'étais sous emprise" : Fabio, l'Aubagnais qui accuse de viol le producteur et styliste Mason Ewing|url=https://www.laprovence.com/article/faits-divers-justice/1008478940478414/exclusif-jetais-sous-emprise-fabio-laubagnais-qui-accuse-de-viol-le-producteur-et-styliste-mason-ewing|work=La Provence|date=17 April 2025}}</ref><ref>{{Cite news|author=Perrini|first=Alexandra|title=Un réalisateur franco-camerounais visé par plusieurs plaintes pour viol et agression sexuelle|url=https://www.lefigaro.fr/faits-divers/un-realisateur-franco-camerounais-vise-par-plusieurs-plaintes-pour-viol-et-agression-sexuelle-20250505|work=Le Figaro|date=5 May 2025}}</ref><ref>{{Cite news|author=Fernandez|first=Elisa|title="J'étais pétrifié": le témoignage de victimes présumées de l'artiste Mason Ewing, visé par 13 plaintes pour viols et agressions sexuelles|url=https://www.bfmtv.com/police-justice/j-etais-petrifie-le-temoignage-de-victimes-presumees-de-l-artiste-mason-ewing-vise-par-13-plaintes-pour-viols-et-agressions-sexuelles_AN-202506200038.html|work=BFM TV|date=20 June 2025}}</ref><ref>{{Cite news|author=Boutry|first=Timothée|title=« Un système de prédation rodé » : l'artiste Mason Ewing visé par des plaintes pour viols et agressions sexuelles|url=https://www.leparisien.fr/faits-divers/un-systeme-de-predation-rode-lartiste-mason-ewing-vise-par-des-plaintes-pour-viols-et-agressions-sexuelles-18-03-2025-QQRMDTFRS5FNNHLEI6ONR54VII.php|work=Le Parisien|date=18 March 2025}}</ref> == Ihe nrite == N'afọ 2018, Afrimpact Magazine nyere Ewing ihe nrite nke A.I.M. Award na [[Pensílvéníyạ|Pennsylvania]] maka ọrụ obodo ya. {{Tinye edensibịa}} Ruo ọtụtụ afọ ọ kwadoro Association for the Blind and Visually Impaired na Le Comité Contre l'Esclavage Moderne.<ref>{{Cite news|author=de Royer|first=Solenn|title=Cyril, enfant battu et négligé par l'administration|url=https://www.la-croix.com/Archives/2001-04-28/Cyril-enfant-battu-et-neglige-par-l-administration-_NP_-2001-04-28-132081|accessdate=May 3, 2019|work=La Croix|date=April 28, 2001|language=fr-FR}}</ref> Ọ bụkwa onye nnọchi anya Humanity & Inclusion NGO na Le Refuge association maka ndị ntorobịa LGBTQ+ nọ n'ihe ize ndụ.<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;</sup>{{Tinye edensibịa}}Odeakwụkwọ nke steeti maka nchekwa ụmụaka, Adrien Taquet na-akwado ya<ref>{{Cite web|author=Taquet|first=Adrien|title=Agenda d'Adrien Taquet (Semaine du 25 mars) – j+3|url=https://toute-la.veille-acteurs-sante.fr/118667/agenda-dadrien-taquet-semaine-du-25-mars-j3/|work=toute-la.veille-acteurs-sante.fr|date=March 25, 2019|publisher=La Veille des Acteurs de la Santé|accessdate=May 3, 2019|language=fr-FR}}</ref>   == Ihe nkiri gasi == === Ihe nkiri === * ''Love in Yaounde'' (a na-eme atụmatụ iwepụta ya na 2019) === Ihe nkiri dị mkpirikpi === * 2011: ''Descry'' * 2017: ''Névroses'' * 2017: ''Comme Les Autres'' * 2017: ''Le Plus Beau Cadeau de ma Mère'' == Edensibia == {{Reflist}} [[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]] [[Otú:Pages with unreviewed translations]] rwfb2lyckgod776xxi12xjnnc2bu4qo Nri Agbane 0 75298 729492 728185 2026-09-30T10:53:18Z InternetArchiveBot 11600 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 729492 wikitext text/x-wiki [[Faịlụ:Candy Augustine with Chittagong Abahani in 2022.jpg|thumb|Candy Augustine Agbane]] '''Candy Augustine Agbane''' (amụrụ na 22 Disemba 1996) bụ onye Naijiria na-agba bọọlụ nke ikpeazụ gbara bọọlụ dị ka onye na-agba ọsọ maka klọb Bangladesh Premier League Chittagong Abahani . <ref>{{Cite web|url=https://www.gundemkibris.com/spor/ktff-disiplin-kurulu-toplandi-h334816.html|title=KTFF Disiplin Kurulu toplandı|first=Gündem Kıbrıs|author=Gazetesi|work=gundemkibris.com|language=tr|accessdate=2 April 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20220318045645/https://www.gundemkibris.com/spor/ktff-disiplin-kurulu-toplandi-h334816.html|archive-date=18 March 2022|url-status=dead}}</ref> == Ọrụ klọb == Ọ malitere ọrụ ya na [[Ikorodu United F.C.]] na Nigeria Premier League . <ref>{{Cite news|url=https://www.pmnewsnigeria.com/2016/02/21/champions-enyimba-lose-4-away-wins-herald-league-season-openers/|title=Champions Enyimba lose, 4 away wins herald league season openers|accessdate=24 March 2020|work=[[P.M. News]]}}</ref> N'ọnwa Ọgọstụ 2016, Agbane sonyeere klọb Süper Lig Yenicami Ağdelen na nkwekọrịta afọ abụọ. === Lefke TSK na MŠK Tesla Stropkov === Ọ sonyeere Lefke TSK na Septemba 2017.<ref>{{Cite web|url=http://www.ktff.org/BilgiBankasi/FutbolcuDetayi/17191|title=CANDY AGBANE|publisher=ktff.org|accessdate=24 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20190908183041/http://www.ktff.org/BilgiBankasi/FutbolcuDetayi/17191|archive-date=8 September 2019|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.sporyeni.com/disiplin-kurulu-kararlari-7786h.htm|title=Disiplin kurulu Kararlari|date=29 November 2018|publisher=sporyeni.com|accessdate=24 March 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.halkinsesikibris.com/futbol/yabanci-futbolcular-kesinlesti-h84384.html|title=Yabancı futbolcular, kesinleşti|date=4 October 2017|publisher=halkinsesikibris.com|accessdate=24 March 2020}}</ref> Mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ nke ọma, ọ sonyeere klọb Northern Cyprus na nkwekọrịta na-adịgide adịgide.<ref>{{Cite web|url=http://www.haberatorkibris.com/yesilovaya-rekor-ceza-14935h.htm|title=Yeşilova'ya rekor ceza|date=7 March 2018|publisher=haberatorkibris.com|accessdate=24 March 2020}}</ref> Na 3 Machị 2019, Agbane bịanyere aka na Slovak 3. Otu egwuregwu Liga Stropkov na mbido 2019-2020.<ref>{{Cite web|url=https://futbalnet.sk/member/1416895/|title=CANDY AUGUSTINE AGBAN|publisher=futbalnet.sk|accessdate=24 March 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://msk-tesla-stropkov.futbalnet.sk/tim/33980/hraci/|title=MŠK TESLA STROPKOV (MUŽI)|publisher=futbalnet.sk|accessdate=24 March 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://mskteslastropkov.sk/report-bardejovska-nova-ves-vs-msk-stropkov/|title=REPORT: ŠK MILENIUM 2000 Bardejovská Nová Ves vs. MŠK Stropkov|publisher=mskteslastropkov.sk|accessdate=24 March 2020|archivedate=24 March 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200324195626/http://mskteslastropkov.sk/report-bardejovska-nova-ves-vs-msk-stropkov/}}</ref> Mgbe otu oge gachara na Slovakia, ọ laghachiri na Lefke TSK na Jenụwarị 2020. === Chittagong Abahani === Mgbe ya na Mesarya SK nwechara obere oge, Candy bịanyere aka na klọb Premier League nke Bangladesh Chittagong Abahani na mbufe etiti oge na Eprel 2022. Ọ bụ ụlọ ọgbakọ Eshia mbụ ya. O meriri ihe mgbaru ọsọ anọ ma nye aka anọ n'ime egwuregwu iri maka ụlọ ọgbakọ ahụ na oge mbụ ya. Ọ gbara otu ugboro wee nye otu enyemaka na egwuregwu ikpeazụ nke oge. N'August 2022, Candy bịanyere aka na Ctg Abahani nkwekọrịta maka oge 2022-23. Otú ọ dị, ọ gbaghị ihe mgbaru ọsọ na oge na-esote wee hapụ ụlọ ọrụ ahụ mgbe ọ merụrụ ahụ ogologo oge na etiti oge. == Edensibia == {{Reflist}} == Njikọ mpụga == * Profile, futbalnet.sk (n'asụsụ Slovak) * [https://web.archive.org/web/20190908183041/http://www.ktff.org/BilgiBankasi/FutbolcuDetayi/17191 Profaịlụ], ktff.org * Candy Augustine Agbanen'okporo ụzọ bọọlụ [[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]] sewcir4qdtbt9afkulvk322yzws6tu2 Marie Wilson (onye na-ese ihe) 0 76441 729359 653817 2026-09-30T00:48:26Z InternetArchiveBot 11600 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 729359 wikitext text/x-wiki   {{Short description|Surrealist painter (1922–2017)}} '''Marie Wilson''' (1922-2017) bụ onye America na-ese ihe osise.<ref name="SFC">{{Cite news|author=Bravo|first=Tony|title=Marie Wilson’s first San Francisco solo show in 40 years reclaims a surrealist pioneer|url=https://www.sfchronicle.com/entertainment/arts-exhibits/article/marie-wilson-san-francisco-21945603.php|accessdate=5 March 2026|date=4 March 2026}}<cite class="citation news cs1 cs1-prop-long-vol" data-ve-ignore="" id="CITEREFBravo2026">Bravo, Tony (4 March 2026). [https://www.sfchronicle.com/entertainment/arts-exhibits/article/marie-wilson-san-francisco-21945603.php "Marie Wilson's first San Francisco solo show in 40 years reclaims a surrealist pioneer"]. Vol.&nbsp;San Francisco Chronicle<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">5 March</span> 2026</span>.</cite> [[Category:CS1: long volume value]]</ref> Wilson rụrụ ọrụ n'ụdị surrealism, na-emepụta ihe osise na mmanụ, lithographs, eserese na ceramics.<ref name="GWN-estate"/> == Mbido ndụ na agụmakwụkwọ == A mụrụ Wilson na 1922 na Cedarville, California . <ref name="DSF">{{Cite web|title=Opening Reception for Marie Wilson|url=https://downtownsf.org/do/opening-reception-for-marie-wilson-a-poet-of-forms-and-colors|work=Downtown San Francisco|accessdate=5 March 2026}}</ref><ref name="SFC"/> Ọ gara akwụkwọ na '''Mills College''' dị na mpaghara '''San Francisco Bay Area''', ebe o nwetara akara mmụta '''Bachelor of Fine Arts (BFA)''' n’afọ 1944. Mgbe ahụ, ọ gara n’ihu ịmụ akwụkwọ nke ogo dị elu na '''Mahadum California, Berkeley''', ma nweta akara mmụta '''Master of Fine Arts (MFA)''' n’afọ 1948.. <ref name="GWN-estate"/> N'afọ 1950, Wilson zutere onye America na-ese ihe Gordon Onslow Ford na onye Turkey na-ese egwu Jean Varda na Sausalito, California . <ref name="GWN-estate"/><ref name="SFAW">{{Cite news|title=Gallery Wendy Norris|url=https://sfartweek.com/gallery-wendi-norris/|accessdate=5 March 2026|publisher=San Francisco Art Week|archive-url=https://web.archive.org/web/20250118182539/https://sfartweek.com/gallery-wendi-norris/|archive-date=18 January 2025|url-status=dead}}</ref> Site na mmekọrịta ọkachamara ndị a, ọ malitere itinye aka na [[Dynaton]] movement na ndị ụbụrụ na-aghọ nkọ.<ref name="GWN-estate" /> N'afọ 1952, Wilson kwagara Paris ebe André Breton haziri ọrụ ya n'ihe ngosi. Ihe osise ndị ahụ nwere mmetụta nke ọdịbendị ụmụ amaala nke Amerịka, ime mmụọ, na anwansi.<ref name="SFC"/><ref name="RR">{{Cite web|author=Caples|first=Garrett|title=Marie Wilson, A Poet of Colors and Forms, Gallery Wendi Norris|url=https://www.roborantreview.com/reviews/marie-wilson-a-poet-of-colors-and-forms-gallery-wendi-norris|work=Roborant Review|accessdate=5 March 2026}}</ref> IIhe osise Wilson ndị dị n’etiti ihe osise na-anọchite anya ihe n’eziokwu na ihe osise na-adịghị anọchite anya ihe n’eziokwu (semi-abstract) jikọtara akụkụ nhazi jiometrik na nke biomọfik (ụdị sitere n’akụkụ ndụ na okike). Nhazi nke ọrụ ya ndị o mepụtara n’oge ikpeazụ nke ndụ ya nwere nnukwu nhata n’akụkụ abụọ (symmetry). A kọwawo ọrụ ya dịka nke nwere “asụsụ nka dị elu nke ime mmụọ nke pụrụ iche bụrụ nke ya naanị: njikọ uri, nka dị elu, na nkwekọrịta zuru oke n’etiti ihe dị nsọ na ihe na-adị ka nrọ ma ọ bụ ihe karịrị nkịtị.”.<ref name="GWN-estate">{{Cite web|title=Now representing the estate of Marie Wilson|url=https://gallerywendinorris.com/news/164-now-representing-the-estate-of-marie-wilson/|work=Gallery Wendi Norris|accessdate=5 March 2026}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://gallerywendinorris.com/news/164-now-representing-the-estate-of-marie-wilson/ "Now representing the estate of Marie Wilson"]. ''Gallery Wendi Norris''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">5 March</span> 2026</span>.</cite></ref> Ọ malitere inwe mmasị na Zen Buddha na Hinduism yana akụkọ ifo nke ọdịbendị pre-Columbian.<ref name="GWN-estate" /> Onye na-ede uri bụ Lawrence Ferlinghetti haziri ngosi nka nke naanị ọrụ Marie Wilson n’afọ 1984, nke a kpọrọ ''Apparitions: The Mythical World of Marie Wilson'' (“Mkpughe: Ụwa Akụkọ Ife nke Marie Wilson”).. <ref name="GWN-estate"/> N'afọ 2024-2025, a gụnyere ọrụ ya na ngosi Vital Signs na Museum of Modern Art . <ref name="MoMA">{{Cite web|title=Marie Wilson American, 1922–2017|url=https://www.moma.org/artists/128854-marie-wilson|work=Museum of Modern Art|accessdate=5 March 2026}}</ref> N’afọ 2026, e gosipụtara ọrụ Wilson n’otu ngosi nka nke ya naanị na San Francisco. O ruo afọ iri anọ kemgbe o mechara nwee otu ngosi nka nke ya naanị.. <ref name="SFC"/><ref name="WNG">{{Cite web|title=Marie Wilson: A Poet of Forms and Colors|url=https://gallerywendinorris.com/exhibitions/110-marie-wilson-a-poet-of-forms-and/|work=Wendy Norris Gallery|accessdate=5 March 2026}}</ref> Akwụkwọ ahụ, The Occult, in Modernist Art, Literature, and Cinema gụnyere otu isi na ọrụ Wilson.<ref name="Book">{{Cite book|author=Verentinou|first=Victoria|title=in Modernist Art, Literature, and Cinema (DOI:10.1007/978-3-319-76499-3_8|date=2018|publisher=Springer|pages=163–191|url=https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-319-76499-3_8|accessdate=5 March 2026}}</ref> == Ndụ onwe onye == Wilson zutere onye Gris na-ede uri, Nanos Valaoritis N’afọ 1954, ọ zutere onye odeakwụkwọ na onye na-ede uri Greek, '''Nanos Valaoritis''', onye mere ka ọ mara '''André Breton'''. Ha abụọ rụkọrọ ọrụ ọnụ n’ọrụ akwụkwọ n’afọ 1958 a kpọrọ ''Terre de Diamant'' (“Ala Diamond”), nke gụnyere lithograph 16 nke Wilson sere, ndị nwere ụkpụrụ '''mandala''', tinyere uri 16 nke Valaoritis dere dịka nzaghachi ya nye ihe oyiyi ndị ahụ. Ha lụrụ di na nwunye n’afọ 1960 ma kwaga '''Greece'''. Di na nwunye ahụ mụrụ ụmụ atọ, ma n’afọ 1968 ha kwagara... Oakland, California.<ref name="GWN-estate"/> == Ọnwụ na ihe nketa == Wilson nwụrụ na 2017 na Athens, Gris.<ref name="GWN-estate"/><ref name="AV (in Greek)">{{Cite news|title=Marie Wilson - Βαλαωρίτη, 1922 - 2017 (in Greek)|url=https://www.athensvoice.gr/politismos/377428/marie-wilson-valaoriti-1922-2017/|accessdate=5 March 2026|publisher=Athens Voice}}</ref> A na-echekwa ụfọdụ n’ime akwụkwọ Wilson, ihe odide ya (manuscripts), ọrụ nka ya, na ihe ndị ọzọ metụtara ndụ na ọrụ ya (ephemera) n’ụlọ nchekwa akwụkwọ na nchịkọta nke André Breton..<ref name="AB">{{Cite web|title=Marie Wilson|url=https://www.andrebreton.fr/en/person/12415|work=André Breton|accessdate=5 March 2026}}</ref> == Ihe odide == {{Reflist}}{{Authority control}} [[Otú:Articles with hCards]] [[Otú:Pages with unreviewed translations]] 1m8jd8962wzfsx6i0kqwqf3do3qi1un Ndị Pashtun 0 76998 729408 728129 2026-09-30T07:48:42Z InternetArchiveBot 11600 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 729408 wikitext text/x-wiki  <templatestyles src="Template:Template for discussion/styles.css" /> [[Faịlụ:Pashtun people.jpg|thumb|Ndi Pashtum ]] <templatestyles src="Reflist/styles.css" />  Pashtuns<sup class="mw-ref reference" cx-link="" data-linkid="7" href="./Afghanistan" rel="mw:WikiLink" title="Afghanistan">Afghanistan, Western Pakistan, and elsewhere, most of whom are Muslim in religion [C17: from Hindi]|access-date=1 January 2012}}<nowiki></ref></nowiki><nowiki><ref name=\"Fürer-Haimendorf-1985\">{{cite book|last=von Fürer-Haimendorf|first=Christoph|author-link=Christoph von Fürer-Haimendorf|title=Tribal populations and cultures of the Indian subcontinent|url=https://books.google.com/books?id=aRSOnRfPAq0C&pg=PA126|series=Handbuch der Orientalistik/2,7|year=1985|publisher=[[E. J. Brill]]|location=Leiden|isbn=90-04-07120-2|page=126|oclc=240120731|access-date=22 July 2019}}</ref></nowiki>}}"}},"i":0}}]}" data-ve-no-generated-contents="true" id="cite_ref-34" rel="dc:references" typeof="mw:Transclusion mw:Extension/ref">[./Pashtuns#cite_note-34 <span class="mw-reflink-text"><span class="cite-bracket">[</span>g<span class="cite-bracket"><nowiki>]</nowiki></span></span>]</sup> bụ Agbụrụ Iran nke bi na ndịda na ọwụwa anyanwụ Afghanistan na ugwu ọdịda anyanwụ Pakistan. <ref name="Caldwell2011">{{Cite book|author=Dan Caldwell|url=https://books.google.com/books?id=wSvp3VTGRecC&pg=PA36|title=Vortex of Conflict: U.S. Policy Toward Afghanistan, Pakistan, and Iraq|date=17 February 2011|publisher=Stanford University Press|isbn=978-0-8047-7666-0|quote=A majority of Pashtuns live south of the Hindu Kush (the 500-mile mountain range that covers northwestern Pakistan to central and eastern Pakistan) and with some Persian-speaking ethnic groups.}}</ref> A na-akpọ ha '''Ndị Afghanistan''' n'akụkọ ihe mere eme ọbụna n'ime afọ ndị 1970, ọ bụ ezie na iwu nke 1923 malitere iji 'Afghans' dị ka aha mmụọ ọjọọ maka ụmụ amaala niile nke Alaeze ahụ, n'agbanyeghị agbụrụ ha, iji mepụta njirimara mba Afghanistan.[h]<ref>{{Cite web|url=http://www.iranicaonline.org/articles/constitutional-history-of-afghanistan|title=Constitutional History of Afghanistan|publisher=[[Encyclopædia Iranica]]|accessdate=2010-12-08}}</ref><ref name="AO-1923">{{Cite web|url=http://www.afghan-web.com/history/const/const1923.html|title=Constitution of Afghanistan (1923)|publisher=Afghanistan Online|accessdate=2010-12-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150226102808/http://www.afghan-web.com/history/const/const1923.html|archivedate=2015-02-26}}</ref><ref>{{Cite web|title=Constitution of the Kingdom of Afghanistan – Wikisource, the free online library|url=https://en.wikisource.org/wiki/Constitution_of_the_Kingdom_of_Afghanistan|accessdate=29 March 2024|work=en.wikisource.org|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|author=Tyler|first=John A.|url=https://books.google.com/books?id=9_hLEAAAQBAJ&dq=term+afghan+other+ethnic+groups&pg=PT110|title=Afghanistan Graveyard of Empires: Why the Most Powerful Armies of Their Time Found Only Defeat or Shame in This Land of Endless Wars|date=10 October 2021|publisher=Aries Consolidated LLC|isbn=978-1-387-68356-7|language=en|quote=The largest ethnic group in Afghanistan is that of Pashtuns, who were historically known as the Afghans. The term Afghan is now intended to indicate people of other ethnic groups as well.}}</ref> Ndị Pashtun na-asụ Asụsụ Pashto, nke sitere na alaka Eastern Iran nke Ezinụlọ asụsụ Iran. A na-asụ asụsụ Wanetsi karịsịa n'etiti ndị Pashtun nke Agbụrụ Tareen na Pakistan, na Ormuri n'etiti ụmụ Ormur na ndị Wazir Pashtuns. Tụkwasị na nke a, Dari na-eje ozi dị ka asụsụ nke abụọ nke ndị Pashtun na [[Afghanistan]], <ref>{{Cite news|author=Bodetti|first=Austin|title=What will happen to Afghanistan's national languages?|url=https://english.alaraby.co.uk/english/indepth/2019/7/11/what-will-happen-to-afghanistans-national-languages|work=The New Arab|date=11 July 2019|archive-date=14 April 2021|access-date=26 June 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20210414230310/https://english.alaraby.co.uk/english/indepth/2019/7/11/what-will-happen-to-afghanistans-national-languages|url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite book|author=Chiovenda|first=Andrea|title=Crafting Masculine Selves: Culture, War, and Psychodynamics in Afghanistan|date=12 November 2019|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-007355-8|language=en|quote=Niamatullah knew Persian very well, as all the educated Pashtuns generally do in Afghanistan}}</ref> ebe ndị nọ na Pakistan na-asụ Urdu na [[Asụsụ Bekee|Bekee]]. <sup class="mw-ref reference" cx-link="" data-linkid="30" href="./Hindi" rel="mw:WikiLink" title="Hindi">Hindi- and Urdu-language media, especially Bollywood films and songs, and being educated in Urdu-language schools, both of which contributed to the decline of Dari, even among urban Pashtuns.<nowiki>&</nowiki>quot;},<nowiki>&</nowiki>quot;archive-date<nowiki>&</nowiki>quot;:{<nowiki>&</nowiki>quot;wt<nowiki>&</nowiki>quot;:<nowiki>&</nowiki>quot;14 March 2018<nowiki>&</nowiki>quot;},<nowiki>&</nowiki>quot;archive-url<nowiki>&</nowiki>quot;:{<nowiki>&</nowiki>quot;wt<nowiki>&</nowiki>quot;:<nowiki>&</nowiki>quot;<nowiki>https://web.archive.org/web/20180314042412/http://media.nationalgeographic.org/assets/file/asia_8.pdf&amp;quot;},&amp;quot;url-status&amp;quot;:{&amp;quot;wt&amp;quot;:&amp;quot;dead&amp;quot;}},&amp;quot;i&amp;quot;:0}}</nowiki>]}\" data-ve-no-generated-contents=\"true\" id=\"mwDAY\"><nowiki>&</nowiki>nbsp;<nowiki></span></nowiki><nowiki><cite about=\"#mwt145\" class=\"citation web cs1\" id=\"CITEREFHakala2012\" data-ve-ignore=\"\">Hakala, Walter N. (2012). </cite></nowiki>"}}" id="cite_ref-2012Hakala_27-1" rel="dc:references" typeof="mw:Extension/ref">[./Pashtuns#cite_note-2012Hakala-27 <span class="mw-reflink-text"><span class="cite-bracket">[</span>3<span class="cite-bracket"><nowiki>]</nowiki></span></span>]</sup><ref>{{Cite journal|author=Saddiqa|first=Ayesha|title=The Role of Pashto (as L1) and Urdu (as L2) in English Language Learning|journal=Linguistics and Literature Review|date=2018|volume=4|issue=1|pages=1–17|doi=10.29145/2018/llr/040101|url=https://www.researchgate.net/publication/326269319|issn=2221-6510}}</ref> Na [[Ndia|India]], ihe ka ọtụtụ n'ime ndị sitere na Pashtun enweghị ike ikwu Pashto ma na-asụ Hindi na asụsụ mpaghara ndị ọzọ, ebe ndị nọ na Iran na-asị Southern Pashto, na Persian dị ka asụsụ nke abụọ.<ref>{{Cite journal|date=1877|title=Hindu Society and English Rule|journal=[[The Westminster Review]]|language=English|volume=108|issue=213–214}}</ref><ref name="Green2017">{{Cite book|author=Green|first=Nile|title=Afghanistan's Islam: From Conversion to the Taliban|date=2017|publisher=[[University of California Press]]|isbn=978-0-520-29413-4|language=English|quote=Many of the communities of ethnic Pashtuns (known as Pathans in India) that had emerged in India over the previous centuries lived peaceably among their Hindu neighbors. Most of these Indo-Afghans lost the ability to speak Pashto and instead spoke Hindi and Punjabi.}}</ref><ref name="Krishnamurthy2013">{{Cite web|url=http://www.gatewayhouse.in/kabul-diary-discovering-the-indian-connection/|title=Kabul Diary: Discovering the Indian connection|author=Krishnamurthy|first=Rajeshwari|date=28 June 2013|publisher=Gateway House: Indian Council on Global Relations|language=en|accessdate=13 March 2018|quote=Most Afghans in Kabul understand and/or speak Hindi, thanks to the popularity of Indian cinema in the country.}}</ref> Ndị Pashtuns mejupụtara agbụrụ kachasị ukwuu n'ụwa, nke nwere nde mmadụ 60-70, na n'etiti agbụrụ 350-400, tinyere agbụrụ ndị ọzọ. E nwere echiche dịgasị iche iche maka mmalite maka ndị mmadụ.<ref>{{Cite web|url=http://www.ag-afghanistan.de/files/glatzer/tribal_system.pdf|title=The Pashtun Tribal System|author=Glatzer|first=Bernt|date=2002|publisher=Concept Publishers|accessdate=25 January 2015|archivedate=16 August 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210816190736/http://www.ag-afghanistan.de/files/glatzer/tribal_system.pdf}}</ref><ref name="Romano1">{{Cite book|title=A Historical Atlas of Afghanistan|author=Romano|first=Amy|year=2003|publisher=The Rosen Publishing Group|isbn=0-8239-3863-8|url=https://archive.org/details/historicalatlaso0000roma|accessdate=17 October 2010}}</ref><ref name="Jamestown">{{Cite web|url=http://www.jamestown.org/programs/gta/single/?tx_ttnews%5Btt_news%5D=891&tx_ttnews%5BbackPid%5D=181&no_cache=1|title=Profiles of Pakistan's Seven Tribal Agencies|author=Syed Saleem Shahzad|date=20 October 2006|accessdate=22 April 2010}}</ref><ref name="NatGeo">{{Cite web|url=http://ngm.nationalgeographic.com/ngm/0311/feature2/images/mp_download.2.pdf|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080227220328/http://ngm.nationalgeographic.com/ngm/0311/feature2/images/mp_download.2.pdf|archivedate=27 February 2008|title=Ethnic map of Afghanistan|publisher=[[National Geographic Society]]|work=Thomas Gouttierre, Center For Afghanistan Studies, [[University of Nebraska at Omaha]]; Matthew S. Baker, [[Stratfor]]|year=2003|accessdate=24 October 2010}}</ref><ref name="Ethnologue-Pashto1993">{{Cite web|url=http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=pbt|title=Ethnologue report for Southern Pashto: Iran (1993)|publisher=[[Ethnologue]]: Languages of the World|work=[[SIL International]]|accessdate=18 February 2016}}</ref><ref name="ThoughtCo">{{Cite web|title=Who Are the Pashtun People of Afghanistan and Pakistan?|url=https://www.thoughtco.com/who-are-the-pashtun-195409|accessdate=14 August 2022|work=ThoughtCo|language=en}}</ref> N'afọ 2021, Shahid Javed Burki mere atụmatụ na ọnụ ọgụgụ ndị Pashtun dị n'agbata nde 60 na nde 70, na nde 15 na Afghanistan. Ndị ọzọ na-anabata ọnụ ọgụgụ nde 15 gụnyere onye nkuzi Britain bụ Tim Willasey-Wilsey yana Abubakar Siddique, onye nta akụkọ na-ahụ maka ihe gbasara Afghanistan. A na-arụ ụka na ọnụ ọgụgụ a n'ihi na enweghi ọnụ ọgụgụ gọọmentị na Afghanistan kemgbe 1979 n'ihi Esemokwu na-aga n'ihu n'ebe ahụ.<ref>{{Cite web|title=Hybrid Census to Generate Spatially-disaggregated Population Estimate|url=https://unstats.un.org/unsd/undataforum/hybrid-census-to-generate-spatially-disaggregated-population-estimates/|archiveurl=http://webarchive.loc.gov/all/20200517105822/https://unstats.un.org/unsd/undataforum/hybrid%2Dcensus%2Dto%2Dgenerate%2Dspatially%2Ddisaggregated%2Dpopulation%2Destimates/|archivedate=17 May 2020|work=United Nations world data form|accessdate=2 August 2020}}</ref> Ha bụ agbụrụ kachasị ukwuu na Afghanistan na agbụrụ nke abụọ kachasị ukwuu na Pakistan, na-eme ihe dị ka 42-47% nke ọnụ ọgụgụ ndị Afghanistan na ihe dị ka 15.4% nke ọnụ ọgụgụ Pakistani <ref>{{Cite web|title=South Asia :: Pakistan – The World Factbook – Central Intelligence Agency|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/pakistan/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210110014011/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/pakistan|archivedate=10 January 2021|accessdate=24 February 2019|publisher=Central Intelligence Agency}}</ref> <ref>{{Cite web|date=30 July 2019|title=What Languages Are Spoken in Pakistan?|url=https://www.worldatlas.com/articles/what-languages-are-spoken-in-pakistan.html|work=World atlas}}</ref> Na India, obodo ndị dị mkpa na akụkọ ihe mere eme nke ndị Pashtun dị na mpaghara ugwu nke Rohilkhand, yana n'obodo ndị India dị ka Delhi na Mumbai.<ref name="CanfieldPaleczek">{{Cite book|author=Canfield|first=Robert L.|title=Ethnicity, Authority and Power in Central Asia: New Games Great and Small|date=4 October 2010|publisher=Routledge|isbn=978-1-136-92750-8|language=English|quote=By the late-eighteenth century perhaps 100,000 "Afghan" or "Puthan" migrants had established several generations of political control and economic consolidation within numerous Rohilkhand communities}}</ref><ref name="The Hindu">{{Cite news|date=20 July 1954|title=Pakhtoons in Kashmir|work=The Hindu|url=http://www.hindu.com/2004/07/20/stories/2004072001220900.htm|accessdate=28 November 2012|quote=Over a lakh Pakhtoons living in Jammu and Kashmir as nomad tribesmen without any nationality became Indian subjects on July 17. Batches of them received certificates to this effect from the Kashmir Prime Minister, Bakshi Ghulam Mohammed, at village Gutligabh, 17 miles from Srinagar.|archive-date=9 December 2004|archive-url=https://web.archive.org/web/20041209153349/http://www.hindu.com/2004/07/20/stories/2004072001220900.htm|url-status=dead}}</ref> == Ebe a na-ekesa ya == <templatestyles src="Reflist/styles.css" /> <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} === Afghanistan na Pakistan === Ndị Pashtun gbasasịrị n'egbè buru ibu, na ndịda [[Amu river|Osimiri Amu]] na ọdịda anyanwụ [[Indus River|Osimiri Indus]]. A na-ahụ ha n'ebe niile na Afghanistan na Pakistan.[1] Obodo ukwu ndị ọnụ ọgụgụ ndị Pashtun kachasị na ya gụnyere [[Jalalabad]], [[Kandahar]], [[Bannu]], [[Dera Ismail Khan]], [[Khost]], [[Kohat]], [[Lashkar Gah]], [[Mardan]], [[Ghazni]], [[Mingora]], [[Peshawar]], [[Quetta]], tinyere ndị ọzọ. Ndị Pashtun na-ebikwa na [[Abbottabad]], [[Farah, Afghanistan|Farah]], [[Herat]], [[Islamabad]], [[Kabul]], [[Karachi]], [[Kunduz]], [[Lahore]], [[Mazar-i-Sharif]], Mianwali, na [[Attock|Attoc]]<nowiki/>k. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;''[[wikipedia:Tinye edensibịa|<span title="This claim needs references to reliable sources. (September 2024)">citation needed</span>]]''&#x5D;</sup> Obodo Karachi, bụ isi obodo akụ na ụba nke Pakistan, bụ ebe obibi obodo ukwu nke ndị Pashtun n'ụwa, nke ka ibu karịa nke Kabul na Peshawar. N'otu aka ahụ, Islamabad, bụ isi obodo ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke mba ahụ, na-arụkwa ọrụ dị ka nnukwu etiti obodo nke ndị Pashtun. Onu ogugu Karịrị pasent 20 nke ndị bi na obodo ahụ bụ ndị na-asụ Pashto. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;''[[wikipedia:Tinye edensibịa|<span title="This claim needs references to reliable sources. (September 2024)">citation needed</span>]]''&#x5D;</sup> === India === Ndị Pashtuns nọ n'India na-ekwukarị na ha bụ ''Pathans'' (okwu Hindustani maka Pashtun), ma ndị agbụrụ ndị ọzọ nke mpaghara ahụ na-ezo aka n'ụzọ a. [i]<ref name="Morton-Jack2015">{{Cite book|author=George Morton-Jack|url=https://books.google.com/books?id=cczSCQAAQBAJ&pg=PA3|title=The Indian Army on the Western Front South Asia Edition|date=24 February 2015|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-1-107-11765-5|pages=3–|quote='Pathan', an Urdu and a Hindi term, was usually used by the British when speaking in English. They preferred it to 'Pashtun', 'Pashtoon', 'Pakhtun' or 'Pukhtun', all Pashtu versions of the same word, which the frontier tribesmen would have used when speaking of themselves in their own Pashtu dialects.}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.islamicvoice.com/may.2003/cseries.htm|title=Memons, Khojas, Cheliyas, Moplahs&nbsp;... How Well Do You Know Them?|publisher=Islamic Voice|accessdate=18 January 2007|archivedate=17 October 2006|archiveurl=https://web.archive.org/web/20061017055301/http://islamicvoice.com/may.2003/cseries.htm}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.thefreedictionary.com/Pathan|title=Pathan|publisher=Houghton Mifflin Company|accessdate=7 November 2007}}</ref> Ụfọdụ ndị India na-ekwu na ha sitere na ndị agha Pashtun bi na India site n'ịlụ ụmụ nwanyị obodo ahụ n'oge mmeri ndị Alakụba na mpaghara India.<ref name="Indian Pathans">{{Cite web|url=http://www.khyber.org/articles/2007/StudyofthePathanCommunitiesinF.shtml|title=Study of the Pathan Communities in Four States of India|work=Khyber.org|accessdate=30 January 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080514122925/http://www.khyber.org/articles/2007/StudyofthePathanCommunitiesinF.shtml|archivedate=14 May 2008}}</ref> Ọtụtụ ndị Pathan họọrọ ibi na Republic of India mgbe nkewa nke India gasịrị. Khan Mohammad Atif, prọfesọ na Mahadum Lucknow, na-eme atụmatụ na "Ndị bi na Pathans na India bụ okpukpu abụọ nke ndị bi na Afghanistan".<ref name="Alavi2008">{{Cite web|author=Alavi|first=Shams Ur Rehman|title=Indian Pathans to broker peace in Afghanistan|url=https://www.hindustantimes.com/india/indian-pathans-to-broker-peace-in-afghanistan/story-W6Z4o4Dm0ETTz7tPBoHT1I.html|work=Hindustan Times|date=11 December 2008}}</ref> N'akụkọ ihe mere eme, ndị Pashtuns biri n'obodo dị iche iche nke India tupu na n'oge British Raj na India. Ndị a gụnyere Bombay (nke a na-akpọ Mumbai ugbu a), Farrukhabad, Delhi, Calcutta, Sahara, Rohilkhand, Jaipur, na Bangalore.<ref name="CanfieldPaleczek"/><ref name="Khyber">{{Cite web|author=Haleem|first=Safia|date=24 July 2007|title=Study of the Pathan Communities in Four States of India|url=http://www.khyber.org/articles/2007/Study_of_the_Pathan_Communitie.shtml|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200229013803/http://www.khyber.org/articles/2007/Study_of_the_Pathan_Communitie.shtml|archivedate=29 February 2020|accessdate=1 July 2020|work=Khyber.org}}</ref><ref name="The Hindu"/> Ndị bi ebe ahụ sitere na Pashtun nke Pakistan na [[Afghanistan]] nke oge a (British India tupu 1947). N'ógbè ụfọdụ dị na India, a na-akpọ ha ''Kabuliwala'' mgbe ụfọdụ.<ref>{{Cite news|title=The 'Kabuliwala' Afghans of Kolkata|publisher=BBC News|date=23 May 2015|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-india-32377276}}</ref> Na India, obodo ndị dị mkpa nke Pashtun dị.