Wikipedia
igwiki
https://ig.wikipedia.org/wiki/Ihu_mb%E1%BB%A5
MediaWiki 1.47.0-wmf.22
first-letter
Midia
Ọpụrụiche
Ńkàtá
Ojiarụ
Ńkàtá ojiarụ
Wikipedia
Ńkàtá Wikipedia
Faịlụ
Ńkàtá faịlụ
MidiaWiki
Ńkàtá MidiaWiki
Templeeti
Ńkàtá templeeti
Enyemaka
Ńkàtá enyemaka
Otú
Ńkàtá otú
Édēchághị́
Ńkàtá Édēchághị́
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Wendy Lawal
0
10980
729751
187266
2026-10-01T09:07:43Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
729751
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Yewande Lawal Simpson''' {{Audio|Yo-Wendy Lawal.ogg|Audio}} bụ onye na eme ihe nkiri na ihe nlere anya na Naịjirịa. A na-akpọbu ya '''Yewande Lawal Adebisi'''. <ref name=":0" /> Ọ meriri Miss Lagos Carnival Pageant na 2012. <ref name=":0">{{Cite web|date=2019-02-25|title=Wendy Lawal Biography {{!}} Profile {{!}} Fabwoman|url=https://fabwoman.ng/wendy-lawal-biography-profile-fabwoman/|accessdate=2021-10-27|work=FabWoman {{!}} News, Style, Living Content For The Nigerian Woman|language=en-US}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web|author=Silas|first=Don|date=2020-11-13|title=Tinsel Star, Wendy Lawal loses mother|url=https://dailypost.ng/2020/11/13/tinsel-star-wendy-lawal-loses-mother/|accessdate=2021-10-27|work=[[Daily Post (Nigeria)]]|language=en-US}}</ref>
== Akụkọ ndụ ==
Wendy Lawal bụ onye [[Ȯra Ogun|Ogun State]], [[Naijiria|Nigeria]]. A mụrụ ya na Febụwarị 21, 1991 na Ogun State. <ref name=":2">{{Cite web|date=2020-11-29|title=Who Is Wendy Lawal? The Nollywood Actress Biography, Age, Movies, Net Worth, Husband, Instagram, Wikipedia, Baby|url=https://www.thecityceleb.com/biography/celebrity/actress/who-is-wendy-lawal-the-nollywood-actress-biography-age-movies-net-worth-husband/|accessdate=2021-10-27|work=TheCityCeleb|language=en-US}}</ref> Ọ bụ nwa nke ise n'ime ụmụ isii. Lawal lụrụ Wanri Simpson na 2018. <ref name=":0" /> Nne ya nwụrụ na 2020. <ref name=":1" /> <ref>{{Cite web|author=Odutuyo|first=Adeyinka|date=2020-11-13|title=Nollywood's Wendy Lawal left heartbroken as her mother dies|url=https://www.legit.ng/1383499-nollywood-actress-wendy-lawal-loses-mum-fans-mourn-film-star.html|accessdate=2021-10-27|work=[[Legit.ng]] - Nigeria news.|language=en}}</ref>
=== Agụmagu akwụkwọ ===
Agụmgu akwụkwọ praịmarị na nke sekọndrị Wendy Lawal bu na Naijiria, <ref name=":2" /> o nwekwara nzere bachelọ na Nka na Mahadum Lagos. <ref name=":0" />
=== Ọrụ ===
Ọrụ ime ihe nkiri Lawal bidoro n'afọ 2009 ka o gosichara n'usoro ihe onyonyo Naijiria ''Living in Lagos''. <ref name=":0" /> <ref>{{Cite web|author=Falade|first=Tomi|date=2018-04-21|title=Even With My Ring, Men Still Make Advances – Tinsel Star, Wendy Lawal|url=https://independent.ng/even-with-my-ring-men-still-make-advances-tinsel-star-wendy-lawal/|accessdate=2021-10-27|work=[[Independent Nigeria]] Newspaper|language=en-GB}}</ref> Ọ meriri Miss Lagos Carnival Pageant na n'otu afọ ahụ, ọ nwetara ọrụ iji gosipụta dị ka Shoshanna na ihe nkiri a na-egosiputa na onyonyo bu Tinsel na 2012. <ref name=":1" /> <ref name=":0" /> ọ gosiputara na obere ihe nkiri, TV na usoro weebụ dị ka: ''The Men's Club'', ''Jemeji'', ''Journey to Self'', ''The room'', ''Out of Dịghị'', ''Foreign Love'', na ndị ọzọ. <ref>{{Cite web|date=2020-11-22|title=Wendy Lawal Biography: Age, Husband, Movies & Pictures|url=https://www.360dopes.com/wendy-lawal-biography-age-husband-movies-pictures/|accessdate=2021-10-27|work=360dopes|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20211027105938/https://www.360dopes.com/wendy-lawal-biography-age-husband-movies-pictures/|archive-date=2021-10-27|url-status=dead}}</ref>
== Ihe nkiri ahọpụtara ==
* ''Tinsel'' (2008) <ref name=":0" />
* Journey to Self (2012) <ref name=":0" />
* ''The Men's Club'' (2018) <ref name=":2" />
* ''The Auction'' (2018)
* ''Jimeji'' (20) <ref>{{Cite web|author=Izuzu|first=Chibumga|date=2017-06-08|title=Who is your favourite character on "Jemeji"?|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/pulse-nigeria-poll-who-is-your-favourite-character-on-jemeji/kh6z1p3|accessdate=2021-10-27|work=Pulse Nigeria|language=en}}</ref>
* ''The Room'' (20) <ref name=":2" />
* ''Unbreakable'' (2019)
* ''The set up'' (2019) <ref>{{Cite web|author=|date=2019-06-22|title=Jim Iyke, Adesua Etomi, Thrill in ‘The Set Up’|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2019/06/22/jim-iyke-adesua-etomi-thrill-in-the-set-up/|accessdate=2021-10-27|work=[[THISDAY]] LIVE|language=en-US}}</ref>
== Ekele ==
Wendy Lawal bụ onye mmeriri na Miss Lagos Carnival Pageant, nke emere na Eko Hotels and Suites, [[Lagos]]. <ref>{{Cite web|author=Fasunhan|first=Ibukun|date=2012-04-08|title=Yewande Lawal emerges winner of Miss Lagos Carnival 2012|url=https://ibukunfasunhan.wordpress.com/2012/04/08/yewande-lawal-emerges-winner-of-miss-lagos-carnival-2012/|accessdate=2021-10-27|work=Ibukunfasunhan|language=en}}</ref>
== Nsidee ==
{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* https://www.imdb.com/name/nm10295078/
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
[[Category:Articles with hCards]]
mcljzxqck0zfobh23l53q0rqj9qz8yc
Prajwala
0
12981
729580
723309
2026-09-30T16:43:30Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 4 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
729580
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Prajwala''' bụ nzukọ na-abụghị nke gọọmentị nke dị na Hyderabad, [[Ndia|India]], nke raara onwe ya nye ikpochapụ ịgba akwụna na ịzụ ahịa mmekọahụ. A tọrọ ntọala ya na 1996 site n'aka Ms. Sunitha Krishnan na Nwanna Jose Vetticatil, nzukọ ahụ na-arụsi ọrụ ike na mpaghara mgbochi, nnapụta, mmeghari, njikọta ọzọ, na nkwado iji lụso ịzụ ahịa mmadụ ọgụ n'akụkụ ọ bụla ma weghachite ùgwù nye ndị a na-emegbu n'ụzọ mmekọahụ azụmahịa.
Ka ọ dị ugbu a, Prajwala na-elekọta ụlọ ọrụ mgbanwe iri na asaa maka ụmụ ụmụ nwanyị na-agba akwụna, ụlọ ọrụ ndụmọdụ nsogbu atọ na ụlọ ọrụ ndị uwe ojii, ngalaba mmepụta maka mmegharị akụ na ụba, na ụlọ ọgwụgwọ maka ụmụ nwanyị na ụmụaka na-azụ ahịa mmekọahụ, ọtụtụ n'ime ha nwere nje HIV.<ref>{{Cite web|url=https://www.pbs.org/wnet/religionandethics/2007/01/05/january-5-2007-sunitha-krishnan/3767/|publisher=PBS Religion and Ethics Newsweekly|title=Sunitha Krishnan, episode no 1019|accessdate=2007-01-05|date=2007-01-05}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=alIXTQFjoHI|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140711222617/http://www.youtube.com/watch?v=alIXTQFjoHI|archivedate=2014-07-11|publisher=IBN Live|title=Hyderabad: Gang-rape survivor makes a film on her trauma, runs home for those exploited|accessdate=2013-03-07}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/hyderabad-times/Preaching-through-the-mass-media/articleshow/1145434.cms|publisher=Times of India|title=Preaching through the Mass Media|accessdate=2005-06-17}}</ref> N'ime ndị ọrụ narị abụọ ya, pasent iri asaa bụ ndị lanarịrị n'onwe ha.<ref>{{Cite web|url=http://www.vitalvoices.org/node/3471|publisher=Vital Voices|title=Translating Anger to Action to End Violence Against Women in India|year=2013|accessdate=2014-03-16|archiveurl=https://archive.today/20140316104014/http://www.vitalvoices.org/node/3471|archivedate=2014-03-16}}</ref> Prajwala na obodo, ọha mmadụ, ụlọ ọrụ na ụlọ ọrụ gọọmentị na-emekọrịta ihe n'akụkụ dị iche iche nke mgbochi, nchebe na ikpe n'India nakwa ụwa niile.<ref>{{Cite web|url=http://iipdigital.usembassy.gov/st/english/article/2009/06/20090609155714ajesrom4.254657e-02.html#axzz2vdhun5SR|publisher=United States Embassy – IIP Digital|title=Innovative Activists Save Trafficking Victims in Jordan and India|accessdate=2009-06-16|archivedate=2014-03-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140316135827/http://iipdigital.usembassy.gov/st/english/article/2009/06/20090609155714ajesrom4.254657e-02.html#axzz2vdhun5SR}}</ref>
== Ozi ==
Prajwala nwere nkwenye na ịzụ ahịa mmekọahụ bụ ụdị kachasị njọ nke imebi ikike mmadụ na ịzụ ahịa anụ ahụ bụ ụdị ịgba ohu mmekọahụ kachasị ochie. Òtù a raara onwe ya nye n'imepụta obodo na-enweghị ịzụ ahịa mmadụ ebe ọ dịghị nwanyị ma ọ bụ nwatakịrị a ga-emegbu n'ụzọ mmekọahụ ma ọ dịghị mmadụ a na-emeso dị ka ngwaahịa. Ihe mgbaru ọsọ ka ukwuu bụ igosipụta omume kachasị mma maka igbago agbagọ, mmegharị na mgbanwe site n'aka ụlọ ọrụ steeti na ndị na-abụghị steeti iji hụ na usoro mgbochi ịzụ ahịa mmadụ dị.
== Akụkọ ihe mere eme ==
Nkà ihe ọmụma nke Prajwala gbanwere mgbe a chụpụrụ mpaghara ọkụ uhie uhie kachasị ochie nke obodo Hyderabad, Mehboob ki Mehindi, n'ike na 1996. N'ihi ya, ọtụtụ puku ụmụ nwanyị ndị akwụna e jidere n'aka, bu ndị a chupuru ha wee bụrụ ndị na-enweghị ebe obibi.<ref>{{Cite news|url=http://www.business-standard.com/article/economy-policy/hyderabad-activist-enables-sex-workers-start-life-afresh-107092501105_1.html|publisher=Business Standard|title=Hyderabad activist enables sex workers start life afresh|accessdate=2007-09-25|work=Business Standard India|date=2007-09-24|author=Kanth|first=K. Rajani}}</ref> Dabere na arịrịọ ụmụ nwanyị maka ọdịnihu dị ùgwù maka ụmụ ha, ndị ọhụụ abụọ - onye ozi ala ọzọ Katọlik aha ya bụ Nwanna Jose Vetticatil na onye nọn Hindu n'oge ahụ bụ Ms. Sunitha Krishnan - sonyeere ndị agha iji malite itinye aka iji gbochie ụmụaka ịbanye n'ahịa mmekọahụ. Mmemme a, nke a na-akpọ Prevention Through Education, na mbụ nwere obere ụlọ akwụkwọ nke a na-eme n'ụlọ akwụna a hapụrụ.<ref>{{Cite web|url=http://www.rdasia.com/india-sex-industry|publisher=Reader’s Digest Asia|title=India's Sex Industry: She saves the innocent and pursues the guilty|accessdate=2010-09-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160822210749/http://www.rdasia.com/india-sex-industry|archivedate=2016-08-22}}</ref>
Usoro mmekọrịta na-aga n'ihu na ụmụ nwanyị bụ ihe iyi egwu nye ndị na-azụ ahịa, ndị ikom etiti, na ndị na-ere ahịa, nke dugara n'ogologo ihe ịma aka na mgba maka ndị isi otu Prajwala. Ndị guzobere ya chere ọnọdụ ndị na-eyi ndụ egwu ihu ọtụtụ ugboro, nke ha ji obi ike na nkwenye na ihe ọzọ dị irè ga-ekwe omume.<ref>{{Cite web|url=http://news.newamericamedia.org/news/view_article.html?article_id=34b15b208f46187a371ddda12eca34b9|publisher=New American Media|title=Indian Activist Warns Teens About Sex Trafficking|accessdate=2006-12-27|archiveurl=https://archive.today/20130415123608/http://news.newamericamedia.org/news/view_article.html?article_id=34b15b208f46187a371ddda12eca34b9|archivedate=2013-04-15}}</ref> Nnukwu ọnọdụ ahụ na oke ọrụ ahụ akwụsịghị Prajwala ime obere mgbanwe na obodo a. Ka njem ahụ na-aga n'ihu, Prajwala gbasara iji gboo mkpa dị iche iche nke ndị a emetụtara ma guzobe ọtụtụ atụmatụ mgbochi ịzụ ahịa, na okwukwe zuru oke na ndị mmadụ na-ekere òkè na usoro mgbanwe mmekọrịta mmadụ na ibe ya.<ref>{{Cite web|url=http://smilefoundationindia.org/prajwala.htm|publisher=Smile Foundation|title=Prajwala|year=2009|accessdate=2022-04-26|archivedate=2016-04-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160405062055/http://www.smilefoundationindia.org/prajwala.htm}}</ref>
== Ụzọ ahụ ==
Kemgbe ọtụtụ afọ, Prajwala gbanwere ntinye aka site n'usoro dị iche iche, nke nwere ogidi ise: mgbochi, mgbapụta, ndozighari, njikọta ọzọ, na nkwado.<ref>{{Cite web|url=http://www.ccic.ca/members/profiles/l'oeuvre_leger_2012-06_e.php|publisher=Canadian Council for International Co-operation|title=Léger Foundation Member Profile May-June 2012|year=2012|accessdate=2014-03-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160630224435/http://ccic.ca/members/profiles/l'oeuvre_leger_2012-06_e.php|archivedate=2016-06-30}}</ref>
=== Mgbochi ===
Prajwala na-eji agụmakwụkwọ bara uru dị ka ngwá ọrụ bụ isi iji gbochie ụmụ nwanyị na-agba akwụna ịbanye n'ọrụ a.<ref>{{Cite web|url=http://www.thehindubusinessline.com/todays-paper/tp-eworld/gutsy-crusader/article1084575.ece|work=The Hindu|title=Gutsy Crusader: Fighting to free Women|accessdate=2009-11-16}}</ref> Ụlọ ọrụ mgbanwe nke nzukọ ahụ na Hyderabad na-arụ ọrụ dị ka ụlọ akwụkwọ na-ejikọta ọnụ nke na-akwalite mmepe zuru oke nke ụmụaka, ma na-akwadebe ha na nkà dị mkpa nke agụmakwụkwọ iji hụ na e nwetara ọdịnihu dị mma nke na-emebi usoro ịda ogbenye na ịpụ iche ọha na eze. Ndị nne yana ndị isi obodo na-eje ozi dị ka ndị isi na-enye aka na ndị mmekọ na mmemme a. Ruo ugbu a, ụlọ ọrụ ndị a erutela ihe karịrị ụmụaka pụkụ asaa ma gbochie ha ịbanye n'ịgba akwụna n'etiti ọgbọ.<ref>{{Cite web|url=http://www.inktalks.com/people/sunithakrishnan|publisher=INK Talks|title=Sunitha Krishnan|year=2012}}</ref>
Òtù ahụ na-ewulikwa ikike nke ndị mmadụ n'otu n'otu na ndị otu site na inwe njikọ na-arụsi ọrụ ike na ndị otu obodo, ndị uwe ojii na ndị nchịkwa mpaghara iji mepụta nnabata efu maka mmegbu mmekọahụ azụmahịa.<ref>{{Cite web|url=http://kannadigaworld.com/special/women/18551.html|publisher=Kannadiga World|title=Inspiring Women: Sunitha Krishnan – Fighting The Scourge Of Human Trafficking|accessdate=2013-06-24}}</ref> N'afọ 2011, Prajwala malitere mgbasa ozi a na-akpọ Men Against Demand (MAD), nke na-eme ka ụmụ nwoke guzosie ike megide ịchọ mmekọahụ a na-akwụ ụgwọ ma na-agba ha ume ịlụ ọgụ megide ịzụ ahịa mmekọahụ site n'ịkwụsị ihe ọ chọrọ.<ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-andhrapradesh/men-do-their-bit-to-fight-trafficking-of-women/article1580932.ece|work=The Hindu|title=Men do their bit to fight trafficking of women|accessdate=2011-03-29|date=2011-03-28|author=Staff Reporter|archive-url=https://web.archive.org/web/20140316140157/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-andhrapradesh/men-do-their-bit-to-fight-trafficking-of-women/article1580932.ece|archive-date=2014-03-16|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=xYw9DQs29FY|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140711230215/http://www.youtube.com/watch?v=xYw9DQs29FY|archivedate=2014-07-11|publisher=Friday Matinee Show –YouTube|title=Sunitha Krishnan's Prajwala with new Mode of Resistance against Women Harassment|accessdate=2012-12-12}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.newindianexpress.com/cities/kochi/article1364448.ece#.UyBLpz-SzXQ|publisher=The New Indian Express|title=Bevco outlets witness 'MAD' campaign against trafficking|accessdate=2012-12-03|archivedate=2014-03-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140316152112/http://www.newindianexpress.com/cities/kochi/article1364448.ece#.UyBLpz-SzXQ}}</ref> Kemgbe ọ malitere, Prajwala's Community-based Prevention Program emeela ka ihe karịrị nde mmadụ asatọ mara.<ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/features/magazine/she-sets-the-bonded-free/article2308291.ece|work=The Hindu|title=She sets the bonded free|accessdate=2011-07-30|date=2011-07-30|author=Jain|first=Sonam}}</ref>
=== Mgbapụta ===
N'afọ ndị mbụ, Prajwala na ndị uwe ojii nwere ahụmahụ na-adịghị mma, ya mere ndị otu Rescue and Restoration Program rụrụ ọrụ n'onwe ha, n'enweghị mmekorita ndị uwe ojii. Otú ọ dị, mgbe e gburu onye otu - onye bụbu onye omekome - n'ụzọ obi ọjọọ na 1999, Prajwala malitere iso ndị ọrụ mmanye iwu na-arụkọ ọrụ iji rụkọọ ọrụ nnapụta ọnụ.<ref>{{Cite web|url=http://www.deccanherald.com/content/138840/she-battles-on.html|publisher=The Deccan Herald|title=She battles on|date=2011-02-18}}</ref><blockquote>Mgbe ụfọdụ, ndị ikom ahụ na-eme ka ndị chọrọ ịzụ ahịa, ma ọ bụ iji rụọ ọrụ dị ka ndị aghụghọ n'oge mwakpo ma ọ bụ iji chịkọta ozi gbasara ụlọ akwụna. Ndị lanarịrị na-arụ ọrụ dị ka ndị ndụmọdụ, na-enye nduzi ozugbo nye ụmụ agbọghọ na-atụ ụjọ a napụtara. Ọ dịghị onye n'ime ha nwere ngwá agha, iyi egwu ime ihe ike na-adịgide adịgide. Mana Prajwala na-enye ndị ọrụ ya ihe dị oké ọnụ ahịa - ohere inwe mmetụta dị ukwuu na ndụ ndị mmadụ kwa ụbọchị.<ref>{{Cite news|url=http://www.thedailybeast.com/articles/2010/03/03/the-sex-slave-rescuer.html|work=The Daily Beast|title=The Sex-Slave Rescuer|accessdate=2010-03-03|date=2010-03-03|author=Goldberg|first=Michelle}}</ref></blockquote>Taa, Prajwala na-arụkọ ọrụ mgbe niile ha na Anti-Human Trafficking Units (ATHUs), ndị nyocha CID Steeti na Women Protection Cells n'ofe India iji nyochaa ma napụta ụmụ nwanyị n'ahịa anụ ahụ.<ref>{{Cite web|url=http://www.newindianexpress.com/states/andhra_pradesh/article1237403.ece?service=print|publisher=The New Indian Express|title=State CID rescues 10 women from Mumbai brothel|accessdate=2012-09-21|archivedate=2014-03-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140316141814/http://www.newindianexpress.com/states/andhra_pradesh/article1237403.ece?service=print}}</ref> Òtù ahụ na-agbatị nkwado omume, ego, iwu na mmekọrịta mmadụ na ibe ya nye ndị metụtara ma hụ na a na-ekpe ndị omekome ikpe.<ref>{{Cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/Minor-girls-rescue-effort-begins-in-Kerala-with-launch-of-Nirbhaya/articleshow/10408595.cms?referral=PM|work=The Times of India|title=Minor girls rescue effort begins in Kerala with launch of Nirbhaya|accessdate=2011-10-19}}</ref> Prajwala na-achịkwa ụlọ ọrụ ndụmọdụ nsogbu atọ na ụlọ ọrụ ndị uwe ojii na ntinye na ọpụpụ na Hyderabad iji chọpụta ụmụaka na-agba akwụna na igbochi ikpe ịzụ ahịa.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=1xFnEyqFupUC|publisher=Orient Blackswan|title=Trafficking in Women and Children in India|accessdate=2005-01-01|isbn=9788125028451|year=2005}}</ref> Ka ọ dị ugbu a, nzukọ ahụ azọpụtala ihe karịrị mmadụ pụkụ itoolu na narị ise site na mmegbu mmekọahụ azụmahịa.<ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/news/cities/Delhi/mother-of-gangrape-victim-calls-for-unity-in-fighting-crime/article5760115.ece|work=The Hindu|title=Mother of gang-rape victim calls for unity in fighting crime|accessdate=2014-03-07|date=2014-03-07|author=Tankha|first=Madhur}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://indiatoday.intoday.in/story/shes-every-woman/1/250981.html|publisher=India Today|title=She's Every Woman|accessdate=2013-02-20}}</ref>
=== Ndozigharị ===
Iji gboo mkpa dị iche iche nke ndị a na-azụ ahịa, Prajwala na-eme ka akụkụ uche, akụ na ụba na nke obodo nke mmeghari maka ụmụaka na ndị okenye a napụtara.
Prajwala wuru ụlọ obibi dị kilomita iri isii na ise na nso Hyderabad iji nye ụmụ agbọghọ na ụmụ agbọghọ a napụtara n'ahịa anụ ahụ ebe nchekwa na-agwọ ọrịa. Mgbe mbụ ha rutere, ndị a na-ahụ maka ya na-agbalịkarị ịgbapụ ma ọ bụ igbu onwe ha n'ihi oke nsogbu nrụgide, ọrịa Stockholm na ọrịa ndị na-eyi ndụ egwu dịka HIV / AIDS, nke bụ ya mere e ji enye ndụmọdụ nsogbu na nkwado mmekọrịta mmadụ na ibe ya iji nyere usoro ọgwụgwọ aka.<ref>{{Cite web|url=http://www.hindu.com/2011/02/22/stories/2011022260560700.htm|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110227063604/http://www.hindu.com/2011/02/22/stories/2011022260560700.htm|archivedate=2011-02-27|work=[[The Hindu]]|title=Laying bare the tentacles of trafficking|date=2011-02-22|accessdate=2011-02-22}}</ref> Site n'enyemaka nke ndị ọrụ ebere, ndị ọrụ ahụike, ndị nlekọta na ndị nkụzi, Prajwala na-enyekwa nlekọta ahụike, agụmakwụkwọ, yoga & ntụgharị uche, nri na-edozi ahụ, mmemme ọgwụgwọ na ọrụ, na nkà ndụ nakwa ọzụzụ ọrụ aka.<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=YziMgRL8UZM|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140711224841/http://www.youtube.com/watch?v=YziMgRL8UZM|archivedate=2014-07-11|title=A Home Away From Home - Prajwala Therapeutic Community|accessdate=2011-08-05}}</ref>
Dị ka akụkụ nke ike akụ na ụba, Prajwala na-enyere ndị lanarịrị aka inweta nkà na ikike dị mkpa iji nweta ndụ nwere ùgwù ma nwee ọganihu n'onwe ha. N'ime obere ngalaba mmepụta-na-ọzụzụ, ndị lanarịrị na-aghọ ndị ọkachamara na ọrụ ndị na-abụghị ndị nkịtị dị ka ịruzi akwụkwọ, ịkwa nkà, mbipụta desktọọpụ na mbipụta ihuenyo.<ref>{{Cite web|url=http://www.heraldofindia.com/achiever.php?id=283|publisher=The Herald of India|title=Woman of Steel|accessdate=2014-03-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160310042721/http://heraldofindia.com/achiever.php?id=283|archivedate=2016-03-10}}</ref><blockquote>Prajwala lekwasịrị anya n'itinye ikike ebumpụta ụwa na ike nke ndị lanarịrị na ọrụ ndị a na-ezube iji weghachite ha n'ime ọha mmadụ dị ka ndị hà nhata. Nke a pụtara iji ike a manyere ụmụ agbọghọ ahụ inweta - enweghị egwu ha na enweghị mgbochi.<ref>{{Cite web|url=http://www.unodc.org/pdf/india/publications/CompendiumBestPracticesHumanTrafficking.pdf|publisher=United Nations Office on Drugs and Crime|title=Compendium of Best Practices on Anti-Human Trafficking by Non-Governmental Organizations|year=2008}}</ref></blockquote>Atụmatụ mmegharị akụ na ụba na-agụnye mkpa dị ukwuu na nyocha dabeere na mmuta, jikọtara ya na nyocha ahịa iji mepụta ohere akụ na ụba dị irè na nke na-adịgide adịgide.<ref>{{Cite web|url=http://www.protectionproject.org/wp-content/uploads/2012/07/100-Best-Practices-in-Combating-TIP_Final-Doc1.pdf|publisher=The Protection Project|title=100 Best Practices in Combating Trafficking In Persons: The Role of Civil Society|year=2012}}</ref> Prajwala na-arụkọ ọrụ ọnụ na ngalaba ụlọ ọrụ iji tinye ndị lanarịrị n'ọrụ dịka ọdịmma ha si dị, dịka ndị ọkwọ ụgbọala tagzi, ndị na-arụ ọrụ igwefoto, ndị na-elekọta ụlọ, ndị nche, ndị nọọsụ, ndị na-arụ ọrụ na ndị ọzọ.<ref>{{Cite web|url=http://www.newindianexpress.com/magazine/Nerves-of-steel/2013/09/22/article1793955.ece#.UyAnHj-SzXR|publisher=The New Indian Express|title=Nerves of Steel|accessdate=2013-09-22|archivedate=2015-07-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150721112211/http://www.newindianexpress.com/magazine/Nerves-of-steel/2013/09/22/article1793955.ece#.UyAnHj-SzXR}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Saint-of-the-streets-/articleshow/5404987.cms?referral=PM|work=The Times of India|title=Saint of the Streets|accessdate=2010-01-02}}</ref> Kemgbe ọtụtụ afọ, a zụrụ ọtụtụ narị ndị lanarịrị na ngalaba mmepụta na ọzụzụ ma nweta ọrụ n'èzí nzukọ ahụ na ọrụ, ile ọbịa, na ụlọ ọrụ na-ewu ụlọ.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=tY8kXfiicE4C|publisher=Vital Voices, John Wiley & Sons|title=Vital Voices: The Power of Women Leading Change Around the World|accessdate=2012-06-05|isbn=9781118240533|date=2012-05-16}}</ref>
Oge ikpeazụ nke Prajwala gụnyere inweta njirimara obodo site n'inye uru enyemaka ozugbo, ụlọ, ahụike, nri na kaadị njirimara foto ntuli aka.<ref>{{Cite web|url=http://www.worldofchildren.org/honoree/sunitha-krishnan/|publisher=World of Children|title=Sunitha Krishnan: Prajwala|year=2006}}</ref> Kemgbe ọtụtụ afọ, e nyewo mmadụ narị ise na ịrị abụọ na otu ndị lanarịrị ụlọ n'okpuru atụmatụ ụlọ nke ngalaba na-adịghị ike - usoro ọdịmma gọọmentị na-akwado.<ref>{{Cite web|url=http://www.prajwalaindia.com/images/downloads/Annual%20Report%20-%202012-2013.pdf|publisher=Prajwala|title=Annual Report 2012-2013|year=2013|accessdate=2014-03-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160608182801/http://prajwalaindia.com/images/downloads/Annual%20Report%20-%202012-2013.pdf|archivedate=2016-06-08}}</ref> Dị ka onye ndụmọdụ ọrụ Nirbhaya na Kerala, Oriakụ Krishnan arịọwokwa gọọmentị nke ọma ka ha nye obere ndị e dinara n'ike ụgwọ ego.<ref>{{Cite news|url=http://www.business-standard.com/article/pti-stories/sunitha-krishnan-appointed-advisor-for-kerala-women-s-project-113011800495_1.html|publisher=Business Standard|title=Sunitha Krishnan appointed advisor for Kerala women's project|accessdate=2010-10-07|work=Business Standard India|date=2010-10-07}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://kannadigaworld.com/news/karavali/23850.html|publisher=Kannadiga World|title=Kerala govt announces Rs. 3 lakh for Manipal rape victim|accessdate=2013-07-24}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/hyderabad/Alarming-rise-in-attacks-on-girl-students/articleshow/27153999.cms|publisher=Times of India|title=Alarming rise in 'attacks' on girl students|accessdate=2013-12-10}}</ref>
=== Njikọ ọzọ ===
Iji nyere ndị lanarịrị aka ịbanye n'ime ọha mmadụ, Prajwala jikọtara ha na ezinụlọ ha, na-eme ndokwa maka alụmdi na nwunye ha, ma na-akwado ndokwa ibi ndụ onwe ha.<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=okZBJwx-z_g|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140711231348/http://www.youtube.com/watch?v=okZBJwx-z_g|archivedate=2014-07-11|title=GlobalGiving: The 50 Brides of Prajwala.|accessdate=2007-12-07}}</ref> N'afọ 2007, Prajwala malitere otu ndị lanarịrị ''Aparajita'' (nke pụtara "ndị na-enweghị mmeri megide nsogbu niile"), nke bụ netwọk maka ndị lanarịrị iji nweta nkwado mmekọrịta mmadụ na ibe ya na ikpo okwu maka nkwado.<ref>{{Cite web|url=http://www.vitalvoices.org/node/3472|publisher=Vital Voices|title=Aparajita: The Undefeated|year=2013|accessdate=2014-03-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140316142251/http://www.vitalvoices.org/node/3472|archivedate=2014-03-16}}</ref> Prajwala haziri Nzukọ National Survivor nke ụbọchị abụọ n'afọ 2011 nke ndị otu Aparajita iri anọ kwadebere akwụkwọ iwu banyere usoro a ga-anakwere na nnapụta na mmeghari nke ndị a na-azụ ahịa, nke e nyere Ụlọikpe Kasị Elu iji mejuputa dị ka Protocol Nchedo Ndị Ogbugbu.<ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-andhrapradesh/survivors-recount-their-ordeal/article2146459.ece|work=The Hindu|title=Survivors Recount their Ordeal|accessdate=2011-06-30|date=2011-06-29|author=Staff Reporter}}</ref>
=== Nkwado ===
Prajwala arụsiela ọrụ ike iji weta mgbanwe n'àgwà nke gọọmentị India maka iwu ndị na-ahụ maka ndị mmadụ, yana mmata banyere ịzụ ahịa mmekọahụ, site na ndọrọ ndọrọ ọchịchị, iwu, na mgbasa ozi.
==== Ndọrọ ndọrọ ọchịchị na nkwado iwu ====
N'afọ 2002, Prajwala mere nnyocha na mbipụta nke akwụkwọ akpọrọ ''[https://books.google.com/books?id=bf6YPwAACAAJ&redir_esc=y The Shattered Innocence]'' na ịzụ ahịa n'etiti steeti site na Andhra Pradesh gaa na steeti ndị ọzọ, na-ekpughe eziokwu na ịdị ukwuu nke mpụ ahụ tinyere profaịlụ ọnụ ọgụgụ mmadụ nke obodo ndị na-adịghị ike.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=h_TD24H4troC|publisher=Socio Legal Information Cent|title=Trafficking and the Law|year=2011|isbn=9788189479756}}</ref> Mgbe ha nyefere akụkọ a n'aka gọọmentị, mkparịta ụka ọkwa steeti banyere mkpa ọ dị maka usoro dị iche iche iji dozie nsogbu ahụ pụtara.<ref>{{Cite web|url=http://www.ucanews.com/story-archive/?post_name=/2002/10/24/church-study-documents-plight-of-trafficked-women-of-andhra-pradesh&post_id=21513|publisher=UCA News|title=Church Study Documents Plight of Trafficked Women of Andhra Pradesh|accessdate=2002-10-24|archivedate=2014-03-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140316141124/http://www.ucanews.com/story-archive/?post_name=/2002/10/24/church-study-documents-plight-of-trafficked-women-of-andhra-pradesh&post_id=21513}}</ref>
Na mmekorita ya na Prajwala, Ngalaba na-ahụ maka ọdịmma ụmụ nwanyị na ụmụaka malitere ịrụ ọrụ. N'ihi mbọ Prajwala na-agba, e guzobere kọmitii nhazi steeti dị elu nke nwere ndị odeakwụkwọ nke ngalaba gọọmentị niile dị mkpa. Prajwala kwadebere ụkpụrụ nduzi nke iwu steeti iji lụso ịzụ ahịa mmadụ ọgụ, mgbe onye otu kabinet nke steeti kwadoro, e wepụtara iwu ahụ dị ka [https://web.archive.org/web/20160304000519/http://www.aponline.gov.in/Quick%20Links/Departments/Women%20Development,%20Child%20Welfare%20and%20Disabled%20Welfare/Govt-Gos-Acts/2003/GO.Ms.1.2003.html GO Ms 1] na Jenụwarị 1, 2003.<ref>{{Cite web|url=http://issuu.com/postnoon/docs/epaper_24_july_2013|publisher=Post Noon|title=No Funds, Relief for Victims|accessdate=2013-07-24}}</ref>
N'afọ 2013, Prajwala gbara mbọ maka iwu mgbochi ịzụ ahịa mmadụ na Kerala nke a na-akpọ Nirbhaya Fund Scheme for Women and Children, Ms. Sunitha Krishnan wee bụrụ onye ndụmọdụ steeti maka iwu a.<ref>{{Cite web|url=http://www.keralawomen.gov.in/index.php/headlines/270-sunitha-krishnan-advisor-for-kerala-women-s-project-1|publisher=Kerala Women|title=Sunitha Krishnan: Advisor for Kerala women's Project|accessdate=2013-01-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191003134023/http://www.keralawomen.gov.in/index.php/headlines/270-sunitha-krishnan-advisor-for-kerala-women-s-project-1|archivedate=2019-10-03}}</ref> A họpụtakwara ya dị ka onye otu Andhra Pradesh State Women's Commission, o wee nye aka na iwu ọhụrụ nke India banyere ndina n'ike, nke e mere na nzuko omeiwu n'afọ 2013 iji mee ka usoro ntaramahụhụ maka ime ihe ike na mwakpo dị elu.<ref>{{Cite web|url=http://www.ndtv.com/article/south/defunct-andhra-pradesh-women-s-commission-reconstituted-374843|publisher=NDTV|title=Defunct Andhra Pradesh Women's Commission Reconstituted|accessdate=2013-06-03}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.tehelka.com/why-even-rapists-deserve-due-process/?singlepage=1|publisher=Tehelka|title=Why Even Rapists Deserve Due Process|accessdate=2013-01-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140316141318/http://www.tehelka.com/why-even-rapists-deserve-due-process/?singlepage=1|archivedate=2014-03-16}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.karmayog.in/nl/sites/default/files/Jan14/Prajwala%20Newsletter%20-%20December%202013.pdf|publisher=Karmayog|title=Prajwala: December 2013 Monthly Newsletter|year=2013|accessdate=2014-03-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160508100902/http://www.karmayog.in/nl/sites/default/files/Jan14/Prajwala%20Newsletter%20-%20December%202013.pdf|archivedate=2016-05-08}}</ref>
Ọzọkwa, Oriakụ Sunitha Krishnan emeela ọmụmụ ihe maka ọtụtụ puku ndị isi ndị uwe ojii, ndị ọka ikpe, ndị ọkàiwu na ndị otu Kọmitii na-ahụ maka ọdịmma ụmụaka iji kwadebe ha ma nye ha nghọta na nkà dị mkpa iji dozie ikpe nke ịzụ ahịa mmadụ n'ụzọ dị irè ma na-akwado ụlọ ikpe na-ahụ maka ụmụaka.<ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/childfriendly-courts-needed/article3980186.ece|work=The Hindu|title=Child-Friendly Courts Needed|accessdate=2012-10-09|date=2012-10-08|author=Staff Reporter|archive-url=https://web.archive.org/web/20140316150540/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/childfriendly-courts-needed/article3980186.ece|archive-date=2014-03-16|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.newstrackindia.com/newsdetails/2012/10/3/225-Delhi-Police-organized-workshop-on-human-trafficking.html|publisher=News Track India|title=Delhi Police organized workshop on human trafficking|accessdate=2013-10-03|archivedate=2014-03-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140316140550/http://www.newstrackindia.com/newsdetails/2012/10/3/225-Delhi-Police-organized-workshop-on-human-trafficking.html}}</ref> N'ihi ya, a zụrụ ndị ọrụ uwe ojii site n'ọkwa Superintendents ruo Sub Inspectors banyere otu esi alụso mpụ ahụ ọgụ ma dozie mkpa uche na mmekọrịta mmadụ na ibe ya nke ndị metụtara n'oge na mgbe nnapụta gasịrị.<ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-tamilnadu/workshop-to-discuss-how-to-combat-human-trafficking/article2486277.ece|work=The Hindu|title=Workshop to discuss how to combat human trafficking|accessdate=2011-09-26|date=2011-09-25|author=Staff Reporter}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://policewala.in/article-detail.php?ArticleID=n2NgnQ%3D%3D&CategoryID|publisher=Police Wala News|title=Workshop on Combating Trafficking in Human Beings|year=2012}}</ref>
==== Nkwado mgbasa ozi ====
Na mmekorita ya na onye nduzi a ma ama na mba ụwa bụ Rajesh Touchriver, Prajwala emepụtala ọtụtụ ihe nkiri banyere ịzụ ahịa mmekọahụ na mmetọ ụmụaka iji kụziere ma mee ka ndị mmadụ mara. Ihe nkiri 2005 ''Anamika - The Nameless''<ref>{{Cite web|url=http://www.hindu.com/lf/2005/02/16/stories/2005021603160200.htm|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140316142512/http://www.hindu.com/lf/2005/02/16/stories/2005021603160200.htm|archivedate=2014-03-16|work=[[The Hindu]]|title=A Touching Depiction|year=2005}}</ref> meriri onyinye AC n'okpuru "Best Foreign Award", Best Editing site n'aka Festival Cine de Granada na Best Documentary Film Award na HIFF.<ref>{{Cite web|url=http://news.oneindia.in/2008/01/10/anamika-wins-best-film-award-in-non-fiction-category-1199982764.html|publisher=One India News|title=Anamika Wins Best Film Award in Non-Fiction Category|accessdate=2008-01-10|date=2008-01-10|archivedate=2014-03-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140316141615/http://news.oneindia.in/2008/01/10/anamika-wins-best-film-award-in-non-fiction-category-1199982764.html}}</ref> Kemgbe ahụ, e tinyela ihe nkiri a n'usoro ọmụmụ nke National Police Academy na National Judicial Academy nke India.<ref>{{Cite news|url=http://www.hindu.com/mp/2009/07/30/stories/2009073050560100.htm|title=Keeping hope alive Real-life hero|accessdate=2009-07-30|work=[[The Hindu]]|date=2009-07-29|archive-date=2018-12-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20181225170053/https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/Keeping-hope-alive-Real-life-hero/article15918652.ece|url-status=dead}}</ref> Ihe nkiri Prajwala nke na-awụ akpata oyi, "The Sacred Face" mekwara ka kwụsiri nkịtị a gbara banyere ihe egwu nke mmekọ nwoke na nwanyị n'etiti ndị isi dị elu na Hyderabad.<ref>{{Cite news|url=http://www.hindu.com/2008/03/16/stories/2008031657550200.htm|title=Documentary on incest shocks viewers|accessdate=2009-07-30|work=[[The Hindu]]|date=2008-03-15|archive-date=2008-03-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20080319231846/http://www.hindu.com/2008/03/16/stories/2008031657550200.htm|url-status=dead}}</ref>
N'afọ 2009, Ms. Sunitha Krishnan kwuru okwu n'oge nzukọ TED India banyere ọrụ Prajwala, nke kpaliri ihe karịrị nde mmadụ abụọ na pụkụ narị ise na-ekiri ya n'ụwa niile.<ref>{{Cite web|url=http://www.ted.com/talks/sunitha_krishnan_tedindia|publisher=TED India|title=Sunitha Krishnan: The Fight Against Sex Slavery}}</ref> [https://www.youtube.com/watch?v=uBc9s2R7mJs Ngosipụta] ya n'ọnwa Julaị afọ 2012 na ihe ngosi telivishọn nke Aamir Khan bụ Satyamev Jayate nyere aka ọ bụghị naanị inweta nnukwu ego kamakwa ịguzobe netwọkụ mmekọrịta ya na ndị nwe ụlọ ahịa nke dị njikere inye ndị lanarịrị ọrụ.<ref>{{Cite web|url=http://www.satyamevjayate.in/the-idea-of-india/rebuilding-lives.aspx|publisher=Satyamev Jayate|title=Rebuilding Lives: Prajwala begins the construction of a new life-skills Center|year=2013}}</ref> Na mgbakwunye, Prajwala mere ka ihe karịrị ụlọ ọrụ pụkụ atọ mara site na nzukọ INK na The Indus Entrepreneurs (TiE), nke nwere mmetụta miri emi na ndị bịara ya.<ref>{{Cite web|url=http://www.inktalks.com/discover/185/sunitha-krishnan-a-year-after-tedindia|publisher=INK Talks|title=Sunitha Krishnan: A year after TEDIndia #INKtalks|year=2011|accessdate=2022-04-26|archivedate=2014-03-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140316141848/http://www.inktalks.com/discover/185/sunitha-krishnan-a-year-after-tedindia}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://entrepreneurindia.in/thebuzz/specialreport/women-social-entrepreneurs-inspire-attendees-at-tiecon-delhi-2012/15723/|publisher=INK Talks|title=Women social entrepreneurs inspire attendees at TiEcon Delhi 2012|accessdate=2012-10-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121026001137/http://entrepreneurindia.in/thebuzz/specialreport/women-social-entrepreneurs-inspire-attendees-at-tiecon-delhi-2012/15723/|archivedate=2012-10-26}}</ref>
Na Jenụwarị 2013, Prajwala malitere ihe nkiri ya nke asụsụ abụọ banyere ịzụ ahịa mmekọahụ nke akpọrọ [https://web.archive.org/web/20120806180433/http://entethemovie.com/ ''Ente''] na Malayalam na ''Na Bangaru Talli'' na Telugu. Onye isi Mịnịsta nke Kerala Shri Oommen Chandy na Mịnịsta na-ahụ maka ọdịmma ọha na eze M. K. Muneer gara [https://www.youtube.com/watch?v=083bv4nmuRY ntọhapụ] mbụ nke [https://www.youtube.com/watch?v=083bv4nmuRY ''Ente''] na Kochi<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=KFP0i8C5dRY|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140711232229/https://www.youtube.com/watch?v=KFP0i8C5dRY|archivedate=2014-07-11|publisher=Indiavision|title=Sunitha Krishnan's 'Ente" audio CD released|accessdate=2012-12-08}}</ref> yana onye isi ihe nkiri ahụ na Trivandrum. ''Na Bangaru Talli'' emeriela ihe nrite mba ụwa ise na 2013, gụnyere Best Feature Film Award na [http://trinityinternationalfilmfest.blogspot.in/p/blog-page_22.html Trinity International Film Festival], USA na Award of Excellence site na IFFCRM, Indonesia.<ref>{{Cite web|url=http://indiatoday.intoday.in/story/i-mortgaged-my-apartment-to-produce-this-film-says-rajesh-touchriver/1/320154.html|publisher=India Today|title=I mortgaged my apartment to produce this film|accessdate=2013-10-25}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.rediff.com/movies/slide-show/slide-show-1-the-story-of-naa-bangaru-talli-is-quite-shocking-south/20140310.htm|publisher=Rediff Online News|title=The story of Naa Bangaru Talli is quite shocking.|accessdate=2014-03-10}}</ref>
== Ndị guzobere ya ==
Nwaada Sunitha Krishnan bụ ụdị mmadụ a na-adịghị ahụkebe nke tinyere ndụ ya dị ka onye ọrụ afọ ofufo oge niile na Prajwala. Onye ọkachamara n'ahụ maka ahụike uche, o meela nnyocha sara mbara ma bụrụ onye na-arụ ọrụ n'ọhịa. O nyere aka n'ịzọpụta ọtụtụ puku ụmụaka pụọ n'ọnọdụ mmegbu siri ike ma weghachite ịbụ nwata ha. Nwaada Sunitha Krishnan na-eme ka o kwe omume maka gọọmentị India na òtù ụmụ amaala iji jikwaa ọtụtụ ọrụ nchebe na mmegharị maka ụmụaka na ụmụ nwanyị ndị a na-azụ ahịa maka mmegbu mmekọahụ azụmahịa. Maka mbọ ya na ngalaba na-emegide ịzụ ahịa, e nyela ya Stree Shakthi Puraskar (National Award), Perdita Huston Human Rights Award na World Of Children Health Award.<ref>{{Cite web|url=https://www.ashoka.org/node/2645|publisher=Ashoka|title=Sunitha Krishnan|year=2002|accessdate=2014-03-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304062433/https://www.ashoka.org/node/2645|archivedate=2016-03-04}}</ref>
Bro Jose Vetticatil bụ onye injinia site na ọzụzụ. Dị ka nwanne nwoke nke Montfort Brothers of St. Gabriel, Bro Jose gbara mbọ maka ihe kpatara ụkọ maka afọ iri abụọ na asatọ. O tinyere aka na mbọ mmeghari ala ọma jijiji na Latur. Isi onyinye ya bụ n'ihe gbasara ọzụzụ nkà na ụzụ maka ụmụ nwoke na-enweghị ihe ọ bụla. Dị ka onye isi nke Boys Town, ụlọ akwụkwọ ọzụzụ nkà na ụzụ a ma ama, Bro Jose nyere aka n'ịmepụta ụlọ ọrụ na-emepụta ihe na ọzụzụ onwe ya. Dị ka onye isi oche nke Prajwala n'oge gara aga, Bro Jose abụghị naanị onye na-eduzi ntinye aka niile kamakwa ọ bụ onye isi uche gbasara mmemme mmegharị akụ na ụba niile. Mgbe o duru Prajwala ihe karịrị afọ itoolu ma hazie ntinye aka ya niile, Bro Jose Vetticatil nwụrụ na 18 Septemba 2005.<ref>{{Cite web|url=http://articles.baltimoresun.com/2005-10-25/news/0510250043_1_hyderabad-brother-traffickers|publisher=The Baltimore Sun|title=Remembering A True Holy Man|accessdate=2005-10-25|archivedate=2014-03-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140316135906/http://articles.baltimoresun.com/2005-10-25/news/0510250043_1_hyderabad-brother-traffickers}}</ref>
== Ihe nrite na nkwanye ùgwù ==
Prajwala enwetala ọtụtụ onyinye mba na mba ụwa maka mbọ ya pụtara ìhè:
* N'ọnwa Eprel, afọ 2008, Prajwala ritere ihe nrite AGFUND International Award maka ọrụ ọsụ ụzọ ya na-alụso ịzụ ahịa ụmụ nwanyị na ụmụaka ọgụ site na mmekorita obodo.<ref>{{Cite web|url=http://www.agfund.org/en/prize/the_winner/prize_2007/Pages/default.aspx|publisher=AGFUND|title=International Prize for Pioneering Development Projects|year=2007|accessdate=2014-03-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130723132335/http://www.agfund.org/en/prize/the_winner/prize_2007/Pages/default.aspx|archivedate=2013-07-23}}</ref>
* Prajwala natara National Award for Child Welfare site n'aka Govt. nke India na February, 2009 maka ọrụ pụrụ iche ọ na-enye iji gbochie ịzụ ahịa ụmụaka na mbọ ya pụtara ìhè iji napụta ụmụaka ndị ịzụ ahịa mmekọahụ metụtara.<ref>{{Cite news|url=http://www.hindu.com/2009/02/08/stories/2009020859450300.htm|title=Prajwala Wins National Award|accessdate=2009-02-08|work=[[The Hindu]]|date=2009-02-07|archive-date=2013-10-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20131023150052/http://www.hindu.com/2009/02/08/stories/2009020859450300.htm|url-status=dead}}</ref>
* Edelgive Foundation, otu na-ahụ maka ọdịmma nke Edelweiss Capital, nyere Prajwala EdelGive Social Innovation Award n'afọ 2011 maka ọrụ ya na nchekwa akụ na ụba na ndụ nke ndị ịzụ ahịa mmadụ metụtara.