<ref name="India-census">{{Cite web|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080201193939/http://www.censusindia.gov.in/Census_Data_2001/Census_Data_Online/Language/Statement1.htm|archivedate=1 February 2008|url=http://www.censusindia.gov.in/Census_Data_2001/Census_Data_Online/Language/Statement1.htm|title=Abstract of speakers' strength of languages and mother tongues – 2001|publisher=Registrar General and Census Commissioner of India|year=2001|accessdate=17 March 2008}}</ref><ref name="Indian Pathans"/> Ọ bụ ezie na ndị na-asụ Pashto na mba ahụ ọnụ ọgụgụ naanị 21,677 ka ọ na-erule afọ 2011, atụmatụ nke agbụrụ ma ọ bụ ndị nna nna Pashtun bi na India sitere na 3,200,000<ref name="Ali2018">{{Cite news|author=Ali|first=Arshad|title=Khan Abdul Gaffar Khan's great granddaughter seeks citizenship for 'Phastoons' in India|url=https://www.dnaindia.com/india/report-khan-abdul-gaffar-khan-s-great-granddaughter-seeks-citizenship-for-phastoons-in-india-2584887|work=[[Daily News and Analysis]]|date=15 February 2018|quote=Interacting with mediapersons on Wednesday, Yasmin, the president of All India Pakhtoon Jirga-e-Hind, said that there were 32 lakh Phastoons in the country who were living and working in India but were yet to get citizenship.|accessdate=2 November 2023}}</ref><ref name="TNI2018">{{Cite web|title=Frontier Gandhi's granddaughter urges Centre to grant citizenship to Pathans|url=https://www.thenews.com.pk/print/281681-protect-islamabad|publisher=[[The News International]]|accessdate=28 May 2020|language=en|date=16 February 2018}}</ref><ref name="Bhattacharya2018">{{Cite web|author=Bhattacharya|first=Ravik|title=Frontier Gandhi's granddaughter urges Centre to grant citizenship to Pathans|url=https://indianexpress.com/article/india/frontier-gandhi-khan-abdul-gaffar-khans-granddaughter-urges-centre-to-grant-citizenship-to-pathans-5064372/|work=[[The Indian Express]]|accessdate=28 May 2020|language=en|date=15 February 2018}}</ref> ruo 11,482,000,<ref name="Joshua">{{Cite web|title=Pashtun in India|url=https://joshuaproject.net/people_groups/21537/IN|work=Joshua Project}}</ref> ruo okpukpu abụọ nke ọnụ ọgụgụ ha na Afghanistan (ihe dị ka nde 30). [j] [[Faịlụ:Major_ethnic_groups_of_Pakistan_in_1980_borders_removed.jpg|thumb|Ebe ndị Pashtun bi na Pakistan na Afghanistan (gụnyere ókèala ndịda nke Soviet Union, ókèala ndị dị n'ebe ugwu ọwụwa anyanwụ nke Iran, na ókèala ndị dịkwa n'ebe ọdịda anyanwụ nke India na Pakistan), na mbido afọ 1980.]] A na-akpọ mpaghara Rohilkhand nke Uttar Pradesh aha obodo Rohilla nke ndị nna nna Pashtun; Ụlọ Eze nke Rampur, usoro ndị eze Pashtunised Jat na-achịkwa mpaghara ahụ.<ref name="Frey2020">{{Cite book|author=Frey|first=James|title=The Indian Rebellion, 1857–1859: A Short History with Documents|url=https://archive.org/details/indianrebellion10000frey|date=16 September 2020|publisher=Hackett Publishing|isbn=978-1-62466-905-7|language=en}}</ref> Ha bikwa na steeti Maharashtra dị n'etiti India na West Bengal dị n'ebe ọwụwa anyanwụ India nke ọ bụla nwere ọnụ ọgụgụ mmadụ karịrị otu nde nwere ndị nna nna Pashtun; ma Bombay na Calcutta bụ ebe ndị isi Pashtun si [[Afghanistan]] kwabata n'oge ọchịchị. <ref name="Joshua"/><ref>{{Cite web|title="The Kabuliwala represents a dilemma between the state and migratory history of the world" – Shah Mahmoud Hanifi|url=https://blogs.lse.ac.uk/southasia/2018/10/29/the-kabuliwala-represents-a-dilemma-between-the-territorial-ethos-of-the-nation-state-and-the-migratory-history-of-the-world-professor-shah-mahmoud-hanifi/|first=Christopher|author=Finnigan|date=29 October 2018|publisher=London School of Economics}}</ref> E nwekwara ndị bi na ya karịrị 100,000 onye ọ bụla n'obodo Jaipur dị na Rajasthan na Bangalore dị na Karnataka.<ref name="Joshua" /> Bombay (nke a na-akpọ Mumbai ugbu a) na Calcutta nwere ọnụ ọgụgụ ndị Pashtun karịrị 1 nde, ebe Jaipur na Bangalore nwere atụmatụ nke ihe dị ka 100,000. Ndị Pashtun nọ na Bangalore gụnyere ụmụnne Khan Feroz, Sanjay na Akbar Khan, ndị nna ha si Ghazni biri na Bangalores.<ref>{{Cite news|url=https://www.dawn.com/news/922791|title=Bollywood actor Firoz Khan dies at 70|work=Dawn|date=27 April 2009|accessdate=6 June 2020}}</ref> N'ime narị afọ nke iri na itoolu, mgbe ndị Britain na-anakọta ndị ọrụ ugbo site na British India dị ka ndị ọrụ na-arụ ọrụ na Caribbean, South Africa na ebe ndị ọzọ, e zigara Rohillas na Trinidad, Surinam, [[Guyana]], na Fiji, ịrụ ọrụ n'ubi okpete ma rụọ ọrụ aka.<ref>{{Cite web|title=Afghans of Guyana|url=http://afghanland.com/culture/guyana.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20061105072533/http://afghanland.com/culture/guyana.html|archivedate=5 November 2006|accessdate=18 January 2007|work=Wahid Momand|publisher=Afghanland.com}}</ref> Ọtụtụ nọrọ ma guzobe obodo nke ha. Ụfọdụ n'ime ha jikọtara ha na mba ndị Alakụba ndị ọzọ dị na South Asia iji mepụta otu obodo ndị Alakụga India na obodo ndị India buru ibu, na-efunahụ ihe nketa ha pụrụ iche. Ụfọdụ ndị Pashtun gara Australia n'otu oge ahụ.<ref>{{Cite web|title=Northern Pashtuns in Australia|url=https://joshuaproject.net/people_groups/14256/AS|work=Joshua Project}}</ref> Taa, ndị Pashtuns bụ nchịkọta nke obodo dịgasị iche iche dị n'ofe ogologo na obosara nke India, ebe ndị kasị ukwuu bi na mbara ala nke ugwu na etiti India.<ref name="Khan2015">{{Cite book|author=Jasim Khan|url=https://books.google.com/books?id=2jgHCwAAQBAJ|title=Being Salman|date=27 December 2015|publisher=Penguin Books Limited|isbn=978-81-8475-094-2|pages=34, 35, 37, 38–|quote=Superstar Salman Khan is a Pashtun from the Akuzai clan...One has to travel roughly forty-five kilometres from Mingora towards Peshawar to reach the nondescript town of Malakand. This is the place where the forebears of Salman Khan once lived. They belonged to the Akuzai clan of the Pashtun tribe...}}</ref><ref name="Swarup">{{Cite news|url=http://openthemagazine.com/art-culture/the-kingdom-of-khan/|title=The Kingdom of Khan|work=Open|date=27 January 2011|accessdate=6 June 2020|first=Shubhangi|author=Swarup}}</ref> [j] Mgbe nkewa nke India gasịrị na 1947, ọtụtụ n'ime ha kwagara Pakistan.<ref name="Khan2015" /> Ihe ka ọtụtụ n'ime ndị Pashtun India bụ ndị na-asụ asụsụ Urdu, ndị sonyere n'ime obodo n'ime ọgbọ. Ndị Pashtuns enweela mmetụta ma nye aka na ngalaba dị iche iche na India, ọkachasị ndọrọ ndọrọ ọchịchị, ụlọ ọrụ ntụrụndụ na egwuregwu. [j] === Iran === A na-ahụkwa ndị Pashtuns na ọnụ ọgụgụ dị nta n'akụkụ ọwụwa anyanwụ na n'ebe ugwu nke Iran.<ref>{{Cite book|author=Windfuhr|first=Gernot|title=Iranian Languages|date=13 May 2013|publisher=Routledge|isbn=978-1-135-79704-1|pages=703–731}}</ref> Ihe ndekọ dị ka n'etiti afọ 1600 na-akọ na Durrani Pashtuns bi na mpaghara Khorasan nke Safavid Iran. <ref name="Dorrani">{{Cite web|title=DORRĀNĪ – Encyclopaedia Iranica|url=https://iranicaonline.org/articles/dorrani-1|work=iranicaonline.org|accessdate=4 April 2021}}</ref> Mgbe ọchịchị dị mkpirikpi nke ndị Ghilji Pashtun na Iran gasịrị, Nader Shah meriri onye ọchịchị Ghilji ikpeazụ nwere onwe ya nke Kandahar, Hussain Hotak. Iji chekwaa ikike Durrani na ndịda Afghanistan, Nader Shah chụpụrụ Hussain Hotak na ọnụ ọgụgụ buru ibu nke ndị Ghilji Pashtuns na mpaghara Mazandaran dị n'ebe ugwu Iran. Ndị fọdụrụ n'obodo a a chụgara n'ala ọzọ, ọ bụ ezie na ha bụ ndị a nabatara, na-aga n'ihu na-azọrọ na ha bụ ụmụ Pashtun.<ref>{{Cite web|title=ḠILZĪ – Encyclopaedia Iranica|url=https://www.iranicaonline.org/articles/gilzi-|accessdate=4 April 2021|work=iranicaonline.org|quote=Nāder Shah also defeated the last independent Ḡalzay ruler of Qandahār, Shah Ḥosayn Hotak, Shah Maḥmūd's brother in 1150/1738. Shah Ḥosayn and large numbers of the Ḡalzī were deported to Mazandarān (Marvī, pp. 543–52; Lockhart, 1938, pp. 115–20). The remnants of this once sizable exiled community, although assimilated, continue to claim Ḡalzī Pashtun descent.}}</ref> N'oge mmalite narị afọ nke iri na asatọ, n'ime afọ ole na ole, ọnụ ọgụgụ ndị Durrani Pashtuns na Khorasan nke Iran, mụbara nke ukwuu. [k] Mgbe e mesịrị, mpaghara ahụ ghọrọ akụkụ nke Alaeze Ukwu Durrani n'onwe ya. A mụrụ eze Durrani nke abụọ nke Afghanistan, Timur Shah Durrani na Mashhad . <ref>{{Cite book|author=Dalrymple|first=William|title=Koh-i-Noor: The History of the World's Most Infamous Diamond|url=https://books.google.com/books?id=KPVrDgAAQBAJ&q=Timur+Shah+Durrani+born+mashhad&pg=PT74|publisher=Bloomsbury Publishing|date=2017|isbn=978-1-4088-8885-8}}</ref> N'oge ọchịchị Durrani n'ebe ọwụwa anyanwụ, Azad Khan Afghan, onye Ghilji Pashtun, onye nke abụọ na-elekọta [[Azerbaijan]] n'oge Ọchịchị Afsharid, nwetara ike na mpaghara ọdịda anyanwụ nke Iran na Azerbaijan maka obere oge.<ref>{{Cite web|title=ĀZĀD KHAN AFḠĀN|url=https://iranicaonline.org/articles/azad-khan-afgan-d|accessdate=4 April 2021|work=iranicaonline.org}}</ref> Dabere na nyocha nyocha na 1988, pasent 75 nke ndị Afghanistan niile gbara ọsọ ndụ na mpaghara ndịda nke mpaghara Khorasan nke Iran bụ ndị Durrani Pashtuns. [l] === Na mpaghara ndị ọzọ === Ndị Pashtun India na Pakistani ejirila njikọ British / Commonwealth nke mba ha, e guzobere obodo ndị dị ugbu a malite n'afọ ndị 1960 karịsịa na United Kingdom, Canada, Australia kamakwa na mba ndị ọzọ (na United States). Ụfọdụ ndị Pashtun ebiela na Middle East, dịka na Arabian Peninsula. Dịka ọmụmaatụ, ihe dị ka ndị Pashtun 300,000 kwagara mba Persian Gulf n'etiti 1976 na 1981, na-anọchite anya 35% nke Ndị Pakistan kwagara.<ref name="Jaffrelot">{{Cite book|title=Pakistan: nationalism without a nation?|author=Jaffrelot|first=Christophe|year=2002|publisher=Zed Books|isbn=1-84277-117-5|url=https://books.google.com/books?id=I2avL3aZzSEC&pg=PA27|accessdate=22 August 2010}}</ref> Ndị Pakistan na ndị Afghanistan bi gburugburu ụwa gụnyere ndị Pashtun. == Okwu mmalite == === Ihe ndekọ akụkọ ihe mere eme oge ochie: Pashtun === Otu agbụrụ a na-akpọ Pakthās, otu n'ime agbụrụ ndị lụsoro Sudas ọgụ na Dasarajna, ma ọ bụ ''"Agha nke Ndị Eze Iri"'', a kpọtụrụ aha na mandala nke asaa nke Rigveda, ederede nke ukwe Vedic Sanskrit nke e dere n'etiti c. 1500 na 1200 BCE: <ref>{{Cite web|title=Rig Veda: Rig-Veda, Book 7: HYMN XVIII. Indra.|url=https://www.sacred-texts.com/hin/rigveda/rv07018.htm|accessdate=2 November 2020|work=sacred-texts.com}}</ref> Heinrich Zimmer jikọtara ha na agbụrụ Herodotus (Pactyans) kpọtụrụ aha na 430 BCE na Akụkọ ihe mere eme:<ref>{{Cite web|title=Herodotus, The Histories, Book 3, chapter 102, section 1|url=https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.01.0126:book=3:chapter=102:section=1|accessdate=2 November 2020|work=perseus.tufts.edu}}</ref> Ụfọdụ Pactyans bi na ókèala ọwụwa anyanwụ nke Achaemenid Arachosia Satrapy kemgbe mbụ narị afọ nke mbu BCE, nke bụ Afghanistan taa. Herodotus kọkwara banyere otu agbụrụ a maara dị ka Aparytai (Ἀπαρύται). Thomas Holdich jikọtara ha na agbụrụ Afridi:<ref>{{Cite web|title=Herodotus, The Histories, Book 3, chapter 91, section 4|url=https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.01.0126:book=3:chapter=91:section=4|accessdate=3 November 2020|work=perseus.tufts.edu}}</ref><ref>{{Cite book|author=Dani|first=Ahmad Hasan|url=https://books.google.com/books?id=9yduAAAAMAAJ|title=History of Pakistan: Pakistan through ages|publisher=Sang-e Meel Publications|year=2007|isbn=978-969-35-2020-0}}</ref><ref>{{Cite book|author=Holdich|first=Thomas|url=https://books.google.com/books?id=JnC-wwEACAAJ&q=Holdich++gates+of+india|title=The Gates of India, Being an Historical Narrative|date=12 March 2019|publisher=Creative Media Partners, LLC|isbn=978-0-530-94119-6|pages=28, 31}}</ref>{{Ethnic groups in Pakistan}}Joseph Marquart jikọtara ndị Pashtun na aha ndị dị ka Parsiētai (Παρσιῆται), Parsioi (Πάρσιοι) nke Ptolemy depụtara na 150 OA:<ref>{{Cite book|author=Ptolemy|url=https://books.google.com/books?id=VfkQAQAAIAAJ|title=Geography, book 6: Middle East, Central and North Asia, China. Part 1. Text and English/German translations|date=1998|publisher=Reichert|isbn=978-3-89500-061-4|language=el}}</ref><ref>{{Cite book|author=Marquart|first=Joseph|url=http://archive.org/details/UntersuchungenZurGeschichteVonEran21905|title=Untersuchungen zur geschichte von Eran II (1905)|language=de}}</ref>{{Iranian peoples}}Strabo, onye Gris na-amụ banyere ala, na Geographica (nke e dere n'etiti 43 BC na 23 AD) kwuru maka agbụrụ Scythian Pasiani (Πασια Greece), nke a makwaara na Pashtuns n'ihi na Pashto bụ asụsụ Eastern-Iranian, dịka Asụsụ Scythian:<ref>{{Cite web|title=Strabo, Geography, BOOK XI., CHAPTER VIII., section 2|url=https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.01.0239:book=11:chapter=8:section=2|accessdate=7 November 2020|work=perseus.tufts.edu}}</ref><ref name="Sagar1992">{{Cite book|author=Sagar|first=Krishna Chandra|title=Foreign Influence on Ancient India|date=1 January 1992|publisher=Northern Book Centre|isbn=978-81-7211-028-4|url=https://books.google.com/books?id=0UA4rkm9MgkC&pg=PA91|quote=According to Strabo (c. 54 B.C., A.D. 24), who refers to the authority of [[Apollodorus of Artemita|Apollodorus of Artemia]] {{Sic}}, the Greeks of Bactria became masters of Ariana, a vague term roughly indicating the eastern districts of the Persian empire, and of India.}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://www.cambridge.org/core/books/cambridge-history-of-early-inner-asia/90634C2E365B2AE442EDCA51E5335033|title=The Cambridge History of Early Inner Asia|date=1990|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-24304-9|editor=Sinor|location=Cambridge|doi=10.1017/CHOL9780521243049|quote="All contemporary historians, archeologists and linguists are agreed that since the Scythian and Sarmatian tribes were of the Iranian linguistic group..."}}</ref><ref name="Onomasiological">{{Cite book|author=Humbach|first=Helmut|url=https://books.google.com/books?id=iMACuwAACAAJ&q=Herodotus+Scythians+and+Ptolemy%E2%80%99s+Central+Asia|title=Herodotus's Scythians and Ptolemy's Central Asia: Semasiological and Onomasiological Studies|date=2012|publisher=Reichert Verlag|isbn=978-3-89500-887-0}}</ref><ref>{{Cite book|author=Alikuzai|first=Hamid Wahed|url=https://books.google.com/books?id=YZJcAQAAQBAJ&q=Strabo+pashtuns&pg=PA142|title=A Concise History of Afghanistan in 25 Volumes|date=October 2013|publisher=Trafford Publishing|isbn=978-1-4907-1441-7}}</ref>{{Pashtun nationalism}}A na-ewere nke a dị ka nsụgharị dị iche nke ''Parsioi (Πάρσιοι) '' nke Ptolemy.<ref name="Onomasiological"/> Johnny Cheung, na-atụgharị uche na Parsioi nke Ptolemy (Πάρσιοι) na ''Pasiani'' nke Strabo (Πασια Greece) na-ekwu, sị: "Ụdị abụọ ahụ na-egosi obere nnọchi anya ụdaume, ya bụ, nke υ maka ι, na ọnwụ nke r na Pasianoi bụ n'ihi nnọgidesi ike sitere na Asianoi bu ya ụzọ. Ya mere, ha nwere ike ịbụ ndị nna nna (asụsụ) nke Pashtuns nke oge a". <ref name="Gnoli Memorial Volume">{{Cite web|author=Cheung|first=Johnny|title=Cheung2017-On the Origin of the Terms "Afghan" & "Pashtun" (Again) – Gnoli Memorial Volume.pdf|url=https://www.academia.edu/32353626}}</ref><ref name="Gnoli Memorial Volume" /> === Nkwupụta akụkọ ihe mere eme nke etiti: Afghan === {{Authority control}}N'Oge Ụwa Na-emepechabeghị Anya ruo mgbe Afghanistan nke oge a malitere na narị afọ nke iri na asatọ, a na-akpọkarị ndị Pashtun "Afghans". [m] Echiche etymological nke ọtụtụ ndị ọkà mmụta a ma ama kwadoro bụ na aha Afghan doro anya sitere na Sanskrit ''[./&#x3C;i&#x20;id=]aśva''" id="mwAw4" rel="mw:WikiLink" title="Aśvaka">Aśvakan, ma Ọ bụ. Assakenoi nke Arrian, nke bụ aha e ji mee ihe maka ndị bi na Hindu Kush n'oge ochie. ''Aśvakan'' pụtara n'ụzọ nkịtị "ndị na-agba ịnyịnya", "ndị ịzụ ịnyịnya", ma ọ bụ "Ndị agha ịnyịnya" (site na aśva ma ọ bụ ''aspa'', okwu Sanskrit na Avestan maka "ịnyịnya"). <ref>{{Cite book|author=Majumdar|first=Ramesh Chandra|url=https://books.google.com/books?id=XNxiN5tzKOgC&pg=PA99|title=Ancient India|publisher=Motilal Banarsidass|year=1977|isbn=978-8-12080-436-4|edition=Reprinted|authorlink=Ramesh Chandra Majumdar|origdate=1952}}</ref> Ndị ọkà mmụta dị ka Christian Lassen, J. W. McCrindle, M. V. de Saint Martin, na É. Onye a tọhapụrụ, [[Faịlụ:Bactrian_document_Northern_Afghanistan_4th_century.jpg|thumb|Akwụkwọ Bactrian na edemede Grik site na narị afọ nke anọ na-ekwu maka okwu Afghan (αβγανανο): "Nye Ormuzd Bunukan site na Bredag Watanan, onyeisi ndị Afghanistan"]] Ebe mbụ a kpọtụrụ aha ''Abgan'' (Abgân) bụ site n'aka Shapur I nke Alaeze Ukwu Sassanid n'oge narị afọ nke atọ OA, <ref name="Abgan">{{Cite book|author=Noelle-Karimi|first=Christine|url=https://books.google.com/books?id=eo3tAAAAMAAJ|title=Afghanistan -a country without a state?|publisher=IKO|year=2002|isbn=3-88939-628-3|location=[[University of Michigan]], United States|quote=''The earliest mention of the name 'Afghan' (Abgan) is to be found in a Sasanid inscription from the 3rd century, and it appears in India in the form of 'Avagana'...''|accessdate=24 September 2010}}</ref> Na narị afọ nke anọ, a kpọturu okwu ahụ bụ "Afghans / Afghanistan" (αβγανανο) dị ka ihe na-ezo aka n'otu ndị mmadụ na akwụkwọ Bactrian a chọtara na Northern Afghanistan. <ref name="Barkhuis">{{Cite book|author=Balogh|first=Dániel|url=https://books.google.com/books?id=frnVDwAAQBAJ&q=bunukan&pg=PA144|title=Hunnic Peoples in Central and South Asia: Sources for their Origin and History|date=12 March 2020|publisher=Barkhuis|isbn=978-94-93194-01-4|language=en|quote=[ To Ormuzd Bunukan, ... greetings and homage from ... ), Pithe ( sot ] ang ( ? ) of Parpaz ( under ) [ the glorious ) yabghu of [ Heph ] thal, the chief ... of the Afghans}}</ref><ref name="Bactrian documents from northern Af">{{Cite book|author=Sims-Williams|first=Nicholas|title=Bactrian documents from northern Afghanistan|date=2000|publisher=The Nour Foundation in association with Azimuth Editions and Oxford University Press|isbn=1-874780-92-7|location=Oxford}}</ref>{{DEFAULTSORT:Pashtun People}}<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}}E mechara dekọọ aha Afghan na narị afọ nke isii OA n'ụdị ''"Avagāṇa"'' <ref>{{Cite web|title=Sanskritdictionary.com: Definition of avagāṇa|url=https://sanskritdictionary.com/avag%C4%81%E1%B9%87a/20082/1|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200507190602/http://sanskritdictionary.com/avag%C4%81%E1%B9%87a/20082/1|archivedate=7 May 2020|accessdate=18 November 2020|work=sanskritdictionary.com}}</ref> site n'aka onye India na-enyocha mbara igwe bụ Varāha Mihira na Brihat-samhita ya.<ref>{{Cite web|date=15 December 1983|title=Afghan|url=http://www.iranicaonline.org/articles/afgan-in-current-political-usage-any-citizen-of-afghanistan-whatever-his-ethnic-tribal-or-religious-affiliation|accessdate=27 September 2010|work=Ch. M. Kieffer|publisher=[[Encyclopædia Iranica]] Online Edition}}</ref><ref name="Bhat">{{Cite book|author=Varāhamihira|url=https://books.google.com/books?id=7rboQwAACAAJ|title=Bṛhat Saṁhitā of Varāhamihira: with english translation, exhaustive notes and literary comments|date=1981|publisher=Motilal Banarsidass|isbn=978-81-208-0098-4|language=en}}</ref><templatestyles src="Sister project/styles.css"></templatestyles>Okwu Afghan pụtakwara na 982 Ḥudūd al-ʿĀlam, ebe a na-ezo aka n'obodo nta, Saul, nke nwere ike ịdị nso na Gardez, Afghanistan.   Otu akwụkwọ ahụ na-ekwukwa banyere eze nọ na Ninhar (Nangarhar), onye nwere ndị inyom Alakụba, ndị Afghanistan na ndị Hindu.<ref>{{Cite book|author=Minorsky|first=V. V.|url=https://books.google.com/books?id=3zB1CQAAQBAJ&q=hudud+alam|title=Hudud al-'Alam 'The Regions of the World' – A Persian Geography 372 A.H. (982 AD)|date=31 January 2015|publisher=Gibb Memorial Trust|isbn=978-1-909724-75-4|language=en|quote=Ninhar, a place of which the king makes a show of Islam, and has many wives, (namely) over thirty Muslim, Afghan, and Hindu (wives).}}</ref> Na narị afọ nke iri na otu, a kpọtụrụ ndị Afghanistan aha na ''Tarikh-ul Hind'' ("Akụkọ ihe mere eme nke Indus") nke Al-Biruni, nke na-akọwa ìgwè ndị Afghanistan na-enupụ isi n'ala agbụrụ dị n'ebe ọdịda anyanwụ nke Osimiri Indus n'ihe bụ Pakistan taa. Al-Utbi, onye na-ede akụkọ Ghaznavid, na ''Tarikh-i Yamini'' ya dere na ọtụtụ ndị Afghanistan na Khiljis (ma eleghị anya Ghilji nke oge a) sonyere n'usuu ndị agha Sabuktigin mgbe e meriri Jayapala.<ref name="Farishta-2">{{Cite web|work=[[Ferishta]], History of the Rise of Mohammedan Power in India, Volume 1: Section 15|url=http://persian.packhum.org/persian/pf?file=06901021&ct=13|title=AMEER NASIR-OOD-DEEN SUBOOKTUGEEN|publisher=Packard Humanities Institute|accessdate=31 December 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130514092123/http://persian.packhum.org/persian/pf?file=06901021&ct=13|archivedate=14 May 2013|quote=The Afghans and Khiljis who resided among the mountains having taken the oath of allegiance to Subooktugeen, many of them were enlisted in his army, after which he returned in triumph to [[Ghazni|Ghizny]].}}</ref> Al-Utbi gara n'ihu kwuo na ndị Afghanistan na Ghiljis sonyeere ndị agha Mahmud Ghaznavi ma zigara ha na njem ya na Tocharistan, ebe n'oge ọzọ Mahmud Ghaznvi wakporo ma nye otu ndị Afghanistan na-emegide ya ntaramahụhụ, dịka Abulfazl Beyhaqi kwadoro. E dekwara na ndị Afghanistan debanyere aha na Ghurid Kingdom (1148-1215). <ref>{{Cite book|author=Houtsma|first=M. Th.|url=https://books.google.com/books?id=GEl6N2tQeawC&pg=PA150|title=E.J. Brill's first encyclopaedia of Islam 1913–1936|publisher=BRILL|year=1993|isbn=90-04-09796-1|pages=150–51|accessdate=23 August 2010}}</ref> Ka ọ na-erule mmalite nke usoro ndị eze Khilji na 1290, a maara ndị Afghanistan nke ọma n'ebe ugwu India. Ibn Battuta, mgbe ọ gara Afghanistan na-esote oge nke usoro ndị eze Khilji, dekwara banyere ndị Afghanistan.<templatestyles src="Refbegin/styles.css" /> == Akụkọ ihe mere eme na mmalite ==   [[Faịlụ:Afghanistan_region_during_500_BC.jpg|thumb|Ndị ''Arachosia'' Satrapy na ''Ndị Pactyan'' n'oge Alaeze Ukwu Achaemenid na 500 BCE&nbsp;]] Ọdịdị agbụrụ Pashtun edoghị anya. E nwere ọtụtụ echiche na-emegiderịta onwe ha n'etiti ndị ọkọ akụkọ ihe mere eme na ndị Pashtun n'onwe ha. Ndị ọkà mmụta nke oge a kwenyere na ọ bụghị ndị Pashtun niile nwere otu mmalite. Ndị nna nna mbụ nke ndị Pashtun nke oge a nwere ike ịbụ ndị agbụrụ Iran ochie gbasara n'ebe ọwụwa anyanwụ Iran.<ref>{{Cite web|title=Old Iranian Online|url=http://www.utexas.edu/cola/centers/lrc/eieol/aveol-0-X.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180924023825/https://lrc.la.utexas.edu/eieol/aveol/00|archivedate=24 September 2018|accessdate=10 February 2007|publisher=[[University of Texas at Austin]]}}</ref> [n] Ndị ọkọ akụkọ ihe mere eme enwetala ihe ndị metụtara agbụrụ dị iche iche nke Indo-Aryan oge ochie a na-akpọ ''Pakthas'' (Pactyans) n'etiti puku afọ Nke abụọ na nke mbụ BC,<ref name="Nath">{{Cite book|title=Dictionary of Vedanta|author=Nath|first=Samir|year=2002|publisher=Sarup & Sons|isbn=81-7890-056-4|url=https://books.google.com/books?id=yGBaXO54-HwC&pg=PA273|accessdate=10 September 2010}}</ref><ref>{{Cite book|author=Pradhan|first=Shrinivas Vasudeo|title=The Elusive Aryans: Archaeological Search and Vedic Research; The Origin of the Hindus|date=11 August 2014|publisher=Cambridge Scholars Publishing|isbn=978-1-4438-6592-0|url=https://books.google.co.in/books?id=huMxBwAAQBAJ&pg=PA114|language=en}}</ref><ref name="Heredotus">{{Cite web|title=The History of Herodotus Chapter 7, Written 440 B.C.E, Translated by George Rawlinson|url=http://www.piney.com/Heredotus7.html|accessdate=21 September 2012|publisher=Piney.com|archivedate=5 February 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120205055843/http://www.piney.com/Heredotus7.html}}</ref> ọ bụ ezie na dị ka Richard N. Frye si kwuo, njirimara nke Pashtuns na Pakhtas bụ naanị ịkọ nkọ na egosighi. Ndị ọkà mmụta dị ka Georg Morgenstierne na-atụ aro na e si na Parsa ma ọ bụ Parswana nweta Pashto.<ref>{{Cite book|author=Frye|first=Richard|url=https://archive.org/details/heritageofpersia0000rich/page/45/mode/1up?view=theater|title=the heritage of persia}}</ref> Mohan Lal kwuru na 1846 na "mmalite nke Ndị Afghanistan bụ ihe a na-amaghị ama, na ọ dịghị onye, ọbụlagodi n'etiti ndị kasị ochie na ndị maara ihe n'ebo ahụ, nwere ike inye ozi na-eju afọ na nke a. " <ref>{{Cite book|author=Lal|first=Mohan|title=Life of the Amir Dost Mohammed Khan; of Kabul|url=https://archive.org/details/afghanistan00bant|publisher=Crabtree Publishing Company|year=1846|accessdate=10 September 2010|isbn=0-7787-9335-4}}</ref> Ndị ọzọ atụwo aro na otu mmalite nke ndị Pashtun agaghị ekwe omume kama ha bụ njikọ agbụrụ.{{Ethnic groups in Pakistan}} === Mmalite asụsụ === [[Faịlụ:Saka_warrior_Termez_Achaeological_Museum.jpg|thumb|Ihe a tụrụ atụ nke onye agha Saka na Termez, Uzbekistan]] A na-ahazi Pashto dị ka asụsụ Eastern Iran. [o] <ref>{{Cite book|author=Comrie|first=Bernard|title=The World's Major Languages|year=2009|quote="Pashto belongs to the North-Eastern group within the Iranian Languages"}}</ref> Ọ na-ekerịta atụmatụ ya na Asụsụ Munji, nke bụ asụsụ kachasị nso na Bactrian, <ref>{{Cite book|title=Afghanistan volume 28|publisher=Historical Society of Afghanistan.|year=1975|quote=Pashto originally belonged to the north – eastern branch of the Iranic languages}}</ref> mana ọ na-ekerịkwa atụmatụ ya na afaan Sogdian, yana Khwarezmian, Shughni, [[Asụsụ Sanglechi|Sanglechi]], na Khotanese Saka.<ref>{{Cite journal|author=Waghmar|first=Burzine|title=Bactrian History and Language: An Overview|journal=Journal of the K. R. Cama Oriental Institute|date=2001|volume=64|pages=40–48}}</ref> [p] Ụfọdụ na-atụ aro na Pashto nwere ike ịmalite na mpaghara Badakhshan ma jikọta ya na [[Saka]]_language" id="mwBCo" rel="mw:WikiLink" title="Saka language">Asụsụ Saka yiri nke Khotanese. [q] N'ezie, onye isi asụsụ Georg Morgenstierne akọwaala Pashto dị ka olumba Saka na ọtụtụ ndị ọzọ achọpụtala myirịta dị n'etiti Pashto na asụsụ ndị ọzọ Saka, na-atụ aro na ndị na-asụ Pashto mbụ nwere ike ịbụ otu Saka.<ref>{{Cite book|title=Indo-Iranica|publisher=Iran Society|year=1946|location=Kolkata, India|pages=173–174|quote=... and their language is most closely related to on the one hand with Saka on the other with Munji-Yidgha}}</ref><ref>{{Cite book|author=Bečka|first=Jiří|title=A Study in Pashto Stress|publisher=Academia|year=1969|quote=Pashto in its origin, is probably a Saka dialect.}}</ref> Ọzọkwa, Pashto na Ossetian, asụsụ ọzọ sitere na Scythian, na-ekerịta okwu na okwu ha nke asụsụ ndị ọzọ nke Eastern Iran na-enweghị. Cheung na-atụ aro isogloss dị n'etiti Pashto na ossetian nke ọ na-akọwa site na ire okwu Saka na-enweghị akwụkwọ a na-asụ nso na Old Pashto nke a rụgharịrị arụgharị nke nwere ike ịsụ n'ebe ugwu nke Oxus n'oge ahụ. <ref>{{Cite book|author=Cheung|first=Jonny|title=Etymological Dictionary of the Iranian Verb|publisher=(Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series)|year=2007}}</ref><ref>{{Cite book|author=Cheung|first=Jonny|title=Etymological dictionary of the Iranian verb|publisher=(Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series)|year=2007}}</ref> Otú ọ dị, ndị ọzọ atụwo aro nna nna Iran nke tọrọ ya n'ihi njikọ ya na Old Avestan. [r] === Ebe dị iche iche === Dị ka otu ụlọ akwụkwọ echiche si kwuo, ndị Pashtun sitere na agbụrụ dịgasị iche iche, gụnyere [[Tatars|Tatar]]-linkid="564" href="./Persians" id="mwBEo" rel="mw:WikiLink" title="Persians">Ndị Peshia, Ndị Gris, Ndị Turkey, Ndị Arab, Ndị Bactrian, ndị Dard, Ndị Scythian, ndị Tartar, ndị Huns (Hephthalites), Ndị Mongol, Ndị Moghal (Mughals), na onye ọ bụla ọzọ gafere mpaghara ebe ndị Pashtun a bi. Na mberede, nke a gụnyere njikọ a na-ekwu na ọ bụ ndị Israel.<ref>{{Cite book|author=Acheson|first=Ben|url=https://books.google.com/books?id=QaW5EAAAQBAJ|title=The Pashtun Tribes in Afghanistan: Wolves Among Men|date=30 June 2023|publisher=Pen and Sword Military|isbn=978-1-3990-6924-3|language=en|quote=Given the range of raiders and residents that the area has seen over the centuries, it is easy to see why today's Pashtuns could be descended from Persians, Greeks, Turks, Bactrians, Scythians, Tartars, Huns, Mongols, Moghuls or anyone else who has crossed the region over the years.__More unexpected are the alleged Pashtun ties to Israel (Israelites).}}</ref> [s] Ụfọdụ agbụrụ Pashtun na-azọrọ na ha sitere na Ndị Arab, gụnyere ụfọdụ na-azọ na ha bụ [[Sayyid|Sayyids]]. Otu akụkọ ihe mere eme jikọtara ndị Pashtun na ihe nwere ike ịbụ n'oge gara aga n'[[Ijipùtù Ọkpụ|Ijipt oge ochie]] mana nke a enweghị ihe akaebe na-akwado ya.<ref>{{Cite web|author=Barmazid|title=Theory of Coptic origin of Pashtuns|url=http://www.barmazid.com/2016/11/copts-theory-of-pashtun-origin.html}}</ref> Henry Walter Bellew, onye dere ọtụtụ ihe gbasara ọdịbendị Afghanistan, kwuru na ụfọdụ ndị na-azọrọ na ndị Bangash Pashtuns nwere njikọ na Ismail Samani.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=fAkEAAAAMAAJ&dq=bangash+ismail+samani&pg=PA105|title=An Inquiry Into the Ethnography of Afghanistan Prepared for and Presented to the 9th International Congress of Orientalists (London, Sept. 1891)|quote=By Some, the Bangash ancestor, ''Ismail'', is connected with the Sultan Ismail, founder of the Saimani dynasty, which succeddeded to that of the Suffari (founded by Yacub Bin Leith or Lais) 875 A.D.|author=Bellew|first=Henry Walter|date=8 March 1891}}</ref> === Mmalite Gris === Dị ka Firasat et al. 2007 si kwuo, ọnụ ọgụgụ nke ndị Pashtuns nwere ike isite na ndị Gris, mana ha na-atụkwa aro na ndị nna nna Gris nwekwara ike isite n'aka ndị ohu Gris nke Xerxes nke Mbụ wetara.<ref>{{Cite journal|author=Firasat|first=Sadaf|title=Y-chromosomal evidence for a limited Greek contribution to the Pathan population of Pakistan|journal=European Journal of Human Genetics|date=January 2007|volume=15|issue=1|pages=121–126|doi=10.1038/sj.ejhg.5201726|pmid=17047675}}</ref> A pụkwara ịchọpụta ndị nna nna Gris nke ndị Pashtun na ndabere nke otu homologous. Haplogroup J2 sitere na ndị Semitic, a na-ahụkwa haplogroup a na 6.5% nke ndị Gris na Pashtuns na 55.6% nke ndị Israel.<ref>{{Cite book|author=Huang|first=De-Shuang|url=https://books.google.com/books?id=aZa5BQAAQBAJ&dq=greek+origin+of+Pashtun&pg=PA409|title=Intelligent Computing Theories: 9th International Conference, ICIC 2013, Nanning, China, July 28–31, 2013, Proceedings|date=20 July 2013|publisher=Springer|isbn=978-3-642-39479-9|language=en|quote=The Haplogroup J2 is from the Semitic population as well as the population shar- ing the common African ancestor. This Haplogroup was found 6.5% in both the Greek and Pashtun population while 55.6% in the Israel population. The Israel popu- lation however did not result in exact match for haplotype of the 9 or 7 markers tested. Very few exact matches were found only with the 5 markers test. However the 7 marker test had many exact matches from the Greek population.}}</ref> N'oge na-adịbeghị anya, ndị ọkà mmụta si n'ụlọ ọrụ dị iche iche na ụlọ ọrụ nyocha emeela ọtụtụ ọmụmụ ihe gbasara Pashtuns. A na-eme nnyocha banyere ihe nketa ndị Gris nke ''Ndị Pashtun'' Pakistani. N'ime nnyocha a, ''Ndị Pashtun'', ''Kalash'', na ''Burusho'' ga-abụ ndị sitere na ndị agha Alexander.<ref>{{Cite book|author=Huang|first=De-Shuang|url=https://books.google.com/books?id=aZa5BQAAQBAJ&dq=pashtun+from+greek+ancestry&pg=PA403|title=Intelligent Computing Theories: 9th International Conference, ICIC 2013, Nanning, China, July 28–31, 2013, Proceedings|date=20 July 2013|publisher=Springer|isbn=978-3-642-39479-9|language=en|quote=A number of genetic studies of the Pashtuns have been conducted recently by researchers of various universities and research groups. The Greek ancestry of the Pashtuns of Pakistan has been investigated in [1]. In this study, the claim of the three populations of the region, i.e. the Pashtuns, the Kalash and the Burusho, to have des- cended from the soldiers of Alexander, has been considered.}}</ref> Henry Walter Bellew (1834-1892) nwere echiche na ndị Pashtun nwere ike ịgwakọta mgbọrọgwụ Greek na Indian Rajput.<ref name="Quddus1987">{{Cite book|author=Quddus|first=Syed Abdul|title=The Pathans|date=1987|publisher=[[Ferozsons]]|language=English|quote=Grierson finds a form ''Paithan'' in use in the East Gangetic Valley to denote a Muslim ''Rajput''. Bellew, one of the greatest authorities on ''Pathans'', notes that several characteristics are common to both the Rajputs and the Afghans and suggests that ''Sarban'', one of the ancestors of the ''Afghans'', was a corruption of the word ''Suryabans'' (solar race) from which many Rajputs claim descent. The great Muslim historian ''Masudi'' writes that Qandahar was a separate kingdom with a non- Muslim ruler and states that it is a country of ''Rajputs''. It would be pertinent to mention here that at the time of ''Masudi'' most of the Afghans were concentrated in Qandahar and adjacent areas and had not expanded to the north. Therefore, it is highly significant that Masudi should call Qandahar a ''Rajput'' country.}}</ref><ref>{{Cite web|author=Ahmad|first=Khaled|date=31 August 2009|title=Pathans and Hindu Rajputs|url=http://www.khyber.org/tribes/info/Pathans_and_Hindu_Rajputs.shtml|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140620193512/http://www.khyber.org/tribes/info/Pathans_and_Hindu_Rajputs.shtml|archivedate=20 June 2014|accessdate=24 March 2018|publisher=Khyber|quote=In a nutshell, Bellew's thesis is that all Afghan tribal names can be traced to Greek and Rajput names, which posits the further possibility of a great Greek mixing with the ancient border tribes of India.}}</ref> Mgbe Alexander biri obere, steeti nọchiri anya Alaeze Ukwu Seleucid gbasaa mmetụta ya na ndị Pashtun ruo 305 BCE mgbe ha hapụrụ ikike ịchịkwa Alaeze Ukwu Maurya nke India dị ka akụkụ nke nkwekọrịta njikọ aka.<ref>{{Cite web|author=Nancy Hatch Dupree / Aḥmad ʻAlī Kuhzād|year=1972|title=An Historical Guide to Kabul – The Name|url=http://www.aisk.org/aisk/NHDAHGTK05.php|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100830031416/http://www.aisk.org/aisk/NHDAHGTK05.php|archivedate=30 August 2010|accessdate=18 September 2010|work=[[Strabo]] (64&nbsp;BC – 24&nbsp;AD)|publisher=American International School of Kabul|quote=Alexander took these away from the [[Aryan]]s and established settlements of his own, but [[Seleucus I Nicator|Seleucus Nicator]] gave them to [[Chandragupta Maurya|Sandrocottus]] ([[Chandragupta Maurya|Chandragupta]]), upon terms of intermarriage and of receiving in exchange 500 elephants.}}</ref>&nbsp; Ụfọdụ ìgwè si Peshawar na Kandahar kwenyere na ha sitere na Ndị Gris bịara na Alexander the Great.<ref name="Greek ancestry">{{Cite journal|date=April 2004|title=Investigation of the Greek ancestry of populations from northern Pakistan|url=https://archive.org/details/human-genetics_2004-04_114_5/page/484|journal=Hum Genet|volume=114|issue=5|pages=484–90|doi=10.1007/s00439-004-1094-x|pmid=14986106}}</ref> === Mmalite Hephthalite === Dị ka akụkọ ụfọdụ si kwuo, agbụrụ Ghilji na Ndị Khalaj ejikọtala ya.<ref name="Minorsky">{{Cite journal|author=Minorsky|first=V.|title=The Khalaj West of the Oxus|url=http://www.khyber.org/articles/2005/TheKhalajWestoftheOxus.shtml|journal=Bulletin of the School of Oriental Studies, University of London|volume=10|issue=2|pages=417–437|doi=10.1017/S0041977X00087607|archive-url=https://web.archive.org/web/20110613145756/http://www.khyber.org/articles/2005/TheKhalajWestoftheOxus.shtml|archive-date=2011-06-13|access-date=2026-06-26|url-status=dead}}</ref> N'ịgbaso al-Khwarizmi, Josef Markwart kwuru na Khalaj bụ ihe fọdụrụ na njikọ Hephthalite. Ndị Hephthalites nwere ike ịbụ ndị Indo-Iranian, ọ bụ ezie na echiche na ha sitere na Turkic Gaoju <ref name="iri1" /> "yiri ka ha bụ ndị a ma ama ugbu a. [155] Ndị Khalaj nwere ike ịbụ ndị na-asụ Asụsụ Turkic na mbụ ma jikọta ha na agbụrụ ndị na-ekwu asụsụ Pashto nke Iran n'oge etiti oge.<ref>{{Cite web|url=https://iranicaonline.org/|title=Welcome to Encyclopaedia Iranica|first=Encyclopaedia Iranica|author=Foundation|work=iranicaonline.org}}</ref> Otú ọ dị, dị ka onye ọkà mmụta asụsụ Sims-Williams si kwuo, akwụkwọ ndị e gwupụtara n'ala anaghị akwado aro ahụ na ndị Khalaj bụ ndị nọchiri ndị Hephthalites, <ref>{{Cite journal|author=Bonasli|first=Sonel|year=2016|title=The Khalaj and their language|journal=Endangered Turkic Languages II A|pages=273–275}}</ref> ebe dị ka ọkọ akụkọ ihe mere eme V. Minorsky si kwuo, ndị Khala j "ma eleghị anya naanị na ndọrọ ndọrọ ọchịchị nwere njikọ na ndị Hephtalites". <ref name="Minorsky"/> Dị ka Georg Morgenstierne si kwuo, agbụrụ Durrani nke a maara dị ka "Abdali" tupu e guzobe Alaeze Ukwu Durrani 1747, <ref>{{Cite book|author=Runion|first=Meredith L.|url=https://books.google.com/books?id=EY6NDgAAQBAJ&q=sadozai+or+durrani&pg=PR24|title=The History of Afghanistan, 2nd Edition|date=24 April 2017|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-1-61069-778-1}}</ref> nwere ike ijikọta ya na Ndị Hephthalite; <ref>{{Cite journal|author=Morgenstierne|first=Georg|year=1979|title=The Linguistic Stratification of Afghanistan|journal=Afghan Studies|volume=2|pages=23–33}}</ref> Aydogdy Kurbanov kwadoro echiche a nke na-atụ aro na mgbe ọdịda nke njikọ Hephthalite, Hephtalite nwere ike ịbata n'ime ndị bi n'ógbè dị iche iche.<ref>{{Cite journal|author=Kurbano|first=Aydogdy|title=THE HEPHTHALITES: ARCHAEOLOGICAL AND HISTORICAL ANALYSIS|url=https://refubium.fu-berlin.de/bitstream/handle/fub188/8366/01_Text.pdf|journal=Department of History and Cultural Studies of the Free University, Berlin}}</ref> Dị ka The Cambridge History of Iran Mpịakọta nke 3, Mbipụta 1, agbụrụ Ghilji nke Afghanistan bụ ụmụ Hephthalites.<ref>{{Cite book|author=Fisher|first=William Bayne|title=The Cambridge History of Iran|date=1968|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-20092-9|url=https://books.google.com/books?id=Ko_RafMSGLkC&dq=the+cambridge+history+of+iran+pashtun+hephthalites&pg=PA216}}</ref> === Anthropology na ọdịnala a na-ekwu okwu === ==== Echiche nke ụmụ Pashtun sitere na ndị Izrel ==== {{Iranian peoples}}Ụfọdụ ndị na-amụ banyere ụmụ mmadụ na-akwado omenala ndị agbụrụ Pashtun n'onwe ha. Dịka ọmụmaatụ, dị ka Encyclopaedia of Islam si kwuo, echiche nke ụmụ Pashtun sitere na ndị Izrel sitere na Nimat Allah al-Harawi, onye chịkọtara akụkọ ihe mere eme maka ''Khan-e-Jehan Lodhi'' n'oge ọchịchị nke Eze Ukwu Mughal Jehangir na narị afọ nke iri na asaa.<ref name="Houtsma-150">{{Cite book|title=E.J. Brill's first encyclopaedia of Islam, 1913–1936|author=Houtsma|first=Martijn Theodoor|year=1987|publisher=BRILL|isbn=90-04-08265-4|url=https://books.google.com/books?id=GEl6N2tQeawC&pg=PA150|accessdate=24 September 2010}}</ref> Narị afọ nke iri na atọ Tabaqat-i Nasiri na-atụle ebe obibi nke onye mbịarambịa Bani Israel na ngwụcha narị afọ nke asatọ OA na mpaghara Ghor nke Afghanistan, ebe obibi nke ihe odide ndị Juu na Ghor kwadoro. Onye na-akọ akụkọ ihe mere eme André Wink na-atụ aro na akụkọ ahụ "nwere ike ịnwe ihe na-egosi echiche dị ịrịba ama banyere mmalite ndị Juu nke ụfọdụ agbụrụ ndị Afghanistan nke a na-akwado mgbe niile na akụkọ ihe mere n'Afghanistan. " Ihe ndị a na-ezo aka na Bani Israel kwekọrọ n'echiche ndị Pashtun na mgbe agbụrụ iri na abụọ nke Israel gbasara, agbụrụ Josef, n'etiti agbụrụ ndị Hibru ndị ọzọ, biri na mpaghara Afghanistan. <ref name="Wink">{{Cite book|author=Wink|first=Andre|title=Al-Hind: the Making of the Indo-Islamic World: Early Medieval India and the Expansion of Islam, 7th–11th Centuries Vol 1|date=2002|publisher=Brill|isbn=978-0-391-04173-8|pages=95–96|url=https://books.google.com/books?id=g2m7_R5P2oAC&q=%22Tabaqat-i+Nasiri%22+israel&pg=PA95|accessdate=6 November 2016}}</ref> Omenala a na-ekwu n'ọnụ juru ebe niile n'etiti agbụrụ Pashtun. E nweela ọtụtụ akụkọ mgbe ochie kemgbe ọtụtụ narị afọ nke ụmụ sitere n'ebo Iri furu efu mgbe ìgwè ndị a tọghatara Iso Ụzọ Kraịst na Islam. N'ihi ya, aha agbụrụ Yusufzai na Pashto sụgharịrị "nwa Josef". Ọtụtụ ndị ọkọ akụkọ ihe mere eme kọrọ akụkọ yiri nke ahụ, gụnyere narị afọ nke 14 Ibn Battuta na narị afọ nke 16 Ferishta. Otú ọ dị, a pụkwara ịchọta myirịta nke aha na ọnụnọ nke Arabic site na Islam. Echiche a nke mmalite ndị Juu Pashtun agọnahụla n'ụzọ dị ukwuu ma na-ekwu na nkwupụta Bible ya bụ akụkọ ifo, akwụkwọ akụkọ ihe mere eme ya ekwekọghị, nkwupụta ala ya enweghị nkwekọ, nkwupụta asụsụ ya enweghị nkwenye.<ref>{{Cite web|url=https://www.cambridge.org/engage/api-gateway/coe/assets/orp/resource/item/5f7f53929aea2200186f7d9f/original/are-pashtuns-the-lost-tribe-of-israel.pdf|title=Are Pashtuns the Lost Tribes of Israel?}}</ref> Otu okwu na-emegiderịta onwe ya na nkwenye na ndị Pashtuns sitere na Ndị Izrel bụ na onye na-achị Asiria chụgara agbụrụ iri furu efu, ebe ''Maghzan-e-Afghani'' na-ekwu na onye na'ọchịchị nyere ha ohere ịga n'ebe ọwụwa anyanwụ Afghanistan. Enwere ike ịkọwa enweghị nkwekọ a site n'eziokwu ahụ bụ na Peasia nwetara ala nke Alaeze Ukwu Asiria oge ochie mgbe ọ meriri Alaeze Ukwu nke ndị Midia na Babilọn nke Kaldea, nke meriri Asiria ọtụtụ iri afọ gara aga. Mana ọ dịghị onye edemede oge ochie kwuru banyere mbufe dị otú ahụ nke ndị Izrel n'ebe ọwụwa anyanwụ, ma ọ bụ ọ dịghị ihe odide oge ochie na-abụghị nke Akwụkwọ Nsọ na-ezo aka n'ebo Iri ahụ furu efu.<ref>{{Cite news|title=Pashtun clue to lost tribes of Israel|url=https://www.theguardian.com/world/2010/jan/17/israel-lost-tribes-pashtun|work=The Observer|date=17 January 2010|author=McCarthy|first=Rory}}</ref> Ụfọdụ ndị ọkọ akụkọ ihe mere eme nke Afghanistan ekwuola na ndị Pashtun nwere njikọ na ndị Izrel oge ochie. Mohan Lal hotara Mountstuart Elphinstone onye dere, sị:{{Pashtun nationalism}}A katọrọ echiche a maka enweghị ihe akaebe akụkọ ihe mere eme. Zaman Stanizai katọrọ echiche a: <ref name="Stanizai2020" />{{Authority control}}Dị ka ọmụmụ mkpụrụ ndụ ihe nketa si kwuo, ndị Pashtun nwere R1a1a*-M198 modal halogroup karịa ndị Juu: <ref name="pmid22510847">{{Cite journal|author=Lacau|first=Harlette|title=Afghanistan from a Y-chromosome perspective|journal=European Journal of Human Genetics|date=October 2012|volume=20|issue=10|pages=1063–1070|doi=10.1038/ejhg.2012.59|pmid=22510847}}</ref>{{DEFAULTSORT:Pashtun People}} == Oge Ọgbara Ọhụrụ == [[Faịlụ:Sher_Ali_Khan_and_company_of_Afghanistan_in_1869.jpg|áká_èkpè|thumb|Afghan Amir Sher Ali Khan (n'etiti ya na nwa ya nwoke) na ndị nnọchi anya ya na Ambala, nso Lahore, na 1869]] Oge gara aga ha nke oge a laghachiri na Delhi Sultanate (Khalji na Lodi dynasty), Hotak dynasty na Durrani Empire. Ndị Ọchịchị Hotak nupụụrụ Ndị Safavid isi ma weghara ọtụtụ n'ime ndị Peshia site na 1722 ruo 1729.<ref name="Browne">{{Cite web|url=http://persian.packhum.org/persian/main?url=pf%3Ffile%3D90001014%26ct%3D29|title=A Literary History of Persia, Volume 4: Modern Times (1500–1924), Chapter IV. An Outline Of The History Of Persia During The Last Two Centuries (A.D. 1722–1922)|author=Edward G. Browne, M.A., M.B.|publisher=[[Packard Humanities Institute]]|accessdate=9 September 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130726142425/http://persian.packhum.org/persian/main?url=pf%3Ffile%3D90001014&ct=29|archivedate=26 July 2013}}</ref> Nke a sochiri mmeri nke Ahmad Shah Durrani onye bụbu onye isi ndị agha nọ n'okpuru Nader Shah na onye guzobere Alaeze Ukwu Durrani, nke kpuchiri ọtụtụ n'ime ihe bụ Afghanistan ugbu a, Pakistan, Kashmir, Indian Punjab, yana mpaghara Kohistan na Khorasan nke Iran. Mgbe ọdịda nke usoro ndị eze Durrani na ọkara mbụ nke narị afọ nke 19 n'okpuru Shuja Shah Durrani, usoro ndị eze Barakzai weghaara alaeze ukwu ahụ. N'ụzọ doro anya, ndị Mohamedzais chịrị ọchịchị Afghanistan site na 1826 ruo na njedebe nke ọchịchị Zahir Shah na 1973. N'oge a na-akpọ "Great Game" nke narị afọ nke iri na itoolu, asọmpi dị n'etiti alaeze ukwu Britain na Russian bara uru nye ndị Pashtuns nke Afghanistan n'iguzogide nchịkwa mba ọzọ na ijigide ogo nke nnwere onwe (lee Siege of Malakand). Otú ọ dị, n'oge ọchịchị Abdur Rahman Khan (1880-1901), Durand Line kewara mpaghara Pashtun [[Pọlitiks|na ndọrọ ndọrọ ọchịchị]] - mpaghara ndị ga-aghọ ọdịda anyanwụ Pakistan dara n'ime British India n'ihi ókèala. [[Faịlụ:Abdul_Ghaffar_Khan_and_Gandhi_in_1940.jpg|thumb|Onye ndú nke Khudai Khidmatgar na-adịghị eme ihe ike, nke a na-akpọkwa "Red shirts", Bacha Khan, na-eguzo na Mohandas Gandhi]] Na narị afọ nke 20, ọtụtụ ndị isi Pashtun na-arụsi ọrụ ike na ndọrọ ndọrọ ọchịchị bi n'okpuru ọchịchị Britain nke India na-adịghị ekewa kwadoro Nnwere onwe India, gụnyere Ashfaqulla Khan, <ref>{{Cite book|author=Thakurta|first=R.N. Guha|title=The Contemporary, Volume 22|year=1978|publisher=National Galvanizing Pvt. Limited}}</ref> <ref name="Rajesh">{{Cite book|author=Rajesh|first=K. Guru|title=Sarfarosh: A Naadi Exposition of the Lives of Indian Revolutionaries|publisher=Notion Press|isbn=978-93-5206-173-0|quote=Ashfaqullah's father, Shafeequlla Khan, was a member of a Pathan military family.}}</ref> Abdul Samad Khan Achakzai, Ajmal Khattak, Bacha Khan na nwa ya nwoke Wali Khan (ha abụọ bụ ndị otu Khudai Khidmatgar), ma bụrụ ndị sitere n'ike mmụọ nsọ nke Mohandas Gandhi na-enweghị ihe ike nke iguzogide. <ref>{{Cite web|url=http://www.iloveindia.com/indian-heroes/abdul-ghaffar-khan.html|title=Abdul Ghaffar Khan|publisher=I Love India|accessdate=24 September 2008|archivedate=6 March 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230306052505/http://www.iloveindia.com/indian-heroes/abdul-ghaffar-khan.html}}</ref> Ọtụtụ ndị Pashtun rụkwara ọrụ na Njikọ ndị Alakụba iji lụọ ọgụ maka Pakistan nwere onwe ya site na mmegide na-abụghị ime ihe ike, gụnyere Yusuf Khattak na Abdur Rab Nishtar onye bụ ezigbo enyi Muhammad Ali Jinnah.<ref name="iloveindia">{{Cite web|url=http://www.pakpost.gov.pk/philately/stamps2003/mohammad_yousaf_khan_khattak.html|title=Mohammad Yousaf Khan Khattak|work=Pakpost.gov.pk|accessdate=14 December 2021|archivedate=18 January 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170118020240/http://www.pakpost.gov.pk/philately/stamps2003/mohammad_yousaf_khan_khattak.html}}</ref> Ndị Pashtun nke Afghanistan nwetara nnwere onwe zuru oke site na ntinye aka ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke Britain n'oge ọchịchị Amanullah Khan, na-esote Agha Anglo-Afghan nke Atọ. Ka ọ na-erule afọ 1950, a malitere ịnụ oku a ma ama maka Pashtunistan na Afghanistan na steeti ọhụrụ nke Pakistan. Nke a dugara na mmekọrịta ọjọọ n'etiti mba abụọ ahụ. Ọchịchị ndị eze Afghanistan kwụsịrị mgbe Onye isi ala Daoud Khan weghaara ikike nke Afghanistan n'aka nwa nwanne ya nwoke Zahir Shah na 1973 na atụmatụ Pashtun Nationalist, nke meghere ọnụ ụzọ maka agha ndị agbata obi. N'ọnwa Eprel afọ 1978, E gburu Daoud Khan na ezinụlọ ya na ndị ikwu ya n'ọchịchị ọbara nke Hafizullah Amin haziri. Ndị ọchịagha mujahideen nke Afghanistan nọ n'ebe a chụgara ha na Pakistan dị nso malitere ịkpọbata ndị agha maka agha ndị agha megide Democratic Republic of Afghanistan - gọọmentị Marxist nke ndị Pashtun Khalqists na-achịkwa bụ ndị nwere echiche Nationalist gụnyere Hafizullah Amin, Nur Muhammad Taraki, General Mohammad Aslam Vatanjar, Shahnawaz Tanai, Mohammad Gulabzoy na ọtụtụ ndị ọzọ. N'afọ 1979, Soviet Union batara na onye agbata obi ya dị n'ebe ndịda Afghanistan iji merie nnupụisi na-arịwanye elu. Ndị Mujahideen nke Afghanistan bụ ndị United States, Saudi Arabia, China na ndị ọzọ kwadoro, gụnyere ụfọdụ ndị ọchịagha Pashtun dị ka Abdul Rasul Sayyaf, Gulbuddin Hekmatyar, Jalaluddin Haqqani, Mohammad Nabi Mohammadi na Mohammad Yunus Khalis. Ka ọ dị ugbu a, ọtụtụ nde ndị Pashtun sonyeere ndị Afghanistan bi na Pakistan na Iran, ma site n'ebe ahụ, ọtụtụ iri puku gara Europe, North America, Oceania na akụkụ ndị ọzọ nke ụwa.<ref name="wider.unu.edu">{{Cite web|title=Young Afghan refugees and asylum seekers in the UK|url=https://www.wider.unu.edu/publication/young-afghan-refugees-and-asylum-seekers-uk|work=UN university|date=18 June 2018}}</ref> Gọọmentị Afghanistan na ndị agha ga-anọgide na-abụkarị ndị Pashtun ruo mgbe ọdịda nke Republic of Afghanistan nke Mohammad Najibullah na Eprel 1992.<ref>{{Cite journal|author=Ahady|first=Anwar-ul-Haq|date=1995|title=The Decline of the Pashtuns in Afghanistan|url=https://archive.org/details/sim_asian-survey_1995-07_35_7/page/621|journal=Asian Survey|volume=35|issue=7|pages=621–634|doi=10.2307/2645419|issn=0004-4687}}</ref> [[Faịlụ:Secretary_Pompeo_Meets_with_the_Taliban_Negotiation_Team_(50632321483).jpg|thumb|Onye nnọchi anya mba Amerịka Zalmay Khalilzad na ndị ọrụ Taliban Abdul Ghani Baradar, Abdul Hakim Ishaqzai, Sher Mohammad Abbas Stanikzai na Suhail Shaheen]] [[Faịlụ:Imran_Khan_WEF.jpg|thumb|Imran Khan, onye na-eme egwuregwu cricket nke Pakistan ghọrọ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị na onye bụbu praịm minista, sitere n'ebo Niazi.]] Ọtụtụ ndị ọrụ gọọmentị dị elu na Islamic Republic of Afghanistan bụ ndị Pashtun, gụnyere: Abdul Rahim Wardak, Abdul Salam Azimi, Anwar ul-Haq Ahady, Amirzai Sangin, Ghulam Farooq Wardak, Hamid Karzai, Mohammad Ishaq Aloko, Omar Zakhilwal, Sher Mohammad Karimi, Zalmay Rasoul, Yousef Pashtun. ndepụta nke ndị gọvanọ Afghanistan ugbu a gụnyekwara pasentị dị ukwuu nke ndị Pashtun. Mullah Yaqoob na-eje ozi dị ka Minista Nchebe, Sirajuddin Haqqani dị ka Minisita Na-anọchite anya Ihe Ndị Dị n'Ime, Amir Khan Muttaqi dị ka Ministra Na-anọchi anya Ihe Ndị Na-eme ná Mba Ọzọ, Gul Agha Ishakzai dị ka Ministrị Na-anọchitere anya Ihe Ndịna, na Hasan Akhund dị ka Ministri Na-anọci anya. Ọtụtụ ndị minista ndị ọzọ bụkwa ndị Pashtun. Ezinụlọ eze Afghanistan, nke Eze Zahir Shah nọchitere anya, na-akpọ Mohammadzais. Ndị Pashtun ndị ọzọ a ma ama gụnyere ndị na-ede uri na narị afọ nke iri na asaa bụ Khushal Khan Khattak na Rahman Baba, na onye na-eme njem n'ime mbara igwe nke Afghanistan bụ Abdul Ahad Mohmand, onye bụbu Onye nnọchi anya US Zalmay Khalilzad, na Ashraf Ghani n'etiti ọtụtụ ndị ọzọ. Ọtụtụ ndị Pashtun nke Pakistan na India anabatala ọdịbendị ndị na-abụghị ndị Pashtun, ọkachasị site n'ịhapụ Pashto ma jiri asụsụ ndị dị ka Urdu, Punjabi, na Hindko. Ndị a gụnyere Ghulam Mohammad (Minista na-ahụ maka ego mbụ, site na 1947 ruo 1951, na Gọvanọ-Jenal nke atọ nke Pakistan, site na 1951 ruo 1955), <ref name="express">{{Cite web|author=Rahi|first=Arwin|date=25 February 2020|title=Why Afghanistan should leave Pakistani Pashtuns alone|url=https://blogs.tribune.com.pk/story/94157/why-afghanistan-should-leave-pakistani-pashtuns-alone/|accessdate=26 June 2020|work=The Express Tribune|language=en-US|archivedate=3 May 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200503132315/https://blogs.tribune.com.pk/story/94157/why-afghanistan-should-leave-pakistani-pashtuns-alone/}}</ref> <ref name="pakistanherald">{{Cite web|date=23 July 2017|title=Malik Ghulam Muhammad – Governor-General of Pakistan|url=http://www.pakistanherald.com/profile/malik-ghulam-muhammad-1177|accessdate=9 August 2020|work=Pakistan Herald|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170723042210/http://www.pakistanherald.com/profile/malik-ghulam-muhammad-1177|archivedate=23 July 2017}}</ref> Ayub Khan, onye bụ onye isi ala nke abụọ nke Pakistan, Zakir Husain onye bụ onye ọchịchị nke atọ nke India na Abdul Qadeer Khan, nna nke mmemme nuklia nke Pakistan.<ref name="samaatv">{{Cite web|title=Ex Gov.Gen. Ghulam Muhammad's 54th death anniversary today|url=https://www.samaa.tv/news/2010/08/ex-gov-gen-ghulam-muhammad-s-54th-death-anniversary-today/|accessdate=9 August 2020|publisher=Samaa TV|language=en-US}}</ref><ref name="Kakazai">{{Cite news|url=https://www.dawn.com/news/1365402|title=The history of Lahore's Kakayzais|author=Sheikh|first=Majid|date=22 October 2017|work=Dawn|accessdate=28 February 2018|language=en-US}}</ref><ref name="Routledge, Kumarasingham">{{Cite book|author=Kumarasingham|first=H.|date=2016|chapter=Bureaucratic Statism|title=Constitution-making in Asia: Decolonisation and State-Building in the Aftermath of the British Empire|chapterurl=https://books.google.com/books?id=GwjeCwAAQBAJ&pg=PT160|publisher=Routledge|location=U.S.|edition=1|isbn=978-1-317-24509-4}}</ref> Ọtụtụ ndị ọzọ nwere ọkwa dị elu na gọọmentị, dị ka Asfandyar Wali Khan, Mahmood Khan Achakzai, Sirajul Haq, na Aftab Ahmad Sherpao, ndị bụ ndị isi oche nke òtù ndọrọ ndọrọ ọchịchị ha na Pakistan. Ndị ọzọ ghọrọ ndị a ma ama n'egwuregwu (dịka, Imran Khan, Mansoor Ali Khan Pataudi, Younis Khan, Shahid Afridi, Irfan Pathan, Jahangir Khan, Jansher Khan, Hashim Khan, Rashid Khan, Shaheen Afridi, Naseem Shah, Misbah Ul Haq, Mujeeb Ur Rahman na Mohammad Wasim) na akwụkwọ (dịka., Ghani Khan, Hamza Shinwari, na Kabir Stori). Malala Yousafzai, onye ghọrọ onye kacha nta natara Nobel Peace Prize na 2014, bụ onye Pashtun Pakistani. A na-ewere ndị Pashtuns dị ka ndị jikọtara nke ọma na ndị Pakistan, dịka akụkọ Pew Research Center nke afọ 2009 si kwuo, pasent 92 nke ndị Pashtun na-akọwa njirimara Pakistani ha tupu njirimara agbụrụ Pashtun ha. Ọtụtụ ndị ama ama na fim Bollywood na India nwere mgbọrọgwụ Pashtun; ụfọdụ n’ime ndị kacha mara amara bụ Aamir Khan, Shahrukh Khan, Salman Khan, Feroz Khan, Madhubala, Kader Khan, Saif Ali Khan, Soha Ali Khan, Sara Ali Khan, na Zarine Khan. Na mgbakwunye, otu n’ime ndị bụbu ndị isi ala India, Zakir Husain, bụ onye agbụrụ Afridi. Mohammad Yunus, onye bụbu onye nnọchiteanya India na Algeria na onye ndụmọdụ Indira Gandhi, sitere na Pashtun ma metụtara onye a ma ama Bacha Khan..<ref>{{Cite news|url=http://www.hindu.com/thehindu/2003/05/26/stories/2003052600431000.htm|title=To Islamabad and the Frontier|accessdate=1 August 2007|date=26 May 2003|work=The Hindu|quote=Ruled now by parties of the religious right, the Frontier province emerges soon after one proceeds westwards from Islamabad. I was lucky to find Ajmal Khan Khattak in his humble home in Akora Khattak, beyond the Indus. Once Badshah Khan's young lieutenant, Mr. Khattak spent years with him in Afghanistan and offered a host of memories. And I was able to meet Badshah Khan's surviving children, Wali Khan, the famous political figure of the NWFP, and his half-sister, Mehr Taj, whose husband Yahya Jan, a schoolmaster who became a Minister in the Frontier, was the brother of the late Mohammed Yunus, who had made India his home.|archive-url=https://web.archive.org/web/20030703101955/http://www.hindu.com/thehindu/2003/05/26/stories/2003052600431000.htm|archive-date=3 July 2003|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite book|title=Commonwealth and Nehru|author=Darbari|first=Raj|year=1983|publisher=Vision Books|isbn=81-261-2175-0}}</ref><ref>{{Cite book|title=The Pathan unarmed: opposition & memory in the North West Frontier (Khyber Pakhtunkhwa)|quote=He was visiting his cousin Mohammed Yunus, a Pathan who had chosen to move to Delhi at Partition and become a well-known figure in the Congress regime.|publisher=James Currey}}</ref><ref>{{Cite book|title=Encyclopædia of Muslim Biography|quote=Mohammad Yunus is belong to a rich and distinguished Pathan family and son of Haji Ghulam Samdani (1827–1926).|publisher=A.P.H. Pub. Corp.}}</ref> N’ime ngwụcha afọ 1990s, ndị Pashtun bụ ndị agbụrụ bụ isi n’òtù ọchịchị dị ka Islamic Emirate of Afghanistan (òtù Taliban). [1][2] Njikọ ọwụwa anyanwụ nke na-alụ ọgụ megide Taliban nwere ọtụtụ Pashtun. N’etiti ha bụ Abdullah Abdullah, Abdul Qadir na nwanne ya nwoke Abdul Haq, Abdul Rasul Sayyaf, Asadullah Khalid, Hamid Karzai na Gul Agha Sherzai. Ụgbọ Taliban pụtakwara na ngwụcha 2001 mgbe Agha US duziri Agha agha n’Afghanistan, wee dochie ya na ọchịchị Karzai. [3] Nke a soro ọchịchị Ghani na ịlaghachi Taliban n’Afghanistan (Islamic Emirate of Afghanistan). Agha ogologo oge na Afghanistan emeela ka ndị Pashtun nweta aha maka ịbụ ndị agha pụrụ iche.<ref>{{Cite news|url=https://www.khaama.com/leaving-afghanistans-bagarm-airfield-was-a-grave-military-mistake-trump/|title=Leaving Afghanistan's 'Bagarm Airfield' Was a Grave Military Mistake: Trump|publisher=Khaama Press|date=29 January 2023|accessdate=29 January 2023}}</ref> Ụfọdụ ndị na-eme ngagharị iwe na ndị ụbụrụ na-aghọ nkọ na-anwa iwughachi ọgụgụ isi Pashtun na omenala ya tupu agha.<ref>{{Cite web|url=https://www.macleans.ca/news/world/redeeming-the-pashtun-the-ultimate-warriors/|title=Redeeming the Pashtun, the ultimate warriors|work=Macleans.ca|accessdate=14 December 2021}}</ref> == Mkpụrụ ndụ ihe nketa == Ihe ka ọtụtụ n'ime ndị Pashtun si Afghanistan bụ ndị R1a, na-enwe 50-65% ugboro.<ref name="Afghanistan from a Y-chromosome per">{{Cite journal|author=Lacau|first=Harlette|title=Afghanistan from a Y-chromosome perspective|journal=European Journal of Human Genetics|date=October 2012|volume=20|issue=October 2012|pages=1063–70|doi=10.1038/ejhg.2012.59|pmid=22510847}}</ref> Subclade R1a-Z2125 na-eme na ugboro 40%.<ref name="nagy">{{Cite journal|author=Nagy|first=Péter L.|title=Determination of the phylogenetic origins of the Árpád Dynasty based on Y chromosome sequencing of Béla the Third|journal=European Journal of Human Genetics|date=January 2021|volume=29|issue=1|pages=164–172|doi=10.1038/s41431-020-0683-z|pmid=32636469}}</ref> A na-ahụkarị subclade a na Tajiks, Turkmen, Uzbeks na ụfọdụ ndị bi na Caucasus na Iran.<ref>{{Cite journal|author=Underhill|first=Peter A.|title=The phylogenetic and geographic structure of Y-chromosome haplogroup R1a|journal=European Journal of Human Genetics|date=January 2015|volume=23|issue=1|pages=124–131|doi=10.1038/ejhg.2014.50|pmid=24667786}}</ref> Haplogroup G-M201 ruru 9% na ndị Pashtun Afghanistan ma bụrụ nke abụọ na-ahụkarị na ndị Pashtuns si n'ebe ndịda Afghanistan. <ref name="Afghanistan from a Y-chromosome per" /> <ref>{{Cite journal|doi=10.1371/journal.pone.0076748|title=Afghan Hindu Kush: Where Eurasian Sub-Continent Gene Flows Converge|year=2013|author=Di Cristofaro|first=Julie|journal=PLOS One|volume=8|issue=10|pmid=24204668}}</ref> Haplogroup L na Haplogroupe J2 na-eme na ngụkọta nke 6% . <ref name="Afghanistan from a Y-chromosome per" /> Dabere na nyocha DNA nke Mitochondrial nke agbụrụ anọ nke Afghanistan, ihe ka ọtụtụ n'ime mtDNA n'etiti ndị Pashtun Afghanistan sitere na agbụrụ West Eurasian, ma nwee mmekọrịta dị ukwuu na ndị bi na West Eurasian na Central Asia karịa ndị bi na South Asia ma ọ bụ East Asia. Nnyocha haplogroup na-egosi na ndị Pashtuns na Tajiks nọ na Afghanistan nwere ihe nketa nna nna. N'etiti agbụrụ ndị a mụrụ, ndị Pashtun nwere ụdị mtDNA kachasị. Haplogroup kachasị n'etiti ndị Pashtun Pakistani bụ haplogroup R nke a na-ahụkarị na ọnụọgụ nke 28-50%. A chọtara Haplogroup J2 na 9% ruo 24% dabere na nyocha ahụ ma chọta Haplogroupe E na ugboro nke 4% ruo 13%. Haplogroup L na-eme na ọnụọgụ nke 8%. Ụfọdụ ìgwè ndị Pashtun nke Pakistan na-egosipụta ọkwa dị elu nke R1b. <ref>{{Cite journal|author=Tariq|first=Muhammad|title=Contrasting maternal and paternal genetic histories among five ethnic groups from Khyber Pakhtunkhwa, Pakistan|journal=Scientific Reports|date=19 January 2022|volume=12|issue=1|doi=10.1038/s41598-022-05076-3|pmid=35046511}}</ref><ref>{{Cite journal|author=Ikram|first=Muhammad Salman|title=Genetic diversity and forensic application of Y-filer STRs in four major ethnic groups of Pakistan|journal=BMC Genomics|date=30 November 2022|volume=23|issue=1|doi=10.1186/s12864-022-09028-z|pmid=36451116}}</ref> Ìgwè ndị Pashtun n'ozuzu ha dị iche iche n'ụzọ mkpụrụ ndụ ihe nketa, na agbụrụ ndị Pashtun abụghị otu ndị mkpụrụ ndụ ihe ndụ. Ìgwè Pashtun dị iche iche na-egosipụta nzụlite dị iche iche, na-akpata nnukwu ọdịiche. <ref>{{Cite journal|author=Zubair|first=Muhammad|title=Mitochondrial DNA diversity in the Khattak and Kheshgi of the Peshawar Valley, Pakistan|journal=Genetica|date=August 2020|volume=148|issue=3–4|pages=195–206|doi=10.1007/s10709-020-00095-2|pmid=32607672}}</ref> E wepụtara ihe nlele haplogroup Y na mtdna haplogroupe n'aka ndị ikom Jadoon, Yousafzai, Sayyid, Gujar na Tanoli bi na Swabi District, Khyber Pakhtunkhwa na Pakistan. Ndị ikom Jadoon nwere ndị nna nna sitere n'Ebe Ọwụwa Anyanwụ Eshia na ndị nna nne nke West Eurasian na ọnụ ọgụgụ dị ala nke ndị nna nne South Asia dị ka ule haplogroup Y na mtdna na-egosi na ụmụ nwanyị obodo na-alụ ụmụ nwoke kwagara n'oge oge ochie. Y Haplogroup O3-M122 mejupụtara ihe ka ọtụtụ n'ime ndị ikom Jadoon, otu haplogroup nke ihe ka ọtụtụ (50-60%) nke ndị Han Chinese. 82.5% nke ndị ikom Jadoon na-ebu Q-MEH2 na O3-M122 nke abụọ sitere n'Ebe Ọwụwa Anyanwụ Eshia. O3-M122 anọghị na Sayyid (Syed) ma pụta na ọnụ ọgụgụ dị ala n'etiti Tanolis, Gujars na Yousafzais. O yiri ka e nwere mmetụta onye guzobere na O3-M122 n'etiti Jadoon. <ref>{{Cite journal|author=Tariq|first=Muhammad|date=2022|title=Contrasting maternal and paternal genetic histories among five ethnic groups from Khyber Pakhtunkhwa, Pakistan|journal=Scientific Reports|volume=12|issue=1027|doi=10.1038/s41598-022-05076-3|pmid=35046511}}</ref> <ref>{{Cite journal|pmid=35046511|date=2022|author=Tariq|first=M.|title=Contrasting maternal and paternal genetic histories among five ethnic groups from Khyber Pakhtunkhwa, Pakistan|journal=Scientific Reports|volume=12|issue=1|doi=10.1038/s41598-022-05076-3}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.researchgate.net/publication/357933818|title=Contrasting maternal and paternal genetic histories among five ethnic groups from Khyber Pakhtunkhwa, Pakistan|work=ResearchGate}}</ref> 76.32% nke ndị ikom Jadoon bu O3-M122 ebe 0.75% nke Tanolis, 0.81% nke Gujars na 2.82% nke Yousafzais bu O3-m122 . <ref>{{Cite web|url=http://prr.hec.gov.pk/jspui/bitstream/123456789/9941/1/Muhammad%20Tariq_Genetics_2017_HU_Mansehra_Main%20part.pdf|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191207195512/http://prr.hec.gov.pk/jspui/bitstream/123456789/9941/1/Muhammad%20Tariq_Genetics_2017_HU_Mansehra_Main%20part.pdf|title=GENETIC ANALYSIS OF THE MAJOR TRIBES OF BUNER AND SWABI AREAS THROUGH DENTAL MORPHOLOGY AND DNA ANALYSIS|first=Muhammad|author=Tariq|date=2017|archivedate=7 December 2019|work=Department of Genetics|publisher=Hazara University Mansehra}}</ref> 56.25% nke Jadoons na ule ọzọ bu Haplogroup H (mtDNA) nke nne West Eurasian. <ref>{{Cite journal|author=Akbae|first=N.|date=24 June 2016|title=HVSI polymorphism indicates multiple origins of mtDNA in the Hazarewal population of Northern Pakistan|url=https://www.geneticsmr.org/articles/hvsi-polymorphism-indicates-multiple-origins-of-mtdna-in-the-hazarewal-population-of-northern-pakistan.pdf|journal=Genetics and Molecular Research|volume=15|issue=2|pages=1–10|doi=10.4238/gmr.15027167|pmid=27420957}}</ref> A tụlekwara ọdịdị ezé nke Swabi Jadoons ma jiri ya tụnyere ìgwè ndị ọzọ dị na mpaghara dị ka Yousufzais na Sayyids.<ref>{{Cite journal|author=Zubair|first=Muhammad|date=25 March 2021|title=Identification of Genetic Lineage of Peshawar and Nowshera Tribes through Dental Morphology|url=https://researcherslinks.com/current-issues/Identification-of-Genetic-Lineage-Dental-Morphology/20/1/3734/html|journal=Pakistan Journal of Zoology|volume=53|issue=3|doi=10.17582/journal.pjz/20190927080941}}</ref> == Nkọwa == Echiche ndị a ma ama n'etiti ndị Pashtun banyere onye ruru eru dịka onye Pashtun bụ: <ref name="Conflict">{{Cite book|author=Schiffman|first=Harold|url=https://books.google.com/books?id=52aicl9l7rwC|title=Language Policy and Language Conflict in Afghanistan and Its Neighbors: The Changing Politics of Language Choice|date=9 December 2011|publisher=BRILL|isbn=978-90-04-20145-3|pages=55–56|language=en|quote=Barfield (2007: 11) depicts Pashtun identity as sort of Venn diagram where those claiming Pashtun descent belong to the largest circle, those using the Pashto language appear as a smaller subset, and those adhering to the Pashtun code of conduct are the most authentic Pashtun of all.