Dabere na ọrụ obi ike ya na nke na-adịghị agwụ ike dị ka onye na-emegide [https://2009-2017.state.gov/j/tip/rls/tiprpt/2009/123131.htm ịzụ ahịa], onye guzobere Prajwala, bụ Ms. Sunitha Krishnan enwetala ọtụtụ nkwanye ugwu na nsọpụrụ gụnyere Real Heroes Award site na Reliance Foundation na CNN-IBN (2008), Trafficking in Persons (TIP) Report Heroes site na US Department of State (2009), John Jay College of Criminal Justice Awards (2011), Vanitha Woman of the Year Award (2011), Living Legends Award site na Human Symphony Foundation (2013), Godfrey Phillips National Bravery Award 2013, na People of the Year award site na Limca Book of Records, 2014.<ref>{{Cite web|url=http://realheroes.com/sunita-krishnan.php|publisher=Reliance Foundation|title=Real Heroes Award 2008|year=2008|accessdate=2014-03-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170213043347/http://www.realheroes.com/sunita-krishnan.php|archivedate=2017-02-13}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.nycaribnews.com/news.php?viewStory=1029|publisher=John Jay College of Criminal Justice|title=John Jay College Justice Awards 2011|year=2011|accessdate=2014-03-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111125172147/http://nycaribnews.com/news.php?viewStory=1029|archivedate=2011-11-25}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.newindianexpress.com/cities/thiruvananthapuram/article186558.ece?service=print|publisher=The New Indian Express|title=Vanitha Woman of the Year award for Sunitha|accessdate=2010-07-25|archivedate=2016-03-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304080606/http://www.newindianexpress.com/cities/thiruvananthapuram/article186558.ece?service=print}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.humansymphonyfoundation.org/Awards_Bios/Krishnan-bio.htm|publisher=Human Symphony Foundation|title=Living Legend Award 2013|year=2013|accessdate=2014-03-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140316140150/http://www.humansymphonyfoundation.org/Awards_Bios/Krishnan-bio.htm|archivedate=2014-03-16}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=v8qIs9CG3e4|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140711225321/https://www.youtube.com/watch?v=v8qIs9CG3e4|archivedate=2014-07-11|title=Sunitha Krishnan: National Bravery Award 2013|accessdate=2013-05-08}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.limcabookofrecords.in/peopleoftheyear/26.aspx|publisher=LIMCA Book of Records|title=People of the Year 2014|year=2014|accessdate=2014-03-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150119055206/http://www.limcabookofrecords.in/peopleoftheyear/26.aspx|archivedate=2015-01-19}}</ref>
== Hụkwa ==
* [[Igba akwuna na India]]
* [[Igba akwuna na Asia]]
* [[Igba akwuna na Kolkata]]
* [[Igba akwuna na Mumbai]]
* [[World Charter for Prostitutes' Rights]]
* [[Durbar Mahila Samanwaya Committee]]
* [[All Bengal Women's Union]]
* [[Sonagachi]]
* [[Kamathipura]]
* [[Garstin Bastion Road, New Delhi]]
* [[Male prostitution]]
== Ebensidee ==
<references />
== Njikọ mpụga ==
* Prajwala Website [http://www.prajwalaindia.com]
* "Sunitha Krishnan A Trento: il 3 ottobre alla Sala della Cooperazione." ''Cinformi.'' Oct 2, 2013. [https://web.archive.org/web/20160304073800/http://www.cinformi.it/index.php/news_ed_eventi/archivio_news/anno_2013/sunitha_krishnan_a_trento/(offset)/0/(limit)/4/(sb)/312]
* "Sunitha Krishnan and Prajwala Foundation." ''Journalist Diary - Tv9.'' June 3, 2013. [https://www.youtube.com/watch?v=tSDZkihQ3mk]
* "I experimented with myself during my stay in Mangalore." ''The Hindu.'' November 16, 2012. [https://web.archive.org/web/20141128011012/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-karnataka/i-experimented-with-myself-during-my-stay-in-mangalore/article4100516.ece]
* "From real to reel." ''The Hindu.'' June 20, 2012. [https://web.archive.org/web/20250501181533/https://www.thehindu.com/features/cinema/from-real-to-reel/article3550949.ece]
* "The Ugly Truth: Has A Disha (Hope)." ''Houston South Asian Lifestyle Society News.'' April 8, 2011 [https://web.archive.org/web/20230216014709/http://lcahouston.com/2011/04/the-ugly-truth-has-a-disha-hope/]
* "Half the Sky: Turning Oppression into Opportunity for Women." ''Spectrum Magazine.'' Jun 7, 2010. [https://web.archive.org/web/20141127224324/http://spectrummagazine.org/review/2010/06/07/half-sky-turning-oppression-opportunity-women]
* "Saving the Children." ''Christianity Today.'' [http://www.christianitytoday.com/ct/2010/juneweb-only/savingchildren.html]
* Price III, G. Jefferson, "Women who shoulder the world's burdens with grace," ''Christian Science Monitor'', April 10, 2006 [http://www.csmonitor.com/2006/0410/p09s01-coop.htm]
h6dzhotl7e1egifi3f8iyyqrohnlxip
Seyi Vodi
0
13995
729705
131338
2026-09-30T22:22:09Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
729705
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Category:Articles with hCards]]
'''Seyi Adekunle''' bụ onye ọchụnta ego ejiji nke Naijiria. Ọ bụ onye guzobere na onye isi oche nke Vodi Group, nke a maara maka usoro azụmahịa ya.<ref>{{Cite web|url=http://www.dailydigest.ng/seyi-adekunle-tailor-failed-bank-employment/|title=Meet Seyi Adekunle, The Tailor Who Failed At A Bank Test 15 Years Ago - DailyDigest Nigeria|publisher=Dailydigest.ng|date=|accessdate=2018-07-04|archivedate=2018-07-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180705003852/http://www.dailydigest.ng/seyi-adekunle-tailor-failed-bank-employment/}}</ref> Seyi Vodi kpughere na ọ bụ mgbe ọ dara ule ụlọ akụ ka a kpaliri ya ịbanye n'ụdị ejiji oge niile.<ref>{{Cite web|author=https://twitter.com/nircle|url=http://www.nircle.com/cdr/post/756-fashion-businessman-seyi-vodi-adekunle-shares-his-inspiring-story-of-how-he-rose-failing-a-bank-employment-test-to-having-chairman-of-uba-bank-as-client-15-years-later|title=Fashion Businessman Seyi Vodi Adekunle Shares his Inspiring Story of How He Rose Failing a Bank Employment Test to having Chairman of UBA Bank as Client 15 years Later!|publisher=nircle.com|date=2017-03-08|accessdate=2018-07-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20190825222644/http://www.nircle.com/cdr/post/756-fashion-businessman-seyi-vodi-adekunle-shares-his-inspiring-story-of-how-he-rose-failing-a-bank-employment-test-to-having-chairman-of-uba-bank-as-client-15-years-later|archive-date=2019-08-25|url-status=dead}}</ref> Ka ọ na-erule Mee 2017, edepụtara Seyi Vodi dị ka otu n'ime akara ejiji kachasị na Naịjirịa.<ref>{{Cite web|title=Seyi Adekunle – National Youth Entrepreneurship Empowerment Summit 2.0 (NYEES)|url=https://www.nyees.org.ng/speaker/seyivodi/|language=en-US|accessdate=2020-05-28|archivedate=2019-10-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191013135312/https://www.nyees.org.ng/speaker/seyivodi/}}</ref>
== Mmalite ndụ ya na ọrụ ya ==
A mụrụ Seyi Vodi na [[Ȯra Lagos|Lagos]] mana ọ bụ onye [[Ȯra Osun|Osun Steeti]].<ref>{{Cite web|url=https://www.pressreader.com/nigeria/thisday/20150625/282140700025441|title=Connecting People Through News|publisher=PressReader.com|date=|accessdate=2018-07-04}}</ref> O nwetara nzere na Geology na [[Mahadum Nke Maiduguri|Mahadum]] Maiduguri .<ref name="naijassador1">{{Cite web|url=http://naijassador.com/meet-seyi-adekunle-mdceo-of-vodi-tailors-the-largest-male-fashion-label-in-nigeria/|title=Meet Seyi Adekunle, MD/CEO of Vodi Tailors, The Largest Male Fashion Label In Nigeria|publisher=Naijassador|date=|accessdate=2018-07-04|archivedate=2020-11-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201124061302/https://naijassador.com/meet-seyi-adekunle-mdceo-of-vodi-tailors-the-largest-male-fashion-label-in-nigeria/}}</ref>
Mgbe ọ na-arụ ọrụ ndị ntorobịa mba ya na [[Ȯra Akwa Ibom|Akwa Ibom]], ọ bụ enyi ụfọdụ ndị na-akwa ákwà n'obodo ahụ ma mụta otú e si akwa akwa n'aka ha.<ref name="newsnaija1">{{Cite web|author=247NEWSNAIJA ADMIN on June 28, 2015|url=http://247newsnaija.com.ng/2015/06/the-inspirational-story-of-uncommon-nigerian-entrepreneur-a-must-read/|title=The Inspirational Story of uncommon Nigerian Entrepreneur -a must read|publisher=247newsnaija|date=2015-06-28|accessdate=2018-07-04|archivedate=2018-07-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180705003830/http://247newsnaija.com.ng/2015/06/the-inspirational-story-of-uncommon-nigerian-entrepreneur-a-must-read/}}</ref> Ọ malitere site n'ịkwa uwe na ọkpọ maka ndị ọrụ ibe ya bụ ndị ahịa mbụ ya.<ref name="leadpreneur1">{{Cite web|url=http://leadpreneur.com/index.php/2018/05/23/behindthebrand-seyi-adekunle-of-vodi/|title=#BehindTheBrand: Seyi Adekunle of Vodi|publisher=LeadPreneur|date=2018-05-23|accessdate=2018-07-04|archivedate=2018-07-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180705034225/http://leadpreneur.com/index.php/2018/05/23/behindthebrand-seyi-adekunle-of-vodi/}}</ref>
Seyi debanyere aha ụlọ ọrụ ya n'afọ 2001 dị ka Testimony Fabrics mana o mechara gbanwee aha ahụ ka ọ bụrụ Vodi n'afọ 2003 dịka ọ chọrọ aha na-ada mkpụmkpụ ma bụrụ nke Afrịka.<ref name="leadpreneur1" />
N'afọ 2002, Seyi Vodi dara ule ụlọ akụ ma ụlọ akụ ọ tinyere akwụkwọ jụrụ arịrịọ ya. O kwuru na ọdịda a bụ ihe kpaliri ya iji ọrụ ejiji ya kpọrọ ihe.<ref>{{Cite web|author=BellaNaija.com|url=https://www.bellanaija.com/2017/03/from-missing-a-bank-job-to-having-its-founder-as-client-15-years-later-fashion-businessman-seyi-adekunle-shares-his-inspiring-story/|title=From Failing a Bank Employment Test to Having Tony Elumelu as Client 15 years Later! Fashion Businessman Seyi Vodi Adekunle Shares his Inspiring Story|publisher=BellaNaija|date=2017-03-08|accessdate=2018-07-04}}</ref>
N'afọ 2003, Seyi mechara nweta ọrụ n'ụlọ akụ mana ọ hapụrụ ịchụso ọrụ n'ichepụta ejiji. N'oge ahụ, ọ nweghị ụlọ ahịa mana ọ na-eji akpa njem iji zụta ihe, akwa si n'ụlọ na-enyefe ndị ahịa ya.<ref name="newsnaija1"/> Ka azụmahịa ya na-aga n'ihu, ọ gbasaa ụlọ ọrụ ya na ihe a maara ugbu a dị ka Vodi Group. Taa, Vodi Group nke Seyi bụ onyeisi kachasị gụnyere Vodi Clean, Vodi Training Institute, Vodi Debo, Vodi Textile.<ref name="leadpreneur1"/>
Seyi depụtara Konosuke Matsushita dị ka mmetụta ya kachasị.<ref name="leadpreneur1"/>
== Edensibia ==
{{Reflist}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
rnzoscapo2vqkcup59v6e261x2r6w03
Hervé Yamguen
0
14609
729510
539107
2026-09-30T12:09:25Z
Sayvhior
13464
Added DEFAULTSORT and Databox
729510
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
{| class="infobox biography vcard"
! colspan="2" class="infobox-above" |<div class="fn">Hervé Yanguem</div>
|-
| colspan="2" class="infobox-image" |[[File:Roberto_Paci_Dalò_-_SUD_Salon_Urbain_de_Douala_2010_(191).jpg|frameless]]<div class="infobox-caption">Hervé Yanguen n'oge egwu, Douala, 2010</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |A mụrụ ya
| class="infobox-data" | <span style="display:none">(<span class="bday">1971-06-17</span>)</span> June 17, 1971 (51) <br /><div class="birthplace" style="display:inline">[[Douala]], [[Cameroon]]</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Mba
| class="infobox-data category" |Cameroon
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Mmụta
| class="infobox-data" |[[Ecole Superiore des Arts Decoratifs|Ụlọ Akwụkwọ Kasị Elu nke Nkà]] na Ụzọ na Strasburg
|-
! class="infobox-label" scope="row" |A maara ya maka
| class="infobox-data" |[[Painting|Ihe osise]], Ihe Ọkpụkpụ[[Sculpture|Ihe a tụrụ atụ]]
|-
! class="infobox-label" scope="row" |<span style="white-space:nowrap;">Ọrụ a ma ama</span>
| class="infobox-data" |Oge oge ahịhịa ndụ (1998),
|}
Hervé Yamguen (amụrụ 1971 na Douala) bụ onye Cameroon na-ese ihe na ihe ọkpụkpụ. Onye na-ese ihe na-akụziri onwe ya ihe, ọ malitere onwe ya na eserese, ihe ọkpụkpụ na ọ chọpụtara mmasị maka ide ihe nke na-enyere ya aka iche echiche banyere ndụ ya kwa ụbọchị. Ọ na-arụ ọrụ ugbu a na egwuregwu.
O tolitere na Douala, ma na-ebi ugbu a ma na-arụ ọrụ n'otu n'ime mpaghara ama ama nke obodo, New Bell. Ọ bụ gburugburu ebe a na-azụlite echiche nke Hervé onye ọrụ plastik na-atụgharị ihu, ahụ na ebe ọ dị n'ụwa..
== Ọrụ ==
[[Usòrò:Hervé_Yamguen.JPG|thumb|Hervé Yamguen, ''chefuo ahụ gị na ndụ'', 2007]]
Yamguen was born into a family that valued tradition, and they initially refused to accept his choice to become an artist. From childhood, he was attracted to the way in which artists interpreted their own realities in their works, and has said that "being an artist is a way of existing in the world and is closely associated with spirituality".<ref>{{Cite web|title=Hervé Yamguen, Artist, Bio, Crossing Boundaries of Doubt, Cameroon|url=http://crossing-boundaries-of-doubt.net/bios/herve-yamguen/|access-date=2023-01-25|website=CROSSING BOUNDARIES OF DOUBT|language=de-DE}}</ref> He started painting at the age of 17 and became a professional artist by the late 1980s after refusing to enter the monastery.<ref name=":02">{{Cite web|title=Hervé Yamguen|url=http://doualart.org/portfolio/herve-yamguen-2/|access-date=2023-01-25|website=Doual'art|language=fr-FR}}</ref> Afterwards, his family supported his artistic pursuits.<ref name=":02" /> Self-taught, he refined his techniques by reading about art history, which led him to develop his singular vision of art. Subsequently, he received a year of training (2000-2001) at [[:en:École_des_Arts_Décoratifs|École des Arts Décoratifs]] (ESAD) in Strasbourg, France.<ref name=":12">{{Cite web|title=Hervé Yamguen|url=https://smak.be/en/artists/herve-yamguen|access-date=2023-01-25|website=SMAK|language=en}}</ref> He has done many study and production residencies in Cameroon and abroad.
A makwaara Yamguen maka ihe odide ya gbasara nka anya (ihe osise, eserese, ihe ọkpụkpụ), yana uri ya.<ref name=":0">{{Cite web|title=Hervé Yamguen|url=http://doualart.org/portfolio/herve-yamguen-2/|accessdate=2023-01-25|work=Doual'art|language=fr-FR}}</ref><ref name=":1" /> O meela njem ole na ole na foto, arụmọrụ, ntinye ma na-eme atụmatụ ihe nkiri maka ihe nkiri ahụ mgbe niile. Isiokwu ndị dị n'ọrụ ya bụ eroticism, ajụjụ banyere mmadụ-ụmụ anụmanụ na nnụnụ. Site na isiokwu ndị a, ọ na-akọ akụkọ ụmụ mmadụ ma na-akpọ mmadụ ka ọ lelee ndụ na ihe ijuanya; obere nkọwa nke ndụ kwa ụbọchị nke na-anọchite anya ịma mma nke ụwa ma mee ka ndụ dịkwuo ụtọ.<ref name="auto">{{Cite web|url=http://www.iam-africa.com/wp-content/uploads/2016/05/IAM_MAGAZINE_01_CAMEROON_SAMPLER.pdf|title=Intense Art Magazine|work=Iam-africa.com|accessdate=9 August 2018|archivedate=17 January 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180117012201/http://www.iam-africa.com/wp-content/uploads/2016/05/IAM_MAGAZINE_01_CAMEROON_SAMPLER.pdf}}</ref> Yamguen sitere n'ike mmụọ nsọ nke ọtụtụ ndị edemede na ndị na-ese ihe na-arụ ọrụ na ihe ịtụnanya, echiche na echiche: Matisse, Picasso, Henri Michaux, na ndị na'ede uri Surrealist. Onye na-ese ihe chọrọ ịkpọ ndị mmadụ ka ha chee echiche banyere mmadụ ya iji dịkwuo mma.Dị ka o si kwuo, nnabata nke ọrụ ya abụghị nke na-anụ ọkụ n'obi: ma ọ bụ na ọ dị oke egwu ma ọ bụ nke a na-apụghị iru.
Hervé Yamguen bụ otu n'ime ndị otu Cercle Kapsiki, otu nke nwere Yamguen na ọtụtụ ndị ọzọ na-ese ihe na Cameroon.<ref>{{Cite web|url=http://www.eternalnetwork.org/scenographiesurbaines/index.php?cat=doualacollectif|archiveurl=https://web.archive.org/web/20081113222847/http://www.eternalnetwork.org/scenographiesurbaines/index.php?cat=doualacollectif|archivedate=2008-11-13|title=eternalnetwork.org}}</ref> Dị ka onye otu Cercle, o sonyere na Scénographies Urbaines, (Urban Scenographies) na Jenụwarị 2003, ihe omume na ebe obibi onye na-ese ihe nke otu ahụ haziri.<ref>{{Cite web|title=Category:Scénographies Urbaines Douala 2002-2003 - Wikimedia Commons|url=https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Sc%C3%A9nographies_Urbaines_Douala_2002-2003|accessdate=2023-01-25|work=commons.wikimedia.org|language=en}}</ref> Ọrụ ahụ sitere na mpaghara New Bell nke Douala ebe Yanguen bi, ma nwee ebumnuche inyere ndị na-ese ihe aka ikwupụta onwe ha ma soro ndị bi na mpaghara ahụ nwee mgbanwe. Ọmụmụ ihe ahụ gụnyekwara Cercle Kapsiki ([[Hervé Youmbi]], Hervé Yamguen, Blaise Bang, [[Salifou Lindou]], [[Jules Wokam]]) na-arụkọ ọrụ na ndị otu Scur' k (J-C Lanquetin, François Duconseille) na-akpọ ndị omenkà ndị ọzọ si [[Kameroon|Cameroon]], [[France]], [[Democratic Republic of the Congo]] na [[Lebanon|Lebanọn]], ka ha gbakọta ma kesaa nkọwa nke ndụ ha na ndị bi na mpaghara ahụ.<ref name=":2">{{Cite web|title=Hervé Yamguen: Artiste Peintre|url=https://www.galeriemamdouala.com/herve-yamguen-en|accessdate=2023-01-25|work=Galerie MAM|language=fr-FR}}</ref>
N'afọ 2003, Yamguen gosipụtara ọrụ ya na Galerie Mam Art Contemporain n'ime usoro nke ọrụ Pièce Unique, nke French Cultural Center nke Douala malitere.<ref name=":2" /> O bipụtakwara ogologo uri Le temps de la saison verte (Oge nke oge ahịhịa ndụ), n'afọ 1998. French Cultural Center nke Douala bipụtara akwụkwọ ọhụrụ.
N'oge na-adịbeghị anya, a nabatara ya dị ka onye isi n'obodo nna ya (Bandja-Balassie na elu Nkam), ebe ọ na-ejikọghachi na ụkpụrụ nke ememe na omenala ka ọ na-anọgide na-enwe ọnọdụ ya dị ka omenkà nke oge a.<ref name=":1">{{Cite web|title=Hervé Yamguen|url=https://smak.be/en/artists/herve-yamguen|accessdate=2023-01-25|work=SMAK|language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://smak.be/en/artists/herve-yamguen "Hervé Yamguen"]. ''SMAK''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2023-01-25</span></span>.</cite></ref>
E gosipụtara ọrụ ya na mba dị iche iche gburugburu ụwa. Na France na Germany ugboro ugboro na nso nso a na [[Côte d'Ivoire]] na [[Senegal]] n'etiti afọ 2015 na 2016. E wezụga ọrụ ya dị ka onye na-emepụta ihe, Yamguen arụwo ọrụ ndị ọzọ n'ụwa nka. N'afọ 2005 na 2006, ọ kụziri nka mara mma na Douala na ọkwa sekọndrị. Ọ bụ onye nduzi nka nke mbipụta atọ (2011, 2012 na 2013) nke Marché des Arts Plastiques de Bali.<gallery>
Usòrò:Hervé_YamguenIMG_0665.jpg|alt=Néons d’Amour, 2007|Ọmụmụ Ihe Dị Iche n'Amor, 2007
Usòrò:Hervé_YamguenIMG_0669.jpg
Usòrò:Hervé_YamguenIMG_0671.jpg
Usòrò:Hervé_Yamguen_MG_8240.jpg|alt=Les mots écrits de New-Bell, 2010|Okwu ndị e dere na New-Bell, 2010
Usòrò:Hervé_Yamguen_MG_8236.jpg
Usòrò:Hervé_Yamguen_MG_8206.jpg
</gallery>
== Akwụkwọ ndị e bipụtara ==
* Oge ''Oge Oge ahịhịa'' ndụ, uri, Les Solitaires intempestifs, 1998
* La Nuit cristalline, akwụkwọ ihe, 12 mbipụta, uri, 2000
* N'etiti nchara nchara na cratère, akwụkwọ ihe, 10 mbipụta na serigraphies, uri, 2000
* ''Iju Mmiri ahụ n'onwe ya adịghị mgbe ọ bụla dị anya'', uri, eserese, CCF Blaise Cendrars, Cameroon, March 2005
* N'okpuru ikuku nke Wouri, Pas de quartier- Brigade d'intervention poétique, mbipụta nke CCF Blaise Cendrars, 2006
* Mmiri na "Interdit de laver sa mobylette", uri, ọrụ mmekorita, ihe osise nke Hervé Yamguen, mbipụta Opoto, 2007
* ''Hervé Yameguen'' na akwụkwọ ndekọ nke okike, mbipụta nke anya, 2011
* ''Nnụnụ'', ihe osise na ihe a tụrụ atụ, doual'art, 2015
== Hụkwa ==
* [[Ndepụta nke nka ọha na eze na Douala]]
== Ịgụ ihe ọzọ ==
* Nijami, S. "Onye nnụnụ" Hervé Yamguen. Ntọala Donwahi Art nke oge a.<ref>{{Cite web|url=http://www.fondationdonwahi.org/fr/exhibitions/herv%C3%A9-yamguen.html|title=Fondation Donwahi pour l'Art Contemporain | Hervé Yamguen|accessdate=2017-06-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170701123243/http://www.fondationdonwahi.org/fr/exhibitions/herv%C3%A9-yamguen.html|archivedate=2017-07-01}}</ref>
* Schemell, A. (2015): Visual Arts in Cameroon- A Genealogy of Non-formal Training 1976-2014, Langaa Research &Publishing Common Initiative, p.
* Manga, L. (2014). Cameroon ọhụụ nke oge a IV. Ọfịs nke World Bank.<ref>{{Cite web|url=http://www.worldbank.org/content/dam/Worldbank/document/Africa/Cameroon/measuring-poverty-and-inequality-sub-saharan-africa-knowledge-gaps-and-ways-address-them-catalogue.pdf|title=Cameroun, une vision contemporaine, Acte IV|work=Worldbank.org|accessdate=9 August 2018}}</ref>
* Africultures, Hervé Yamguen.
* Langaa Research & Common Initiative, p. 137
* Lessing, E.B. (2015): Nchebe na Nchebe Obodo. [Ihe e dere n'ala ala peeji]
* Les Franco phonies na Limousin (2014): Hervé Yamguen.<ref>{{Cite web|url=http://www.lesfrancophonies.fr/YAMGUEN-Herve|title=YAMGUEN Hervé|accessdate=2018-02-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180810011131/http://www.lesfrancophonies.fr/YAMGUEN-Herve|archivedate=2018-08-10}}</ref>
* IAM - Intense Art Magazine. (2014). Hervé Yamguen, un esprit libre na IAM#01 CAMEROUN na CAMEROON, p. 062.<ref name="auto" />
* [Ihe e dere n'ala ala peeji] Ihe osise ọha na eze n'Africa. Ihe osise na mgbanwe obodo na Douala /// Art and Urban Transformations na Douala. Geneva: Metis Presses.
== Ebem si dee ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Yamguen, Hervé}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
ft186mb8kfmwhldjjf5qcsyeosufl1b
Pascale Marthine Tayou
0
14629
729511
624049
2026-09-30T12:11:30Z
Sayvhior
13464
Added DEFAULTSORT and Databox
729511
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Usòrò:SUD Salon Urbain de Douala 2010 - 07.JPG|thumb|Pascale Marthine Tayou]]
'''Pascale Marthine Tayou''' (amụrụ n'afọ 1966) bụ onye na-ese ihe na Cameroon nke amụrụ na Nkongsamba, [[Kameroon|Cameroon]]. Ọ bi ma na-arụ ọrụ na Ghent, Belgium na Yaoundé, Cameroon.
Ọ akụkọ ọrụ ya dị ka onye na-ese ihe na 1990s, ma mee ihe ngosi na Cameroon, Germany, France, na Belgium, n'etiti ndị ọzọ. Ọrụ ya na-usoro dị ma na-achọ iji nkà mmepụta omenala postcolonial ma welite ngwaọrụ ijikọ iche ụwa ọnụ na ọgbara ọhụrụ. Onye a na-akpọbu Pascal Marthin Tayou, ọ ọkọlọtọ aha ya ka ọ Pascale Marthine Tayou na 1990s, si otú a na-ekewapu onwe ya n'ụzọ na-ama atụ na mkpa ọ dị n'ịde akwụkwọ na nwoke / . Galleria Continua nọchiri anya ya.
== Ọrụ ==
[[Usòrò:Roberto_Paci_Dalò_-_SUD_Salon_Urbain_de_Douala_2010_(273).jpg|áká_ịkẹngạ|thumb|300x300px|[Ihe e dere n'ala ala peeji] Foto Roberto Paci Dalò]]
A matara Tayou na mba na mba ụwa maka ọrụ nka ya. Ejikọtara ya na otu doual'art nke dabeere na Douala, bụ nke nyere aka n'ụzọ dị ukwuu n'ịkwalite onye na-ese ihe na mpaghara ụwa. Ọrụ mbụ ya lekwasịrị anya na ịse na ihe ọkpụkpụ nke gosipụtara nsogbu ọha na eze dị ka AIDS. N'oge na-adịbeghị anya, ọ na-ejikọta omenala a na-ahụ anya na ihe omume ọha na eze site n'ụdị na-adịghị mma iji wuo nrụnye nke na-egosi ụdị ndụ Africa mgbe oge ọchịchị gasịrị na ihe omume mmekọrịta ọha na eze, ndọrọ ndọrọ ọchịchị na omenala nke oge a n'ofe mba. Tayou, onye na-arụ ọrụ ugbu a ma bi na Belgium, agagharịla ọtụtụ ebe n'ụwa iji gosi ihe ngosi ya. Onye na-ese ihe na-akọwa onwe ya dị ka onye na-eme nchọpụta, onye na-agagharị n'ofe ụwa iji nyochaa okwu nkịtị nke obodo zuru ụwa ọnụ.<ref name="WK">{{Cite web|author=Karene|first=Write|title=Arts in America|url=http://www.artinamericamagazine.com/features/pascale-marthine-tayou/|accessdate=13 February 2013}}</ref>
"Ọrụ ya na-emetụta kpọmkwem site na ihe ndị ọ hụrụ na mba ndị ọ gara. Ọ na-anakọta ihe ndị na-adịghị adịte aka site na njem ya, gụnyere tiketi ụgbọ okporo ígwè na ụgbọelu, akwụkwọ nri na ụlọ ahịa na akara ma ọ bụ mkpuchi maka sọks, agụba, batrị na akpa plastik. Ojiji Tayou na-eji ihe ndị a eme ihe na-echetara anyị na ndụ nke oge a nwere njikọ na-enweghị isi na akụ na ụba, ịkwaga na ndọrọ ndọrọ ọchịchị. " <ref name="WK" />
Tayou meriri 2011 ARKEN Prize, nke Annie & Otto Johs nyere. Detlefs' Philanthropic Foundation na Copenhagen, gosipụtara na 17 Machị 2011. Ihe nrite a nke DKK 100,000 bụ otu n'ime ihe nrite nka kachasị ukwuu na Denmark. E nyere ya maka ikike ya ịmepụta ọrụ na-akpali akpali ma na-ama aka nke metụtara nsogbu ndị dị mkpa n'ụwa nke oge a, nke zuru ụwa ọnụ.<ref>{{Cite web|title=Pascale Marthine|url=http://www.huma3.com/huma3-eng-news-id-811.html|publisher=Huma3|accessdate=16 January 2014}}</ref>
Tayou ghọrọ onye nke anọ "onye nkwado nka" nke Milanese Velasca Football Club nke Wolfgang Natlacen guzobere na 2015. <ref>{{Cite web|title=Le maillot WTF du club italien AS Velasca|url=https://www.lequipe.fr/Sport-et-style/Design/Actualites/Le-maillot-wtf-du-club-italien-as-velasca/943540|publisher=|accessdate=}}</ref>
== Ihe ngosi nke ọrụ ==
<gallery class="center">
Usòrò:Pascale_Marthine_Tayou_MG_7989.jpg
Usòrò:Pascale_marthine_tayou_sculpture_3107_moy.jpg
Usòrò:Pascale_marthine_tayou_sculpture_3116_moy.jpg
Usòrò:Pascale_marthine_tayou_sculpture_3127_moy.jpg
Usòrò:Gerechtsgebouw,_Stationslaan_Breda_P1320311.jpg
Usòrò:Gerechtsgebouw,_Stationslaan_Breda_P1320074.jpg
</gallery>
== Ihe ngosi ==
Pascale Marthine Tayou enyewo aka dị ukwuu n'ọtụtụ ihe ngosi mba ụwa na ihe omume nka gburugburu ụwa. N'afọ 2010, ọ bụ otu n'ime ndị omenkà mba ụwa ise ([[El Anatsui]], [[Zarina Bhimji]], António Ole, [[Yinka Shonibare]]) nke ndị Afrịka ahọpụtara maka Berlin National Gallery. Ụlọ ngosi ihe nkiri mba Berlin bụ ngosipụta nke akụkọ ihe mere eme na nke ugbu a na mmekọrịta ya na ụwa ndị ọzọ. Ụlọ ngosi ahụ haziri ihe ngosi akpọrọ "Ònye Maara echi", nke sitere n'ike mmụọ nsọ nke ihe e dere na obere bọs dị n'Africa nke e sere foto na mberede. Nkwupụta a bụ ngosipụta nke ejighị n'aka nke gbara ọdịnihu nke ihe a kpọrọ mmadụ gburugburu. Ebumnuche ya abụghị ịmepụta ihe nnọchianya nke nka Africa, kama ọ bụ itinye ihe ncheta nke mmekọrịta Germany n'oge gara aga na mmekọrịta dị ugbu a na kọntinent Afrịka. A họọrọ Tayou na ndị ọzọ anọ dabere na ngosipụta ha nke njirimara, ijikọ ụwa ọnụ na akụkọ ihe mere eme.
Maka "Who Knows Tomorrow", Tayou tinyere ọkọlọtọ mba Afrịka 54 na Neue Nationalgalerie. Akụkụ a, nke akpọrọ "Afrodiziak...Aphrozidiaque...Afrosisiaque", gụnyekwara ọtụtụ ihe osise dị iche iche nke sitere na foto ndị Europe nke ndị na-ese ihe n'Africa mere n'oge ọchịchị.<ref>{{Cite web|title=Who knows tomorrow|url=http://universes-in-universe.org/eng/specials/2010/who_knows_tomorrow|publisher=Universe in Universe|accessdate=16 January 2014}}</ref> Ọrụ ahụ bilitere na nzaghachi maka okike nke African Union na 2002, ọ bụkwa nnọchiteanya nke mmekọrịta Afrịka na Europe tupu na mgbe narị afọ nke iri na itoolu gasịrị.
=== Ihe ngosi mba ụwa ===
* Ihe Omume nke Chineke. Eluigwe, Pọgatọ na Hel nke ndị na-ese ihe n'Africa nke oge a laghachiri (2014) (nke [[Simon Njami]] haziri)
* Documenta 11 (2002)
* Biennials nke Istanbul (2003)
* Lyon (2005)
* Venice (2005 na 2009)
* Ọdịdị mara mma (1997
* Crazy Nomad (1999)
* Ụlọ Egwuregwu (2002)
=== Ihe ngosi nka ===
* MACRO (Rome, 2004)
* The S.M.A.K. (Ghent, Belgium, 2004)
* MARTa Herford (Herford, Germany, 2005)
* Ụlọ ngosi Milton Keynes (Milton Keynes, UK, 2007)
* Malmö Konsthall (Malmö, Sweden, 2010)
* The REVURE NOIR (Nkwupụta nke oge a nke Africa na nke ụwa Paris, 2011)
* MUDAM LUXEMBOURG (Luxembourg, 2011)
* Ụlọ ngosi Serpentine Sackler (London, UK 2015)
* Ebe Ngosi Ihe Mgbe Ochie Africa nke Lyon (Lyon, 2015)
=== Ihe ngosi Ndị Ọzọ ===
Tayou sonyere n'ihe karịrị otu narị na iri abụọ n'etiti afọ 1995 na afọ 2012, na ihe ngosi onwe onye iri abụọ na otu n'etiti ọnwa 2001 na afọ 2011. <ref>{{Cite web|title=Profile – Pascale Marthine|url=http://www.artfacts.net/en/artist/pascale-marthine-tayou-2972/profile.html|publisher=Arts Facts|accessdate=16 January 2014}}</ref> N'ozuzu, ka ọ na-erule ngwụcha afọ 2012, Tayou emeela ihe ngosi ọha na eze 144 n'ụwa niile, ọtụtụ n'ime ha dị na Europe na United States.
{| class="wikitable"
!Mba
!Ọnụ ọgụgụ nke ihe ngosi
|-
|Ịtali
|100
|-
|Germany
|22
|-
|USA
|15
|-
|Belgium
|13
|-
|France
|12
|}
{| class="wikitable"
!Ihe ngosi ndị a na-egosikarị
|-
!Ụlọ ọrụ
!Ọnụ ọgụgụ nke ihe ngosi
|-
|Galleria Continua - Beijing, China
|6
|-
|Ụlọ ngosi ihe nkiri Peter Herrmann, Germany
|6
|-
|Ebe a na-eme ihe nkiri, Cameroon
|4
|-
|MACRO Museo d'Arte Contemporanea Roma, Ịtali
|4
|-
|Galleria Continua - San Gimignano, Ịtali
|4
|}
{| class="wikitable"
!Aha ya
!Ihe ngosi
!Ebe ngosi ihe mgbe ochie
!Mba/ Obodo
!Afọ
|-
|Oké ọhịa Ojii
|MUDAM
|Ebe Ngosi Ihe Mgbe Ochie nke Grand-Duc Jean
|Luxembourg
|2011
|-
|Mmebi iwu
|Galleria Na-aga n'ihu
|Ihe igwe ihe Boissy, Le-Châtel
|France
|
|-
|Ihe ngosi na-aga n'ihu
|Ihe ngosi na-aga n'ihu
|San Gimignano
|Ịtali
|-
|Mgbe nile n'ụzọ nile
|Ebe Ngosi Ihe Ochie nke Oge A
|Lyon
|Lyon
|-
|Mmebi iwu
|Galleria Na-aga n'ihu
|San Gimignano
|
|2010
|-
|Malmö Konsthall
|Malmö
|
|Ịtali
|
|-
|Kiosk Royal
|Kiosk, Ndị mmadụ
|
|Belgium
|2008
|-
|Oké Ọkụ Ọhịa
|Ihe ngosi na-aga n'ihu
|San Gimignano
|Ịtali
|2008
|-
|Milton Keynes
|Ụlọ ngosi Milton Keynes
|Buckingham-shire
|
|2007
|}
== Akwụkwọ ==
* {{Cite book|author=[[Simon Njami]], Lucy Durán|title=Africa Remix: Contemporary Art of a Continent|year=2007|publisher=Jacana Media Pty|location=Johannesburg}}
* {{Cite book|author=Pascale Marthine Tayou|title=Pascale Marthine Tayou: le grand sorcier de l'utopie|year=2009}}
* [Ihe e dere n'ala ala peeji] Onye maara echi. onye na-ebipụta akwụkwọ: Distributed Art Pub Incorporated. [[ISBN (identifier)|ISBN]] [[Special:BookSources/3865607896|3865607896]], 978386560788
* [Ihe e dere n'ala ala peeji] Ihe osise ọha na eze n'Africa. Ihe osise na mgbanwe obodo na Douala /// Art and Urban Transformations na Douala. Geneva: Metis Presses. [[ISBN (identifier)|ISBN]] [[Special:BookSources/978-2-94-0563-16-6|978-2-94-0563-16-6]]
== Ebem si dee ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Tayou, Pascale Marthine}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
t1a4ywbgyfm3ehlwb97eoc4n3d40o9r
729512
729511
2026-09-30T12:11:57Z
Sayvhior
13464
729512
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Pascale Marthine Tayou''' (amụrụ n'afọ 1966) bụ onye na-ese ihe na Cameroon nke amụrụ na Nkongsamba, [[Kameroon|Cameroon]]. Ọ bi ma na-arụ ọrụ na Ghent, Belgium na Yaoundé, Cameroon.
Ọ akụkọ ọrụ ya dị ka onye na-ese ihe na 1990s, ma mee ihe ngosi na Cameroon, Germany, France, na Belgium, n'etiti ndị ọzọ. Ọrụ ya na-usoro dị ma na-achọ iji nkà mmepụta omenala postcolonial ma welite ngwaọrụ ijikọ iche ụwa ọnụ na ọgbara ọhụrụ. Onye a na-akpọbu Pascal Marthin Tayou, ọ ọkọlọtọ aha ya ka ọ Pascale Marthine Tayou na 1990s, si otú a na-ekewapu onwe ya n'ụzọ na-ama atụ na mkpa ọ dị n'ịde akwụkwọ na nwoke / . Galleria Continua nọchiri anya ya.
== Ọrụ ==
[[Usòrò:Roberto_Paci_Dalò_-_SUD_Salon_Urbain_de_Douala_2010_(273).jpg|áká_ịkẹngạ|thumb|300x300px|[Ihe e dere n'ala ala peeji] Foto Roberto Paci Dalò]]
A matara Tayou na mba na mba ụwa maka ọrụ nka ya. Ejikọtara ya na otu doual'art nke dabeere na Douala, bụ nke nyere aka n'ụzọ dị ukwuu n'ịkwalite onye na-ese ihe na mpaghara ụwa. Ọrụ mbụ ya lekwasịrị anya na ịse na ihe ọkpụkpụ nke gosipụtara nsogbu ọha na eze dị ka AIDS. N'oge na-adịbeghị anya, ọ na-ejikọta omenala a na-ahụ anya na ihe omume ọha na eze site n'ụdị na-adịghị mma iji wuo nrụnye nke na-egosi ụdị ndụ Africa mgbe oge ọchịchị gasịrị na ihe omume mmekọrịta ọha na eze, ndọrọ ndọrọ ọchịchị na omenala nke oge a n'ofe mba. Tayou, onye na-arụ ọrụ ugbu a ma bi na Belgium, agagharịla ọtụtụ ebe n'ụwa iji gosi ihe ngosi ya. Onye na-ese ihe na-akọwa onwe ya dị ka onye na-eme nchọpụta, onye na-agagharị n'ofe ụwa iji nyochaa okwu nkịtị nke obodo zuru ụwa ọnụ.<ref name="WK">{{Cite web|author=Karene|first=Write|title=Arts in America|url=http://www.artinamericamagazine.com/features/pascale-marthine-tayou/|accessdate=13 February 2013}}</ref>
"Ọrụ ya na-emetụta kpọmkwem site na ihe ndị ọ hụrụ na mba ndị ọ gara. Ọ na-anakọta ihe ndị na-adịghị adịte aka site na njem ya, gụnyere tiketi ụgbọ okporo ígwè na ụgbọelu, akwụkwọ nri na ụlọ ahịa na akara ma ọ bụ mkpuchi maka sọks, agụba, batrị na akpa plastik. Ojiji Tayou na-eji ihe ndị a eme ihe na-echetara anyị na ndụ nke oge a nwere njikọ na-enweghị isi na akụ na ụba, ịkwaga na ndọrọ ndọrọ ọchịchị. " <ref name="WK" />
Tayou meriri 2011 ARKEN Prize, nke Annie & Otto Johs nyere. Detlefs' Philanthropic Foundation na Copenhagen, gosipụtara na 17 Machị 2011. Ihe nrite a nke DKK 100,000 bụ otu n'ime ihe nrite nka kachasị ukwuu na Denmark. E nyere ya maka ikike ya ịmepụta ọrụ na-akpali akpali ma na-ama aka nke metụtara nsogbu ndị dị mkpa n'ụwa nke oge a, nke zuru ụwa ọnụ.<ref>{{Cite web|title=Pascale Marthine|url=http://www.huma3.com/huma3-eng-news-id-811.html|publisher=Huma3|accessdate=16 January 2014}}</ref>
Tayou ghọrọ onye nke anọ "onye nkwado nka" nke Milanese Velasca Football Club nke Wolfgang Natlacen guzobere na 2015. <ref>{{Cite web|title=Le maillot WTF du club italien AS Velasca|url=https://www.lequipe.fr/Sport-et-style/Design/Actualites/Le-maillot-wtf-du-club-italien-as-velasca/943540|publisher=|accessdate=}}</ref>
== Ihe ngosi nke ọrụ ==
<gallery class="center">
Usòrò:Pascale_Marthine_Tayou_MG_7989.jpg
Usòrò:Pascale_marthine_tayou_sculpture_3107_moy.jpg
Usòrò:Pascale_marthine_tayou_sculpture_3116_moy.jpg
Usòrò:Pascale_marthine_tayou_sculpture_3127_moy.jpg
Usòrò:Gerechtsgebouw,_Stationslaan_Breda_P1320311.jpg
Usòrò:Gerechtsgebouw,_Stationslaan_Breda_P1320074.jpg
</gallery>
== Ihe ngosi ==
Pascale Marthine Tayou enyewo aka dị ukwuu n'ọtụtụ ihe ngosi mba ụwa na ihe omume nka gburugburu ụwa. N'afọ 2010, ọ bụ otu n'ime ndị omenkà mba ụwa ise ([[El Anatsui]], [[Zarina Bhimji]], António Ole, [[Yinka Shonibare]]) nke ndị Afrịka ahọpụtara maka Berlin National Gallery. Ụlọ ngosi ihe nkiri mba Berlin bụ ngosipụta nke akụkọ ihe mere eme na nke ugbu a na mmekọrịta ya na ụwa ndị ọzọ. Ụlọ ngosi ahụ haziri ihe ngosi akpọrọ "Ònye Maara echi", nke sitere n'ike mmụọ nsọ nke ihe e dere na obere bọs dị n'Africa nke e sere foto na mberede. Nkwupụta a bụ ngosipụta nke ejighị n'aka nke gbara ọdịnihu nke ihe a kpọrọ mmadụ gburugburu. Ebumnuche ya abụghị ịmepụta ihe nnọchianya nke nka Africa, kama ọ bụ itinye ihe ncheta nke mmekọrịta Germany n'oge gara aga na mmekọrịta dị ugbu a na kọntinent Afrịka. A họọrọ Tayou na ndị ọzọ anọ dabere na ngosipụta ha nke njirimara, ijikọ ụwa ọnụ na akụkọ ihe mere eme.
Maka "Who Knows Tomorrow", Tayou tinyere ọkọlọtọ mba Afrịka 54 na Neue Nationalgalerie. Akụkụ a, nke akpọrọ "Afrodiziak...Aphrozidiaque...Afrosisiaque", gụnyekwara ọtụtụ ihe osise dị iche iche nke sitere na foto ndị Europe nke ndị na-ese ihe n'Africa mere n'oge ọchịchị.<ref>{{Cite web|title=Who knows tomorrow|url=http://universes-in-universe.org/eng/specials/2010/who_knows_tomorrow|publisher=Universe in Universe|accessdate=16 January 2014}}</ref> Ọrụ ahụ bilitere na nzaghachi maka okike nke African Union na 2002, ọ bụkwa nnọchiteanya nke mmekọrịta Afrịka na Europe tupu na mgbe narị afọ nke iri na itoolu gasịrị.
=== Ihe ngosi mba ụwa ===
* Ihe Omume nke Chineke. Eluigwe, Pọgatọ na Hel nke ndị na-ese ihe n'Africa nke oge a laghachiri (2014) (nke [[Simon Njami]] haziri)
* Documenta 11 (2002)
* Biennials nke Istanbul (2003)
* Lyon (2005)
* Venice (2005 na 2009)
* Ọdịdị mara mma (1997
* Crazy Nomad (1999)
* Ụlọ Egwuregwu (2002)
=== Ihe ngosi nka ===
* MACRO (Rome, 2004)
* The S.M.A.K. (Ghent, Belgium, 2004)
* MARTa Herford (Herford, Germany, 2005)
* Ụlọ ngosi Milton Keynes (Milton Keynes, UK, 2007)
* Malmö Konsthall (Malmö, Sweden, 2010)
* The REVURE NOIR (Nkwupụta nke oge a nke Africa na nke ụwa Paris, 2011)
* MUDAM LUXEMBOURG (Luxembourg, 2011)
* Ụlọ ngosi Serpentine Sackler (London, UK 2015)
* Ebe Ngosi Ihe Mgbe Ochie Africa nke Lyon (Lyon, 2015)
=== Ihe ngosi Ndị Ọzọ ===
Tayou sonyere n'ihe karịrị otu narị na iri abụọ n'etiti afọ 1995 na afọ 2012, na ihe ngosi onwe onye iri abụọ na otu n'etiti ọnwa 2001 na afọ 2011. <ref>{{Cite web|title=Profile – Pascale Marthine|url=http://www.artfacts.net/en/artist/pascale-marthine-tayou-2972/profile.html|publisher=Arts Facts|accessdate=16 January 2014}}</ref> N'ozuzu, ka ọ na-erule ngwụcha afọ 2012, Tayou emeela ihe ngosi ọha na eze 144 n'ụwa niile, ọtụtụ n'ime ha dị na Europe na United States.
{| class="wikitable"
!Mba
!Ọnụ ọgụgụ nke ihe ngosi
|-
|Ịtali
|100
|-
|Germany
|22
|-
|USA
|15
|-
|Belgium
|13
|-
|France
|12
|}
{| class="wikitable"
!Ihe ngosi ndị a na-egosikarị
|-
!Ụlọ ọrụ
!Ọnụ ọgụgụ nke ihe ngosi
|-
|Galleria Continua - Beijing, China
|6
|-
|Ụlọ ngosi ihe nkiri Peter Herrmann, Germany
|6
|-
|Ebe a na-eme ihe nkiri, Cameroon
|4
|-
|MACRO Museo d'Arte Contemporanea Roma, Ịtali
|4
|-
|Galleria Continua - San Gimignano, Ịtali
|4
|}
{| class="wikitable"
!Aha ya
!Ihe ngosi
!Ebe ngosi ihe mgbe ochie
!Mba/ Obodo
!Afọ
|-
|Oké ọhịa Ojii
|MUDAM
|Ebe Ngosi Ihe Mgbe Ochie nke Grand-Duc Jean
|Luxembourg
|2011
|-
|Mmebi iwu
|Galleria Na-aga n'ihu
|Ihe igwe ihe Boissy, Le-Châtel
|France
|
|-
|Ihe ngosi na-aga n'ihu
|Ihe ngosi na-aga n'ihu
|San Gimignano
|Ịtali
|-
|Mgbe nile n'ụzọ nile
|Ebe Ngosi Ihe Ochie nke Oge A
|Lyon
|Lyon
|-
|Mmebi iwu
|Galleria Na-aga n'ihu
|San Gimignano
|
|2010
|-
|Malmö Konsthall
|Malmö
|
|Ịtali
|
|-
|Kiosk Royal
|Kiosk, Ndị mmadụ
|
|Belgium
|2008
|-
|Oké Ọkụ Ọhịa
|Ihe ngosi na-aga n'ihu
|San Gimignano
|Ịtali
|2008
|-
|Milton Keynes
|Ụlọ ngosi Milton Keynes
|Buckingham-shire
|
|2007
|}
== Akwụkwọ ==
* {{Cite book|author=[[Simon Njami]], Lucy Durán|title=Africa Remix: Contemporary Art of a Continent|year=2007|publisher=Jacana Media Pty|location=Johannesburg}}
* {{Cite book|author=Pascale Marthine Tayou|title=Pascale Marthine Tayou: le grand sorcier de l'utopie|year=2009}}
* [Ihe e dere n'ala ala peeji] Onye maara echi. onye na-ebipụta akwụkwọ: Distributed Art Pub Incorporated. [[ISBN (identifier)|ISBN]] [[Special:BookSources/3865607896|3865607896]], 978386560788
* [Ihe e dere n'ala ala peeji] Ihe osise ọha na eze n'Africa. Ihe osise na mgbanwe obodo na Douala /// Art and Urban Transformations na Douala. Geneva: Metis Presses. [[ISBN (identifier)|ISBN]] [[Special:BookSources/978-2-94-0563-16-6|978-2-94-0563-16-6]]
== Ebem si dee ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Tayou, Pascale Marthine}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
hyogpcvh9mnm6dz3cnxw8evfphzcfqz
Leila Ghandi
0
14648
729513
179232
2026-09-30T12:14:11Z
Sayvhior
13464
Added DEFAULTSORT and Databox
729513
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Usòrò:Portrait de Leila Ghandi, Maroc.jpg|thumb|Leila Ghandi, Maroc.]]
'''Leila Ghandi''' ({{lang-ar|ليلى غاندي}}; Amụrụ ya n'ọnwa Julai 26, 1980), aha otutu"Onye Moroccan Titouan Lamazou"<ref name="afrik">{{Cite news|author=AÏT-HATRIT|first=SAÏD|language=fr|date=March 12, 2008|title=Leïla Ghandi : la tête dans les nuages, les pieds sur terre|url=http://www.afrik.com/article13854.html|work=afrik.com}}</ref> or "Bent Battouta" (The daughter of Ibn Battuta), bụ onye n'ese photo na Onye nta akụkọ Moroccan.
== Oge ọ malitere ==
A mụrụ Ghandi na mba Casablanca n'afọ 1980. Ọ bụ nwa nwanyị nke Amal Alami na Ali Ghandi, onye bụbu Onye ndidi ndị ịsị nke Moroccan Association of the pharmaceutical industry, onye nwụrụ n'ọnwa Machị 13, n'afọ 2010.<ref name="eco">{{Cite news|author=Belkhayat|first=Nadia|language=fr|title=Leïla… La Ghandi de Chine|url=http://www.leconomiste.com/article/leila-la-ghandi-de-chine|date=January 4, 2007|work=[[L'Économiste]]}}</ref><ref>{{Cite news|author=Benabid|first=Mohamed|language=fr|title=L'industrie pharmaceutique perd un de ses pionniers|url=http://www.leconomiste.com/article/l-industrie-pharmaceutique-perd-un-de-ses-pionniers|date=March 16, 2010|work=[[L'Économiste]]}}</ref> O bu ụzọ gụọ akwụkwọ na ụlọ akwụkwọ praịmarị Théophile Gautier na mpaghara Maârif, n'afọ 1991 ọ gara n'ihu na agụmakwụkwọ sekọndrị ya na Lycée Lyautey na obodo Casablanca. Mgbe ọ nwetasịrị nzere bachelọ ya na ọbọdọ Lycée Lyautey n'afọ 1998, Ghandi sonyeere BEM Management School na Bordeaux ma mụọ azụmahịa mba ụwa site n'afọ1998 ruo n'afọ 2002. N'afọ 2004, ọ nwetara Master ya na Sciences Po, Paris, na Strategic Marketing na ndọrọ ndọrọ ọchịchị. N'oge ọ n'agụ akwụkwọ na Sciences Po, n'etiti afọ 2002 na 2004, ọ sonyere na mgbanwe agụmakwụkwọ na Mahadum Portsmouth wee nweta akara ugo mmụta na European Business and Management.<ref>{{Cite news|language=fr|title=Ghandi, Leïla|url=http://www.dimabladna.ma/index.php?option=com_content&view=article&id=427&idcreateur=262|work=dimabladna.ma|accessdate=May 17, 2016}}</ref><ref name="internaute">{{Cite news|language=fr|title=Leïla GHANDI|url=http://copainsdavant.linternaute.com/p/leila-ghandi-2307322|work=linternaute.com}}</ref>
==Edensibia==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Ghandi, Leila}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
t3ke9rfrbthidxpy1pn3xvxa27z9ksd
729514
729513
2026-09-30T12:14:43Z
Sayvhior
13464
729514
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Leila Ghandi''' ({{lang-ar|ليلى غاندي}}; Amụrụ ya n'ọnwa Julai 26, 1980), aha otutu"Onye Moroccan Titouan Lamazou"<ref name="afrik">{{Cite news|author=AÏT-HATRIT|first=SAÏD|language=fr|date=March 12, 2008|title=Leïla Ghandi : la tête dans les nuages, les pieds sur terre|url=http://www.afrik.com/article13854.html|work=afrik.com}}</ref> or "Bent Battouta" (The daughter of Ibn Battuta), bụ onye n'ese photo na Onye nta akụkọ Moroccan.
== Oge ọ malitere ==
A mụrụ Ghandi na mba Casablanca n'afọ 1980. Ọ bụ nwa nwanyị nke Amal Alami na Ali Ghandi, onye bụbu Onye ndidi ndị ịsị nke Moroccan Association of the pharmaceutical industry, onye nwụrụ n'ọnwa Machị 13, n'afọ 2010.<ref name="eco">{{Cite news|author=Belkhayat|first=Nadia|language=fr|title=Leïla… La Ghandi de Chine|url=http://www.leconomiste.com/article/leila-la-ghandi-de-chine|date=January 4, 2007|work=[[L'Économiste]]}}</ref><ref>{{Cite news|author=Benabid|first=Mohamed|language=fr|title=L'industrie pharmaceutique perd un de ses pionniers|url=http://www.leconomiste.com/article/l-industrie-pharmaceutique-perd-un-de-ses-pionniers|date=March 16, 2010|work=[[L'Économiste]]}}</ref> O bu ụzọ gụọ akwụkwọ na ụlọ akwụkwọ praịmarị Théophile Gautier na mpaghara Maârif, n'afọ 1991 ọ gara n'ihu na agụmakwụkwọ sekọndrị ya na Lycée Lyautey na obodo Casablanca. Mgbe ọ nwetasịrị nzere bachelọ ya na ọbọdọ Lycée Lyautey n'afọ 1998, Ghandi sonyeere BEM Management School na Bordeaux ma mụọ azụmahịa mba ụwa site n'afọ1998 ruo n'afọ 2002. N'afọ 2004, ọ nwetara Master ya na Sciences Po, Paris, na Strategic Marketing na ndọrọ ndọrọ ọchịchị. N'oge ọ n'agụ akwụkwọ na Sciences Po, n'etiti afọ 2002 na 2004, ọ sonyere na mgbanwe agụmakwụkwọ na Mahadum Portsmouth wee nweta akara ugo mmụta na European Business and Management.<ref>{{Cite news|language=fr|title=Ghandi, Leïla|url=http://www.dimabladna.ma/index.php?option=com_content&view=article&id=427&idcreateur=262|work=dimabladna.ma|accessdate=May 17, 2016}}</ref><ref name="internaute">{{Cite news|language=fr|title=Leïla GHANDI|url=http://copainsdavant.linternaute.com/p/leila-ghandi-2307322|work=linternaute.com}}</ref>
==Edensibia==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Ghandi, Leila}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
j7oc2ddi1bu2rkdhmvm47khnjvkvzas
Emmanuel Bortey Borketey
0
14683
729515
725122
2026-09-30T12:16:22Z
Sayvhior
13464
Added Databox
729515
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
{{Infobox person|name=Emmanuel Bortey Borketey|image=Emmanuel Bortey Borketey.jpg|caption=|birth_name=|birth_date={{birth date and age|1980|06|23|df=yes}}|birth_place=[[Teshie]], [[Greater Accra Region]], Ghana|nationality=[[Ghanaian]]|education=[[Nungua Senior High School]]|alma_mater=|occupation=Businessman|organization=Charger Limited|parents=Emmanuel Borketey Borteifio<br>Salomay Kuorkor Djanie|relations=|spouse=Doris Borketey|children=5}}
[[Category:Articles with hCards]]
'''Emmanuel Bortey Borketey''' (amụrụ na June 23 1980) bụ onye ọchụnta ego na Ghana .nawazi onye na-enyere ndị mmadụ aka.<ref>{{Cite web|date=2022-02-13|title=Happy Man Bitters boss fulfills pledge to Upper East Music Awards|url=https://citinewsroom.com/2022/02/happy-man-bitters-boss-fulfills-pledge-to-upper-east-music-awards/|accessdate=2022-03-11|work=Citinewsroom - Comprehensive News in Ghana|language=en-US}}</ref> Ọ bụ onye nwe na onye isi nke Charger Limited, ndị na-emepụta Happy Man Beverages, na Charger Transport.<ref>{{Cite web|date=2020-06-23|title=AMV Celebrates Charger Limited CEO, Dr. Borketey Bortey @40|url=https://atinkaonline.com/amv-celebrates-charger-limited-ceo-dr-borketey-bortey-40/|accessdate=2022-03-11|work=Atinka Online|language=en-US}}</ref>
== Mmalite ndụ na agụmakwụkwọ ==
Aha nne na na Emmanuel bu Emmanuel borketey borteifio na Kwa salomay kurkor .Djanie na Teshie na Greater Accra Region nke [[Ghana]]. Ọ gara ụlọ akwụkwọ ndị a maka agumakwukwo mbu ya: Lincoln International School, Nungua AMA 1, na Belfort International School. Ọ gara Nungua Senior High School maka agụmakwụkwọ sekọndrị ya.