}}</ref> # Ndị maara asụsụ Pashto nke ọma ma jiri ya mee ihe nke ọma. Asụsụ Pashto bụ "otu n'ime akara ndị bụ isi nke njirimara agbụrụ" n'etiti ndị Pashtun.<ref name="Brill">{{Cite book|author=Hakala|first=Walter|url=https://brill.com/view/title/17296|title=Language Policy and Language Conflict in Afghanistan and Its Neighbors: The Changing Politics of Language Choice|date=9 December 2011|publisher=Brill|isbn=978-90-04-21765-2|language=en|quote="As is well known, the Pashtun people place a great deal of pride upon their language as an identifier of their distinct ethnic and historical identity. While it is clear that not all those who self-identify as ethnically Pashtun themselves use Pashto as their primary language, language does seem to be one of the primary markers of ethnic identity in contemporary Afghanistan."}}</ref> # Ịgbaso koodu nke Pashtunwali.<ref name="Conflict"/><ref>{{Cite web|url=http://www.upenn.edu/gazette/0506/feature2_4.html|title=Understanding Pashto|publisher=[[University of Pennsylvania]]|year=2006|accessdate=18 January 2007|archivedate=12 December 2006|archiveurl=https://web.archive.org/web/20061212221109/http://www.upenn.edu/gazette/0506/feature2_4.html}}</ref> Nkọwa ọdịbendị chọrọ ka ndị Pashtunwali gbasoo usoro iwu Pashtunwali. # N'ịbụ onye Agbụrụ Pashtun site na nna nna, dabere na iwu orthodox dị mkpa nke Pashtunwali nke na-achọkarị na ọ bụ naanị ndị nwere nna Pashtun bụ Pashtun. Nkọwa a na-etinye obere nkwenye na asụsụ ahụ.<ref>{{Cite journal|author=Shackle|first=C.|date=1980|title=Hindko in Kohat and Peshawar|journal=Bulletin of the School of Oriental and African Studies, University of London|volume=43|issue=3|pages=482–510|doi=10.1017/S0041977X00137401}}</ref> === Agbụrụ dị iche iche === [[Faịlụ:Afghanistan_ethnic_groups_2005.jpg|thumb|Map nke agbụrụ Pashtun<ref>{{Cite web|title=Afghanistan ethnic groups.|url=https://www.loc.gov/resource/g7631e.ct002134/|accessdate=22 September 2021|work=Library of Congress}}</ref>]] Otu ụlọ ọrụ a ma ama nke ndị Pashtun bụ usoro dị mgbagwoju anya nke agbụrụ. <ref>{{Cite web|title=Minority Rights Group Pashtuns|url=https://minorityrights.org/minorities/pashtuns/|work=Minority Rights Group|date=19 June 2015}}</ref> Usoro agbụrụ ahụ nwere ọtụtụ ọkwa nke nhazi: agbụrụ ha nọ na ya sitere na agbụrụ anọ 'ka ukwuu': Sarbani, Bettani, Gharghashti, na Karlani.<ref>{{Cite book|author=Adebayo|first=Akanmu G.|url=https://books.google.com/books?id=tGtGAwAAQBAJ&dq=karlani+sarbani&pg=PA203|title=Indigenous Conflict Management Strategies: Global Perspectives|date=4 April 2014|publisher=Lexington Books|isbn=978-0-7391-8805-7|language=en}}</ref> A na-ekewa agbụrụ ahụ n'ime òtù ndị ikwu a na-akpọ ''khels'', nke a na-ekewara n'ime obere ìgwè (''pllarina'' ma ọ bụ ''Plarganey''), nke ọ bụla nwere ọtụtụ ezinụlọ ndị a na- bingaka ''kahols''.<ref name="Jirga">{{Cite web|url=http://unpan1.un.org/intradoc/groups/public/documents/APCITY/UNPAN017434.pdf|title=Jirga – A Traditional Mechanism of Conflict Resolution in Afghanistan|publisher=United Nations|first=Ali|author=Wardak|year=2003|accessdate=10 October 2006|archivedate=7 October 2006|archiveurl=https://web.archive.org/web/20061007192558/http://unpan1.un.org/intradoc/groups/public/documents/APCITY/UNPAN017434.pdf}}</ref> ==== Ndị Pashtun Durrani na Ghilji ==== <templatestyles src="Module:Sidebar/styles.css"></templatestyles>Ndị Durranis na Ghiljis (ma ọ bụ Ghilzais) bụ ìgwè abụọ kachasị ukwuu nke ndị Pashtun, na ihe dịka ụzọ abụọ n'ụzọ atọ nke ndị Pashtuns Afghanistan so na njikọ ndị a.<ref name="USMA">{{Cite web|url=https://www.ctc.usma.edu/tribal-dynamics-of-the-afghanistan-and-pakistan-insurgencies/|title=Tribal Dynamics of the Afghanistan and Pakistan Insurgencies|date=15 August 2009|work=Combating Terrorism Center at West Point|accessdate=14 December 2021|archivedate=21 October 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211021132110/https://www.ctc.usma.edu/tribal-dynamics-of-the-afghanistan-and-pakistan-insurgencies/}}</ref> Agbụrụ Durrani enweela ihe ịga nke ọma n'obodo ukwu na ndọrọ ndọrọ ọchịchị, ebe ndị Ghiljis dị ọtụtụ, ime obodo, ma bụrụ ndị siri ike. Na narị afọ nke iri na asatọ, ìgwè ndị ahụ na-arụkọ ọrụ ọnụ mgbe ụfọdụ ma na-alụ ọgụ mgbe ụfọdụ. Na oghere ole na ole, Durranis chịrị Afghanistan nke oge a n'ụzọ na-aga n'ihu ruo mgbe Saur Revolution nke 1978; Ndị ọchịchị Kọmunist ọhụrụ bụ Ghilji.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=cZUtDwAAQBAJ&pg=PA20|title=Our Latest Longest War: Losing Hearts and Minds in Afghanistan|first=Aaron B.|author=O'Connell|date=3 April 2017|publisher=[[University of Chicago Press]]|isbn=978-0-226-26565-0|accessdate=14 December 2021}}</ref> Njikọ agbụrụ siri ike n'etiti ndị Ghilji, ebe ọchịchị nke njikọ Durrani na-emetụta usoro agbụrụ dị iche iche nke nwe ala.<ref name="USMA" />    == Asụsụ ==   [[Faịlụ:Map_of_Pashto-speaking_areas_in_Afghanistan_and_Pakistan.svg|thumb|258x258px|Map nke ebe ndị na-Asụsụ Pashto na [[Afghanistan]] na Pakistan]] Asụsụ Pashto bụ asụsụ nne nke ọtụtụ ndị Pashtun.[1][2][3] Ọ bụ otu n’ime asụsụ abụọ nke mba Afghanistan.[4][5] Na Pakistan, ọ bụ ezie na ọ bụ asụsụ nke abụọ kacha nnukwu nke a na-asụ,[6] a na-ejikarị ya n’ọrụ gọọmentị mee ihe na usoro agụmakwụkwọ.[7][8][9][10][11][12] Emeela nkwupụta nke na-ekwu na nke a na-emetụta mmepe akụ na ụba nke ndị Pashtun,[13][14] n’ihi na ụmụ akwụkwọ enweghị ike ịghọta nke ọma ihe a na-akụzi n’asụsụ ndị ọzọ.[15] Robert Nichols kwuru:<ref name="Brill"/> [[Faịlụ:Pashto-speakers_by_Pakistani_District_-_2017_Census.svg|thumb|256x256px|Map nke ebe ndị na-asụ Pashto na Pakistan]] A na-ahazi Pashto dị ka asụsụ Eastern Iran, <ref name="Iranica-Pashto">{{Cite web|title=AFGHANISTAN vi. Paṧto|url=http://www.iranica.com/articles/afghanistan-vi-pasto|accessdate=10 October 2010|work=[[Georg Morgenstierne|G. Morgenstierne]]|publisher=Encyclopaedia Iranica|quote=Paṧtō undoubtedly belongs to the Northeastern Iranic branch.|archivedate=22 January 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120122024645/http://www.iranica.com/articles/afghanistan-vi-pasto}}</ref> mana ọnụ ọgụgụ dị ukwuu nke okwu bụ nke pụrụ iche na Pashto. <ref name="BensonKosonen20132">{{Cite book|author=Carol Benson|url=https://books.google.com/books?id=tdREAAAAQBAJ&pg=PA64|title=Language Issues in Comparative Education: Inclusive Teaching and Learning in Non-Dominant Languages and Cultures|date=13 June 2013|publisher=Springer Science & Business Media|isbn=978-94-6209-218-1}}</ref><ref>{{Cite book|author=Ehsan M Entezar|url=https://books.google.com/books?id=fdTJgCSPsGwC&q=pashto+purification&pg=PA89|title=Afghanistan 101: Understanding Afghan Culture|publisher=Xlibris Corporation|year=2008|isbn=978-1-4257-9302-9}}</ref> Akụkụ Pashto n'ihe gbasara ngwaa dị mgbagwoju anya ma e jiri ya tụnyere asụsụ ndị ọzọ nke Iran.<ref>{{Cite book|author=David|first=Anne Boyle|url=https://books.google.com/books?id=zK7zMgEACAAJ|title=Descriptive Grammar of Pashto and Its Dialects|date=2014|publisher=De Gruyter Mouton|isbn=978-1-61451-303-2}}</ref> N'ihe banyere nke a, MacKenzie na-ekwu, sị: <ref>{{Cite book|doi=10.4324/9780203412336-14|chapter=Pashto|title=The Major Languages of South Asia, the Middle East and Africa|date=2003|pages=116–130|isbn=978-0-203-41233-6}}</ref> Pashto nwere ọnụ ọgụgụ dị ukwuu nke olumba: n'ozuzu ya kewara n'ìgwè ndị dị n'Ebe Ugwu, Ndịda na etiti; yana Tarino ma ọ bụ Waṇetsi dị ka otu dị iche. <ref>{{Cite web|title=Waneci, Glottolog: wane1241|url=https://glottolog.org/resource/languoid/id/wane1241|accessdate=20 March 2021|work=glottolog.org}}</ref><ref>{{Cite web|title=Waneci, ISO 639-3 wne|url=https://www.ethnologue.com/language/wne|accessdate=20 March 2021|work=Ethnologue}}</ref> Dị ka Elfenbein si kwuo: "Ọdịiche dị iche iche dị na phonology na lexicon: ọdịdị na syntax bụ, ọzọ ma e wezụga Wanetsi, otu ihe dị ịrịba ama". <ref>{{Cite book|author=Kaye|first=Alan S.|title=Phonologies of Asia and Africa: (including the Caucasus)|url=https://archive.org/details/phonologiesofasi0002unse|date=1997|publisher=Eisenbrauns|isbn=978-1-57506-019-4}}</ref> Ibrahim Khan na-enye nkewa na-esonụ na mkpụrụedemede: Northern Western dialect (dịka nke ndị Ghilzai na-asụ) nwere uru phonetic {{IPA|/ç+/}}, North Eastern (nke ndị Yusafzais na-asụrụ wdg) nwere ụda {{IPA|/x/}}, South Western (nke ndị Abdalis na-asuru wdg) na-enwe {{IPA|/ʂ/}} na South Eastern (nke Kakars na-asọrọ wdg) nwee {{IPA|/ʃ/}} .<ref name="Khan2021">{{Cite journal|author=Khan|first=Ibrahim|title=Tarīno and Karāṇi dialects|journal=Pashto|date=7 September 2021|volume=50|issue=661|url=http://www.pashto.org.pk/index.php/path/article/view/178}}</ref> Ọ na-egosi na a ga-ekewa asụsụ Central, nke agbụrụ Karlāṇ na-asụ, na North {{IPA|/x/}} na South {{IPA|/ʃ/}} dị iche mana ọ na-enye na mgbakwunye na asụsụ ndị a dị n'etiti enweela mgbanwe ụdaume nke na-eme ka ha dị iche: dịka ọmụmaatụ {{IPA|/ɑ/}} nke aleph na-anọchite anya asụsụ ndị na-abụghị nke etiti na-aghọ {{IPA|/ɔː/}} na asụsụ Banisi.<ref name="Khan2021" /> == Omenala ==   [[Faịlụ:Pashtuns.jpg|thumb|Uwe obodo ụmụaka Pashtun na-eji]] Omenala Pashtun dabere na Pashtunwali, Islam na nghọta asụsụ Pashto. A na-eji dialeketi Kabul eme ka akwụkwọ ozi Pashto dị ugbu a kwekọọ. Akwụkwọ mkpụrụ okwu bụkwa akụkụ dị mkpa nke omenala Pashtun ọ dịkwa otú ahụ kemgbe ọtụtụ narị afọ. Omume ndị dị tupu Islam, nke malite na mmeri Alexander n’elu Alaeze Persia na 330 BC, nwere ike ịlanarịrị n'ụdị egwu omenala, ebe ụdị akwụkwọ na egwu na-egosi mmetụta sitere na omenala Persia yana ngwa egwu mpaghara jikọtara na ụdị mpaghara na nghọta mpaghara. Dị ka Ndị Muslim ndị ọzọ, Pashtun na-eme ememe ezumike Islamic. N’ihe megidere Pashtun bi na Pakistan, a na-eme ememe Nowruz na Afghanistan dị ka Afọ Ọhụrụ Afghanistan site n'aka ndị agbụrụ Afghanistan niile.. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;''[[wikipedia:Tinye edensibịa|<span title="This claim needs references to reliable sources. (June 2025)">citation needed</span>]]''&#x5D;</sup> === Jirga === Otu nzukọ Pashtun a ma ama ọzọ bụ lóya jirgá (Pashto: لويه جرګه) ma ọ bụ 'ọgbakọ ukwu' nke ndị okenye họpụtara. Ndị otu jirgá (Pashto: جرګه) na-eme ọtụtụ mkpebi n’ime ndụ agbụrụ, nke bụ nzukọ isi nke ikike ndị Pashtun na-asọpụrụ dị ka ọchịchị nwere ezi uche.<ref name="HRW">{{Cite web|url=http://hrw.org/press/2002/04/qna-loyagirga.htm|title=Q & A on Afghanistan's Loya Jirga Process|accessdate=10 October 2006|publisher=Human Rights Watch}}</ref> === Okpukpe ===   [[Faịlụ:Mosque_in_Kandahar-2011.jpg|thumb|ili nke Ahmad Shah Durrani na Kandahar City, nke na-eje ozi dị ka ụlọ alakụba Congregational ma nwee uwe nsọ nke onye amụma Islam [[Muhammad]] yi.]] Tupu Islam, e nwere nkwenkwe dị iche iche nke ndị Pashtun na-eme dịka Zoroastrianism, Buddha na Hinduism. <ref name="ArnoldNettl2000">{{Cite book|author=Arnold|first=Alison|title=The Garland Encyclopedia of World Music: South Asia|publisher=[[Taylor & Francis]]|year=2000|isbn=978-0-8240-4946-1|language=en|quote=Before the emergence of Islam, the Pakhtuns were followers of Hinduism and Buddhism and considered music sacred, employing it in many religious rituals.}}</ref> Ihe ka ọtụtụ n'ime ndị Pashtun na-agbaso Islam Sunni ma bụrụ ndị ụlọ akwụkwọ echiche Hanafi. Obere obodo ndị Shia dị na Khyber Pakhtunkhwa na Paktia. Ndị Shias bụ ndị agbụrụ Turi ebe agbụrụ Bangash bụ ihe dịka 50% Shia na ndị Sunni ndị ọzọ, ndị a na-ahụkarị na gburugburu Parachinar, Kurram, Hangu, Kohat na Orakzai.<ref>{{Cite news|title=Sunni Militants Claim Deadly Attack at Market in Pakistan|url=https://www.nytimes.com/2015/12/14/world/asia/sunni-militants-claim-deadly-attack-at-market-in-pakistan.html|work=The New York Times|date=13 December 2015|accessdate=14 December 2015}}</ref> [[Faịlụ:Afghan_men_praying_in_Kunar-2009.jpg|áká_èkpè|thumb|Ndị ikom na-eme salat Islam (ikpe ekpere) n'èzí n'èbe na mpaghara Kunar nke Afghanistan]] Enwere ike ịchọta ihe nketa nke ọrụ Sufi na mpaghara ụfọdụ nke Pashtun, ọkachasị na Khyber Pakhtunkhwa, dịka o doro anya na abụ na ịgba egwú. Ọtụtụ Pashtuns bụ ndị Ulema a ma ama, ndị ọkà mmụta Alakụba, dị ka Maulana Aazam onye dere ihe karịrị narị akwụkwọ ise gụnyere Tafasee nke kor'an dị ka Naqeeb Ut Tafaseer, Tafseer Ul Aazamain, Tafseer e Naqeebi na Noor Ut Tafaseor wdg, yana Muhammad Muhsin Khan onye nyere aka sụgharịa kor'an, Sahih Al-Bukhari na ọtụtụ akwụkwọ ndị ọzọ n'asụsụ Bekee.<ref name="Noble Quran">{{Cite web|url=http://firstedition.com.my/the%20noble%20quran.htm|title=''The Noble Quran'' (in 9 VOLUMES), Arabic-English|work=firstedition.com.my|editor=Muhammad Muhsin Khan|accessdate=18 January 2007|archivedate=28 June 2006|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060628232824/http://firstedition.com.my/the%20noble%20quran.htm}}</ref> Ọtụtụ ndị Pashtun chọrọ iweghachite njirimara ha site na ijikọta ha na ndị Taliban na iyi ọha egwu mba ụwa, nke na-enweghị njikọ kpọmkwem na omenala na akụkọ ihe mere eme nke Pashtun.<ref>{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/6198382.stm|title=Pashtuns want an image change|publisher=BBC News|first=Ahmed|author=Rashid}}</ref> Obere ozi dị na ndị na-abụghị ndị Alakụba n'ihi na e nwere obere data gbasara Ndị na-enweghị okpukpe na ndị pere mpe, karịsịa ebe ọ bụ na ọtụtụ ndị Hindu na Ndị Sikh Pashtuns si na Khyber Pakhtunkhwa kwapụ mgbe nkewa nke India gasịrị, mgbe ịrị elu nke Taliban.<ref name="Tariq Ali">{{Cite book|title=The clash of fundamentalisms: crusades, jihads and modernity|url=https://archive.org/details/clashoffundament00alit|quote=The friends from Peshawar would speak of Hindu and Sikh Pashtuns who had migrated to India. In the tribal areas – the no man's land between Afghanistan and Pakistan – quite a few Hindus stayed on and were protected by the tribal codes. The same was true in Afghanistan itself (till the mujahidin and the Taliban arrived).|publisher=Verso|accessdate=20 April 2008|isbn=978-1-85984-457-1|author=Ali, Tariq|year=2003}}</ref><ref name="John Trimbur">{{Cite book|title=The call to write|url=https://archive.org/details/calltowrite0000trim|quote=Sikh Pashtuns.|publisher=Pearson Longman|accessdate=20 April 2008|isbn=978-0-321-20305-2|author=Trimbur, John|date=10 August 2004}}</ref> E nwekwara ndị Hindu na-azọrọ na ha bụ ndị Pashtun, mgbe ụfọdụ a maara dị ka ''Sheen Khalai'' (ọ bụ ezie na ndị Pashtun ndị ọzọ na-arụ ụka banyere agbụrụ ha), ndị kwagara India.<ref>{{Cite news|author=Haidar|first=Suhasini|date=3 February 2018|title=Tattooed 'blue-skinned' Hindu Pushtuns look back at their roots|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/news/national/tattooed-blue-skinned-hindu-pushtuns-look-back-at-their-roots/article22645932.ece}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=ur8WAQAAMAAJ&q=hindu+pashtuns|title=Himāl: The South Asian Magazine|date=2002|publisher=Himal, Incorporated|quote=Most Hindus and Sikhs left Afghanistan during the 1992–1996 fighting}}</ref> Obere obodo Hindu, nke a maara dị ka Sheen Khalai nke pụtara 'acha anụnụ anụnụ' (na-ezo aka na agba nke Egbugbu ihu ụmụ nwanyị Pashtun), kwagara Unniara, Rajasthan, India mgbe nkewa gasịrị.<ref name="Haider2018">{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/news/national/tattooed-blue-skinned-hindu-pushtuns-look-back-at-their-roots/article22645932.ece|title=Tattooed 'blue-skinned' Hindu Pushtuns look back at their roots|author=Haider|first=Suhasini|date=3 February 2018|work=The Hindu|accessdate=9 February 2020}}</ref> Tupu 1947, obodo ahụ biri na mpaghara Quetta, Loralai na Maikhter nke mpaghara British Indian nke Baluchistan. <ref name="Haider2018" /><ref name="thebetterindia">{{Cite web|url=https://www.thebetterindia.com/155394/hindu-pashtun-shilpi-batra-sheenkhalai-afghanistan/|title=India's Forgotten Links to Afghanistan|work=thebetterindia|date=8 August 2018}}</ref><ref name="hind">{{Cite web|url=https://www.arabnews.pk/node/1697086/pakistan|title=70 years on, one Pashtun town still safeguards its old Hindu-Muslim brotherhood|date=30 June 2020|author=Khan|first=Naimat|work=Arab News|quote=The meat-eating Hindu Pashtuns are a little known tribe in India even today, with a distinct culture carried forward from Afghanistan and Balochistan which includes blue tattoos on the faces of the women, traditional Pashtun dancing and clothes heavily adorned with coins and embroidery.}}</ref> A na-ekwukarị na ha bụ ndị agbụrụ Pashtun Kakar. Taa, ha na-aga n'ihu na-asụ Pashto ma na-eme emume ọdịbendị Pashtun site na ịgba egwu Attan. <ref name="thebetterindia" /><ref name="Haider2018" /> E nwekwara ndị Sikh ole na ole na-asụ Pashto na Tirah, Orakzai, Kurram, Malakand, na Swat. N'ihi nnupụisi na-aga n'ihu na Khyber Pakhtunkhwa, a chụpụrụ ụfọdụ ndị Sikh na-asụ Pashto n'ime obodo ha ka ha biri n'obodo ndị dị ka Peshawar na Nankana Sahib. <ref name="Eusufzye2018">{{Cite web|author=Eusufzye|first=Khan Shehram|title=Two identities, twice the pride: The Pashtun Sikhs of Nankana Saheb|url=https://www.pakistantoday.com.pk/2018/03/11/two-identities-twice-the-pride-the-pashtun-sikhs-of-nankana-saheb/amp/|work=[[Pakistan Today]]|accessdate=31 May 2020|year=2018|quote=One can sense a diminutive yet charming cultural amalgamation in certain localities within the town with the settling of around 250 Pashtun Sikh families in the city.}}</ref> <ref name="Sikhs">{{Cite web|url=https://www.dawn.com/news/1193942|title=Tirah Sikhs glad at getting status of tribal elders|date=12 July 2015|work=Dawn}}</ref><ref name="Sikh Pashtuns">{{Cite news|url=http://www.newsline.com.pk/NewsOct2008/sprepoct.htm|date=October 2008|title=The Frontier Singhs|publisher=Newsline Publications (Pvt.) Ltd.|accessdate=7 June 2009|quote=There is a small Sikh community in the largely ungoverned Orakzai tribal region, while a few live in Kurram's regional headquarters of Parachinar. They consider themselves "sons of the soil" – Pashtuns to be more specific – and are identified as such. "We are proud to be Pashtuns," says Sahib Singh. "Pashto is our tongue, our mother tongue – and we are proud of it."}}</ref> === Akwụkwọ na uri Pashto ===   [[Faịlụ:Mahmud_Tarzi_in_1920-cropped.jpg|áká_èkpè|thumb|Mahmud Tarzi, nwa Ghulam Muhammad Tarzi, ghọrọ onye ọsụ ụzọ nke Akwụkwọ akụkọ Afghanistan maka ibipụta akwụkwọ akụkọ mbụ Seraj al Akhbar . <ref>{{Cite web|url=http://www.bl.uk/collections/afghan/chronology1881to1919.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070715124008/http://www.bl.uk/collections/afghan/chronology1881to1919.html|title=Chronology: the reigns of Abdur Rahman Khan and Habibullah, 1881–1919|archivedate=15 July 2007|accessdate=14 December 2021}}</ref>]] Ihe ka ọtụtụ n'ime ndị Pashtun na-eji Pashto dị ka asụsụ ha, nke sitere n'ezinụlọ asụsụ Iran, nke ihe ruru nde mmadụ iri isii na-asụ.<ref name="Penzl">{{Cite book|title=A Grammar of Pashto a Descriptive Study of the Dialect of Kandahar, Afghanistan|author=Penzl|first=Herbert|year=2009|publisher=Ishi Press International|isbn=978-0-923891-72-5|quote=''Estimates of the number of Pashto speakers range from 40&nbsp;million to 60&nbsp;million&nbsp;...''|url=https://books.google.com/books?id=zvRePgAACAAJ}}</ref><ref name="Omniglot">{{Cite web|url=http://www.omniglot.com/writing/pashto.htm|title=Pashto language, alphabet and pronunciation|publisher=Omniglot|accessdate=18 January 2007}}</ref> E dere ya na mkpụrụedemede Pashto-Arabic ma kewaa ya n'asụsụ abụọ, "Pashto" nke ndịda na "Pukhto" nke ugwu. Asụsụ a nwere mmalite oge ochie ma nwee ihe yiri asụsụ ndị nwụrụ anwụ dị ka Avestan na Bactrian. Ndị ikwu ya kachasị nso n'oge a nwere ike ịgụnye Asụsụ Pamir, dị ka Shughni na Wakhi, na Ossetic.<ref>{{Cite book|title=Ethnic Groups of North, East, and Central Asia: An Encyclopedia|url=https://archive.org/details/ethnicgroupsofno0000jame|author=Minahan, James|location=Santa Barbara, California|isbn=978-1-61069-018-8|oclc=879947835|chapter=Pamiri|date=10 February 2014}}</ref> Pashto nwere ike ịnwe ihe nketa oge ochie nke ịgbaziri okwu site na asụsụ ndị agbata obi gụnyere ndị Persian na Vedic Sanskrit. Ịgbazinye ego nke oge a na-esite n'asụsụ Bekee. &nbsp; Nke mbụ na-akọwa mmeri Sheikh Mali meriri Swat.<ref name="UCLA">{{Cite web|url=http://www.afghan-network.net/Ethnic-Groups/pashtu-history.html|title=History of Pushto language|publisher=UCLA Language Materials Project|accessdate=18 January 2007}}</ref> E kwenyere na Pir Roshan dere ọtụtụ akwụkwọ Pashto mgbe ya na ndị Mughal na-alụ ọgụ. Ndị ọkà mmụta Pashtun dị ka Abdul Hai Habibi na ndị ọzọ kwenyere na ọrụ Pashto mbụ malitere na Amir Kror Suri, ha na-ejikwa ihe odide ndị a hụrụ na Pata Khazana dị ka ihe akaebe. Amir Kror Suri, nwa ''Amir Polad Suri'', bụ dike na eze nke narị afọ nke asatọ si n'ógbè Ghor na Afghanistan.<ref>{{Cite book|title=Afghan Monarchs: Sher Shah Suri, Amanullah Khan, Habibullah Khan, Amir Kror Suri|year=2010|publisher=General Books|location=London|isbn=978-1-156-38425-1}}</ref><ref>{{Cite book|title=Afghanistan|year=1967|publisher=Historical Society of Afghanistan|url=https://books.google.com/books?id=zhrjAAAAMAAJ}}</ref> Otú ọ dị, ọtụtụ ndị ọkachamara Europe na-arụ ụka na nke a n'ihi enweghị ihe akaebe siri ike. === Mgbasa ozi na nka ===   Mgbasa ozi Pashto agbasawo n'ime afọ iri gara aga, na ọtụtụ ọwa TV Pashto na-adị. Abụọ n'ime ndị a ma ama bụ AVT Khyber na Pashto One nke dị na Pakistan. Ndị Pashtun gburugburu ụwa, ọkachasị ndị nọ na mba ndị Arab, na-ele ndị a maka ebumnuche ntụrụndụ na iji nweta akụkọ ọhụrụ banyere obodo ha.<ref name="ATVKhyber">{{Cite web|url=http://www.avtkhyber.tv/website/about.htm|title=Link|work=avtkhyber.tv|publisher=[[AVT Khyber]]|accessdate=15 January 2008|archivedate=5 January 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080105030355/http://www.avtkhyber.tv/website/about.htm}}</ref> Ndị ọzọ bụ Shamshad TV nke Afghanistan, Radio Television Afghanistan, TOLOnews na Lemar TV, nke nwere ihe ngosi ụmụaka pụrụ iche a na-akpọ ''Baghch-e-Simsim''. Akụkọ mba ụwa na-enye mmemme Pashto gụnyere BBC Pashto na Voice Olu America. Ndị na-emepụta ihe na Peshawar emeela ihe nkiri asụsụ Pashto kemgbe afọ 1970. Ndị na-eme ihe nkiri Pashtun na-anọgide na-ekere òkè dị ukwuu n'ụdị ngosipụta anụ ahụ dị iche iche gụnyere ịgba egwú, ịlụ ọgụ mma agha, na ihe ndị ọzọ. Ikekwe ụdị ngosipụta nka kachasị ewu ewu nwere ike ịhụ n'ụdị dị iche iche nke ịgba egwu Pashtun. Otu n'ime ịgba egwú a ma ama bụ ''Attan'', nke nwere mgbọrọgwụ oge ochie. A na-eme ihe omume siri ike, Attan ka ndị na-agụ egwú na-akpọ ngwá egwú dị iche iche gụnyere ''dhol'' (ụbọ), tablas (ụbọ akwara), ''rubab'' (ụbọ ụbọ akwara a na-akpọ), na ''toola'' (ụbọ ọjà osisi). Site na mmegharị okirikiri ngwa ngwa, ndị na-agba egwú na-eme ruo mgbe ọ dịghị onye hapụrụ ịgba egwú, dịka Ndị Sufi na-agbagharị dervishes. Ọtụtụ ịgba egwú ndị ọzọ nwere njikọ na agbụrụ dị iche iche karịsịa ndị si Pakistan gụnyere ''Khattak Wal Atanrh'' (nke a na-akpọ aha agbụrụ Khattak), ''Mahsood Wal Atanrh'' ("nke, n'oge a, na-agụnye ịgba égbè), na ''Waziro Atanrh'' n'etiti ndị ọzọ. Ụdị nke ''Khattak Wal Atanrh'' nke a maara dị ka ''Braghoni'' na-agụnye iji mma agha atọ ma chọọ nkà dị ukwuu. Ụmụ agbọghọ na ụmụ agbọghọ na-ejikarị ''Tumbal'' (Dayereh) nke bụ ngwá ọrụ eme ihe na agbamakwụkwọ.<ref>{{Cite book|chapter=Ghaval|title=New Grove Dictionary of Musical Instruments|edition=2nd|author=McCollum|first=Jonathan|publisher=Oxford University Press|year=2014|isbn=978-0-19-974339-1}}</ref> === Egwuregwu === [[Faịlụ:Shahid_Afridi_2010-cropped.jpg|thumb|Shahid Afridi, onye bụbu onyeisi Ndị otu egwuregwu cricket nke mba Pakistan]] Ma ndị otu cricket mba Pakistan na ndị otu criquet mba Afghanistan nwere ndị egwuregwu Pashtun.<ref name="EWC">{{Cite book|title=The Encyclopedia of World Cricket|url=https://archive.org/details/encyclopediaofwo0000morg|first=Roy|author=Morgan|location=Cheltenham|publisher=SportsBooks|year=2007|isbn=978-1-89980-751-2}}</ref> Otu n'ime egwuregwu kachasị ewu ewu n'etiti ndị Pashtun bụ cricket, nke e webatara na South Asia n'oge mmalite narị afọ nke 18 na mbata nke ndị Britain. Ọtụtụ ndị Pashtun aghọwo ndị egwuregwu cricket a ma ama na mba ụwa, gụnyere Imran Khan, Shahid Afridi, Majid Khan, Misbah-ul-Haq, Younis Khan, Umar Gul, <ref>{{Cite web|title=Younis Khan Profile|url=https://www.espncricinfo.com/pakistan/content/player/43652.html|publisher=ESPNcricinfo}}</ref> Junaid Khan, <ref>{{Cite web|title=Umar Gul Profile|url=https://www.cricbuzz.com/profiles/504/umar-gul#!#profile|work=CricBuzz}}</ref> Fakhar Zaman, <ref>{{Cite web|title=Fakhar Zaman, Junaid Khan reveal their Pathan aggression|url=https://www.brecorder.com/2017/12/02/384328/fakhar-zaman-junaid-khan-reveal-their-pathan-aggression/|work=Business Recorder|date=2 December 2017}}</ref> Mohammad Rizwan, [4] Usman Shinwari, Naseem Shah, Shaheen Afridi, Iftikhar Ahmed, Mohammad Wasim na Yasir Shah.<ref>{{Cite web|title=Pakistan's Fakhar Zaman aims to win World Cup and break into Test team|url=https://www.skysports.com/cricket/news/12343/11479807/pakistans-fakhar-zaman-aims-to-win-world-cup-and-break-into-test-team|publisher=Sky Sports}}</ref><ref>{{Cite web|title=Mohammad Rizwan profile|url=https://www.espncricinfo.com/pakistan/content/player/323389.html|publisher=ESPNcricinfo}}</ref> Onye Australia na-eme egwuregwu cricket bụ Fawad Ahmed bụ onye Pakistan Pashtun bụ onye na-egwuri egwu maka otu mba Australia. <ref>{{Cite news|url=http://tribune.com.pk/story/578939/hottie-of-the-week-fawad-ahmed/|title=Hottie of the week: Fawad Ahmed|work=The Express Tribune|date=23 July 2013|accessdate=1 September 2013}}</ref> Makha bụ egwuregwu ịgba ụta ọdịnala na Khyber Pakhtunkhwa, nke a na-eji ogologo ụta (''gheshai'') na-egwu ya nke nwere efere ígwè dị ka saucer na njedebe ya dịpụrụ adịpụ, na ogologo ụta.<ref>{{Cite web|title='Mukha' lovers throng Topi contest|url=https://www.dawn.com/news/729598/mukha-lovers-throng-topi-contest|work=Dawn|date=26 June 2012}}</ref> N'Afghanistan, ụfọdụ ndị Pashtun ka na-ekere òkè n'egwuregwu oge ochie nke buzkashi nke ndị na-agba ịnyịnya na-anwa itinye ozu ewu ma ọ bụ nwa ehi n'ime gburugburu goolu.<ref>{{Cite web|title=Sports and Games of Pashtoons|url=http://www.khyber.org/culture/a/Sports_and_Games_of_Pashtoons.shtml|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170419174423/http://www.khyber.org/culture/a/Sports_and_Games_of_Pashtoons.shtml|archivedate=19 April 2017|work=Khyber.org}}</ref> === Ụmụ nwanyị === A maara ụmụ nwanyị Pashtun dị ka ndị dị umeala n'obi na ndị a na-asọpụrụ n'ihi ejiji ha dị ala. Ndụ ụmụ nwanyị Pashtun dịgasị iche site na ndị bi n'ime ime obodo ndị na-agbaso omenala na ndị a na-ahụ n'obodo ukwu.<ref name="Women's Rights">{{Cite web|url=https://www.bbc.co.uk/worldservice/people/features/ihavearightto/four_b/report-azami.shtml|title=I have a right to|publisher=BBC World Service|date=16 January 2006|accessdate=10 October 2006}}</ref> N'ime obodo, a na-akpọ onye isi obodo nwanyị "qaryadar". Ọrụ ya nwere ike ịgụnye ịhụ ememe ụmụ nwanyị, ịhazi ụmụ nwanyị ka ha mee ememe okpukpe, ịkwadebe ụmụ nwanyị nwụrụ anwụ maka olili, na ịrụ ọrụ maka ụmụ nwanyị nwụrụnụ. Ọ na-ahazi alụmdi na nwunye maka ezinụlọ ya ma dozie esemokwu maka ụmụ nwoke na ụmụ nwanyị.<ref name="Harvard">{{Cite web|url=http://www.law.harvard.edu/programs/ilsp/research/kakar.pdf|archiveurl=https://ghostarchive.org/archive/20221009/http://www.law.harvard.edu/programs/ilsp/research/kakar.pdf|archivedate=9 October 2022|title=Tribal Law of Pashtunwali and Women's Legislative Authority|work=law.harvard.edu|publisher=[[Harvard University]]}}</ref> Ọ bụ ezie na ọtụtụ ụmụ nwanyị Pashtun ka bụ ndị agbụrụ na ndị na-amaghị akwụkwọ, ụfọdụ agwụla mahadum ma sonye n'ụwa ọrụ.<ref name="Women's Rights" /> [[Faịlụ:Shinzō_Abe_and_Malala_Yousafzai_(1)_Cropped.jpg|thumb|222x222px|Malala Yousafzai, onye Pakistan na-eme ihe maka agụmakwụkwọ ụmụ nwanyị na onye nwetara ihe nrite Nobel Peace Prize na 2014]] Ọtụtụ iri afọ nke agha na ịrị elu nke ndị Taliban [./Taliban_treatment_of_women]Mba" rel="mw:WikiLink" title="Taliban treatment of women">kpatara nnukwu ihe isi ike n'etiti ụmụ nwanyị Pashtun, ebe ọ bụ na nkọwa siri ike nke iwu Islam gbochiri ọtụtụ n'ime ikike ha. Ndụ siri ike nke ụmụ nwanyị Afghanistan gbara ọsọ ndụ nwetara aha ọjọọ site na onyinyo Afghan Girl (Sharbat Gula) nke e gosipụtara na June 1985 nke magazin National Geographic.<ref name="Sharbat Gula">{{Cite web|url=http://www.nationalgeographic.com/ngm/100best/storyA_story.html|title=Along Afghanistan's War-torn Frontier|work=National Geographic|date=June 1985|accessdate=10 October 2006|archivedate=9 November 2006|archiveurl=https://web.archive.org/web/20061109082729/http://www.nationalgeographic.com/ngm/100best/storyA_story.html}}</ref> Mgbanwe mmekọrịta ọha na eze nke oge a maka ụmụ nwanyị Pashtun malitere na mmalite narị afọ nke 20, mgbe Eze Nwanyị Soraya Tarzi nke Afghanistan mere mgbanwe ngwa ngwa iji melite ndụ ụmụ nwanyị na ọnọdụ ha n'ezinụlọ. Ọ bụ naanị nwanyị pụtara na ndepụta nke ndị ọchịchị na Afghanistan. A na-ekwu na ọ bụ otu n'ime ndị inyom Afghanistan na ndị Alakụba mbụ na ndị kachasị ike. Nkwado ya maka mgbanwe mmekọrịta mmadụ na ibe ya maka ụmụ nwanyị dugara na ngagharị iwe ma nye aka na njedebe ikpeazụ nke ọchịchị Eze Amanullah na 1929. <ref>{{Cite web|url=http://www.iiav.nl/ezines/web/JournalofInternationalWomensStudies/2003/Vol4Nr3May/Afghanistan.pdf|title=A History of Women in Afghanistan: Lessons Learnt for the Future|work=Huma Ahmed-Ghosh|publisher=Aletta, Institute for Women's History|date=May 2003|accessdate=2 December 2010|archivedate=18 May 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110518125237/http://www.iiav.nl/ezines/web/JournalofInternationalWomensStudies/2003/Vol4Nr3May/Afghanistan.pdf}}</ref> Ihe ndị ruuru mmadụ nọgidere bụrụ ihe dị mkpa n'afọ ndị 1970, dịka onye ndú ụmụ nwanyị Meena Keshwar Kamal mere mkpọsa maka ikike ụmụ nwanyị ma guzobe Revolutionary Association of the Women of Afghanistan (RAWA) na 1977. <ref name="RAWA">{{Cite web|url=http://www.rawa.org/waves.htm|title=Making Waves: Interview with RAWA|work=RAWA.org|date=16 January 2006|accessdate=10 October 2006}}</ref> Ụmụ nwanyị Pashtun n'ụbọchị ndị a dịgasị iche site na ndị inyom ọdịnala na-ebi na nzuzo na ndị ọrụ obodo, ụfọdụ n'ime ha na-achọ ma ọ bụ nweta nha nhata na ụmụ nwoke.<ref name="Women's Rights"/> Mana n'ihi ọtụtụ ihe mgbochi mmekọrịta mmadụ na ibe ya, ọnụ ọgụgụ ndị gụrụ akwụkwọ ka dị ala maka ha karịa maka ụmụ nwoke.<ref name="Afghan women literacy">{{Cite news|url=https://www.cbsnews.com/news/laura-bush-meets-afghan-women/|title=Laura Bush Meets Afghan Women|publisher=CBS News|date=16 January 2006|accessdate=10 October 2006}}</ref> Mmetọ a na-emegbu ụmụ nwanyị dị ma na-agbakwu mbọ site n'aka òtù ndị na-ahụ maka ihe ndị ruuru ụmụ nwanyị nke na-ahụ onwe ha na-alụ ọgụ na òtù okpukpe ndị na-agbaso omenala yana ndị ọrụ gọọmentị na Pakistan na Afghanistan. Dị ka akwụkwọ 1992 si kwuo, "omume dị ike nke nnagide na-egbochi ikike nke ụmụ nwanyị Pashtun ọdịnala iji belata nhụjuanya ha kwetara na ndụ ha".<ref name="Paxtun Women">{{Cite book|author=Grima|first=Benedicte|year=1992|title=Performance of Emotion Among Paxtun Women|url=https://archive.org/details/performanceofemo0000grim|publisher=[[University of Texas Press]]|isbn=0-292-72756-9}}</ref> N'ịga n'ihu na-ama ọnọdụ ahụ aka, a họpụtara Vida Samadzai dị ka Miss Afghanistan na 2003, ihe a natara site na nkwado sitere n'aka ndị na-akwado ikike ụmụ nwanyị na ndị na-ele ngosipụta dị otú ahụ anya dị ka ndị na-emegide ọdịnala na ndị na'abụghị ndị Alakụba. Ụfọdụ enwetala ọkwá ndọrọ ndọrọ ọchịchị na Afghanistan na Pakistan.<ref>{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/south_asia/4434782.stm|title=Warlords and women in uneasy mix|first=Andrew|author=North|publisher=BBC News|date=14 November 2005|accessdate=10 October 2006}}</ref> A na-ahụ ọtụtụ ụmụ nwanyị Pashtun dị ka ndị na-elekọta TV, ndị nta akụkọ na ndị na-eme ihe nkiri. <ref name="Khyber"/> N'afọ 1942, Madhubala (Mumtaz Jehan), Marilyn Monroe nke India, banyere na ụlọ ọrụ ihe nkiri Bollywood.<ref name="Devasher2022">{{Cite book|author=Devasher|first=Tilak|title=The Pashtuns: A Contested History|date=15 September 2022|publisher=Harper Collins|isbn=978-93-94407-64-0|language=en|quote=The Pashtuns have made a vital contribution in diverse spheres of life: all rulers of Afghanistan since 1747, except for a nine-month interlude in 1929 and between 1992 and 1996, have been Pashtuns. In Pakistan, Ayub Khan, a Tarin Pashtun, as also Gen. Yahya Khan and Ghulam Ishaq Khan, became presidents; in India, Zakir Hussain, an Afridi Pashtun, became president. Muhammed Yusuf Khan (Dilip Kumar) and Mumtaz Jahan (Madhubala) were great Bollywood actors; Mansoor Ali Khan (Tiger Pataudi) led the Indian cricket team;}}</ref> Ndị na-eme ihe nkiri na Bollywood nke afọ 1970 na 1980 gosipụtara Parveen Babi, onye sitere n'agbụrụ nke obodo Pathan nke Gujarat: Eze Babi . <ref>{{Cite web|author=Khanna|first=Anshu|title=Remembering the Brightest of the Babis|url=https://thedailyguardian.com/remembering-the-brightest-of-the-babis/|publisher=Daily Guardian|date=22 January 2021}}</ref> Ndị ọzọ na-eme ihe nkiri na ndị nlereanya India, dị ka Zarine Khan, na-aga n'ihu na-arụ ọrụ na ụlọ ọrụ ahụ.<ref name="pathan">{{Cite news|author=Dalal|first=Mangal|title=When men were men|url=http://www.indianexpress.com/news/when-men-were-men/564691/0|work=The Indian Express|accessdate=23 August 2013|quote="She's a Pathan girl who speaks Hindi and Urdu well and was spectacular in the screen test. It was pure luck."|date=8 January 2010}}</ref> N'ime afọ ndị 1980 ọtụtụ ụmụ nwanyị Pashtun jere ozi n'òtù Ndị agha nke ọchịchị Kọmunist nke Afghanistan. Khatol Mohammadzai jere ozi na paratrooper n'oge Agha Obodo Afghanistan ma mesịa bụrụ Brigadier General na ndị agha Afghanistan. Nigar Johar bụ onye Ọchịagha kpakpando atọ na ndị agha Pakistan, nwanyị ọzọ Pashtun ghọrọ onye na-anya ụgbọelu na ndị agha ụgbọelu Pakistan.<ref name="Female Pilots">{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/4533367.stm|title=Pakistan's first women fighter pilots|first=Zaffar|author=Abbas|publisher=BBC News|date=11 May 2005|accessdate=10 October 2006}}</ref> Ụmụ nwanyị Pashtun na-enwekarị ikike iwu ha maka ndị di ha ma ọ bụ ndị ikwu nwoke. Dịka ọmụmaatụ, ọ bụ ezie na a na-ekwe ka ụmụ nwanyị na-eme ntụli aka na Pakistan, ụmụ nwoke ewepụla ụfọdụ n'ime ha n'ime igbe ntuli aka.<ref name="Women's Rights"/> == Ndị ama ama ==   == Ihe odide nkọwa ==   * Rịba ama: ọnụ ọgụgụ ndị Pashtuns (gụnyere ndị na-enweghị akara) na mba ndị ọzọ sitere na ọnụ ọgụgụ ọnụ ọgụgụ dị iche iche, UN, CIA's The World Factbook na Ethnologue. == Edensibia ==   == Ịgụ ihe ọzọ ==        [[Otú:Short description is different from Wikidata]] [[Otú:Articles with short description]] [[Otú:Pages with unreviewed translations]] fbrgul3u9gg5vqdhp5bzg8h11dm776u Event:Documenting Igbo Proverbs, Riddles and Building Audio Archives 2026 1728 77311 729425 728542 2026-09-30T08:38:25Z Dagentle 14855 /* Project Timeline */ 729425 wikitext text/x-wiki This project is a cultural and language preservation initiative focused on documenting traditional Igbo proverbs (Ilu Igbo) and Igbo riddles (gwam gwam gwam) through audio recordings and open knowledge platforms. The project aims to preserve endangered aspects of Igbo oral heritage by recording native speakers, reciting proverbs and riddles, explaining their meanings, and sharing their cultural significance. ==Project Timeline== {| class="wikitable" |- ! Date/Time !! Activity !! Trainer/Interviewers !! Zoom/Recording Link !! !! Status |- | DAY 1 * 4th July 2026 * 2:00 pm WAT || Project Launch & Training || [[User:Bibisuccess|Bibisuccess ]] || [[User:Dagentle|Dagentle]] || [https://us06web.zoom.us/rec/share/_cfSBXJ_hEFnYXbO1jRPhErZn6qtgtD2LjCzI3J1Y-cDyuBmzcY9gQra-WZMJUjR.o2Q2PEFaDViCr0l9?pwd=DKBoII8I_cTIgC1NlwAAIAAAANPYkjlL8qKBJuUWkxdcCAFkgtaz55gHsRtpemNI5bfcojxBJANI7G1bewtTl4XSbTAwMDAwNA&from=hub Recording] || {{Done}} |- | DAY 2 * 9th September, 2026 || Market Challenge || [[User:Senator Choko|Senator Choko]] and [[User:Nwonwu Uchechukwu P|Nwonwu Uchechukwu P]] || TBD || {{Done}} |- | |} ==Expectation== ==Project Team== ==Gallery== <gallery> File:Project documentation Volunteers 1.jpg File:Project documentation Volunteers 2.jpg File:Documenting Igbo Proverbs 2026 2nd edition (7).jpg File:Documenting Igbo Proverbs 2026 2nd edition (8).jpg File:Documenting Igbo Proverbs 2026 2nd edition (1).jpg File: Documenting Igbo Proverbs 2026 2nd edition (2).jpg File:Documenting Igbo Proverbs 2026 2nd edition (3).jpg File:Documenting Igbo Proverbs 2026 2nd edition (4).jpg File:Documenting Igbo Proverbs 2026 2nd edition (5).jpg File:Documenting Igbo Proverbs 2026 2nd edition (6).jpg </gallery> bhoij6qkjn85qxn5m2qyinceivgslx7 729426 729425 2026-09-30T08:39:07Z Dagentle 14855 729426 wikitext text/x-wiki This project is a cultural and language preservation initiative focused on documenting traditional Igbo proverbs (Ilu Igbo) and Igbo riddles (gwam gwam gwam) through audio recordings and open knowledge platforms. The project aims to preserve endangered aspects of Igbo oral heritage by recording native speakers, reciting proverbs and riddles, explaining their meanings, and sharing their cultural significance. ==Project Timeline== {| class="wikitable" |- ! Date/Time !! Activity !! Trainer/Interviewers !! Zoom/Recording Link !! !! Status |- | DAY 1 * 4th July 2026 * 2:00 pm WAT || Project Launch & Training || [[User:Dagentle|Dagentle]] [[User:Bibisuccess|Bibisuccess ]] || [https://us06web.zoom.us/rec/share/_cfSBXJ_hEFnYXbO1jRPhErZn6qtgtD2LjCzI3J1Y-cDyuBmzcY9gQra-WZMJUjR.o2Q2PEFaDViCr0l9?pwd=DKBoII8I_cTIgC1NlwAAIAAAANPYkjlL8qKBJuUWkxdcCAFkgtaz55gHsRtpemNI5bfcojxBJANI7G1bewtTl4XSbTAwMDAwNA&from=hub Recording] || {{Done}} |- | DAY 2 * 9th September, 2026 || Market Challenge || [[User:Senator Choko|Senator Choko]] and [[User:Nwonwu Uchechukwu P|Nwonwu Uchechukwu P]] || TBD || {{Done}} |- | |} ==Expectation== ==Project Team== ==Gallery== <gallery> File:Project documentation Volunteers 1.jpg File:Project documentation Volunteers 2.jpg File:Documenting Igbo Proverbs 2026 2nd edition (7).jpg File:Documenting Igbo Proverbs 2026 2nd edition (8).jpg File:Documenting Igbo Proverbs 2026 2nd edition (1).jpg File: Documenting Igbo Proverbs 2026 2nd edition (2).jpg File:Documenting Igbo Proverbs 2026 2nd edition (3).jpg File:Documenting Igbo Proverbs 2026 2nd edition (4).jpg File:Documenting Igbo Proverbs 2026 2nd edition (5).jpg File:Documenting Igbo Proverbs 2026 2nd edition (6).jpg </gallery> 5gdmm5yuojzzsdow59ws67q3k89ek9w 729427 729426 2026-09-30T08:40:15Z Dagentle 14855 729427 wikitext text/x-wiki This project is a cultural and language preservation initiative focused on documenting traditional Igbo proverbs (Ilu Igbo) and Igbo riddles (gwam gwam gwam) through audio recordings and open knowledge platforms. The project aims to preserve endangered aspects of Igbo oral heritage by recording native speakers, reciting proverbs and riddles, explaining their meanings, and sharing their cultural significance. ==Project Timeline== {| class="wikitable" |- ! Date/Time !! Activity !! Trainer/Interviewers !! Zoom/Recording Link !! !! Status |- | DAY 1 * 4th July 2026 * 2:00 pm WAT || Project Launch & Training || [[User:Dagentle|Dagentle]], [[User:Bibisuccess|Bibisuccess]] and [[User:Obedmakolo|Obedmakolo]] || [https://us06web.zoom.us/rec/share/_cfSBXJ_hEFnYXbO1jRPhErZn6qtgtD2LjCzI3J1Y-cDyuBmzcY9gQra-WZMJUjR.o2Q2PEFaDViCr0l9?pwd=DKBoII8I_cTIgC1NlwAAIAAAANPYkjlL8qKBJuUWkxdcCAFkgtaz55gHsRtpemNI5bfcojxBJANI7G1bewtTl4XSbTAwMDAwNA&from=hub Recording] || {{Done}} |- | DAY 2 * 9th September, 2026 || Market Challenge || [[User:Senator Choko|Senator Choko]] and [[User:Nwonwu Uchechukwu P|Nwonwu Uchechukwu P]] || TBD || {{Done}} |- | |} ==Expectation== ==Project Team== ==Gallery== <gallery> File:Project documentation Volunteers 1.jpg File:Project documentation Volunteers 2.jpg File:Documenting Igbo Proverbs 2026 2nd edition (7).jpg File:Documenting Igbo Proverbs 2026 2nd edition (8).jpg File:Documenting Igbo Proverbs 2026 2nd edition (1).jpg File: Documenting Igbo Proverbs 2026 2nd edition (2).jpg File:Documenting Igbo Proverbs 2026 2nd edition (3).jpg File:Documenting Igbo Proverbs 2026 2nd edition (4).jpg File:Documenting Igbo Proverbs 2026 2nd edition (5).jpg File:Documenting Igbo Proverbs 2026 2nd edition (6).jpg </gallery> ea6i8ooggbvmyuku8a42sosuj87f87s Jago Eliot 0 77958 728957 709276 2026-09-29T13:22:04Z InternetArchiveBot 11600 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 728957 wikitext text/x-wiki {{Short description|Onye ọrụ nka Bekee (1966–2006)}} {{Use dmy dates|date=April 2026}} {{Infobox person | name = Jago Nicholas Aldo Eliot | other_names = | image = | caption = | birth_name = | birth_date = {{birth date|1966|03|24|df=y}} | birth_place = [[Plymouth]], Devon, England | death_date = {{death date and age|2006|04|15|1966|03|24|df=y}} | death_place = Molenick, [[Cornwall]], England | death_cause = | known_for = | occupation = | title = [[Lord Eliot]] | term = | predecessor = | successor = | political_party = | boards = | spouse = Bianca Ciambriello | partner = | children = Albert Eliot<br />Ruby Eliot<br />Violet Eliot | relatives = ''Brothers:''<br />[[Louis Eliot]]<br />[[Francis Michael Eliot]] | website = | footnotes = | employer = | height = }} '''Jago Nicholas Aldo Eliot, Lord Eliot''' (Machị 24, 1966<ref>GRO Register of Births: JUN 1964 7A 849 PLYMOUTH – Jago Nicholas Eliot, mmn = Lampson</ref> – Eprel 15, 2006) bụ nwa nwoke nke [[Peregrine Eliot, Earl nke iri nke St Germans]], na [[Lady Jacquetta Eliot, Countess nke St Germans|Jacquetta Eliot, Countess nke St Germans (née Lampson)]].<ref>{{Cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/news/obituaries/1516353/Lord-Eliot.html|title=Lord Eliot|last=|first=|date=22 April 2006|website=|access-date=}}</ref> ==Akụkọ Ndụ== Na 1988, mgbe nna nna ya nwụrụ, a kpọrọ ya [[Baron Eliot|Onyenwe Eliot]]. Ọ gụrụ akwụkwọ na [[Ụlọ Akwụkwọ Millfield]].<ref name=GOB /> Eliot bụ onye mbụ ya na [[Eddie Izzard]] rụkọrọ ọrụ na Covent Garden dịka onye na-eme njem, o wee kwaga Brighton na ngwụcha afọ 1980 ebe ọ kwalitere ọtụtụ abalị na klọb ZAP, gụnyere Fundamental<ref>[http://archive.theargus.co.uk/2006/4/19/209941.html Tributes to the lord of all ravers<!-- Bot generated title -->] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090226235624/http://archive.theargus.co.uk/2006/4/19/209941.html |date=26 February 2009 }}</ref> na Pow Wow. Ọ laghachiri na Cornwall n'etiti afọ 1990 wee hiwe [[Ememme Port Eliot|Mmemme Akwụkwọ Port Eliot]], mmemme kwa afọ nke a na-eme n'ogige ụlọ ahụ.<ref>{{cite web |url=http://www.londonart.co.uk/editorial/article.aspx?c=2&articleid=1774 |title=Londonart.co.uk Magazine |publisher=www.londonart.co.uk |accessdate=15 December 2011 |archivedate=6 February 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120206190216/http://www.londonart.co.uk/editorial/article.aspx?c=2&articleid=1774 }}</ref> Eliot rụrụ ọrụ na ọrụ dijitalụ na ihe okike, ma ọ bụ na Arts Council ma ọ bụ Port Eliot Literary Festival, na ọrụ London Arts. Obere oge tupu ọnwụ ya, Eliot nwetara onyinye Artist Fellowship na Creative Technology site n'aka Hewlett-Packard, ọ nọkwa na-enyocha ihe ọkpụkpụ a na-anaghị ahụ anya na ụda 3D.<ref>{{Cite web |url=http://x2.i-dat.org/~je/2005/audio/jago1.mp3 |title=Archived copy |access-date=2 November 2007 |archive-date=19 January 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070119135517/http://x2.i-dat.org/~je/2005/audio/jago1.mp3 |url-status=dead |accessdate=14 July 2026 |archivedate=19 January 2007 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070119135517/http://x2.i-dat.org/~je/2005/audio/jago1.mp3 }}</ref> Ọ malitekwara imepụta atụmatụ iji hụ na Port Eliot ga-anọgide na-abụ ụlọ nyocha omenala na-akpali akpali, iwuli elu n'akụkọ ifo nke [[Elephant Fayre]] ma nyere aka ịkọwa ụkpụrụ nke Mmemme Akwụkwọ Port Eliot,<ref>{{cite news| url=https://www.theguardian.com/books/2006/jul/29/featuresreviews.guardianreview13 | location=London | work=The Guardian | title=Diary: Jul 29 | date=29 July 2006}}</ref> site na mkparịta ụka ya na ndị enyi dịka [[Tom Hodgkinson]] nke magazin [[The Idler (1993)|the Idler]]. Mmasị o nwere maka nka mere ka o sonyekwa na A Foundation,<ref>[https://web.archive.org/web/20071103151342/http://www.afoundation.org.uk/afoundation/index.php A Foundation | About<!-- Bot generated title -->] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071103151342/http://www.afoundation.org.uk/afoundation/index.php |date=3 November 2007 }}</ref> site na ọrụ Literati ya na [https://web.archive.org/web/20260714221011/https://i-dat.org/] ya na A Conversation na Port Eliot na 2006. Nke a bụ nke mbụ n'usoro atụpụtara maka echiche ndị na-apụta ìhè na nka, sayensị na teknụzụ nke Jago Eliot haziri na [https://web.archive.org/web/20260714221011/https://i-dat.org/ Ụlọ Ọrụ Nkà na Teknụzụ Dijitalụ] na [[Mahadum Plymouth]]. Isiokwu maka ogbako a bụ 'nkà na enweghị ezi uche' na 'ebe ihe na-adịghị mkpa'. ==Alụmdi na nwunye na ụmụaka== Eliot lụrụ onye bụbu onye nlereanya Bianca Ciambriello. Di na nwunye ahụ lụrụ "di na nwunye" mbụ n'ogige "Lost Vagueness" na Mmemme Glastonbury<ref name=GOB /> tupu emume a ga-eme n'ụzọ dị mfe karịa na [[Port Eliot]], ebe obibi nke [[Earl nke St Germans|Eliot ezinụlọ]]. Agbamakwụkwọ ọzọ a pụtara na fim Julian Temple nke afọ 2006 bụ Glastonbury.<ref>[http://www.glastonburythemovie.com/ Glastonbury The Movie<!-- Bot generated title -->]</ref><ref>GRO Register of Marriages: SEP 2002 368 1080 C17 ST GERMANS – Eliot = Ciambriello</ref> Ha mụrụ otu nwoke na otu ejima ụmụ nwanyị. ==Ọnwụ== Eliot nwụrụ n'abalị iri na ise nke ọnwa Eprel afọ 2006.<ref>{{cite news| url=https://www.telegraph.co.uk/news/uknews/1516011/Peers-surfing-son-who-lived-life-to-the-full-is-found-dead-in-bath-by-his-wife.html | location=London | work=The Telegraph| title=Peer's surfing son who 'lived life to the full' is found dead in bath by his wife | date=18 April 2006}}</ref> O kpebisiri ike na ọ ga-anwụ site na [[ọrịa epilepsy]],<ref name=GOB>{{cite news |url=https://www.theguardian.com/news/2006/may/01/guardianobituaries.mainsection |title=Obituary: Jago Eliot |work=The Guardian |accessdate=15 December 2011 |last=Williams|first=Heathcote |location=London |date=1 May 2006}}</ref> nke bidoro ya na 2004. ==Ntụaka== {{Reflist}} ==Njikọ mpụga== *[http://www.westernmorningnews.co.uk/displayNode.jsp?nodeId=141507&command=displayContent&sourceNode=201813&home=yes&more_nodeId1=201752&contentPK=14348031 Obituary in the] [[Western Morning News]] * [http://www.afoolisharrangement.com/Cure/interview.asp?InterviewID=252 Review of the Elephant Fayre, 1983] {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Eliot, Jago Eliot, Lord}} pyl0x3717a4xxkntezg0f7p20u5338p Isela Vega 0 79355 728961 709100 2026-09-29T14:09:18Z Eboms Divinefavour 24818 728961 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Module:Hatnote/styles.css"></templatestyles> <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>  <nowiki>{{Databox}}</nowiki> '''Isela Vega Durazo''' (5 Nọvemba 1939 – 9 Maachị 2021) bụ onye ome ihe nkiri Mexico, onye na-abụ abụ na onye na-ede abụ, na onye na-eme ihe nkiri. O meriri ihe nrite Ariel anọ (otu ugboro maka onye na-eme ihe nkiri kacha mma na ugboro atọ maka onye na-eme ihe nkiri kacha mma), nakwa Golden Ariel na 2017. == Oge ọ malitere == A mụrụ Vega ma zụlite ya na Hermosillo, Sonora. Na 1957, a họpụtara Vega dị ka "Eze nke Carnival" na Hermosillo. Obere oge ka nke ahụ gasịrị, ọ malitere ịme ihe nlereanya. == Ọrụ == N'afọ 1960, Vega malitere ọrụ ime ihe nkiri ya. <ref name="ariel">{{Cite news|title=Fallece Isela Vega a los 81 años; padecía cáncer|url=https://www.eluniversal.com.mx/espectaculos/fallece-isela-vega-los-81-anos-padecia-cancer|accessdate=10 March 2021|work=El Universal|date=10 March 2021|language=es}}</ref> Na 1969, o wepụtara otu abọm nke abụ ya. Ọrụ Vega kacha mara amara n'ụwa niile bụ nke Elita na egwu Sam Peckinpah bụ Bring Me the Head of Alfredo Garcia (1974). Ihe nkiri ahụ nwere egwu akpọrọ "Bennie's Song", nke o dere. E mechara see Vega foto gba ọtọ maka mbipụta magazin Playboy nke Julaị 1974. Ọ bụ onye nlereanya Latina mbụ mere nke a. Vega meriri ihe nrite Ariel anọ maka ime ihe nkiri, yana Golden Ariel na 2017.<ref name="ariel" /> N'afọ 1980, Vega mere ihe nkiri mbụ ya n'azụ igwefoto site n'ide ihe nkiri, imepụta na iduzi ọtụtụ ihe nkiri. A kpọrọ ya ka ọ bụrụ abụ "Amanecí en tus brazos" na "El Siete Mares" na fim Gringo mojado nke afọ 1986. N'ozuzu, Vega sonyere na fim 150. <ref name="ariel" /> == Ndụ onwe onye == Vega nwere nwa nwoke aha ya bụ Arturo na onye na-abụ abụ bụ́ Alberto Vázquez, onye ya na ya nwere mmekọrịta dị mkpụmkpụ, mana ọ lụbeghị di; na nwa nwanyị, Shaula, [citation needed] onye bụ onye na-eme ihe nkiri na onye na-agba egwu, site na mmekọrịta ogologo oge ya na onye na-eme ihe nkiri bụ́ Jorge Luke [es]. === Ọnwụ === Vega nwụrụ n'ihi ọrịa kansa na Mexico City na Machị 9, 2021, mgbe ọ dị afọ 81.<ref>{{Cite web|url=https://en.mundohispanico.com/last-hour-mexican-actress-isela-vega-dies/|title=Last Hour: Mexican actress Isela Vega dies|date=10 March 2021|accessdate=24 March 2021|archivedate=16 March 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220316190104/https://en.mundohispanico.com/last-hour-mexican-actress-isela-vega-dies/}}</ref> == Ihe nkiri == === Dị ka onye na-eme ihe nkiri === <templatestyles src="Div col/styles.css" />  === Dị ka onye edemede, onye nduzi, onye na-emepụta === * 1980: Navajeros (onye na-emepụta) * 1982: Otu ọkụkọ na-eyi àkwá (onye na-emepụta) * 1986: Los amantes del señor de la noche (onye edemede, onye mmepụta, onye nduzi) * 2018-2019: ''Dị ka La Leyenda'' == Nkọwapụta == * ''Maka Ngalaba M'' (Peerless, 1969) == Edensibia == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />  == Njikọ mpụga == * {{IMDb name|0891835}} * Ajụjụ ọnụ na La Jornada (n'asụsụ Spanish) {{Authority control}}{{DEFAULTSORT:Vega, Isela}} [[Otú:Articles with hCards]] 6pwoa5o6mjj4zl5tsho0wncc236i2u3 728963 728961 2026-09-29T14:11:51Z Eboms Divinefavour 24818 728963 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Module:Hatnote/styles.css"></templatestyles> <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>  '''Isela Vega Durazo''' (5 Nọvemba 1939 – 9 Maachị 2021) bụ onye ome ihe nkiri Mexico, onye na-abụ abụ na onye na-ede abụ, na onye na-eme ihe nkiri. O meriri ihe nrite Ariel anọ (otu ugboro maka onye na-eme ihe nkiri kacha mma na ugboro atọ maka onye na-eme ihe nkiri kacha mma), nakwa Golden Ariel na 2017. == Oge ọ malitere == A mụrụ Vega ma zụlite ya na Hermosillo, Sonora. Na 1957, a họpụtara Vega dị ka "Eze nke Carnival" na Hermosillo. Obere oge ka nke ahụ gasịrị, ọ malitere ịme ihe nlereanya. == Ọrụ == N'afọ 1960, Vega malitere ọrụ ime ihe nkiri ya. <ref name="ariel">{{Cite news|title=Fallece Isela Vega a los 81 años; padecía cáncer|url=https://www.eluniversal.com.mx/espectaculos/fallece-isela-vega-los-81-anos-padecia-cancer|accessdate=10 March 2021|work=El Universal|date=10 March 2021|language=es}}</ref> Na 1969, o wepụtara otu abọm nke abụ ya. Ọrụ Vega kacha mara amara n'ụwa niile bụ nke Elita na egwu Sam Peckinpah bụ Bring Me the Head of Alfredo Garcia (1974). Ihe nkiri ahụ nwere egwu akpọrọ "Bennie's Song", nke o dere. E mechara see Vega foto gba ọtọ maka mbipụta magazin Playboy nke Julaị 1974. Ọ bụ onye nlereanya Latina mbụ mere nke a. Vega meriri ihe nrite Ariel anọ maka ime ihe nkiri, yana Golden Ariel na 2017.<ref name="ariel" /> N'afọ 1980, Vega mere ihe nkiri mbụ ya n'azụ igwefoto site n'ide ihe nkiri, imepụta na iduzi ọtụtụ ihe nkiri. A kpọrọ ya ka ọ bụrụ abụ "Amanecí en tus brazos" na "El Siete Mares" na fim Gringo mojado nke afọ 1986. N'ozuzu, Vega sonyere na fim 150. <ref name="ariel" /> == Ndụ onwe onye == Vega nwere nwa nwoke aha ya bụ Arturo na onye na-abụ abụ bụ́ Alberto Vázquez, onye ya na ya nwere mmekọrịta dị mkpụmkpụ, mana ọ lụbeghị di; na nwa nwanyị, Shaula, [citation needed] onye bụ onye na-eme ihe nkiri na onye na-agba egwu, site na mmekọrịta ogologo oge ya na onye na-eme ihe nkiri bụ́ Jorge Luke [es]. === Ọnwụ === Vega nwụrụ n'ihi ọrịa kansa na Mexico City na Machị 9, 2021, mgbe ọ dị afọ 81.<ref>{{Cite web|url=https://en.mundohispanico.com/last-hour-mexican-actress-isela-vega-dies/|title=Last Hour: Mexican actress Isela Vega dies|date=10 March 2021|accessdate=24 March 2021|archivedate=16 March 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220316190104/https://en.mundohispanico.com/last-hour-mexican-actress-isela-vega-dies/}}</ref> == Ihe nkiri == === Dị ka onye na-eme ihe nkiri === <templatestyles src="Div col/styles.css" />  === Dị ka onye edemede, onye nduzi, onye na-emepụta === * 1980: Navajeros (onye na-emepụta) * 1982: Otu ọkụkọ na-eyi àkwá (onye na-emepụta) * 1986: Los amantes del señor de la noche (onye edemede, onye mmepụta, onye nduzi) * 2018-2019: ''Dị ka La Leyenda'' == Nkọwapụta == * ''Maka Ngalaba M'' (Peerless, 1969) == Edensibia == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />  == Njikọ mpụga == * {{IMDb name|0891835}} * Ajụjụ ọnụ na La Jornada (n'asụsụ Spanish) {{Authority control}}{{DEFAULTSORT:Vega, Isela}} [[Otú:Articles with hCards]] sicatp1hjs2kwopd83n96om67o5a2e0 728965 728963 2026-09-29T14:13:38Z Eboms Divinefavour 24818 728965 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Module:Hatnote/styles.css"></templatestyles> <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>  {{Databox}} '''Isela Vega Durazo''' (5 Nọvemba 1939 – 9 Maachị 2021) bụ onye ome ihe nkiri Mexico, onye na-abụ abụ na onye na-ede abụ, na onye na-eme ihe nkiri. O meriri ihe nrite Ariel anọ (otu ugboro maka onye na-eme ihe nkiri kacha mma na ugboro atọ maka onye na-eme ihe nkiri kacha mma), nakwa Golden Ariel na 2017. == Oge ọ malitere == A mụrụ Vega ma zụlite ya na Hermosillo, Sonora. Na 1957, a họpụtara Vega dị ka "Eze nke Carnival" na Hermosillo. Obere oge ka nke ahụ gasịrị, ọ malitere ịme ihe nlereanya. == Ọrụ == N'afọ 1960, Vega malitere ọrụ ime ihe nkiri ya. <ref name="ariel">{{Cite news|title=Fallece Isela Vega a los 81 años; padecía cáncer|url=https://www.eluniversal.com.mx/espectaculos/fallece-isela-vega-los-81-anos-padecia-cancer|accessdate=10 March 2021|work=El Universal|date=10 March 2021|language=es}}</ref> Na 1969, o wepụtara otu abọm nke abụ ya. Ọrụ Vega kacha mara amara n'ụwa niile bụ nke Elita na egwu Sam Peckinpah bụ Bring Me the Head of Alfredo Garcia (1974). Ihe nkiri ahụ nwere egwu akpọrọ "Bennie's Song", nke o dere. E mechara see Vega foto gba ọtọ maka mbipụta magazin Playboy nke Julaị 1974. Ọ bụ onye nlereanya Latina mbụ mere nke a. Vega meriri ihe nrite Ariel anọ maka ime ihe nkiri, yana Golden Ariel na 2017.<ref name="ariel" /> N'afọ 1980, Vega mere ihe nkiri mbụ ya n'azụ igwefoto site n'ide ihe nkiri, imepụta na iduzi ọtụtụ ihe nkiri. A kpọrọ ya ka ọ bụrụ abụ "Amanecí en tus brazos" na "El Siete Mares" na fim Gringo mojado nke afọ 1986. N'ozuzu, Vega sonyere na fim 150. <ref name="ariel" /> == Ndụ onwe onye == Vega nwere nwa nwoke aha ya bụ Arturo na onye na-abụ abụ bụ́ Alberto Vázquez, onye ya na ya nwere mmekọrịta dị mkpụmkpụ, mana ọ lụbeghị di; na nwa nwanyị, Shaula, [citation needed] onye bụ onye na-eme ihe nkiri na onye na-agba egwu, site na mmekọrịta ogologo oge ya na onye na-eme ihe nkiri bụ́ Jorge Luke [es]. === Ọnwụ === Vega nwụrụ n'ihi ọrịa kansa na Mexico City na Machị 9, 2021, mgbe ọ dị afọ 81.<ref>{{Cite web|url=https://en.mundohispanico.com/last-hour-mexican-actress-isela-vega-dies/|title=Last Hour: Mexican actress Isela Vega dies|date=10 March 2021|accessdate=24 March 2021|archivedate=16 March 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220316190104/https://en.mundohispanico.com/last-hour-mexican-actress-isela-vega-dies/}}</ref> == Ihe nkiri == === Dị ka onye na-eme ihe nkiri === <templatestyles src="Div col/styles.css" />  === Dị ka onye edemede, onye nduzi, onye na-emepụta === * 1980: Navajeros (onye na-emepụta) * 1982: Otu ọkụkọ na-eyi àkwá (onye na-emepụta) * 1986: Los amantes del señor de la noche (onye edemede, onye mmepụta, onye nduzi) * 2018-2019: ''Dị ka La Leyenda'' == Nkọwapụta == * ''Maka Ngalaba M'' (Peerless, 1969) == Edensibia == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />  == Njikọ mpụga == * {{IMDb name|0891835}} * Ajụjụ ọnụ na La Jornada (n'asụsụ Spanish) {{Authority control}}{{DEFAULTSORT:Vega, Isela}} [[Otú:Articles with hCards]] 75jloulipe4h4ztli41d4dcwymausgc Obodo Lucha 0 79356 728972 709102 2026-09-29T14:26:58Z Eboms Divinefavour 24818 728972 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>  {{Databox}} '''Luz Elena Ruiz Bejarano''' (amụrụ na Nọvemba 30, 1936), <ref name="Burr">{{Cite book|author=Burr|first=Ramiro|year=1999|title=The Billboard Guide to Tejano and Regional Mexican Music|location=New York|publisher=Billboard Books|isbn=0-8230-7691-1|url=https://archive.org/details/billboardguideto00burr}}</ref> A maara ya nke ọma site na aha ya n'elu ikpo okwu bụ Lucha Villa, ọ bụkwa onye Mexico na-abụ abụ na onye na-eme ihe nkiri, ọkachamara n'ụdị egwu dịka ranchera na mariachi. == Oge ọ malitere == A mụrụ ya na [[Chihuahua (state)|Chihuahua]]" id="mwEw" rel="mw:WikiLink" title="Camargo, Chihuahua">Santa Rosalía de Camargo, Chihuahua, Luz Elena Ruiz Bejarano nyere ya aha nzuzo "Lucha Villa" site n'aka onye na-emepụta telivishọn Luis G. Dillon <ref name="Country Music Television">{{Cite web|url=http://www.cmt.com/artists/az/villa_lucha/bio.jhtml|archiveurl=https://web.archive.org/web/20041028024253/http://www.cmt.com/artists/az/villa_lucha/bio.jhtml|archivedate=October 28, 2004|title=Lucha Villa Bio|publisher=Country Music Television|date=n.d.|accessdate=November 20, 2015}}</ref> ("Lucha" hypocorism maka Luz Elena, na "Villa" na nsọpụrụ nke Pancho Villa).  Ọ na-anọbu na egwu na ihe nkiri ama ama kemgbe mmalite 1960s.  Ihe mbụ Villa nwetara gụnyere "Media vuelta", nke José Alfredo Jiménez dere, yana "La cruz del cielo" na "Viva quien sabe querer" <ref name="Burr" /> N'afọ 1970, Lucha Villa gara Denver, Colorado ime ihe ngosi maka abamuru maka Crusade for Justice, mmemme ndị ntorobịa na ụlọ akwụkwọ. N'afọ 1996, Villa, ya na Lola Beltrán na Amalia Mendoza, dekọrọ abọm studio, Disco del Siglo: Las Tres Señoras, nke Juan Gabriel mepụtara, <ref name="Burr" /> na-ekweta onyinye ha na-adịgide adịgide nye ndị na-anụ ọkụ n'obi na Mexico na Latin America. == Ọrụ ime ihe nkiri == Ọ pụtara n'ọtụtụ ihe nkiri n'afọ 1950 na mmalite afọ 1960, wee nweta ọrụ mbụ ya na-eme ihe nkiri na El gallo de Oro (1964), <ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/name/nm0897628/bio|title=Lucha Villa : Biography|publisher=IMDb|accessdate=November 20, 2015}}</ref> ma mee ihe nkiri na Me cansé de rogarle, egwu egwu ya na Jiménez na onye na-edekọ egwu Marco Antonio Muñiz. Ọ pụtara na ihe nkiri iri ise ma merie Ariel Award maka Best Actress (nke Mexico yiri Oscar) maka Mecánica nacional (1973). <ref name="Country Music Television" /> == Ndụ onwe onye == [[Faịlụ:Lucha_Villa.jpg|thumb|Ihe oyiyi nke Villa]] Ọ dara n'ọnọdụ coma n'ihi nsogbu ndị dị n'oge a na-awa ahụ n'ọnwa Ọgọst afọ 1997, mana ọ gbakere mgbe ọ nọrọ ogologo oge n'ụlọ ọgwụ, <ref>{{Cite web|url=http://www.artistdirect.com/artist/bio/lucha-villa/505902|title=Lucha Villa Biography – ARTISTdirect Music|publisher=Artistdirect.com|date=n.d.|accessdate=November 20, 2015}}</ref> ma apụtala na telivishọn oge ụfọdụ kemgbe ahụ.  Ọ lụrụ ugboro ise: Mario Miller (1951-1958), Alejandro Camacho, Arturo Durazo (guitarist maka Los Apson, 1960), Justiniano Rengifo, (nke sitere na Zacatecoluca, El Salvador, 1974), na Francisco Muela.  Lucha Villa nwere ụmụ atọ: Rosa Elena (1953), Carlos Alberto (1954), María José (1974). == Nkọwapụta == Ná mmalite ọrụ ya, o mere abọm mmekorita ya na Luis Aguilar na RCA Victor. Ọtụtụ n'ime ihe o wepụtara dị na Musart Records; o dekọkwara maka Ariola na WEA [Warner Elektra Atlantic]. == Ihe nkiri ndị a họọrọ == * ''Ụbọchị Isii Ịnwụ (La Rabia) '' (1967) * ''Alaeze Ukwu nke Dracula'' (1967) * ''National Mechanics'' (1972) == Edensibia == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />  == Njikọ mpụga == * [https://web.archive.org/web/20070429020803/http://www.mtv.com/music/artist/villa_lucha/albums.jhtml Nkọwapụta] * Lucha VillanaIMDb * [http://www.fandango.com/luchavilla/filmography/p73547 Ihe nkiri] {{Authority control}}{{DEFAULTSORT:Villa, Lucha}} [[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]] [[Otú:Articles with hCards]] [[Otú:Short description is different from Wikidata]] [[Otú:Articles with short description]] 492jhdd20iyijsbntw3qd8uu0unx9z9 Shahana Goswami 0 79359 728970 728377 2026-09-29T14:20:47Z Eboms Divinefavour 24818 728970 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>  {{Databox}} '''Shahana Goswami''' (amụrụ na 6 Mee 1986) bụ onye na-eme ihe nkiri India. A maara ya maka ọrụ nkwado ya na ihe nkiri egwu Rock On!! (2008), nke meriri ya ihe nrite Filmfare Critics Award maka Best Actress. A họpụtara ya maka ihe nrite Filmfare Award for Best Supporting Actress maka ihe ngosi ya na Firaaq (2009). O mechara pụta ìhè na ihe nkiri dịka Heroine na Midnight's Children (ha abụọ bụ 2012) yana usoro ihe nkiri A Suitable Boy (2020). Kemgbe ahụ, Goswami ewerela ọrụ ndu na ihe nkiri onwe onye Zwigato (2023) na Santosh (2024), nke ikpeazụ nwetara ya ihe nrite Asian Film Award maka Best Actress. == Mbido ndụ na agụmakwụkwọ == A mụrụ Shahana Goswami na 6 Mee 1986.<ref name="midday">{{Cite news|title=Shahana Goswami: Interesting facts and candid photos of the Rock On!! actress|url=https://www.mid-day.com/entertainment/bollywood-news/photo/shahana-goswami-the-rock-on-actress-is-a-trained-athlete-and-dancer-16732/9|work=Mid-Day|date=6 May 2019|accessdate=14 May 2025}}</ref><ref>{{Cite news|title=Age is just a number: Shahana Goswami|url=https://www.hindustantimes.com/india/age-is-just-a-number-shahana-goswami/story-0zQPFr7MiLCwNBNiCxOqIO.html|work=Hindustan Times|date=16 March 2009|accessdate=14 May 2025|quote=Shahana Goswami is only 22.}}</ref> na New Delhi, India.<ref name="midday" /> Ọ bụ ada nke ọkachamara akụnụba na onye edemede India bụ Omkar Goswami.  Ọ gụrụ akwụkwọ na Sardar Patel Vidyalaya na New Delhi, Sophia College sochiri ya na Mumbai.<ref name="midday" /> Ọ pụtara nke ọma n'ọtụtụ egwuregwu mgbe ọ nọ n'ụlọ akwụkwọ, gụnyere ịrị ugwu mgbidi aka, egwuregwu, badminton, basketball, na volleyball. A họpụtara ya ka ọ bụrụ onyeisi ụlọ.<ref name="midday" /> <ref name="midday" /> Ọ chọrọ ịbụ onye na-eme ihe nkiri mgbe ọ bụ nwata nwanyị, wee kwaga Mumbai ka ọ gụchaa ọzụzụ ịgba egwu ya yana ileba anya n'ihe ndị nwere ike ime dịka ọrụ ya.