Emmanuel Borketey bụ onye nwe. nakwa onye isi nke Charger Limited, ndị na-emepụta Happy Man Beverages na ụlọ ọrụ njem Charger Transport. Charger Limited bụ ndị mepụtara ihe ọṅụṅụ Happy Man Bitters, Onaapo Atadwe Ginger, Happy Man Ginger Liqueur, Charger Hand Sanitizer, Happy Man Face Mask na Charger Transport.<ref>{{Cite web|author=Agyeman|first=Adwoa|date=2019-11-24|title=Chamber of Commerce honors Happy Man Bitters|url=https://www.adomonline.com/chamber-of-commerce-honors-happy-man-bitters/|accessdate=2022-03-11|work=Adomonline.com|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|title=Happy Man Bitters Grabs 3 Top Awards|url=https://www.modernghana.com/news/969526/happy-man-bitters-grabs-3-top-awards.html|accessdate=2022-03-11|work=Modern Ghana|language=en}}</ref>
* Ọ bụkwa onye ọrụ ebere na Kwa Onye na enyere ndị MMA DU aka .nke Onye nyegoro ndị mmadụ onyinye na mpaghara dị iche iche nke Ghana.<ref>{{Cite web|date=2022-02-13|title=Happy Man Bitters boss fulfils pledge in organising awards ceremonies - MyJoyOnline.com|url=https://www.myjoyonline.com/happy-man-bitters-boss-fulfils-pledge-in-organising-awards-ceremonies/|accessdate=2022-03-11|work=www.myjoyonline.com|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|title=Happy Man Bitters boss redeems pledge to beauty queens, Artiste of the Year|url=https://www.graphic.com.gh/entertainment/showbiz-news/happy-man-bitters-boss-redeems-pledge-to-beauty-queens-artiste-of-the-year.html|accessdate=2022-03-11|work=Graphic Online|language=en-gb}}</ref><ref>{{Cite web|title=Ghanaian businessman Dr. Bortey cushions Hearts of Oak with GHS10,000 donation|url=https://www.modernghana.com/sports/1111814/ghanaian-businessman-dr-bortey-cushions-hearts.html|accessdate=2022-03-11|work=Modern Ghana|language=en}}</ref>
* A họpụtara ya maka Africa Global Trade and Investment Excellence Awards 2021 site n'aka The Business Executive Limited .<ref>{{Cite web|title=Africa Global Trade and Investment Excellence Awards 2021|url=https://harmattangh.com/dr-emmanuel-bortey-borketey-in-dubai-for-agtie-awards-2021/|work=harmattangh.com|accessdate=20 March 2022}}</ref>
== Ndụ onwe onye ==
Emmanuel Bortey Borketey lụrụ Doris Bortey, ha muru ụmụ ise.<ref>{{Cite web|date=2021-11-25|title=Daughter of 'Happy Man' marks first milestone with 4 orphanages|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/Daughter-of-Happy-Man-marks-first-milestone-with-3-orphanages-1409941|accessdate=2022-03-11|work=GhanaWeb|language=en|archivedate=2021-11-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211126082548/https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/Daughter-of-Happy-Man-marks-first-milestone-with-3-orphanages-1409941}}</ref>
== Njikọ mpụga ==
* Emmanuel Bortey Borketey na Instagram
= Ndetu =
{{DEFAULTSORT:Borketey, Emmanuel Bortey}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
sdoue07irx1t47fekp9rny4ybgj9j40
Majida Khattari
0
14698
729517
587927
2026-09-30T12:18:40Z
Sayvhior
13464
Added DEFAULTSORT and Databox
729517
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Usòrò:Luxe_Oil_&_Arrogance.jpg|thumb|Egwuregwu Majida Khattari, FIAC 2015 Paris]]
'''Majida Khattari''' (amụrụ n'afọ 1966) <ref name=":0" /> onye France n'ese ihe n'oge a. Ọrụ ya n'ekwukarị maka ejiji na ahụ ụmụ nwanyị na Islam nke oge a.[1]<ref>{{Cite web|author=Segretain|first=Daphné|date=12 April 2010|title=Franco-Moroccan visual artist Majida Khattari unveils her burqas|url=https://www.france24.com/en/20100412-franco-moroccan-visual-artist-majida-khattari-unveils-burqas|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210418014055/https://www.france24.com/en/20100412-franco-moroccan-visual-artist-majida-khattari-unveils-burqas|archivedate=18 April 2021|accessdate=16 April 2021|work=[[France 24]]|language=en}}</ref> A maara ya maka ihe ngosi ejiji ya, nke jikọtara ihe ngosi ejizi ọdịda anyanwụ na uwe na omenala ndị Alakụba.<ref>{{Cite web|title=Khattari Majida|url=https://iniva.org/library/digital-archive/people/k/khattari-majida|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220815093555/https://iniva.org/library/digital-archive/people/k/khattari-majida/|archivedate=15 August 2022|accessdate=16 April 2021|work=[[Iniva]]|publisher=[[Stuart Hall Library]]|language=en}}</ref>
== Akụkọ ndụ ==
A mụrụ Majida Khattari na afọ 1966 na Erfoud, Obodo[[Morocco]] . <ref name=":0">{{Cite web|author=Renard|first=Johanna|date=2013|title=Majida Khattari|url=https://awarewomenartists.com/en/artiste/majida-khattari/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230321082659/https://awarewomenartists.com/en/artiste/majida-khattari/|archivedate=21 March 2023|accessdate=16 April 2021|work=Archives of Women Artists, Research and Exhibitions (AWARE)|publisher=Dictionnaire universel des créatrices|language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFRenard2013">Renard, Johanna (2013). [https://awarewomenartists.com/en/artiste/majida-khattari/ "Majida Khattari"]. ''Archives of Women Artists, Research and Exhibitions (AWARE)''. Translated from French by Lucy Pons. Dictionnaire universel des créatrices. [https://web.archive.org/web/20230321082659/https://awarewomenartists.com/en/artiste/majida-khattari/ Archived] from the original on 21 March 2023<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">16 April</span> 2021</span>.</cite></ref><ref>{{Cite web|author=Benoit|first=Emilie|date=2004|title=Majida Khattari - Biography|url=http://www.newmedia-art.org/cgi-bin/show-art.asp?LG=GBR&ID=9000000000080661&na=KHATTARI&pna=MAJIDA&DOC=bio|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210416173417/http://www.newmedia-art.org/cgi-bin/show-art.asp?LG=GBR&ID=9000000000080661&na=KHATTARI&pna=MAJIDA&DOC=bio|archivedate=16 April 2021|accessdate=16 April 2021|work=New Media Encyclopedia}}</ref> Ọ gara skul of Fine Arts nke mba Casablanca (1988 diploma), ma site n'afọ1988 ọ kwagara Paris ịga Beaux-Arts de Paris (English: National School of Fine arts of Paris; afọ 1995 national higher diploma in plastic arts). [1] <ref name=":1">{{Cite web|title=Majida Khattari - Bio|url=https://www.elle.fr/Personnalites/Majida-Khattari|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210418072203/https://www.elle.fr/Personnalites/Majida-Khattari|archivedate=18 April 2021|accessdate=16 April 2021|work=[[Elle (magazine)|Elle France]]|language=fr}}</ref>
N'oge n'adịghị anya mgbe ọ bịarutere na mba Paris, na ọnwa Septemba n'afọ 1989 esemokwu nke okpu ndị Alakụba na mba France n'eme, mgbe a kwụsịtụrụ ụmụ akwụkwọ nwanyị atọ maka ịjụ iwepụ okpu ha na klas na ụlọ akwụkwọ sekọndrị na Creil, ghọrọ akụkọ mba ụwa.<ref name=":1" /><ref>{{Cite web|author=Tempst|first=Rone|date=7 November 1989|title=Muslim Schoolgirl Scarves Banned; France in a Furor|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1989-11-07-mn-880-story.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230113125634/https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1989-11-07-mn-880-story.html|archivedate=13 January 2023|accessdate=16 April 2021|work=[[Los Angeles Times]]|language=en-US}}</ref> Arụmụka a emeela ka ọrụ nka ya bụrụ ihe mkpali.[1]<ref name=":1" />
A na-emepụta nka Khattari n'ọtụtụ mgbasa ozi dị iche iche, gụnyere foto, nka arụmọrụ, ihe ọkpụkpụ, nka vidiyo, nka ntinye, yana ndị ọzọ.<ref>{{Cite web|title=Majida Khattari|url=https://artandaboutafrica.com/artiststudio/morocco/majida-khattari/|accessdate=2021-04-16|work=Art And About Africa|language=en-US|archivedate=2023-01-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230113125729/https://www.artandaboutafrica.com/artiststudio/morocco/majida-khattari/}}</ref> E gosipụtara ọrụ ya na mba ụwa gụnyere na mba Quebec, Canada; Montreal, Canada (2015);<ref>{{Cite web|author=Shea|first=Christopher D.|date=20 February 2015|title=What's On This Week Around the World|url=https://artsbeat.blogs.nytimes.com/2015/02/20/whats-on-this-week-around-the-world-11/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230113131949/https://archive.nytimes.com/artsbeat.blogs.nytimes.com/2015/02/20/whats-on-this-week-around-the-world-11/|archivedate=13 January 2023|accessdate=16 April 2021|work=[[The New York Times]]|language=en-US}}</ref> London, England; Paris, France; na New York City, New York, United States.<ref name=":0">{{Cite web|author=Renard|first=Johanna|date=2013|title=Majida Khattari|url=https://awarewomenartists.com/en/artiste/majida-khattari/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230321082659/https://awarewomenartists.com/en/artiste/majida-khattari/|archivedate=21 March 2023|accessdate=16 April 2021|work=Archives of Women Artists, Research and Exhibitions (AWARE)|publisher=Dictionnaire universel des créatrices|language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFRenard2013">Renard, Johanna (2013). [https://awarewomenartists.com/en/artiste/majida-khattari/ "Majida Khattari"]. ''Archives of Women Artists, Research and Exhibitions (AWARE)''. Translated from French by Lucy Pons. Dictionnaire universel des créatrices. [https://web.archive.org/web/20230321082659/https://awarewomenartists.com/en/artiste/majida-khattari/ Archived] from the original on 21 March 2023<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">16 April</span> 2021</span>.</cite></ref>
==Edensibia==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Khattari, Majida
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
py9fjf2dsvgl53cdgqct0ay8aa382l4
729518
729517
2026-09-30T12:19:08Z
Sayvhior
13464
729518
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Usòrò:Luxe_Oil_&_Arrogance.jpg|thumb|Egwuregwu Majida Khattari, FIAC 2015 Paris]]
'''Majida Khattari''' (amụrụ n'afọ 1966) <ref name=":0" /> onye France n'ese ihe n'oge a. Ọrụ ya n'ekwukarị maka ejiji na ahụ ụmụ nwanyị na Islam nke oge a.[1]<ref>{{Cite web|author=Segretain|first=Daphné|date=12 April 2010|title=Franco-Moroccan visual artist Majida Khattari unveils her burqas|url=https://www.france24.com/en/20100412-franco-moroccan-visual-artist-majida-khattari-unveils-burqas|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210418014055/https://www.france24.com/en/20100412-franco-moroccan-visual-artist-majida-khattari-unveils-burqas|archivedate=18 April 2021|accessdate=16 April 2021|work=[[France 24]]|language=en}}</ref> A maara ya maka ihe ngosi ejiji ya, nke jikọtara ihe ngosi ejizi ọdịda anyanwụ na uwe na omenala ndị Alakụba.<ref>{{Cite web|title=Khattari Majida|url=https://iniva.org/library/digital-archive/people/k/khattari-majida|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220815093555/https://iniva.org/library/digital-archive/people/k/khattari-majida/|archivedate=15 August 2022|accessdate=16 April 2021|work=[[Iniva]]|publisher=[[Stuart Hall Library]]|language=en}}</ref>
== Akụkọ ndụ ==
A mụrụ Majida Khattari na afọ 1966 na Erfoud, Obodo[[Morocco]] . <ref name=":0">{{Cite web|author=Renard|first=Johanna|date=2013|title=Majida Khattari|url=https://awarewomenartists.com/en/artiste/majida-khattari/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230321082659/https://awarewomenartists.com/en/artiste/majida-khattari/|archivedate=21 March 2023|accessdate=16 April 2021|work=Archives of Women Artists, Research and Exhibitions (AWARE)|publisher=Dictionnaire universel des créatrices|language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFRenard2013">Renard, Johanna (2013). [https://awarewomenartists.com/en/artiste/majida-khattari/ "Majida Khattari"]. ''Archives of Women Artists, Research and Exhibitions (AWARE)''. Translated from French by Lucy Pons. Dictionnaire universel des créatrices. [https://web.archive.org/web/20230321082659/https://awarewomenartists.com/en/artiste/majida-khattari/ Archived] from the original on 21 March 2023<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">16 April</span> 2021</span>.</cite></ref><ref>{{Cite web|author=Benoit|first=Emilie|date=2004|title=Majida Khattari - Biography|url=http://www.newmedia-art.org/cgi-bin/show-art.asp?LG=GBR&ID=9000000000080661&na=KHATTARI&pna=MAJIDA&DOC=bio|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210416173417/http://www.newmedia-art.org/cgi-bin/show-art.asp?LG=GBR&ID=9000000000080661&na=KHATTARI&pna=MAJIDA&DOC=bio|archivedate=16 April 2021|accessdate=16 April 2021|work=New Media Encyclopedia}}</ref> Ọ gara skul of Fine Arts nke mba Casablanca (1988 diploma), ma site n'afọ1988 ọ kwagara Paris ịga Beaux-Arts de Paris (English: National School of Fine arts of Paris; afọ 1995 national higher diploma in plastic arts). [1] <ref name=":1">{{Cite web|title=Majida Khattari - Bio|url=https://www.elle.fr/Personnalites/Majida-Khattari|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210418072203/https://www.elle.fr/Personnalites/Majida-Khattari|archivedate=18 April 2021|accessdate=16 April 2021|work=[[Elle (magazine)|Elle France]]|language=fr}}</ref>
N'oge n'adịghị anya mgbe ọ bịarutere na mba Paris, na ọnwa Septemba n'afọ 1989 esemokwu nke okpu ndị Alakụba na mba France n'eme, mgbe a kwụsịtụrụ ụmụ akwụkwọ nwanyị atọ maka ịjụ iwepụ okpu ha na klas na ụlọ akwụkwọ sekọndrị na Creil, ghọrọ akụkọ mba ụwa.<ref name=":1" /><ref>{{Cite web|author=Tempst|first=Rone|date=7 November 1989|title=Muslim Schoolgirl Scarves Banned; France in a Furor|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1989-11-07-mn-880-story.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230113125634/https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1989-11-07-mn-880-story.html|archivedate=13 January 2023|accessdate=16 April 2021|work=[[Los Angeles Times]]|language=en-US}}</ref> Arụmụka a emeela ka ọrụ nka ya bụrụ ihe mkpali.[1]<ref name=":1" />
A na-emepụta nka Khattari n'ọtụtụ mgbasa ozi dị iche iche, gụnyere foto, nka arụmọrụ, ihe ọkpụkpụ, nka vidiyo, nka ntinye, yana ndị ọzọ.<ref>{{Cite web|title=Majida Khattari|url=https://artandaboutafrica.com/artiststudio/morocco/majida-khattari/|accessdate=2021-04-16|work=Art And About Africa|language=en-US|archivedate=2023-01-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230113125729/https://www.artandaboutafrica.com/artiststudio/morocco/majida-khattari/}}</ref> E gosipụtara ọrụ ya na mba ụwa gụnyere na mba Quebec, Canada; Montreal, Canada (2015);<ref>{{Cite web|author=Shea|first=Christopher D.|date=20 February 2015|title=What's On This Week Around the World|url=https://artsbeat.blogs.nytimes.com/2015/02/20/whats-on-this-week-around-the-world-11/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230113131949/https://archive.nytimes.com/artsbeat.blogs.nytimes.com/2015/02/20/whats-on-this-week-around-the-world-11/|archivedate=13 January 2023|accessdate=16 April 2021|work=[[The New York Times]]|language=en-US}}</ref> London, England; Paris, France; na New York City, New York, United States.<ref name=":0">{{Cite web|author=Renard|first=Johanna|date=2013|title=Majida Khattari|url=https://awarewomenartists.com/en/artiste/majida-khattari/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230321082659/https://awarewomenartists.com/en/artiste/majida-khattari/|archivedate=21 March 2023|accessdate=16 April 2021|work=Archives of Women Artists, Research and Exhibitions (AWARE)|publisher=Dictionnaire universel des créatrices|language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFRenard2013">Renard, Johanna (2013). [https://awarewomenartists.com/en/artiste/majida-khattari/ "Majida Khattari"]. ''Archives of Women Artists, Research and Exhibitions (AWARE)''. Translated from French by Lucy Pons. Dictionnaire universel des créatrices. [https://web.archive.org/web/20230321082659/https://awarewomenartists.com/en/artiste/majida-khattari/ Archived] from the original on 21 March 2023<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">16 April</span> 2021</span>.</cite></ref>
==Edensibia==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Khattari, Majida}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
tvtmvi3nqyyl9c0brgmrdc642zdq0sp
Safaa Erruas
0
14728
729519
723549
2026-09-30T12:21:19Z
Sayvhior
13464
Added DEFAULTSORT and Databox
729519
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Usòrò:Safaa-erruas-alta.JPG|thumb|Safaa Erruas Alta.]]
'''Safaa (ma ọ bụ Safâa) Erruas''', amụrụ n'afo 1976 na Tetouan, bụ onye n'ese ihe na mba Morocco.
== Akụkọ ndụ ==
A mụrụ Safaa Erruas n'afọ 1976 na obodo Tétouan, [[Morocco]]. Mgbe otu afọ nke agụmakwụkwọ ka elu na Faculty of Sciences nke Tétouan gasịrị, ọ gbanwere usoro ọmụmụ ya wee họrọ ọzụzụ nka. Ọ gụsịrị akwụkwọ na Institut National des Beaux-Arts de Tétouan n'afọ 1998.<ref name="Libema2009">{{Cite journal|author=Nejjari|first=Amel|date=11 April 2009|title=Tétouan au féminin : au fil du temps avec Safaa Erruas…|url=https://www.libe.ma/Tetouan-au-feminin-Au-fil-du-temps-avec-Safaa-Erruas_a2117.html|journal=Libération|language=fr|archive-date=25 December 2022|access-date=11 June 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221225215057/https://www.libe.ma/Tetouan-au-feminin-Au-fil-du-temps-avec-Safaa-Erruas_a2117.html|url-status=dead}}</ref><ref name="le360ma2018">{{Cite journal|author=Mesfioui|first=Khalid|date=29 November 2018|title=Safaa Erruas égrène son "temps parcouru" à l'Atelier 21|url=http://fr.le360.ma/culture/exposition-safaa-erruas-egrene-son-temps-parcouru-a-latelier-21-179507|journal=Le360.ma|language=fr}}</ref> Ọrụ ya, nke n'enweghị atụ na nke n'adịghị mma, n'ejikarị otu agba, nke na'acha ọcha, nke na egosipụta ya, immateriality, ịgbachi nkịtị, adịghị ike na eserese nke n'agụnyekwa sutures, cut na sutures, dị ka ọnyá a na-agwọtabeghị. Ọ gụnyekwara ihe ndị dị nkọ ma ọ bụ ndị dị nkọ, dị ka agịga, agụba, mma, na eriri.<ref name="le360ma2015">{{Cite journal|author=Tazi|first=Ghizlaine|date=24 April 2015|title=Safaa Erruas expose des œuvres immaculées à l'Atelier 21|url=http://fr.le360.ma/culture/safaa-erruas-expose-des-oeuvres-immaculees-a-latelier-21-38277|journal=Le360.ma|language=fr}}</ref><ref name="LM2017">{{Cite journal|author=Azimi|first=Roxana|date=6 October 2017|title=A la foire 1:54 de Londres, l'art africain sur son 31|url=https://www.lemonde.fr/afrique/article/2017/10/06/a-la-foire-1-54-de-londres-l-art-africain-sur-son-31_5196934_3212.html|journal=[[Le Monde]]|language=fr}}</ref><ref>{{Cite journal|author=Boushaba|first=Amine|date=12 December 2018|title=Arts plastiques: La force fragile de Safae Erruas|url=https://www.leconomiste.com/article/1037862-arts-plastiques-la-force-fragile-de-safae-erruas|journal=[[L'Économiste]]|language=fr|issue=5410}}</ref><ref name="TNYT2009">{{Cite journal|author=Cotter|first=Holland|date=20 August 2009|title=Perspectives: Art, Women and Islam|url=https://www.nytimes.com/2009/08/21/arts/design/21gall.html|journal=[[The New York Times]]|language=en}}</ref><ref>{{Cite journal|author=Geo|first=Daniella|date=1 July 2013|title=Safaa Erruas: A Step Ahead|url=https://universes.art/nafas/articles/2013/safaa_erruas/|journal=Nafas Art Magazine|language=en|archive-date=4 February 2019|access-date=11 June 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20190204065728/https://universes.art/nafas/articles/2013/safaa_erruas/|url-status=dead}}</ref>
==Edensibia==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Erruas, Safaa}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
lnxwr7vqodr1d9csv2xka6dmhfxs6ct
729520
729519
2026-09-30T12:21:46Z
Sayvhior
13464
729520
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Safaa (ma ọ bụ Safâa) Erruas''', amụrụ n'afo 1976 na Tetouan, bụ onye n'ese ihe na mba Morocco.
== Akụkọ ndụ ==
A mụrụ Safaa Erruas n'afọ 1976 na obodo Tétouan, [[Morocco]]. Mgbe otu afọ nke agụmakwụkwọ ka elu na Faculty of Sciences nke Tétouan gasịrị, ọ gbanwere usoro ọmụmụ ya wee họrọ ọzụzụ nka. Ọ gụsịrị akwụkwọ na Institut National des Beaux-Arts de Tétouan n'afọ 1998.<ref name="Libema2009">{{Cite journal|author=Nejjari|first=Amel|date=11 April 2009|title=Tétouan au féminin : au fil du temps avec Safaa Erruas…|url=https://www.libe.ma/Tetouan-au-feminin-Au-fil-du-temps-avec-Safaa-Erruas_a2117.html|journal=Libération|language=fr|archive-date=25 December 2022|access-date=11 June 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221225215057/https://www.libe.ma/Tetouan-au-feminin-Au-fil-du-temps-avec-Safaa-Erruas_a2117.html|url-status=dead}}</ref><ref name="le360ma2018">{{Cite journal|author=Mesfioui|first=Khalid|date=29 November 2018|title=Safaa Erruas égrène son "temps parcouru" à l'Atelier 21|url=http://fr.le360.ma/culture/exposition-safaa-erruas-egrene-son-temps-parcouru-a-latelier-21-179507|journal=Le360.ma|language=fr}}</ref> Ọrụ ya, nke n'enweghị atụ na nke n'adịghị mma, n'ejikarị otu agba, nke na'acha ọcha, nke na egosipụta ya, immateriality, ịgbachi nkịtị, adịghị ike na eserese nke n'agụnyekwa sutures, cut na sutures, dị ka ọnyá a na-agwọtabeghị. Ọ gụnyekwara ihe ndị dị nkọ ma ọ bụ ndị dị nkọ, dị ka agịga, agụba, mma, na eriri.<ref name="le360ma2015">{{Cite journal|author=Tazi|first=Ghizlaine|date=24 April 2015|title=Safaa Erruas expose des œuvres immaculées à l'Atelier 21|url=http://fr.le360.ma/culture/safaa-erruas-expose-des-oeuvres-immaculees-a-latelier-21-38277|journal=Le360.ma|language=fr}}</ref><ref name="LM2017">{{Cite journal|author=Azimi|first=Roxana|date=6 October 2017|title=A la foire 1:54 de Londres, l'art africain sur son 31|url=https://www.lemonde.fr/afrique/article/2017/10/06/a-la-foire-1-54-de-londres-l-art-africain-sur-son-31_5196934_3212.html|journal=[[Le Monde]]|language=fr}}</ref><ref>{{Cite journal|author=Boushaba|first=Amine|date=12 December 2018|title=Arts plastiques: La force fragile de Safae Erruas|url=https://www.leconomiste.com/article/1037862-arts-plastiques-la-force-fragile-de-safae-erruas|journal=[[L'Économiste]]|language=fr|issue=5410}}</ref><ref name="TNYT2009">{{Cite journal|author=Cotter|first=Holland|date=20 August 2009|title=Perspectives: Art, Women and Islam|url=https://www.nytimes.com/2009/08/21/arts/design/21gall.html|journal=[[The New York Times]]|language=en}}</ref><ref>{{Cite journal|author=Geo|first=Daniella|date=1 July 2013|title=Safaa Erruas: A Step Ahead|url=https://universes.art/nafas/articles/2013/safaa_erruas/|journal=Nafas Art Magazine|language=en|archive-date=4 February 2019|access-date=11 June 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20190204065728/https://universes.art/nafas/articles/2013/safaa_erruas/|url-status=dead}}</ref>
==Edensibia==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Erruas, Safaa}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
teicaufea8zw96z5sgcty7zy1c7x1ek
Amina Agueznay
0
14741
729522
166220
2026-09-30T12:25:41Z
Sayvhior
13464
729522
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Amina Agueznay''' (amụrụ n'afọ1963 na mba Casablanca, Morocco) bụ onye na-ese ihe nkiri na onye n'ewu ụlọ na mba Morocco, nke a maara maka ọrụ nka nke oge a. Ọrụ ya gụnyere atụmatụ ọla na ntinye nka, n'etinye Ihe nketa ọdịbendị mba Moroccan ya na ihe ndị dị ka bọtịnụ akwa, akwụkwọ, okooko osisi rose ma ọ bụ akpa plastik ọkụ. N'ọtụtụ ihe ngosi, o mepụtara ihe osise pụrụ iche.
E wezụga isonye ya n'ihe ngosi nka na ejiji na Morocco na Europe, ọrụ ya apụtala na katalọgụ nka, magazin na akwụkwọ akụkọ Britain ''[[Financial Times]]''.<ref>{{Cite news|last=Alami|first=Aida|date=2015-03-27|title=Amina Agueznay: onye na-akwado omenala nna ochie nke ukwuu|work=Financial Times|url=https://www.ft.com/content/89e03158-cef2-11e4-b761-00144feab7de|access-date=2022-02-10}}</ref> N'etiti ndị ọzọ, onye na-ese foto Morocco [[Leila Alaoui]] dekọrọ ihe okike ya.<ref name=":0" />
==Edensibia==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Agueznay, Amina}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
1cmxa256yd9fcz8qqu7k5f632jub0ev
729523
729522
2026-09-30T12:27:19Z
Sayvhior
13464
729523
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Amina Agueznay''' (amụrụ n'afọ1963 na mba Casablanca, Morocco) bụ onye na-ese ihe nkiri na onye n'ewu ụlọ na mba Morocco, nke a maara maka ọrụ nka nke oge a. Ọrụ ya gụnyere atụmatụ ọla na ntinye nka, n'etinye Ihe nketa ọdịbendị mba Moroccan ya na ihe ndị dị ka bọtịnụ akwa, akwụkwọ, okooko osisi rose ma ọ bụ akpa plastik ọkụ. N'ọtụtụ ihe ngosi, o mepụtara ihe osise pụrụ iche.
E wezụga isonye ya n'ihe ngosi nka na ejiji na Morocco na Europe, ọrụ ya apụtala na katalọgụ nka, magazin na akwụkwọ akụkọ Britain ''[[Financial Times]]''.<ref>{{Cite news|last=Alami|first=Aida|date=2015-03-27|title=Amina Agueznay: onye na-akwado omenala nna ochie nke ukwuu|work=Financial Times|url=https://www.ft.com/content/89e03158-cef2-11e4-b761-00144feab7de|access-date=2022-02-10}}</ref> N'etiti ndị ọzọ, onye na-ese foto Morocco [[Leila Alaoui]] dekọrọ ihe okike ya.<ref name=":0">{{Cite web|date=2021-07-29|title=Interview : Amina Agueznay by Saveria Mendella and Khémaïs Ben Lakhdar|url=https://dotationmodemed.fr/eng/2021/07/29/interview-amina-agueznay-by-saveria-mendella-and-khemai%cc%88s-ben-lakhdar/|access-date=2022-02-13|website=Fonds de Dotation|language=en-GB}}</ref>
==Edensibia==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Agueznay, Amina}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
q4arqxfduevq6b2m67rk0h6dcqxmycq
Emmanuel Castis
0
14989
729524
644282
2026-09-30T12:28:38Z
Sayvhior
13464
Added Databox
729524
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
{{Infobox person|name=Emmanuel Castis|image=|image_size=|alt=|caption=|birth_date={{Birth date and age|1976|2|1|df=yes}}|birth_name=Emmanuel Castis|birth_place=[[Johannesburg]], South Africa|nationality=South African<br>[[Greek people|Greek]]|education=|years_active=1999–present|spouse=|children=|relations=|occupation=Actor}}I
[[Category:Articles with hCards]]
'''Emmanuel Castis''' (a mụrụ na 1 Febụwarị 1976), bụ onye South Africa na-eme ihe nkiri, onye na-agụ egwu na onye na-agba egwu nke sitere na Gris.<ref name="tvsa"/> A maara ya nke ọma maka ọrụ ya na usoro ihe nkiri ''[[Isidingo]]'', ''Erfsondes'' na Black Sails.
== Ndụ onwe ==
A mụrụ ya n'abalị1 Febụwarị afọ 1976 na Johannesburg, South Africa nye nne na nna ya bụ ndị Gris, Mike Castis na Maro Castis .<ref name="tvsa">{{Cite web|date=26 November 2020|title=Emmanuel Castis bio|url=https://www.tvsa.co.za/actors/viewactor.aspx?actorid=3098|archivedate=26 November 2020|accessdate=26 November 2020|work=tvsa}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.tvsa.co.za/actors/viewactor.aspx?actorid=3098 "Emmanuel Castis bio"]. ''tvsa''. 26 November 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">26 November</span> 2020</span>.</cite></ref> Ọ gụsịrị akwụkwọ na Mahadum Witwatersrand .<ref name="official"/>
Ọ lụrụ onye ọlụlụ ya Sharlene Economou. Ha kwere nkwa ọlụlụ na Komati Gorge Lodge na Mpumalanga.<ref>{{Cite web|date=26 November 2020|title=Trackers actor engaged: ‘We’re on cloud nine’|url=https://www.news24.com/you/celebs/local/trackers-actor-engaged-were-on-cloud-nine-20200825|archivedate=26 November 2020|accessdate=26 November 2020|work=news24}}</ref>
== Ọrụ ==
Ọ malitere ime ihe nkiri n'afọ 1997 na ihe nkiri ya na PJ Sabbagha na Forgotten Angle Dance Theatre Company ebe ọ rụrụ ọrụ 'Lennox' na egwuregwu ''Macbeth'' a ma ama. Mgbe ahụ, o tinyere aka na ihe nkiri egwu. Ka ọ dịgodị, o mere ihe nkiri mbụ ya na telivishọn na-ewu ewu na telivishọn bụ ''[[Isidingo]]'' n'afọ 1999.<ref name="tvsa">{{Cite web|date=26 November 2020|title=Emmanuel Castis bio|url=https://www.tvsa.co.za/actors/viewactor.aspx?actorid=3098|archivedate=26 November 2020|accessdate=26 November 2020|work=tvsa}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.tvsa.co.za/actors/viewactor.aspx?actorid=3098 "Emmanuel Castis bio"]. ''tvsa''. 26 November 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">26 November</span> 2020</span>.</cite></ref> N'ime usoro ihe nkiri ahụ, ọ rụrụ ọrụ 'Steve Stethakis' nke ghọrọ onye ama ama. N'afọ 2004, o ritere ihe nrite nke ndị mmadụ maka onye na-eme ihe nkiri kacha mma na ihe nkiri telivishọn. Mgbe ahụ, ọ pụtara na usoro ''Erfsondes'' dị ka onye isi nwoke. ma họpụta ya ugboro abụọ maka South African Film and Television Awards (SAFTA) maka Best Actor na usoro telivishọn. N'afọ 2008, o meriri n'asọmpi ama ama nke South African version of Dancing with the Stars .<ref name="official">{{Cite web|date=26 November 2020|title=Emmanuel Castis career|url=https://emmanuelcastis.com|archivedate=26 November 2020|accessdate=26 November 2020|work=Emmanuel Castis official website}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://emmanuelcastis.com "Emmanuel Castis career"]. ''Emmanuel Castis official website''. 26 November 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">26 November</span> 2020</span>.</cite></ref>
E wezụga ime ihe nkiri, ọ bụkwa onye na-agụ egwu nke ọma, ebe o dekọrọ abọm egwu mbụ ya n'afo 2008 na aha "South of Nowhere". N'otu afọ ahụ, o meriri oge nke anọ nke ihe ngosi Strictly Come Dancing . Mgbe ahụ n'afọ̀ 2011, o wepụtara egwu "Stop Running" n'afọ 2011 na otu "Alive" na njedebe nke afọ 2015.<ref name="official">{{Cite web|date=26 November 2020|title=Emmanuel Castis career|url=https://emmanuelcastis.com|archivedate=26 November 2020|accessdate=26 November 2020|work=Emmanuel Castis official website}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://emmanuelcastis.com "Emmanuel Castis career"]. ''Emmanuel Castis official website''. 26 November 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">26 November</span> 2020</span>.</cite></ref><ref name="tvsa">{{Cite web|date=26 November 2020|title=Emmanuel Castis bio|url=https://www.tvsa.co.za/actors/viewactor.aspx?actorid=3098|archivedate=26 November 2020|accessdate=26 November 2020|work=tvsa}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.tvsa.co.za/actors/viewactor.aspx?actorid=3098 "Emmanuel Castis bio"]. ''tvsa''. 26 November 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">26 November</span> 2020</span>.</cite></ref>
N'afọ 2014, ọ bụ onye ọka ikpe maka SAFTAs. Ọ pụtakwara na ihe nkiri abụọ a ma ama na mba ụwa, ''Wild'' at Heart na Black Sails. Ka ọ dịgodị, ọ pụtara na ọtụtụ ihe nkiri: ''Cryptid'', Eternity na Tremors 5: Bloodlines .<ref name="tvsa">{{Cite web|date=26 November 2020|title=Emmanuel Castis bio|url=https://www.tvsa.co.za/actors/viewactor.aspx?actorid=3098|archivedate=26 November 2020|accessdate=26 November 2020|work=tvsa}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.tvsa.co.za/actors/viewactor.aspx?actorid=3098 "Emmanuel Castis bio"]. ''tvsa''. 26 November 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">26 November</span> 2020</span>.</cite></ref> The, ọ gara gburugburu ụwa na Broadway hit musical ''Jersey Boys'', dịka otu n'ime ndị ndu 'Nick Massi'. O mechara nweta otuto dị mma ma nweta nhọpụta maka onye na-eme ihe nkiri kachasị mma na egwu na Naledi Theatre Awards.<ref name="official">{{Cite web|date=26 November 2020|title=Emmanuel Castis career|url=https://emmanuelcastis.com|archivedate=26 November 2020|accessdate=26 November 2020|work=Emmanuel Castis official website}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://emmanuelcastis.com "Emmanuel Castis career"]. ''Emmanuel Castis official website''. 26 November 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">26 November</span> 2020</span>.</cite></ref>
== Ihe nkiri ==
{| class="wikitable"
!Afọ
!Ihe nkiri
!Ọrụ
!Ụdị
!Ref.
|-
|1998
|''[[Isidingo]]''
|Steve Stethakis
|Usoro TV
|
|-
|1999
|''Dazzle''
|Mak
|Ihe nkiri
|
|-
|2005
|''Isidingo: Mkpa''
|Steve Stethakis
|Usoro TV
|
|-
|2006
|''Cryptid''
|Theo
|Ihe nkiri
|
|-
|2007
|''Otu Ụzọ''
|Brent Peterson
|Usoro TV
|
|-
|2008
|''Wild n'obi''
|Victor
|Usoro TV
|
|-
|2010
|''Ebighị Ebi''
|Jan Roux
|Ihe nkiri
|
|-
|2012
|''7de Laan''
|Yannis
|Usoro TV
|
|-
|2015
|''Ụjọ nke 5: Ọbara''
|Dr. Michael Swan
|Ihe nkiri ụlọ
|
|-
|2016
|''Obi ụtọ bụ okwu nwere mkpụrụ akwụkwọ anọ''
|Le Roux
|Ihe nkiri
|
|-
|2016
|''Ụgbọ mmiri ojii''
|Onye ọrụ ụlọ ikpe
|Usoro TV
|
|-
|2016
|''General Hospital''
|Kostas
|Usoro TV
|
|-
|2017
|''Nkwa mebiri emebi''
|Chris
|Usoro TV
|
|-
|2017
|''Obi Aka 4 nkeji''
|Onye ọka iwu
|Obere ihe nkiri
|
|-
|2017
|''Osisi vaịn Thula''
|Jaco
|Usoro TV
|
|-
|2017
|''Venster''
|Daniel
|Obere ihe nkiri
|
|-
|2018
|''Nnwere onwe''
|Victor
|Obere TV
|
|-
|2018
|''Akụkụ nke mpi''
|Onye njikwa APU
|Obere ihe nkiri
|
|-
|2019
|''Ndị na-enyocha ihe''
|Suleiman Daoud
|Usoro TV
|
|-
|2020
|''Onye Agha''
|Clyde Nichols
|Usoro TV
|
|}
== Edemsibịa ==
{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* {{IMDb name|nm1410288}}
{{DEFAULTSORT:Castis, Emmanuel}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
oj82x8kf4cjbo5ahnsmhxmc8tpp3eal
729525
729524
2026-09-30T12:29:00Z
Sayvhior
13464
729525
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
{{Infobox person|name=Emmanuel Castis|image=|image_size=|alt=|caption=|birth_date={{Birth date and age|1976|2|1|df=yes}}|birth_name=Emmanuel Castis|birth_place=[[Johannesburg]], South Africa|nationality=South African<br>[[Greek people|Greek]]|education=|years_active=1999–present|spouse=|children=|relations=|occupation=Actor}}
[[Category:Articles with hCards]]
'''Emmanuel Castis''' (a mụrụ na 1 Febụwarị 1976), bụ onye South Africa na-eme ihe nkiri, onye na-agụ egwu na onye na-agba egwu nke sitere na Gris.<ref name="tvsa"/> A maara ya nke ọma maka ọrụ ya na usoro ihe nkiri ''[[Isidingo]]'', ''Erfsondes'' na Black Sails.
== Ndụ onwe ==
A mụrụ ya n'abalị1 Febụwarị afọ 1976 na Johannesburg, South Africa nye nne na nna ya bụ ndị Gris, Mike Castis na Maro Castis .<ref name="tvsa">{{Cite web|date=26 November 2020|title=Emmanuel Castis bio|url=https://www.tvsa.co.za/actors/viewactor.aspx?actorid=3098|archivedate=26 November 2020|accessdate=26 November 2020|work=tvsa}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.tvsa.co.za/actors/viewactor.aspx?actorid=3098 "Emmanuel Castis bio"]. ''tvsa''. 26 November 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">26 November</span> 2020</span>.</cite></ref> Ọ gụsịrị akwụkwọ na Mahadum Witwatersrand .<ref name="official"/>
Ọ lụrụ onye ọlụlụ ya Sharlene Economou. Ha kwere nkwa ọlụlụ na Komati Gorge Lodge na Mpumalanga.<ref>{{Cite web|date=26 November 2020|title=Trackers actor engaged: ‘We’re on cloud nine’|url=https://www.news24.com/you/celebs/local/trackers-actor-engaged-were-on-cloud-nine-20200825|archivedate=26 November 2020|accessdate=26 November 2020|work=news24}}</ref>
== Ọrụ ==
Ọ malitere ime ihe nkiri n'afọ 1997 na ihe nkiri ya na PJ Sabbagha na Forgotten Angle Dance Theatre Company ebe ọ rụrụ ọrụ 'Lennox' na egwuregwu ''Macbeth'' a ma ama. Mgbe ahụ, o tinyere aka na ihe nkiri egwu. Ka ọ dịgodị, o mere ihe nkiri mbụ ya na telivishọn na-ewu ewu na telivishọn bụ ''[[Isidingo]]'' n'afọ 1999.<ref name="tvsa">{{Cite web|date=26 November 2020|title=Emmanuel Castis bio|url=https://www.tvsa.co.za/actors/viewactor.aspx?actorid=3098|archivedate=26 November 2020|accessdate=26 November 2020|work=tvsa}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.tvsa.co.za/actors/viewactor.aspx?actorid=3098 "Emmanuel Castis bio"]. ''tvsa''. 26 November 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">26 November</span> 2020</span>.</cite></ref> N'ime usoro ihe nkiri ahụ, ọ rụrụ ọrụ 'Steve Stethakis' nke ghọrọ onye ama ama. N'afọ 2004, o ritere ihe nrite nke ndị mmadụ maka onye na-eme ihe nkiri kacha mma na ihe nkiri telivishọn. Mgbe ahụ, ọ pụtara na usoro ''Erfsondes'' dị ka onye isi nwoke. ma họpụta ya ugboro abụọ maka South African Film and Television Awards (SAFTA) maka Best Actor na usoro telivishọn. N'afọ 2008, o meriri n'asọmpi ama ama nke South African version of Dancing with the Stars .<ref name="official">{{Cite web|date=26 November 2020|title=Emmanuel Castis career|url=https://emmanuelcastis.com|archivedate=26 November 2020|accessdate=26 November 2020|work=Emmanuel Castis official website}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://emmanuelcastis.com "Emmanuel Castis career"]. ''Emmanuel Castis official website''. 26 November 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">26 November</span> 2020</span>.</cite></ref>
E wezụga ime ihe nkiri, ọ bụkwa onye na-agụ egwu nke ọma, ebe o dekọrọ abọm egwu mbụ ya n'afo 2008 na aha "South of Nowhere". N'otu afọ ahụ, o meriri oge nke anọ nke ihe ngosi Strictly Come Dancing . Mgbe ahụ n'afọ̀ 2011, o wepụtara egwu "Stop Running" n'afọ 2011 na otu "Alive" na njedebe nke afọ 2015.<ref name="official">{{Cite web|date=26 November 2020|title=Emmanuel Castis career|url=https://emmanuelcastis.com|archivedate=26 November 2020|accessdate=26 November 2020|work=Emmanuel Castis official website}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://emmanuelcastis.com "Emmanuel Castis career"]. ''Emmanuel Castis official website''. 26 November 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">26 November</span> 2020</span>.</cite></ref><ref name="tvsa">{{Cite web|date=26 November 2020|title=Emmanuel Castis bio|url=https://www.tvsa.co.za/actors/viewactor.aspx?actorid=3098|archivedate=26 November 2020|accessdate=26 November 2020|work=tvsa}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.tvsa.co.za/actors/viewactor.aspx?actorid=3098 "Emmanuel Castis bio"]. ''tvsa''. 26 November 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">26 November</span> 2020</span>.</cite></ref>
N'afọ 2014, ọ bụ onye ọka ikpe maka SAFTAs. Ọ pụtakwara na ihe nkiri abụọ a ma ama na mba ụwa, ''Wild'' at Heart na Black Sails. Ka ọ dịgodị, ọ pụtara na ọtụtụ ihe nkiri: ''Cryptid'', Eternity na Tremors 5: Bloodlines .<ref name="tvsa">{{Cite web|date=26 November 2020|title=Emmanuel Castis bio|url=https://www.tvsa.co.za/actors/viewactor.aspx?actorid=3098|archivedate=26 November 2020|accessdate=26 November 2020|work=tvsa}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.tvsa.co.za/actors/viewactor.aspx?actorid=3098 "Emmanuel Castis bio"]. ''tvsa''. 26 November 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">26 November</span> 2020</span>.</cite></ref> The, ọ gara gburugburu ụwa na Broadway hit musical ''Jersey Boys'', dịka otu n'ime ndị ndu 'Nick Massi'. O mechara nweta otuto dị mma ma nweta nhọpụta maka onye na-eme ihe nkiri kachasị mma na egwu na Naledi Theatre Awards.<ref name="official">{{Cite web|date=26 November 2020|title=Emmanuel Castis career|url=https://emmanuelcastis.com|archivedate=26 November 2020|accessdate=26 November 2020|work=Emmanuel Castis official website}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://emmanuelcastis.com "Emmanuel Castis career"]. ''Emmanuel Castis official website''. 26 November 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">26 November</span> 2020</span>.</cite></ref>
== Ihe nkiri ==
{| class="wikitable"
!Afọ
!Ihe nkiri
!Ọrụ
!Ụdị
!Ref.
|-
|1998
|''[[Isidingo]]''
|Steve Stethakis
|Usoro TV
|
|-
|1999
|''Dazzle''
|Mak
|Ihe nkiri
|
|-
|2005
|''Isidingo: Mkpa''
|Steve Stethakis
|Usoro TV
|
|-
|2006
|''Cryptid''
|Theo
|Ihe nkiri
|
|-
|2007
|''Otu Ụzọ''
|Brent Peterson
|Usoro TV
|
|-
|2008
|''Wild n'obi''
|Victor
|Usoro TV
|
|-
|2010
|''Ebighị Ebi''
|Jan Roux
|Ihe nkiri
|
|-
|2012
|''7de Laan''
|Yannis
|Usoro TV
|
|-
|2015
|''Ụjọ nke 5: Ọbara''
|Dr. Michael Swan
|Ihe nkiri ụlọ
|
|-
|2016
|''Obi ụtọ bụ okwu nwere mkpụrụ akwụkwọ anọ''
|Le Roux
|Ihe nkiri
|
|-
|2016
|''Ụgbọ mmiri ojii''
|Onye ọrụ ụlọ ikpe
|Usoro TV
|
|-
|2016
|''General Hospital''
|Kostas
|Usoro TV
|
|-
|2017
|''Nkwa mebiri emebi''
|Chris
|Usoro TV
|
|-
|2017
|''Obi Aka 4 nkeji''
|Onye ọka iwu
|Obere ihe nkiri
|
|-
|2017
|''Osisi vaịn Thula''
|Jaco
|Usoro TV
|
|-
|2017
|''Venster''
|Daniel
|Obere ihe nkiri
|
|-
|2018
|''Nnwere onwe''
|Victor
|Obere TV
|
|-
|2018
|''Akụkụ nke mpi''
|Onye njikwa APU
|Obere ihe nkiri
|
|-
|2019
|''Ndị na-enyocha ihe''
|Suleiman Daoud
|Usoro TV
|
|-
|2020
|''Onye Agha''
|Clyde Nichols
|Usoro TV
|
|}
== Edemsibịa ==
{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* {{IMDb name|nm1410288}}
{{DEFAULTSORT:Castis, Emmanuel}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
dvbtmhfgj10yhz32asgurf5w7lrtpal
Claudie Titty Dimbeng
0
15079
729526
621034
2026-09-30T12:31:26Z
Sayvhior
13464
Added DEFAULTSORT and Databox
729526
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Usòrò:Claudie_Titty_DIMBENG.jpeg|thumb|Claudie Titty Dimbeng (2015)]]
'''Claudie Titty Dimbeng''' née '''Claudie Adonit Manouan''' (amụrụ n'afọ 1968), nke a na-akpọkarị '''Dimbeng''', bụ onye amụrụ na Ivory Coast, onye na-ese ihe nkiri nke bi na Paris kemgbe 1987. Onye na-akwado ụzọ ihe atụ nke "Mixed Art Relief", ọ na-eji ihe ndị dị na Ivory Coast eme ihe iji gosipụta njikọ ya na mba ya. E gosipụtala ọrụ ya n'ọtụtụ ebe na Africa na Europe. N'afọ 2012, ọ nọchitere anya Ivory Coast n'oge Africa Week na isi ụlọ ọrụ UNESCO, Paris. Na Julaị 2020, o gosipụtara ọtụtụ ọrụ na Centre Pastoral Saint-Merry .<ref>{{Cite web|url=http://lazareff-lebars.com/magazine-international-du-droit-des-affaires-en-afrique-n6/|title=Claude Titty Dimbeng|date=8 July 2015|publisher=Lazareff Le Bars: MIDAA, No. 6|accessdate=26 February 2021|language=French|archivedate=6 January 2016|archiveurl=https://archive.today/20160106100836/http://lazareff-lebars.com/magazine-international-du-droit-des-affaires-en-afrique-n6/}}</ref><ref name="lmm">{{Cite web|url=https://www.lamaisonmelem.com/amp/7-questions-%C3%A0-claudie-titty-dimbeng|title=7 Questions à Claudie Titty Dimbeng|publisher=Maison Melem France|date=15 December 2020|accessdate=26 February 2021|language=French}}</ref><ref name="vd">{{Cite web|url=https://www.voir-et-dire.net/?Claudie-Titty-Dimbeng-Le-Passage|title=Claudie Titty Dimbeng. Le Passage|author=Deuzèmes, Jean|publisher=Voie & Dire|date=2020|accessdate=26 February 2021|language=French}}</ref>
== Akụkọ ndụ ==
A mụrụ ya na 1968 na Abidjan, Claudie Titty Dimbeng bụ nwa nwanyị nke French-Ivorian Monique née Wirth na nwoke Ivory Coast aha ya bụ Manouan Adonit, onye bụ onye nnọchi anya. N'ihi ọrụ ndị mụrụ ya na-arụ, ọ nọrọ na Germany na Austria mgbe ọ bụ nwata. Mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ na French lycée na Vienna (1986), ọ tụrụ anya ịghọ onye na-ese ihe mana nna ya ekwenyeghị. Dị ka nkwekọrịta, ọ gụrụ akwụkwọ mbụ na Académie Charpentier (1986-1987), wee gaa n'ihu na-amụ ihe owuwu ime ụlọ na École Supérieure des Arts Modernes (1987-1991).<ref>{{Cite web|url=http://www.100pour100culture.com/100-potins/galerie-arts-pluriels-vitrine-culturelle-de-la-scene-artistique-ivoirienne/|title=Galerie Arts Pluriels, vitrine culturelle de la scène artistique ivoirienne|publisher=100% culture.com|date=12 September 2013|accessdate=26 February 2021|language=French}}</ref> N'afọ 1999, mgbe ọ na-ekpebi ilekwasị anya n'ise ihe, ọ gụrụ akwụkwọ n'okpuru Valérie Nîdri na Valentin Caro.<ref name="lmm" /> Ọ lụrụ Alain Titty Dimbeng.<ref>{{Cite web|url=http://www.necrologie.ci/communique.asp?id=3896|title=M. Manouan L’Ambassadeur ADONIT|publisher=Necrologie-ci|date=2006|accessdate=26 February 2021|language=French}}</ref>
Dimbeng sitere na mkpali nke "Vohou Vohou" site na 1970s. Ọ bụ Youssouf Bath, Théodore Koudougnon, [[Mathilde Moraeau]], Kra Niao Guessan na Yacouba Touré mepụtara ya, bụ ndị jiri ihe ndị dị n'Ebe Ọdịda Anyanwụ Afrịka mee ihe karịa ákwà na mmanụ iji mee ka ihe osise Ivory Coast bụrụ nke Afrịka.<ref>{{Cite web|url=https://www.rem.routledge.com/articles/vohou-vohou|title=Vohou Vohou|publisher=Vincent, Cédric|accessdate=26 February 2021|language=}}</ref> O mepụtara ụdị nke ya, "Mixed Art Relief", na-eji usoro sfumato nke Renaissance na ọtụtụ akwa ágbá iji gosipụta relief. Ọ na-ahụ mpụtara dị ka ihe nnọchianya nke ọdịbendị ngwakọta, na-eduga na njirimara ọhụrụ.<ref>{{Cite web|url=https://www.louisimoneguirandou.gallery/usr/library/documents/main/artists/61/claudie-dimbeng-bio-english.pdf|title=Claude Titty Dimberg|publisher=LouSimone Guirandou|accessdate=26 February 2021|language=}}</ref> N'iji akwa ndị dabeere na osisi na raphia mee ihe nke ukwuu, ọrụ ya na-egosi ọdịdị na-egosipụta nnụnụ, osisi ma ọ bụ jacarandas na-agbasa okooko osisi, mgbe ụfọdụ na-ejikọta mmadụ, osisi na anụmanụ n'ụdị onwe ya.<ref>{{Cite web|url=http://www.voir-et-dire.net/?Vohou-Vohou-Saint-Merry|title=Vohou Vohou. Saint-Merry|author=Deuzèmes, Jean|publisher=Voir & Dire|date=2015|accessdate=26 February 2021|language=French}}</ref>
E gosipụtara ọrụ Dimbeng na Ivory Coast, India na Europe. N'afọ 2012, ọ nọchitere anya Ivory Coast n'oge Africa Week na isi ụlọ ọrụ UNESCO, Paris.<ref name="lmm" /> N'ọnwa Julaị 2020, o gosipụtara ọtụtụ ọrụ na Centre Pastoral Saint-Merry .<ref name="vd" />
== Ebensidee ==
{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* [https://web.archive.org/web/20210517230136/http://dimbeng.fr/index.php?ct=biographie Ebe nrụọrụ weebụ Dimbeng]
{{DEFAULTSORT:Dimberg, Claudie Titty}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
4clamml6c8haz3owes7uwx12a4ofcsh
729528
729526
2026-09-30T12:31:49Z
Sayvhior
13464
729528
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Claudie Titty Dimbeng''' née '''Claudie Adonit Manouan''' (amụrụ n'afọ 1968), nke a na-akpọkarị '''Dimbeng''', bụ onye amụrụ na Ivory Coast, onye na-ese ihe nkiri nke bi na Paris kemgbe 1987. Onye na-akwado ụzọ ihe atụ nke "Mixed Art Relief", ọ na-eji ihe ndị dị na Ivory Coast eme ihe iji gosipụta njikọ ya na mba ya. E gosipụtala ọrụ ya n'ọtụtụ ebe na Africa na Europe. N'afọ 2012, ọ nọchitere anya Ivory Coast n'oge Africa Week na isi ụlọ ọrụ UNESCO, Paris. Na Julaị 2020, o gosipụtara ọtụtụ ọrụ na Centre Pastoral Saint-Merry .<ref>{{Cite web|url=http://lazareff-lebars.com/magazine-international-du-droit-des-affaires-en-afrique-n6/|title=Claude Titty Dimbeng|date=8 July 2015|publisher=Lazareff Le Bars: MIDAA, No. 6|accessdate=26 February 2021|language=French|archivedate=6 January 2016|archiveurl=https://archive.today/20160106100836/http://lazareff-lebars.com/magazine-international-du-droit-des-affaires-en-afrique-n6/}}</ref><ref name="lmm">{{Cite web|url=https://www.lamaisonmelem.com/amp/7-questions-%C3%A0-claudie-titty-dimbeng|title=7 Questions à Claudie Titty Dimbeng|publisher=Maison Melem France|date=15 December 2020|accessdate=26 February 2021|language=French}}</ref><ref name="vd">{{Cite web|url=https://www.voir-et-dire.net/?Claudie-Titty-Dimbeng-Le-Passage|title=Claudie Titty Dimbeng. Le Passage|author=Deuzèmes, Jean|publisher=Voie & Dire|date=2020|accessdate=26 February 2021|language=French}}</ref>
== Akụkọ ndụ ==
A mụrụ ya na 1968 na Abidjan, Claudie Titty Dimbeng bụ nwa nwanyị nke French-Ivorian Monique née Wirth na nwoke Ivory Coast aha ya bụ Manouan Adonit, onye bụ onye nnọchi anya. N'ihi ọrụ ndị mụrụ ya na-arụ, ọ nọrọ na Germany na Austria mgbe ọ bụ nwata. Mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ na French lycée na Vienna (1986), ọ tụrụ anya ịghọ onye na-ese ihe mana nna ya ekwenyeghị. Dị ka nkwekọrịta, ọ gụrụ akwụkwọ mbụ na Académie Charpentier (1986-1987), wee gaa n'ihu na-amụ ihe owuwu ime ụlọ na École Supérieure des Arts Modernes (1987-1991).<ref>{{Cite web|url=http://www.100pour100culture.com/100-potins/galerie-arts-pluriels-vitrine-culturelle-de-la-scene-artistique-ivoirienne/|title=Galerie Arts Pluriels, vitrine culturelle de la scène artistique ivoirienne|publisher=100% culture.com|date=12 September 2013|accessdate=26 February 2021|language=French}}</ref> N'afọ 1999, mgbe ọ na-ekpebi ilekwasị anya n'ise ihe, ọ gụrụ akwụkwọ n'okpuru Valérie Nîdri na Valentin Caro.<ref name="lmm" /> Ọ lụrụ Alain Titty Dimbeng.<ref>{{Cite web|url=http://www.necrologie.ci/communique.asp?id=3896|title=M. Manouan L’Ambassadeur ADONIT|publisher=Necrologie-ci|date=2006|accessdate=26 February 2021|language=French}}</ref>
Dimbeng sitere na mkpali nke "Vohou Vohou" site na 1970s. Ọ bụ Youssouf Bath, Théodore Koudougnon, [[Mathilde Moraeau]], Kra Niao Guessan na Yacouba Touré mepụtara ya, bụ ndị jiri ihe ndị dị n'Ebe Ọdịda Anyanwụ Afrịka mee ihe karịa ákwà na mmanụ iji mee ka ihe osise Ivory Coast bụrụ nke Afrịka.<ref>{{Cite web|url=https://www.rem.routledge.com/articles/vohou-vohou|title=Vohou Vohou|publisher=Vincent, Cédric|accessdate=26 February 2021|language=}}</ref> O mepụtara ụdị nke ya, "Mixed Art Relief", na-eji usoro sfumato nke Renaissance na ọtụtụ akwa ágbá iji gosipụta relief. Ọ na-ahụ mpụtara dị ka ihe nnọchianya nke ọdịbendị ngwakọta, na-eduga na njirimara ọhụrụ.<ref>{{Cite web|url=https://www.louisimoneguirandou.gallery/usr/library/documents/main/artists/61/claudie-dimbeng-bio-english.pdf|title=Claude Titty Dimberg|publisher=LouSimone Guirandou|accessdate=26 February 2021|language=}}</ref> N'iji akwa ndị dabeere na osisi na raphia mee ihe nke ukwuu, ọrụ ya na-egosi ọdịdị na-egosipụta nnụnụ, osisi ma ọ bụ jacarandas na-agbasa okooko osisi, mgbe ụfọdụ na-ejikọta mmadụ, osisi na anụmanụ n'ụdị onwe ya.<ref>{{Cite web|url=http://www.voir-et-dire.net/?Vohou-Vohou-Saint-Merry|title=Vohou Vohou. Saint-Merry|author=Deuzèmes, Jean|publisher=Voir & Dire|date=2015|accessdate=26 February 2021|language=French}}</ref>
E gosipụtara ọrụ Dimbeng na Ivory Coast, India na Europe. N'afọ 2012, ọ nọchitere anya Ivory Coast n'oge Africa Week na isi ụlọ ọrụ UNESCO, Paris.<ref name="lmm" /> N'ọnwa Julaị 2020, o gosipụtara ọtụtụ ọrụ na Centre Pastoral Saint-Merry .<ref name="vd" />
== Ebensidee ==
{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* [https://web.archive.org/web/20210517230136/http://dimbeng.fr/index.php?ct=biographie Ebe nrụọrụ weebụ Dimbeng]
{{DEFAULTSORT:Dimberg, Claudie Titty}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
6rm0y5t404k9q2mdwx5hhdbknr7nzbe
Tahir Hemphill
0
16314
729722
723851
2026-10-01T02:40:03Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
729722
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Tahir Hemphill''' (amụrụ n'ubochí irí na anọ n'ọnwa, 1972) bụ ónyé America na-ese ihe nkírí multimedia, ethnolinguist, na ónyé na-eme nchọpụta. Ọ mepụtara nchekwa data Hip Hop Word Count.<ref name="FastCompany-HHWC-2013">{{Cite news|author=Chaey|first=Christina|title=Hip-Hop Word Count is a Living, Breathing Database of Every Word in Every Rap Song Ever|url=https://www.fastcompany.com/3007753/hip-hop-word-count-living-breathing-database-every-word-every-rap-song-ever|accessdate=20 September 2015|work=[[Fast Company (magazine)|Fast Company]]|date=2 April 2013}}</ref>
== Oge ọ malitere ==
Hemphill tolitere na New York City, na mpaghara Lower East Side. Ọ gụsịrị akwụkwọ na Brooklyn Technical High School na Regents diploma concentration na Electrical Engineering.<ref name="Eyebeam-About-2011">{{Cite web|title=People: Tahir Hemphill|url=http://eyebeam.org/people/tahir-hemphill|work=[[Eyebeam Art and Technology Center]]|accessdate=20 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150918185834/https://www.eyebeam.org/people/tahir-hemphill|archive-date=18 September 2015|url-status=dead}}</ref> Ọ bụ ónyé Africa America.
Hemphill gụsịrị akwụkwọ na Morehouse College na B.A. na Spanish. O nwere asambodo na Strategic Planning site na Miami Ad School. O nwéré nzèrè masta na Communications Design nkè ọ natara na Pratt Institute.<ref name="Eyebeam-About-2011"/>
== Ọrụ ==
=== Ebe nchekwa data Hip-Hop Word Count ===
Hemphill mepụtara nchekwa data ethnographic nke abụ hip-hop na-ekpuchi ógè site na 1979 ruo ugbu a.<ref name="ViceMedia-CreatorsProject-2011">{{Cite news|author=Kaganskiy|first=Julia|title=Is Hip-Hop Making You Stupid? The Hip-Hop Word Count Breaks It Down|url=https://thecreatorsproject.vice.com/blog/is-hip-hop-making-you-stupid-the-ihip-hop-word-counti-breaks-it-down|accessdate=20 September 2015|work=The Creators Project|publisher=[[Vice Media]]|date=11 July 2011|archive-date=23 August 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150823035821/http://thecreatorsproject.vice.com/blog/is-hip-hop-making-you-stupid-the-ihip-hop-word-counti-breaks-it-down|url-status=dead}}</ref><ref name="NYorker-HHWC-2013">{{Cite news|author=Wilkinson|first=Alec|title=Metrics: Rap Sheet|url=http://www.newyorker.com/magazine/2013/04/01/rap-sheet-2|accessdate=20 September 2015|work=[[The New Yorker]]|date=1 April 2013}}</ref> N'ime nchekwa data, a na-etinye ihe onwunwe na ụbọchị dịka ụbọchị ntọhapụ album si dị. Hemphill na-akpọ data a geography nke asụsụ na mbara igwe nke hip-hop. Hemphill kọwapụtara ozi ahụ site na nyocha nke ọnụ ọgụgụ okwu, ọnụ ọgụgụ nke mkpụrụ édémédé kwà okwu, ọnụego mkpụrụedemede ọ bụla, okwu polysyllabic, yana agụmakwụkwọ na ọkwa ọgụgụ ndị na-ege ntị.<ref name="BBCNews-HHWC-2013">{{Cite news|author=Paterson|first=Leigh|title=Hip Hop Word Count analyses the culture behind music|url=https://www.bbc.com/news/magazine-23320390|accessdate=20 September 2015|work=[[BBC News]]|date=16 July 2013}}</ref> Hemphill jiri Simplified Measure of Gobbledygook ("SMOG") na FleschãoKincaid readability tests (nke ónyé na-akwado Bekee Rudolf Flesch mepụtara) iji nyochaa ọkwa ọgụgụ.<ref name="NYorker-HHWC-2013" /> N'ime nyocha ya banyéré Hip-Hop site na oghere sayensị, ọ na-ezube ịchọpụta mmalite nke okwu ụfọdụ, otu ha si aga n'ọbọdọ dị íchè íchè, na nkọwa ha na-agbanwe agbanwe n'ọnọdụ dị íchè íchè.<ref name="NYorker-HHWC-2013" />
== Mmekọrịta, onyinye, wdg. ==
* 2010-2011: Onye na-ese ihe n'ebe obibi, Eyebeam<ref>{{Cite web|title=Tahir Hemphill {{!}} eyebeam.org|url=http://eyebeam.org/people/tahir-hemphill|work=eyebeam.org|accessdate=2016-01-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20160206050138/http://eyebeam.org/people/tahir-hemphill|archive-date=2016-02-06|url-status=dead}}</ref>
* 2012: Grantee, Creative Capital<ref name="CreativeCapital-Bio-2012">{{Cite web|title=Tahir Hemphill Visual Arts, 2012|url=http://creative-capital.org/grantees/view/597/project:713|work=[[Creative Capital]]|accessdate=20 September 2015|archivedate=26 September 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150926020602/http://www.creative-capital.org/grantees/view/597/project:713}}</ref><ref name="MITDocubase-2011">{{Cite web|title=_Hip Hop Word Count|url=http://docubase.mit.edu/project/hip-hop-word-count/|work=[[Massachusetts Institute of Technology|MIT]] Docubase|accessdate=20 September 2015|date=2011}}</ref>
* 2012-2013: Fellow, WEB Du Bois Institute na Mahadum Harvard<ref name="BBCNews-HHWC-2013"/><ref name="Harvard-HiphopArchive-2012">{{Cite web|title=Tahir Hemphill, Independent Scholar|url=http://dubois.fas.harvard.edu/tahir-hemphill|work=The Hiphop Archive & Research Institute at [[Harvard University]]|accessdate=20 September 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304131937/http://dubois.fas.harvard.edu/tahir-hemphill}}</ref>
* 2013: Fellow, The Frank-Ratchye STUDIO for Creative Inquiry na Mahadum Carnegie Mellon
* 2015: Onye sonyere na mmemme AIM, Bronx Museum of the Arts
== Ihe ngosi ==
* 1999: "Ndị Black New York Photographers of the Twentieth Century. " Schomburg Center for Research in Black Culture
* 2002: "Queens International Biennial". Ebe Ngosi Ihe Ochie nke Queens
* 2002: SIGGRAPH
* 2011: "Kwuuru m okwu". Museum of Modern Art. July 24, 2011 - November 7, 2011<ref name="MoMA-TalktoMe-RapAlmanac-2010">{{Cite web|author=Hemphill|first=Tahir|title=Rap Almanac Visualization of 50 Cent’s Career from Hip-Hop Word Count; Rap Almanac Visualization of Jay-Z’s Career from Hip-Hop Word Count|url=http://www.moma.org/interactives/exhibitions/2011/talktome/objects/146253/|work=[[Museum of Modern Art]]|accessdate=20 September 2015|date=2010}}</ref><ref name="MoMA-TalktoMe-Checklist">{{Cite web|title=Talk To Me: Design and the Communication between People and Objects|url=https://www.moma.org/interactives/exhibitions/2011/talktome/checklist.pdf|work=[[Museum of Modern Art]]|accessdate=20 September 2015|date=2011}}</ref>
* 2012: "[https://web.archive.org/web/20151220171636/http://mocada.org/theboxthatrocks/ Igbe nke Rocks]: 30 Afọ nke Igbe Egwú Vidio na Rise nke Egwú Hip Hop & Ọdịbendị. " Museum of Contemporary African Diasporan Arts. March 10 - May 28, 2012
== Ihe odide ==
{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* [http://www.tahirhemphill.com/ Tahir Hemphill]
* [http://staplecrops.com/ Ihe ọkụkụ dị mkpa]
* Tahir Hemphill on Twitter
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
hmvqaaez9lnj0a1w51t3ms9vvhxnrll
Richard Burnside
0
17326
729660
131211
2026-09-30T18:35:03Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
729660
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Richard Burnside''' (1944 - 2020) bụ ónyé America na-akụzi onwe ya na-ese ihe osise ọdịnala nke a maara màkà ụdị ihe osise ya pụrụ iche na iji ụkpụrụ. Ọ biri na Pendleton, South Carolina., mana ọ nọrọ afọ ole na ole ikpeazụ nke ndụ ya na Georgia.<ref name=":0">{{Cite journal|author=Rosenak|first=Chuck|title=Richard Burnside|journal=Museum of American Folk Art: Encyclopedia of Twentieth-century American Folk Art and Artists|pages=63–4}}</ref>
== Ndụ ==
A mụrụ Burnside na úbọchị irí abụọ na itoolu n'ọnwa Novemba, 1944, na Baltimore, Maryland, mana ọ kwagara South Carolina mgbe ọ dị afọ ise.<ref name=":1">{{Cite book|title=Flying Free: twentieth-century self-taught art from the collection of Ellin and Baron Gordon|author=Pass|first=Laura E.|publisher=The Colonial Williamsburg Foundation|year=1997|location=Williamsburg, Virginia|pages=96}}</ref> Ọ gàrà ụlọ akwụkwọ sekọndrị Sterling na Greenville, South Carolina.<ref name=":0"/> Ọ rụrụ ọtụtụ ọrụ n'oge ndụ ya niile gụnyere afọ asaa na-arụ ọrụ na ụlọ ahịa S&H Green Stamp na Greenville, afọ asaá na ndị agha US, ma mesịa bụrụ ónyé isi nri na Charlotte, North Carolina.<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":6">{{Cite journal|author=Douglas|first=Katherine Bell|title=Richard Burnside|journal=Souls Grown Deep: African American Vernacular Art|volume=I|pages=442–3}}</ref> Ọ lụrụ di ugboro abụọ, nke mbụ na 1966 na Maggie Holiday (gba alụkwaghịm na 1969) na nke abụọ na Mary Givens na 1974 (gba alụmdi na nwunye 1976). O nwèrè ụmụ nwanyị abụọ site na Holiday na otu nwa nwoke na otu nwa nwanyị site na Givens.<ref name=":0" /> Ọ nwụrụ na Georgia na ọnwa Ọktoba n'ubochí irí na atọ, 2020, mgbè ọ dị afọ irí asaá na isé.
== Ọrụ nka ==
Ọ bụ ezie na Burnside nwèrè ọtụtụ ọrụ n'oge ndụ ya niile, eserese nọgidere na-elekwasị anya na ya. Ụfọdụ ndị na-akọ akụkọ ihe méré eme na ndị na-ahụ maka nka kwenyere na isiokwu Burnside bụ "akụkọ ifo ndị Afrịka sitere na akụkọ Bible, akụkọ ọdịnala, na ọbụna abụ ụmụaka".<ref name=":6"/> <blockquote>"Ọ na-achọta ihe osise ya na ọrụ nka ndị ọzọ na ihe ndị a na-ahụ kwa ụbọchị, site na akara ndị agha ruo iko biya na osisi ekwentị, ma mepụta akara nke onwe ya nke ọ na-akpọ 'Aphabet Rom' ya. Ihe nnọchianya ndị a gụnyere ududo, agwọ na ihe ndị ọzọ e kere eke na-ejikarị ihe ngosi ya nke ihu dị larịị, gburugburu, dị ka ihe nkpuchi, nke ọ hụrụ na nrọ na 'ịpụ na mgbidi.' Ọ na-akpọ ndị eze, ndị eze nwanyị, na ndị ụkọchukwu n'ihu ya.<ref>{{Cite book|title=Testimony: Vernacular Art of the African-American South: the Ronald and June Shelp collection|author=Urbanelli|first=Elisa|publisher=The Schomburg Center for Research in Black Culture and Exhibitions International|year=2001|location=New York, NY|pages=168}}</ref> </blockquote>
=== Ngwá Ọrụ na Usoro ===
A maara Burnside ka ọ na-ese ihe na ihe ndị a chọtara dị ka gourds, katọn, osisi na ihe mkpofu ígwè, mana ihe kachasị ya bụ plywood dị nro.<ref name=":0"/> O jiri enamel mee ihe dị ka isi ihe, jiri mkpịsị akwụkwọ felt na-ese ihe osise ya, wee jupụta na ihe osise ahụ na ágbá mara mma. Mgbè ahụ, ọ hapụrụ ihe osise ahụ e dechara na tebụl dị n'èzí maka ihe dị ka otu ụbọchị iji kwe ka ihu igwe nwee ihu igwe. Ọnụ ọgụgụ nke iberibe Burnside bụ 30" x 30" ma ọ bụ obere.<ref name=":0" />
== Nchịkọta ==
Ọrụ Burnside dị na nchịkọta na-adịgide adịgide nke Minneapolis Institute of Art, Smithsonian American Art Museum, Milwaukee Art Museum, na Ackland Art Museum.<ref>{{Cite web|url=http://collections.artsmia.org/art/131455/the-ancient-king-richard-burnside|title=The Ancient King, Richard Burnside ^ Minneapolis Institute of Art|work=collections.artsmia.org|accessdate=2019-06-26}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://americanart.si.edu/artist/richard-burnside-673|title=Richard Burnside|work=Smithsonian American Art Museum|language=en-US|accessdate=2019-06-26}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://collection.mam.org/artist.php?id=811|title=Richard Burnside {{!}} Milwaukee Art Museum|work=collection.mam.org|accessdate=2019-06-26}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://collection.ackland.org/?action=details&object_link_id=2018.26|title=The Shield and Odds and Ends|work=collection.ackland.org|accessdate=2019-06-26}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://collection.ackland.org/?action=details&object_link_id=2017.16.3|title=The Three Leaders of the World|work=collection.ackland.org|accessdate=2019-06-26|archivedate=2022-06-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220625085734/https://collection.ackland.org/?action=details&object_link_id=2017.16.3}}</ref> O nwere ihe ngosi ncheta na McKissick Museum na Columbia, South Carolina na 2016.<ref>{{Cite web|url=https://www.aikenstandard.com/lifestyle/feature-columns/richard-burnside-retrospective-explores-collective-unconscious/article_6793a1eb-4c7e-5158-9e64-8ca47ddd8cfb.html|title=Richard Burnside Retrospective explores collective unconscious|work=Aiken Standard|language=en|accessdate=2019-06-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20190626185627/https://www.aikenstandard.com/lifestyle/feature-columns/richard-burnside-retrospective-explores-collective-unconscious/article_6793a1eb-4c7e-5158-9e64-8ca47ddd8cfb.html|archive-date=2019-06-26|url-status=dead}}</ref>
== Edensibia ==
{{Reflist}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
b5niazxjopwroh1ce1ogxvpxapfnizh
Wanda Ewing
0
17475
729750
719147
2026-10-01T08:50:40Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
729750
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Wanda Ewing''' (1970-2013) bụ ónyé na-ese ihe a mụrụ na Omaha, Nebraska.<ref>{{Cite web|url=http://www.wandaewing.com/about/wanda/|work=Wanda Ewing artist|accessdate=March 7, 2015|title=Wanda Ewing|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150303150603/http://www.wandaewing.com/about/wanda/|archivedate=March 3, 2015}}</ref> O lere nka ya ányá dị ka "ihe na-akpali akpali na ndọrọ ndọrọ ọchịchị". Ozi a na-ahụkarị n'ọrụ nka ya bụ nwanyị ojii dị mpako, ọ ga-esiri ike ileghara ya anya.<ref name="The Reader article">{{Cite news|author=Krainak|first=Mike|title=No Little Death|url=http://www.thereader.com/post/no_little_death|accessdate=March 7, 2015|publisher=The Reader|date=Dec 24, 2013|archive-date=April 2, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402141722/http://www.thereader.com/post/no_little_death|url-status=dead}}</ref> Ewing gụrụ akwụkwọ óbíbí akwụkwọ na San Francisco Art Institute ebe ọ natara BFA ya na 1997. Ọ natara MA na MFA ya na obibi akwụkwọ na Mahadum Iowa na 2001 na 2002, n'otu n'otu.<ref name="The Reader article" /> Ọ bụ prọfesọ na Mahadum Nebraska na Omaha, ebe ọ kụziri klas nka anya site na 2004 ruo 2013.<ref>{{Cite news|author=Truax|first=Sue|title=Unexpected death of Omaha artist, professor Wanda Ewing, 43, shocks UNO|url=http://www.omaha.com/go/unexpected-death-of-omaha-artist-professor-wanda-ewing-shocks-uno/article_70324bf6-9d8a-5d36-819c-ccd202a7dee6.html|accessdate=March 10, 2015|publisher=Omaha World-Herald|date=November 19, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20250120040556/https://omaha.com/go/unexpected-death-of-omaha-artist-professor-wanda-ewing-shocks-uno/article_70324bf6-9d8a-5d36-819c-ccd202a7dee6.html|archive-date=January 20, 2025|url-status=dead}}</ref><ref name="caa">{{Cite news|author=Buszek|first=Maria|title=Wanda Ewing: In Memoriam|url=http://www.collegeart.org/obituaries/wandaewing|accessdate=March 7, 2015|publisher=College Art Association|date=Dec 20, 2013|archive-date=August 19, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160819090417/http://www.collegeart.org/obituaries/wandaewing|url-status=dead}}</ref><ref name="Barber 2014">{{Cite web|author=Barber|first=Hali|title=Wanda Ewing|url=http://wap.lib.unomaha.edu/wewing.html|work=UNO Women's Archive Project|publisher=University of Nebraska at Omaha|accessdate=31 March 2015|archivedate=2 June 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160602042103/http://wap.lib.unomaha.edu/wewing.html}}</ref> Ewing gosipụtara na mba niile ma nweta ọtụtụ onyinye màkà ọrụ ya.
== Ihe osise ==
=== Ụdị na nkà ihe ọmụma ===
Ewing bụ ónyé na-akọwa onwe ya dị ka "latch hook maven".<ref>{{Cite web|title=Home|url=http://www.wandaewing.com/|work=Wanda Ewing|accessdate=6 May 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150503115637/http://www.wandaewing.com/|archivedate=May 3, 2015}}</ref> O jiri collage, printmaking, latch hook, na mgbasa ozi ndị ọzọ mepụta ihe ya. Ọrụ ya na-enyocha okwu gbasara agbụrụ, okike, mmekọahụ, ịma mma, na njirimara.<ref name="Wanda website">{{Cite web|url=http://www.wandaewing.com/about/wanda/|work=Wanda Ewing Artist|title=About Wanda Ewing|accessdate=2022-06-27|archivedate=2015-03-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150303150603/http://www.wandaewing.com/about/wanda/}}</ref> Ihe osise ya na-eji ejiji na-akpali agụụ mmekọahụ na anya dị ike iji gbaghaa echiche ndị inyom ojii na mgbasa ozi. Ụmụ nwanyị Ewing rụrụ ọrụ dị mkpa na nka ya. Ihe osise ya na-eji ụdị ụmụ nwanyị na ọdịnaya ya "mebie ihe oyiyi ụmụ nwanyị".<ref>{{Cite book|author=Buszeck|first=Maria|title=Pin-up Grrrls: Feminism, Sexuality and Popular Culture|url=https://archive.org/details/pinupgrrrlsfemin0000busz|year=2006|publisher=Duke University Press|location=Duke University}}</ref> Mgbasa ozi na-egosipụtakarị ụmụ nwanyị ojii n'ụzọ na-adịghị mma site n'ịme ka ha nwee mmekọahụ ma mee ka ahụ ha bụrụ ihe ziri ezi. Ọ bụ ebumnuche Ewing iji gbanwee ihe ngosi ndị ahụ ka ha bụrụ ndị dị mma. Ihe osise ya na-egosi ụmụ nwanyị ojii dị ka "ndị nwere obi ike" na ndị nwéré obi ike.<ref>{{Cite web|author=Silva|first=Patricia|title=Wanda Ewing: Pin-Ups and Wallflowers|url=http://www.velvetparkmedia.com/blogs/wanda-ewing-pin-ups-and-wallflowers|work=Velvet Park: art, thought, and culture|accessdate=1 May 2015}}</ref>
=== Ihe ngosi ndị a ma ama ===
* "Bougie" bụ usoro ihe osise nke na-eji satire ekwu màkà ụkpụrụ ịma mma màkà ụmụ nwanyị ojii. Usoro a gosipụtara site na Sheldon Museum of Art na Lincoln, Nebraska.<ref>{{Cite web|url=http://www.wandaewing.com/exhibitions/solo/|title=Solo exhibitions|work=Wanda Ewing|accessdate=6 May 2015|archivedate=5 April 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150405132339/http://www.wandaewing.com/exhibitions/solo/}}</ref> E gosipụtara ya na telivishọn ọha na eze Next Exit: Arts in Nebraska<ref>{{Cite web|title=Next Exit: Arts in Nebraska: Wanda Ewing|url=http://netnebraska.org/interactive-multimedia/none/next-exit-arts-nebraska-wanda-ewing|accessdate=6 May 2015|archivedate=18 May 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150518073043/http://netnebraska.org/interactive-multimedia/none/next-exit-arts-nebraska-wanda-ewing}}</ref>
* "Black as Pitch, Hot as Hell" bụ nchịkọta nke ihe osise na mbipụta na-egosi ụmụ nwanyị ojii na-agba agba, n'ụdị pin-up.<ref name="genderacrossborders.com">{{Cite web|author=Deskins|first=Sally|title=Wanda Ewing, Artist: "Video Grrrlzzz"|url=http://www.genderacrossborders.com/2011/05/25/wanda-ewing-artist-%E2%80%9Cvideo-grrrlzzz%E2%80%9D/|work=Gender Across Borders|accessdate=March 28, 2015|archivedate=April 2, 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150402113931/http://www.genderacrossborders.com/2011/05/25/wanda-ewing-artist-%E2%80%9Cvideo-grrrlzzz%E2%80%9D/}}</ref> Usoro a na-enyocha otu agbụrụ si mara echiche ọha mmadụ banyere ịma mma nwanyị.
* "Video Grrrlzzz" bụ nchịkọta sitere n'ike mmụọ nsọ nke vixen vidio Karrine Steffans.<ref name="genderacrossborders.com" /> Usoro ihe osise a na-egosi "ụmụ nwanyị ojii na-eyi uwe na-enweghị isi akpa, ihe atụ màkà otu esi emeso ụmụ nwanyị na ụlọ ọrụ hip-hop". A na-ewere nchịkọta a dị ka ihe na-ese okwu nke ukwuu ma jụ ya site na ngosi hip-hop.
=== Ihe ngosi na njikọ gallery ===
A gụnyere ọrụ Ewing n'ọtụtụ nchịkọta gụnyere Richard M. Ross Museum na Delaware, Tama Art University Museum na Tokyo, Japan, na San Francisco Art Institute na ndị ọzọ.<ref name="wanda website">{{Cite web|url=http://www.wandaewing.com/about/gallery-affiliations-collections/|work=Wanda Ewing artist|accessdate=March 7, 2015|title=Wanda Ewing Collections|archivedate=April 2, 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150402181838/http://www.wandaewing.com/about/gallery-affiliations-collections/}}</ref> A tụlere ma nyochaa ọrụ ya n'akwụkwọ dị iche iche, ọkachasị Maria Buszek's Pin-up Grrrls: Feminism, Sexuality and Popular Culture.<ref name="Maria's book">{{Cite book|author=Buszek|first=Maria|title=Pin-up Grrrls: Feminism, Sexuality and Popular Culture|year=2006|publisher=Duke University Press|location=Duke University|isbn=0822337460|pages=[https://archive.org/details/pinupgrrrlsfemin00busz/page/349 349–350]|url=https://archive.org/details/pinupgrrrlsfemin00busz/page/349|accessdate=March 7, 2015}}</ref> E gosipụtara nhọrọ nke ihe osise ya na International Print Center na New York n'etiti afọ 2000.<ref>{{Cite web|title=Wanda Ewing|url=http://www.ipcny.org/artists/wanda-ewing/|work=International Print Center New York|accessdate=2 May 2015|archivedate=24 September 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150924035842/http://www.ipcny.org/artists/wanda-ewing/}}</ref> A na-aga n'ihu na-egosi ma na-anakọta ọrụ ya.
=== Scholarships, onyinye, na onyinye ===
* 1995-1997 Undergraduate Merit Award Scholarship site na San Francisco Art Institute
* 1999 2002 Ohere Ọmụmụ Ihe Maka Ọmụmụ Ọmụmụ na Obere Ọmụ Ihe Ọmụmụ nke Mahadum nke Iowa School of Art and Art History
* 2003 Onyinye Njem site na The Nebraska Women's Caucus for Art
* 2004 Onyinye mmata site na Roots na Crown: UNL Printmakers Exhibition
* 2006 Onye na-ese ihe nke Afọ site na National Council of Negro Women, Inc.
* 2008 Purse Award site na Mahadum Purdue
* 2009 Best Visual Artist na Best 2-D Artist site na Omaha Entertainment Awards, Purchase Award site na Richard M. Ross Museum, na Young at Heart Award site na Micro Museum.<ref>{{Cite web|author=Ewing|first=Mona|title=Recognition|url=http://www.wandaewing.com/about/recognition/|work=WandaEwing.com|accessdate=March 28, 2015|archivedate=April 2, 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150402101441/http://www.wandaewing.com/about/recognition/}}</ref>
* 2010 Research Grant sitere na Kọmitii Mahadum na Nnyocha na Ọrụ Okike na Mahadum Nebraska na Omaha
* 2011 Onyinye Onye na-ese ihe n'otu n'otu site na Pollock Krasner Foundation, INC.
* 2013 Onye na-ese ihe n'otu n'otu site na The Nebraska Arts Council
== Ọnwụ ==
N'ọnwa Mee afọ 2013, a chọpụtara na Ewing nwere ọrịa kansa akpa ume nke anọ.<ref>{{Cite web|first=Patricia|author=Silva|title=Tenacious as Hell, Vividly: Wanda Ewing|url=http://www.flarearts.org/?p=14|work=Flare Arts Journal|accessdate=March 28, 2015|archivedate=April 2, 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150402092823/http://www.flarearts.org/?p=14}}</ref> Wanda Ewing nwụrụ na Disemba 8, 2013 mgbe ọ dị afọ 43 site na nsogbu na ọgwụgwọ ọgwụ.<ref>{{Cite web|author=Ewing|first=Mona|title=About|url=http://www.wandaewing.com/about/wanda/|work=WandaEwing.com|accessdate=March 28, 2015|archivedate=March 3, 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150303150603/http://www.wandaewing.com/about/wanda/}}</ref>
== Ihe Nketa ==
Ewing bụ onye nnọchi anya obodo Omaha.<ref name="The Reader article"/> Ọ rụrụ ọrụ iji mepụta oghere maka ndị na-ese ihe na-acha anụnụ anụnụ na ihe nkiri nka nke Omaha. Ọnụnọ nke ndị na-ese ihe na Omaha toro n'okpuru nlekọta ya. Union for Contemporary Arts na Omaha, Nebraska kpọrọ gallery na ncheta ya.<ref name="UCA Website">{{Cite web|title=Union for Contemporary Art|url=http://www.u-ca.org/exhibition/|work=u-ca.org|accessdate=March 7, 2015|archivedate=February 21, 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150221205653/http://www.u-ca.org/exhibition/}}</ref> Ewing bụ prọfesọ mbụ na-arụ ọrụ oge niile nke agba iji nweta ọrụ na ngalaba nka nke nnukwu mahadum steeti.<ref>{{Cite web|author=Silva|first=Patricia|title=Wanda Ewing: Pin-Ups and Wallflowers|url=http://www.velvetparkmedia.com/blogs/wanda-ewing-pin-ups-and-wallflowers|work=Velvet Park: art. thought, and culture|accessdate=1 May 2015}}</ref> Mahadum nke Nebraska Foundation guzobere agụmakwụkwọ nka n'aha ya.
Ọrụ Wanda Ewing na-aga n'ihu na-akpali ụmụ nwanyị na-ese ihe "ịchọta olu ha".<ref>{{Cite web|title=Wanda|url=http://www.wandaewing.com/about/wanda/|work=Wanda Ewing|accessdate=9 May 2015|archivedate=3 March 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150303150603/http://www.wandaewing.com/about/wanda/}}</ref> Les Femmes Folles: Women in Art, otu nzukọ sitere n'ike mmụọ nsọ nke ihe ngosi ọ haziri n'okpuru otu aha ahụ, na-aga n'ihu na-akwado ụmụ nwanyị na nka iji sọpụrụ ya.<ref name="Les Femmes Folles">{{Cite web|author=Deskins|first=Sally|title=Wanda Ewing|url=http://femmesfollesnebraska.tumblr.com/wanda|work=Les Femmes Folles: Women in Art|publisher=Les Femmes Folles|accessdate=March 7, 2015}}</ref>
== Edensibia ==
{{Reflist|30em}}
l1le0n84ihoql8w3xiw06bvxot031el
Paula Wilson
0
17860
729565
723239
2026-09-30T15:42:16Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
729565
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Usòrò:Paula Wilson in Salty and Fresh.jpg|thumb|Paula Wilson in salty and fresh.jpg]]
'''Paula Wilson''' (amụrụ na Disemba 17, 1975) bụ ónyé Africa-America "mixed media" na-ese ihe na-emepụta ọrụ na-enyocha njirimara ụmụ nwanyị site na oghere nke akụkọ ọdịbendị. Ọ na-eji ihe ọkpụkpụ, collage, eserese, ntinye, na usoro obibi akwụkwọ dị ka silkscreen, lithography, na woodblock.<ref>{{Cite web|url=https://www.artsy.net/artist/paula-wilson|title=Paula Wilson – 17 Artworks, Bio & Shows on Artsy|work=www.artsy.net|accessdate=2017-03-11}}</ref> N'afọ 2007, Wilson si Brooklyn, [[Nú Yọk|New York]], kwaga Carrizozo, [[Nú Mézíkọ|New Mexico]] (ọnụ ọgụgụ mmadụ 996), ebe ya na onye ọrụ osisi ya bụ Mike Lagg bi ma na-arụ ọrụ ugbu a.<ref>{{Cite web|url=https://southwestcontemporary.com/studio-visit-paula-wilson-and-mike-lagg|title=Southwest Contemporary – Studio Visit:Paula Wilson and Mike Lagg|work=www.southwestcontemporary.com|date=24 May 2019|accessdate=2020-05-17}}</ref>
== Oge ọ malitere ==
A mụrụ Paula Wilson na Chicago ma too na Hyde Park n'akụkụ ndịda nke obodo ahụ, ebe nnà ya, William Julius Wilson, bụ prọfesọ nkè mmekọrịta mmadụ na ibe ya na Mahadum Chicago.<ref>{{Cite web|title=Demonstration: Paula Wilson & Mike Lagg, Intimate Restructuring|url=https://www.haystack-mtn.org/2021-online-programs/demonstration-paula-wilson-mike-lagg-intimate-restructuring|accessdate=2022-04-07|work=Haystack Mountain School of Crafts|language=en-US|archivedate=2022-08-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220829000501/https://www.haystack-mtn.org/2021-online-programs/demonstration-paula-wilson-mike-lagg-intimate-restructuring}}</ref> Nné ya, Beverly Ann Wilson, bụ onye na-ese ihe na ónyé na-ede akwụkwọ.<ref>{{Cite web|title=Paula Jane & Beverly Ann Wilson/ Daughter & Mother/Artist Books – Paula J Wilson|url=http://paulajwilson.com/paula-jane-beverly-ann-wilson-daughter-motherartist-books/|accessdate=2022-04-07|work=paulajwilson.com|archivedate=2019-07-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190715024715/http://paulajwilson.com/paula-jane-beverly-ann-wilson-daughter-motherartist-books/}}</ref>
== Agụmakwụkwọ ==
Paula Wilson gàrà Mahadum Washington (St. Louis, Missouri) site na 1994-1998, nweta B.F.A. ya ma gụsịrị akwụkwọ summa cum laude.<ref>{{Cite web|title=Paula Wilson|url=https://www.art.yale.edu/paula-wilson|accessdate=2022-04-07|work=Yale School of Art|language=en|archive-date=2022-07-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20220702212444/https://www.art.yale.edu/paula-wilson|url-status=dead}}</ref> Wilson nwetara M.F.A. ya na Mahadum Columbia (New York, New York).<ref name="University of New Mexico">{{Cite web|title=Paula Wilson new Hammersley artist-in-residence|url=https://news.unm.edu/news/paula-wilson-new-hammersley-artist-in-residence|work=University of New Mexico|accessdate=5 August 2021|language=en}}</ref>
== Ndụ na ọrụ ==
A maara Wilson màkà nnukwu ọrụ ya na-emetụ n'ahụ na-akọwa akụkọ na gbụrụ-gbúrụ ebe obibi ndị dabara na ahụmịhe ya dị ka nwanyị ojii. Ọ na-echepụta ihe osise akụkọ ihe mere eme ma tinye nsụgharị nke onwé ya n'ime ala na Canon. Na-agbanwe n'etiti ihe osise na ihe osise, ọ na-ewu akụkọ site na ịdakpọ ụgbọ elu eserese. Ọrụ Wilson na-adabere na onyinyo onwe onye, óbìbì akwụkwọ, ntinye, na collage. Ọ na-ebipụta ihe oyiyi na blọk osisi, silkscreens, intaglio, na monotypes; akwa acrylic, mmanụ, na ágbá; na-ese vidiyo na-etinye ọrụ 2-D n'ime ala; ọ na-ebibi, na-agbakọta, na stitches iji mee ka ihe dị iche iche, nke jupụtara. Ọrụ ya na-agbakarị na mgbidi ma ọ bụ etiti ha, na-egosipụta nchịkọta nke ahụmịhe ndụ: ojii na ọcha, ọbọdọ ukwu na ime obodo, ọdịnala na nke oge a, otu na otu.
=== Ihe ngosi onwe onye<ref>{{Cite web|url=http://paulajwilson.com/cv-2/|title=Paula Wilson|work=www.paulajwilson.com|accessdate=2020-05-29|archivedate=2018-10-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181023043842/http://paulajwilson.com/cv-2/}}</ref> ===
* 2000 "Gịnị bụ nké onwe," The Butcher Shop, Chicago, Illinois<ref>{{Cite web|url=http://paulajwilson.com/cv-2/|title=Cv – Paula J Wilson|accessdate=2022-07-02|archivedate=2022-03-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220312001911/http://paulajwilson.com/cv-2/}}</ref>
* 2006 "Ihe osise na ihe osise sitere na Ndagwurugwu Hanno," Galleria Suzy Shammah, Milan, Italy<ref>{{Cite web|url=http://www.suzyshammah.com/exhibition.php?s_sez=select&id_e=35&id_a=&anno=2006|title=Galleria Suzy Shammah}}</ref>
* 2008 na-akpọ "The Stained Glass Ceiling," Bellwether Gallery, New York, New York<ref>{{Cite web|url=http://www.nyartbeat.com/event/2008/EC51|title=NYAB Event – Paula Wilson "The Stained Glass Ceiling"|work=www.nyartbeat.com|language=en|accessdate=2017-03-11}}</ref>
* 2010 "Akụkọ Mbụ," Ụlọ Ọrụ na Ebe Ngosi Ihe Mgbe Ochie, Philadelphia, Pennsylvania
* 2014 "Undress," Center for Contemporary Arts, Spector Ripps Project Space, Santa Fe, New Mexico<ref>{{Cite news|url=http://www.santafegalleryassociation.org/santafe-news/center-contemporary-arts-undress-paula-wilson/|title=Center for Contemporary Arts {{!}} UNDRESS WITH PAULA WILSON – Santa Fe Gallery Association|work=Santa Fe Gallery Association|accessdate=2017-03-11|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.santafenewmexican.com/pasatiempo/art/gallery_openings/the-bureau-of-reclamations/article_76b2b8ec-6b8a-11e4-ac44-17c378112299.html|title=The bureau of reclamations|work=The Santa Fe New Mexican|accessdate=2017-03-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20170404180539/http://www.santafenewmexican.com/pasatiempo/art/gallery_openings/the-bureau-of-reclamations/article_76b2b8ec-6b8a-11e4-ac44-17c378112299.html|archive-date=2017-04-04|url-status=dead}}</ref>
* 2015 "Back it Up", Museum Blue, St. Louis, Missouri<ref>{{Cite news|url=https://www.stlmag.com/arts/visual-arts/get-thee-behind-me:-paula-wilson's-%22back-it-up%22-at-museum-blue/|title=Behind and Beyond: Paula Wilson's "Back it Up" at Museum Blue|date=2015-04-17|work=St. Louis Magazine|accessdate=2017-03-11|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.museumblue.com/calendar/paula-wilson|title=Paula Wilson "Back it Up"|work=Museum Blue|language=en-US|accessdate=2017-03-11}}</ref>
* 2015 "Salty & Fresh," Cherry & Lucic, Portland, Oregon<ref>{{Cite web|url=http://cherryandlucic.com/paulawilson.html|title=Cherry {{!}} Lucic|work=cherryandlucic.com|accessdate=2017-03-11}}</ref>
* 2017 "Salty & Fresh," Emerson Dorsch Gallery, Miami, Florida<ref>{{Cite web|url=https://emersondorsch.com/exhibition/paula-wilson-salty-fresh/|title=Emerson Dorsch|work=emersondorsch.com|accessdate=2017-04-07}}</ref>
* 2017 "Paula Wilson:The Backward Glance," Bemis Center for Contemporary Art, Omaha, Nebraska<ref>{{Cite web|url=http://www.bemiscenter.org/art/exhibitions/paula-wilson.html|title=Bemis Center for Contemporary Arts : Exhibitions : Exhibitions : Paula Wilson: The Backward Glance|work=www.bemiscenter.org|language=en|accessdate=2017-03-11|archivedate=2016-09-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160905221331/http://www.bemiscenter.org/art/exhibitions/paula-wilson.html}}</ref>
* 2018 "FLOORED," HOLDING Contemporary, Portland, Oregon<ref>{{Cite web|url=https://www.holdingcontemporary.com/paula-wilson-floored|title=HOLDING Contemporary: FLOORED – Paula Wilson|work=www.holdingcontemporary.com|accessdate=2020-05-29}}</ref>
* 2018 "PIECESCAPE," Visitor Welcome Center, Los Angeles, California<ref>{{Cite web|url=https://visitorwelcomecenter.org/PaulaWilson.html|title=Visitor Welcome Center: Paula Wilson – PIECESCAPE|work=www.visitorwelcomecenter.org|accessdate=2020-05-29|archivedate=2020-09-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200923231013/https://visitorwelcomecenter.org/PaulaWilson.html}}</ref>
* 2018 "Anya anụ ọhịa: Ihe ụtọ nke Yucca," Smack Mellon, Brooklyn, New York<ref>{{Cite web|url=https://www.smackmellon.org/exhibition/paula-wilson-spread-wild-pleasures-of-the-yucca/|title=Smack Mellon: Paula Wilson, Spread Wild: Pleasures of the Yucca|work=www.smackmellon.org|date=29 September 2018|accessdate=2020-05-29}}</ref>
* 2018 "The Light Become You," Denny Dimin Gallery, New York, New York<ref>{{Cite web|url=https://dennydimingallery.com/exhibitions/the-light-becomes-you/|title=Denny Dimin Gallery: Paula Wilson – The Light Becomes You|work=www.dennydimingallery.com|accessdate=2020-05-29}}</ref>
* 2019 "Entangled," 516 ARTS, Albuquerque, New Mexico<ref>{{Cite web|url=https://www.516arts.org/exhibitions/paula-wilson-spread-wild-pleasures-of-the-yucca|title=516 Arts: Paula Wilson: Entangled|work=www.516arts.org|accessdate=2020-05-29|archivedate=2020-08-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200805051721/https://www.516arts.org/exhibitions/paula-wilson-spread-wild-pleasures-of-the-yucca}}</ref>
=== Ihe ngosi ndị a họọrọ<ref>{{Cite web|url=http://paulajwilson.com/cv-2/|title=cv – Paula J Wilson|work=paulajwilson.com|accessdate=2017-03-11|archivedate=2017-05-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170515064241/http://paulajwilson.com/cv-2/}}</ref> ===
* 2019 "Contemporary Performance," nke Kalup Linzy haziri, Florida Museum of Photographic Art, Tampa, Florida<ref>{{Cite web|url=https://www.fmopa.org/contemporary-performance/|title=FMoPA: Contemporary Performance|work=www.fmopa.org|date=7 April 2019|accessdate=2020-05-29}}</ref>
* 2019 "Fragment," Emerson Dorsch Gallery, Miami, Florida<ref>https://emersondorsch.com/</ref><ref>{{Cite web|url=https://emersondorsch.com/exhibition/fragment/|title=Strange Fire: Fragment|work=www.emersondorsch.com|accessdate=2020-05-29}}</ref>
* 2019 "N'ime ahụ a nke m: Ọkụ Ọchịchị a na-amaghị ama na Milwaukee Institute of Art & Design," Milwaukeee, Wisconsin<ref>{{Cite web|url=http://www.strangefirecollective.com/exhibition-in-this-body-of-mine|title=Strange Fire: Exhibition: In This Body of Mine|work=www.strangefirecollective.com/|accessdate=2020-05-29}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.miad.edu/21222-2|title=Strange Fire Collective|work=www.miad.edu/21222-2|date=12 September 2019|accessdate=2020-05-30}}</ref>
* 2019 "20 na Odd: Afọ 400 nke 1619," nke Kalia Brooks Nelson, Leroy Neiman Gallery, Mahadum Columbia, New York, New York<ref>{{Cite web|url=https://arts.columbia.edu/events/20-and-odd-400-year-anniversary-1619-fall-2019|title=Columbia University School of Arts: 20 and Odd: The 400-Year Anniversary of 1619|work=www.arts.columbia.edu|accessdate=2020-05-30|archivedate=2020-08-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200809122420/https://arts.columbia.edu/events/20-and-odd-400-year-anniversary-1619-fall-2019}}</ref>
* 2017 "Ọwụwa anyanwụ, ọdịda anyanwụ," Emerson Dorsch Gallery, Miami, Florida<ref>{{Cite web|url=https://emersondorsch.com/exhibition/sunrise-sunset/|title=Emerson Dorsch Gallery: Sunrise, Sunset|work=www.emersondorsch.com/|accessdate=2020-05-30}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://hyperallergic.com/417933/best-of-2017-our-top-20-exhibitions-across-the-united-states/|title=Hyperallergic: Best of 2017: Our Top 20 Exhibitions Across the United States|work=www.hyperallergic.com/|date=21 December 2017|accessdate=2020-05-30}}</ref>
* 2017 "The Unhomely," Denny Gallery, New York, New York<ref>{{Cite web|url=https://dennydimingallery.com/exhibitions/the-unhomely/|title=Denny Gallery: The Unhomely|work=www.dennydimingallery.com/|accessdate=2020-05-30}}</ref>
* 2017 "The Young Years, The Frances Young Tang Teaching Museum and Art Gallery at Skidmore College," nke Dayton Director Ian Berry haziri, Saratoga Springs, New York<ref>{{Cite web|url=https://tang.skidmore.edu/exhibitions/234-the-young-years|title=Tang: The Young Years|work=www.tang.skidmore.edu|accessdate=2020-05-30}}</ref>
* 2016 Área: Nhọrọ sitere na Permanent Collection, "Studio Museum na Harlem, New York, New York<ref>{{Cite web|url=https://studiomuseum.org/exhibition/surface-area-selections-permanent-collection|title=The Studio Museum in Harlem: Surface Area|work=www.studiomuseum.org/|date=11 September 2017|accessdate=2020-05-30}}</ref>
* 2016 "Nnọ," ụdị & echiche, Santa Fe, New Mexico<ref>{{Cite web|url=https://www.formandconcept.center/exhibitions/13-residency/overview/|title=form & concept: Residency|work=www.formandconcept.center|accessdate=2020-05-30}}</ref>
* 2016 "Visions Into Infinite Archives," SOMArts Cultural Center, nke Black Salt Collective, San Francisco, California haziri<ref>{{Cite web|url=http://temporaryartreview.com/visions-into-infinite-archives-at-somarts|title=Temporary: Visions Into Infinite Archives at SOMArts|work=www.temporaryartreview.com|date=29 January 2016|accessdate=2020-05-30}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.artpractical.com/event/visions-into-infinite-archives1/|title=AP: Visions Into Infinite Archives|work=www.artpractical.com|accessdate=2020-05-30|archivedate=2024-12-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241222142832/https://www.artpractical.com/event/visions-into-infinite-archives1/}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://us1.campaign-archive.com/?u=80f7e02ae79af353b2aeae355&id=bf4ff45ac8|title=SOMArts Cultural Center|work=www.us1.campaign-archive.com|accessdate=2020-05-30}}</ref>
* 2015 Dzua: Mapping Madness, Inside Dzua Art Museum, nke Tomas Vu haziri, Beijing, China 2014<ref>{{Cite web|url=https://www.ioam.org.cn/|title=Inside Out Art Museum|work=www.ioam.org.cn|accessdate=2020-05-30}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.tomasvu.com/draw|title=Tomas Vu:DRAW|work=www.tomasvu.com|accessdate=2020-05-30|archivedate=2022-07-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220702212444/https://www.tomasvu.com/draw}}</ref>
* 2013 "I Am The Magic Hand," Sikkema Jenkins & Co, nke Josephine Halvorson haziri, New York, New York
* 2013 "Santufy," Vincent Price Museum, Los Angeles, California
* 2012 "The Bearden Project," Studio Museum na Harlem, New York, New York
* 2012 "Ahazi," Benrimon Contemporary, nke Teka Selman haziri, New York, New York
* 2011 "Art by Choice," Mississippi Museum of Art, Jackson, Mississippi
* 2011 "The February Show," Ogilvy & Mather, New York, New York
* 2010 "Art on Paper: Ihe ngosi nke iri anọ na otu, Weatherspoon Art Museum, Greensboro, North Carolina
* 2010 "Ajọ kpụkọrọ akpụkọ: Ndụ Walt Disney," Postmasters Gallery, New York, New York
* 2010 41st Collectors Show, Arkansas Art Center, Little Rock, Arkansas
* 2009 Carrizozo Onye na-ese ihe ngosi, Gallery 408, Carrizozu, New Mexico
* 2009 "Mgbe anyị nọ n'èzí," Sragow Gallery, New York, New York
* 2009 "Afọ iri nke obibi akwụkwọ America nke oge a: 1999 " Mahadum Tsingha, Beijing, China
* 2009 "Nchịkọta. Atụmatụ na Permanent Collection, "Studio Museum na Harlem, New York, New York
* 2009 "Cinema Remixed and Reloaded: Black Women Artists and the Moving Image Since 1970," Contemporary Arts Museum Houston, Houston, Texas
* 2007 "Cinema Remixed and Reloaded: Black Women Artists and the Moving Image Since 1970," Spelman College Museum of Fine Art, Atlanta, Georgia
* 2007 "Horizon," EFA Gallery, nke David Humphrey haziri, New York, New York
* 2007 "Black Alphabet, ihe ndị dị na Contemporary African American Art," Zacheta National Gallery of Art, Warsaw, Poland<ref>{{Cite web|title=Paula Wilson|url=https://www.art.yale.edu/paula-wilson|accessdate=2022-04-07|work=Yale School of Art|language=en|archive-date=2022-07-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20220702212444/https://www.art.yale.edu/paula-wilson|url-status=dead}}</ref>
* 2006 "Turn the Beat Around," Sikkema Jenkins & Co., New York, New York
* 2006 "The Manhattan Project," Fred Snitzer Gallery, Miami, Florida
* 2006 "Ọtụtụ," Ebe Ngosi Ihe Mgbe Ochie na Harlem, New York
* 2005 "MFA Thesis Exhibition," Studebaker Building, Curated by Jeffrey Uslip, New York, New York
* 2005 "Recess: Images & Objects in Formation," Rush Gallery, Curated by Derek Adams, New York, New York
* 2004 "Ọ bụbu Ezigbo," Kantor/Feuer Gallery, New York, New York
* 2004 "Mgbe Goya gasịrị," Leroy Neiman Gallery, Mahadum Columbia, nke Tomas Vu Daniel haziri, New York, New York
* 2004 "Anya agụụ, Afọ Mbụ MFA Exhibition," Mahadum Columbia, Ira D. Wallach Gallery, New York, New York
* 2002 "Ihe ịrịba ama, " Public Art Installation, Chicago, Illinois
* 2001 na-egosi ndị na-ese ihe na Chicago, Vox Populi, Philadelphia, Pennsylvania
* 2000 "Young Love," Mapreed Gallery, Los Angeles, California
== Ndụ onwe onye ==
Wilson bi ma na-arụ ọrụ ugbu a na Carrizozo, New Mexico na onye mmekọ ya, onye ọrụ osisi Mike Lagg.<ref>{{Cite web|title=Paula Wilson - Emerson Dorsch|url=https://emersondorsch.com/artist/paula-wilson/|accessdate=2022-04-07|work=emersondorsch.com|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2021-08-18|title=Zozo's Petals|url=https://www.newmexicomagazine.org/blog/post/in-the-studio-with-visual-artist-paula-wilson-carrizozo/|accessdate=2022-04-07|work=www.newmexicomagazine.org|language=en-us}}</ref>
== Nkwado ==
E gosipụtara Wilson na akwụkwọ ndị dị ka Hyperallergic, Artforum, The New York Times, The Brooklyn Rail, na The New Yorker.<ref>{{Cite web|url=https://hyperallergic.com/375216/a-stained-glass-world-where-women-are-worshipped/|title=A Stained-Glass World Where Women Are Worshipped|work=www.hyperallergic.com/|date=2 May 2017|accessdate=2020-05-30}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.artforum.com/print/reviews/200901/paula-wilson-41031|title=Artforum: Paula Wilson – BELLWHETHER|work=www.artforum.com|accessdate=2020-05-30}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.artforum.com/picks/paula-wilson-11204|title=Artforum: Paula Wilson – Paintings and Drawings from the Hanno Valley|work=www.artforum.com|accessdate=2020-05-30}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.artforum.com/picks/iris-yirei-hu-and-ivan-forde-80963|title=Artforum: iris yirei hu and ivan forde|work=www.artforum.com|accessdate=2020-05-30}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2013/06/28/arts/design/i-am-the-magic-hand-and-antony-the-cut.html?searchResultPosition=2|title=The New York Times: I Am the Magic Hand and Antony: The Cut|work=The New York Times|date=27 June 2013|accessdate=2020-05-30|author=Smith|first=Roberta}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://brooklynrail.org/2017/05/art/SaltyFresh-Paula-Wilsons-House-of-Art|title=The Brooklyn Rail: Salty/Fresh: Paula Wilson's House of Art|work=www.brooklynrail.org/|date=May 2017|accessdate=2020-05-30}}</ref>
Wilson natara onyinye nke Distinction site na Mahadum Washington Sam Fox School of Design & Visual Arts, St. Louis, Missouri, na 2019.<ref>{{Cite web|url=https://samfoxschool.wustl.edu/news/13079|title=Sam Fox School: 2019 AWARDS FOR DISTINCTION|work=www.samfoxschool.wustl.edu|accessdate=2020-05-30|archivedate=2020-05-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200528082436/https://www.samfoxschool.wustl.edu/news/13079}}</ref> E nyela ya ebe obibi na Fabric Working and Museum (2009-2010) Vermont Studio Center na Giverny Residency site na Art Production Fund na Giverni, [[France]]. O nwetakwala ọnọdụ na Short List, Joyce Alexander Wein Artist Prize, Studio Museum na Harlem, New York, New York. 2007 na Milovich Award na Painting, School of Art, Mahadum Washington, 1998.