<ref name="midday" /> == Ọrụ == Goswami malitere ịrụ ọrụ n'ime ihe nkiri na otu Jaimini Pathak, nke a na-akpọ Working Title, dịka onye enyemaka mmepụta ihe. O mechara mee ihe ngosi n'elu ikpo okwu na ihe nkiri ha nke The Seagull na Arabian Nights. <ref name="midday" /> <ref name="deccanherald">{{Cite news|url=http://www.deccanherald.com/content/13914/powerhouse-talent.html|title=Shahana Goswami interview|work=Deccan Herald|accessdate=14 May 2011}}</ref> Onye na-ese ihe nkiri nke chọpụtara ọrụ ya na ''Yun Hota Toh Kya Hota'' tụrụ aro ya ma ọ nyochara maka ọrụ ndu na Percept Picture Company's ''Ru Ba Ru'' (2008), nke Arjun Bali duziri, na Randeep Hooda dị ka onye ya na ya so. Nke a bụ mgbe ọ ka nọ na kọleji na-agwụcha akwụkwọ ya.<ref name="screenindia">{{Cite news|url=http://www.screenindia.com/news/meet-the-glittering-and-stylish-screen-divas-who-ruled-2008/411152/|title=Shahana Goswami interview|publisher=Screen India|accessdate=14 May 2011|date=16 January 2009|archive-date=24 January 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090124173418/http://www.screenindia.com/news/Meet-the-glittering-and-stylish-Screen-divas-who-ruled-2008/411152/|url-status=dead}}</ref><ref name="midday" /> Ndị enyi ya Shaanu Sharma na Simran, ndị nọ n'etiti ndị na-eme ihe nkiri maka ''Rock On!!''n'oge ahụ, ọ tụụrụ onye nduzi, Abhishek Kapoor aha ya. Ọ gara nyocha ihe nkiri ahụ wee nweta nnukwu ohere ya n'ọkwa Debbie. Mgbe ewepụtachara ihe nkiri ahụ na 2008, ihe ngosi ya mere ka o nweta ihe nrite Filmfare Best Actress (Critics). <ref>{{Cite news|url=http://www.sify.com/movies/Shahana-Goswami-of-Rock-On-and-her-future-imagegallery-bollywood-jdwmSfjgejc.html?html=5|title=Shahana Goswami interview|work=[[Sify]]|accessdate=14 May 2011}}</ref> Ọ pụtara na vidiyo egwu maka Dido's Let's Do the Things We Normally Do dị ka onye ọkwọ ụgbọala tagzi na Mumbai. Ọ bụ Siddharth Sikand sere vidio ahụ.<ref name="deccanherald" /> Ọ pụtakwara na Ihe nkiri Firaaq, Jashnn, Mirch, Break Ke Baad na Tera Kya Hoga Johnny.<ref name="midday" /> N'afọ 2011, ọ pụtara na ihe nkiri na-akpali akpali Game na ihe nkiri dike, ''Ra.Otu''.<ref name="midday" /> Ọrụ mba ụwa mbụ Goswami rụrụ bụ Deepa Mehta's Midnight's Children (2013), nke e si na akwụkwọ akụkọ Salman Rushdie's Booker Prize nweta.<ref name="midday" /> Ọ bụ nwanyị na-eduzi na Vara: A Blessing nke Khyentse Norbu duziri, nke a gbara na Sri Lanka. Ọ natara onyinye Eshia maka onye na-eme ihe nkiri kachasị mma maka arụmọrụ ya na ihe nkiri ahụ. <ref name="midday" /> [[Faịlụ:FICA_2016.jpg|thumb|Goswami na Rubayat Hossain (onye na-emepụta ihe na onye nduzi) - N'okpuru Construction - Festival des Cinémas d'Asie - Vesoul 2016]] N'afọ 2016, ọ rụgharịrị ọrụ ya dị ka Debbie na ''Rock On II'', ma mesịa pụta n'afọ ahụ na ihe nkiri Bengali mbụ ya, Under Construction . <ref name="midday" /> N'afọ 2016, a tụbara ya n'otu n'ime ọrụ ndị isi na ''Tu Hai Mera Sunday'', nke nwetara nyocha dị mma site n'aka ndị nkatọ mgbe a tọhapụrụ ya na 2017.<ref>{{Cite web|date=2017-10-05|title=Tu Hai Mera Sunday Movie review: This Barun Sobti, Shahana Goswami film is just what you can relate to|url=https://www.financialexpress.com/life/entertainment-tu-hai-mera-sunday-movie-review-this-barun-sobti-shahana-goswami-film-is-just-what-you-can-relate-to-883538/|accessdate=2023-10-05|work=Financialexpress|language=en}}</ref> Isusu ọnụ na ihe nkiri ya na onye ya na ya na-eme ihe nkiri bụ Barun Sobti mere ka ọ bụrụ isi akụkọ na mgbasa ozi.<ref name="midday" /> Goswami pụtara na usoro Netflix nke 2020 ''Bombay Begums'' nke Alankrita Shrivastava duziri, nke Pooja Bhatt, Amruta Subhash, Plabita Borthakur, na Aadhya Anand gosipụtara.<ref>{{Cite web|date=16 July 2020|first=Shweta|author=Keshri|title=Netflix's Bombay Begums starring Pooja Bhatt deals with desire, ethics and vulnerabilities|url=https://www.indiatoday.in/binge-watch/story/netflix-s-bahu-begums-starring-pooja-bhatt-deals-with-desire-ethics-and-vulnerabilities-1701235-2020-07-16|accessdate=9 February 2021|work=India Today|language=en}}</ref> Ọ pụtara na ''Zwigato'' nke Nandita Das duziri. E debere ya na Bhubaneswar, Odisha, ọ gosipụtara Kapil Sharma dị ka onye na-ebubata nri na Goswami dị ka nwunye ya.<ref>{{Cite web|title=Kapil Sharma to play food delivery rider in Nandita Das' next film|url=https://www.tribuneindia.com/news/entertainment/kapil-sharma-joins-nandita-das-to-play-food-delivery-rider-in-her-next-film-370730}}</ref> Ihe nkiri ahụ gosipụtara na Toronto International Film Festival na Septemba 2023. <ref>{{Cite news|author=Chhabra|first=Aseem|date=2022-09-22|title='I don't have the desire to change my image,' says Nandita Das after Zwigato's TIFF première|language=en-IN|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/nandita-das-new-film-zwigato-kapil-sharma-shahana-goswami-director-india-toronto-international-film-festival-tiff-premiere/article65913161.ece|accessdate=2023-10-05}}</ref> N'afọ 2024, Goswami pụtara na ọrụ dị ka Sridevi na usoro ihe nkiri TV nke Australia Four Years Later na SBS Television <ref name="sbs2024">{{Cite news|author=Low|first=Lenny Ann|date=26 September 2024|title=Could your marriage survive if you were apart for four years?|url=https://www.smh.com.au/culture/tv-and-radio/could-your-marriage-survive-if-you-were-apart-for-four-years-20240918-p5kbo4.html|accessdate=29 September 2024|work=[[The Sydney Morning Herald]]|language=en-AU}}</ref> == Ihe nkiri == {| class="wikitable sortable" !Afọ !Ihe nkiri !Ọrụ !Asụsụ !Ihe edeturu ! class="unsortable" |Ref. |- | rowspan="1" |2006 |''Yun Hota Toh Kya Hota'' |Ịkwụ ụgwọ |Hindi | | |- | rowspan="1" |2007 |''Honeymoon Travels Pvt. Ltd.'' |Gina |Hindi | | |- | rowspan="2" |2008 |''Rock On!!'' |Debbie Mascarenhas |Hindi | | |- |''Ru Ba Ru'' |Tara Mishra |Hindi | | |- | rowspan="2" |2009 |''Firaaq'' |Munira |Hindi | | |- |''Jashnn'' |Nisha |Hindi | | |- | rowspan="3" |2010 |''Mirch'' |Ruchi |Hindi | | |- |''Kụwaa Ke Baad'' |Nadia |Hindi | | |- |''Tera Kya Hoga Johnny'' |Divya |Hindi | | |- | rowspan="2" |2011 |''Egwuregwu'' |Tisha Khanna |Hindi | | |- |''Ra.Otu'' |Jenny Nayar |Hindi | | |- | rowspan="2" |2012 |''Ụmụaka nke etiti abalị'' |Amina |Bekee | | |- |''Onye dike'' |Nkwa Roy |Hindi | | |- | rowspan="1" |2013 |''Ogwe osisi: Ngọzi'' |Lila |Bekee | | |- | rowspan="4" |2016 |''Rock On 2'' |Debbie Mascarenhas |Hindi | | |- |''Ike nke Ikpeazụ'' |Maya |Bekee | | |- |''N'okpuru Iwu'' |Roya |Bengali |Ihe nkiri Bangladesh | |- |''Tu Hai Mera Sunday'' |Kavya |Hindi | | |- | rowspan="1" |2018 |''Gali Guleiyan'' |Saira |Hindi | | |- |2019 |''Emere na Bangladesh'' |Nasima |Bengali |Ihe nkiri Bangladesh | |- | rowspan="2" |2023 |''Zwigato'' |Pratima |Hindi | | |- |''Neeyat'' |Lisa, enyi nwanyị AK |Hindi | | |- | rowspan="2" |2024 |''Santosh'' |Santosh Saini |Hindi | |<ref>{{Cite web|url=https://deadline.com/2024/09/santosh-sandhya-suris-oscars-uk-best-international-feature-2024-1236098151/|title=Oscars: UK Selects Sandhya Suri's 'Santosh' As Best International Feature Submission|first=Zac|author=Ntim|date=25 September 2024|accessdate=25 September 2024|work=[[Deadline Hollywood|Deadline]]|language=en}}</ref> |- |''Ihe e zigara'' |Akpa Shweta |Hindi | |} [[Faịlụ:Shahana_Goswami_-_Festival_des_Cinémas_d'Asie_-_Vesoul_2016.jpg|thumb|Shahana Goswami - Emume ihe nkiri nke Eshia - Vesoul 2016]] === Telivishọn === {| class="wikitable" |+ !Afọ !Aha ya !Ọrụ !Ihe edeturu !Ref. |- |2020 |<nowiki><i id="mwAcY">Nwa nwoke kwesịrị ekwesị</i></nowiki> |Meenakshi Chatterji Mehra | | |- | rowspan="2" |2021 |''Bombay Begums'' |Fatima Warsi | | |- |''Oge Ikpeazụ'' |Lipika Bora | | |- |2022 |<nowiki><i id="mwAd0">Hush Hush</i></nowiki> |Zaira | |<ref>{{Cite web|date=2022-09-22|title=Hush Hush Review: Juhi Chawla, Soha Ali Khan and co's thriller suffers from lacklustre performances|url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/reviews/hush-hush-review-juhi-chawla-soha-ali-khan-and-cos-thriller-suffers-from-lacklustre-performances-1191507|accessdate=2023-10-05|work=PINKVILLA|language=en|archivedate=21 February 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230221000812/https://www.pinkvilla.com/entertainment/reviews/hush-hush-review-juhi-chawla-soha-ali-khan-and-cos-thriller-suffers-from-lacklustre-performances-1191507}}</ref> |- |2024 |''Afọ anọ Ka E mesịrị'' |Sridevi |SBS |<ref name="sbs2024" /> |} == Onyinye == <templatestyles src="Module:Message box/ambox.css"></templatestyles>  {| class="wikitable sortable" !Afọ !Ihe nkiri !Ọrụ !Ihe nrite !Nsonaazụ ! class="unsortable" |Ref. |- | rowspan="7" align="center" |2009 | rowspan="7" align="center" |''Rock On!!'' | rowspan="7" align="center" |Debbie |Filmfare Award maka Best Actress (Ndị nkatọ) | {{Won}} |<ref>{{Cite news|url=http://www.bollywoodtrends.net/2009/02/filmfare-awards-2009-jodhaa-akbar-wins.html|title=Winners of Filmfare Awards 2009|publisher=Bollywood Trends|accessdate=14 May 2011|date=1 March 2009}}</ref> |- |Star Screen Award maka onye na-akwado ihe nkiri kacha mma| {{Won}} |<ref>{{Cite news|url=http://www.thaindian.com/newsportal/entertainment/winners-of-star-screen-awards-2009_100142476.html|title=Winners of Star Screen Awards 2009|publisher=The Indian|accessdate=14 May 2011|date=14 January 2009|archive-date=25 March 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120325045447/http://www.thaindian.com/newsportal/entertainment/winners-of-star-screen-awards-2009_100142476.html|url-status=dead}}</ref> |- |Onyinye ọla edo nke ọdụm maka onye na-eme ihe nkiri kachasị mma| {{Won}} | |- |Ihe nrite Cineblitz maka onye na-eme ihe nkiri kacha mma| {{Won}} | |- |Ihe nrite IIFA maka onye na-eme ihe nkiri kachasị mma| {{Nom}} |<ref>{{Cite news|url=http://www.desiblitz.com/content/iifa-awards-2009-nominees|title=Nominees for IIFA Awards 2009|publisher=Desi Blitz|accessdate=14 May 2011|date=30 April 2009}}</ref> |- |Ihe nrite Stardust maka arụmọrụ dị elu - Nwanyị| {{Nom}} |<ref>{{Cite news|url=http://www.indicine.com/movies/bollywood/filmfare-awards-nominations-2008-2009|title=Nominees for Filmfare Awards 2009|publisher=Indicine|accessdate=14 May 2011|date=14 February 2009}}</ref> |- | rowspan="2" |Ihe nrite Filmfare maka onye na-eme ihe nkiri kachasị mma| {{Nom}} |<ref>{{Cite news|url=http://i69.in/bollywood/stardust-awards-2009-nominations.php|title=Nominees for Stardust Awards 2009|publisher=i69|accessdate=14 May 2011|date=16 February 2009|archive-date=21 April 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090421211053/http://i69.in/bollywood/stardust-awards-2009-nominations.php|url-status=dead}}</ref> |- | rowspan="4" align="center" |2010 | rowspan="4" align="center" |''Firaaq'' | rowspan="4" align="center" |Muneera| {{Nom}} |<ref>{{Cite news|url=http://dearcinema.com/news/kaminey-bags-maximum-nominations-at-55th-filmfare-awards/3933|title=Nominees for Filmfare Awards 2010|publisher=Dear Cinema|accessdate=14 May 2011|date=12 February 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20110531013438/http://dearcinema.com/news/kaminey-bags-maximum-nominations-at-55th-filmfare-awards/3933|archive-date=31 May 2011|url-status=dead}}</ref> |- |Star Screen Award maka onye na-akwado ihe nkiri kacha mma| {{Nom}} |<ref>{{Cite news|url=http://www.filmicafe.com/news_detail.php?news_id=13172|title=Nominees for Star Screen Awards 2010|publisher=Filmi Cafe|accessdate=14 May 2011|date=30 December 2009}}</ref> |- |Ihe nrite Stardust maka arụmọrụ dị elu - Nwanyị| {{Won}} | |- |Onyinye ọla edo nke ọdụm maka onye na-eme ihe nkiri kachasị mma| {{Won}} | |- | rowspan="1" align="center" |2011 | rowspan="1" align="center" |''Kụwaa Ke Baad'' | rowspan="1" align="center" |Nadia |Ihe nrite Jeeyo Bollywood maka onye na-eme ihe nkiri kacha mma| {{Nom}} | |- | align="center" |2016 | align="center" |''N'okpuru Iwu'' | align="center" |Roya |Onye na-eme ihe nkiri kacha mma, Islantilla Film Festival - Spain| {{Won}} | |- | align="center" |2024 | align="center" |''Zwigato'' |Pratima Mahto |Filmfare Critics Award maka onye na-eme ihe nkiri kacha mma|{{Nom}} |<ref>{{Cite news|title=Nominations for the 69th Hyundai Filmfare Awards 2024 with Gujarat Tourism: Full list out|url=https://www.filmfare.com/news/bollywood/nominations-for-the-69th-hyundai-filmfare-awards-2024-with-gujarat-tourism-full-list-out-63822.html|accessdate=15 January 2024|work=Filmfare|date=15 January 2024|language=en}}</ref> |- | align="center" |2025 | align="center" |''Santosh'' |Santosh Saini |Ihe nrite ihe nkiri Eshia maka onye na-eme ihe nkiri kacha mma| {{Won}} |<ref>{{Cite web|author=Brzeski|first=Patrick|date=March 16, 2025|title=Asian Film Awards: 'All We Imagine as Light' Wins Best Picture, Yoshida Daihachi Takes Best Director for 'Teki Cometh'|url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/asian-film-awards-2025-winners-list-1236162661/|accessdate=March 22, 2025|work=[[The Hollywood Reporter]]|language=en-US}}</ref> |} == Edensibia == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />  == Njikọ mpụga == <templatestyles src="Module:Side box/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Sister project/styles.css"></templatestyles>{{Commons category|Shahana Goswami}} * {{IMDb name}} * Shahana GoswaminaDNA India * Shahana GoswaminaBollywood Hungama {{Navboxes|title=Awards for Shahana Goswami|list={{Asian Film Award for Best Actress}} {{FilmfareCriticsAwardBestActress}} {{ScreenAwardBestSupportingActress}}}}{{Authority control}}{{DEFAULTSORT:Goswami, Shahana}} [[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]] [[Otú:Articles with hCards]] [[Otú:Pages with unreviewed translations]] ky9olanffvzubxmdkanfznmjfyrpy0f Jiang Qinqin 0 79363 728968 726157 2026-09-29T14:18:26Z Eboms Divinefavour 24818 728968 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Module:Hatnote/styles.css"></templatestyles> <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>  {{Databox}} '''Jiang Qinqin''' (Chinese: 蒋勤勤; pinyin: Jiǎng Qínqín; amụrụ na Septemba 3, 1975) bụ onye na-eme ihe nkiri na Chaịna. Ná mmalite ọrụ ya, a na-akpọ ya '''Shui Ling''' (水灵; 水靈), aha ogbo nke onye edemede Taiwan nyere Chiung Yao. == Mbido ndụ na agụmakwụkwọ == A mụrụ Jiang na Chongqing na 3 Septemba 1975. <ref name="jiang">{{Cite journal|language=zh|author=Xi Xili ({{lang|zh|西西粒}})|volume=481|pages=6–8|year=2024|journal=Bosom Friend|issn=1007-502X}}</ref> Nna ya bụ onye uwe ojii.<ref name="jiang" /> == Ọrụ == Jiang malitere ịmụ Beijing Opera mgbe ọ dị afọ iri wee banye na Beijing Film Academy na 1994 mgbe ọ nwetara ọkwa mbụ na ule ntinye. N'afọ nke abụọ nke ọmụmụ Jiang na Beijing Film Academy, [[Xi Shi|Xishi]] na usoro ihe nkiri telivishọn nke otu aha ahụ. O mechara mee ihe nkiri na Tears in Heaven, nke bụ mmegharị nke akwụkwọ akụkọ nke onye dere ya bụ Chiung Yao, wee ruo n'ọkwa ama na Chaịna.<ref>{{Cite web|url=http://ent.sina.com.cn/s/m/2001-08-28/55318.html|title="水灵"蒋勤勤:琼瑶捧红的首位内地女星(附图)|date=August 28, 2001|work=Sina|language=zh}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://wap.chinadaily.com.cn/2017-04/12/content_28878691.htm|title=The romance novels by Chiung Yao that launched many acting careers|date=April 12, 2017|work=China Daily}}</ref> Mgbe nke ahụ gasịrị, ọ rụrụ ọtụtụ ọrụ dị mkpa, gụnyere Gu Manlu na ''Affair of Half a Lifetime'' (2003) and Mu Nianci in ''The Legend of the Condor Heroes'' (2003).<ref>{{Cite web|url=https://sg.style.yahoo.com/jiang-qinqin-doesn-apos-t-054800440.html|title=Jiang Qinqin doesn't want to be known for her looks|date=December 8, 2017|work=Yahoo}}</ref> Ihe nkiri Jiang mere n'akụkọ ihe mere eme ''Qiao's Grand Courtyard'' meriela ihe nrite ya abụọ nke onye na-eme ihe nkiri TV kachasị amasị ya na nke onye na-eme ihe nkiri kachasị amasị ndị na-ege ntị na Golden Eagle TV Art Festival.<ref>{{Cite web|url=http://www.womenofchina.cn/womenofchina/html1/people/celebrities/8/2826-1.htm|title=Jiang Qinqin: A Classic Beauty, Clear and Gentle like Water|date=November 10, 2006|work=Women of China|accessdate=December 11, 2017|archivedate=December 11, 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171211213627/http://www.womenofchina.cn/womenofchina/html1/people/celebrities/8/2826-1.htm}}</ref> Golden Phoenix Awards.  == Ndụ onwe onye == Jiang lụrụ onye ome ihe nkiri Chen Jianbin na Febụwarị 22, 2006, onye ya na ya so mee ihe nkiri na Qiao's Grand Courtyard. A mụrụ nwa ha nwoke na Jenụwarị 8, 2007. <ref>{{Cite web|url=http://www.bjreview.com/movies/txt/2007-01/09/content_52538.htm|title=Chinese Actress Jiang Qinqin Becomes Mom|date=January 9, 2007|work=Beijing Review}}</ref> == Ihe nkiri == === Ihe nkiri === {| class="wikitable" !Afọ !Aha Bekee !Aha ndị China !Ọrụ !Ihe edeturu |- |1994 |''Ụmụnne ọbara ọbara'' |Nnukwu ihe ọjọọ |Xiaoyao | |- |1995 | |Akụkọ ifo nke ọbara ígwè |Fan Ruyu | |- |1997 |''Njem Ahụike'' |Ìgwè Na-eme Ka Ịnọ Nkwụsị |Nwaanyị Jingjing | |- |2001 |''Agha China na Netherlands 1661'' |Ihe ịga nke ọma |Xue Liang |<ref>{{Cite web|url=http://ent.sina.com.cn/m/c/42403.html|title=蒋勤勤水牢拍大戏 保鲜膜"护身"成绝招(附图)|date=May 8, 2011|work=Sina|language=zh}}</ref> |- | rowspan="2" |2005 |''Akwụkwọ ọkọwa okwu nwanne m nwanyị'' |Okwu nwanne nwanyị |Niu Hongmei |<ref>{{Cite web|url=http://ent.sina.com.cn/r/m/2005-06-23/1706760900.html|title=蒋勤勤《姐姐词典》:那个年代,不是只有痛苦|date=June 13, 2005|work=Sina|language=zh}}</ref> |- |''N'abalị asaa'' |N'abalị asaa |Abụ Yao |<ref>{{Cite web|url=http://ent.sina.com.cn/2004-08-02/1454461882.html|title=蒋勤勤"新婚七夜"吓破胆|date=August 2, 2004|work=Sina|language=zh}}</ref> |- |2009 |''Obodo Nrọ'' |Nrọ nile na-agbawa |Lin Fang |  |- |2011 |''Anyanwụ'' |Nnukwu anyanwụ |Ying Tao |<ref>{{Cite web|url=http://www.cctv.com/program/cultureexpress/20080715/103212.shtml|title=Jiang Qinqin plays in earthquake relief film|date=July 15, 2008|work=CCTV.com}}</ref> |- | rowspan="2" |2014 |''Ònye Na-ezo'' |Ihe Ebumnuche nke Mbụ |Lu Yiran |<ref>{{Cite web|url=http://ent.sina.com.cn/m/c/2014-05-07/17434137880.shtml|title=《一号目标》蒋勤勤婚后首秀穿国军制服|date=May 7, 2014|work=Sina|language=zh}}</ref> |- |''Otu Nzọụkwụ Na-aga'' |Ihe na-agaghị ekwe omume |Lu Qiuqi |<ref>{{Cite web|url=http://ent.sina.com.cn/m/c/2014-08-06/13224187321.shtml|title=《触不可及》桂纶镁蒋勤勤成"情敌"|date=August 6, 2014|work=Sina|language=zh}}</ref> |- |2015 |''Onye nzuzu'' |Ihe omuma di iche |Jin Zhizi |<ref>{{Cite web|url=http://english.cri.cn/12394/2015/11/17/4001s904445.htm|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151118190446/http://english.cri.cn/12394/2015/11/17/4001s904445.htm|archivedate=November 18, 2015|title=Chen Jianbin's 'A Fool' Released in China|date=November 17, 2015|work=China Radio International}}</ref> |- |2017 |''Ọnụ ụzọ'' |Ịdị mma nwere ọtụtụ ihe |Zhuo Yanni |  |- |2024 |''Ebe obibi n'akụkụ Ọdọ Mmiri West'' |Ndị na-eme ihe n'etiti |Wu Taihua | |- |2024 |''Ụwa Ukwu'' |Nwa m |Chen Lu | |} === Usoro ihe nkiri telivishọn === {| class="wikitable" !Afọ !Aha Bekee !Aha ndị China !Ọrụ !Ihe edeturu |- |1992 |''Meitai Guanyin'' |Ụdị ụdaolu |Meitai Guanyin | |- |1996 |''Xishi'' |Ebe Ọdịda Anyanwụ |[[Xi Shi|Xishi]] | |- | rowspan="4" |1998 |''Alaeze nke Oge opupu ihe ubi na oge mgbụsị akwụkwọ nke Ọchịchị Zhou nke Ọwụwa Anyanwụ'' |Ebe Ọwụwa Anyanwụ Ụwa |Qi Jiang | |- |''Akụkọ Xiaofengxian'' |Akụkọ gbasara ya |Xiaofengxian |<ref>{{Cite web|url=http://ent.sina.com.cn/v/m/2011-09-27/16333428957.shtml|title=盘点荧屏四版"小凤仙"|date=September 27, 2011|work=Sina|language=zh}}</ref> |- |''Anya mmiri n'Eluigwe'' |Ihe omuma nke a |Xiao Yufeng | |- | |Onye na-enyocha ihe dị na Kyoto |Qi Menggu | |- | rowspan="4" |1999 |''Kangxi Njem A Na-amaghị Ama'' |__ibo__ Nlegharị anya n'onwe ya |Zhu Yunqiao |<ref>{{Cite web|url=http://ent.chinadaily.com.cn/2016-11/18/content_27416870_2.htm|title=邓婕赵薇小陶虹蒋勤勤 《康熙微服私访记》女主演现状|date=November 18, 2016|work=China Daily|language=zh|access-date=September 5, 2026|archive-date=September 5, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260905151635/http://ent.chinadaily.com.cn/2016-11/18/content_27416870_2.htm|url-status=dead}}</ref> |- | |Ịga n'ihu |Duan Yu | |- |''Ịhụnanya nke Nwa agbọghọ ahụ nwere ntutu ọcha'' |Nwanyị amị na-acha ọcha |Lian Nichang |<ref>{{Cite web|url=http://ent.sina.com.cn/v/m/2012-09-14/14223741962.shtml|title=盘点白发魔女:蔡少芬很金庸蒋勤勤虐心|date=September 14, 2012|work=Sina|language=zh}}</ref> |- |''Nna Ukwu nke Zen'' |Onye isi ala |Hu Ji |<ref>{{Cite web|url=http://news.sina.com.cn/richtalk/news/movie/9903/031813.html|title=《达摩祖师》开拍|date=March 18, 1999|work=Sina|language=zh}}</ref> |- | rowspan="3" |2000 | |Onye Ọkachamara nke Chineke |Princess Rourou | |- |''Agụba Na-ekpuchi Anya, Dragọn Nzuzo'' |Ogwu藏 |Yu Jiaolong |  |- |''iru uju n'elu Osimiri QingHe'' |Ịhụnanya nke青河 |Shen Xinci / Liang Xiuyun |  |- | rowspan="2" |2001 | |Eze nke Eze |Princess Qianyun |<ref>{{Cite web|url=http://ent.sina.com.cn/v/2004-04-13/0003362757.html|title=《王中王》将现身金鹰剧场 蒋勤勤将饰演格格|date=April 13, 2004|work=Sina|language=zh}}</ref> |- |''Onye Nnyocha Collum'' |Ihe omuma na-acha anụnụ anụnụ |Li Xing'er | |- | rowspan="2" |2002 |''Ndị Nche Anọ'' |Nnukwu nnupụisi anọ |Hei Hudie |<ref>{{Cite web|url=http://enjoy.eastday.com/epublish/gb/paper190/12/class019000029/hwz1379495.htm|title=宣传《四大名捕》蒋勤勤情动家乡人|work=eastday|language=zh|accessdate=2018-10-19|archivedate=2006-02-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060210021731/http://enjoy.eastday.com/epublish/gb/paper190/12/class019000029/hwz1379495.htm}}</ref> |- |''Ifufe na Igwe ojii'' |Ifufe na-efe efe |Mingyue |  |- | rowspan="3" |2003 |''Nwaanyị m mara mma nke Atọ'' |Ọ bụkwa n'etiti ndị mmadụ atọ |Xia Yingying |  |- |''Akụkọ ifo nke ndị dike Condor'' |Ihe omuma ihe omuma |Mu Nianci | |- |''Ihe Ọkara Ndụ'' |Ọkara ndụ |Gu Manlu | |- | rowspan="3" |2004 |''Nwanyị Ikpeazụ'' |Eze Nwanyị nke Oge Ikpeazụ |Wenxiu |<ref>{{Cite web|url=http://enjoy.eastday.com/epublish/gb/paper190/5/class019000028/hwz1126825.htm|title=蒋勤勤当《末代皇妃》与皇上离婚|date=May 20, 2004|work=eastday|language=zh|accessdate=October 19, 2018|archivedate=December 15, 2004|archiveurl=https://web.archive.org/web/20041215042118/http://enjoy.eastday.com/epublish/gb/paper190/5/class019000028/hwz1126825.htm}}</ref> |- |''Ịkụ Akụ n'Olu'' |Ịkụ ụda ntị |Niu Hongmei |<ref>{{Cite web|url=http://ent.sina.com.cn/2004-08-15/0300474003.html|title=蒋勤勤豁出去 《耳光响亮》中出演激情戏(图)|date=August 15, 2004|work=Sina|language=zh}}</ref> |- |''Ụwa nke Abụọ Ukwu'' |Ifufe na-atụ anya |Beitang Xing'er |<ref>{{Cite web|url=http://ent.163.com/ent_2003/editor/030804/030804_183040.html|title=《风云争霸》蒋勤勤死心塌地的爱|date=August 4, 2003|work=Netease|language=zh}}</ref> |- |2005 |''Ụmụ nwanyị Han'' |Nnukwu Hanja |Xin Zhui |<ref>{{Cite web|url=http://yule.sohu.com/2004/06/11/33/article220483361.shtml|title=《大汉巾帼》蒋勤勤华贵古典造型曝光|date=June 11, 2004|work=Sohu|language=zh}}</ref> |- | rowspan="3" |2006 |''Nnukwu Ogige Qiao'' |Nnukwu ụlọ |Lu Yuhan |<ref>{{Cite web|url=http://www.chinadaily.com.cn/m/shanxi/2012-03/12/content_14812873.htm|title=Mansion of the Qiao Family|date=March 12, 2010|work=China Daily}}</ref> |- |''Ọ bụrụ na Ọnwa nwere Anya'' |Ọ bụrụ na ọnwa nwere anya |Fan Meiyin |<ref>{{Cite web|url=http://ent.sina.com.cn/v/m/2006-12-29/15531391465.html|title=蒋勤勤生子前主演《如果月亮有眼睛》即将播出|date=December 29, 2006|work=Sina|language=zh}}</ref> |- | |Ezinụlọ ndị na-eme ihe nkiri |Lianyi |<ref>{{Cite web|url=http://ent.sina.com.cn/v/m/2006-08-15/19131202249.html|title=陈晓东蒋勤勤演绎苦命鸳鸯 《香粉世家》将播出|date=August 15, 2006|work=Sina|language=zh}}</ref> |- |2009 |''Ọgbọ Anọ n'okpuru Otu Elu ụlọ'' |Ụlọ Nzukọ nke Anọ |Yunmei |<ref>{{Cite web|url=http://english.cri.cn/6666/2009/04/29/1321s480170.htm|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090503010537/http://english.cri.cn/6666/2009/04/29/1321s480170.htm|archivedate=May 3, 2009|title=Close-up of 'Four Generations Living Together' Remake|date=April 29, 2009|work=China Radio International}}</ref> |- | rowspan="3" |2011 |''Ime ka e nwee oge'' |Ebe a na-eme ka ọ dị ọcha |Abụ Qingling |<ref>{{Cite web|url=http://ent.sina.com.cn/v/m/2011-01-20/15173214787.shtml|title=陈建斌蒋勤勤夫妇再携手 《开天辟地》全新合作|date=November 20, 2011|work=Sina|language=zh}}</ref> |- |''China 1945'' |China1945 nke重庆风云 |Abụ Mmetụta |<ref>{{Cite web|url=http://ent.sina.com.cn/v/m/2011-06-28/14353346299.shtml|title=《中国1945》袁莉蒋勤勤演绎宋家别样姐妹花|date=June 28, 2011|work=Sina|language=zh}}</ref> |- |''Oge Ukwu'' |Oge Ukwu |Liang Hongyu |<ref>{{Cite web|url=http://ent.sina.com.cn/s/m/2010-03-16/09362898489.shtml|title=内地版《大时代》筹拍 段奕宏携手蒋勤勤领衔|date=March 26, 2010|work=Sina|language=zh}}</ref> |- |2014 |''Agha Nna Nna Ukwu na-emegide ndị Japan'' |Nnukwu agha |Akpụkpọ ahụ |<ref>{{Cite web|url=http://www.chinadaily.com.cn/culture/2014-12/05/content_19033089.htm|title=Vengeance drives new wartime TV series|date=December 5, 2014|work=China Daily}}</ref> |- | rowspan="2" |2017 | |Ọhịa |Tian Jiahui |<ref>{{Cite web|url=http://ent.sina.com.cn/v/m/2017-09-07/doc-ifykusey4396486.shtml|title=《田姐辣妹》将播 蒋勤勤化身辣姐全程diss爆金句|date=September 7, 2017|work=Sina|language=zh}}</ref> |- |''Agbụrụ na Alaeze Ukwu: Oké Ifufe nke Amụma'' |九州·海上牧云记 |Nanku Mingyi |<ref>{{Cite web|url=http://ent.sina.com.cn/v/m/2017-11-16/doc-ifynstfi0298943.shtml|title=《海上牧云记》曝皇后剧照 蒋勤勤雍容威严气场足|date=November 16, 2017|work=Sina|language=zh}}</ref> |- |2020 |''Osimiri Na-ere Ọkụ'' |Nchọgharị nke anwụrụ ọkụ |Lin Yuhong |<ref>{{Cite web|url=http://www.bjnews.com.cn/ent/2019/11/22/653105.html|title=蒋勤勤回老家演女刑警,拍完《迷雾追踪》不敢关灯睡觉|date=November 22, 2019|work=Beijing News|language=zh}}</ref> |- |2021 |''Nwanyị Mara Mma'' |Nne nke ezinụlọ |Shen Cuixi | |} == Onyinye na nhọpụta == {| class="wikitable" !Afọ !Ihe nrite !Ụdị !Ọrụ ndị a họpụtara !Nsonaazụ !Ihe mgbochi. |- |2001 |Onyinye Otu Narị Flowers nke iri abụọ na anọ |Onye na-eme ihe nkiri kacha mma |''Agha China na Netherlands 1661''||{{Nom}} | |- |2004 |Onyinye Golden Rooster nke iri abụọ na anọ |Onye na-eme ihe nkiri kacha mma | rowspan="3" |''Akwụkwọ ọkọwa okwu nwanne m nwanyị''||{{Nom}} | |- | rowspan="2" |2005 |Emume ihe nkiri ụmụ akwụkwọ nke iri na abụọ nke Beijing CollegeEmume ihe nkiri ụmụ akwụkwọ kọleji nke Beijing |Onye na-eme ihe nkiri kacha mma||{{Nom}} | |- |Onyinye Golden Phoenix nke iri |Onyinye Society||{{Won}} |<ref name="golden">{{Cite web|url=http://www.chinadaily.com.cn/english/doc/2005-08/08/content_467220.htm|title=Jiang Qinqin wins film award|work=China Daily|date=August 8, 2015}}</ref> |- | rowspan="2" |2006 |Ihe nrite Golden Eagle nke 23 nke China TVIhe nrite Golden Eagle nke China TV |Onye na-eme ihe nkiri kacha mma | rowspan="3" |''Nnukwu Ogige Qiao''||{{Won}} |<ref>{{Cite web|url=http://ent.sina.com.cn/v/m/2007-08-27/10511691134.shtml|title=第26届中国电视剧飞天奖 《乔家大院》成大赢家|date=August 27, 2007|work=Sina|language=zh}}</ref> |- |Emume nka nke isii nke China Golden Eagle TVEmemme Nkà Ihe Nkà nke China Golden Eagle TV |Onye na-eme ihe nkiri a ma ama||{{Won}} |<ref>{{Cite web|url=http://www.cctv.com/program/cultureexpress/20061101/100382.shtml|title=Zhang and Jiang win Most Popular TV Actor and Actress|date=January 1, 2006|work=CCTV.com}}</ref> |- |2007 |Ihe nrite nke iri abụọ na isii nke Flying ApsarasOnyinye Apsaras Na-efe efe |Onye Na-eme Ihe nkiri pụtara ìhè||{{Won}} |<ref>{{Cite web|url=http://www.cctv.com/program/cultureexpress/20070828/100973_1.shtml|title="Flying Apsaras Awards" handed out in Beijing|date=August 28, 2007|work=CCTV.com}}</ref> |- |2009 |Ihe nrite nke 13 nke HuabiaoIhe nrite Huabiao |Onye Na-eme Ihe nkiri pụtara ìhè |''Obodo Nrọ''||{{Nom}} | |- |2011 |Ihe nrite Golden Rooster nke iri abụọ na asatọOnyinye Golden Rooster |Onye Nkwado Kasị Mma | rowspan="2" |''Anyanwụ''||{{Nom}} | |- |2012 |Emume ihe nkiri nke iri na otu nke ChangchunEmume ihe nkiri Changchun |Onye Nkwado Kasị Mma||{{Nom}} | |- |2015 |Emume ihe nkiri nke asaa nke ChinaEmume ihe nkiri China |Onye na-eme ihe nkiri kacha mma | rowspan="3" |''Onye nzuzu''||{{Won}} |<ref>{{Cite web|url=http://www.china.org.cn/arts/2016-10/27/content_39579270.htm|title=Kris Wu, Jiang Qinqin honored in Tokyo|date=October 27, 2016|work=China.org.cn}}</ref> |- | rowspan="2" |2016 |1st Gold Aries Award Macau International Film Festival |Onye na-eme ihe nkiri kacha mma||{{Won}} |<ref>{{Cite web|url=http://www.chinadaily.com.cn/culture/2016-03/09/content_23792443.htm|title=Goodbye Mr. Loser the biggest winner at Gold Aries Awards|date=March 9, 2016|work=China Daily}}</ref> |- |Emume ihe nkiri ụmụ akwụkwọ nke 23 nke Beijing CollegeEmume ihe nkiri ụmụ akwụkwọ kọleji nke Beijing |Onye na-eme ihe nkiri kacha mma||{{Nom}} | |- | rowspan="2" |2024 |Ihe nrite ihe nkiri Eshia nke iri na asaa |Onye na-eme ihe nkiri kacha mma | rowspan="2" |''Ebe obibi n'akụkụ Ọdọ Mmiri West''||{{Won}} |<ref>{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/asia-film-awards-2024-winners-1235846437/|title=Asia Film Awards: Ryusuke Hamaguchi's 'Evil Does Not Exist' Wins Best Film|work=[[The Hollywood Reporter]]|date=March 10, 2024|accessdate=March 11, 2024|author=Patrick Brzeski|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240311091957/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/asia-film-awards-2024-winners-1235846437/|archivedate=March 11, 2024}}</ref> |- |Emume ihe nkiri ụmụ akwụkwọ nke 31 nke Beijing CollegeEmume ihe nkiri ụmụ akwụkwọ kọleji nke Beijing |Onye na-eme ihe nkiri kachasị amasị ya||{{Won}} |<ref>{{Cite web|url=https://www.chinanews.com.cn/cul/2024/05-05/10211308.shtml|title=第31届大学生电影节"青春之夜"圆满落幕|work=China News|date=5 May 2024|accessdate=7 June 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240514165832/http://www.chinanews.com.cn/cul/2024/05-05/10211308.shtml|archivedate=14 May 2024}}</ref> |- |} == Edensibia == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />  == Njikọ mpụga == * Jiang QinqinnaIMDb * [https://web.archive.org/web/20101224140253/http://data.ent.sina.com.cn/star/675.html Peeji Jiang Qinqin na Sina] E debere ya na Wayback Machine {{Asian Film Award for Best Actress}}{{Golden Eagle Award (China) Best Actress}}{{Flying Apsaras Award for Outstanding Actress}}{{Authority control}}{{DEFAULTSORT:Jiang, Qinqin}} [[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]] [[Otú:Articles with hCards]] [[Otú:All articles with unsourced statements]] mygs9na1ktfch7c0yn7dxugaxk03ndv Njikọ nke ụmụ nwanyị Alakụba Algeria 0 80752 729453 728294 2026-09-30T09:34:21Z InternetArchiveBot 11600 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 729453 wikitext text/x-wiki {{Databox}} Association of [[Algeria]] Muslim Women ('''AFMA''') bụ òtù ụmụ nwanyị na Algeria, nke e guzobere na 1947. <ref name=":0">{{Cite book |first=Valentine |last=Moghadam |url=https://books.google.com/books?id=MYCVkaM1alQC&dq=women%27s+organisation+algeria+AFMA&pg=PA45 |title=Gender and National Identity: Women and Politics in Muslim Societies |isbn=9781856492461 |publisher=[[Bloomsbury Academic]] |year=1994}}</ref> == Akụkọ ihe mere eme == Òtù ụmụ nwanyị na Algeria malitere na njem nnwere onwe site na Ọchịchị ndị France n'afọ ndị 1940, mgbe a kwadoro ụmụ nwanyị n'ọgụ ahụ ma tinye ha na usoro ndọrọ ndọrọ ọchịchị. Òtù ụmụ nwanyị abụọ ahụ bụ Algeria Women's Union (UFA), nke jikọtara ya na Algeria Communist Party (PCA), na Association of Algerian Muslim Women (AFMA), nke e guzobere na 1947 iji mee ka ụmụ nwanyị kwado ndị mkpọrọ ndọrọ ndọrọ ọchịchị na ezinụlọ ha. Otu ụmụ nwanyị abụọ ahụ nyere ụmụ nwanyị ohere ịrụ ọrụ n'ihu ọha karịa, nke mere ka ha nwee ike ịhapụ omenala ịnọrọ iche n'ụlọ ma sonye n'ihe gbasara ọha na eze.UFA gụnyere ụmụ nwanyị n'ọkwa dị iche iche nke òtù Algerian Communist Party, bụ nke kwadoro nha anya n'etiti ụmụ nwoke na ụmụ nwanyị, ma n'ihe gbasara agụmakwụkwọ, ọrụ, ma n'ihe gbasara ndọrọ ndọrọ ọchịchị. AFMA chịkọtara ma ụmụ nwanyị ma ụmụ nwoke n'ọgụ a na-alụ megide ọchịchị ndị France, mana ha tụrụ anya na ụmụ nwanyị ga-apụọ n'ihe gbasara ọha na eze ozugbo e nwetachara nnwere onwe n'aka France. N'afọ ndị 1940, e nwere mmụba n'ọchịchọ ka ụmụ nwanyị nwee ike inweta nha anya, karịsịa site n'iji òtù ndọrọ ndọrọ ọchịchị eme ihe. Ọtụtụ n'ime ndị so na UFA bụ ụmụ nwanyị si Europe, ọ bụghị na e wepụrụ ụmụ nwanyị ndị Alakụba.