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
rzlvx8ekhr712jf3l0si6zmbzv5h1wg
Simon Rieber
0
19253
729713
153835
2026-09-30T23:38:58Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
729713
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Simon Cosmas Michael''' nke a maara nke ọma dị ka '''Simon Rieber''' bụ onye omenkà na-ahụ anya nke Tanzania nke na-arụ ọrụ ngalaba nka nka, ihe nkiri, eserese na ihe atụ iji kwuo okwu na idekọ nkwenye ya. O meela ihe ngosi n'ọtụtụ ebe na Tanzania na East Africa, na-ewuli niche dị ka onye na-ese ihe n'oge Tanzania na-apụta na ihe ngosi nka East Africa.<ref name="auto">{{Cite web|url=http://www.spla.pro/fiche.personne.simon-cosmas-michael-simon-rieber.54088.html|title=Simon Cosmas Michael (Simon Rieber)|work=SPLA|language=en|accessdate=14 April 2021}}</ref>
== Ihe ngosi ==
*2018: Working for the Time, Seoul Museum of Art, Seoul, South Korea<ref name="auto"/>
*2019: UFO Gallery, Barkeley, California<ref name="auto"/>
*2019: Jessica Silverman Gallery, San Francisco<ref name="auto"/>
*2021: Project 30: Look At Me, Garage Museum of Contemporary Art, Moscow<ref name="auto"/>
== Ihe nrite ==
* N'afọ 2020 Simon Rieber ritere ihe nrite Umoja maka ihe nrite nka nke Tanzania nke oge a.<ref>{{Cite web|url=https://www.stltoday.com/pr/entertainment/meet-artist-simon-rieber-winner-of-2020-umoja-prize-for-contemporary-tanzanian-art/article_7beca49a-1be9-11ed-9758-fb6b40b5ddc7.html|title=Meet Artist Simon Rieber Winner Of 2020 Umoja Prize For Contemporary Tanzanian Art|work=stltoday|language=en|accessdate=14 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220814202053/https://www.stltoday.com/pr/entertainment/meet-artist-simon-rieber-winner-of-2020-umoja-prize-for-contemporary-tanzanian-art/article_7beca49a-1be9-11ed-9758-fb6b40b5ddc7.html|archive-date=14 August 2022|url-status=dead}}</ref>
== Njikọ mpụga ==
*https://web.archive.org/web/20220830153325/https://hitimes.in/simon-rieber-a-man-who-gets-his-fame-in-digital-illustration/amp/
*https://web.archive.org/web/20220217010710/https://ke.opera.news/ke/en/culture/9acb1650b17449c2363c33f12d3a507d
*https://limitless-magazine.com/2022/01/07/5-of-the-best-digital-artists-in-the-world-right-now/
*https://web.archive.org/web/20210305044721/https://kulturehub.com/simon-rieber-art/
*https://www.saatchiart.com/account/profile/2035129
*https://www.artmajeur.com/simon-rieber
*https://www.imdb.com/name/nm12808644/
== Ebensidee ==
{{Reflist|30em}}
n3le7g5tebxfkwj8oz95p5aibmkkrbw
Synagogue, Church of All Nations
0
19663
729721
723840
2026-10-01T02:22:30Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
729721
wikitext
text/x-wiki
[[Usòrò:Synagogue-Church of all Nations Sideview.jpg|thumb|Synagogue, Church of All Nations]]
'''Ụlọ nzukọ''', Church Of All Nations ('''SCOAN''') bụ nnukwu ụka [[Efefe Kraịst|Ndị Kraịst]] dị na Lagos, Naijiria.<ref>{{Cite news|title=TB Joshua Ranked Among Most Famous Prophets In History|url=http://africantraveltimes.com/2016/03/22/tb-joshua-ranked-among-most-famous-prophets-in-history/|work=African Travel Times|date=2016-03-22|accessdate=2019-08-02|archive-date=2016-04-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20160415141537/http://africantraveltimes.com/2016/03/22/tb-joshua-ranked-among-most-famous-prophets-in-history/|url-status=dead}}</ref>
== Akụkọ ihe mere eme ==
T. B. Joshua dere na n'ọhụụ eluigwe ọ natara 'mpu nsọ' na ọgbụgba ndụ sitere n'aka Chineke ịmalite ozi ya na afọ 1987.<ref> Pieter Coertzen, M Christiaan Green, Len Hansen, ''Law and Religion in Africa: The quest for the common good in pluralistic societies'', African Sun Media, South Africa, 2015, p. 311</ref> Chọọchị ahụ malitere na mmadụ ole na ole ma kemgbe ahụ ọ ghọrọ otu n'ime ụka Naịjirịa kachasị nwee mmetụta, na-adọta ihe karịrị mmadụ 50,000 na ozi Sunday ya kwa izu na isi ụlọ ọrụ dị na Ikotun-Egbe, Lagos.<ref>{{Cite news|title=Celebrity Priests|url=http://www.economist.com/node/21558298|work=The Economist|date=2012-07-07|accessdate=2019-08-02}}</ref> Joshua, onye guzobere ụka ahụ na onye isi ụkọchukwu, nwụrụ na-esochi ozi na Junn 5, na afọ 2021.<ref>{{Cite web|url=https://www.cnn.com/2021/06/06/africa/tb-joshua-dies-synagogue-intl/?hpt=ob_blogfooterold|title=Nigerian megachurch preacher dies after church program|author=Nimi Princewill|publisher=CNN|date=June 6, 2021|accessdate=June 7, 2021|archivedate=June 7, 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210607154355/https://www.cnn.com/2021/06/06/africa/tb-joshua-dies-synagogue-intl/?hpt=ob_blogfooterold}}</ref>
== Njem okpukpe ==
A mara SCOAN karịsịa maka ọnụ ọgụgụ buru ibu nke ndị njem ala nsọ mba ọzọ ọ na-adọta na ''The Guardian'' na-akọ na chọọchị ahụ na-enweta ndị na-abịa kwa izu karịa ọnụ ọgụgụ ndị ọbịa na Buckingham Palace na Tower of [[London]].<ref>{{Cite news|first=Monica|author=Mark|title=Lagos Businesses Cash In On Lure Of Super Pastor TB Joshua|url=https://www.theguardian.com/world/2013/sep/01/lagos-businesses-superpastor-joshua|work=The Guardian (UK)|date=2013-09-01|accessdate=2019-08-02}}</ref> Akwụkwọ akụkọ nke ụbọchị a kọrọ na ihe dị ka nde mmadụ abụọ na-abịa n'obodo na ndị na-abata na SCOAN kwa afọ.<ref>{{Cite news|title=Nigeria: Tourism Expert Calls for Restoration of Tourism Ministry|url=http://allafrica.com/stories/201603040690.html|work=This Day (Nigeria)|date=2016-03-04|accessdate=2019-08-02}}</ref>
A kọwawo ya dị ka ebe kachasị adọrọ mmasị ndị njem nleta na ebe ndị njem nlegharị anya okpukpe na West Africa na-eleta.<ref>{{Cite news|title=Synagogue Impasse: Hoteliers, Others Groan|url=http://newtelegraphonline.com/synagogue-impasse-hoteliers-others-groan/|work=New Telegraph (Nigeria)|date=2016-03-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20160421211508/http://newtelegraphonline.com/synagogue-impasse-hoteliers-others-groan/|archive-date=2016-04-21|access-date=2022-09-12|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news|first=Sola|author=Ojewusi|title=TB Joshua And The Synagogue Tragedy, Another Perspective|url=http://www.authorityngr.com/2016/03/TB-Joshua-and-the-Synagogue-tragedy-another-perspective/|work=The Authority (Nigeria)|date=2016-03-26|archive-date=2016-08-17|access-date=2022-09-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20160817065442/http://www.authorityngr.com/2016/03/TB-Joshua-and-the-Synagogue-tragedy-another-perspective/|url-status=dead}}</ref> Ọnụ ọgụgụ nke Ngalaba Naịjirịa Na-ahụ Maka Ndị Ọpụpụ na-ewepụta gosiri na mmadụ isii n'ime ndị njem mba ọzọ iri ọ bụla na-abata na Naịjirịga ga-aga SCOAN.<ref>{{Cite news|title=Foreigners Flock To Nigeria For TB Joshua's Birthday|url=http://www.nigeriafilms.com/news/27590/64/boko-who-foreigners-flock-to-nigeria-for-tb-joshua.html|work=Nigeria Films|date=2014-06-12|archive-date=2016-04-16|access-date=2022-09-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20160416200310/http://www.nigeriafilms.com/news/27590/64/boko-who-foreigners-flock-to-nigeria-for-tb-joshua.html|url-status=dead}}</ref>
E gosipụtara enyemaka SCOANX na njem nleta okpukpe nke Naijiria mgbe onye ụkọchukwu ahụ gosipụtara na ọ ga-ekwe omume ịkwaga ozi ya na [[Israel]] n'oge ozi Sunday.<ref>{{Cite news|first=Unathi|author=Henama|title=TB Joshua emigrating to Israel: Lessons for South Africa on religious tourism|url=https://www.thecable.ng/tb-joshua-emigrating-israel-lessons-south-africa-religious-tourism|work=The Cable (Nigeria)|date=2017-05-09|accessdate=2019-08-02}}</ref><ref>{{Cite news|first=Chris|author=Irekamba|title=Synagogue church going to Israel: What residents, neighbours say|url=https://guardian.ng/sunday-magazine/ibru-ecumenical-centre/synagogue-church-going-to-israel-what-residents-neighbours-say/|work=The Guardian (Nigeria)|date=2017-06-11|accessdate=2019-08-02}}</ref> Nkwupụta ahụ gosipụtara esemokwu na ọtụtụ ndị Naijiria a ma ama na-agba ya ume ka ọ nọrọ na mba ahụ, na-ekwu maka nsogbu akụ na ụba Naijiria ga-enwe site na ịkwaga ya.<ref>{{Cite news|first=Wale|author=Odunsi|title=TB Joshua's Relocation To Israel: Cardinal Okojie, Balarabe Musa React|url=http://dailypost.ng/2017/06/09/tb-joshuas-relocation-israel-cardinal-okojie-balarabe-musa-react/|work=Daily Post (Nigeria)|date=2017-06-09|accessdate=2019-08-02}}</ref><ref>{{Cite news|title=Beg Him Or Nigeria'll Lose Billions If TB Joshua relocates – Experts Tell FG, Ambode|url=http://www.vanguardngr.com/2017/05/beg-nigeriall-lose-billions-tb-joshua-relocates-experts-tell-fg-ambode/|work=Vanguard (Nigeria)|date=2017-05-14|accessdate=2019-08-02}}</ref> Ọrụ ndị a ma ama na chọọchị ahụ emeela ka nnukwu ọganihu maka azụmahịa na ndị na-elekọta ụlọ oriri na ọṅụṅụ.<ref>{{Cite news|first=Nonye|author=Ben-Nwankwo|title=TB Joshua's Neighbours Convert Homes To Hotels|url=http://www.punchng.com/feature/super-saturday/tb-joshuas-neighbours-convert-homes-to-hotels/|work=The Punch (Nigeria)|date=2013-08-17|archive-date=2014-02-22|access-date=2022-09-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20140222172909/http://www.punchng.com/feature/super-saturday/tb-joshuas-neighbours-convert-homes-to-hotels/|url-status=dead}}</ref>
== Ọgwụgwọ okwukwe ==
SCOAN na-ekwu na ọrụ ebube ndị Chineke na-eme mgbe niile.<ref name="Zambianeye">{{Cite news|title=TB Joshua now releases videos of his early days miracles|url=http://zambianeye.com/archives/1728|work=Zambian Eye|date=2012-10-23|archive-date=2014-08-10|access-date=2022-09-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20140810120518/http://zambianeye.com/archives/1728|url-status=dead}}</ref> O bipụtara ọtụtụ vidiyo na-azọrọ na ha na-edekọ ọgwụgwọ nke nkwarụ na ọrịa ndị a na-apụghị ịgwọta agwọta dịka HIV / AIDS, ìsì na ọnyá oghe.<ref name="NigeriaFilms">{{Cite news|title=Prophet TB Joshua Heals A Man Who Has AIDS|url=http://www.nigeriafilms.com/news/25317/64/prophet-tb-joshua-heals-a-man-who-has-aids.html|work=Nigeria Films|date=2014-02-02|archive-date=2014-07-29|access-date=2022-09-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20140729160522/http://www.nigeriafilms.com/news/25317/64/prophet-tb-joshua-heals-a-man-who-has-aids.html|url-status=dead}}</ref><ref name="harare24">{{Cite news|title=People 'healed' of HIV-AIDS after visiting Nigerian Prophet TB Joshua|url=http://harare24.com/index-id-news-zk-12869.html|work=Harare24|date=2012|accessdate=2019-08-02}}</ref><ref name="theremnant">{{Cite news|title=Prophet T.B.Joshua & The Synagogue|url=http://www.theremnant.com/08-02-01.html|work=The Remnant|date=2008-02-01|accessdate=2019-08-02}}</ref><ref>{{Cite news|first=Stoyan|author=Zaimov|title=Blind Man Shouts 'I Can See!' at Controversial Pastor TB Joshua's Healing Service|url=https://www.christianpost.com/news/blind-man-shouts-i-can-see-at-controversial-pastor-tb-joshuas-healing-service-180264/|work=Christian Post|date=2017-04-12|accessdate=2019-08-02}}</ref><ref>{{Cite news|first=Stoyan|author=Zaimov|title=Jesus shoots protruded anus back to place says TB Joshua Ministries|url=https://www.vanguardngr.com/2017/05/photos-jesus-shoots-protruded-anus-back-place-says-tb-joshua-ministries/|work=Vanguard (Nigeria)|date=2017-05-14|accessdate=2019-08-02}}</ref>
Ọgwụgwọ ime mmụọ na SCOAN abụwo isiokwu nke ọtụtụ akụkọ mgbasa ozi, gụnyere aha na Time ''Magazine'', ajụjụ ọnụ Associated Press na edemede nke Foreign Policy.<ref>{{Cite news|first=Jeffrey|author=Kluger|title=Spiritual Healing Around The World|url=http://www.time.com/time/photogallery/0,29307,1878443_1842216,00.html|work=Time Magazine|date=2009-02-12|accessdate=2019-08-02|archive-date=2013-08-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20130803025639/http://www.time.com/time/photogallery/0,29307,1878443_1842216,00.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news|first=Carley|author=Petesch|title=Nigeria Preacher: Healer Or Controversial Leader|url=http://bigstory.ap.org/article/nigeria-preacher-healer-or-controversial-leader|date=2014-04-19|accessdate=2019-08-02|archive-date=2014-05-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20140502032709/http://bigstory.ap.org/article/nigeria-preacher-healer-or-controversial-leader|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news|first=Rowan Moore|author=Getty|title=Only The Synagogue Can Save You|url=https://foreignpolicy.com/articles/2014/04/25/synagogue_spiritual_hospital_nigeria_disease_healing|work=Foreign Policy|date=2014-04-25|accessdate=2019-08-02|archive-date=2014-05-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20140514220152/http://www.foreignpolicy.com/articles/2014/04/25/synagogue_spiritual_hospital_nigeria_disease_healing|url-status=dead}}</ref>
== Telivishọn ==
A na-agbasa ozi ụka kwa izu na Emmanuel TV nakwa na usoro mgbasa ozi mmekọrịta SCOAN.<ref>{{Cite news|first=Helen|author=Baker|title=Emmanuel TV: Celebrating A Decade Of Blessings|url=http://www.pmnewsnigeria.com/2016/03/08/emmanuel-tv-celebrating-a-decade-of-blessings-by-helen-baker/|work=PM News (Nigeria)|date=2016-08-03|accessdate=2019-08-02}}</ref> SCOAN na-ewu ewu karịsịa na mgbasa ozi mmekọrịta na nde mmadụ 1.4 ndị debanyere aha YouTube na nde mmadụ 3.5 na-eso ụzọ Facebook.
== Ihe odide ==
<references responsive="0"></references>
== Njikọ mpụga ==
* Official website
[[Òtù:Nzukọ ndị na ekpere Chraist]]
[[Òtù:Nzukọ na Lagos]]
o3tjqkud95rwnt6txqk9qppsuez9efj
Rachael Aladi Ayegba
0
23451
729598
728302
2026-09-30T17:15:38Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
729598
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Rachael Aladi Ayegba''' (amụrụ na 25 June 1986) bụ onye bụbu [[Nigeria women's national football team|onye]] Naijirịa na-agba bọọlụ mba ụwa nke ụmụ nwanyị na-agba dịka onye na-edebe goolu. Na klọb, ọ gbara bọọlụ maka ọtụtụ klọb ndị Finland n'etiti afọ 2005 na 2016. Ayegba bụ onye ọkwọ ụgbọala bọs ugbu a na London.
== Ọrụ klọb ==
Na Na Naijirịa, Ayegba gbara bọọlụ maka Oladimeji Tigress, Ufouma Babes, FCT Queens nke Abuja, na Edo Queens.<ref name="CAF"/> N'afọ 2005, Ayegba kwagara Finland, ebe ọ gbara bọọlụ afọ iri na otu.<ref name="CAF" /> N'oge 2007 FIFA Women's World Cup, ọ gbara bọọlụ maka Kokkolan Palloveikot na Finland.<ref name="FIFA"/> Na Finland, ọ gbakwara Kuopion Palloseura, GBK Kokkola na PK-35 Vantaa bọọlụ.<ref name="CAF" /> O meriri na 2010, 2011 na 2012 Naisten Liigas na PK-35 Vantaa, yana 2012 na 2013 Finnish Women's Cups.
== Ọrụ mba ụwa ==
Ayegba mere nke mbụ ya maka otu egwuregwu bọọlụ ụmụ nwanyị nke mba Naijirịa na egwuregwu 2001 megide Namibia.<ref name="CAF">{{Cite web|url=https://www.cafonline.com/news-center/news/ayegba-nigeria-s-breakthrough-goalkeeper|title=Ayegba, Nigeria's breakthrough goalkeeper|publisher=[[Confederation of African Football]]|date=21 July 2020|acc) sdate=9 December 2021}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.cafonline.com/news-center/news/ayegba-nigeria-s-breakthrough-goalkeeper "Ayegba, Nigeria's breakthrough goalkeeper"]. [[Njikọ nke bọọlụ Afrịka|Confederation of African Football]]. 21 July 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">9 December</span> 2021</span>.</cite></ref> Ọ hapụrụ 2003 All-Africa Games n'ihi mmerụ ahụ.<ref name="CAF" /> Ayegba nọchitere anya Naijiria na 2007 FIFA Women's World Cup, yana 2006 na 2008 African Women's Championships, na 2007 All-Africa Games.<ref name="CAF" /><ref name="FIFA">{{Cite web|url=http://www.fifa.com/mm/document/tournament/competition/fwwc%5f2007%5fplayers%5f19147.pdf|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303180047/http://www.fifa.com/mm/document/tournament/competition/fwwc_2007_players_19147.pdf|archivedate=2016-03-03|title=List of Players|accessdate=2007-09-28|publisher=[[FIFA]]|year=2007|work=FIFA Women's World Cup China 2007|format=PDF|url-status=dead}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true"> <span class="cs1-format">(PDF)</span>. ''FIFA Women's World Cup China 2007''. [[FIFA]]. 2007. Archived from <span class="cs1-format">(PDF)</span> on 14 October 2012<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">28 September</span> 2007</span>.</cite></ref><ref name="CAF" /><ref name="ES">{{Cite news|url=https://www.standard.co.uk/business/world-cup-london-buses-shortage-go-ahead-rachael-aladi-ayegba-b970704.html|title=From World Cup to London buses: Former Nigerian international Rachael Aladi Ayegba now drives the 185|work=[[Evening Standard]]|date=8 December 2021|accessdate=9 December 2021}}</ref><ref name="CAF" />
== Mgbe ọ rụchara ọrụ ==
Ayegba lara ezumike nká na bọọlụ n'afọ 2016.<ref name="CAF"/>O mechara rụọ ọrụ dị ka onye nkuzi, wee kwaga London na 2018.<ref name="CAF" /> Ka ọ na-erule 2021, Ayegba rụrụ ọrụ dị ka onye ọkwọ ụgbọ ala na-azụ maka Go-Ahead London.<ref name="ES"/>
== Ihe odide ==
{{Reflist}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
5bqzvzqgvzj3qeniiyg83f9yh5nemhr
Tobi Amusan
0
24060
729729
159798
2026-10-01T04:55:18Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
729729
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Oluwatobiloba Ayomide "Tobi" Amusan OON // (na-ege ntị) (amụrụ n'abalị iri abụọ na atọ n'ọnwa Eprelụ n'afọ 1997) bụ [[Ndị Naijiria|onye Naijirịa]] na-eme egwuregwu track and field onye na-eme nke ọma na 100 mita hurdles ma na-asọ mpi dị ka onye na-agba ọsọ.<ref name="WAprofile">{{Cite web|title=Tobi AMUSAN – Athlete Profile|url=https://worldathletics.org/athletes/nigeria/tobi-amusan-14579526|work=[[World Athletics]]|accessdate=2021-01-01}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.vanguardngr.com/2015/03/african-juniors-nigerian-athletes-full-of-expectations/|title=African juniors: Nigerian athletes full of expectations|work=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]|author=Ben Efe|date=5 March 2015|accessdate=15 September 2015}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.completesportsnigeria.com/aag-nigeria-unleash-track-and-field-warriors/|title=AAG: Nigeria Unleash Track And Field Warriors|work=[[Complete Sports]]|date=13 September 2015|accessdate=15 September 2015|archivedate=13 September 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150913181535/http://www.completesportsnigeria.com/aag-nigeria-unleash-track-and-field-warriors/}}</ref> Ọ bụ onye mmeri ụwa, Commonwealth na Africa ugbu a na 100m hurdles, yana, onye na-edekọ ihe ndekọ na asọmpi atọ ahụ. Amusan ghọrọ oṅye mmeri ụwa mbụ nke Naijirịa n'ihe omume egwuregwu mgbe ọ meriri ihe nrite ọla edo nke 2022 World Championships 100 m hurdles, na-etinye ihe ndekọ ụwa ugbu a nke 12.12 sekọnd na ọkara ikpeazụ, nke ikuku 12.06 na-enyere aka na ngwụcha iji were ọla edo.<ref>{{Cite web|date=2022-07-25|title=Nigeria's Tobi Amusan sets new world record in 100m hurdles|url=https://www.france24.com/en/live-news/20220725-nigeria-s-tobi-amusan-sets-new-world-record-in-100m-hurdles|accessdate=2022-07-25|work=France 24|language=en}}</ref> O meriri n'ọkwa Commonwealth na nke Afrika na 2018 na 2022 na 100m hurdles ma bụrụkwa onye mmeri ugboro abụọ nke African Games na ihe omume ahụ.<ref name="El Paso CWG article">{{Cite web|url=https://www.elpasotimes.com/story/sports/college/utep/2018/04/13/utep-miner-el-paso-tobi-amusan-wins-gold-commonwealth-games/514453002/|title=Ex-UTEP Miner, El Pasoan Tobi Amusan wins gold at Commonwealth Games|work=El Paso Times|language=en|accessdate=2019-05-03}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.iaaf.org/news/report/obiri-ta-lou-samaai-african-champs-day-2|title=Obiri and Ta Lou dominate, Samaai defeats Manyonga at African Championships in Asaba{{!}} News {{!}} iaaf.org|work=www.iaaf.org|language=en|accessdate=2019-05-03}}</ref>
N'afọ 2021, Amusan ghọrọ onye egwuregwu Naijirịa mbụ meriri Diamond League ka ọ ṅa-ewere 100m hurdles Trophy, na-emebi ihe ndekọ Afrịka nke Glory Alozie nwere n'oge ahụ.<ref>{{Cite web|url=https://www.makingofchamps.com/2021/09/09/tobi-amusan-breaks-african-record-becomes-1st-nigerian-to-win-a-diamond-league-trophy/|title=Tobi Amusan breaks African Record & becomes 1st Nigerian to win a Diamond League Trophy|date=9 September 2021}}</ref> Ọ ṅọgidere n'ọkwa ya n'afọ 2022.
== Mbido ndụ na agụmakwụkwọ ==
A mụrụ Tobi Amusan na Eprelụ 23, 1997, na Ijebu Ode, Ogun Steetị, Naijirịa, nye Maazị na Oriakụ. Amusan bụ ndị nkuzi ụlọ akwụkwọ. Tobi, dị ka a ṅa-akpọ ya nke ọma, bụ ṅwa ikpeazụ n'ime ụmụnne atọ.<ref>{{Cite web|url=https://www.premiumtimesng.com/news/headlines/544930-tobi-amusan-nigerias-almost-girl-who-now-rules-the-world.html|title=Tobi Amusan: Nigeria's 'almost girl' who now rules the world|date=26 July 2022}}</ref> Ọ gụrụ akwụkwọ sekọndrị na ụlọ akwụkwọ sekọọndrị Our Lady of Apostles, Ijebu Ode.<ref>{{Cite web|url=https://newswirengr.com/2022/07/26/tobi-amusan-biography-age-humble-beginnings-relationship-world-record-and-more/|title=Tobi Amusan: Biography, Age, Humble Beginnings, Relationship, World Record and More|date=26 July 2022|access-date=25 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221025002323/https://newswirengr.com/2022/07/26/tobi-amusan-biography-age-humble-beginnings-relationship-world-record-and-more/|archive-date=25 October 2022|url-status=dead}}</ref>
== Ọrụ ==
Site na nwata, Amusan bụ oṅye na-eme egwuregwu. Ọ bụ oṅye ṅwetara ọlaọcha na 2013 African Youth Championships na [[Warri]].<ref>{{Cite web|url=http://allafrica.com/stories/201304010843.html|title=Africa: Nigeria Wins African Youth Athletics Championships|author=Ikhazuagbe|first=Duro|date=2013-03-31|accessdate=2016-07-28|work=All AFrica}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.africathle.com/2013/03/28/african-youth-championships-2013/|title=African Youth Championships, Warri (Nigeria) 28-31/03/2013 {{!}} Africathle|author=admin|accessdate=2016-07-28|archivedate=2016-03-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160311135923/http://www.africathle.com/2013/03/28/african-youth-championships-2013/}}</ref> O kwukwara na ọ bụ ọla edo na 100 mita ihe mgbochi na 2015 African Junior Athletics Championships na [[Addis Ababa]].<ref>{{Cite web|url=http://www.makingofchamps.com/2015/03/07/fantastic-friday-for-team-nigeria-as-brume-oduduru-others-strike-gold-on-day-2-of-african-juniors/|title=Fantastic Friday for Team Nigeria as Brume, Oduduru, others strike GOLD on Day 2 of African Juniors!|publisher=Making of Champions|date=7 March 2015|accessdate=15 September 2015}}</ref> N'afọ 2015, mgbe ọ na-eme egwuregwu All-Africa nke mbụ ya dị ka ọṅye dị afọ iri na asatọ, ọ meriri ihe nrite ọla edo na 100 mita ihe mgbochi.<ref>{{Cite web|url=http://www.supersport.mobi/football/nigeria-features/news/150915/Amusan_wins_womens_100m_hurdles_gold|title=Amusan wins women's 100m hurdles gold|work=[[SuperSports]]|author=George Akpanyen|date=15 September 2015|accessdate=15 September 2015}}</ref>
=== 2016 ===
N'afọ 2016, dị ka onye ọhụrụ maka Mahadum Texas na El Paso (UTEP), Amusan ghọrọ onye egwuregwu nke abụọ maka mahadum a ga-akpọ C-USA Female Track athlete of the Year kemgbe UTEP sonyeere C-USA.<ref name="El Paso CWG article"/> Ọ bụ onye ṅwetara ọla edo na 100 mH na 200 m. Ọ kwukwara na ọ bụ ọlaọcha na ogologo ịwụli elu na C-USA Championships.<ref>{{Cite web|url=http://utepathletics.com/roster.aspx?rp_id=1312|title=Tobi Amusan - Track & Field|work=The University of Texas at El Paso Athletics|language=en|accessdate=2019-05-03}}</ref> Amusan bu ụzọ mebie ihe mgbochi 13s na ihe mgbochi na oge nke 12.83s na El Paso UTEP Invitational. Nke a kpuchiri ihe ṅdekọ UTEP nke 100 mH nke Kim Turner nke guzo ruo afọ 33.<ref>{{Cite web|url=https://www.iaaf.org/news/report/tobi-amusan-konrad-bukowiecki-shot-hurdles|title=IAAF: Continental U20 records for Amusan and Bukowiecki{{!}} News {{!}} iaaf.org|author=Mulkeen|first=Jon|date=2016-05-01|accessdate=2016-07-28|work=iaaf.org}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.makingofchamps.com/2016/05/01/amusan-breaks-33-year-old-school-record-uteps-spring-invitational/|title=Amusan shatters 33-year old School Record, qualifies for Rio 2016!|author=Fameso|first=Funmi|date=2016-05-01|accessdate=2016-07-28|work=MAKING OF CHAMPIONS}}</ref> Ọ bụ onye nke abụọ na 2016 NCAA Outdoor Championships na 100 mH. Ọ gbara ọsọ 12.79 s n'azụ Jasmine Camacho-Quinn nke Kentucky. Amusan sonyekwara na 2016 World Junior Championships na Bydgoszcz. N'agbanyeghị na ọ na-agba ọsọ oge nke abụọ kachasị ọsọ, ọ nọ n'ọnọdụ nke ise na nke ikpeazụ.<ref>{{Cite web|url=https://www.iaaf.org/news/report/world-u20-bydgoszcz-2016-women-100m-hurdles1|title=IAAF: Report: women's 100m hurdles – IAAF World U20 Championships Bydgoszcz 2016{{!}} News {{!}} iaaf.org|author=Mulkeen|first=Jon|date=2016-07-24|work=iaaf.org|accessdate=2016-07-28}}</ref> Ọ gara n'ihu na-anọchite anya Naịjirịa na Rio Olympic Games, na-eru na ọkara ikpeazụ nke 100 mH.<ref name="WAprofile"/>
=== 2017 ===
Na asọmpi mbụ ya n'èzí n'afọ 2017, ọ gbara ọsọ kachasị mma na UTEP nke 12.63 s na 100 mita ihe mgbochi.<ref>{{Cite web|url=https://www.elpasotimes.com/story/sports/college/utep/2017/03/25/amusan-runs-best-time-world-utep-meet/99628670/|title=Amusan runs best time in world at UTEP meet|work=El Paso Times|language=en|accessdate=2019-05-03}}</ref> Ọ bụ onye mmeri C-USA na ihe omume ọkachamara ya nakwa onye na-esote na mita 200. Na 2017 NCAA Outdoor Championships, e nwere mgbanwe nke ṅjedebe na 100 mita ihe mgbochi. N'asọmpi dị egwu, Amusan kwuru na ọ bụ Camacho-Quinn bụ onye mmeri n'afọ gara aga. O mere nke a n'oge ndekọ nke onwe ya nke 12.57 s.<ref>{{Cite web|url=https://www.ncaa.com/sites/default/files/external/track-field/results/d1/outdoor17/final/029-2_compiled.htm|title=Women 100 Meter Hurdles|work=www.ncaa.com|accessdate=2019-05-03}}</ref> Ọ ṅọchitekwara anya Naijirịa na World Championships na [[London]] n'ikpeazụ n'afọ ahụ.<ref name="WAprofile"/>
=== 2018: Commonwealth, na onye mmeri Afrịka ===
Ọ gbara ọsọ kachasị mma nke 7.89 s na 60 mita mgbochi na mmalite nke oge 2018 ya. Ọ gara n'ihu na-anọchite anya mba ya na Birmingham World Indoor Championships na-eru na ngwụcha nke ihe mgbochi mita 60.<ref>{{Cite web|url=https://connectnigeria.com/articles/2020/01/women-you-should-know-oluwatobiloba-ayomide-amusan/|title=Women You Should Know- Oluwatobiloba Ayomide Amusan • Connect Nigeria|author=Aluwong|first=Jeremiah|date=2020-01-20|work=Connect Nigeria|language=en-GB|accessdate=2020-04-25|archivedate=2020-09-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200924210841/https://connectnigeria.com/articles/2020/01/women-you-should-know-oluwatobiloba-ayomide-amusan/}}</ref>
Na 2018 Commonwealth Games na Gold Coast, [[Ostraliya|Australia]], 2015 World Champion, Danielle Williams yiri ka ọ bụ onye ọkacha mmasị iji nweta aha ahụ na-enweghị Sally Pearson. Otú ọ dị, na ngwụcha, Amusan gara n'ihu ndị na-asọmpi ya wee merie asọmpi ahụ site na mita doro anya n'ihu Williams.<ref>{{Cite web|url=https://www.iaaf.org/news/report/commonwealth-games-2018-cheptegei-semenya|title=Cheptegei and Semenya complete Commonwealth doubles with Games records{{!}} News {{!}} iaaf.org|work=www.iaaf.org|language=en|accessdate=2019-05-03}}</ref><ref name="El Paso CWG article"/> O nwetakwara ọla nchara na 4 x 100 m relay ya na ndị otu ya, Joy Udo-Gabriel, Blessing Okagbare na [[Rosemary Chukwuma]]. Ka e mesịrị n'afọ ahụ, ọ meriri n'asọmpi African Championship nke mbụ ya na ihe omume ọkachamara ya na Asaba African Championships. Nke a mezuru omenala Naijiria dịka Judy Bell-Gam meriri asọmpi a maka Naijiria na asọmpi Afrịka mbụ.<ref>{{Cite web|title=Asaba 2018: Ethiopia Nicks First Gold,Ta Lou Storms Into 100m Semis - Complete Sports Nigeria|url=https://www.completesports.com/asaba-2018-ethiopia-nicks-first-gold-ta-lou-storms-into-100m-semis/|author=Usenekong|first=Gold|date=2018-08-02|work=Complete Sports|language=en-US|accessdate=2020-05-05|archivedate=2020-08-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200813201259/https://www.completesports.com/asaba-2018-ethiopia-nicks-first-gold-ta-lou-storms-into-100m-semis/}}</ref> O kwukwara na o nwetara ihe nrite ọla edo na 4 x 100 m relay na asọmpi ahụ.<ref>{{Cite web|url=https://elpasoheraldpost.com/tag/tobi-amusan/|title=Tobi Amusan Archives|work=El Paso Herald-Post|language=en-US|accessdate=2020-04-25|archivedate=2020-08-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200803112157/https://elpasoheraldpost.com/tag/tobi-amusan/}}</ref>
=== 2019 ===
N'October 5, 2019, na 2019 World Championships na Doha, Qatar, ọ gbara ọsọ kachasị mma nke 12.48 s n'oge 100 mita mgbochi. Na ọkara ikpeazụ n'ụbọchị na-esote, ọ ruru nke a kacha mma tupu ọ bụrụ onye nke anọ awa ole na ole ka e mesịrị na nke ikpeazụ na 12.49 s.<ref name="WAprofile"/>
=== 2021: Onye mmeri mbụ nke Naịjirịa Diamond League ===
Amusan mechara nke anọ na Tokyo Olympics na oge nke 12.60s. O mechara sọọ mpi na ihe omume ikpeazụ nke Zürich Diamond League, nke ọ meriri na 12.42s, na-aghọ onye Naijiria mbụ meriri ihe nrite Diamond League.<ref name="WAprofile"/>
[[Usòrò:Tobi_Amusan_Oregon_2022.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c1/Tobi_Amusan_Oregon_2022.jpg/220px-Tobi_Amusan_Oregon_2022.jpg|áká_èkpè|thumb|Amusan mgbe o nwetasịrị ihe ndekọ ụwa na 2022 World Championships na Eugene]]
=== 2022: Onye mmeri ụwa, Commonwealth, Africa, na Diamond League ===
Amusan meghere oge 2022 ya site na mmeri 100m hurdles na ihe omume Diamond League na Paris na oge nke 12.41s, na-emebi ndekọ Afrịka site na 0.01s. Ọ gara n'ihu merie ọla edo na 100m hurdles na 2022 African Championships na Mauritius, na-agbachitere aha ya na oge nke 12.57s. O mekwara asọmpi na 4×100m nke ụmụ nwanyị wee merie ọla edo. Na egwuregwu Commonwealth nke afọ 2022, Amusan nwere ihe ịga nke ọma n'ịgbachitere aha ya, na-emeri nrite ọla edo nke abụọ ya n'usoro na 100m hurdles. O setịpụrụ ihe ndekọ egwuregwu ọhụrụ nke 12.30s. O nyekwara aka mee ka ndị otu ụmụ nwanyị 4x100m nke Naịjirịa nwee ihe nrite ọla edo.<ref>{{Cite web|url=https://www.makingofchamps.com/2022/08/07/unstoppable-tobi-amusan-wins-2-consecutive-gold-medals-at-the-commonwealth-games/|title=Unstoppable Tobi Amusan wins 2 consecutive GOLD medals at the Commonwealth Games|date=2022-08-07|work=Making Of Champions|publisher=Christopher Maduewesi|accessdate=2022-08-09}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.makingofchamps.com/2022/08/07/nigerian-teams-win-gold-bronze-4x100m-relay-medals-in-birmingham/|title=Nigerian teams win GOLD & Bronze 4x100m relay medals in Birmingham|date=2022-08-07|work=Making Of Champions|publisher=Christopher Maduewesi|accessdate=2022-08-09}}</ref> O sonyere na 100m hurdles na Lausanne Diamond Race, na-emecha nke abụọ na oge nke 12.60s, n'azụ onye mmeri Olympic Jasmine Camacho-Quinn.
Amusan banyere na 2022 World Athletics Championships dị ka onye na-asọ mpi nrite mgbe ọ gwụchara n'ọkwa nke anọ. N'ime okpomọkụ ọ gbara ọsọ ndekọ Afrịka nke 12.40s, na-eme ka ndekọ ochie ya mma site na 0.01s. Na ọkara ikpeazụ, o setịpụrụ ihe ndekọ ụwa ọhụrụ nke 12.12s. Ọ meriri oge ya ọzọ na nke ikpeazụ, na-agba ọsọ 12.06s (2.5 m / s ifufe nyere aka, ya mere ọ bụghị WR iwu kwadoro), na-aghọ onye mmeri ụwa mbụ nke Naijiria na World Athletics Championships.<ref>{{Cite web|url=https://worldathletics.org/competitions/world-athletics-championships/oregon22/news/report/wch-oregon22-report-women-100m-hurdles|title=Amusan wins world 100m hurdles title after breaking world record in semis | REPORT | WCH 22 | World Athletics}}</ref>
Amusan mechiri ogologo oge ya na nke na-aga nke ọma na 2022 site na ịsọ mpi na 100m hurdles na ihe omume ikpeazụ nke Zürich Diamond League, nke ọ meriri na 12.29s iji nọgide na-enwe aha ya. Ọ gwụchara n'ihu Lolo Jones, Britany Anderson, na Camacho-Quinn na nke anọ, na-etinye ndekọ ọhụrụ.<ref name="2022DLfinal">{{Cite web|url=https://www.worldathletics.org/competitions/diamond-league/news/diamond-league-final-zurich-weltklasse-amusan-lyles|title=Amusan and Lyles break meeting records en route to Diamond League wins in Zurich|date=2022-09-08|work=[[World Athletics]]|publisher=Jess Whittington and Jon Mulkeen|accessdate=2022-09-13}}</ref>
== Egwuregwu mba ụwa ==
{|{{AchievementTable|nation=NGA|Event=yes}}
|-
|rowspan=2|2013
|rowspan=2|[[2013 African Youth Athletics Championships|African Youth Championships]]
|rowspan=2|[[Warri]], Nigeria
|bgcolor=silver|2nd
|[[2013 African Youth Athletics Championships#Girls|200 m]]
|24.45
|-
|bgcolor=cc9966|3rd
|[[2013 African Youth Athletics Championships#Girls|Long jump]]
|5.52 m
|-
|rowspan=2|2014
|[[2014 World Junior Championships in Athletics|World Junior Championships]]
|[[Eugene, Oregon|Eugene]], United States
| —
|[[2014 World Junior Championships in Athletics – Women's 100 metres hurdles|100 m hurdles]]
|{{AthAbbr|DNS}}
|-
|[[Athletics at the 2014 African Youth Games|African Youth Games]]
|[[Gaborone]], Botswana
|bgcolor=silver|2nd
|[[Athletics at the 2014 African Youth Games#Girls|100 m hurdles]]
|13.92
|-
|rowspan=2|2015
|[[2015 African Junior Athletics Championships|African Junior Championships]]
|[[Addis Ababa]]
|bgcolor=gold|1st
|[[2015 African Junior Athletics Championships#Women|100 m hurdles]]
|14.26
|-
|[[Athletics at the 2015 African Games|African Games]]
|[[Brazzaville]], Republic of Congo
|bgcolor=gold|1st
|[[Athletics at the 2015 African Games – Women's 100 metres hurdles|100 m hurdles]]
|13.15
|-
|rowspan=2|2016
|[[2016 IAAF World U20 Championships|World U20 Championships]]
|[[Bydgoszcz]], Poland
|5th
|[[2016 IAAF World U20 Championships – Women's 100 metres hurdles|100 m hurdles]]
|12.95
|-
|[[Athletics at the 2016 Summer Olympics|Olympic Games]]
|[[Rio de Janeiro]], Brazil
|11th (sf)
|[[Athletics at the 2016 Summer Olympics – Women's 100 metres hurdles|100 m hurdles]]
|12.91
|-
|2017
|[[2017 World Championships in Athletics|World Championships]]
|[[London]], United Kingdom
|14th (sf)
|[[2017 World Championships in Athletics – Women's 100 metres hurdles|100 m hurdles]]
|13.04
|-
|rowspan=7|2018
|[[2018 IAAF World Indoor Championships|World Indoor Championships]]
|[[Birmingham]], United Kingdom
|7th
|[[2018 IAAF World Indoor Championships – Women's 60 metres hurdles|60 m hurdles]]
|8.05
|-
|rowspan=2|[[Athletics at the 2018 Commonwealth Games|Commonwealth Games]]
|rowspan=2|[[Gold Coast, Queensland|Gold Coast]], Australia
|bgcolor=gold|1st
|[[Athletics at the 2018 Commonwealth Games – Women's 100 metres hurdles|100 m hurdles]]
|12.68
|-
|bgcolor=cc9966|3rd
|[[Athletics at the 2018 Commonwealth Games – Women's 4 × 100 metres relay|4 × 100 m relay]]
|42.75
|-
|rowspan=2|[[2018 African Championships in Athletics|African Championships]]
|rowspan=2|[[Asaba, Delta|Asaba]], Nigeria
|bgcolor=gold|1st
|[[2018 African Championships in Athletics – Women's 100 metres hurdles|100 m hurdles]]
|12.86
|-
|bgcolor=gold|1st
|[[2018 African Championships in Athletics – Women's 4 × 100 metres relay|4 × 100 m relay]]
|43.77
|-
|rowspan=2|[[2018 IAAF Continental Cup|Continental Cup]]
|rowspan=2|[[Ostrava]], Czech Republic
|5th
|[[2018 IAAF Continental Cup – Results|100 m hurdles]]
|12.96
|-
| —
|[[2018 IAAF Continental Cup – Results|4 × 100 m relay]]
|{{AthAbbr|DQ}} {{Abbr|163.3(a)|Lane infringement}}
|-
|rowspan=2|2019
|[[Athletics at the 2019 African Games|African Games]]
|[[Rabat, Morocco]]
|bgcolor=gold|1st
|[[Athletics at the 2019 African Games – Women's 100 metres hurdles|100 m hurdles]]
|12.68
|-
|[[2019 World Athletics Championships|World Championships]]
|[[Doha, Qatar]]
|4th
|[[2019 World Athletics Championships – Women's 100 metres hurdles|100 m hurdles]]
|12.49
|-
|rowspan=2|2021
|rowspan=2|[[Athletics at the 2020 Summer Olympics|Olympic Games]]
|rowspan=2|[[Tokyo, Japan]]
|4th
|[[Athletics at the 2020 Summer Olympics – Women's 100 metres hurdles|100 m hurdles]]
|12.60
|-
|12th (h)
|[[Athletics at the 2020 Summer Olympics – Women's 4 × 100 metres relay|4 × 100 m relay]]
|43.25
|-
|rowspan=3|2022
|rowspan=2|[[2022 African Championships in Athletics|African Championships]]
|rowspan=2|[[Port Louis, Mauritius]]
|bgcolor=gold|1st
|[[2022 African Championships in Athletics – Women's 100 metres hurdles|100 m hurdles]]
|12.57{{AthAbbr|w}}
|-
|bgcolor=gold|1st
|[[2022 African Championships in Athletics – Women's 4 × 100 metres relay|4 × 100 m relay]]
|44.45
|-
|[[2022 World Championships in Athletics|World Championships]]
|[[Eugene, Oregon|Eugene, USA]]
|bgcolor=gold|1st
|[[2022 World Championships in Athletics – Women's 100 metres hurdles|100 m hurdles]]
|12.06{{AthAbbr|w}} ('''{{AthAbbr|WR}}''' sf)
|}
== Mmeri Circuit na utu aha ==
* Onye mmeri Diamond League 100m hurdles: 2021, 2022[[Usòrò:Diamond_blue.svg|24x24px]]<ref name="2021Zurich">{{Cite web|author=|date=2021-09-09|title=Wanda Diamond League Final {{!}} Zürich (SUI) {{!}} 8th-9th Sept 2021|url=https://www.diamondleague.com/fileadmin/IDL_Zurich/user_upload/Results_Diamond_League_2021_Zurich_2021.pdf|accessdate=2021-09-09|work=[[Diamond League]]|format=PDF}}</ref>[[Usòrò:Diamond_blue.svg|24x24px]]<ref name="2022DLfinal"/>
:: 100m ihe mgbochi mmeri, ihe omume ndị ọzọ akọwapụtara na parenthesis
:* 2021: Zürich Weltklasse ('''AR''')
:* 2021: Nzukọ Paris (AR), Zürich (MR)
== Utu aha mba ==
* Asọmpi Naịjirịa
** 100m ihe mgbochi: 2021, 2022
** 4 x 100 m relay: 2022
* NCAA Division I Women's Outdoor Track and Field Championship
** 100m ihe mgbochi: 2017
== Ihe kacha mma n'onwe ya ==
:* mita 60 n'ime ụlọ: 7.41 (2019)
:* Ihe mgbochi mita 60 n'ime ụlọ: 7.84 (2020)
* 100 mita: 11.14 (2022)
* 200 mita: 22.66 (2022)
** 200 mita n'ime ụlọ: 23.35 (2017)
* 100 mita ihe mgbochi: 12.12 (24 July 2022) Ihe ndekọ ụwa
** 100 mita ihe mgbochi: 12.06w, +2.5 m/s, 24 July 2022, abụghị iwu.
* 4 × 100 mita relay: 42.10 (2022) AR
* Ịwụli elu ogologo: 6.07 m (2016)
** Ịwụli elu ogologo n'ime ụlọ: 6.15 m (2017)
=== Ihe kachasị mma n'oge ===
== Ndụ onwe onye ==
Ọ bụ ezigbo enyi ya na onye egwuregwu Naijiria ibe ya bụ Ese Brume<ref>{{Cite web|title=Best Friends supporting each other on and off the track|url=https://m.facebook.com/BestChoiceSports/photos/best-friends-supporting-each-other-on-and-off-the-tracktobi-amusan-ese-brume-our/3538865386216259/?locale=ne_NP&_rdr|accessdate=2022-07-30|work=Facebook}}</ref>
== Hụkwa ==
* Ndepụta nke ndị nwetara ihe nrite n'egwuregwu Afrịka (ụmụ nwanyị)
* Ndepụta nke ndị nwetara ihe nrite n'egwuregwu Commonwealth (ụmụ nwanyị)
== Ihe odide ==
{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
{{s-start}}
{{s-ach|rec}}
{{s-bef|before={{flagicon|USA}} [[Kendra Harrison]]}}
{{s-ttl|title=[[Women's 100 metres hurdles world record progression|Women's 100 m hurdles world record holder]]|years=July 24, 2022 –}}
{{s-inc}}
{{s-end}}{{Footer World Champions 100 m hurdles Women}}{{Footer All-Africa Champions 100 m Hurdles Women}}{{Footer Commonwealth Champions 100m Hurdles Women}}{{Footer Commonwealth Champions 4x100 m Women|2022}}{{Footer African Champions women's 100 metres hurdles}}{{Footer IAAF Diamond League 100 Metres Hurdles Champions Women}}{{Authority control}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
[[Òtù:Pages with unreviewed translations]]
3nldk62l0lmftm6s3dvvqfr0vl8dcvr
Issoufou Boubacar Garba
0
24796
729669
444896
2026-09-30T18:58:14Z
Philip Emeka
16124
Added {{DEFAULT SORT}} and databox
729669
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Issoufou Boubacar Garba''' (amụrụ n'ụbọchị nke abụọ n'ọnwa Febụwarị n'afọ 1990) bụ onye [[Niger|Naijiria]] na-agba bọọlụ lara ezumike nka. Ọ gbara bọọlụ maka mba ya.
== Ọrụ ==
Garba gbara bọọlụ maka Muangthong United F.C. n'ime Thai Premier League n'afọ 2011. <ref name="TPLPhuket">{{Cite web|url=http://www.thaipremierleague.co.th/en/playerslist.php?clubID=34|title=FC Phuket|publisher=Thai Premier League|accessdate=3 September 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120506181841/http://www.thaipremierleague.co.th/en/playerslist.php?clubID=34|archivedate=6 May 2012}}</ref> <ref>{{Cite news|url=http://www.bangkokpost.com/news/sports/226527/muang-thong-sink-thai-port|title=Muang Thong sink Thai Port|work=Bangkok Post|date=14 March 2011|accessdate=3 September 2011}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.mtutd.tv/team_e.asp|title=เมืองทองหนองจอกยูไนเต็ด|work=www.mtutd.tv|accessdate=2018-05-14}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.thephuketnews.com/wp-post.php?id=26494|title=FC Phuket win away at last|work=Phuket News|date=22 August 2011|accessdate=3 September 2011}}</ref>
N'ụbọchị iri na atọ Julaị, 2012, Garba binyere aka na nkwekọrịta afọ anọ na otu Tunisia Club Africain . <ref>{{Cite web|url=http://www.kawarji.com/actu-7781-transfert_l_attaquant_issoufou_boubacar_garba_nouvelle_recrue_clubiste.html|title=L'attaquant Issoufou Boubacar Garba nouvelle recrue clubiste|publisher=Kawarji.com|date=July 13, 2012|accessdate=August 11, 2012|language=French}}</ref>
== Nsọpụrụ ==
* Ndị mmeri Niger Premier League: 2010
== Goolu mba ụwa ==
{| class="wikitable"
!#
!Ụbọchị
!Ebe a na-anọ
!Onye mmegide
!Ihe ruru
!Nsonaazụ
!Ịsọ mpi
|-
|1
|Ọktoba 14, 2012
|Niamey
| Guinea
|2-0
|Mmeri
|2013 Africa Cup of Nations iru eru
|-
|}
== Edemsibia ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Garba, Issoufou Boubacar}}
[[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]]
22lijrj94tpxzrmq3uxh81xpchhaoy5
Lucy Gilbert
0
24821
729670
580453
2026-09-30T19:00:27Z
Philip Emeka
16124
Added {{DEFAULT SORT}} and databox
729670
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Category:Articles with hCards]]
'''Lucy Gilbert''' bụ onye America na-eme mmemme kọmputa na onye na-emepụta egwuregwu vidio. Ọ rụrụ ọrụ maka Atari, Inc. site na General Computer Corporation ma mepụta ngwanrọ eserese kọmputa maka Autographix.
== Agụmakwụkwọ ==
Gilbert gara MIT wee gụsịrị akwụkwọ na nzere abụọ. Thesis nke nna ya ukwu bụ maka kọmputa a na-ekesa site na iji Ada.<ref name="atariwomen"/>
== Ọrụ ==
General Computer Corporation (GCC) were Gilbert n'ọrụ ozugbo ọ gụsịrị kọleji n'afọ 1983.<ref>{{Cite web|date=2010-11-14|title=Gaming's "Mecca" Hosts Classic Videogame Design Legends|url=http://www.classicarcademuseum.org/gaming-s-mecca-hosts-classic-videogame-design-legends|accessdate=2020-11-17|work=www.classicarcademuseum.org|language=en}}</ref> N'ebe ahụ, ọ malitere inwe mmasị na eserese kọmputa. A hapụrụ ya ka ọ gaa otu afọ mgbe nke ahụ gasịrị ma were ya n'ọrụ site na Autographix, ebe ọ gara n'ịsụgharị mkpụrụedemede, yana usoro ngosi buru ibu maka ọtụtụ ihuenyo.<ref name="atariwomen">{{Cite web|date=2019-05-15|title=Lucy Gilbert|url=http://www.atariwomen.org/stories/lucy-gilbert/|accessdate=2020-11-17|work=atariwomen|language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[http://www.atariwomen.org/stories/lucy-gilbert/ "Lucy Gilbert"]. ''atariwomen''. 2019-05-15<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2020-11-17</span></span>.</cite></ref>
N'afọ 1986, mgbe ọ na-arụ ọrụ maka Autographix, Gilbert so dee akwụkwọ Limitations of Synchronous Communication with Static Process Structure in Languages for Distributed Computing.<ref>{{Cite journal|author=Liskov|first=Barbara|date=1986|title=Limitations of synchronous communication with static process structure in languages for distributed computing|url=http://portal.acm.org/citation.cfm?doid=512644.512658|journal=Proceedings of the 13th ACM SIGACT-SIGPLAN Symposium on Principles of Programming Languages - POPL '86|language=en|pages=150–159|doi=10.1145/512644.512658}}</ref> Akwụkwọ ahụ na-enyocha echiche nke asụsụ mmemme maka mmemme a na-ekesa, na-eji njikọta ụfọdụ nke ụkpụrụ nkwurịta okwu na usoro usoro. Ọ na-atụ aro iji ma ọ bụ nkwurịta okwu na-arụkọ ọrụ ọnụ ''ma ọ bụ'' usoro usoro kwụ otu ebe, mana ọ bụghị ha abụọ, iji melite nkwekọrịta.
A chụrụ Gilbert n'ọrụ mgbe ọ mụsịrị nwa ya nke abụọ, mana ọ laghachiri ọrụ na 2008 na ụlọ ọrụ imewe weebụ nke ya.<ref name="atariwomen">{{Cite web|date=2019-05-15|title=Lucy Gilbert|url=http://www.atariwomen.org/stories/lucy-gilbert/|accessdate=2020-11-17|work=atariwomen|language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[http://www.atariwomen.org/stories/lucy-gilbert/ "Lucy Gilbert"]. ''atariwomen''. 2019-05-15<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2020-11-17</span></span>.</cite></ref>
== Ndụ onwe onye ==
Gilbert nwere ụmụ isii, ha niile na-arụ ọrụ ma ọ bụ na-agụ akwụkwọ na isiokwu ndị metụtara [[STIM|STEM]].<ref name="atariwomen">{{Cite web|date=2019-05-15|title=Lucy Gilbert|url=http://www.atariwomen.org/stories/lucy-gilbert/|accessdate=2020-11-17|work=atariwomen|language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[http://www.atariwomen.org/stories/lucy-gilbert/ "Lucy Gilbert"]. ''atariwomen''. 2019-05-15<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2020-11-17</span></span>.</cite></ref>
== Ebensidee ==
{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* [http://www.atariwomen.org/stories/lucy-gilbert/ Akụkọ Lucy Gilbert na Atari Women]
{{DEFAULTSORT:Gilbert, Lucy}}
[[Òtù:1960 births]]
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
a44lslycko5n8j6shvgzs59jmxdckd2
Margaret A. Ellis
0
24916
729672
110824
2026-09-30T19:06:26Z
Philip Emeka
16124
Added {{DEFAULT SORT}}
729672
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=Margaret A. Ellis|alma_mater=[[University of California]]|occupation=* Author|known_for=Author of computer books.}}
[[Category:Articles with hCards]]
Margaret A. Ellis bụ onye edemede a ma ama nke akwụkwọ kọmputa.
Ellis nwetara nzere masta nke sayensị na sayensị kọmputa na Mahadum California.<ref>[http://www.informit.com/authors/bio.aspx?a=D332F912-3E7F-4A46-BB1C-13765FAD4285 InformIT: Margaret A. Ellis]</ref> Obụ onye na-ede ''[[The Annotated C++ Reference Manual|akwụkwọ]]'' nke The Annotated C++ Reference Manual, ya na Bjarne Stroustrup.<ref>[https://www.amazon.com/dp/0201514591 Amazon.com: The Annotated C++ Reference Manual (0785342514599): Margaret A. Ellis, Bjarne Stroustrup: Books]</ref>O sokwa dee Designing and Coding Reusable C++ ya na Martin D. Carroll na afo (1995).<ref>http://cgi.ebay.com/Designing-and-Coding-Reusable-C++-:-Margaret-A.-Ellis,-Martin-D.-Carroll-(Paperback,-1995)_W0QQitemZ341120447622QQcmdZViewItemQQimsxZ20090713?IMSfp=TL090713197006r11458z{{Dead link|date=December 2010}}</ref>Ọ rụrụ ọrụ maka AT&T Bell Laboratories, UNIX System Laboratories, na Novell na mmepe nchịkọta.
== Ihe odide ya ==
<references />
{{DEFAULTSORT:Ellis, Margaret A.}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
6wbc8pgpx65nqxs0ej36mm6fls9guho
Ann-Kio Briggs
0
24959
729673
720038
2026-09-30T19:08:53Z
Philip Emeka
16124
Added {{DEFAULT SORT}}
729673
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=Ann-Kio Briggs|image=|caption=|birth_name=|birth_date={{birth date and age|1952|7|29|df=y}}|birth_place=[[England]]|death_date=|death_place=|nationality=[[Nigerian]]|citizenship=|occupation=[[Environmental movement|Environmental]] and [[Human rights defender|human rights activist]]|years_active=1998–present|known_for=[[Activism]].|notable_works=She is the founder and director of the [[non-governmental organization]] Agape Birthrights.|children=4|height=|footnotes=}}
[[Category:Articles with hCards]]
'''Ann-Kio Briggs''', nke a na-akpọkwa Annkio Briggs, (a mụrụ ya na 29 n'ọnwa Julaị 1952 na England) bụ [[Ndị Naijiria|onye Naijiria]] na-ahụ maka gburugburu ebe obibi na onye na-ahụ Maka ihe ndị ruuru mmadụ. Ọ bụ onye guzobere na onye nduzi nke otu na-abụghị nke gọọmentị Agape Birthrights. Ka ọ na-erule afọ 2011, ọ bụ ọnụ na-ekwuru Ijaw Republican Assembly (IRA) yana United Niger Delta Energy Development Security Strategy (UNDEDSS).<ref name="briggs1">{{Cite news|url=http://www.thenewswriterng.com/?p=9713|title=The Problem Of Niger Delta Is Few Greedy Nigerians- Ann-kio Briggs|work=The Newswriter|date=20 September 2013|accessdate=23 December 2014|archive-date=23 December 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141223201617/http://www.thenewswriterng.com/?p=9713|url-status=dead}}</ref><ref name=":0">{{Cite web|title=Spotlight On Ann Kio Briggs, Ijaw Rights Activist|url=https://nigerdeltaconnect.com/spotlight-on-ann-kio-briggs-ijaw-rights-activist/|accessdate=2022-02-28|work=nigerdeltaconnect.com|language=en-US|archivedate=2022-02-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220228234401/https://nigerdeltaconnect.com/spotlight-on-ann-kio-briggs-ijaw-rights-activist/}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">. ''nigerdeltaconnect.com''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2022-02-28</span></span>.</cite></ref>
== Mbido ndụ na agụmakwụkwọ ==
A mụrụ Briggs na 29 n'ọnwa Julaị n'afọ 1952 na England. A mụrụ ya n'aka nne Britain na onye injinia ụgbọ mmiri Ijaw. N'oge ọ bụ nwata, a kpọọrọ ya ka ọ gaa biri na ụlọ nne nna ya nke zụlitere ya n'akụkụ nna ya na Abonnema, Rivers State. Mgbe ọ nọ na Abonnema, ọ gụsịrị akwụkwọ elementrị ya wee banye na Holy Rosary Girls School dị na Port Harcourt maka agụmakwụkwọ sekọndrị ya. Site n'afọ (1967 ruo 1970), [[Nigerian Civil War|agha obodo]] gbochiri agụmakwụkwọ ya, mgbe ọ kwụsịrị, Briggs na ezinụlọ ya kwagara England ebe ọ gụrụ akwụkwọ gbasara azụmahịa.<ref name="briggs">{{Cite web|date=21 September 2011|title=At 59, Annkio Briggs says: I’m a creek girl|url=http://www.nigeriafilms.com/news/13448/43/at-59-annkio-briggs-says-im-a-creek-girl.html|publisher=Nigeria films|accessdate=23 December 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141228123148/http://www.nigeriafilms.com/news/13448/43/at-59-annkio-briggs-says-im-a-creek-girl.html|archivedate=28 December 2014}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">. Nigeria films. 21 September 2011. Archived from on 28 December 2014<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">23 December</span> 2014</span>.</cite></ref> Briggs lụrụ di n'oge ọ nọ n'England. Ya na di ya mụrụ ụmụ anọ ma gbaa alụkwaghịm n'afọ 1998. Briggs na-asụ [[Asụ̀sụ̀ Ìgbò|Igbo]] nke ọma, yana asụsụ ala ya, Kalabari. Ọ na-asụkwa Pidgin English.<ref name="briggs" /><ref name=":0"/>
== Ọrụ ==
N'afọ 1998, mgbe ọtụtụ afọ gachara na [[Obodo Békè|Europe]], ọ laghachiri na Niger [[Mba Mmiri|Delta]] wee guzobe Agape Birthrights, otu na-abụghị nke gọọmentị na nke na-enweghị uru, nwere isi ụlọ ọrụ ya na D-line Rivers State.<ref name=":1">{{Cite web|date=2017-03-24|title=Ann-Kio Briggs- The fight of her life|url=https://guardian.ng/life/on-the-cover/ann-kio-briggs-the-fight-of-her-life/|accessdate=2022-02-28|work=The Guardian Nigeria News|language=en-US|archivedate=2022-02-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220228110851/https://guardian.ng/life/on-the-cover/ann-kio-briggs-the-fight-of-her-life/}}</ref><ref name="briggs"/>Site na nzukọ ya, nyere aka na ụfọdụ mpaghara na-emepe emepe iji depụtaghachi akwụkwọ na-ehicha mmanụ na-awụfu na ịlụ ọgụ megide ikpe na-ezighị ezi na nchụpụ.<ref name="briggs5">{{Cite news|url=http://www.vanguardngr.com/2013/05/its-jonathan-or-no-peace-annkio-briggs/|title=It's Jonathan or no peace - Annkio Briggs|work=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]|author=Aziken|first=Emmanuel|date=20 May 2013|accessdate=23 December 2014}}</ref> Ọ na-arụkọkwa ọrụ na mba ụwa na òtù ndị ọzọ n'ụlọ na mba ofesi.<ref name="briggs6">{{Cite web|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/programmes/hardtalk/7582217.stm|title=Annkio Briggs|publisher=BBC News|author=|first=|date=26 August 2008|accessdate=23 December 2014}}</ref><ref name="briggs4">{{Cite web|url=http://ip-50-63-126-34.ip.secureserver.net/index.php/blog/2012/06/the-other-side-of-annkio-briggs|title=The Other Side Of Annkio Briggs|publisher=Timsy|date=23 June 2012|accessdate=23 December 2014|archivedate=3 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303214503/http://ip-50-63-126-34.ip.secureserver.net/index.php/blog/2012/06/the-other-side-of-annkio-briggs}}</ref><ref name=":0"/>
== Hụkwa ==
* Ndepụta ndị si Rivers State
== Ebensidee ==
{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* [https://web.archive.org/web/20161109190655/http://agapebirthrights.com/ Ebe nrụọrụ weebụ Agape Birthrights]
{{DEFAULTSORT:Briggs, Ann-Kio}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
dcn28vwks0iwkfcgss2putwpx07h80m
Thailand Greenhouse Gas Management Organization
0
25916
729725
197973
2026-10-01T03:39:01Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
729725
wikitext
text/x-wiki
The Thailand Greenhouse Gas Management Organisation (TGO) (Thai) (Thailand Greenhouse Gas management Organisation (TG)); ma ọ bụ, RTGS: ụlọ ọrụ gọọmentị na-achị onwé ya n'okpuru Ministry of Natural Resources and Environment (MNRE) nké e guzobere site na iwu eze, Establishment of '''Thailand Greenhouse gas Management Organisation''' (Public) BE 25507).<ref name="TGO">{{Cite web|title=Background of the Greenhouse Gas Management Organization (TGO)|url=http://www.tgo.or.th/2015/english/content.php?s1=27|work=Thailand Greenhouse Gas Management Organization (TGO)|accessdate=6 June 2016|archivedate=18 July 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160718074851/http://www.tgo.or.th/2015/english/content.php?s1=27}}</ref> Ọ bụ ọrụ ya màkà ibelata gas na-ekpo ọkụ (GHG) na Thailand. Iwu eze ahụ bịdoro n'ubochi asaá n'ọnwa Julaị afọ 2007.<ref>{{Cite web |url=http://opdc.go.th/english/opdc_th1/pdf/TGO.pdf |title=พระราชกฤษฎีกาจัดตั้งองค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน) พ.ศ. ๒๕๕๐. (๒๕๕๐, ๖ กรกฏาคม). '''ราชกิจจานุเบกษา,''' (เล่ม ๑๒๔, ตอนที่ ๓๑ ก). หน้า ๕๓-๖๙. |accessdate=2023-04-27 |archivedate=2023-05-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230503131207/https://opdc.go.th/english/opdc_th1/pdf/TGO.pdf }}</ref>
== Nchịkwa na mmefu ego ==
Dị ka nke 2020 ónyé isi nchịkwa nke Thailand Greenhouse Gas Management Organisation bụ Mr.Kiatchai Maitriwong.<ref>{{Cite web|title=About TGO / Organization Structure|url=http://www.tgo.or.th/2020/index.php/en/page/%E0%B8%84%E0%B8%93%E0%B8%B0%E0%B8%9C%E0%B8%B9%E0%B9%89%E0%B8%9A%E0%B8%A3%E0%B8%B4%E0%B8%AB%E0%B8%B2%E0%B8%A3-%E0%B8%AD%E0%B8%9A%E0%B8%81-294|work=Thailand Greenhouse Gas Management Organization (TGO)|accessdate=2018-10-31}}</ref> Ego mmefu TGO màkà [[Afọ ụtụ isi|FY2019]] bụ 158.1 million [[Thai baht|baht]].<ref>{{Cite book|title=Thailand's Budget in Brief Fiscal Year 2019|date=September 2018|publisher=Bureau of the Budget|url=http://www.bb.go.th/en/topic-detail.php?id=8322&mid=456&catID=0|accessdate=31 October 2018}}</ref>
== Ihe mgbaru ọsọ mba ==
Thailand bịanyere aka na nkwekọrịta Paris màkà mgbanwe ihu igwe n'ubochi irí abụọ na abụọ n'ọnwa Eprel 2016. O tinyere "Intended Nationally Determined Contribution" (INDC) màkà mbelata gas na-ekpo ọkụ (GHG) n'etiti 720 nke "azụmahịa dị ka ọ na-emebu" (BAU) site na 2020.<ref>{{Cite web|title=Thailand's Intended Nationally Determined Contribution (INDC)|url=http://www4.unfccc.int/ndcregistry/PublishedDocuments/Thailand%20First/Thailand_INDC.pdf|work=United Nations Climate Change|accessdate=31 October 2018}}</ref> Ka ọ na-erule afọ 2030, Thailand ekwewo nkwa belata ikuku GHG site na Pasent iri abụọ ruo iri abụọ na ise site na ntọala BAU: 35<ref name="12th Plan">{{Cite web|title=The Twelfth National Economic and Social Development Plan, 2017–2021|url=http://www.nesdb.go.th/nesdb_en/ewt_w3c/ewt_dl_link.php?nid=4345|work=Office of the National Economic and Social Development Board (NESDB)|accessdate=10 October 2017|archivedate=15 October 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171015201902/http://www.nesdb.go.th/nesdb_en/ewt_w3c/ewt_dl_link.php?nid=4345}}</ref>
== Ihe E E E Mere ==
Akụkụ nke asaa nke iwu na-eguzobe TGO nyere ebumnuche TGO:<ref name="TGO"/>
# iji nyochaa, nyochaa, ma chịkọta echiche na echiche gbásárá nkwenye nke ọrụ, ya na ịchụso ma nyochaa ọrụ enyere ikike
# iji kwalite ahịa màkà ahia gas na-ekpo ọkụ
# ịbụ ebe ozi màkà ọrụ gas na-ekpo ọkụ
# iji mepụta nchekwa data nke ọrụ ndị e nyèrè ikike na azụmaahịa a kwadoro nke ikuku na-ekpo ọkụ, dịka iwu nke ụlọ ọrụ mba ahụ kpebiri.
# iji bulie arụmọrụ yana inye ụlọ ọrụ ọha na eze na ndị nwe onwe ha ntụziaka na ọrụ gas na-ekpo ọkụ
# iji jikwaa njikwa gas na-ekpo ọkụ mmekọrịta ọha na eze
# iji kwado ọrụ mgbanwe ihu igwe
== Ọganihu ==
Dị ka ''Bangkok Post'' si kwuo, na 2006, n'afọ tupu e guzobe TGO, Thailand wepụtara nde tọn 232 (Mt) nke carbon dioxide (CO2), nde tọn irí anọ na anọ nke ọnụ ọgụgụ ahụ site na ọkụ coal. Ka ọ na-erule n'afọ 2016, ikuku CO2 nke Thailand arịgoola ruo nde tọn narị nde atọ na iri anọ na abụọ, nde tọn irí isii na ise nke ya site na ọkụ coal.<ref>{{Cite news|title=Energy After-Effects|work=Bangkok Post|date=2019-04-22|page=2 of Asia Focus section (chart)}}</ref> Ọnụ ọgụgụ nke International Energy Agency (IEA) dị iche: ọ na-akọ ọnụ ọgụgụ ngụkọta nke 202 Mt na 2006 na 245 Mt na 2016.<ref>{{Cite web|title=CO2 emissions* Thailand 1990 - 2016|url=https://www.iea.org/statistics/?country=THAILAND&year=2016&category=Emissions&indicator=TotCO2&mode=chart&dataTable=INDICATORS|work=International Energy Agency (IEA)|accessdate=2019-04-22}}</ref> {{As of|2018}} 2018[update], ikuku na-ekpo ọkụ na Thailand na-aga n'ihu na-abawanye. Obere mbelata na uto GHG kwa afọ nke 3.3% na 2014 na-adabere na usoro mbelata gas na nchedo site na ọhịa: 15<ref name="12th Plan"/><ref>{{Cite book|title=Annual Report 2013|date=2014|publisher=Thailand Greenhouse Gas Management Organization (TGO)|edition=Latest available|url=http://www.tgo.or.th/2015/file/download/abouttgo/%E0%B8%A3%E0%B8%B2%E0%B8%A2%E0%B8%87%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%88%E0%B8%B3%E0%B8%9B%E0%B8%B52556.pdf|accessdate=31 October 2018|language=TH|archive-url=https://web.archive.org/web/20181031133052/http://www.tgo.or.th/2015/file/download/abouttgo/%E0%B8%A3%E0%B8%B2%E0%B8%A2%E0%B8%87%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%88%E0%B8%B3%E0%B8%9B%E0%B8%B52556.pdf|archive-date=31 October 2018|url-status=dead}}</ref>
== Edensibia ==
<references group="" responsive="1"></references>
== Njikọ mpụga ==
* {{wikisource inline|2007 Thailand Greenhouse Gas Management Organisation Establishment Decree}}
npx22r8upn17e5yulwejncjd6llkp46
Susan Spain-Dunk
0
28445
729720
422271
2026-10-01T01:53:41Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
729720
wikitext
text/x-wiki
[[Usòrò:SusanSpainDunk1916.tif|thumb|Susan Spain-Dunk, site na mbipụta 1916.]]
== Ndụ na ọrụ ==
[[Usòrò:CobbettPlaying.jpg|áká_ịkẹngạ|thumb| The Concert Party nke Frank Owen Salisbury (1929), na-egosi ndị otu W. W. Cobbett. Susan Spain-Dunk na-akpọ violin.]]
Susan bụ nwa nke atọ n'ime ụmụ anọ (Ethel K Dunk b. 1876; John De Lanoy Dunk b., 1878; Susan Spain Dunk b, 1880; William Major b. 1882). Nna ha bụ onye na-ewu ụlọ. A gbakwunyere aha nke abụọ ya, Spain, dịka ezinụlọ Dunk nwere njikọ na ezinụlọ Spain. Ọ gụrụ violin na ihe osise na Royal Academy of Music, London na Stewart Macpherson na Richard Walthew ma mesịa kụzie ihe osise n'ebe ahụ. Ruo oge ụfọdụ, ọ na-akpọ violin na quartet nke Walter Cobbett. Ọ na-akpọkwa (violin ma ọ bụ viola) na Winifred Small Quartet na Cobbett nyere aro maka mmemme "Anthology" maka quartet ahụ.<ref>{{Cite book|author=Hodges|first=Betsi|title=W. W. Cobbett's Phantasy: A Legacy of Chamber Music in the British Musical Renaissance.|isbn=9780549559399|url=https://libres.uncg.edu/ir/uncg/f/umi-uncg-1533.pdf|accessdate=21 December 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20170705094335/https://libres.uncg.edu/ir/uncg/f/umi-uncg-1533.pdf|archive-date=5 July 2017|url-status=dead}}</ref> Ọ duziri ụfọdụ ọrụ nke ya na The British Women's Symphony Orchestra, na The London Promenade Concerts (1924-1927) nakwa na Bournemouth, Eastbourne na Torquay.<ref>{{Cite web|url=http://www.musicweb-international.com/classrev/2002/Oct02/distaff.htm|title=The Distaff Side: Some British Women Composers Scowcroft- Oct 2002 MusicWeb(UK)|work=Musicweb-international.com|accessdate=24 July 2020}}</ref>
N'afọ 1908 ọ lụrụ Henry Gibson (7 October 1882 22 July 1954).he was a minor composer violinist,organist and pianist. The marriage lasted about sixteen years and she had one son ,the Reverend Alan Henry Gibson(November 1911 September 1999). And two grandchildren. In the mid 1930s she was livingat 17,Elm park mansions in Chelsea. She died on 1 January 1962 aged 81.
Spain-Dunk pụtara n'akwụkwọ Some Folkestone Worthies nke C.H. Bishop, na (n'amaghị aha ya) na ihe osise The Concert Party (1929) nke Frank Owen Salisbury.<ref>{{Cite book|author=Bishop|first=C.H.|title=Some Folkestone Worthies: Ten outstanding persons who have contributed to the life and development of old Folkestone|date=1970|publisher=Southern Litho Printing Co., Ltd.|location=Folkestone, Kent|url=https://www.abebooks.co.uk/book-search/title/thomas-cubitt/used/|accessdate=21 December 2016}}</ref><ref>Foreman, Lewis. Notes to Dutton CDLX 7398 (2022)</ref>
== Egwú ==
Ọrụ ndị ọ na-arụ na-agụnye ''Suite'' for String Orchestra (1920), ''Idyll'' for Strings (1925), overtures Water Lily Pool (1925) na Kentish Downs (1926), abụ symphonic abụọ: ''Elaine'' (1927) na ''Stonehenge'' (1929) na ''Cantilena'' maka clarinet na orchestra (1931). E gosipụtara Suite ahụ na Proms na Thursday 21 August 1924.<ref>{{Cite web|title=BBC Prom 11 21 Aug 1924 Queen's Hall|url=https://www.bbc.co.uk/events/ed2dgw|work=bbc.co.uk|publisher=BBC|accessdate=21 December 2016}}</ref> E nwere ndekọ nke oge a, site na mbipụta ọhụrụ nke akara nke Peter Cigleris dezigharịrị.<ref>[http://www.musicweb-international.com/classrev/2022/Mar/British-strings3-5554572.htm 'British Music for Strings III', CPO 555 457-2, reviewed at ''MusicWeb International'']</ref> The ''Idyll'' and Water Lily Pool (maka ọjà, ụbọ akwara na ụdọ) gosipụtara na kọntaktị nke British Women's Symphony Orchestra na Queen's Hall na 25 Mee 1925, ma megharịa ya na Proms na 13 Ọktoba 1925.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=GC3gNFJGzd8C&q=%22Spain-Dunk%22+%22Stonehenge%22|title=The Flute|first=Ardal|author=Powell|date=24 July 2002|publisher=Yale University Press|isbn=0300094981|accessdate=24 July 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.co.uk/events/ew8p5v|title=Prom 57, Tue 13 Oct 1925 Queen's Hall|work=BBC Music Events|accessdate=24 July 2020}}</ref>
Kentish Downs, nke mbụ a rụrụ na Proms na 30 Ọgọst 1926 ka a maliteghachiri na BBC Radio 3 na 1997 na BBC Concert Orchestra, nke Barry Wordsworth duziri na mgbasa ozi ọzọ nke BBC Radio 3 n'afọ 2001.<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.co.uk/events/e5bfhn|title=Prom 14, Mon 30 Aug 1926 Queen's Hall|work=BBC|accessdate=24 July 2020}}</ref><ref name="Radio Times 1923 - 2009">{{Cite web|title=Issue 3812, p.104|url=http://genome.ch.bbc.co.uk/schedules/radio3/1997-02-23|work=bbc.co.uk|publisher=BBC Radio Times|accessdate=21 December 2016}}</ref><ref name="2001-02-06">{{Cite web|title=Issue 4014, p.116|url=http://genome.ch.bbc.co.uk/schedules/radio3/2001-02-06|work=bbc.co.uk|publisher=BBC Radio Times|accessdate=21 December 2016|archivedate=2019-01-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190119174950/https://genome.ch.bbc.co.uk/schedules/radio3/2001-02-06}}</ref> Onye na-ede egwú duziri ''Elaine'' na Proms na 25 August 1927, e mepụtara ''Stonehenge'' na Eastbourne Festival na 1929 wee kpọọ ya ọzọ na Bournemouth na 1931.<ref name="Proms">{{Cite web|title=Prom 11, 1927|url=https://www.bbc.co.uk/events/emwq2m|work=bbc.co.uk|accessdate=22 December 2016}}</ref><ref>''The Times'' obituary, 8 January 1962 p18</ref><ref>''Musical Times'', Vol 72 No 1060, June 1931</ref> Ọ bụ BBC Concert Orchestra mere ka ọ dịghachi ndụ na mgbasa ozi sitere na Watford Colosseum n'okpuru onye nduzi Anne-Marie Helsing na 19 Jenụwarị 2019.<ref name="stone">{{Cite web|url=https://www.bbc.co.uk/programmes/m000226c|title=BBC Radio 3 - Afternoon Concert, BBC Concert Orchestra Live|work=BBC|accessdate=24 July 2020}}</ref> A kpọtụrụ Idyll, Kentish Downs na Elaine aha n'akwụkwọ ozi Gerald Finzi na Howard Ferguson (p. 12).<ref>{{Cite book|editor=Ferguson H.|title=Letters of Gerald Finzi and Howard Ferguson|date=2001|publisher=The Boydell Press|location=Woodbridge|isbn=0-85115-823-4|url=https://books.google.com/books?id=tmGNIq3HdWUC&q=susan+spain-dunk+composer&pg=PA12}}</ref>
The ''Cantilena'' for clarinet and orchestra (mgbe ụfọdụ a maara dị ka Poem) ka Folkestone Symphony Orchestra na onye na-egwu egwu Peter Cigleris mere ka ọ dịghachi ndụ na 16 Machị 2019, nke mbụ ya kemgbe 1931.<ref>{{Cite web|url=https://www.folkestonesymphony.org/review|title=Past Concerts|work=Folkestonesymphony.org|accessdate=4 November 2021|archivedate=4 November 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211104081246/https://www.folkestonesymphony.org/review}}</ref> Kemgbe ahụ, edekọla ya.<ref>[https://signumrecords.com/product/rediscovered-british-clarinet-concertos-by-dolmetsch-maconchy-spain-dunk-wishart/SIGCD656/ ''Rediscovered: British Clarinet Concertos'', Signum Classics SIGCD656 (2020)]</ref>
Otu n'ime ọrụ ụlọ Susan Spain-Dunk kachasị ewu ewu bụ Phantasy for String Quartet in G minor (1915).<ref>{{Cite web|title=Susan Spain-Dunk|url=http://www.editionsilvertrust.com/spain-dunk--phantasy-qt.htm|work=Edition Silvertrust|accessdate=21 December 2016}}</ref> Archaeus String Quartet mere ndekọ na Lorelt Label ma wepụta ya na 27 June 2003.<ref>{{Cite web|title=Smyth, Beach and Spain-Dunk|url=http://www.prestoclassical.co.uk/c/Spain-Dunk/all/1|work=Presto Classical|publisher=Lorelt|accessdate=21 December 2016}}</ref><ref>{{Cite web|author=Arloff|first=Steve|title=Review of LNT114: Smyth, Beach and Spain-Dunk|url=http://www.lorelt.co.uk/review/smyth_beach_spain-dunk/11|work=Lorelt.co.uk|publisher=Lontano Records Limited|accessdate=21 December 2016|archivedate=30 April 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160430143808/http://www.lorelt.co.uk/review/smyth_beach_spain-dunk/11}}</ref><ref>{{Cite web|author=Jones|first=Vaughan|title=Schubert, Van Bree and Spain Dunk!|url=http://www.manorhousemusic.co.uk/blog/2009/04/21/schubert-van-bree-and-spain-dunk/|work=manorhousemusic.co.uk|date=21 April 2009|accessdate=21 December 2016}}</ref> E nwekwara ihe ndekọ nke oge a nke Violin Sonata No. 3 na C obere (1910), Piano Quartet (ihe dị ka 1920) na Rhapsody Quintet maka ikuku.<ref name="vs">[http://www.musicweb-international.com/classrev/2022/Sep/SpainDunk-violin-GMCD7827.htm Guild GMCD7827 (2022), reviewed at ''MusicWeb International'']</ref><ref name="pq">[http://www.musicweb-international.com/classrev/2022/Aug/SpainDunk-piano-CDLX7396.htm Dutton Epoch CDLX7396 (2022)]</ref><ref>[http://www.musicweb-international.com/classrev/2022/Sep/Wind-british-CDLX7398.htm Dutton Epoch CDLX7398 (2022)]</ref> E dere ihe odide nke Quartet na B flat minor ma dee ya na Machị 1914 na adreesị nke 49 Castletown Road, West Kensington, London.<ref name="Archive File: MS 1691">{{Cite web|author=Spain-Dunk|first=Susan|title=Quartet No.1 in B flat minor|url=http://library.leeds.ac.uk/special-collections-explore/8415/string_quartet_no1_in_b_flat_minor_composed_by_s.|work=library.leeds.ac.uk|accessdate=21 December 2016}}</ref><ref name="Letters to the Editor">{{Cite journal|author=West|first=A.|title=Another Susan Spain-Dunk Quartet|journal=Chamber Music Journal|date=Spring 2003|volume=14|issue=1|issn=1535-1726|url=http://chambermusicjournal.org/pdf/Vol14-no1.pdf|accessdate=21 December 2016}}</ref><ref>{{Cite book|author=Seddon|first=Laura|title=British Women Composers and Instrumental Chamber Music in the Early Twentieth Century|date=2013|publisher=Ashgate Publishing|location=UK|isbn=978-1409439455|pages=134–141}}</ref>
Andred's ''Weald'' - maka ndị agha (1925) - bụ nke Spain-Dunk duziri na 28 Febụwarị 1929 na Bournemouth Municipal Orchestra.<ref name="Issue 282 28 February 1929 Page 38">{{Cite web|author=Spain-Dunk|first=Susan|title=Andred's Weald|url=http://genome.ch.bbc.co.uk/schedules/5gbx/1929-02-28|work=bbc.co.uk|accessdate=21 December 2016|archivedate=2016-12-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161230090731/http://genome.ch.bbc.co.uk/schedules/5gbx/1929-02-28}}</ref>
== Ndepụta nke ọrụ ==
=== Egwú ===
* ''Suite maka ndị na-akụ egwú'' na B obere (1920) *
* Andred's ''Weald'', maka ndị agha (1925)
* ''Idyll'' maka eriri (1925) *
* Water Lily Pool, Overture for flute, harp and strings (1925) (nke a makwaara dị ka Romantic Piece and Sketch) *
* Kentish Downs, mmalite (1926)<ref name="bell" />
* ''Elaine'', uri symphonic (1927)
* ''Karisima'' (1928)
* ''Kentonia'', njem egwu (1928)<ref name="bell">Recorded by the BBC Scottish Symphony Orchestra, conductor Stephen Bell in July 2021, Glasgow, for BBC broadcasts</ref>
* ''Serenade nke Capri'' (1928)
* ''Nwa'' nwoke nke onye ọrụ ugbo, mmalite (1929)<ref name="bell" /><ref>[https://www.bbc.co.uk/programmes/p072w86w BBC archive recording, January 1945]. BBC Midland Light Orchestra conducted by Rae Jenkins</ref>
* ''Stonehenge'', uri symphonic (1929)<ref name="stone"/>
* ''Cantilena'' maka clarinet na orchestra (nke a makwaara dị ka Poem) (1931) *
* ''Notre Dame d'Albert'', abụ olu (1931)
* Highland Overture (1935)
* ''Onye na-akpọ ọjà nke Brindaven'' (1939)
* ''Akụkọ ifo'' maka oboe na eriri (1955)
* Cinque Ports Suite - 'Dover Castle', 'Rye Harbour', Winchelsea Gate' (1958)
* ''Malaya'', uri olu (1958)<ref name="bell" />
* ''Weald nke Kent'', Fantasia maka ndị egwú
* ''Egwú anọ nke Spanish'' maka piano na ndị egwú (nke a na-akpọ site na ọrụ piano)
* Abụọ Scottish Pieces maka ndị egwú, Op.54/1. 'N'akụkụ St.Mary's Loch', 54/2. 'Kerrera' (nke bụkwa ụdị maka violin na piano)<ref name="bell" />
* ''Sonya a gọziri agọzi'', mmalite
* ''Ịkwa'' arịrịọ maka ndị egwú
• Nke Novello & Co bipụtara.<ref>{{Cite web|title=Susan Spain-Dunk Works|url=http://www.musicsalesclassical.com/composer/works/1484/0|work=musicsalesclassical.com|publisher=Novello & Co|accessdate=22 December 2016}}</ref>
=== Ụlọ Nzukọ ===
* ''Obere Serenade'' maka ọjà na piano (1907)
* Piano atọ na-atọ ọchị na A obere (1907) (ihe nrite Cobett)
* ''Halligen'', ịgba egwu Scandinavian maka violin na piano (1908)
* Springdays, ịgba egwu Scandinavian maka violin na piano (1908)
* Violin Sonata na B obere (1908) (ihe nrite Cobbett - naanị Romance ka dị)<ref name="vs"/>
* Violin Sonata No. 3 na C obere (ihe dị ka 1910)<ref name="vs" />
* Quartet String na B flat minor (1914)
* Phantasy string quartet na D obere (1915), pub. Goodwin & Tabb, London.<ref>{{Cite web|title=Phantasy Quartet|url=http://imslp.org/wiki/Phantasy_Quartet_(Spain-Dunk,_Susan)|work=imslp.org|publisher=Goodwin & Tabb|accessdate=22 December 2016}}</ref>
* Piano Quartet (c.1920, ed. Peter Cigleris, 2021)<ref name="pq"/>
* Les ''Sylphes'' (c.1926-29) maka violin na piano<ref name="vs" />
* Lorelei Legend maka violin na piano (1933)
* ''Jarabe'', egwu Spanish maka violin na piano, Op.57 (1933)
* ''Abụ'' oyi maka cello na piano (1938)
* Sextet na F major (1941)
* ''Roses nwụrụ anwụ'' maka violin na piano
* Akụkụ abụọ maka violin na viola: 'The lonely moor'; 'Jig'<ref>{{Cite web|title=Two Pieces|url=http://britishmusiccollection.org.uk/score/two-pieces-29|work=British Music Collection|date=20 April 2009|publisher=Stainer & Bell|accessdate=22 December 2016}}</ref>
* Trio maka violin abụọ na piano
* Violin Sonata na D obere
* Quintet ifufe
=== Piano ===
* Egwú Spanish isii - La Madrilena, El Jaleo, Aragonaise, Pepita, Cachucha, El Ole (1936) - e mechara hazie anọ.
* Piano Preludes No. 1 na 2 (1941)<ref>[https://www.bbc.co.uk/programmes/m000w5ds Broadcast performance by Duncan Honeybourne, 20 May, 2021]</ref>
=== Ndị ukwe ===
* ''Baptizim'' nke Jizọs, cantata (1959)
== Akwụkwọ ==
* Bishop, C.H: Some Folkestone Worthies: Mmadụ iri pụtara ìhè nyere aka na ndụ na mmepe nke Folkestone ochie (nke Southern Litho Printing Co., Ltd., Folkestone circa 1970 bipụtara), peeji nke 48 na ihe osise na foto monochrome.
* Finzi, Gerald; Ferguson, Howard; Hurd, Michael: Akwụkwọ ozi nke Gerald Finzi na Howard Ferguson (Boydell & Brewer, 2001 - Biography & Autobiography), peeji nke 310. July 2001
* Hodges, Betsi: W. W. Cobbett's Phantasy: A Legacy of Chamber Music in the British Musical Renaissance. (Ph.D. Dissertation, Mahadum nke North Carolina, Greensboro. ProQuest, 2008), peeji nke 81 (p. 26)
* Powell, Ardal: The Flute (Yale University Press, 2002), peeji nke 347. [[ISBN (identifier)|ISBN]] [[Special:BookSources/978-0300094985|978-0300094985]]
* Sadie, Julie Anne na Samuel, Rhian (ed.) The New Grove Dictionary of Women Composers (London: Macmillan, 1994).
* Seddon, Laura: British Women Composers and Instrumental Chamber Music in the Earliest Twentieth Century (Farnham: Ashgate, 2013), peeji nke 248. [[ISBN (identifier)|ISBN]] [[Special:BookSources/978-1-409-43945-5|978-1-409-43945-5]] (hb)
== Ntuaka ==
{{Reflist|30em}}
== Njikọ mpụga ==
* [https://www.bbc.co.uk/sounds/play/p08j8chn ''Stonehenge'' (1929), nke BBC Concert Orchestra, onye nduzi Anna-Maria Helsing mere]
kv306rvb7fki81dvuwabmyjl8xhw8ha
Mónica Feria Tinta
0
30090
729587
632558
2026-09-30T16:59:50Z
Nachi kim
20090
ADDED DEFAULTSORT
729587
wikitext
text/x-wiki
[[Category:Articles with hCards]]
{{Infobox person|name=Monica Feria Tinta|image=MonicaFeria gh 205.jpg|caption=Monica Feria Tinta at the Gruber Justice Prize in 2007|nationality=British-Peruvian|birth_place=Lima, Peru|alma_mater=[[Pontifical Catholic University of Peru]] <br>London School of Economics <br> [[University of Cambridge]]|occupation=[[Barrister]]|awards=[[The Inge Genefke Award]] (2006) <br> [[Gruber Prize for Justice]] (2007) <br> The Lawyer Awards - "Barrister of the Year" Finalist (2020)}}
[[Category:Articles with hCards]]
'''Monica Feria Tinta''' bụ onye ọka iwu Britain-Peruvian, ọkachamara n' iwu mba ụwa, na Bar nke England & Wales. Ọ na-arụ ọrụ na Twenty Essex, [[London]]. Magazin "The Lawyer" gosipụtara ya na ndepụta ya "Hot 100" 2020, dịka otu n 'ime "ndị ọka iwu kachasị egwu, ndị ọhụrụ na ndị na-emepụta ihe" na [[Obodoézè Nà Ofú|United Kingdom]]. A họpụtakwara ya dị ka "Onye ọka iwu nke Afọ" site na Lawyer's Awards 2020, n' akụkụ Lord Pannick QC, otu n' ime ndị nkwado UK a na-akwanyere ùgwù.
N' afọ 2000, Monica Feria-Tinta ghọrọ onye ọka iwu mbụ na naanị onye a mụrụ na Peru iji nweta diplọma dị elu nke The Hague Academy of International Law n' akụkọ ihe mere eme, afọ Prọfesọ Pierre-Marie Dupuy nyere General Course.<ref>{{Cite web|url=https://www.hagueacademy.nl/summer-programme/diploma/awarded-diplomas/|title=Awarded Diplomas | The Hague Academy of International Law|publisher=Hagueacademy.nl|date=2011-02-23|accessdate=2014-02-08}}</ref> Ọrụ ikpe ya dugara na mkpebi ikpe mbụ nke ụlọ ikpe na-ahụ maka ihe ndị ruuru mmadụ nke mba ụwa nke nyere iwu ka a kpụpụ onye bụbu onye isi ala maka mpụ n' okpuru iwu mba ụwa.<ref name="autogenerated2">{{Cite web|url=http://gruber.yale.edu/justice/m-nica-feria|title=Mónica Feria | The Gruber Foundation|publisher=Gruber.yale.edu|accessdate=2014-02-08}}</ref> N' afọ 2006, e nyere ya Inge Genefke International Award maka ọrụ ya dị ka onye ọka iwu mba ụwa ma n' afọ 2007 ọ ghọrọ onye ọka iwu kachasị nta e nyere ya Gruber Justice Prize, maka onyinye ya n' ịkwalite ikpe ziri ezi dịka enyere site na usoro iwu; nsọpụrụ ọ natara n'ememe nke US Supreme Court Justice Ruth Bader Ginsburg duziri na Washington DC.<ref>{{Cite web|url=http://www.irct.org/Files/Filer/news/Press%20releases/Inge_Genefke_Award_2006.pdf|title=Inge Geneke and Bent Sorensen Anti-Torture Support Foundation : Press Release|publisher=Irct.org|accessdate=2014-02-08|archivedate=2014-03-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140323052114/http://www.irct.org/Files/Filer/news/Press%20releases/Inge_Genefke_Award_2006.pdf}}</ref>
Feria-Tinta bụ onye ọka iwu Latin America mbụ a kpọrọ ma na-arụ ọrụ na Bar nke England na Wales.<ref>{{Cite web|url=https://wearethecity.com/inspirational-woman-monica-barrister/|title=Inspirational Woman: Monica Feria-Tinta | Barrister at 20 Essex Street Chambers | The first Latin American lawyer to be called to and practising at the English Bar|date=6 September 2017|work=wearethecity.com}}</ref> Ọ bụkwa onye otu American Society of International Law, onye mmekọ na Lauterpacht Centre for International Law, na onye nleta na Jesus College, Mahadum Cambridge.<ref>{{Cite web|url=https://www.lcil.cam.ac.uk/ms-monica-feria-tinta|title=Ms Monica Feria Tinta LCIL Partner Fellow|date=2020-08-20|accessdate=2023-09-13|archivedate=2023-10-31|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231031110413/https://www.lcil.cam.ac.uk/ms-monica-feria-tinta}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.jesus.cam.ac.uk/college/people/visiting-fellows|title=Jesus College Visiting Fellows|date=2022-01-10}}</ref> N' afọ 2019 ọ so n' ime ụmụ nwanyị 64 a ma ama a họpụtara ka ha gosipụta na ngosi mmemme nke narị afọ nke ụmụ nwanyị na iwu na Middle Temple.<ref>{{Cite web|url=https://twentyessex.com/celebrating-a-century-of-women-in-law/|title=Celebrating a Century of Women in Law|date=2019-09-16}}</ref> Ihe ngosi ahụ gosipụtara 100 afọ kemgbe e nyere ụmụ nwanyị ohere ịbanye n' ọrụ iwu na England & Wales, nke Helena Normanton duziri, nwanyị mbụ rụrụ ọrụ dị ka onye ọka iwu na England. Feria-Tinta bụ Bencher na Middle Temple.<ref name="Masters of the Bench">{{Cite web|url=https://www.middletemple.org.uk/bencher-persons-view?cid=44513|title=Masters of the Bench|publisher=Middle Temple|accessdate=2021-07-25|archivedate=2021-07-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210725223219/https://www.middletemple.org.uk/bencher-persons-view?cid=44513}}</ref>
N' afọ 2019, o mere akụkọ dị ka onye ndụmọdụ na-anọchite anya na [[Ikpe ihu igwe|ikpe mgbanwe ihu igwe]] nke ụwa mbụ nke ndị si n' agwàetiti ndị dị ala wetaara steeti, n' ihu Kọmitii Na-ahụ Maka Ihe Ndị Ruuru Mmadụ nke United Nations, ikpe Torres Strait Islanders.<ref>{{Cite web|url=https://www.thelawyer.com/climate-emergency-the-lawyers-on-the-big-climate-change-test-cases/|title=Climate Emergency: The Lawyers in the big climate change test cases|date=2020-05-06}}</ref> Na mkpebi dị egwu, Kọmitii Na-ahụ Maka Ihe Ndị Ruuru Mmadụ nke UN chọpụtara n' ọdịda nke otu steeti na-achị onwe ya iji chebe ụmụ amaala site n, agwaetiti ndị dị ala megide mmetụta ọjọọ nke mgbanwe ihu igwe mebiri ikike ha n' okpuru International Covenant on Civil and Political Rights.<ref>{{Cite web|url=https://www.ohchr.org/en/press-releases/2022/09/australia-violated-torres-strait-islanders-rights-enjoy-culture-and-family|title=Australia violated Torres Strait Islanders' rights to enjoy culture and family life, UN Committee finds|date=2022-09-23}}</ref> Ọ bụ onye ọkachamara n' ikpe mgbanwe ihu igwe n' ụwa niile, gụnyere na ndụmọdụ ndụmọdụ nwere ike ịdị n' ihu Ụlọikpe Ikpe nke Mba Nile na / ma ọ bụ Ụlọikpe Mba Nile maka Iwu Oké Osimiri.<ref>{{Cite web|url=https://normandiepourlapaix.fr/sites/default/files/inline-files/Affiche%20webinaire%20CIJ.pdf|title=La Cour Internationale de Justice et Changement Climatique|date=2021-08-24}}</ref>
Feria-Tinta gụrụ iwu mba ụwa na London School of Economics na-anata LL ya.M. na uru na 1996. Ọ natara ọzụzụ ọzọ na Institut International des Droits de l'Homme na Strasbourg (1997) na Institute of Human Rights nke Abo Academy na Turko ([[Finland]]) n' okpuru nkwado nke European Commission na Finnish Ministry of Foreign Affairs na 2001.<ref name="autogenerated2"/> N' afọ 2000, ọ so n' ime ndị ọka iwu iri abụọ na anọ ahọpụtara n' ụwa niile ka ndị otu International Law Commission zụọ ha n' akụkụ niile nke General International Law, na-ekere òkè na nnọkọ nke iri atọ na isii nke International Law Seminar na Geneva, dịka mkpebi nke General Assembly 54/111, n' okpuru United Nations Fellowship.<ref>{{Cite web|url=http://www.unog.ch/80256EDD006B8954/(httpAssets)/2B0041B7EBF6F44AC1256F2B0035572F/$file/ILS%20Report-00%20(Final).pdf|title=A/55/10|accessdate=2014-02-08|archivedate=2014-02-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140222070641/http://www.unog.ch/80256EDD006B8954/(httpAssets)/2B0041B7EBF6F44AC1256F2B0035572F/$file/ILS%20Report-00%20(Final).pdf}}</ref> Mpaghara nka ya gụnyere idozi esemokwu mba ụwa, nnwere onwe, iwu ndị nnọchi anya, nchedo ndọrọ ndọrọ ọchịchị, iwu nkwekọrịta, nkwenye nke steeti na gọọmentị n' okpuru iwu mba ụwa, mkpebi onwe onye n' okpuru ikike mba ụwa, delimitation ókèala, iwu nke oké osimiri, ókèala, ikike mmadụ, iji ike, iwu agha, ibu ọrụ steeti maka mpụ megide mmadụ, mgbukpọ agbụrụ, igbu ọchụ na ịta ahụhụ); ibu ọrụ iwu iwu maka nnukwu mmebi ikike mmadụ.<ref>{{Cite web|url=http://biblio.juridicas.unam.mx/libros/5/2496/8.pdf|title=6feria|accessdate=2014-02-08}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.irct.org/Files/Filer/TortureJournal/19_02_2009/Legal_consequences.pdf|title=Legal consequences for torture in children cases : The Gomez Paquiyauri Brothers vs Peru case|publisher=Irct.org|accessdate=2014-02-08|archivedate=2014-02-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140222201209/http://www.irct.org/Files/Filer/TortureJournal/19_02_2009/Legal_consequences.pdf}}</ref><ref>{{Cite journal|author=Monica Feria Tinta1|url=http://journals.cambridge.org/action/displayAbstract;jsessionid=A35A36EF59D8755EA0D7C296B29020C3.journals?fromPage=online&aid=4808612|title=Cambridge Journals Online - Netherlands International Law Review - Abstract - Commanders on Trial: The Blaškić. Case and the Doctrine of Command Responsibility under International Law|journal=Netherlands International Law Review|date=December 2000|volume=47|issue=3|pages=293–322|accessdate=2014-02-08|doi=10.1017/S0165070X00001005}}</ref><ref name="autogenerated1">{{Cite web|url=http://www.iidh.ed.cr/BibliotecaWeb/Varios/Documentos/BD_157895943/Revista%20IIDH%2043.pdf?url=%2FBibliotecaWeb%2FVarios%2FDocumentos%2FBD_157895943%2FRevista+IIDH+43.pdf|title=Revista IIDH|publisher=Iidh.ed.cr|accessdate=2014-02-08|archivedate=2014-02-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140222181355/http://www.iidh.ed.cr/BibliotecaWeb/Varios/Documentos/BD_157895943/Revista%20IIDH%2043.pdf?url=%2FBibliotecaWeb%2FVarios%2FDocumentos%2FBD_157895943%2FRevista+IIDH+43.pdf}}</ref>
Mgbe ọ kụchara Public International Law na London School of Economics dị ka onye nkuzi nkuzi nke Sir Christopher Greenwood (nke bụ Prọfesọ na LSE n' oge ahụ), Feria-Tinta nọrọ otu afọ dị ka onye nyocha na-eleta na Lauterpacht Centre for International Law, Mahadum Cambridge, n' oge
g e a n'okpuru Directorship nke onye bụbu Prọfesor Whewell nke International Law, James Crawford.<ref>{{Cite web|url=http://www.aihr-resourcescenter.org/administrator/upload/documents/justiciabile.pdf|title=Justicability of Economic, Social and Cultural Rights in the Inter-American System of Protection of Human Rights|publisher=Aihr-resourcescenter.org|accessdate=2014-02-08|archivedate=2017-09-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170905192645/http://www.aihr-resourcescenter.org/administrator/upload/documents/justiciabile.pdf}}</ref>
Dị ka onye ọka iwu na-arụ ọrụ, Monica Feria-Tinta enyewo steeti, ụlọ ọrụ gọọmentị, ndị na-achị onwe ha, gọọmentị ndị a chụgara, ụlọ ọrụ ụlọ ọrụ, òtù mba ụwa, òtù ndị na-abụghị gọọmentị. Ọ malitere ọrụ ya na-arụ ọrụ maka ụlọ ikpe mba ụwa; nke mbụ na International Criminal Tribunal maka Yugoslavia mbụ na otu afọ mgbe e mesịrị, na International Court of Justice, na-enweta ahụmịhe n' ikpe ikpe nke ikpe dị mgbagwoju anya nke mba ụwa ma na-agụnye ọrụ mpụ mba ụwa na ọrụ gọọmentị.<ref name="aihr-resourcescenter1">{{Cite web|url=http://www.aihr-resourcescenter.org/administrator/upload/documents/justiciabile.pdf|title=Justiciability of Economic, Social and Cultural Rights in the Inter-American System of Protection of Human Rights: Beyond Traditional Paradigms and Notions|publisher=Aihr-resorcescenter.org|accessdate=2014-02-08|archivedate=2017-09-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170905192645/http://www.aihr-resourcescenter.org/administrator/upload/documents/justiciabile.pdf}}</ref> Ọ rụrụ ọrụ dị ka onye ndụmọdụ iwu maka ndị nnọchi anya steeti na-ekere òkè na mkparịta ụka nke Iwu Rome, na Nzukọ Diplomatic nke ndị nnọchianya na-ahụ maka nguzobe ụlọ ikpe mpụ mba ụwa na Rome.<ref>{{Cite web|url=http://legal.un.org/icc/rome/proceedings/E/Rome%20Proceedings_v2_e.pdf|title=United Nations Diplomatic Conference on Plenipotentiaries on the Establishment of an International Criminal Court|publisher=Legal.un.org|accessdate=2014-02-08}}</ref> N' afọ 2018-2019 ọ rụrụ ọrụ dị ka onye enyemaka onye ndụmọdụ iwu na Foreign & Commonwealth Office.<ref>{{Cite web|url=https://twentyessex.com/people/monica-feria-tinta/|publisher=TwentyEssex.com|accessdate=2020-08-20|title=Monica Feria-Tinta}}</ref>
N' okwu ikpe, Feria-Tinta apụtala dị ka onye ndụmọdụ n' ihu Inter-American Commission on Human Rights, Inter-American Court of Human Rights Committee United Nations Human Rights Committee, UN Special Procedures, OECD Procedures, The High Court (England), ma nye ndị otu ndụmọdụ n' oge International Court of Justice, International Tribunal for the Law of the Sea, UN CEDAW Committee, Court of Appeal (England) na Court of Appeals ([[Hong Kong]]). Echiche ndị ọkachamara nyere n' ụlọ ikpe mba ụwa dị iche iche gụnyere Amicus Curiae na Ụlọikpe Iwu nke Ecuador (na ikike nke okike), Kọmitii Na-ahụ Maka Ihe Ndị Ruuru Mmadụ nke UN, Ụlọikpe Iwu Iwu nke Colombia (na Ikike Pụrụ Iche), Ụlọikpe Kasị Elu nke Colombia (Consejo de Estado), Ụlọikpe Pụrụ Ice nke [[Mézíkọ|Mexico]], otu Amicus Cury na Prọfesọ John Dugard (onye bụbu Rapporteur pụrụ iche na Nche Diplomatic na ILC) maka Ụlọikpe Mkpegharị Ikpe nke Amsterdam, na ikpe Bouterse, na onye ọkachamara nke Human Rights Final Final Final Final Critness nke Human Rights Society of Human Rights, na Resist nke Human Rights Rights Rights Society.<ref name="aihr-resourcescenter1"/>
Ọrụ nkwado ya n' ihu Ụlọikpe Inter-American nke Ihe Ndị Ruuru Mmadụ nyere aka na mgbanwe dị mkpa na usoro mpaghara Inter-American.