<ref name=":0" /> E guzobere AMA na 1947 na-achọ nnwere onwe ụmụ nwanyị kpọmkwem gbasara mkpọrọ ndị na-esote ngagharị iwe na Mee 8, 1945. Nke a bụ mgbe France mere emume ọgwụgwụ nke ọchịchị ndị Nazi mgbe ọtụtụ puku ndị Algeria mere ngagharị iwe n'okporo ámá Setif na obodo ndị ọzọ iji lụọ ọgụ maka nnwere onwe Algeria dịka nkwa France kwere iji gbanwere ndị agha na mbọ agha Allied na-achọ nnwere onwe nke Algeria, dịka France kwere nkwa ma ọ bụrụ na ha kwadoro ya n'ọgụ ya megide Nazism, Otú ọ dị, nzaghachi Frances bụ ogbugbu obi ọjọọ nke ndị Algeria 45,000 sochiri igbu ọchụ.<ref>{{Cite web |last= |first= |title=Massacres of 8 May 1945: Crimes against humanity, not recognized by France 75 years later |url=https://www.aps.dz/en/algeria/34153-massacres-of-8-may-45-crimes-against-humanity-not-recognized-by-france-75-later |archive-url=https://web.archive.org/web/20241213183120/https://www.aps.dz/en/algeria/34153-massacres-of-8-may-45-crimes-against-humanity-not-recognized-by-france-75-later |archive-date=2024-12-13 |access-date=2026-08-02 |website=[[Algeria Press Service]] |language=en-gb |url-status=live}}</ref> Ndị mejupụtara AFMA bụ ụmụ nwanyị nwere ọgụgụ isi. Ọ bụ Mamia Chentouf na-achịkwa ya ma na-achọ ịgbachitere 'ọdịiche dị n'etiti ụmụ nwoke na ụmụ nwanyị ma kwado omenala ndị Arab Muslim".<ref>{{Cite web |last= |first= |title=Massacres of 8 May 1945: Crimes against humanity, not recognized by France 75 years later |url=https://www.aps.dz/en/algeria/34153-massacres-of-8-may-45-crimes-against-humanity-not-recognized-by-france-75-later |archive-url=https://web.archive.org/web/20241213183120/https://www.aps.dz/en/algeria/34153-massacres-of-8-may-45-crimes-against-humanity-not-recognized-by-france-75-later |archive-date=2024-12-13 |access-date=2026-08-02 |website=[[Algeria Press Service]] |language=en-gb |url-status=live}}</ref> Nke a bụ n'agbanyeghị na ihe odide dị na Koran anaghị egbochi ụmụ nwanyị 'ịrụ ọrụ n'ọchịchị ma ọ bụ n'ime ọha mmadụ n'ozuzu'; ma kemgbe oge ahụ, Djamila Hanafi kwuru na ndị 'ulama' aghọọla 'òtù ndị ọkà mmụta kachasị pụta ìhè ma bụrụkwa ndị a ma ama n'ihe gbasara ọgụgụ isi na mba Algeria.<ref>{{Cite web |url=https://digitalcommons.aaru.edu.jo/cgi/viewcontent.cgi?article=1069&context=dirassat |title=Archive copy |access-date=2026-09-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240722115030/https://digitalcommons.aaru.edu.jo/cgi/viewcontent.cgi?article=1069&context=dirassat |archive-date=2024-07-22 |url-status=dead}}</ref> Akụkụ dị mkpa nke njikọ ahụ bụ mbipụta nke L'Algérie libre, nke kwuru na ọrụ ụmụ nwanyị na ụwa Arab-Muslim nwere ike ịchọpụta naanị na "usoro ọdịbendị na-enweghị mmetụta ọdịda anyanwụ". Mgbe mgbanwe ahụ mere, ime ihe ike megide ụmụ nwanyị, site na ịta ahụhụ, ndina n'ike, njide, na igbu ọchụ, yana mmụba nke nkwado maka ịdị n'otu ụmụ nwanyị megide ọchịchị ndị ọchịchị na-achị ala gbasaa na Algeria. Tupu ikike a inye aka n'ụzọ ka ukwuu na ndụ ọha na eze, a ghọtara ụmụ nwanyị n'okpuru usoro nna ochie na nke ọchịchị ka ha bụrụ ndị na-elekọta ụlọ. Ha ga-elekọta nnukwu ezinụlọ ndị dị n'ebe ndị ogbenye dịpụrụ adịpụ. Ha ga-abụ ndị na-amaghị akwụkwọ, na-ahapụ obere akwụkwọ banyere ahụmịhe ha. Ha enweghị olu n'ihe gbasara ọha mmadụ, ndọrọ ndọrọ ọchịchị, na ọdịbendị, ọbụlagodi mgbe nnwere onwe Algeria gasịrị.<ref>Neil Macmaster: Invisible Revolutionaries: Algerian Women and the Organization of the Women's Section of the FLN in Metropolitan France</ref> Mgbe mgbanwe ọchịchị na esemokwu agha ji ngwa agha malitere, ndị ndu nke otu abụọ a na-akwado ikike ụmụ nwanyị sonyeere ndị na-alụ ọgụ maka nnwere onwe. Nafissa Hamoud, bụ onye ndu AFMA, bụ nwanyị dọkịta mbụ sonyeere òtù a. == Ihe Nketa == Ụmụ nwanyị nọ na AFMA na otu ndị ọzọ tinyere aka n'òtù na-akwado nnwere onwe Algeria site n'ọrụ ha n'ime ngalaba ụmụ nwanyị nke FLN, nke dịrị ihe dị ka otu afọ n'etiti afọ 1961 na 1962.<ref>Zahia Smail Salhi: The Algerian feminist movement between nationalism, patriarchy and Islamism</ref> == Edensibịa == <references /> [[Otú:Ụmụ nwanyị Alakụba Algeria]] lpqjvgtgkbdkr19nl878gqzfqkf846j Claudine Gay 0 80769 728933 728928 2026-09-29T12:05:18Z Chrysella 12967 /* Mmalite ndụ na agụmakwụkwọ */ 728933 wikitext text/x-wiki {{Short description|American political scientist and university administrator (born 1970)}} {{Use mdy dates|date=December 2023}} {{Infobox officeholder | name = Claudine Gay | image = Inauguration of Claudine Gay as President of Harvard University (3) (cropped).jpg | caption = Gay in 2023 | office = 30th [[President of Harvard University]] | term_start = July 1, 2023 | term_end = January 2, 2024 | predecessor = [[Lawrence Bacow]] | successor = [[Alan Garber]] | office1 = Dean of the [[Harvard Faculty of Arts and Sciences]] | term_start1 = August 15, 2018 | term_end1 = June 30, 2023 | predecessor1 = [[Michael D. Smith (computer scientist)|Michael Smith]] | successor1 = [[Emma Dench]] (interim)<br>[[Hopi Hoekstra]] | birth_date = {{birth date and age|1970|08|04}} | birth_place = [[New York City]], U.S. | death_date = | death_place = | spouse = Christopher Afendulis | children = 1 | education = [[Princeton University]]<br>[[Stanford University]] ([[Bachelor of Arts|BA]])<br>[[Harvard University]] ([[Doctor of Philosophy|PhD]]) | relatives = [[Roxane Gay]] (cousin) | module = {{Infobox academic |embed = yes |discipline = [[Political science]] |thesis_title = Taking charge: Black electoral success and the redefinition of American politics |thesis_url = https://www.proquest.com/docview/304343028/fulltextPDF/E3586B8D78E3408DPQ/ |thesis_year = 1997 | doctoral_advisor = [[Gary King (political scientist)|Gary King]]<ref>{{Cite web |date=2024-01-03 |title=Excerpts From Dr. Claudine Gay's Work – The New York Times |website=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2023/12/21/us/claudine-gay-harvard-president-excerpts.html |access-date=2024-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240103102250/https://www.nytimes.com/2023/12/21/us/claudine-gay-harvard-president-excerpts.html |archive-date=January 3, 2024 }}</ref> |workplaces = [[Stanford University]] (2000–2006)<br>[[Harvard University]] (2006–present)}} }} '''Claudine Gay''' (amụrụ n'ọnwa Ọgọọst 4, 1970)<ref name=":11" /> bụ ọkà mmụta sayensị ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke Amerịka, onye bụkwa Prọfesọ Wilbur A. Cowett nke Gọọmentị na Ọmụmụ Ihe Ndị Afrịka na Ndị Afrịka-Amerịka na [[Harvard University]]. Nnyocha ya lekwasịrị anya n'omume ndọrọ ndọrọ ọchịchị Amerịka, gụnyere ndị ntuli aka na ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke agbụrụ na njirimara.<ref name = "aaas-people">{{Cite web | title = Claudine Gay | url = https://aaas.fas.harvard.edu/people/claudine-gay | access-date = December 10, 2023 | website = aaas.fas.harvard.edu | language = en | archive-date = December 7, 2023 | archive-url = https://web.archive.org/web/20231207223229/https://aaas.fas.harvard.edu/people/claudine-gay | url-status = live }}</ref> Gay jere ozi dị ka diin nke Social Sciences na Harvard site n'afọ 2015 ruo 2018, dị ka diin (dean) nke Harvard Faculty of Arts and Sciences site n'afọ 2018 ruo 2023, na dị ka onyeisi nke Mahadum Harvard nke iri atọ (30th) site n'ọnwa Julaị 2023 ruo Jenụwarị 2024. N'ọnwa Disemba 2023, Gay na ndị isi oche mahadum abụọ nwere nrụgide sitere n'aka ọha na eze<ref name="WSJ-10-11">{{Cite web |last1=Belkin |first1=Douglas |last2=Ellis |first2=Lindsay |date=October 11, 2023 |title=Blaming Israel for Hamas Attacks Sparks Backlash Across U.S., Exposing Deep Rifts |url=https://www.wsj.com/us-news/israel-hamas-attack-us-backlash-ff5f25e8 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231013013849/https://www.wsj.com/us-news/israel-hamas-attack-us-backlash-ff5f25e8 |archive-date=October 13, 2023 |access-date=October 13, 2023 |work=The Wall Street Journal |language=en-US}}</ref><ref name="NYT1010">{{Cite news |last1=Hartocollis |first1=Anemona |last2=Saul |first2=Stephanie |last3=Patel |first3=Vimal |date=October 10, 2023 |title=At Harvard, a Battle Over What Should Be Said About the Hamas Attacks |url=https://www.nytimes.com/2023/10/10/us/harvard-israel-gaza-hamas-reaction.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231013013842/https://www.nytimes.com/2023/10/10/us/harvard-israel-gaza-hamas-reaction.html |archive-date=October 13, 2023 |access-date=October 13, 2023 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> na kwa site na Nnọkọ Nzukọ Ndị Omeiwu nke 2023 gbasara mmegide Ndị Juu|kọmiti Ndị Omeiwu (2023 United States Congress hearing on antisemitism|congressional committee) ịgba arụkwaghịm, n'ihi azịza nye ebubo nke ime ihe ike mmegide ndị Juu n'ogige agụmakwụkwọ ahụ.<ref name="AB-1206">{{Cite web |last=Hensley |first=Sarah Beth |date=December 6, 2023 |title=Harvard's president answers backlash over response to calls for 'genocide of Jews' |url=https://abcnews.go.com/Politics/harvards-president-answers-backlash-response-calls-genocide-jews/story |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231207015000/https://abcnews.go.com/Politics/harvards-president-answers-backlash-response-calls-genocide-jews/story?id=105433835 |archive-date=December 7, 2023 |access-date=December 7, 2023 |website=ABC News |language=en-US}}</ref><ref name="Al-Jazeera-1206">{{Cite web |date=December 6, 2023 |title=How are Harvard, Penn presidents responding to campus anti-Semitism row? |url=https://www.aljazeera.com/news/2023/12/7/how-are-harvard-penn-presidents-responding-to-campus-anti-semitism-row |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231207164401/https://www.aljazeera.com/news/2023/12/7/how-are-harvard-penn-presidents-responding-to-campus-anti-semitism-row |archive-date=December 7, 2023 |access-date=December 7, 2023 |website=Al Jazeera |language=en-US}}</ref><ref name="NYT1206">{{Cite web | date = December 6, 2023 | title = College Presidents Under Fire After Dodging Questions About Antisemitism | url = https://www.nytimes.com/2023/12/06/us/harvard-mit-penn-presidents-antisemitism.html | access-date = December 7, 2023 | website = [[The New York Times]] | first1 = Stephanie | last1 = Saul | first2 = Anemona | last2 = Hartocollis | language = en-US | archive-date = December 8, 2023 | archive-url = https://web.archive.org/web/20231208061344/https://www.nytimes.com/2023/12/06/us/harvard-mit-penn-presidents-antisemitism.html | url-status = live}}</ref><ref>{{Cite web |last=Korn |first=Melissa |date=2023-12-10 |title=Penn President, Board Chair Resign After Furor Over Comments on Campus Antisemitism |url=https://www.wsj.com/us-news/education/university-of-pennsylvania-president-resigns-amid-furor-over-comments-on-antisemitism-on-campus-658d74cd |access-date=2024-01-03 |website=WSJ |language=en-US |archive-date=December 10, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231210102101/https://www.wsj.com/us-news/education/university-of-pennsylvania-president-resigns-amid-furor-over-comments-on-antisemitism-on-campus-658d74cd |url-status=live }}</ref> N'etiti mkpọsa nrụgide a, a boro Gay ebubo na ọ zuru ọrụ ọgụgụ isi n’akwụkwọ agụmakwụkwọ ndị o bipụtara,<ref name="diver-tg">{{cite news | last1 = Diver | first1 = Tony | title = Harvard University president Claudine Gay accused of plagiarism amid anti-Semitism row | archive-url = https://web.archive.org/web/20231211182150/https://www.telegraph.co.uk/world-news/2023/12/11/harvard-president-accused-plagiarism-amid-anti-semitism-row/ | url = https://www.telegraph.co.uk/world-news/2023/12/11/harvard-president-accused-plagiarism-amid-anti-semitism-row/ | archive-date = December 11, 2023 | access-date = December 11, 2023 | website = [[The Daily Telegraph|The Telegraph]] | date = December 11, 2023}}</ref><ref name="Schuessler">{{Cite news | last = Schuessler | first = Jennifer | date = 2023-12-21 | title = Harvard Finds More Instances of 'Duplicative Language' in President's Work | language = en-US | work = The New York Times | url = https://www.nytimes.com/2023/12/20/us/harvard-claudine-gay-plagiarism.html | access-date = 2024-01-01 | issn = 0362-4331 | archive-date = December 26, 2023 | archive-url = https://web.archive.org/web/20231226105816/https://www.nytimes.com/2023/12/20/us/harvard-claudine-gay-plagiarism.html | url-status = live }}</ref><ref name=":12" /> ọ bụ ezie na ebubo ndị a agbaghaala.<ref name=":13" /><ref name=":14" /> N'ọnwa Jenụwarị 2024, ọ gbara arụkwaghịm n'ọkwa onyeisi oche.<ref name="guard-2jan2024">{{cite news | last1 = Walker | first1 = Adria R. | title = Harvard president resigns amid claims of plagiarism and antisemitism backlash | url = https://www.theguardian.com/education/2024/jan/02/harvard-president-claudine-gay-resigns | access-date = January 2, 2024 | work = [[The Guardian]] | date = January 2, 2024 | archive-date = January 2, 2024 | archive-url = https://web.archive.org/web/20240102210529/https://www.theguardian.com/education/2024/jan/02/harvard-president-claudine-gay-resigns | url-status = live }}</ref> == Mmalite ndụ na agụmakwụkwọ == Amụrụ Gay na [[The Bronx]] n'ọnwa Ọgọọst 4, 1970,<ref name=":11">{{Cite web |date=2023-01-11 |title="CLAUDINE GAY (1970-)" |url=https://www.blackpast.org/african-american-history/claudine-gay-1970/ |access-date=2024-04-09 |first= Malik |last=Simba |website=BlackPast.org |language=en}}</ref> ma too mbụ na [[New York City]], ya na nwanne ya nwoke nke tọrọ ya, Sony Gay, Jr.<ref name="the-scholar">{{Cite web |title=The Scholar Everyone Sought: Claudine Gay, Harvard's Next President |first= Miles J. |last=Herszenhorn|author2= Claire Yuan | website = The Harvard Crimson | url = https://www.thecrimson.com/article/2023/1/27/claudine-gay-presidential-profile/|date=January 27, 2023 |access-date=December 13, 2023 | archive-date = July 2, 2023 | archive-url = https://web.archive.org/web/20230702132518/https://www.thecrimson.com/article/2023/1/27/claudine-gay-presidential-profile/ | url-status = live }}</ref> Ndị mụrụ ya bụ ụmụ akwụkwọ mba ofesi si [[Haiti]], bụ́ ndị zutere na New York City dị ka ụmụ akwụkwọ kọleji n'afọ 1967. Nne ya, Claudette Gay, née Bateau (1946–2023), gụrụ akwụkwọ nọọsụ, nna ya agụọ injinịa.<ref>{{Cite web |date=2023-09-29 |title='Courage to Be Harvard' |url=https://www.harvardmagazine.com/2023/10/feature-president-gay-installation-address |access-date=2024-04-09 |first= Claudine |last=Gay |website=harvard.edu |language=en}}</ref><ref name=":3">{{cite news|url=http://afropunk.com/2018/07/meet-the-haitian-american-woman-whos-harvards-new-dean-of-the-faculty-of-arts-science/|title=Meet the Haitian-American woman who's Harvard's new Dean of the Faculty of Arts & Science|date=July 25, 2018|work=Afropunk|access-date=August 20, 2018|archive-date=August 20, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180820074606/http://afropunk.com/2018/07/meet-the-haitian-american-woman-whos-harvards-new-dean-of-the-faculty-of-arts-science/|url-status=live}}</ref> Mgbe ọ ka bụ nwata, Gay na ezinụlọ ya kwagara [[Saudi Arabia]], ebe nna ya, Sony Gay, Sr., rụrụ ndị [[United States Army Corps of Engineers]] ọrụ.<ref name=":2">{{Cite news |date=July 23, 2018 |title=Claudine Gay named Harvard FAS dean |url=https://news.harvard.edu/gazette/story/2018/07/claudine-gay-named-harvard-fas-dean/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221221121625/https://news.harvard.edu/gazette/story/2018/07/claudine-gay-named-harvard-fas-dean/ |archive-date=December 21, 2022 |access-date=July 24, 2018 |work=Harvard Gazette |language=en-US}}</ref> Ezinụlọ áhù laghachiri United States ma bie na [[Georgia (US State)|Georgia]] ya na [[Colorado]].<ref name="the-scholar" /> Onye edemede [[Feminism|feminist]] [[Roxane Gay]] bụ nwanne nna mbụ nke Gay.<ref name="the-scholar" /><ref name=":3" /> Ezinụlọ ha nwere ma na-arụkwa ụlọ ọrụ simenti kachasị ukwuu na Haiti, nke dị na [[Port-au-Prince]].<ref>{{Cite news |url=https://www.theatlantic.com/ideas/archive/2024/01/claudine-gay-harvard-plagiarism/677007/ |title=The Real Harvard Scandal |first=Tyler Austin |last=Harper |date=January 3, 2024 |work=The Atlantic |access-date=January 4, 2024 |archive-date=January 3, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240103235311/https://www.theatlantic.com/ideas/archive/2024/01/claudine-gay-harvard-plagiarism/677007/ |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |title=GDG Concrete & Construction |url=http://www.gdgbeton.com/english/personnel.html |website=www.gdgbeton.com |access-date=2024-04-09}}</ref> Gay gara [[Phillips Exeter Academy]], ụlọ akwụkwọ nkeonwe (ụlọ akwụkwọ obibi) na [[Exeter, New Hampshire]],<ref name=":4">{{Cite web|url=https://www.exeter.edu/about-us/governance/meet-our-trustees|title=Meet Our Trustees {{!}} Phillips Exeter Academy|website=www.exeter.edu|access-date=February 2, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180202190111/https://www.exeter.edu/about-us/governance/meet-our-trustees|archive-date=February 2, 2018}}</ref> ebe ọ gụchara akwụkwọ n'afọ 1988.<ref name="the-scholar" /> Ọ gara [[Princeton University]] otu afọ <ref name="the-scholar" /><ref>{{Cite web |date=December 12, 2023 |title=Who is Claudine Gay, Harvard's president? And how has she made history? |url=https://www.wbaltv.com/article/claudine-gay-harvards-president/46105240 |access-date=December 13, 2023 |website=WBAL |language=en |archive-date=December 13, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231213062711/https://www.wbaltv.com/article/claudine-gay-harvards-president/46105240 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |title=The Stanford Daily Archives |url=https://archives.stanforddaily.com/1989/09/21?page=11&section=MODSMD_ARTICLE17 |access-date=December 13, 2023 |website=archives.stanforddaily.com |archive-date=December 13, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231213062712/https://archives.stanforddaily.com/1989/09/21?page=11&section=MODSMD_ARTICLE17 |url-status=live }}</ref> tupu ọ gaa [[Stanford University]] ebe ọ gụrụ [[Akụnụba]] dị ka isi ngalaba ọmụmụ ya, wee gụchaa akwụkwọ n'afọ 1992, nata ihe nrite Anna Laura Myers maka akwụkwọ edemede pụrụ iche maka akụnụba.<ref name=":2" /> Gay nwetara akara ugo mmụta [[Dọkịta Nkà Ihe Ọmụma | Ph.D.]] na 1998 site na [[Harvard University]] ma merie ihe nrite Toppan nke mahadum maka edemede kacha mma na sayensị ndọrọ ndọrọ ọchịchị.<ref name=":1">{{Cite news|url=http://news.harvard.edu/gazette/story/2015/04/claudine-gay-named-dean-of-social-science/|title=Claudine Gay named dean of social science|last=Reuell|first=Peter|date=April 28, 2015|work=Harvard Gazette|access-date=April 14, 2017|language=en-US|archive-date=April 15, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170415104054/http://news.harvard.edu/gazette/story/2015/04/claudine-gay-named-dean-of-social-science/|url-status=live}}</ref> 2068o1thi2je0dajrtzzp242y5da04v 728958 728933 2026-09-29T13:28:44Z Chrysella 12967 /* Mmalite ndụ na agụmakwụkwọ */ 728958 wikitext text/x-wiki {{Short description|American political scientist and university administrator (born 1970)}} {{Use mdy dates|date=December 2023}} {{Infobox officeholder | name = Claudine Gay | image = Inauguration of Claudine Gay as President of Harvard University (3) (cropped).jpg | caption = Gay in 2023 | office = 30th [[President of Harvard University]] | term_start = July 1, 2023 | term_end = January 2, 2024 | predecessor = [[Lawrence Bacow]] | successor = [[Alan Garber]] | office1 = Dean of the [[Harvard Faculty of Arts and Sciences]] | term_start1 = August 15, 2018 | term_end1 = June 30, 2023 | predecessor1 = [[Michael D. Smith (computer scientist)|Michael Smith]] | successor1 = [[Emma Dench]] (interim)<br>[[Hopi Hoekstra]] | birth_date = {{birth date and age|1970|08|04}} | birth_place = [[New York City]], U.S. | death_date = | death_place = | spouse = Christopher Afendulis | children = 1 | education = [[Princeton University]]<br>[[Stanford University]] ([[Bachelor of Arts|BA]])<br>[[Harvard University]] ([[Doctor of Philosophy|PhD]]) | relatives = [[Roxane Gay]] (cousin) | module = {{Infobox academic |embed = yes |discipline = [[Political science]] |thesis_title = Taking charge: Black electoral success and the redefinition of American politics |thesis_url = https://www.proquest.com/docview/304343028/fulltextPDF/E3586B8D78E3408DPQ/ |thesis_year = 1997 | doctoral_advisor = [[Gary King (political scientist)|Gary King]]<ref>{{Cite web |date=2024-01-03 |title=Excerpts From Dr. Claudine Gay's Work – The New York Times |website=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2023/12/21/us/claudine-gay-harvard-president-excerpts.html |access-date=2024-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240103102250/https://www.nytimes.com/2023/12/21/us/claudine-gay-harvard-president-excerpts.html |archive-date=January 3, 2024 }}</ref> |workplaces = [[Stanford University]] (2000–2006)<br>[[Harvard University]] (2006–present)}} }} '''Claudine Gay''' (amụrụ n'ọnwa Ọgọọst 4, 1970)<ref name=":11" /> bụ ọkà mmụta sayensị ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke Amerịka, onye bụkwa Prọfesọ Wilbur A. Cowett nke Gọọmentị na Ọmụmụ Ihe Ndị Afrịka na Ndị Afrịka-Amerịka na [[Harvard University]]. Nnyocha ya lekwasịrị anya n'omume ndọrọ ndọrọ ọchịchị Amerịka, gụnyere ndị ntuli aka na ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke agbụrụ na njirimara.<ref name = "aaas-people">{{Cite web | title = Claudine Gay | url = https://aaas.fas.harvard.edu/people/claudine-gay | access-date = December 10, 2023 | website = aaas.fas.harvard.edu | language = en | archive-date = December 7, 2023 | archive-url = https://web.archive.org/web/20231207223229/https://aaas.fas.harvard.edu/people/claudine-gay | url-status = live }}</ref> Gay jere ozi dị ka diin nke Social Sciences na Harvard site n'afọ 2015 ruo 2018, dị ka diin (dean) nke Harvard Faculty of Arts and Sciences site n'afọ 2018 ruo 2023, na dị ka onyeisi nke Mahadum Harvard nke iri atọ (30th) site n'ọnwa Julaị 2023 ruo Jenụwarị 2024. N'ọnwa Disemba 2023, Gay na ndị isi oche mahadum abụọ nwere nrụgide sitere n'aka ọha na eze<ref name="WSJ-10-11">{{Cite web |last1=Belkin |first1=Douglas |last2=Ellis |first2=Lindsay |date=October 11, 2023 |title=Blaming Israel for Hamas Attacks Sparks Backlash Across U.S., Exposing Deep Rifts |url=https://www.wsj.com/us-news/israel-hamas-attack-us-backlash-ff5f25e8 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231013013849/https://www.wsj.com/us-news/israel-hamas-attack-us-backlash-ff5f25e8 |archive-date=October 13, 2023 |access-date=October 13, 2023 |work=The Wall Street Journal |language=en-US}}</ref><ref name="NYT1010">{{Cite news |last1=Hartocollis |first1=Anemona |last2=Saul |first2=Stephanie |last3=Patel |first3=Vimal |date=October 10, 2023 |title=At Harvard, a Battle Over What Should Be Said About the Hamas Attacks |url=https://www.nytimes.com/2023/10/10/us/harvard-israel-gaza-hamas-reaction.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231013013842/https://www.nytimes.com/2023/10/10/us/harvard-israel-gaza-hamas-reaction.html |archive-date=October 13, 2023 |access-date=October 13, 2023 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> na kwa site na Nnọkọ Nzukọ Ndị Omeiwu nke 2023 gbasara mmegide Ndị Juu|kọmiti Ndị Omeiwu (2023 United States Congress hearing on antisemitism|congressional committee) ịgba arụkwaghịm, n'ihi azịza nye ebubo nke ime ihe ike mmegide ndị Juu n'ogige agụmakwụkwọ ahụ.<ref name="AB-1206">{{Cite web |last=Hensley |first=Sarah Beth |date=December 6, 2023 |title=Harvard's president answers backlash over response to calls for 'genocide of Jews' |url=https://abcnews.go.com/Politics/harvards-president-answers-backlash-response-calls-genocide-jews/story |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231207015000/https://abcnews.go.com/Politics/harvards-president-answers-backlash-response-calls-genocide-jews/story?id=105433835 |archive-date=December 7, 2023 |access-date=December 7, 2023 |website=ABC News |language=en-US}}</ref><ref name="Al-Jazeera-1206">{{Cite web |date=December 6, 2023 |title=How are Harvard, Penn presidents responding to campus anti-Semitism row? |url=https://www.aljazeera.com/news/2023/12/7/how-are-harvard-penn-presidents-responding-to-campus-anti-semitism-row |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231207164401/https://www.aljazeera.com/news/2023/12/7/how-are-harvard-penn-presidents-responding-to-campus-anti-semitism-row |archive-date=December 7, 2023 |access-date=December 7, 2023 |website=Al Jazeera |language=en-US}}</ref><ref name="NYT1206">{{Cite web | date = December 6, 2023 | title = College Presidents Under Fire After Dodging Questions About Antisemitism | url = https://www.nytimes.com/2023/12/06/us/harvard-mit-penn-presidents-antisemitism.html | access-date = December 7, 2023 | website = [[The New York Times]] | first1 = Stephanie | last1 = Saul | first2 = Anemona | last2 = Hartocollis | language = en-US | archive-date = December 8, 2023 | archive-url = https://web.archive.org/web/20231208061344/https://www.nytimes.com/2023/12/06/us/harvard-mit-penn-presidents-antisemitism.html | url-status = live}}</ref><ref>{{Cite web |last=Korn |first=Melissa |date=2023-12-10 |title=Penn President, Board Chair Resign After Furor Over Comments on Campus Antisemitism |url=https://www.wsj.com/us-news/education/university-of-pennsylvania-president-resigns-amid-furor-over-comments-on-antisemitism-on-campus-658d74cd |access-date=2024-01-03 |website=WSJ |language=en-US |archive-date=December 10, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231210102101/https://www.wsj.com/us-news/education/university-of-pennsylvania-president-resigns-amid-furor-over-comments-on-antisemitism-on-campus-658d74cd |url-status=live }}</ref> N'etiti mkpọsa nrụgide a, a boro Gay ebubo na ọ zuru ọrụ ọgụgụ isi n’akwụkwọ agụmakwụkwọ ndị o bipụtara,<ref name="diver-tg">{{cite news | last1 = Diver | first1 = Tony | title = Harvard University president Claudine Gay accused of plagiarism amid anti-Semitism row | archive-url = https://web.archive.org/web/20231211182150/https://www.telegraph.co.uk/world-news/2023/12/11/harvard-president-accused-plagiarism-amid-anti-semitism-row/ | url = https://www.telegraph.co.uk/world-news/2023/12/11/harvard-president-accused-plagiarism-amid-anti-semitism-row/ | archive-date = December 11, 2023 | access-date = December 11, 2023 | website = [[The Daily Telegraph|The Telegraph]] | date = December 11, 2023}}</ref><ref name="Schuessler">{{Cite news | last = Schuessler | first = Jennifer | date = 2023-12-21 | title = Harvard Finds More Instances of 'Duplicative Language' in President's Work | language = en-US | work = The New York Times | url = https://www.nytimes.com/2023/12/20/us/harvard-claudine-gay-plagiarism.html | access-date = 2024-01-01 | issn = 0362-4331 | archive-date = December 26, 2023 | archive-url = https://web.archive.org/web/20231226105816/https://www.nytimes.com/2023/12/20/us/harvard-claudine-gay-plagiarism.html | url-status = live }}</ref><ref name=":12" /> ọ bụ ezie na ebubo ndị a agbaghaala.<ref name=":13" /><ref name=":14" /> N'ọnwa Jenụwarị 2024, ọ gbara arụkwaghịm n'ọkwa onyeisi oche.<ref name="guard-2jan2024">{{cite news | last1 = Walker | first1 = Adria R. | title = Harvard president resigns amid claims of plagiarism and antisemitism backlash | url = https://www.theguardian.com/education/2024/jan/02/harvard-president-claudine-gay-resigns | access-date = January 2, 2024 | work = [[The Guardian]] | date = January 2, 2024 | archive-date = January 2, 2024 | archive-url = https://web.archive.org/web/20240102210529/https://www.theguardian.com/education/2024/jan/02/harvard-president-claudine-gay-resigns | url-status = live }}</ref> == Mmalite ndụ na agụmakwụkwọ == Amụrụ Gay na [[The Bronx]] n'ọnwa Ọgọọst 4, 1970,<ref name=":11">{{Cite web |date=2023-01-11 |title="CLAUDINE GAY (1970-)" |url=https://www.blackpast.org/african-american-history/claudine-gay-1970/ |access-date=2024-04-09 |first= Malik |last=Simba |website=BlackPast.org |language=en}}</ref> ma too mbụ na [[New York City]], ya na nwanne ya nwoke nke tọrọ ya, Sony Gay, Jr.<ref name="the-scholar">{{Cite web |title=The Scholar Everyone Sought: Claudine Gay, Harvard's Next President |first= Miles J. |last=Herszenhorn|author2= Claire Yuan | website = The Harvard Crimson | url = https://www.thecrimson.com/article/2023/1/27/claudine-gay-presidential-profile/|date=January 27, 2023 |access-date=December 13, 2023 | archive-date = July 2, 2023 | archive-url = https://web.archive.org/web/20230702132518/https://www.thecrimson.com/article/2023/1/27/claudine-gay-presidential-profile/ | url-status = live }}</ref> Ndị mụrụ ya bụ ụmụ akwụkwọ mba ofesi si [[Haiti]], bụ́ ndị zutere na New York City dị ka ụmụ akwụkwọ kọleji n'afọ 1967. Nne ya, Claudette Gay, née Bateau (1946–2023), gụrụ akwụkwọ nọọsụ, nna ya agụọ injinịa.<ref>{{Cite web |date=2023-09-29 |title='Courage to Be Harvard' |url=https://www.harvardmagazine.com/2023/10/feature-president-gay-installation-address |access-date=2024-04-09 |first= Claudine |last=Gay |website=harvard.edu |language=en}}</ref><ref name=":3">{{cite news|url=http://afropunk.com/2018/07/meet-the-haitian-american-woman-whos-harvards-new-dean-of-the-faculty-of-arts-science/|title=Meet the Haitian-American woman who's Harvard's new Dean of the Faculty of Arts & Science|date=July 25, 2018|work=Afropunk|access-date=August 20, 2018|archive-date=August 20, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180820074606/http://afropunk.com/2018/07/meet-the-haitian-american-woman-whos-harvards-new-dean-of-the-faculty-of-arts-science/|url-status=live}}</ref> Mgbe ọ ka bụ nwata, Gay na ezinụlọ ya kwagara [[Saudi Arabia]], ebe nna ya, Sony Gay, Sr., rụrụ ndị [[United States Army Corps of Engineers]] ọrụ.<ref name=":2">{{Cite news |date=July 23, 2018 |title=Claudine Gay named Harvard FAS dean |url=https://news.harvard.edu/gazette/story/2018/07/claudine-gay-named-harvard-fas-dean/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221221121625/https://news.harvard.edu/gazette/story/2018/07/claudine-gay-named-harvard-fas-dean/ |archive-date=December 21, 2022 |access-date=July 24, 2018 |work=Harvard Gazette |language=en-US}}</ref> Ezinụlọ áhù laghachiri United States ma bie na [[Georgia (US State)|Georgia]] ya na [[Colorado]].<ref name="the-scholar" /> Onye edemede [[Feminism|feminist]] [[Roxane Gay]] bụ nwanne nna mbụ nke Gay.<ref name="the-scholar" /><ref name=":3" /> Ezinụlọ ha nwere ma na-arụkwa ụlọ ọrụ simenti kachasị ukwuu na Haiti, nke dị na [[Port-au-Prince]].<ref>{{Cite news |url=https://www.theatlantic.com/ideas/archive/2024/01/claudine-gay-harvard-plagiarism/677007/ |title=The Real Harvard Scandal |first=Tyler Austin |last=Harper |date=January 3, 2024 |work=The Atlantic |access-date=January 4, 2024 |archive-date=January 3, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240103235311/https://www.theatlantic.com/ideas/archive/2024/01/claudine-gay-harvard-plagiarism/677007/ |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |title=GDG Concrete & Construction |url=http://www.gdgbeton.com/english/personnel.html |website=www.gdgbeton.com |access-date=2024-04-09}}</ref> Gay gara Phillips Exeter Academy, ụlọ akwụkwọ nkeonwe (ụlọ akwụkwọ obibi) na [[Exeter, New Hampshire]],<ref name=":4">{{Cite web|url=https://www.exeter.edu/about-us/governance/meet-our-trustees|title=Meet Our Trustees {{!}} Phillips Exeter Academy|website=www.exeter.edu|access-date=February 2, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180202190111/https://www.exeter.edu/about-us/governance/meet-our-trustees|archive-date=February 2, 2018}}</ref> ebe ọ gụchara akwụkwọ n'afọ 1988.<ref name="the-scholar" /> Ọ gara [[Princeton University]] otu afọ <ref name="the-scholar" /><ref>{{Cite web |date=December 12, 2023 |title=Who is Claudine Gay, Harvard's president? And how has she made history? |url=https://www.wbaltv.com/article/claudine-gay-harvards-president/46105240 |access-date=December 13, 2023 |website=WBAL |language=en |archive-date=December 13, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231213062711/https://www.wbaltv.com/article/claudine-gay-harvards-president/46105240 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |title=The Stanford Daily Archives |url=https://archives.stanforddaily.com/1989/09/21?page=11&section=MODSMD_ARTICLE17 |access-date=December 13, 2023 |website=archives.stanforddaily.com |archive-date=December 13, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231213062712/https://archives.stanforddaily.com/1989/09/21?page=11&section=MODSMD_ARTICLE17 |url-status=live }}</ref> tupu ọ gaa [[Stanford University]] ebe ọ gụrụ [[Akụnụba]] dị ka isi ngalaba ọmụmụ ya, wee gụchaa akwụkwọ n'afọ 1992, nata ihe nrite Anna Laura Myers maka akwụkwọ edemede pụrụ iche maka akụnụba.<ref name=":2" /> Gay nwetara akara ugo mmụta [[Dọkịta Nkà Ihe Ọmụma | Ph.D.]] na 1998 site na [[Harvard University]] ma merie ihe nrite Toppan nke mahadum maka edemede kacha mma na sayensị ndọrọ ndọrọ ọchịchị.<ref name=":1">{{Cite news|url=http://news.harvard.edu/gazette/story/2015/04/claudine-gay-named-dean-of-social-science/|title=Claudine Gay named dean of social science|last=Reuell|first=Peter|date=April 28, 2015|work=Harvard Gazette|access-date=April 14, 2017|language=en-US|archive-date=April 15, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170415104054/http://news.harvard.edu/gazette/story/2015/04/claudine-gay-named-dean-of-social-science/|url-status=live}}</ref> == Ọrụ agụmakwụkwọ == Mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ, Gay bụ osote prọfesọ, ma mesịa bụrụ prọfesọ n'onwe ya, na Ngalaba Sayensị Ndọrọndọrọ Ọchịchị nke Stanford site n'afọ 2000 ruo 2006. N'agụmakwụkwọ afọ 2003–2004, ọ bụ onye otu na Center for Advanced Study in the Behavioral Sciences na Mahadum Stanford.<ref name=":2" /> Nnyocha Gay mere na-akọwa omume ndọrọ ndọrọ ọchịchị ndị Amerịka, gụnyere ndị ntuli aka, amụma gbasara ụlọ obibi, na ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke agbụrụ na njirimara.<ref name = "aaas-people"/> Mahadum Harvard kpọpụtara ya ka ọ bụrụ prọfesọ nke gọọmentị n'afọ 2006, a họpụtakwara ya prọfesọ nke ọmụmụ ihe gbasara ndị Afrịka na Amerịka n'afọ 2007..<ref name = "news.harvard.edu">{{Cite web | date = December 15, 2022 | title = Harvard names Claudine Gay 30th president | url = https://news.harvard.edu/gazette/story/2022/12/harvard-names-claudine-gay-30th-president/ | access-date = July 5, 2023 | website = Harvard Gazette | language = en-US | archive-date = December 22, 2022 | archive-url = https://web.archive.org/web/20221222180738/https://news.harvard.edu/gazette/story/2022/12/harvard-names-claudine-gay-30th-president/ | url-status = live }}</ref> === Ọkwa nchịkwa === N'afọ 2015, A họpụtara Gay dị ka onyeisi sayensị mmekọrịta mmadụ na ibe ya na [[Harvard Faculty of Arts and Sciences]] (FAS) nakwa Prọfesọ Wilbur A. Cowett nke Gọọmentị na nke Ọmụmụ Ndị Africa na Ndị Africa-America. N'afọ 2018, a họpụtara ya ka ọ bụrụ Dean nke Faculty of Arts and Sciences.<ref name = "aaas-people"/> Dị ka Dean nke FAS, nke na-ahụ maka ọmụmụ ihe graduate na undergraduate, Gay depụtara isi ihe anọ bụ́ isi ọ na-elekwasị anya na ha: ịbawanye ụdị dị iche iche n'etiti ndị nkuzi, ịkwado ụmụ akwụkwọ nwere mmasị n’ọmụmụ na-ejikọta ngalaba dị iche iche, ịgba ndị prọfesọ ume ka ha na-arụkọ ọrụ n'etiti ngalaba dị iche iche, na ịkwalite nsonye ndị nkuzi na ndụ obodo mahadum.<ref name=":0">{{Cite web |last=Rosenberg |first=John |date=September 2021 |title=The Art of the Dean |url=https://www.harvardmagazine.com/2021/09/jhj-art-of-the-dean |website=Harvard Magazine |access-date=July 5, 2023 |archive-date=July 5, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230705070943/https://www.harvardmagazine.com/2021/09/jhj-art-of-the-dean |url-status=live }}</ref> 4m03uiq2tvh0vd24tvujtp799grrd34 Ńkàtá ojiarụ:IgboRefBot 3 80781 728950 728665 2026-09-29T12:50:47Z IgboRefBot 66663 728950 wikitext text/x-wiki == Statistics == {| class="wikitable" ! Month ! Articles checked ! Articles edited ! Repairs ! Failed |- | September 2026 (example) | 3,300 | 1,273 | 1,891 | 23 |} c39c7zuxgk3x7kh74tgi2ffb1cifyeo 728999 728950 2026-09-29T15:11:06Z IgboRefBot 66663 728999 wikitext text/x-wiki == Statistics == ''please do not modified the table below'' {| class="wikitable" ! Month ! Articles checked ! Articles edited ! Repairs ! Failed |- | September 2026 (example) | 3,300 | 1,273 | 1,891 | 23 |- | September 2026 (example) | 3,300 | 1,273 | 1,891 | 23 |} pzxtpz8r2qymxwj78sw6114vv92t55c Victoria Longley 0 80792 729081 2026-09-29T17:25:14Z Chizoba Amanambu 60985 Ekere na itugharị ihụakwụkwọ nke a "[[:en:Special:Redirect/revision/1346476256|Victoria Longley]]" 729081 wikitext text/x-wiki   {{AACTAAward BestSupportingActress 1981–2000}}{{Authority control}} '''Victoria Constance Mary Longley''' (24 Septemba 1960 - 29 Ọgọst 2010) bụ onye Australia na-eme ihe nkiri. Ọ rụrụ ọrụ nke ukwuu na telivishọn. == Oge o bidoro == Longley bụ nwa nwanyị dọkịnta na onye nkuzi ụgbọ mmiri Eric Longley. Nne ya bụ Pamela gụrụ Law ka ọ na-azụlite ụmụ ya nwanyị anọ, nke Victoria bụ nke obere. Mgbe ọ dị obere, o biri na Longueville NSW. == Ọrụ == Longley mere ọrụ ihe nkiri mbụ ya na ihe nkiri a na-akpọ The More Things Change dịka onye nlekọta ụmụaka dị ime. Oge mbụ ọ banyere na telivishọn bụ na miniseries epic The Dirtwater Dynasty, n'ihu Hugo Weaving, na Edens Lost, miniseries dị ụzọ anọ maka ABC na 1989. Na nkeji ihe emume ABC, ''Mercury'', nke na-adịghị were were dabere na Sunday Age, ọ rụrụ ọrụ dịka onye nta akụkọ dị elu, n'akụkụ Geoffrey Rush dịka onye nyocha akụkọ, nke eṅomiri na Bruce Guthrie. Ihe nkiri telivishọn ndị ọzọ gụnyere: Murder Call, Wildside, Water Rats, Farscape, The Alien Years, Turtle Beach, Young Lions, na All Saints. == Ọnwụ == Longley nwụrụ n'ọrịa kansa ara, mgbe ọ dị afọ 49, na St Leonards, New South Wales. == Ihe nkiri == === Ihe nkiri === {| class="wikitable sortable" !Afọ !Aha ya !Ọrụ !Ihe edeturu |- |1985 |''Ihe Ndị Ọzọ Na-agbanwe'' |Geraldine | |- |1989 |''Celia'' |Alice Tanner | |- |1992 |''Ụsọ Oké Osimiri'' |Sancha | |- |1994 |''Nwa bebi Dallas'' |Rosalind Sommers | |- |1994 |''Okwu'' |Julia Strong | |- |1995 |''Hayride Gaa na Hel'' |Hilary Weygate |Ihe nkiri dị mkpirikpi |- |1997 |''Diana na M'' |Pauline Challinor | |- |2000 |''Ụbọchị Nne Obi Ụtọ'' |Nne |Ihe nkiri dị mkpirikpi |- | | | | |- |2002 |''Isi awọ'' | |Ihe nkiri dị mkpirikpi |- |2003 |''A tọhapụrụ ya'' |Renee |Ihe nkiri dị mkpirikpi |} === Telivishọn === {| class="wikitable sortable" !Afọ !Aha ya !Ọrụ !Ihe edeturu |- |1985 |''Enweghị m ike ịmalite'' |Amanda |Ihe nkiri TV |- |1986 |''Ala Olileanya'' |Ọrụ a na-arụ mgbe niile |Obere ihe nkiri |- |1988 |''Ọchịchị Mmiri Dị Ọka'' |Kate McBride / Nancy McBride |Obere ihe nkiri |- |1988 |''Afọ Ndị Ala Ọzọ'' |Elizabeth Parsons |Obere ihe nkiri |- |1989 |''Edens furu efu'' |Bea |Obere ihe nkiri |- |1990 |''Mgbaaka nke Scorpio'' |Ọrụ ndu |Obere ihe nkiri |- |1992 |''Akara Isii'' |Kelly |Usoro Anthology, 1 ihe omume: "Piccolo Mondo" |- |1993 |''Mmehie asaa na-egbu egbu'' |Deirdre |Miniserie, ihe omume: "Lust" |- |1993 |''Onye na-agba ọsọ'' |Onye na-ese ihe |Ihe nkiri TV |- |1995 |''G.P.'' |Barbara |1 ihe omume |- |1996 |''Mercury'' |Georgi Onye Na-agụ Egwú |Ihe omume 13 |- |1997 |''Ọkpụkpọ Ogbugbu'' |Cynthia Chase |1 ihe omume |- |1997–99 |''Ebe Ọhịa'' |Onye Nnyocha Virginia King |Ihe omume 57 |- |1998 |''Nwanyị Na-esiri Ike'' |Giselle McKenzie |Obere ihe nkiri |- |1999 |''Anụ mmiri'' |Tracy Bennett |1 ihe omume |- |2000, 2002–03 |''Ndị Nsọ Nile'' |Kath Williams |1 ihe omume |- |2001 |''Ihe osise'' |Neeyala |Ihe omume 2 |- |2001 |''Ịchọta Olileanya'' |Meg |Ihe nkiri TV |- |2002 |''Ọdụm Ndị Na-eto Eto'' |Dọkịta na-ahụ maka isi mgbaka |Ihe omume 4 |- |2002–04 |''Ndị Nsọ Nile'' |Margaret O'Brien |Ihe omume 4 |- |2003 |''BlackJack: Ebe Ndebe Ihe Ochie'' |Therese Ricci |Ihe nkiri TV |} == Onyinye na nhọpụta == {| class="wikitable" !Afọ !Ihe nrite !Ụdị !Ọrụ !Nsonaazụ |- |2006 |Ihe nrite ihe nkiri Sydney |Onye na-eme ihe nkiri kacha mma |''Nwa ewu, ka ọ bụ Ònye bụ Sylvia?''| {{Won}}<ref>{{cite web|url=http://www.sydneytheatreawards.com/2006.php|title=Sydney Theatre Awards 2006|year=2006|work=sydneytheatreawards.com|access-date=4 September 2010|archive-date=16 July 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110716173552/http://www.sydneytheatreawards.com/2006.php|url-status=dead}}</ref> |- |2006 |Onyinye Helpmann |Nwanyị Na-eme Ihe nkiri Kasị Mma n'Egwuregwu |''Nwa ewu, ka ọ bụ Ònye bụ Sylvia?''| {{Nom}}<ref>{{cite web|url=http://www.helpmannawards.com.au/default.aspx?s=nominees&year=2006&cid=4|title=Helpmann Awards Nominees|year=2006|work=helpmannawards.com.au|access-date=4 September 2010|archive-date=12 June 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110612052829/http://www.helpmannawards.com.au/default.aspx?s=nominees&year=2006&cid=4|url-status=dead}}</ref> |- |1994 |1994 Australian Film Institute Awards |Ihe nrite nke Australian Film Institute maka onye na-eme ihe nkiri kacha mma na ọrụ dị mkpa |''Okwu''| {{Nom}} |- |1989 |1989 Australian Film Institute Awards |Onye na-eme ihe nkiri kacha mma na ọrụ nkwado |''Celia''| {{Won}}<ref>{{cite web|url=http://www.australiantelevision.net/awards/afi_history.html|title=Australian Film Institute Awards|work=australiantelevision.net|access-date=31 August 2010}}</ref> |- |1988 |1988 Australian Film Institute Awards |Nrụpụta Kasị Mma nke Onye Na-eme Ihe nkiri na Telefeature ma ọ bụ Miniseries |''Afọ Ndị Ala Ọzọ''| {{Nom}} |} == Edensibịa ==  {{AACTAAward BestSupportingActress 1981–2000}} == Njikọ mpụga == * [http://www.smh.com.au/national/obituaries/she-fought-typecasting--and-won-20100902-14rjg.html Akụkọ ọnwụ - The Sydney Morning Herald''Akwụkwọ akụkọ Sydney Morning Herald''] * {{IMDb name|0519371|Victoria Longley}} {{Authority control}}<nowiki>{{DEFAULTSORT: Longley Victoria}}</nowiki>{{Authority control}} [[Otú:Articles with hCards]] [[Otú:Ọnwụ 2010]] [[Otú:Ndị na-eme ihe nkiri si Australia]] [[Otú:Ndị amụrụ 1960]] ekla1ifw9u1upnhhikhctcoqumm9zub Oluremi Tinubu 0 80793 729248 2026-09-29T22:37:30Z Vivian Amalachukwu 17172 Vivian Amalachukwu moved page [[Oluremi Tinubu]] to [[Remi Tinubu]]: Misspelled title 729248 wikitext text/x-wiki #KÚFÙ [[Remi Tinubu]] f9l8y1e9av0onfvzdnxbxo3n68dgla3 Ńkàtá:Oluremi Tinubu 1 80794 729250 2026-09-29T22:37:30Z Vivian Amalachukwu 17172 Vivian Amalachukwu moved page [[Ńkàtá:Oluremi Tinubu]] to [[Ńkàtá:Remi Tinubu]]: Misspelled title 729250 wikitext text/x-wiki #KÚFÙ [[Ńkàtá:Remi Tinubu]] htq6vbv0xq7mivyhshbdzul94l1bj7j Ńkàtá ojiarụ:Dreitägige amount 83rd 3 80795 729341 2026-09-30T00:00:37Z DolphybBot 61063 Nabata onye ohuru na Igbo Wikipedia! (bot) 729341 wikitext text/x-wiki {{Nnọọ|username=Dreitägige amount 83rd|bot=[[Ojiarụ:DolphybBot|DolphybBot]] ([[Ńkàtá ojiarụ:DolphybBot|ṅkátá]]) 00:00, 30 Septemba 2026 (UTC)}} da2hl5g2glpskbxqnu0w713aggz69m1 Ńkàtá ojiarụ:Ndubuaku Christopher 3 80796 729342 2026-09-30T00:00:47Z DolphybBot 61063 Nabata onye ohuru na Igbo Wikipedia! (bot) 729342 wikitext text/x-wiki {{Nnọọ|username=Ndubuaku Christopher|bot=[[Ojiarụ:DolphybBot|DolphybBot]] ([[Ńkàtá ojiarụ:DolphybBot|ṅkátá]]) 00:00, 30 Septemba 2026 (UTC)}} 0p02lkiwv7m2rqeess0q5ajq61z9e83 JoAnne A. Epps 0 80797 729391 2026-09-30T06:12:37Z Kim onyii 65238 Ekere na itugharị ihụakwụkwọ nke a "[[:en:Special:Redirect/revision/1365634030|JoAnne A. Epps]]" 729391 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>{{Infobox officeholder | name = JoAnne A. Epps | order = 13th President of [[Temple University]] | term_start = April 11, 2023 | term_end = September 19, 2023 | predecessor = [[Jason Wingard]] | successor = [[Richard M. Englert]] (acting) | birth_date = {{Birth date|1951|5|28}} | birth_place = [[Cheltenham, Pennsylvania]], U.S. | death_date = {{Death date and age|2023|9|19|1951|5|28}} | death_place = [[Philadelphia]], Pennsylvania, U.S. | spouse = L. Harrison Jay | education = {{ubl|[[Trinity College (Connecticut)|Trinity College]] ([[Bachelor of Arts|BA]])|[[Yale University]] ([[Juris Doctor|JD]])|[[Temple University]] ([[Honorary Doctor|DHL]])}} }} '''JoAnne Adrienne Epps''' May 28, 1951 - Septemba 19, 2023) bụ onye America na-amụ iwu na njikọ.  Mgbe ọ rụchara ọrụ dị ka osote onye isi oche na onye isi nke Mahadum Ụlọ nsọ, ọ bụ onye isi oche nke iri na atọ nke mahadum ahụ.  Ọ bụ njirimara mbụ a ndabere kpamkpam ma onye isi oche nke Mahadum ahụ. == Mbido ndụ na agụmakwụkwọ == Nna Joanne Adrienne Epps bụ onye na-arụ ọrụ n'akpa, nne ya bụkwa onye ụmụaka na Ụlọ Akwụkwọ Nka Tyler nke Temple(n'oge ahụ na Elkins Park).&amp;nbsp; A akwụkwọ ya na Mee 28, 1951, ma too na Cheltenham, Pennsylvania, akwụkwọ na Cheltenhan , gụsịrị akwụkwọ na Cheltenhan Ụlọ akwụkwọ sekọndrị Cheltenhan na 1969. A nabatara ya dị ka nwa akwụkwọ Africa-America na-ekwe nkwa idebanye aha na Trinity College na Hartford, Connecticut, ebe ọ ghọrọ onye otu klas mbụ nke ụmụ nwanyị n'ụlọ akwụkwọ ahụ.<ref name="Mondics-2016" /> Epps nwetara B.A. na 19731973 saịtị na Atọ n'Ime Otu na JD na saịtị 1976 na Yale Ụlọ Akwụkwọ Iwu.. N'afọ 2026, Epps natara Honorary DọkịtaEbe a na-edebe akwụkwọ ozi nsọpụrụ Epps malitere ọrụ iwu ya na 1976, dị ka osote onye ọka iwu obodo na Los Angeles. Ọ laghachiri Philadelphia na 1980, wee bụrụ osote onye ọka iwu United States. Ọ sonyeere TempleDọkịtaEbe dị ka onye otu ngalaba na 1985, wee jee ozi dị ka osote dean maka ihe omume agụmakwụkwọ site na 1989 ruo 2008. N'afọ 2009, a kpọrọ aha ya dị ka onye nwere ike ịbụ Onye na-azọ ọkwa onyeisiala n'Ụlọikpe Kasị Elu nke Barack Obama. Ọ rụrụ ọrụ dị ka dean nke Temple University Beasley School of Law site na 2008 ruo 2016 tupu ọ bụrụ provost. <ref name="Mondics-2016" /> Ọ ghọrọ onye isi oche na 2023, mgbe Jason Wingard gbara arụkwaghịm. Akụkụ izizi bụ isi nke Epps gụnyere usoro mpụ, ihe akaebe, na nkwado ikpe. Ọ kụziri Litigation Basics, ihe ọmụmụ maka ụmụ akwụkwọ iwu afọ mbụ na Temple.<ref name="The Philadelphia Inquirer-2016" /> National Jurist kpọrọ Epps otu n'ime ndị isi iri abụọ na ise kachasị emetụta na agụmakwụkwọ iwu, ọrụ ya na usoro mmụta na mmụta mmụta nke agụmakwụkwọ gbasara iwu jere ozi dị ka ihe mkpali maka ụlọ ọrụ ọhụrụ na Ụlọ Akwụkwọ Iwu Ụlọ Nsọmaka ọzụzụ maka ịnweta ikpe ziri ezi (Stephen na Sandra Sheller Center for Social Justice). Epps zụrụ ndị ọka iwu Sudan bụ ndị nọchitere anya ndị agha ahụ metụtara na Darfur, yana ndị ọkàiwu maka Ụlọikpe Mba Nile nke UN maka Rwanda.<ref name="temple-je" /> Mgbe ọ nwụsịrị, ndị Temple's Board of Trustees kpọrọ Epps onye isi oche mahadum nke iri na atọ, na-ewepụ "omume" n'ọkwa ya. Epps lụrụ L. (Lamont) Harrison Jay, onye ọrụ ogologo oge na ụlọ ọrụ Temple na-ahụ maka ihe gbasara obodo. Ha biri na Shamong Obodo, New Jersey . L. (Lamont) Harrison Jay nwụrụ n'Ọktoba 30, 2025 obere oge ka ọ gachara afọ iri asaa na otu. Na Septemba 19, 2023, Epps nọ n'elu ikpo okwu n'ememe ncheta maka Charles L. Blockson na Temple's Performing Arts Center, mgbe ọ dara ọrịa na mberede ma tụbọọ n'oche ya. A kpọgara ya n'Ụlọ Ọgwụ Mahadum Temple, ebe a kwupụtara na ọ nwụọla mgbe ọ dị afọ iri asaa na abụọ. Otu onye ọrụ ibe ya na-ekwupụta ọnwụ ya kọwara ọrịa ya dị ka "ihe mberede". * 2026 - Honorary Doctor of Humane Letters - Temple University * 2024 - JoAnne Epps Hero of Justice Award - Pennsylvania Innocence Project * 2023 - Onye isi ala Emerita - Mahadum Temple * 2023 - JoAnne A. Epps Beasley School of Law Scholarship - Temple University<ref name="news.temple.edu" /> * 2023 - JoAnne A. Epps Undergraduate Scholarship - Temple University <ref name="news.temple.edu" /> * 2017 - JoAnne Epps Award - Òtù Ndị Ọkaiwu nke Philadelphia * 2016 - Onye ndu azụmaahịa na Diversity Award - Fisher Phillips Law Firm * 2016 - Klas Inaugural Philadelphia Business Hall of Fame - Philadelphia Inquirer * 2016 - Onyinye Mmụọ nke Ịdị Mma - American Bar Association * 2015 - Ashley Dickerson Award - National Association of Women Lawyers <ref name="temple-news.com" /> * 2014 - Justice Sonia Sotomayor Diversity Award - Philadelphia Bar Association <ref name="temple-news.com" /><ref name="leadinginclusion2018.president.upenn.edu" /> * 2012 - Nwa nwanyị pụrụ iche nke Pennsylvania - Commonwealth of Pennsylvania <ref name="inquirer.com" /> * 2009 - Wiley A. Branton Award - National Bar Association <ref name="inquirer.com" /> * 2009 - Justice Sandra Day O'Connor Award - Philadelphia Bar Association <ref name="temple-news.com" /><ref name="leadinginclusion2018.president.upenn.edu" /> * "Classical Rhetoric and the Modern Trial Lawyer", 36 Litigation 2, na Paul Mark Sandler & Ronald J. Waicukauski, 2010 *   * The 12 Secrets of Persuasive Argument, na Paul Mark Sandler & Ronald J. Waicukauski, American Bar Association, 2009,   * 101 Vignettes for Improving Trial Evidence: Making and Meeting Objections with Anthony Bocchino and David Sonenshein, , National Institute for Trial Advocacy, mbipụta nke abụọ: 2023, mbipụta nke mbụ: 2005  * Ihe akaebe ikpe: Ime na Nzukọ Ihe Mmegide (akwụkwọ, vidio na akwụkwọ ntuziaka onye nkuzi) na D. Sonenshein & A. Bocchino, , National Institute for Trial Advocacy, mbipụta nke atọ: 2004; mbipụta nke abụọ: 1990  * The Winning Argument, na P. M. Sandler & R. J. Waicukauski, American Bar Association, 2001,   * "Ethos and the Art of Argument", 26 Litigation 31, na Paul Mark Sandler na Ronald J. Waicukauski, 1999 * "Ịkọwapụta ihe Iwu Federal nke Ihe Akaebe pụtara" 703, 36 Boston College Law Review, 53, 1994 * "Ịgafe nkwekọrịta esemokwu ịkwụsị akara: Ọ bụ ihe niile a nụrụ n'iwu kwadoro?" 77 Akwụkwọ akụkọ Iwu Kentucky, 7, 1988 [33] <templatestyles src="Reflist/styles.css" />  izpa4efk0ltkw7lf7tn2jmzjyp08053 Agbụrụ Kalabari. 0 80798 729393 2026-09-30T06:27:10Z Chijioke2010 62489 Ekere na itugharị ihụakwụkwọ nke a "[[:en:Special:Redirect/revision/1375430490|Kalabari tribe]]" 729393 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Module:Message box/ambox.css"></templatestyles><templatestyles src="Multiple issues/styles.css"></templatestyles>  {{Infobox Ndi mbà|group=Kalabari|image=File:The Kalabari Traditional attires.jpg|image_caption=A Kalabari couple in native attire|population=448,000|regions={{flagicon|Nigeria}} [[Rivers State|Rivers]], [[Nigeria]]<br />{{flag|Ghana}}|languages=[[Kalabari language]]}}<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles> {| class="infobox vcard" |+ class="infobox-title fn org" id="9" |Kalabari | colspan="2" class="infobox-image" |[[File:The_Kalabari_Traditional_attires.jpg|frameless]]<div class="infobox-caption">Di na nwunye Kalabari yi uwe obodo ha</div> |- ! colspan="2" class="infobox-header" style="background-color:#b0c4de; color:inherit;" |Ọnụ ọgụgụ ndị bi na ya |- | colspan="2" class="infobox-full-data" |448,000 |- ! colspan="2" class="infobox-header" style="background-color:#b0c4de; color:inherit;" |Mpaghara ndị nwere ọnụ ọgụgụ dị ukwuu |- | colspan="2" class="infobox-full-data" |[[Rivers State|Osimiri]], [[Nigeria|Naịjirịa]] [[Ghana]]<span class="flagicon">[[File:Flag_of_Nigeria.svg|link=Nigeria|alt=Nigeria|border|23x23px]]</span><br /><span class="flagicon nowrap">[[File:Flag_of_Ghana.svg|link=|alt=|border|23x23px]] </span> |- ! colspan="2" class="infobox-header" style="background-color:#b0c4de; color:inherit;" |Asụsụ |- | colspan="2" class="infobox-full-data" |[[Kalabari language|Asụsụ Kalabari]] |- ! colspan="2" class="infobox-header" style="background-color:#b0c4de; color:inherit;" |Agbụrụ ndị yiri ya |- | colspan="2" class="infobox-full-data" |[[Ijaw people|Ijaw]], [[Bille tribe|Bille]] |} [[File:Water_Spirit_head_crest_(pipligbo),_Kalabari_Ijo_people,_Niger_Delta_Valley,_Nigeria,_early_20th_century_AD,_wood_-_Krannert_Art_Museum,_UIUC_-_DSC06181.jpg|thumb|Isi mmụọ mmiri (pipligbo) ]] Ndị '''Kalabari''' bụ obere ìgwè nke Ndị Ijaw bi n'ebe ọwụwa anyanwụ Niger Delta nke [[Naijiria|Naịjirịa]]. Na mbụ, a maara ha dị ka Awome. Aha Kalabari sitere n'aka nna nna ha Perebo Kalabari onye bụ nwa Meinowei. Ndị Portuguese sụgharịrị ebe obibi mbụ ha dị ka [[Calabar]] nke a na-akpọ Kalabari. A gbahapụrụ ebe obibi a (obodo) ka ndị mmadụ kwagara ebe obibi ndị ọzọ na-egbu azụ. Ndị Portuguese bi na ya nọgidere na-edebe aha Calabari nke ndị Efik nke Obodo Duke gbara gburugburu. Mgbe Ndị Britain bịara, a na-akpọ okwu Calabari dị ka Calabar (Kalaba) kama Kalabari. N'oge a, ndị Ijoid Kalabaris mbụ akwagala n'ebe ọhụrụ nke ghọrọ mpaghara Calabar ọhụrụ ebe ọ bụ na ndị mmadụ dị iche iche bi na Calabar ochie. Old Calabar ghọrọ obodo Efik na oge nke nwere aha Calabar. '''Elem Kalabari''' ghọrọ nnukwu alaeze nke nwere ihe dị ka '''obodo nta na obodo iri atọ na ise (35)''', gụnyere '''Bakana, Abonnema, Buguma, Tombia''', na ndị ọzọ. '''Eze Amachree XI (Prọfesọ Theophilus Princewill CFR)''' nwụrụ, e wee lie ya na '''Nọvemba 2023'''. Ka ọ dị ugbu a, '''Regent''' na-elekọta alaeze ahụ ruo mgbe a ga-achọta ma chie '''eze ọhụrụ'''. Eze ahụ, ya na '''ndị isi ọchịchị ya''', ọtụtụ n’ime ha bụ '''ụmụ eze''', bụ ndị mejupụtara '''ụlọikpe eze'''. == Akụkọ ihe gara aga == Ndị Kalabari bụ ndị na-asụ asụsụ Ijaw bụ ndị sitere n'agbụrụ nwoke a na-akpọ Mein Owei. Ndị mmadụ bụ ndị ọkụ azụ tupu ndị Portugal abịarute n'ụsọ oké osimiri West Africa. Ndị Kalabari, dị ka ọtụtụ agbụrụ ndị dị n'ụsọ oké osimiri Naijiria, bara ọgaranya n'ihi mmekọrịta ha na ndị Europe. E nwere ụfọdụ ndị Ijaw na-ewere ndị Kalabari dị ka agbụrụ dị iche na vice versa. N'akụkọ ihe mere eme, ebe obibi Kalabari anọwo nso n'osimiri, nke a bụ n'ihi na ha kwenyere na ike ha sitere na chi dị na mmiri. == Nri == E nwere ọtụtụ ụdị '''nri ọdịnala (ma ọ bụ nri obodo)''' ndị Kalabari na-eri. N’ime ha, nri atọ a bụ ndị a kacha mara: * '''Onunu''' — nri e ji '''ji a pịara apịa, plantain chara acha na mmanụ nkwụ''' eme. * '''Tominafulo''' — nri e ji '''azụ ọhụrụ, oporo, periwinkle, oyster''' na ihe ndị ọzọ a na-enweta n’obodo mee. * '''Odo’fulo''' — nke a makwaara dị ka '''Native Soup''', a na-eji '''azụ mmiri ọhụrụ na ihe oriri ndị ọzọ a na-enweta n’obodo''' esi ya. '''<big>Alụmdi na nwunye</big>''' Ndị '''Kalabari''' nwere otu n’ime usoro '''alụmdi na nwunye nke iwu kwadoro''' nke na-adịghị akwụ nnukwu ego n’ógbè South-South nke Naịjirịa. Ọnụ ego alụmdi na nwunye ha dị ala ma e jiri ya tụnyere nke ndị agbụrụ na obodo ndị gbara ha gburugburu, dịka '''Ikwerre, Okrika, Ahoada, Ogoni, Bonny na Opobo'''. Ụdị alụmdi na nwunye kacha dị ọnụ ala nke ndị Kalabari na-amata bụ nke a na-akpọ '''“Ari Ibara emi”''', nke pụtara '''“ọ nọnyere m”'''. Dị ka aha ahụ si egosi, ndị mụrụ nwaanyị ahụ ekwesịghị ịchọ ya ebe ọzọ, n’ihi na ọ nọnyere nwoke ahụ. Ndị Kalabari nwere ihe dị ka '''ụdị alụmdi na nwunye atọ''': '''Iya, Igwa, na Waribiobesime'''. A na-ewere '''alụmdi na nwunye Iya''' dị ka ụdị alụmdi na nwunye kacha elu ma bụrụkwa nke kacha dị ọnụ ala? == Ndepụta obodo, obodo nta na ebe ịkụ azụ na Kalabari == Abonnema, Abalama, Abisse, Angulama, Aleleama, Atuka, Angalabio, Adumama, Amosama, Buguma, Bukuma, Bakana, Captain kiri, Cawthrone Channel, Dialafiari ama, Elem Tombia, Elem Kalabari, Elem Ido, Elemoko, Elem Bekinama, Elem Abalama, Elem Sangama, Horsefall ama, Harrison, Ido, Idama, Idoama, Iribma, I, I Buguma, I, Ama Ama Ama Ama, I, Ulebama, Ama Ama, Oukouko, Ouko, Oku, Ouko Makama, Ouko Ouko, Ama, Ouma, Ouko. == Hụkwa == * Duein Fubara - Ihe osise ebe ịchụàjà Kalabari == Ihe odide == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />  == Ịgụ ihe ọzọ == <templatestyles src="Module:Side box/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Sister project/styles.css"></templatestyles>{{Commons category|Kalabari people}} * Hlaváčová, Anna: Ihe Atọ nke Echiche nke Masquerades n'etiti Ijo nke Osimiri Niger Delta. Na: Ndị na-eme ihe nkiri: African Children's Masquerades. [Ihe e dere n'ala ala peeji] * Omenala nke Egwuregwu na nke Mmụọ. Na: Slovenské divadlo. Izu ohi 62, no. pụrụ iche (2014), peeji nke 60-70.&nbsp; http://www.sav.sk/index.php?lang=sk&charset=&doc=journal-list&part=list_articles&journal_issue_no=11113615 * Oké ifufe Masquerades. Na: Slovenské divadlo. Izu ohi 62, no. pụrụ iche (2014), peeji nke 82-94.&nbsp; http://www.sav.sk/index.php?lang=sk&charset=&doc=journal-list&part=list_articles&journal_issue_no=11113615<nowiki/>{{Ethnic groups in Nigeria}}{{Authority control}} [[Otú:Ȯra Delta]] [[Otú:Short description is different from Wikidata]] [[Otú:Articles with short description]] [[Otú:Ụmụ amaala Steeti Rivers.]] [[Otú:Ndị Ijaw.]] [[Otú:Akụkọ ndị na-eji infobox agbụrụ nwere parameters onyonyo.]] [[Otú:Agbụrụ ndị metụtara ya ndị ka chọrọ nkwenye.]] 2r76aidbr5la7hcfvlcb2pkq1z3lqi0 Onne 0 80799 729394 2026-09-30T06:35:57Z Chijioke2010 62489 Ekere na itugharị ihụakwụkwọ nke a "[[:en:Special:Redirect/revision/1368578732|Onne]]" 729394 wikitext text/x-wiki '''Onne''', nke a makwaara dị ka '''Onne-[[Osimiri Eleme|Eleme]]''', bụ obodo dị na Eleme, Rivers State, Nigeria . [[Ama|obodo]] a bụ ebe otu n'ime ọdụ ụgbọ mmiri abụọ a ma ama na [[Naijiria|Naịjirịa]]. Obodo Alode, Ebubu, na [[Osimiri]] Ngololo, nke bụ otu n'ime ndị na-esite na [[Osimiri Bonny]], gbara ya gburugburu. == Ọdụ Ụgbọ Mmiri na Ebe A Na-arụ Ụgbọ Mmeri == '''Onne''' bụ otu n’ime ọdụ ụgbọ mmiri ndị dị mkpa n’ógbè ahụ, ma nwee ọtụtụ '''ọdụ ụgbọ mmiri (quays)''' nwere akụrụngwa e ji anabata '''ụgbọ mmiri ibu ngwa ahịa''' ruru ihe dị ka '''60,000 gross tons'''. Ọ bụkwa isi ebe a na-arụ ọtụtụ ọrụ '''offshore''' n’ógbè ahụ, nke mere na ọtụtụ '''ụgbọ mmiri na-ebuga ihe enyemaka na akụrụngwa''' na-abata Onne kwa izu. Akụkụ ọdụ ụgbọ mmiri a ka a na-akpọ '''Onne Oil and Gas Free Zone'''. O nwere ọtụtụ ọdụ ụgbọ mmiri e mere maka ụgbọ mmiri na-enye ụlọ ọrụ offshore akụrụngwa na ọrụ, yana '''ụlọ nrụzi na nrụpụta ụgbọ mmiri (shipyard)''' a na-akpọ '''West Atlantic Shipyard'''. '''Onne Oil and Gas Free Zone''' nwekwara '''Shell Nigeria Exploration & Production Company''', nke bụ otu n’ime nnukwu ọdụ ọrụ '''Shell''' dị n’akụkụ osimiri n’Africa. Mpaghara a nwekwara ọdụ ụgbọ mmiri ndị e nyere '''ExxonMobil, TotalEnergies''' na ụlọ ọrụ mmanụ ndị ọzọ ka ha jiri. ọdụ ụgbọ mmiri ahụ nwere mpaghara atọ dị n'akụkụ Niger delta: ọdụ ụgbọ mmiri Federal light, Onne port complex na oke osimiri Federal (nke nwere ụlọ ọrụ maka ụgbọ mmiri mmanụ na gas). Ụlọ ahịa na Mmiri dị ọcha dị yana mmanụ na obere nrụzi. nwekwara ọdụ ụgbọ mmiri (West Africa Container Terminal) nke nwere mmiri miri emi nke mita 12 ma ọ bụ ụkwụ 39 ma ụgbọ mmiri ruru 4000 TEU na-agagharị na ya n'ogo nke Maersk lines na Pacific International Lines na CMA CGM.  == Ọchịchị == Obodo a bụ akụkụ nke Odido District na Eleme Local Government Area nke Rivers State, Nigeria. Onne nwere agbụrụ anọ, Agbeta, Alejor, Ekara na Ogoloma. E nwere obere obodo ndị ọzọ n'ime Onne, dị ka ogige Eyaa. Ndị Onne na-asụ [[Asụsụ Eleme]]. == Hụkwa == * [[Ọ́dụ̀ ụgbọ mmiri dị na Port Harcourt|Ọdụ Ụgbọ Mmiri nke Port Harcourt]] * [[Nigerian Ports Authority|Ndị Naịjirịa Naịjirị]] * Njem na Naịjirịa * Ogige ụgbọ okporo ígwè na Naịjirịa == Ihe odide == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />  <templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coor|4|41|23|N|7|09|28|E|region:NG-RI_type:city}}{{Rivers State}} [[Otú:Obodo na Naịjirịa]] [[Otú:Obodo ndị nwere ọdụ ụgbọ mmiri na Naịjirịa]] [[Otú:Ọdụ ụgbọ mmiri na ọdụ ụgbọ mmiri nta nke Steeti Rivers]] [[Otú:Osimiri Bonny]] [[Otú:Ebe ndị mmadụ bi na Steeti Rivers]] [[Otú:Peeji ndị na-eji ngwa WikiMiniAtlas]] 8m8rlmylz7wiwhb0m89dnjsrdij91kq Twinette Johnson 0 80800 729428 2026-09-30T08:42:59Z LizzyStev 64648 Ekere na itugharị ihụakwụkwọ nke a "[[:en:Special:Redirect/revision/1353343074|Twinette Johnson]]" 729428 wikitext text/x-wiki 7{{Infobox officeholder | name = Twinette Johnson | office = Dean of the [[Saint Louis University School of Law]] | term_start = July 1, 2024 | predecessor = William P. Johnson | alma_mater = [[Saint Louis University (United States)|Saint Louis University]]<br>[[Tulane University]] }} '''Twinette L. Johnson''' bụ prọfesọ iwu America na onye nchịkwa agụmakwụkwọ na-eje ozi dị ka dean nke Saint Louis University School of Law kemgbe July 1, 2024. Ọ bụbu onye isi nke David A.Clarke School of Law. == Ndụ == Johnson nwetara B.A.na akwụkwọ Bekee (1996) na Ph.D.na iwu ọha na eze (2019) na Mahadum Saint Louis. Ọ nwetara J.D. site na Tulane University Law School na 1999.<ref name=":0" /> Ọ rụrụ ọrụ maka onye ọka ikpe nke Ụlọ ikpe Kasị Elu nke Missouri Duane Benton.<ref name=":0" /> Akwụkwọ edemede ya akpọrọ Winds of Change,Windows of Opportunity, and Promises of Choice: A Study of New Orleans Post-Hurricane Katrina Charter School Reform and its Effect on Post-Secondary Matriculation among Orleans Parish Residents. Johnson bụ onye ọka iwu na Shearman & Sterling ebe ọ nọchitere anya ụlọ ọrụ ego na ụlọ ọrụ. Ọ rụrụ ọrụ dị ka osote prọfesọ nke edemede iwu na Mahadum Saint Louis School of Law ruo afọ asatọ.<ref name=":0" /> Site n'ọnwa Ọgọstụ afọ 2011 ruo Julaị afọ 2017, Johnson bụ osote prọfesọ nke iwu na onye nduzi nke mmemme ihe ịga nke ọma agụmakwụkwọ na Southern Illinois University School of Law.<ref name=":0" /> Johnson sonyeere David A.Clarke School of Law na 2017 dị ka prọfesọ nke iwu na onye nduzi nke mmemme ihe ịga nke ọma agụmakwụkwọ.<ref name=":0" /> A họpụtara ya dị ka onye na-anọchite anya dean na August 1, 2022, na-anọchi Renée M. Hutchins. Na Julaị 3, 2023, ọ malitere ọrụ ahụ. Na Julaị 1, 2024, ọ ghọrọ dean nke Saint Louis University School of Law. == Ọrụ ndị a họọrọ == * == Edensibịa ==  {{Authority control}}  [[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]] 1o22wetb1szc0wrkyxabg5owen9x5yr Shelly Johnson (onye nchịkwa agụmakwụkwọ) 0 80801 729442 2026-09-30T09:08:35Z LizzyStev 64648 Ekere na itugharị ihụakwụkwọ nke a "[[:en:Special:Redirect/revision/1372411351|Shelly Johnson (academic administrator)]]" 729442 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Module:Message box/ambox.css"></templatestyles> '''Shelly Johnson''' bụ onye nchịkwa agụmakwụkwọ America bụ ọkachamara na mmemme ndị nọọsụ. Ọ bụ dean nke Florida A&M University school of nursing site na 2020 ruo 2023.Johnson jere ozi dịka onye nduzi na onye isi oche nke nọọsụ na sayensị ahụike na Mahadum Lincoln. == Mmụta == Johnson nwetara B.S. na nọọsụ na Mahadum nke Pennsylvania School of Nursing. Ọ gụsịrị akwụkwọ M.B.A.na Mahadum Northwestern na nzere masta na nọọsụ ahụike obodo na Mahadim Pennsylvania State.<ref name=":0" /> O nwetara nzere doctorate na idu ndú agụmakwụkwọ na Mahadum Phoenix.<ref name=":0" /> == Ọrụ == Johnson rụrụ ọrụ na nchịkwa nke mmemme nọọsụ na Mahadum Chamberlain,Mahadum Rutgers, Mahadum La Salle,na Mahadim nke Ọgwụ na Ọgwụ ezé nke New Jersey. Na Mahadum Lincoln, ọ rụrụ ọrụ dị ka onye nduzi na oche nke nọọsụ na sayensị ahụike.<ref name=":0" /> Ọ bụ onye nwe ya na onye ndụmọdụ ukwu na Kairos Solutions,LLC., onye ndụmọdụ agụmakwụkwọ.<ref name=":0" /> Ọ bụ onye isi nọọsụ asambodo na onye nkuzi nọọsụ.<ref name=":0" /> Na Julaị 1, 2020, Johnson sonyeere Mahadum Florida A&amp;amp;M dị ka onye isi ụlọ akwụkwọ nọọsụ ya. Ọ gbaara arụkwaghịm na Julaị 12, 2023, Lisa Gardner, onye jere ozi dị ka onye isi ngalaba nwa oge, nọchiri ya. == Edensibịa == <templatestyles src="Reflist/styles.css" /> Edensibịa  [[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]] [[Otú:Articles with hCards]] c0efeizaugq29162deapfy9cpui3km0