Monica Feria-Tinta bụ onye ọsụ ụzọ maka ikike nke ndị merụrụ ahụ na usoro Inter-American na-ama aka na nke mbụ iji ndị ọka ikpe Ad hoc ahọpụtara na steeti na mkpesa n' otu n' otu tupu Ụlọikpe Inter-American nke Ihe Ndị Ruuru Mmadụ, nke dugara na njedebe nke omume nke dị ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ afọ iri abụọ.<ref>{{Cite journal|title="Dinosaurs" in Human Rights Litigation: The Use of Ad Hoc Judges in Individual Complaints Before the Inter-American Court of Human Rights » Brill Online|doi=10.1163/157180301773732636|date=2006-06-16|url=https://semanticscholar.org/paper/737528f956011033eada52e8dc0396702582e2b0|author=Tinta|first=Mónica Feria|journal=The Law & Practice of International Courts and Tribunals}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.coe.int/t/dgi/brighton-conference/Documents/PACE_documents/AP_DOC_12827_EN.pdf|title=Ad hoc judges at the European Court of Human Rights Publisher=Coe.int|accessdate=2014-02-08}}</ref> Ọ kwadokwara maka mkpa nke ego ndị merụrụ ahụ maka enyemaka iwu n' ihu Ụlọikpe Inter-American nke Ihe Ndị Ruuru Mmadụ iji hụ na ha nwere ike ịnweta ikpe ziri ezi na nha nhata maka ndị merụrụ.<ref name="autogenerated1"/> A Victims Legal Assistance Fund tupu e mepụta ICHR n' ikpeazụ na 2010.<ref>{{Cite web|url=http://www.corteidh.or.cr/docs/regla_victimas/victimas_eng.pdf|title=Rules for the Operation of the Victim's Legal Assistance Fund of the Inter-American Court of Human Rights|publisher=Corteidh.or.cr|accessdate=2014-02-08}}</ref>
Ọ gbara akwụkwọ ikpe mbụ nke ikike mmadụ n' ụwa maka ichebe ikike ụmụaka n'oge agha ma nweta mkpebi mbụ nke mba ụwa gbasara ikpe ziri ezi gbasara nwoke na nwanyị n' akụkọ ihe mere eme nke ikpe nke mpaghara Inter-American, na-amalite feminisation nke iwu ikike mmadụ na Amerịka.<ref>{{Cite web|url=http://gruber.yale.edu/justice/press/2007-gruber-justice-prize-press-release|title=2007 Gruber Justice Prize Press Release | The Gruber Foundation|publisher=Gruber.yale.edu|date=2007-10-10|accessdate=2014-02-08}}</ref><ref name="Decisions and Judgments">{{Cite web|url=http://www.corteidh.or.cr/index.php/en/decisions-and-judgments|title=Decisions and Judgments|publisher=Corteidh.or.cr|accessdate=2014-02-08|archivedate=2014-04-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140406054606/http://www.corteidh.or.cr/index.php/en/decisions-and-judgments}}</ref> Ọrụ ikpe nke Feria gosipụtara tupu, na mgbe, n' ụzọ a na-akọwa ma tinye American Convention on Human Rights n' ọrụ. Karịsịa, o webatara echiche nwoke na nwanyị na nkọwa nke ikike mmadụ na Amerịka, nke Ụlọikpe Inter-American na-ahụ maka ihe ndị ruuru mmadụ kwadoro, ma soro kemgbe ahụ. O nwetara nchọpụta mbụ nke ndina n' ike site n' aka Ụlọikpe Inter-American nke Ihe Ndị Ruuru Mmadụ dị ka mmebi nke American Convention on Human Rights, ma mee ka nkọwa nke ndina n' ike na Amerịka kwekọọ na iwu mba ụwa. Na mgbakwunye, arịrịọ Feria Tinta kpaliri Ụlọikpe Inter-American nke Ihe Ndị Ruuru Mmadụ ka ọ bụrụ na steeti na-aza ajụjụ maka mmebi nke Nkwekọrịta Inter-American na Mgbochi, ntaramahụhụ, na Ikpochapụ nke Ime Ihe Ike megide Ụmụ nwanyị ("Nkwekọrịta Belém do Pará") maka oge mbụ n' ime afọ iri na otu, kemgbe ọ malitere. Karịsịa, ọrụ ikpe ya maka ọtụtụ narị ndị mkpọrọ dugara n' okwu ikpe dị ịrịba ama banyere ikike ndị mkpọrọ ebe Ụlọikpe Inter-American kpebiri maka ogbugbu na-ewere ọnọdụ n' ụlọ mkpọrọ n' omume ịta ahụhụ nke a na-anwaleghị n' ihu ụlọ ikpe na-ahụ maka ihe ndị ruuru mmadụ nke mba ụwa, na-enye iwu dị ka nsonaazụ, ikpe nke onye bụbu Onye isi ala maka mpụ megide mmadụ.<ref name="Decisions and Judgments" />
Ahụmahụ ya na-enyocha ma na-edekọ ịta ahụhụ n' kwu esemokwu mba ụwa, e ji ya mee ihe dị ka ihe nlereanya iji zụọ ndị nkwado n' ụwa niile, na-anọchite anya ndị a tara ahụhụ, site na International Rehabilitation Council for Torture Victims.<ref>{{Cite web|url=http://www.irct.org/Files/Filer/IPIP/Preventing_factsheet_Eng.pdf|title=Microsoft Word - Preventing_factsheet_Eng.doc|accessdate=2014-02-08|archivedate=2014-02-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140222201113/http://www.irct.org/Files/Filer/IPIP/Preventing_factsheet_Eng.pdf}}</ref>
N' afọ 2009, e nyere ya ọrụ isonye na ọrụ UNESCO nke akpọrọ "Nnwere onwe site na ịda ogbenye dị ka ikike mmadụ: Ọrụ Iwu nye ndị ogbenye" (The Philosopher's Library Series) na-enye aka na nyocha zuru oke banyere ikpe na Regional Human Rights Systems (European, Inter-American na African) na ikpe ziri ezi nke Economic, Social and Cultural Rights.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=qOSCRAAACAAJ|title=Freedom from Poverty As a Human Right: Fulfilling Laws Duty to the Poor - Google Books|date=2010-06-02|accessdate=2014-02-08|isbn=9789231041457|author=Bueren|first=Geraldine van}}</ref>
Feria Tinta abụwo ọkà okwu na iwu mba ụwa n' ụlọ ikpe dị iche iche n' ụwa niile gụnyere Lancaster House (UK Foreign & Commonwealth Office), Human Rights Caucus nke US Congress, Universidad Nacional Autónoma de Mexico, Mahadum Oxford (Centre for Socio-Legal Studies), United Nations (Geneva), Trinity College, Dublin (Distinguished Speakers Series), British Institute of Comparative and International Law Faculty, Universidad de los Andes Law Facultay (Colombia), na Georgetown University Law Center.<ref>{{Cite journal|journal=Congressional Record|volume=145|issue=95|date=30 June 1999|title=Senate|pages=S7918–S7919}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.fljs.org/sites/www.fljs.org/files/publications/Adjudicating_Socio-economic_Rights_report.pdf|accessdate=2014-03-04|title=Adjudicating Socio-economic Rights|archivedate=2015-09-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150924013926/http://www.fljs.org/sites/www.fljs.org/files/publications/Adjudicating_Socio-economic_Rights_report.pdf}}</ref> Ọ bụ onye nkuzi ọbịa na Mahadum Guangxi Normal, Faculty of Law, China, Mahadum Cambridge (LCIL Executive Course on Investment Law and Arbitration), Mahadum National & Kapodistrian nke Athens (Faculty of Law), Universidad de Chile (Facculty of law), Jindal Global Law School (India), Mahaduma Leiden na Master Program nke Institute Universitaire Kurt Bosch-University of Fribourg, [[Switzerland]].<ref>{{Cite web|url=http://www.childsrights.org/html/documents/master/mcr13-14_module3.pdf|accessdate=2014-03-04|title=Children's rights and international law}}</ref>
O sonyere na ọrụ ndị ọkachamara na Kenya (2020), Myanmar (2016), Guatemala (2015) ma zụọ ndị ọka iwu South Africa n' iwu mba ụwa (2017), ndị ọka iwu Colombia na usoro ikpe n' ihe gbasara ikpe ziri ezi (2017) na ndị otu Honduran Bar na ikpe mkpegharị mba ụwa (2016).
* Ihe nrite Inge Genefke (2006)
* Ihe nrite ikpe ziri ezi nke Gruber (2007)
* A họpụtara ya na International Union for Conservation of Nature's World Commission on Environmental Law, ikike zuru ụwa ọnụ banyere ọnọdụ nke ụwa okike na usoro ndị dị mkpa iji chebe ya (Oceans, Coasts and Coral Reefs Specialist Group na Climate Change Specialist Group) (2018)
* Magazin Lawyer "Hot 100" 2020.<ref>{{Cite web|url=https://www.thelawyer.com/event/lawyer-hot-100/2020-previous-winners/|title=Revealed:The Lawyer Hot 100 2020|date=8 December 2020|publisher=The Lawyer Magazine|accessdate=2021-07-25}}</ref>
* The Lawyer Awards - "Barrister of the Year" Finalist (2020).<ref>{{Cite web|url=https://www.thelawyer.com/the-lawyer-awards-the-2020-shortlist/|title=The Lawyer Awards: 2020 Shortlist|date=23 September 2020|publisher=The Lawyer Magazine|accessdate=2021-07-25}}</ref>
* Gọọmentị Malaysia họpụtara ya na AIAC Advisory Council (2021).<ref>{{Cite web|url=https://www.theedgemarkets.com/article/former-cj-arifin-zakaria-appointed-aiac-advisory-council-chair|title=Former CJ Arifin Zakaria appointed AIAC advisory council chair|date=22 April 2021|publisher=The Edge Markets|accessdate=2021-07-25}}</ref>
* Nna ukwu nke Bench nke Middle Temple (2021).<ref name="Masters of the Bench"/>
* Kọmitii nke ndị na-eme mkpebi maka nkwekọrịta azụmahịa n'efu n'etiti United Kingdom nke Great Britain na Northern Ireland, na Republic of Korea (nke United Kingdom tụrụ aro) (2022).<ref>{{Cite web|url=https://www.gov.uk/government/publications/arbitrators-for-uk-free-trade-agreements-ftas/arbitrators-for-the-uk-republic-of-korea-free-trade-agreement-fta|title=Arbitrators for the UK-Republic of Korea free trade agreement (FTA)|publisher=Department for International Trade UK Government|accessdate=2022-02-19}}</ref>
* Onye isi oche Arbitrator, Investment Arbitration n'okpuru Energy Charter Treaty - (Onye isi oche, nke Arbitral Institution họpụtara)
* Deutsche Bank AG London Branch and Receivers A họpụtara site n' Ụlọikpe, Central Bank of Venezuela, na Gọvanọ na Ụlọ Ọrụ nke Bank of England na Ad Hoc Administrative Board nke Central Bank of Venezuelan na Board nke Central bank of Venezuela [2020] EWHC 1721 (Ụlọikpe Kasị Elu, Queen's Bench Division Commercial Court) (Na-adụ BCV ọdụ)
* R (Charles & Dunn) v Secretary of State for Foreign and Commonwealth Affairs [2020] EWHC 3185 (Admin) - (maka ndị na-azọrọ) (okwu mmegide diplomatic)
* Na Iwu nke Federal Mining Law - n' ihu Ụlọikpe Kasị Elu nke Mba (SCJN) nke Mexico; Ntinye aka n' iwu na usoro iwu nke ndị Masewal nke Cuetzalan nke dị na Sierra Norte nke steeti Puebla nke Mexico megide Iwu Mining nke Mexico.
* Ikpe nke Los Cedros, n' ihu Ụlọikpe Iwu nke Ecuador - (Amicus Curiae) Ntinye aka iwu na ikike nke okike.
* Sierra [[Náevadạ|Nevada]] de Santa Marta - Linea Negra Decree 1500 Nullity case, n' ihu Ụlọikpe Kasị Elu nke Colombia - Ntinye aka iwu na-elekwasị anya na ụkpụrụ iwu mba ụwa nke metụtara nchedo nke oké ọhịa na ụwa okike nke dị mkpa n'ụwa.
* Ikpe Cerrejón n' ihu UN Special Procedures (maka ndị na-arịọ arịrịọ) (naanị onye ndụmọdụ) (maka mmebi nke mmerụ ahụ gburugburu ebe obibi na ikike mmadụ site n' otu n' ime nnukwu oghere coal n' ụwa nke BHP, Anglo American na Glencore nwere).
* Gençay Bastimar v [[Turkéy|Turkey]], CCPR Case No. 3592/2019, n' ihu Kọmitii Na-ahụ Maka Ihe Ndị Ruuru Mmadụ nke United Nations (maka BHRC nke England & Wales) - (Amicus Curiae na ezumike nke UN HRC)
* Torres Strait Islanders v Australia, Kọmitii Na-ahụ Maka Ihe Ndị Ruuru Mmadụ nke UN (maka ndị Torres Strait Islands)<ref>{{Cite web|url=https://nit.com.au/its-a-national-first-a-global-first-torres-strait-islanders-are-taking-legal-action-over-the-federal-governments-failure-to-act-on-climate-change/|author=Dickie, Madelaine|title=It's a national first. A global first. Torres Strait Islanders are taking legal action over the Federal Government's failure to act on climate change|work=National Indigenous Times|date=29 May 2019|accessdate=21 December 2019|archivedate=22 December 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191222214242/https://nit.com.au/its-a-national-first-a-global-first-torres-strait-islanders-are-taking-legal-action-over-the-federal-governments-failure-to-act-on-climate-change/}}</ref>
* Montara Oil Spill case (maka mmerụ ahụ gafere ókèala / Australia), UN Special Proceedings (maka 13 West Timor regencies)<ref>{{Cite web|url=https://www.energynewsbulletin.net/finance-legal/news/1377461/australia-to-appear-before-united-nations-over-montara-spill|title=Australia to appear before United Nations over Montara spill|author=Hunt, Paul|work=Energy News Bulletin|date=10 December 2019|accessdate=21 December 2019}}</ref>
* Ọ na-adụ ndị na-abụghị ndị na-achị onwe ha ọdụ na Charter UN, decolonisation, na statehood.
* Ikpe Adrian Favela (maka mmanye mfu / Mexico), UN Special Proceedings (maka ndị na-azọrọ)
* Ọ tụụrụ gọọmentị na-agba ọsọ ndụ na ọnọdụ ya n' okpuru iwu mba ụwa, nkọwa nkwekọrịta, steeti na mkpebi onwe onye.
* Ikpe gbasara Iwu Iwu nke Iwu Iwu No. 1, 2017 nke guzobere Ikike Pụrụ Iche maka Udo iji kpụpụ mpụ n'oge esemokwu agha n' ime Colombia, Ụlọikpe Iwu nke Colombia - Amicus Curiae dị mkpirikpi na Ọrụ Iwu na Ọrụ Corporate (Nkebi 24 na Nkeji edemede 16 n' ot
* tu n' otu)
* Nsonaazụ Iwu nke nkewa nke Chagos Archipelago na Mauritius na 1965 (Nkwupụta maka Echiche ndụmọdụ), Ụlọikpe Ikpe Mba Nile (Nkwado maka onye na-achọ onye na-etinye aka n' okpuru Nkeji edemede 66 (2) nke Iwu ICJ)
* Gareth Henry v Jamaica, Inter-American Commission on Human Rights (Na-adụ onye na-arịọ arịrịọ ọdụ)
* Eloise Mukami Kimathi na ndị ọzọ na Foreign and Commonwealth Office ('The Kenyan Emergency Group Litigation'), High Court of Justice (maka onye a na-ebo ebubo)
* Ihe Enrica Lexie (Italy v India), International Tribunal for the Law of the Sea (na-adụ Ịtali ọdụ)
* Ikpe nke J v Peru, Ụlọikpe Inter-American nke ikike mmadụ (maka onye na-arịọ arịrịọ)
* Nkwurịta okwu No. 2034/2011 v Canada, Kọmitii Na-ahụ Maka Ihe Ndị Ruuru Mmadụ nke UN (maka ndị na-azọrọ)
* Ikpe nke Miguel Castro Castro Mgbukpọ n' ụlọ mkpọrọ megide Peru, Ụlọikpe Inter-American nke Ihe Ndị Ruuru Mmadụ (maka onye na-arịọ arịrịọ)
* Ikpe nke Gomez Paquiyauri Brothers vs Peru, Ụlọikpe Inter-American nke Ihe Ndị Ruuru Mmadụ (maka ndị na-azọrọ)
* Ikpe LaGrand (Federal Republic of Germany v United States of America), Ụlọikpe Ikpe Mba Nile (na-adụ Germany ọdụ)
* Ikpe Banyere Mmetụta nke Nkwekọrịta maka Mgbochi na ntaramahụhụ nke Mpụ nke Mgbukpọ agbụrụ (Bosnia na Herzegovina v Serbia na Montenegro), Ụlọikpe Ikpe Mba Nile (Na-adụ ICJ ọdụ)
* Prosecutor v Timohir Blaskic, International Criminal Tribunal for the Former Yugoslavia (Advising Chamber Trial I)
* Ikpe Bouterse, Ụlọikpe Mkpegharị Ikpe nke Amsterdam - Joint Amicus Curiae brief na Prọfesọ John Dugard, onye bụbu Rapporteur pụrụ iche na Nchebe Diplomatic na United Nations International Law Commission
* Foreign State Immunity na Enforcement of Arbitral Awards na Ụlọikpe Bekee (Oxford University Press, na-abịa)
* The Landmark Rulings of the Inter-American Court of Human Rights on the Rights of the Child, (Book) Brill Nijhoff, Series International Studies in Human Rights, 2008 .
* "Ọdịnihu nke ikpe gburugburu ebe obibi na European Court of Human Rights" na N. Kobylarz na E. Grant, Human Rights and the Planet (Elgar Publishers, 2022)
* 'Los Cambios de paradigmas del Derecho Internacional Público: el auge del Derecho Ambiental Internacional'in E. Sobenes et al Vol. 1 "Hablemos de Derecho Internacional" (2022)
* 'The Inter-American Court of Human Rights' na E. Sobenes et al, The Environment Through the Lens of International Courts and Tribunals (Springer, 2022)
* 'Onye na-ekwupụta: Ụlọikpe Inter-American nke Ihe Ndị Ruuru Mmadụ (IACtHR) ", Max Planck Encyclopedia of International Procedural Law, June 2021 (OUP)
* 'Climate Change as a Human Rights Issue: Litigating Climate Change in the Inter-American System of Human Rights and the United Nations Human Rights Committee' in Climate Change Litigation: Global Perspectives, I. Alogna, C. Bakker and J.P. Gauci (eds.) (Brill, 2021)
* 'Arbitration na European Convention on Human Rights' na International Arbitration na EU Law, J, Mata Dona na N. Lavranos (ed.) (Elgar Publishers, 2021)
* "The UN Convention on the Rights of the Child as a Litigation Tool before the Inter-American System of Protection of Human Rights" in Litigating the Rights of The Child, T Liefaard and J. E. Doek (ed), Springer, 2014
* "Ikpe na Regional Human Rights Systems on Economics, Social and Cultural Rights against Poverty" na Freedom from Poverty as a Human Right Mpịakọta 4, 2009 UNESCO Publishing; Van Bueren (ed), Series Editor: Pierre Sane.
* 'Climate Change Litigation in the European Court of Human Rights: Causation, Imminence and Other Key Underlying Notions", L'Europe des Droits et Libertés Journal, December 2020 (Issue 3)
* 'Banking and Human Rights: World Bank Group immunities after Jam et al v International Finance Corp' na Journal of International Banking Law and Regulation (JIBLR) (2019) mbipụta 34 (10).
* 'International Environmental Law for the 21st Century', Anuario Colombiano de Derecho Internacional Mpịakọta 21, 2019.
* 'The Rise of Environmental Law in International Dispute Resolution: The Inter-American Court of Human Rights Issues a Landmark Advisory Opinion on the Environment and Human Rights' Yearbook of International Environmental Law (Oxford University Press 11 October 2018).
* 'Bolivia na Chile na The Hague: Ha nwere ike ime ka ndị mmụọ nke Agha Pacific dị jụụ, ma gbakọọ aka na narị afọ nke 21?" Opinio Juris (27 Machị 2018)
* 'Mmachibido ụgwọ gọọmentị n'ụlọ ikpe Bekee: Ukraine na Russia zutere n'ụlọikpe mkpegharị ikpe na US $ 3 ijeri Eurobonds Dispute' (2018) 33 (2) ''Journal of International Banking Law and Regulation'' (ya na A. Wooder).
* 'Dị ka Mmanụ na Mmiri? Ikike mmadụ na Nkwado Nkwado na Wake nke Philip Morris v. Uruguay" (2017) 34 (4) Journal of International Arbitration 601
* 'Nkwupụta ndị ọzọ na "Web Spider' nke Iwu? Ikpe Ụlọikpe Kasị Elu nke UK na Ministry of Defence v Iraqi Civilians" ''EJIL'' Talk! (25 Mee 2016)
* 'Oké Osimiri Ndịda China: Ikpe ikpe Chess?" ''EJIL'': Talk! (10 August 2016).
* "Izi nke Ikike akụ na ụba, mmekọrịta mmadụ na ibe ya na ọdịbendị na Inter-American System of Protection of Human Rights: Beyond Traditional Paradigms and Notions"; Human Rights Quarterly, Mpịakọta 29, Ọnụ Ọgụgụ 2, Mee 2007, peeji nke 431-459.
* "Ikpe mba ụwa mbụ banyere ime ihe ike gbasara nwoke na nwanyị na ikpe nke Ụlọikpe Interamerican nke Ihe Ndị Ruuru Mmadụ: Ikpe nke onye omekome Miguel Castro; ihe dị ịrịba ama maka Latin America". CEJIL akwụkwọ akụkọ afọ nke abụọ, Nke 3 (2006)
* "Nrụgide mba ụwa nke steeti na usoro Interamerican nke Nchebe nke Ihe Ndị Ruuru Mmadụ afọ iri abụọ na ise nke ọrụ nke Ụlọikpe Interamerican nke Ihe Ndị ruuru Mmadụ: Ihe mmụta nke Caso Hermanos Gómez Paquiyauri". UNAM
* "Onye a na-emegbu n'ihu Ụlọikpe Inter-American nke Ihe Ndị Ruuru Mmadụ na afọ 25 nke ọrụ ya"; Magazin IIDH, ụlọ ọrụ Inter-American Institute of Human Rights 43.
* "Nzọụkwụ kwesịrị ekwesị na ikike ndụ na ihe gbara ya gburugburu na Vienna Convention on Consular Relations: Arging the LaGrand Case", EJIL 2001.
* "Ndị ọchịagha na-ekpe ikpe: The Blaškić. Case and the Doctrine of Command Responsibility under International Law", Netherlands International Law Review / Mpịakọta 47 / Mbipụta 03 / Disemba 2000, peeji nke 293-322.
* "Ihe Ndị Ruuru Mmadụ n'Otu v. Ọchịchị steeti: Ikpe nke mwepụ Peru site na ikike esemokwu nke Ụlọikpe Inter-American nke Ihe Ndị Ruuru Mmadụ" Leiden Journal of International Law (2000), 13: 985-996 Cambridge University Press.
* M. Feria-Tinta na G. Verdirame, 'The Entry into Force of the Human Rights Act, 1998", 4 International Law Association Forum (2000) 213-217.
* "The Right to Seek Asylum and the Authority of International Refugee Law: The Case of the United Kingdom", African Yearbook of International Law, Mpịakọta nke 8, 2000.
{{DEFAULTSORT:Feria-Tinta, Monica}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
[[Òtù:Pages with unreviewed translations]]
35j60vi5hmkho5ez9sn97r6sm3ogsu7
Arne Kaijser
0
30115
729596
182518
2026-09-30T17:12:03Z
Nachi kim
20090
ADDED DEFAULTSORT
729596
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Arne Kaijser''' (amụrụ 1950) bụ prọfesọ emeritus nke akụkọ ihe mere eme nke teknụzụ na KTH Royal Institute of Technology na Stockholm, na onye bụbu onye isi oche Society for the History of Technology.
Kaijser ebipụtala akwụkwọ abụọ na Swedish: Stadens ljus. Etableringen av de första svenska gasverken na m fädrens spår. Den svenska infrastrukturens historiska utveckling och framtida utmaningar, ma deziela ọtụtụ akụkọ mgbe ochie. Kaijser bụ onye otu Royal Swedish Academy of Engineering Sciences kemgbe 2007 ma bụrụkwa onye so na bọọdụ nchịkọta akụkọ nke akwụkwọ sayensị abụọ: Journal of Urban Technology na Centaurus. N'oge na-adịbeghị anya, ọ na-arụ ọrụ na akụkọ ihe mere eme nke Large Technical Systems.
== Ihe odide ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:kaijser, Arne}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
0j0xaqs1lpx4x25mn6852zhfnv1lwyg
Anton Schumacher
0
30118
729606
182469
2026-09-30T17:25:42Z
Nachi kim
20090
ADDED DEFAULTSORT and Databox
729606
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Anton "Toni" Schumacher''' (amụrụ 1 Disemba 1938 na Bonn) bụ onye German bụbu onye mgbaru ọsọ egwuregwu bọọlụ.
== Ọrụ ==
Schumacher na-egwuri egwu maka 1. FC Köln kemgbe 1950, site na 1963 ruo 1968 otu egwuregwu na Bundesliga. Na 1964, ọ meriri German Championship.
== Nkeonwe ==
Onye na-eche nche Harald Schumacher bụ onye na-egwu 1. FC Köln site na 1972 ruo 1987 bụ nke a na-akpọkwa "Toni" site n'aka ndị egwuregwu nke otu ahụ, iji zere nghọtahie n'etiti ya na onye na-agbachitere Harald Konopka.
== Ihe odide ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT: Schumacher, Anton}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
r48g8uykp14yf3i6xq80nbp65r0hjs5
Antanas Valionis
0
30122
729608
120099
2026-09-30T17:29:25Z
Nachi kim
20090
ADDED DEFAULTSORT
729608
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder|name=Antanas Valionis|image=Antanas Valionis 1.JPG|office=[[Ministry of Foreign Affairs (Lithuania)|Minister of Foreign Affairs]]|primeminister=[[Rolandas Paksas]]<br>
[[Eugenijus Gentvilas]]<br />
[[Algirdas Brazauskas]]<br />
[[Zigmantas Balčytis]]<br />
[[Gediminas Kirkilas]]|term_start=9 November 2000|term_end=18 July 2006|predecessor=[[Algirdas Saudargas]]|successor=[[Petras Vaitiekūnas]]|birth_date={{birth date and age|1950|09|21|df=y}}|birth_place=[[Zabieliškis]], [[Lithuania]]|death_date=|death_place=|party=[[New Union (Social Liberals)|New Union]]|alma_mater=|profession=|website=}}
'''Antanas Valionis''' (amụrụ na Septemba 21, 1950) bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị [[Lithunia|Lithuania]], onye otu New Union ugbu a.
A họpụtara ya ka ọ bụrụ minista na-ahụ maka mba ofesi nke Lithuania n’October 30, 2000, ma meekwa ya ọzọ na Julaị 5, 2001. Ọ gbara arụkwaghịm n’August 31, 2006.
Site na 1981 ọ jere ozi na ndị uwe ojii nzuzo nke Soviet KGB na Riga ruo n'ọkwa onyeisi. Mgbe e mesịrị, ọ jere ozi na KGB Active Reserve.
== Ihe odide ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Valionis, Antanas}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
jptlisg155ld38dq1e6evcnl25dw0sb
Erró
0
30146
729610
653838
2026-09-30T17:31:34Z
Nachi kim
20090
Added Databox
729610
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Erró (amụrụ Guðmundur Guðmundsson na 1932 na Ólafsvík, Iceland) bụ onye na-ese ihe na onye na-ese ihe, bụ onye a kacha mara amara maka ihe osise ihe osise sitere na akwụkwọ ọchị na mgbasa ozi. Ọ bi na France na [[Spain]].
== Ọrụ ==
Erró gụrụ nkà na Norway na Ịtali, ma biri na Paris, Thailand, na n'àgwàetiti Formentera ọtụtụ oge ndụ ya. N'afọ 1989, o nyere nnukwu nchịkọta ọrụ ya na Reykjavik Arts Museum, bụ nke tinyeworo akụkụ ya na ngosi na-adịgide adịgide ma meghee ebe nrụọrụ weebụ ebe enwere ike ịga leta mkpokọta niile.
Emere nnukwu nlegharị anya nke ọrụ ya na Museum of Contemporary Art na Lyon (France) na 2015.
N'afọ 2010, e boro ya ebubo plagiarism site n'aka Brian Bolland maka iṅomi ọrụ ya n'enweghị nzere ma ree ya.
== Ihe odide ==
<references responsive="1"></references>
== Njikọ mpụga ==
* (in French) [https://web.archive.org/web/20110419222008/http://www.moreeuw.com/histoire-art/erro.htm Erró]
* Interview with Erró on YouTube
* [https://braunvega.com/picture?/287/category/10-1983_1978 Foto nke Erró] nke Braun-Vega
{{DEFAULTSORT:Erro}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
h6l1f91htf8lo3ya9qj6hu53vwflnzc
Leif Zeilon
0
30175
729611
120604
2026-09-30T17:33:55Z
Nachi kim
20090
ADDED DEFAULTSORT
729611
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder|name=Leif Ericsson|image=|image_size=|caption=|office=Leader of the [[Sweden Democrats]]|term_start=1988|term_end=1989<ref name="SDHist">{{Cite web|url=http://sverigedemokraterna.se/vart-parti/partiets-historik-i-kronologisk-ordning/|archive-url = https://web.archive.org/web/20100501195943/http://sverigedemokraterna.se/vart-parti/partiets-historik-i-kronologisk-ordning/|archive-date = 2010-05-01|title = Sidan finns inte}}</ref>|predecessor=|alongside=Jonny Berg|successor=[[Anders Klarström]]<br>Ola Sundberg|birth_name=Leif Zeilon|birth_date=1950|birth_place=|death_date=|death_place=|party=[[Sweden Democrats]]|alma_mater=|occupation=|profession=|website=|footnotes=|children=|partner=|nationality={{flag|Sweden|name=Swedish}}}}
Leif Zeilon, nke a makwaara dị ka Leif Ericsson, bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị Sweden mbụ, bụrụkwa otu n'ime ndị guzobere Sweden Democrats (Swedish: Sverigedemokraterna) na Bevara Sverige Svenskt.
N'ime 1970s ọ na-arụsi ọrụ ike na Demokratisk Allians (DA), nke bụ mmeghachi omume na ngosipụta ndị Kọmunist maka mbuso agha North Vietnamese na South Vietnam. Na 1988 ọ bụ otu n'ime ndị malitere yana ndị isi nke otu populist Sweden Democrats wee dee mmemme ya. Na 1995 ọ hapụrụ Sweden Democrats na dị ka ụfọdụ isi mmalite tọrọ ntọala Hembygdspartiet.
== Ihe odide ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT: Ericsson, Leif}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
p9g3dddn9elgfcjroompzpyzufqju0j
Amelia Marshall
0
30204
729615
122696
2026-09-30T17:38:54Z
Nachi kim
20090
ADDED DEFAULTSORT
729615
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Category:Articles with hCards]]
'''Amelia Marshall''' (amụrụ n'April 2, afọ 1958) bụ onye Mba America na-eme ihe nkiri soap opera.
== Akụkọ ndụ ==
Ọrụ ya a ma ama ruo ugbu a bụ onye na-eme ihe nkiri telivishọn Gillian "Gilly" Grant Speakes, onye ọ rụrụ na Guiding Light site na afọ 1989 ruo afọ 1996. Omume Marshall gosipụtara na ọ na-ewu ewu nke na ọ si na Under-Five gaa na nkwekọrịta zuru oke n'ihe na-erughị ọnwa isii.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=LScAAAAAMBAJ|title=New York Magazine|author=LLC|first=New York Media|date=1993-08-16|publisher=New York Media, LLC|language=en}}</ref>
Ozugbo ọ hapụrụ Guiding Light, a gwara ya ka ọ bụrụ omume Belinda Keefer na All My Children, ebe ọ nọrọ ruo afọ 1999. N'October 3, afọ 2000, Marshall pụtara nke mbụ ya na Passions na omume nke onye ọjọọ Liz Sanbourne, nwanne nwanyị Dr. Eve Russell. Marshall nọ na nkwekọrịta maka afọ anọ na ọkara, ruo mgbe a chụpụrụ ya na ncha na ọnwa July afọ 2007 n'ihi mbelata mmefu ego.
Ọrụ ndị ọzọ Marshall na-arụ na TV gụnyere ''Cosby'', ''Agha nke Network Stars'', ''Lizzie McGuire'', The District, na dịka onye ọka ikpe na Miss Universe Pageant. Ihe ngosi ya gụnyere ''[[Harrigan 'n Hart]]'' (Broadway), Big Deal (Broadby), ''Robert Klein'' (Broadways), Minor Demons (off Broadway), Queenie Pie (Kennedy Center), ''Antigone'' (Kennedia Center), Cats (tour), West Side Story (tour), Telltale Hearts (Crossroads Theater) na Sweet Charity. Ihe nkiri gụnyere: ''Stuart'' Little 2, ''Dị ka Spencer'' na Cul-de-Sac si kwuo. Ọ pụtakwara na opera, ''Treemonisha'' na ''Porgy'' and Bess .
Ọ bụ nne Kent Marshall Dylan Schaffer.
== Edensibia ==
{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* [https://web.archive.org/web/20210126074337/https://www.soapcentral.com/ps/theactors/marshall.php Amelia Marshall profaịlụ na SoapCentral]
* {{IMDb name|0550741}}
{{DEFAULTSORT: Marshall, Amelia}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
h8ztm9l91iowfz54gtntl8w6e5zljoe
Anatoly Artsebarsky
0
30211
729699
120654
2026-09-30T21:02:55Z
Nachi kim
20090
ADDED DEFAULTSORT
729699
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox biography vcard"
! colspan="2" class="infobox-above" style="font-size:125%;" |<div class="fn" style="display:inline">Anatoly Pavlovich Artsebarsky</div>
|-
| colspan="2" class="infobox-image" |[[File:Космонавт_Анатолий_Павлович_Арцебарский_Екатеринбург_18_апреля_2019_года.jpg|frameless]]<div class="infobox-caption">Artsebarsky in 2019</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Born
| class="infobox-data" |<span style="display:none"> (<span class="bday">1956-09-09</span>) </span>9 September 1956<span class="noprint ForceAgeToShow"> (age 67)</span><br /><br /><br /><br /><div class="birthplace" style="display:inline">[[Prosyana]], [[Ukrainian SSR]], [[Soviet Union]]</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Status
| class="infobox-data" |Retired
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Occupation
| class="infobox-data role" |[[Test pilot|Test Pilot]]
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Awards
| class="infobox-data" |[[Hero of the Soviet Union]]
|-
| colspan="2" class="infobox-full-data" |'''Ọrụ mbara igwe'''
|-
! colspan="2" class="infobox-header role" |Onye na-aga n'ime mbara igwe
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Ọnọdụ
| class="infobox-data title" |[[Colonel]], [[Russian Air Force|ndị agha ụgbọelu Russia]]
|- class="note"
! class="infobox-label" scope="row" |<div style="display: inline-block; line-height: 1.2em; padding: .1em 0;">Oge na mbara igwe</div>
| class="infobox-data" |144d 15h 21m
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Nhọrọ
| class="infobox-data" |[[List of astronauts by selection#1985|1985]]
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Ọrụ
| class="infobox-data" |[[Soyuz TM-12]], [[List of Mir Expeditions|Mir EO-9]]
|- style="display:none"
| colspan="2" |
|}
[[Category:Articles with hCards]]
'''Anatoly Pavlovich Artsebarsky''' (Ukrainian, Russian; amụrụ na 9 Septemba afọ 1956) bụ onye bụbu onye ọrụ Soviet cosmonaut.<ref>{{Cite web|url=https://airandspace.si.edu/collection-objects/glove-right-hand-soyuz-tm-12-artsebarsky|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181108184511/https://airandspace.si.edu/collection-objects/glove-right-hand-soyuz-tm-12-artsebarsky|archivedate=2018-11-08|title=Glove, Right Hand, Soyuz TM-12, Artsebarsky {{!}} National Air and Space Museum}}</ref>
Ọ ghọrọ cosmonaut na afọ 1985. Artsebarsky nọrọ ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ ọnwa ise na mbara igwe n'otu ụgbọ elu. N'afọ 1991, ọ fegoro n'ime Soyuz TM-12 wee banye ọdụ ụgbọ elu Mir . Artsebarsky na Sergei Krikalev nọrọ n'ụgbọ mmiri Mir ebe ndị ọrụ ụgbọ mmiri ahụ gbagoro azụ n'ụwa ka ụbọchị asatọ gachara. Artsebarsky rụrụ ọrụ na mpùgá oghere ugboro isii n'oge ọrụ Mir EO-9 . Ọ nọrọ ihe karịrị awa ịrị atọ na atọ ije na mbara igwe. <ref>[http://www.spacefacts.de/bios/cosmonauts/english/artsebarsky_anatoli.htm Spacefacts]</ref>
Mgbe ọ nọ ya, Artsebarsky wuru ụlọ elu oghere maka iji modul njikwa. Artsebarsky na Krikalev fọrọ nke nta ka ọ rapaara n'ọdụ ụgbọ mmiri ahụ. Ha nọ na orbit n'oge mgbalị ọchịchị Soviet nke 1991 . Ruo ọtụtụ ụbọchị, ọnọdụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị tinyere ọnọdụ ha n'ihe ize ndụ nke ukwuu. </link>
== Onyinye ==
* Onye dike nke Soviet Union
* Onye na-anya ụgbọelu nke USSR
* Usoro nke Lenin
* Ihe nrite "N'ihi Uru na Nnyocha mbara igwe"
== Na mgbasa ozi ==
* A kpọrọ Artsebarsky na ihe nkiri nke afọ 2013 ''Gravity'', n'ihi na onye na-enyocha mbara igwe akụkọ ifo Matt Kowalski na-atụ anya igafe ihe ndekọ mbara igwe nke Artsebarsky.
* Ọ gara ''na Mahadum Sharif'' nke Tehran yana cosmonaut ''Talgat Musabayev'' na Ọktọba 7, 2019.
== Edensibia ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Artsebarsky, Anatoly}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
fp4rpr3f7q6ujkx4vtnihqejvk1a2p8
Marcel Pavel
0
30214
729700
120657
2026-09-30T21:07:07Z
Nachi kim
20090
ADDED DEFAULTSORT and Databox
729700
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''[[w:ig:Marcel pavel|Marcel Pavel]]''' (pronuncia Romania: [marˈt͡ʃel ˈpavel]; amuru 4 Disemba 1959, na Galați County) bu onye egwu egwu na Romania. Nkà ịbụ abụ ya wetara ya n'elu chaatị Romania ihe karịrị otu ugboro. N'afọ 2002, a họpụtara Marcel ka ọ bụrụ olu nwoke kacha mma. Ihe mbụ ọ kụrụ bụ "Frumoasa mea" nke Ovidiu Komornyc dere. Album ya kacha ọhụrụ bụ "Te vreau langa mine" (Achọrọ m gị nso m). Otu n'ime egwu ya: 'Unde esti?'(Ebee ka ị nọ?) Ahọpụtara dịka egwu kachasị mma na 2001.
Na 2002, ọ meriri nhọpụta mba maka asọmpi egwu egwu Eurovision yana Monica Angel. Abụ ha "Gwa m ihe kpatara ya" ruru ebe itoolu, akara kacha mma maka Romania n'oge ahụ.
A họpụtara Pavel ka ọ kpọọ olu abụ Claude Frollo site na ihe nkiri animated - The Hunchback of Notre Dame.
== Hụkwa ==
* Egwú nke Romania
== Ihe odide ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Pavel, Marcel}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
hn4fxp7og9fw2gvhl9pa27eio0hzy1d
Chris Sugden
0
30224
729698
688336
2026-09-30T20:59:59Z
Nachi kim
20090
Added Databox
729698
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Chris Sugden bụ onye ọchị Norfolk, nke a kacha mara amara maka ngosipụta ya nke onye na-agụ akwụkwọ akụkọ ifo Sid Kipper, ọkara nke obere ezinụlọ Kipper.
== Ndụ onwe onye ==
Amụrụ na West Runton na 1952, Sugden buru ụzọ mụọ ụlọ ọgwụ na Leicester Polytechnic tupu ya amalite PhD na Mahadum East Anglia. Ọ bụ onye edemede nke Prewd and Prejudice (1994) nke dike Miriam Prewd na-etinye afọ nhụsianya nke 'Norfolk Exile'. Edere ya n'ụdị ụdị pan pan ya Prewd na ajọ mbunobi metụtara onwe ya na ime obodo Norfolk, echiche na-ezighi ezi gbasara Norfolk na ndị na-akparị onwe ya. Sugden dere na "akwụkwọ akụkọ mba ahụ yiri ka ọ na-ewepụ mickey na ndị obodo, ebe ndị Norfolk chere na ọ na-akwa ndị London emo".
Sugden bụkwa onye edemede nke Cromer-Sheringham Crab Wars na egwu dị ka Rhinestone Ploughboy. Ọ bụ onye nchịkọta akwụkwọ ọkọwa okwu rhyming (dị ka ọ dị ugbu a) nke Norfolk ebe-aha maka ebumnuche odee abụ. Na 1996 o bipụtara The Ballad of Sid Kipper.
Onye ode akwụkwọ akụkọ Eastern Daily Press Keith Skipper kwuru na Sugden bụ "ikekwe onye nnọchi anya obodo kacha mma na-ejide ezigbo mmụọ Norfolk, na-akụzi aghụghọ, wee ziga ya ka ọ gbaa ọgba aghara n'ala ahụ."
N'afọ 2006, Sugden gosipụtara ọtụtụ pọdkastị maka redio Channel 4 akpọrọ "The Kipper Country Code", dị ka Sid Kipper.
Chris ahapụla Sid Kipper ugbu a site na ndụ ọha yana enwere ike ịhụ mmelite na webụsaịtị ya. Webụsaịtị ya adịkwaghị, mana ọ dị site na ebe nchekwa weebụ.
== Abọm ==
'''Sid Kipper'''
* Dị ka A Rhinestone Ploughboy (1994)
* Enweghị ọkpụkpụ azụ (1997)
* A na-esi ya n'akpa ahụ (1997)
* Akụkọ East Side (2000)
* Akpụkpọ anụ (2002)
* Egwú a na-akpọ Chained Melody (2003)
* N'oge (2007)
* Enweghị ihe ịga nke ọma (2011)
'''Ezinụlọ Kipper'''
* Kemgbe Oge rụrụ arụ (1984)
* The Ever Decreasing Circle (1985)
* Agha Krab (1986)
* Ụnyaahụ ọhụrụ (1988)
* Jide Ndị Nwoke A Na-enwe Obi Ụtọ (1989)
* N'Ụzọ Ezinụlọ (1991)
* Akụkụ Abụọ (2011)
== Akwụkwọ ==
* ''Obibi na Obibi'' (1994)
* ''Agha Krab'' (1999)
* ''Akpụkpọ anụ'' (2001)
* ''Nwoke'' nke Nkwenye (2003)
* The Ballad of Sid Kipper (1996) (nke a na-ebipụtabeghị)
== Njikọ mpụga ==
* [http://www.spineless.idps.co.uk Ebe nrụọrụ weebụ Sid Kipper]
* [https://web.archive.org/web/20231209114456/https://www.kipperfamily.co.uk/ Ezinụlọ Kipper: Ebe a na-akwụ ụtụ Sid na Henry Kipper]
* [https://www.myspace.com/sidkipper Sid Kipper na MySpace]
* [http://www.informatik.uni-hamburg.de/~zierke/kipper/index.html Peeji Kipper nke Garry Gillard]
* [http://www.literarynorfolk.co.uk/sid_kipper_interview.htm Ajụjụ ọnụ Sid Kipper]
{{DEFAULTSORT:Sugden, Chris}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
rdk55bfbmncup3iwhe3i6ckyr6wwspz
Anthony Anwuka
0
30226
729697
120670
2026-09-30T20:57:02Z
Nachi kim
20090
ADDED DEFAULTSORT
729697
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder|name=Anthony G. Anwukah|image=|caption=|office1=[[Federal Ministry of Education (Nigeria)|Minister of State for Education]]|term_start1=November 2015|term_end1=|predecessor1=|successor1=|birth_date=|birth_place=Egbuoma, [[Oguta]], [[Imo State]]|death_date=|alma_mater=[[University of Sierra Leone ]]<br/>[[University of Washington]]|party=}}
'''Anthony Gozie Anwukah''' (amụrụ 1951) bụ onye nkuzi Naijiria, prọfesọ bụrụkwa onye minista na-ahụ maka agụmakwụkwọ maka steeti Federal Republic of Nigeria site na 2015 ruo 2019. Tupu nhọpụta ya ugbu a, Anwukah jereburu osote Chancellor nke mahadum Imo steeti.<ref name="Anthony">{{Cite web|title=Executives-Ministry of Education|url=http://nigeria.gov.ng/index.php/2016-04-06-08-40-29/executive/146-federal-ministry-of-education|work=nigeria.gov.ng|publisher=Federal Government of Nigeria|accessdate=3 October 2017|archivedate=2017-10-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171003225158/http://nigeria.gov.ng/index.php/2016-04-06-08-40-29/executive/146-federal-ministry-of-education}}</ref>
== Ndụ na agụmakwụkwọ ==
A mụrụ Anthony G. Anwukah na Oguta, Imo [[Ọ̀hà Ímò|Steeti]]. Ọ gụrụ asụsụ Bekee na akwụkwọ edemede na Fourah Bay College, Mahadum Sierra Leone na mbido afọ 1970.
== Edensibia ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Anwukah, Anthony}}
[[Òtù:Onye édémédé akwukwọ si-na Naigeria]]
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
c04mq6ciuvkbo3k5g39mz7dxq9fatd8
Ntuthuko Mahlaba
0
30249
729696
120885
2026-09-30T20:53:52Z
Nachi kim
20090
ADDED DEFAULTSORT
729696
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder|honorific-prefix=|name=Ntuthuko Mahlaba|honorific-suffix=[[Member of the Provincial Legislature|MPL]]|image=|image_size=|caption=|office=Member of the [[Executive Council of KwaZulu-Natal]] for Sports, Arts and Culture|premier=[[Nomusa Dube-Ncube]]|term_start=23 May 2023|term_end=|predecessor=[[Amanda Bani-Mapena]]|successor=|office1=Member of the Executive Council of KwaZulu-Natal for Human Settlements and Public Works|premier1=[[Nomusa Dube-Ncube]]|term_start1=11 August 2022|term_end1=23 May 2023|predecessor1=[[Jomo Sibiya]]|successor1=[[Sipho Nkosi]]|office2=Member of the [[KwaZulu-Natal Legislature]]|term_start2=10 August 2022|term_end2=|predecessor2=|successor2=|office3=Executive Mayor of the [[Newcastle Local Municipality]]|term_start3=1 March 2019|term_end3=31 October 2021|predecessor3=[[Makhosini Nkosi]]|successor3=[[Xolani Dube]]|birthname=|birth_date={{birth based on age as of date |40|2021|November|21}}|birth_place=|death_date=|death_place=|nationality=|party=[[African National Congress]]|otherparty=|spouse=|partner=<!--For those with a domestic partner and not married-->|relations=|children=|residence=|education=|alma_mater=|occupation=|profession=Healthcare practitioner, politician|known_for=|committees=|awards=|website=}}
Nkululeko Ntuthuko Mahlaba bụ onye ike USB South Africa na onye na-ahụ maka ngwaọrụ. Onye so na African National Congress, ọ na-eje ozi dị ka onye na-echekwa ego na mpaghara nke otu pati na KwaZulu-Natal yana onye isi oche nke Mbuso Kubheka Region nke pati ahụ (nke bụbu eMalahleni). icon Mee 2023, ọ ALA onye otu Council Executive (MEC) na-ahụ maka egwuregwu, nka na omenala na omume KwaZulu-Natal. Site na Ọgọst 2022 ruo Mee 2023, ọ bụ MEC maka ebe obibi mmadụ na ọrụ nsogbu. Mahlaba ọrụ mbụ dị ka onye isi obodo Newcastle Obodo obodo site na 2019 ruo 2021.
== Ụgwọ ọrụ na mpụ ==
. <ref>{{Cite web|title=Murder charges dropped against KZN mayor as witnesses won't testify|url=https://www.timeslive.co.za/news/south-africa/2019-08-15-murder-charges-dropped-against-kzn-mayor-as-witnesses-wont-testify/|accessdate=2022-08-13|work=TimesLIVE|language=en-ZA}}</ref> <ref>{{Cite web|author=Mavuso|first=Sihle|title=BREAKING NEWS: Murder charges withdrawn against Newcastle mayor|url=https://www.iol.co.za/news/politics/breaking-news-murder-charges-withdrawn-against-newcastle-mayor-30813483|accessdate=2022-08-13|work=www.iol.co.za|language=en}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Murder charges dropped against Newcastle Mayor Ntuthuko Mahlaba|url=https://ewn.co.za/2019/08/15/murder-charges-dropped-against-newcastle-mayor-ntuthuko-mahlaba|accessdate=2022-08-13|work=ewn.co.za|language=en}}</ref>Na Mee 2018, a mgbaàmà Mahlaba ka ọ bụrụ onye isi oche mpaghara Emalahleni nke ANC. [1] A ṅụrụ iyi dị ka onye obodo ANC nke Obodo Newcastle na Ọktoba 2018. N'oge akwụkwọ kansụl iche iche na 1 Maachị 2019, a ule Mahlaba ka onye isi nke obodo ahụ ka Makhosini Nkosi akwụkwọ na ike. [2] Na 22 Maachị 2019,ejidere Mahalaba mgbe e boro ya ebubo na ọ nwara igbu onye isi ANCYL, Mafika Ndamane na ogbugbu onye otu ANC Youth League, Wandile Ngobeni. [3] N'August 2019, a akwụkwọ ebubo igbu ọchụ na ịnwa igbu mmadụ megide Mahlaba n'ihi ihe ndị eji ፊል ịgba ịgba ọkụ.
Na 26 Julaị 2021, Mahlaba pụtara n'ụlọ ikpe Magistrate Newcastle maka ebubo izu ohi, nwara igbu ọchụ, mmebi ihe onwunwe, izu ohi na ịkpalite ime ihe ike na mwakpo na ebumnuche ime mmerụ ahụ dị egwu n'anụ ahụ maka ihe mere na Septemba 2020 ebe Mahlaba, Njabulo Mabaso., Sgananda Shezi wakpoo ndị ọrụ nke eriri subcontractor na mpaghara Aviary Hill na Newcastle. <ref>{{Cite web|title=Newcastle mayor appears in court facing an array of criminal charges|url=https://ridgetimes.co.za/lnn/1156071/newcastle-mayor-appears-in-court-facing-an-array-of-criminal-charges/|accessdate=2022-08-13|work=Ridge Times|language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Newcastle mayor 'not arrested' in assault case, says he won't step down|url=https://www.timeslive.co.za/news/south-africa/2021-07-27-newcastle-mayor-not-arrested-in-assault-case-says-he-wont-step-down/|accessdate=2022-08-13|work=TimesLIVE|language=en-ZA}}</ref> N'August, ndị isi ANC mpaghara wepụrụ Mahlaba dị ka onye na-azọ ọkwa onye kansụl tupu ntuli aka gọọmentị ime obodo n'ihi ebubo ahụ. <ref>{{Cite web|author=Ndou|first=Clive|date=2021-08-24|title=ANC finally acts against Newcastle mayor|url=https://www.citizen.co.za/witness/news/kzn/anc-finally-acts-against-newcastle-mayor-20210824/|accessdate=2022-08-13|work=Witness|language=en}}</ref> <ref>{{Cite web|author=Khumalo|first=Juniour|title=KwaZulu-Natal ANC local govt candidates removed from list for facing criminal charges|url=https://www.news24.com/news24/southafrica/news/kwazulu-natal-anc-local-govt-candidates-removed-from-list-for-facing-criminal-charges-20210823|accessdate=2022-08-13|work=News24|language=en-US}}</ref> A họpụtara Mahlaba n'enweghị mmegide dịka onye isi oche mpaghara nke ANC na eMalahleni na 7 Septemba 2021. <ref>{{Cite web|author=Nxumalo|first=Sakhiseni|title=Newcastle mayor Dr Ntuthuko Mahlaba re-elected as eMalahleni regional chairperson|url=https://www.iol.co.za/mercury/news/newcastle-mayor-dr-ntuthuko-mahlaba-re-elected-as-emalahleni-regional-chairperson-77c984ec-d886-4393-a5ad-77118dfcad24|accessdate=2022-08-13|work=www.iol.co.za|language=en}}</ref> <ref>{{Cite web|author=Capa|first=Siyamtanda|date=2021-09-06|title=ANC’s Mahlaba elected unopposed in Newcastle|url=https://www.citizen.co.za/witness/news/kzn/ancs-mahlaba-elected-unopposed-in-newcastle-20210906/|accessdate=2022-08-13|work=Witness|language=en}}</ref> Mahlaba hapụrụ ọrụ dịka onye isi obodo Newcastle na 31 Ọktoba 2021. Courtlọ ikpe mpaghara Newcastle mara ya ikpe maka mkpali ime mwakpo na 22 Nọvemba 2021 wee kwụọ R20,000. <ref>{{Cite web|author=McCain|first=Nicole|title=KwaZulu-Natal mayor fined R20 000 for inciting violence that led to assault|url=https://www.news24.com/news24/southafrica/news/kwazulu-natal-mayor-fined-r20-000-for-inciting-violence-that-led-to-assault-20211124|accessdate=2022-08-13|work=News24|language=en-US}}</ref>
. <ref>{{Cite web|author=Khumalo|first=Juniour|title=Clean sweep for ANC faction sympathetic to Zuma in KwaZulu-Natal|url=https://www.news24.com/news24/southafrica/politics/clean-sweep-for-anc-grouping-sympathetic-to-zuma-in-kwazulu-natal-20220724|accessdate=2022-08-13|work=News24|language=en-US}}</ref>Na June 2022, Mahlaba amụ ya ịzọ ọkwa onye isi na isi aka mpaghara ANC na Julaị 2022. [1] Ọ nọ na mpempe akwụkwọ "Taliban" nke ANC MPL Siboniso Duma, otu ndị na-eme eme ka aka nwere ike n' ebe onye isi oche pati mbụ Jacob Zuma nọ. [2] Na ogbako ANC na 23 Julaị 2022, Mahlaba meri MEC for Human Settlement and Public Works, Jomo Sibiya ka ọ bụrụ onye na-echekwa ego mpaghara na-esote nke ANC dị ka ndị ikike-enweta na ngalaba "Taliban" mere. mkpochapụ dị ọcha nke ọkwa ndị niile nke mpaghara. .
. <ref>{{Cite web|author=Rall|first=Se-Anne|title=KZN Premier Nomusa Dube-Ncube announces 6 new MECs in cabinet shuffle|url=https://www.iol.co.za/news/south-africa/kwazulu-natal/kzn-premier-nomusa-dube-ncube-announces-6-new-mecs-in-cabinet-shuffle-573ce954-9572-40a0-9654-e004846c9c2c|accessdate=2022-08-13|work=www.iol.co.za|language=en}}</ref>Na-esochi ọhụrụ aka nke Mahlaba dị ka onye isi oche mpaghara, isi ikwu kwuru na a ga- chọgharịa Mahlaba na kansụl ndị isi mpaghara dịka MEC maka nkwado, ebe Mahlaba bụ ngwaahịa ngwaahịa. [1] Onye isi oche mpaghara , Sihle Zikalala gbara arụkwaghịm dị ka onye isi ala KwaZulu-Natal na 5 Ọgọst 2022. Tupu ego MEC Nomusa Dube-Ncube 's ime aka na nraranye dị ka onye isi ala, Mahlaba ṅụrụ iyi dịka onye otu ndị omebe iwu KwaZulu-Natal na 10 August. [2] N'echi ya, Dube-Ncube nchọpụta Mahlaba ka ọ bụrụ MEC for Human Settlement and Public Works.
<ref>{{Cite web|author=Maliti|first=Soyiso|title=Mini shuffle for KZN Cabinet as two new MECs announced|url=https://www.news24.com/news24/politics/government/mini-shuffle-for-kzn-cabinet-as-two-new-mecs-announced-20230523|accessdate=2023-05-25|work=News24|language=en-US}}</ref>N'oge obere ngbanwe nke kansụl ndị isi KwaZulu-Natal na 23 Mee 2023, a mgbaàmà ya ka MEC maka egwuregwu, nka na-edo. Ọ nọchiri Amanda Bani-Mapena onye gbara arụkwaghịm na iduro 2023, ebe Sipho Nkosi weghaara MEC maka Ọrụ Ọrụ na Ọha mmadụ.
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Mahlaba, Ntuthuko}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
05exrybo25qyqxo2jl1xqor1xuurwhr
Mabel Caparrós
0
30268
729695
515423
2026-09-30T20:51:48Z
Nachi kim
20090
ADDED DEFAULTSORT
729695
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder|name=Mabel Caparrós|image=Mabel Luisa Caparrós.jpg|imagesize=|order=|office=[[Argentine Chamber of Deputies|National Deputy]]|term_start=19 December 2019|term_end=|constituency=[[Tierra del Fuego Province, Argentina|Tierra del Fuego]]|office1=[[Argentine Senate|National Senator]]|term_start1=10 December 2001|term_end1=10 December 2007|constituency1=[[Tierra del Fuego Province, Argentina|Tierra del Fuego]]|birth_date={{birth date and age|1956|1|9|df=y}}|birth_place=[[Mar del Plata]], Argentina|profession=Psychologist, politician|party=[[Justicialist Party]] {{small|(until 2019)}}<br>[[FORJA Concertation Party]] {{small|(since 2019)}}|otherparty=[[Front for Victory]] {{small|(2003–2017)}}<br />[[Frente de Todos]] {{small|(2019–present)}}|spouse=|alma_mater=[[National University of Mar del Plata]]}}
'''Mabel Luisa Caparrós''' bụ ( amụrụ na ụbọchị itoolu nke ọnwa Jenụwarị n'afọ otu puku, narị itoolu na iri ise na isii) onye [[Argentina]] na-ahụ maka akparamàgwà mmadụ na onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị, na-eje ozi ugbu a dị ka onye nnọchi anya mba a họpụtara na Tierra del Fuego . Caparrós jere ozi dị ka onye omeiwu mba maka Tierra del Fuego site na afọ puku abụọ na otu ruo n" afọ puku abụọ na asaa. N'akụkọ ihe mere eme ọ bụ onye otu Justicialist Party, kemgbe afọ puku abụọ na iri na itoolu. ọ bụ onye òtù FORJA Concertation Party, ma ugbu a ọ bụ akụkụ nke Frente de Todos.
== Mmalite na ndụ onwe onye ==
A mụrụ Caparrós na ụbọchị itoolu nke ọnwa Jenụwarị nke afọ otu puku, narị itoolu na iri ise na isii na obodo Mar del Plata, na Buenos Aires Province. Ọ gụrụ nkà mmụta akparamàgwà mmadụ na Mahadum National nke Mar del Plata, gụsịrị akwụkwọ na afọ otu puku, narị itoolu itoolu na iri asatọ na abụọ.<ref name="directorio">{{Cite web|url=https://directorio.directoriolegislativo.org/Argentina/Legislador/122|work=Directorio Legislativo|title=Mabel Luisa Caparrós|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210809050804/https://directorio.directoriolegislativo.org/Argentina/Legislador/122|archivedate=9 August 2021|accessdate=9 August 2021|language=es}}</ref> N'afọ otu puku, narị itoolu na iri asatọ na ise, ọ kwagara Río Grande, na Tierra del Fuego, ebe ọ rụrụ ọrụ na Ngalaba nke Ndị Ntorobịa na Ezinụlọ nke gọọmentị mpaghara, ma mesịa na Mental Health Service nke Río Grande Regional Hospital.<ref name="senado">{{Cite web|url=http://www.senado.gov.ar/web/senadores/biografia.php?id_sena=325&iOrden=0&iSen=ASC|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060719122629/http://www.senado.gov.ar/web/senadores/biografia.php?id_sena=325&iOrden=0&iSen=ASC|work=[[Argentine Senate|Senado de la Nación]]|title=Senadora Nacional Mabel Luisa Caparros|archivedate=19 July 2006|accessdate=9 August 2021|language=es}}</ref>
Caparrós lụrụ Roberto Eduardo Sánchez ma nwee ụmụ atọ.<ref name="directorio"/>
== Ọrụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị ==
Onye otu Justicialist Party (PJ), na 1993 ọ bụ onye ọzọ na-azọ ọkwa na Chamber of Deputies, na 1995, a họpụtara ya na City Council of Río Grande. Dị ka onye kansụl, ọ bụ onye isi oche nke kọmitii na Iwu na Nkọwa. A họpụtara ya ọzọ maka oge nke abụọ na 1999, n'oge ọ bụ onye isi oche nke PJ.<ref name="senado"/>
Ọ gbara ọsọ maka otu n'ime oche atọ nke Tierra del Fuego na Senate nke Argentina na ntuli aka iwu nke afọ 2001, dị ka onye nke abụọ na ndepụta PJ, n'azụ Mario Daniele. Ndepụta ahụ bụ nke a kacha tụọ vootu, na 34.75% nke vootu, a họpụtakwara Daniele na Caparrós maka ọtụtụ. Ọ malitere ọrụ na 10 Disemba 2001. Malite n'afọ 2003, o guzobere akụkụ nke Front for Victory block.<ref name="senado"/> N'afọ 2004, o dere Iwu 25.649, nke na-enye iwu iji aha ndị ọzọ maka ọgwụ na ọgwụgwọ ọgwụ.<ref>{{Cite web|url=https://www.tiempofueguino.com/mabel-caparros-la-diputada-electa-que-le-gano-la-batalla-a-los-laboratorios-con-la-ley-de-genericos/|work=Tiempo Fueguino|title=Mabel Caparrós, la diputada electa que le ganó la batalla a los laboratorios con la Ley de Genéricos|date=27 November 2019|accessdate=9 August 2021|language=es}}</ref>
N'afọ 2005, a họpụtara ya dịka onye isi oche nke Tierra del Fuego nke Justicialist Party.<ref>{{Cite web|url=http://www.sur54.com/una-mujer-preside-el-pj-en-2007-el-partido-va-a-estar-de-pie-prometio-caparros|work=Sur 54|title=Una mujer preside el PJ: "En 2007 el partido va a estar de pie", prometió Caparrós|date=25 April 2005|accessdate=9 August 2021|language=es|archivedate=26 July 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200726041045/http://www.sur54.com/una-mujer-preside-el-pj-en-2007-el-partido-va-a-estar-de-pie-prometio-caparros}}</ref> N'afọ 2007, mgbe ọ na-esite na ntuli aka ime obodo nke afọ ahụ, ọ gbara arụkwaghịm n'ọkwa ahụ.<ref>{{Cite web|url=https://www.cronicasfueguinas.com/2007/07/remuncio-la-presidencia-del-pj-mabel.html|work=Crónicas Fueguinas|title=RENUNCIO A LA PRESIDENCIA DEL PJ MABEL CAPARROS Y SE FUE CON CRITICAS A MARIO DANIELE|date=3 July 2007|accessdate=9 August 2021|language=es}}</ref> Ka e mesịrị n'afọ ahụ, Daniele na Caparrós gbara ọsọ maka nhọpụta ọzọ, mana ndepụta Front for Victory bịara nke atọ ma ọ dịghị nke ọ bụla n'ime ha a họpụtara.<ref>{{Cite web|url=https://www.eldiariodelfindelmundo.com/noticias/2007/10/03/12880-los-12-candidatos-de-siempre|work=El Diario del Fin del Mundo|title=Los 12 candidatos de siempre|date=3 October 2007|accessdate=9 August 2021|language=es}}</ref>
Caparrós bụ osote gọvanọ na tiketi PJ, n'akụkụ Adrián Fernández, na ntuli aka mpaghara nke afọ 2011. Tiketi Fernández-Caparrós dara nke anọ na ntuli aka ahụ, na 6% nke votu.<ref>{{Cite web|url=https://www.parlamentario.com/2011/06/26/gano-bertone-pero-habra-balotaje/|work=Parlamentario|title=Ganó Bertone, pero habrá balotaje|date=26 June 2011|accessdate=9 August 2021|language=es}}</ref> Site na 2011 ruo 2015, ọ bụ odeakwụkwọ nchịkwa nke Tierra del Fuego Legislature, ma site na 2018 ọ rụrụ ọrụ dị ka odeakwụkwọ iwu nke Río Grande City Council.<ref>{{Cite web|url=https://www.radiofueguina.com/2011/12/17/entro-en-funciones-la-nueva-legislatura/|work=Radio Fueguina|title=Entró en funciones la nueva Legislatura|date=17 December 2011|accessdate=9 August 2021|language=es}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://criticasur.com.ar/nota/9010/concejo_deliberante_la_ex_senadora_mabel_caparros_asumio_la_secretaria_legislativa?rand=229|work=Crítica Sur|title=Concejo Deliberante: la ex senadora Mabel Caparrós asumió la Secretaría Legislativa|date=16 February 2018|accessdate=9 August 2021|language=es}}</ref>
=== Onye nnọchi anya mba ===
Dị ka onye otu FORJA Concertation Party, Caparrós gbara ọsọ maka otu n'ime oche Tierra del Fuego na Ụlọ Nzukọ Ndị Omeiwu nke Argentina na ntuli aka iwu nke afọ 2019; ọ bụ onye mbụ na-azọ ọkwa na ndepụta Vamos Todos a Vivir Mejor ("''Ka anyị niile'' dịrị ndụ karịa") - njikọ aka nke Solidary Party, Popular Unity, New Encounter na FORJA guzobere - nke kwadoro ọkwa gọvanọ Gustavo Melella.<ref>{{Cite web|url=https://www.radiofueguina.com/2019/09/08/otra-vez-arranco-la-campana-los-candidatos-fueguinos-que-buscan-una-banca-en-el-congreso/|work=Radio Fueguina|title=Otra vez, arrancó la campaña: los candidatos fueguinos que buscan una banca en el Congreso|date=8 September 2019|accessdate=9 August 2021|language=es}}</ref> Ọ bụ ezie na ndị otu niile nọ na Vamos Todos a Vivir Mejor kwadoro njikọ aka Frente de Todos na mba niile, ha mere ndepụta dị iche na Tierra del Fuego, dịka Frente de Tous na mpaghara ahụ kwadoro ndepụta nke onye bụbu gọvanọ Rosana Bertone duziri.<ref>{{Cite web|url=https://www.radiouniversidad.com.ar/2019/12/05/caparros-sera-la-unica-diputada-de-forja-del-pais/|work=Radio Universidad|title=Caparrós será la única diputada de FORJA del país|date=5 December 2019|accessdate=9 August 2021|language=es}}</ref> Vamos Todos a Vivir Mejor bụ nke atọ kachasị vootu, na 20.53% nke vootu, a họpụtakwara Caparrós.
Dị ka onye nnọchi anya, Caparrós so na kọmitii ndị omeiwu na Maritime Interests, Economy, Energy and Fuels, Industry, Natural Resources, Foreign Affairs, Tourism, na National Defense.<ref name="directorio"/> Ọ bụ onye na-akwado iwu 2020 Voluntary Interruption of Pregnancy, nke kwadoro ite ime na Argentina.<ref>{{Cite web|url=https://www.perfil.com/noticias/politica/legalizacion-del-aborto-como-voto-cada-diputado.phtml|work=[[Perfil]]|title=Legalización del aborto: cómo votó cada diputado y cada bloque|date=11 December 2020|accessdate=9 August 2021|language=es}}</ref>
== Ihe odide ==
{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* [https://web.archive.org/web/20230514143329/https://www.diputados.gov.ar/diputados/mcaparros/ Profaịlụ na ebe nrụọrụ weebụ nke Chamber of Deputies] (n'asụsụ Spanish)
* Mabel Caparrós on Twitter
{{Navboxes top|title=Mabel Caparrós navigational boxes|state=collapsed}}
{{Argentine national senators, 2001–2003}}
{{Argentine national senators, 2003–2005}}
{{Argentine national senators, 2005–2007}}
{{Argentine deputies, 2019–2021}}
{{Argentine deputies, 2021–2023}}
{{navboxes end}}
{{DEFAULTSORT:Caparrós, Mabel}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
ctojlp57bmla44qtbacbkkz4uo7acks
Onuora Abuah
0
30398
729693
708707
2026-09-30T20:45:58Z
Nachi kim
20090
ADDED DEFAULTSORT
729693
wikitext
text/x-wiki
<references group="" responsive="0"></references>
{| class="infobox biography vcard"
! colspan="2" class="infobox-above" style="font-size:125%;" |<div class="fn" style="display:inline">Onuora Abuah</div>
|-
| colspan="2" class="infobox-image" | [[File:Onuora Abuah at Luxor Train Station (cropped).jpg|thumb|Onuora Abuah]]
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Born
| class="infobox-data" |<div class="nickname" style="display:inline">Anthony Onuora Ejoh- Abuah</div><br /><br /><br /><br /><div class="birthplace" style="display:inline">[[Nairobi]], [[Kenya]]</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Nationality
| class="infobox-data category" |Nigerian, British
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Other names
| class="infobox-data nickname" |Anthony Abuah
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Alma mater
| class="infobox-data" |Central Film School
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Occupation(s)
| class="infobox-data role" |[[actor]], [[film director]], [[Film producer|producer]] , writer and author
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Years active
| class="infobox-data" |2008–present
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Known for
| class="infobox-data" |Woolwich Boys, Danhomé & Vodun
|-
! class="infobox-label" scope="row" |<span style="white-space:nowrap;">Notable work</span>
| class="infobox-data" |Mona
|}
[[Category:Articles with hCards]]
'''Anthony Onuora Abuah''' bụ onye Naijiria na-eme ihe nkiri, [[Actor|onye]] nduzi ihe nkiri, na-emepụta ihe na onye edemede.<ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/name/nm3355616|title=Onuora Abuah|work=[[IMDb]]|publisher=imdb.com|accessdate=1 August 2023}}</ref><ref name="africine bio">{{Cite web|url=http://www.africine.org/index.php/personne/anthony-abuah/50483|title=Anthony Abuah Data|work=www.africine.org|accessdate=2023-08-01|archivedate=2025-06-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250605034009/https://www.africine.org/index.php/personne/anthony-abuah/50483}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://thebritishblacklist.co.uk/anthony-abuah-discusses-his-new-political-thriller-mona/|title=ANTHONY ABUAH DISCUSSES HIS NEW POLITICAL THRILLER, MONA|work=The British Blacklist|publisher=thebritishblacklist.co.uk|accessdate=1 August 2023}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://shadowandact.com/amp/uk-based-writerdirector-anthony-abuah-tells-his-story-whats-yours|title=UK-Based Writer/Director Anthony Abuah Tells His Story; What's Yours?|work=Shadowandact|publisher=shadowandact.com|accessdate=1 August 2023|archivedate=2 August 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230802122353/https://shadowandact.com/amp/uk-based-writerdirector-anthony-abuah-tells-his-story-whats-yours}}</ref>
== Mbido ndụ na agụmakwụkwọ ==
A mụrụ ya na Kenya n'aka nna Naijiria-Igbo na nne Rwandan nke agbụrụ Tutsi.<ref>{{Cite web|url=https://www.blackplaysarchive.org.uk/explore/playwrights/abuah-anthony|title=Anthony Abuah {{!}} BPA|work=black plays archive|publisher=blackplaysarchive.org.uk|accessdate=1 August 2023}}</ref> Ọ nọrọ ihe ka ukwuu n'oge ọ bụ nwata n'Afrịka tupu ezinụlọ ya akwaga Switzerland n'afọ 1995. Onuora gara British School of Lomé site na 1999 - 2002, tupu ọ kwaga United Kingdom ịga Mahadum Plymouth ma mesịa nweta nzere masta na Filmmaking na Central Film School.
== Ọrụ ==
=== Ime ihe nkiri ===
Mgbe o biri na Cardiff ruo afọ ole na ole, Onuora sonyeere ụlọ ọrụ ihe nkiri nke ndị ntorobịa MeWe nke dị na London, ebe a tụbara ya n'egwuregwu banyere onye bụbu ohu ghọrọ onye edemede, [[Olaudah Equiano]]. O mechara rụọ ọrụ [[Olaudah Equiano]] na ihe nkiri dị mkpirikpi site na ụlọ ọrụ Talawa Theatre maka Victoria & Albert Museum. Ihe nkiri mbụ ya bụ na Tony Kaye's Black Water Transit (2009), tupu ọ rụọ ọrụ dị mkpa na ihe nkiri mmefu ego dị ala Patrolmen (2010).<ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt0490087/fullcredits/cast|title=Full Cast & Crew: Black Water Transit (2009)|work=[[IMDb]]|publisher=imdb.com|accessdate=1 August 2023}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt1394360/|title=Patrol Men|work=[[IMDb]]|publisher=imdb.com|accessdate=1 August 2023}}</ref><ref>{{Cite web|title=Topcount|url=https://www.topcount.co/tv/people/498505/onuora-abuah|accessdate=2023-08-01|work=www.topcount.co|archivedate=2023-08-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230801122056/https://www.topcount.co/tv/people/498505/onuora-abuah}}</ref> Mgbe ahụ, o dere ma mepụta egwuregwu mbụ ya Another Biafra, banyere nsogbu mmanụ Niger-Delta na-aga n'ihu.<ref>{{Cite web|url=https://www.kweli.tv/creator/onuora-abuah|title=Actor Abuah Profile|work=Kweli TV|publisher=kweli.tv|accessdate=1 August 2023}}</ref>
=== Ịtụziaka ===
Onuora duziri ihe nkiri mbụ ya bụ Woolwich Boys (2012), nke gosipụtara na British Urban Film Festival ma London Live na UK, ETV na South Africa na Ebony Life TV gafee Africa nyere ya ikikere. Ihe nkiri ya nke abụọ, Mona (2016) nke David Avery na Lonyo na-eme, meriri Grand Nile Award na 2016 Luxor African Film Festival ma họpụta ya maka Africa Movie Academy Awards abụọ.<ref>{{Cite web|url=https://www.okay.ng/full-list-of-nominees-for-the-2016-african-movie-academy-awards/|title=Full List of Nominees for the 2016 African Movie Academy Awards|work=Okay Nigeria|publisher=okay.ng|accessdate=1 August 2023}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.luxorafricanfilmfestival.com/en/PressZone/News/LAFF%20announces%20the%205th%20edition%E2%80%99s%20awards|title=LAFF announces the 5th edition’s awards|work=Luxor African Film Festival|publisher=luxorafricanfilmfestival.com|accessdate=1 August 2023|archivedate=29 September 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230929120401/http://www.luxorafricanfilmfestival.com/en/PressZone/News/LAFF%20announces%20the%205th%20edition%E2%80%99s%20awards}}</ref><ref>{{Cite web|title=Anthony Abuah on his new film Woolwich Boys about 419 scammers|url=https://www.smartmonkeytv.com/channel/emerging_cultures/anthony_abuah_on_his_new_film_woolwich_boys_about_419_scammers|accessdate=2023-08-01|work=www.smartmonkeytv.com|archivedate=2023-08-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230801122057/https://www.smartmonkeytv.com/channel/emerging_cultures/anthony_abuah_on_his_new_film_woolwich_boys_about_419_scammers}}</ref><ref>{{Cite web|title=2013 African movie academy awards nominations announced.|url=https://www.afrofilmsinternational.com/2017/05/02/2013-african-movie-academy-awards-nominations-announced/|accessdate=2023-08-01|work=www.afrofilmsinternational.com|archivedate=2023-06-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230610043428/https://www.afrofilmsinternational.com/2017/05/02/2013-african-movie-academy-awards-nominations-announced/}}</ref>
=== Ihe nkiri ===
Abuah emepụtala ọtụtụ ihe ngosi banyere akụkọ ihe mere eme nke Afrịka gụnyere Danhomé & Vodun (2018), A Thousand Years to Tomboctou (2019), Kano na Onuora Abuah (2020) na Revolution Now: 5 Days with Sowore (2022) banyere Onye guzobere Sahara Reporters [[Omoyele Sowore]].<ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt9829294/|title=Danhomé and Vodun|work=[[IMDb]]|publisher=imdb.com|accessdate=1 August 2023}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt15787998/|title=A Thousand Years to Tombouctou|work=[[IMDb]]|publisher=imdb.com|accessdate=1 August 2023}}</ref>
== Ihe nkiri ==
{| class="wikitable"
!Year
!Title
!Role
!Notes
|-
|2011
|''The Unlucky Mother''
|Director, Producer, Writer
|Short Film
|-
|2012
|''Woolwich Boys''
|Actor, Director, Producer, Writer
|Crime Drama
|-
|2013
|''Trim''
|Executive Producer, Director, Writer
|Web Series
|-
|2014
|''Woodfalls''
|Actor, Producer
|Drama
|-
|2014
|''Mum Dad Meet Sam''
|Producer
|Romantic Comedy
|-
|2016
|''Mona''
|Actor, Producer, Director, Writer
|Political Thriller
|-
|2018
|''Danhomé & Vodun''
|Director, Producer, Writer
|Documentary
|-
|2019
|''A Thousand Years to Tomboctou''
|Director, Producer, Writer
|Documentary
|-
|2019
|''Kano with Onuora Abuah''
|Director, Producer, Writer
|Documentary
|-
|2020
|''Tainted Canvas''
|Producer
|Drama
|-
|2020
|''Headwrap''
|Producer, Director, Writer
|Short Film
|-
|2020
|''Ouroboros''
|Actor
|Short Film
|-
|2021
|''Ọjị''
|Producer, Director, Writer
|Short Film
|-
|2021
|''Tafiya''
|Producer, Director, Writer
|Short Film
|-
|2022
|''Revolution Now: 5 Days with Sowore''
|Director, Producer, Writer
|Documentary
|-
|2023
|''km.t: A Journey through the Black Land''
|Actor, Director, Producer, Writer
|Documentary
|-
|2023
|''Deep Undercover: Part One''
|Actor
|Pilot Film
|}
== Onyinye na nhọpụta ==
{| class="wikitable"
!Afọ
!Ememe mmeri
!Ụdị
!Ihe nkiri
!Nsonaazụ
!Nkwupụta
|-
|2013
|Ihe nrite Africa Movie Academy
|Ihe nkiri Kasị Mma nke Onye Afrịka Na Mba Ọzọ
|Ụmụ nwoke Woolwich
|{{Nom}}
|<ref>{{Cite web|url=https://face2faceafrica.com/article/2013-african-movie-academy-awards-amaa-nominations-announced|title=2013 African Movie Academy Awards (AMAA) Nominations Announced|work=Face 2 Face Africa|publisher=face2faceafrica.com|accessdate=1 August 2023}}</ref>
|-
|2016
|Ihe nrite Africa Movie Academy
|Ihe nkiri mbụ kachasị mma site n'aka onye nduzi na ihe nkiri kachasị mma site na onye Afrịka bi na mba ọzọ
|''Mona''
|{{Nom}}
|<ref>{{Cite web|url=https://www.pulse.com.gh/ece-frontpage/amaas-2016-full-list-of-winners-at-2016-africa-movie-academy-awards/x7v1vp2|title=Pulse Ghana Full list of winners at 2016 Africa Movie Academy Awards|work=Pulse|publisher=pulse.com.gh|accessdate=1 August 2023}}</ref>
|-
|2016
|Luxor African Film Festival
|Ihe nrite Grand Nile maka Akụkọ Ogologo Kasị Mma
|''Mona''
|{{Won}}
|<ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/event/ev0003011/2016/1/|title=Luxor African Film Festival 2016 Awards|work=[[IMDb]]|publisher=imdb.com|accessdate=1 August 2023}}</ref>
|}
== Ihe odide ==
{{Reflist|30em}}
== Njikọ mpụga ==
* {{IMDb name|3355616}}
* Onuora Abuah at Rotten Tomatoes
{{DEFAULTSORT:Abuah, Onuora}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
428bpyvfm34ir8bt17d5c93g3ugmoq9
Aliko Dangote
0
30402
729692
725338
2026-09-30T20:42:22Z
Nachi kim
20090
ADDED DEFAULTSORT
729692
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=Aliko Dangote|honorific_suffix=[[Order of the Niger|GCON]]|image=Al Shabani at the acquisition of Dangote Cement by ICD in 2014 (cropped).jpg|image_size=|alt=|caption=Dangote in 2014|birth_date={{birth date and age|1957|04|10|df=yes}}|birth_place=[[Kano (city)|Kano]], Nigeria|education=[[Government College, Birnin Kudu]]|alma_mater=[[Al-Azhar University]]|occupation={{hlist|Businessman|industrialist}}|years_active=1977–present|spouse={{plainlist|
* {{marriage|Zainab Dangote|1977||end=divorce}}
* {{marriage|Mariya Muhammad Rufai|||end=divorce}}
}}|children=4, including [[Halima Dangote|Halima]]|relatives={{plainlist|
* [[Alhassan Dantata]] (great-grandfather)
* [[Sanusi Dantata]] (grandfather)
* [[Aminu Dantata]] (grand-uncle)
* [[Sani Dangote]] (brother)
}}}}
[[Category:Articles with hCards]]
'''Aliko Dangote''' (Listeni) GCON (amụrụ na 10 Eprel 1957) bụ onye ọchụnta ego na onye na-emepụta ihe na Naijiria. A maara ya nke ọma dị ka onye guzobere, onyeisi oche, na onye isi oche nke Dangote Group, nnukwu ụlọ ọrụ mmepụta ihe na West Africa. The ''Bloomberg Billionaires Index'' mere atụmatụ na ego ya dị ijeri $ 17.8 na June 2023, na-eme ka ọ bụrụ onye kacha baa ọgaranya n'Africa, onye isi ojii kacha baa ọkara n'ụwa, na onye nke 94 kacha baa ọganihu n'ụwa.<ref>{{Cite web|author=Bloomberg|first=Billionaires Index|date=2023-06-15|title=# 94, Aliko Dangote, $17.8B|url=https://www.bloomberg.com/billionaires/profiles/aliko-dangote/|accessdate=2023-06-15|work=www.bloomberg.com}}</ref><ref name=":1">{{Cite web|title=Dangote visits revamped Moshood Abiola Stadium -|url=https://thenationonlineng.net/dangote-visits-revamped-moshood-abiola-stadium/|accessdate=2022-02-26|work=thenationonlineng.net}}</ref><ref>{{Cite web|title=Bloomberg Billionaires Index|url=https://www.bloomberg.com/billionaires/|accessdate=2022-06-10|work=Bloomberg.com}}</ref>
== Oge ọ malitere ==
A mụrụ Dangote n'ezinụlọ [[Ndi Haụsa|ndị]] Alakụba Hausa bara ọgaranya na 10 Eprel 1957 na [[Kano]], nke bụ akụkụ nke British Nigeria n'oge ahụ.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=q_4qDgAAQBAJ&q=Alhassan+Dantata+Hausa&pg=PA55|title=Multinational Interest & Development in Africa: Establishing a People's Economy|author=Ilan Bijaoui|publisher=Springer|year=2017|isbn=978-3-319-48914-8}}</ref><ref name="Nweke">{{Cite web|author=Nweke|first=Ifeanyi|title=What you should know about Dangote|url=http://thenationonlineng.net/new/what-you-should-know-about-dangote/|accessdate=14 July 2015}}</ref> Nne ya, Mariya Sanusi Dantata, bụ nwa nwanyị nke onye ọchụnta ego Sanusi Dantsata.<ref>{{Cite web|author=admin|date=2017-04-10|title=Aliko Dangote: The African Icon at 60!|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2017/04/10/aliko-dangote-the-african-icon-at-60/|accessdate=2022-03-06|work=This Day Live|language=en-US}}</ref> Nna ya, Mohammed Dangote, bụ onye mmekọ azụmahịa nke Dantata.<ref>{{Cite web|date=2012-11-23|title=What you should know about Dangote - The Nation Newspaper|url=https://thenationonlineng.net/what-you-should-know-about-dangote/|accessdate=2022-05-12|language=en-US}}</ref> Site n'aka nne ya, ọ bụ nwa nwa nke Alhassan Dantata, onye kachasị baa ọgaranya na West Africa n'oge ọnwụ ya na 1955. Nwanne Dangote, Sani (1959/60-2021), bụkwa onye ọchụnta ego.<ref>{{Cite news|date=15 November 2021|work=[[BBC News Pidgin]]|language=pcm|title=Sani Dangote dies: Aliko Dangote brother Sani, Vice President of Dangote Group don die|url=https://www.bbc.com/pidgin/tori-59287292}}</ref><ref>{{Cite news|title=Sani Dangote burial fotos|work=BBC News Pidgin|url=https://www.bbc.com/pidgin/tori-59303387|accessdate=2022-03-06}}</ref> Dangote gụrụ akwụkwọ na Sheikh Ali Kumasi Madrasa, Capital High School sochiri ya na Kano.<ref name="naijanews.com">{{Cite web|date=17 March 2017|title=Aliko Dangote: Things You Never Knew About Him, His Wives and Children – Naija News|url=https://www.naijanews.com/entertainment/7459-dangote-wife-and-children|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171008230957/https://www.naijanews.com/entertainment/7459-dangote-wife-and-children|archivedate=8 October 2017|accessdate=8 October 2017|work=naijanews.com}}</ref> N'afọ 1978, ọ gụsịrị akwụkwọ na Government College, Birnin Kudu.<ref>{{Cite web|url=https://blueprint.ng/birnin-kudu-college-hails-dangote-on-projects/|title=Birnin Kudu College hails Dangote on projects|author=IV|first=Editorial|date=4 January 2018|work=Blueprint|language=en-US|accessdate=15 March 2020}}</ref> O nwetara nzere bachelọ na ọmụmụ azụmahịa na nchịkwa na Mahadum Al-Azhar dị na Cairo.<ref name="Forbes">{{Cite news|url=https://www.forbes.com/profile/aliko-dangote/|title=The World's Billionaires: Aliko Dangote|work=Forbes.com|accessdate=9 March 2018}}</ref><ref name="naijanews.com" />
== Ọrụ azụmahịa ==
[[Usòrò:Aliko_Dangote.jpg|thumb|269x269px|Dangote na 2011]]
E guzobere Dangote Group dị ka obere ụlọ ọrụ azụmaahịa na 1977, n'otu afọ ahụ Dangote kwagara Lagos iji gbasaa ụlọ ọrụ ahụ. Dangote natara ego mgbazinye ego 500,000 site n'aka nwanne nna ya iji malite ịzụ ahịa na ngwaahịa, gụnyere simenti dị n'akpa nakwa ngwaahịa ugbo dị ka osikapa na shuga.<ref>{{Cite web|author=Umoh|first=Ruth|date=2018-12-05|title=Billionaire Aliko Dangote is the world's richest black person—here's how he made his wealth|url=https://www.cnbc.com/2018/12/05/how-nigerian-aliko-dangote-became-the-worlds-richest-black-person.html|accessdate=2022-05-12|work=CNBC|language=en}}</ref> N'afọ ndị 1990, ọ gakwuuru Central Bank of Nigeria na echiche na ọ ga-adị ọnụ ala maka ụlọ akụ ahụ ikwe ka ụlọ ọrụ ụgbọ njem ya jikwaa ụgbọ ala ndị ọrụ ha, atụmatụ a kwadoro.
Taa, Dangote Group bụ otu n'ime nnukwu ụlọ ọrụ na Africa, yana ọrụ mba ụwa na [[Benin]], [[Ghana]], [[Zambia]], na [[Togo]]. The Dangote Group esila bụrụ ụlọ ọrụ azụmaahịa gaa n'ịbụ nnukwu ụlọ ọrụ mmepụta ihe na Naijiria, na-agụnye nkewa dị ka Dangote Sugar Refinery, Dangote [[Dangote Cement|Cement]], na Dangote Flour.<ref>{{Cite news|date=2 January 2019|title=Somalia orders top U.N. official to leave|language=en|work=Reuters|url=https://af.reuters.com/article/africaTech/idAFKCN1OW096-OZATP|accessdate=2 January 2019|archive-date=3 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190103055757/https://af.reuters.com/article/africaTech/idAFKCN1OW096-OZATP|url-status=dead}}</ref> Dangote Group na-achịkwa ahịa shuga na Naijiria, na azụmaahịa refinery ya bụ onye isi na-eweta (pasent 70 nke ahịa) na ụlọ ọrụ ihe ọṅụṅụ na-atọ ụtọ nke mba ahụ, ụlọ ọrụ na-emepụta mmanya, na ndị na-emepụta achịcha. Ụlọ ọrụ ahụ na-ewe ihe karịrị mmadụ 11,000 n'ọrụ na West Africa.
N'ọnwa Julaị afọ 2012, Dangote gakwuuru [[Nigerian Ports Authority|ndị]] na-ahụ maka ọdụ ụgbọ mmiri Naịjirịa ka ha gbazite ala a gbahapụrụ agbahapụ na [[Apapa Port Complex|ọdụ ụgbọ mmiri Apapa]], nke a kwadoro.<ref>[http://www.ide.go.jp/English/Data/Africa_file/Company/nigeria04.html "Dangote Sugar Refinery Plc (DSR)"], ''Institute of Developing Economies-Japan External Trade Organization''. Accessed 26 November 2015.</ref> O mechara wuo ụlọ ọrụ maka ụlọ ọrụ shuga ya n'ebe ahụ. Ọ bụ ụlọ nrụpụta kachasị ukwuu n'Africa na nke atọ kachasị ukwuu n"ụwa, na-emepụta 800,000 metric ton nke shuga kwa afọ. The Dangote Group nwere ụlọ ọrụ nnu na ụlọ ọrụ ntụ ọka ma bụrụkwa onye isi na-ebubata osikapa, azụ, pasta, simenti, na fatịlaịza. Ụlọ ọrụ ahụ na-ebupụ ogho, mkpụrụ osisi cashew, koko, mkpụrụ sesame, na ginger na ọtụtụ mba. Tụkwasị na nke a, ọ nwere nnukwu itinye ego na ụlọ, ụlọ akụ, njem, akwa, mmanụ, na gas.
N'ọnwa Febụwarị afọ 2022, Dangote kwupụtara mmezu nke ụlọ ọrụ Peugeot na Naịjirịa na-esote mmekọrịta ya na Stellantis Group, ụlọ ọrụ nne na nna nke Peugeot, na gọọmentị steeti Kano na Kaduna. Ụlọ ọrụ ụgbọ ala ọhụrụ, Dangote Peugeot Automobiles Nigeria Limited (DPAN), nke dị na Kaduna, malitere ọrụ site na mpịakọta nke Peugeot 301, 508, 3008, 5008, na Landtrek.<ref>{{Cite news|title=Africa's Richest Man, Dangote Ventures Into Automobiles|url=https://investorsking.com/2022/02/04/africas-richest-man-dangote-ventures-into-automobiles/|accessdate=7 February 2022|work=Investors King|date=4 February 2022}}</ref>
Na 22 Mee 2023 na [[Lekki]], Naijiria, Dangote nyere ọrụ na Dangote Refinery. Ụlọ ọrụ ahụ na-eme atụmatụ mbupụ mmanụ ụgbọala karịrị akarị, na-agbanwe nnukwu ụlọ ọrụ na-emepụta mmanụ n'Africa ka ọ bụrụ ebe mbupụ mmanụ maka ngwaahịa mmanụ. Ọ na-eme atụmatụ mbupụ diesel, dị ka Dangote si kwuo, onye kwadoro iwu ụlọ nrụpụta ahụ. Ebe nrụọrụ ahụ dị na 6,180-acre (2,500 hectare) na Lekki Free Trade Zone, Lekki, [[Ȯra Lagos|Lagos]] State. A na-enye ya mmanụ ala site na nnukwu paịpụ mmiri n'okpuru ụwa na 1,100 kilomita (680 mi) ogologo.
== Akụnụba ==
Dangote ghọrọ onye ọgaranya mbụ nke Naijiria n'afọ 2007.<ref name="edition.cnn.com">{{Cite web|title=Aliko Dangote, Nigeria's first billionaire cements his fortune - CNN.com|url=http://edition.cnn.com/2010/BUSINESS/09/28/nigeria.rich.dangote/index.html|accessdate=2022-05-12|work=edition.cnn.com|language=en|archivedate=2021-09-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210923033515/http://edition.cnn.com/2010/BUSINESS/09/28/nigeria.rich.dangote/index.html}}</ref> A kọrọ na Dangote gbakwunyere ijeri $ 9.2 na akụ na ụba nke onwe ya na 2013, dị ka ''Bloomberg Billionaires Index'' si kwuo, na-eme ka ọ bụrụ onye nke iri atọ kacha baa ọgaranya n'ụwa n'oge ahụ, na onye kacha baa ọkara n'Africa.<ref>{{Cite news|date=3 January 2014|title=Aliko Dangote Racks in $9.2 bn in 2013|work=BellaNaija|url=http://www.bellanaija.com/2014/01/03/aliko-dangote-racks-in-9-2-billion-in-2013-bill-gates-tops-the-list-bloomberg-billionaires-index/}}</ref> N'afọ 2015, ihe ndị HSBC na-agbapụta kpughere na Dangote bụ onye ahịa HSBC nakwa na o nwere akụ na ebe a na-atụ ụtụ isi na British Virgin Islands.<ref>{{Cite web|date=2015-02-13|title=Exposed: The Africans named in the HSBC Swiss Leaks|url=https://mg.co.za/article/2015-02-13-exposed-the-africans-named-in-the-hsbc-swiss-leaks/|accessdate=2022-02-27|work=The Mail & Guardian|language=en-ZA}}</ref><ref>{{Cite web|date=2015-02-19|title=INVESTIGATION: David Mark's wife, Dangote, Adenuga, others named in #SwissLeaks as operators of secret foreign accounts {{!}} Premium Times Nigeria|url=https://www.premiumtimesng.com/investigationspecial-reports/177124-investigation-david-marks-wife-dangote-adenuga-others-named-in-swissleaks-as-operators-of-secret-foreign-accounts.html|accessdate=2022-02-27|language=en-GB}}</ref>
Ka ọ na-erule June 2022, Dangote bụ onye kachasị baa ọgaranya n'Africa, nke nwere atụmatụ ego ruru ijeri US $ 20.<ref name=":0">{{Cite web|title=Aliko Dangote|url=https://www.forbes.com/profile/aliko-dangote/|work=[[Forbes]]}}</ref><ref name=":1"/>
== Ọrụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị ==
Dangote nwere ọrụ dị mkpa n'inye ego maka ntuli aka nke Onye isi ala [[Olusegun Obasanjo]] na 2003, nke o nyere ihe karịrị N200 nde (US $ 2 nde). O nyere N50 nde (US $ 500 puku) na National Mosque n'okpuru nkwado nke "Ndị enyi nke Obasanjo na Atiku". Dangote nyekwara onyinye N200 nde na Ọbá Akwụkwọ Onye isi ala. Onyinye ndị a na-ese okwu nke ukwuu nye ndị otu [[Peoples Democratic Party|PDP]] na-achị achị emeela ka nchegbu dị ukwuu n'agbanyeghị na a kpọsara nrụrụ aka n'oge nke abụọ nke Obasanjo.<ref>{{Cite web|url=https://www.premiumtimesng.com/news/141988-group-wants-obasanjo-prosecuted-over-presidential-library-donations-others.html|title=Group wants Obasanjo prosecuted over Presidential Library donations, others|date=31 July 2013|work=[[Premium Times]]|language=en-GB|accessdate=2 January 2019}}</ref>
N'afọ 2011, Onye isi ala [[Goodluck Jonathan]] họpụtara Dangote ka ọ bụrụ onye otu ndị otu nchịkwa akụ na ụba ya.<ref>{{Cite news|date=2011-08-19|title=Nigeria's Jonathan adds Dangote to economic team|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/ozatp-nigeria-economy-20110819-idAFJOE77I0NW20110819|accessdate=2022-05-11}}</ref> N'afọ 2017, asịrị gbasara na Dangote na-atụle ịgba ọsọ maka [[Ishi ochíchì Naigeria|onye isi ala Naịjirịa]] na ntuli aka 2019. Dangote jụrụ ịgba ọsọ ma kwuo na o bughị n'obi ịgba ọsọ maka ọkwa a họpụtara ahọpụta.<ref>{{Cite web|date=2017-09-09|title=I'm Not Running For 2019 Presidency Says Aliko Dangote|url=https://nairametrics.com/2017/09/09/not-running-for-2019-presidency-aliko-dangote/|accessdate=2022-05-11|work=Nairametrics|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|author=Akinola|first=Wale|date=2017-08-18|title=I am not ready to give up business for politics - Dangote rules out 2019 presidential bid|url=https://www.legit.ng/1121019-dangote-reveals-contest-president-2019.html|accessdate=2022-05-11|work=Legit.ng - Nigeria news.|language=en|archivedate=2022-05-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220511173541/https://www.legit.ng/1121019-dangote-reveals-contest-president-2019.html}}</ref> Kama nke ahụ, Dangote gara n'ihu na-eje ozi na kọmitii ndụmọdụ pụrụ iche maka mkpọsa nhọpụta [[Muhammadu Buhari]].<ref>{{Cite web|date=2018-12-29|title=2019: Presidency clarifies Dangote's role in Buhari's campaign as Nigerians, PDP react {{!}} Premium Times Nigeria|url=https://www.premiumtimesng.com/news/headlines/303247-2019-presidency-clarifies-dangotes-role-in-buharis-campaign-as-nigerians-pdp-react.html|accessdate=2022-05-11|language=en-GB}}</ref>
== Ihe omume ndị ọzọ ==
=== Ọrụ ebere ===
Dangote arụwo ọrụ n'akụkụ Bill & Melinda Gates Foundation na nsogbu ahụike ọha na eze.<ref>{{Cite web|author=Falade|first=Faderera|date=2019-09-26|title=What I Admire Most About Dangote – Bill Gates|url=https://www.naijanews.com/2019/09/26/what-i-admire-most-about-dangote-bill-gates/|accessdate=2022-05-11|work=Nigeria News|language=en-US}}</ref> N'ọnwa Ọgọstụ afọ 2014, o nyere onyinye nde $ 750,000 iji nyere gọọmentị Naijiria aka ịkwụsị mgbasa nke Ebola.<ref>{{Cite web|url=https://af.reuters.com/article/topNews/idAFKBN0GE0X320140814|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140816195542/http://af.reuters.com/article/topNews/idAFKBN0GE0X320140814|archivedate=16 August 2014|title=Nigeria reports one more Ebola case, 11 in total|work=Reuters|accessdate=20 June 2015}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.businessdailyafrica.com/Corporate-News/Richest-man-in-Africa-gives-KShs13bn-to-stop-Ebola/-/539550/2418886/-/s8rbsmz/-/index.html|title=Africa's richest man gives N150m to fight Ebola – Corporate News|work=businessdailyafrica.com|accessdate=20 June 2015|archivedate=23 July 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150723095639/http://www.businessdailyafrica.com/Corporate-News/Richest-man-in-Africa-gives-KShs13bn-to-stop-Ebola/-/539550/2418886/-/s8rbsmz/-/index.html}}</ref> N'ọnwa Mee afọ 2016, o kwere nkwa nde $ 10 iji kwado ndị Naijiria nke nnupụisi Boko Haram metụtara.<ref>{{Cite news|date=2016-05-10|title=Boko Haram crisis: Nigerian tycoon Dangote donates $10m in aid|language=en-GB|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/world-africa-36255482|accessdate=2022-05-11}}</ref> N'ọnwa Machị 2020, o nyere onyinye nde $ 500,000 maka ọgụ megide mgbasa nke COVID-19 na Naijiria.<ref>{{Cite web|url=https://www.cnbcafrica.com/apo/2020/03/03/dangote-donate-n200m-to-fight-coronavirus-in-nigeria/|title=Dangote donate N200m to fight Coronavirus in Nigeria|date=3 March 2020|work=CNBC Africa|language=en-US|accessdate=28 March 2020|archivedate=28 March 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200328063704/https://www.cnbcafrica.com/apo/2020/03/03/dangote-donate-n200m-to-fight-coronavirus-in-nigeria/}}</ref>
=== Egwuregwu bọọlụ ===
N'afọ 2019, Dangote na Femi Otedola kwere nkwa inye [[Nigeria national football team|ndị otu]] egwuregwu bọọlụ mba Naijiria $ 75,000 maka goolu ọ bụla ha gbara na African Cup of Nations (AFCON).<ref>{{Cite web|title=AFCON: Dangote, Otedola To Splash $75,000 Per Goal On Super Eagles|url=https://www.channelstv.com/2019/07/11/afcon-dangote-otedola-to-splash-75000-per-goal-on-super-eagles/|accessdate=2021-12-26|work=Channels Television}}</ref> Ọ bụkwa onye na-akwado otu egwuregwu bọọlụ bọọlụ England Arsenal FC ma gosipụta mmasị ịzụta klọb ahụ. N'afọ 2020, o nyere ego na ngalaba egwuregwu nke Naijiria iji mezigharịa Abuja, ámá egwuregwu mba ahụ.<ref name="The Guardian Nigeria News">{{Cite web|date=28 August 2020|title=Dangote's $1m for renovation of MKO Abiola stadium excites Adelabu – Nigeria and World News|url=https://guardian.ng/sport/dangotes-1m-for-renovation-of-mko-abiola-stadium-excites-adelabu/|accessdate=19 October 2020|work=The Guardian Nigeria News – Nigeria and World News|archivedate=11 November 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201111213128/https://guardian.ng/sport/dangotes-1m-for-renovation-of-mko-abiola-stadium-excites-adelabu/}}</ref>
== Ndụ onwe onye ==
Dangote bi na Lagos.<ref name="Forbes2">{{Cite news|title=The World's Billionaires: Aliko Dangote|work=Forbes.com|url=https://www.forbes.com/profile/aliko-dangote/|accessdate=9 March 2018}}</ref> O nwere ụgbọ elu onwe ya abụọ ma na-arụ ọrụ awa iri na abụọ kwa ụbọchị site n'elekere ise nke ụtụtụ ruo elekere ise nke ehihie ma na-agba kilomita iri n'ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ kwa ụbọchị.<ref name="edition.cnn.com"/>
Dangote lụrụ Zainab Dangote na 1977, mana ha gbara alụkwaghịm n'ụbọchị a na-amaghị. O mechara lụọ Mariya Muhammad Rufai ruo mgbe ha gbara alụkwaghịm, ọ bụ ezie na a maghị ụbọchị agbamakwụkwọ na ịgba alụkwaghịghịm. O nwere ụmụ nwanyị atọ aha ha bụ Halima, Mariya, na Fatimah, na nwa nwoke nkuchi aha ya bụ Abdulrahman.<ref>{{Cite web|author=David|first=Pilling|date=25 November 2019|title=Aliko Dangote, Africa's richest man, on his 'crazy' $12bn project|url=https://www.ft.com/content/50f53eac-8370-11e8-96dd-fa565ec55929|accessdate=15 March 2020|work=Nigerian Infopedia|language=en-US}}</ref> Halima sooro ya banye n'ụwa azụmahịa ma bụrụ ugbu a onye isi nchịkwa nke ọrụ azụmahịa nke ụlọ ọrụ ya.<ref>{{Cite web|author=Italoye|first=Ibukun|date=25 November 2019|title=Aliko Dangote's Children: Names of His Sons & Daughters|url=https://nigerianinfopedia.com.ng/aliko-dangote-children/|accessdate=15 March 2020|work=Nigerian Infopedia|language=en-US|archivedate=25 October 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201025002958/https://nigerianinfopedia.com.ng/aliko-dangote-children/}}</ref> N'afọ 2023, onye na-agụ egwu [[Davido]] kwuru na Aliko bụ nna nna ya.
== Onyinye na ndị otu ==
=== Onyinye na mmata ===
* Onye bụbu onye isi ala, [[Goodluck Jonathan]] nyere Dangote nsọpụrụ nke abụọ kachasị elu na Naijiria, Grand Commander of the Order of the Niger (GCON).<ref>{{Cite web|url=http://www.bellanaija.com/2011/11/15/bn-bytes-genevieve-nnaji-stephanie-okereke-amaka-igwe-aliko-dangote-jim-ovia-receive-national-honours-photos-from-the-ceremony|title=BN Bytes: Genevieve Nnaji, Stephanie Okereke, Amaka Igwe, Aliko Dangote & Jim Ovia receive Honours – Photos from the Ceremony|date=15 November 2011|work=BellaNaija|accessdate=20 June 2015}}</ref>
* A kpọrọ Dangote dị ka onye ''Forbes Africa'' nke Afọ 2014.<ref>{{Cite web|author=Reed|first=Megan|title=Nigerian Businessman Aliko Dangote Named Forbes Africa Person of the Year 2014|url=http://atlantablackstar.com/2014/12/08/nigerias-aliko-dangote-named-forbes-africa-person-year-2014/|work=atlantablackstar.com|accessdate=28 December 2014}}</ref>
* Maka afọ isii n'usoro, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, na 2018 ''Forbes'' depụtara ya dị ka "Nwoke Kasị Ike n'Africa".<ref>{{Cite web|url=https://www.forbes.com/sites/mfonobongnsehe/2013/03/06/the-african-billionaires-2013/|title=The African Billionaires 2013|author=Nsehe|first=Mfonobong|work=Forbes|language=en|accessdate=23 March 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.forbes.com/sites/mfonobongnsehe/2014/03/04/the-african-billionaires-2014/|title=The African Billionaires 2014|author=Nsehe|first=Mfonobong|work=Forbes|language=en|accessdate=23 March 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.forbesafrica.com/billionaires/0201/02/01/africas-50-richest-2015/|title=Africa's 50 Richest 2015|author=Africa|first=Forbes|work=Forbes Africa|language=en-US|accessdate=23 March 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.forbes.com/sites/mfonobongnsehe/2016/03/01/the-african-billionaires-2016/|title=The African Billionaires 2016|author=Nsehe|first=Mfonobong|work=Forbes|language=en|accessdate=23 March 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.forbesafrica.com/cover-story/2017/02/01/africas-billionaires/|title=Africa's Billionaires|author=Africa|first=Forbes|date=1 February 2017|work=Forbes Africa|language=en-US|accessdate=23 March 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.forbes.com/sites/kerryadolan/2018/01/10/african-billionaire-fortunes-rise-on-forbes-2018-list-of-continents-richest/|title=African Billionaire Fortunes Rise On Forbes 2018 List Of Continent's Richest|author=Dolan|first=Kerry A.|work=Forbes|language=en|accessdate=23 March 2020}}</ref>
* N'afọ 2014, edepụtara ya na "Top 25 Businessmen in the World" nke CNBC bụ ndị gbanwere ma kpụzie narị afọ ahụ.<ref>{{Cite web|url=https://www.cnbc.com/2014/04/29/25-aliko-dangote.html|title=CNBC 25: Aliko Dangote|author=staff|first=CNBC com|date=29 April 2014|work=www.cnbc.com|accessdate=23 March 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.cnbc.com/2014/04/29/thefirst25.html|title=The List: CNBC First 25|author=CNBC|date=29 April 2014|work=www.cnbc.com|accessdate=23 March 2020}}</ref>
* N'ọnwa Eprel afọ 2014, magazin Time depụtara ya n'etiti ndị 100 kachasị nwee mmetụta n'ụwa.
* N'ọnwa Ọktoba n'afọ 2015, Bloomberg Markets depụtara Dangote n'etiti "Ndị 50 kacha nwee mmetụta n'ụwa".<ref>{{Cite news|url=http://www.bloomberg.com/features/2015-markets-most-influential/|title=Power, Money, and Ideas: Bloomberg Markets 50 Most Influential People|work=Bloomberg Markets|accessdate=23 March 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2017/12/06/dangote-emerges-only-african-on-bloombergs-list-of-50-most-influential-people/|title=Dangote Emerges Only African on Bloomberg's List of 50 Most Influential People|author=admin|date=6 December 2017|work=THISDAYLIVE|language=en-US|accessdate=23 March 2020}}</ref>
* O meriri "The Guardian Man of the Year 2015".<ref>{{Cite web|title=Dangote honored as the guardian man of the year 2015|url=https://guardian.ng/news/dangote-honoured-as-the-guardian-man-of-the-year-2015/|accessdate=23 March 2020|work=guardian.ng|archivedate=23 March 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200323104615/https://guardian.ng/news/dangote-honoured-as-the-guardian-man-of-the-year-2015/}}</ref>
* O meriri "2016 African Business Leader Award", nke Africa-America Institute (AAI) haziri.<ref>{{Cite web|url=https://www.aaionline.org/businessman-philanthropist-aliko-dangote-to-accept-2016-aai-african-business-leader-award/|title=Businessman & Philanthropist Aliko Dangote to Accept 2016 AAI African Business Leader Award|date=17 August 2016|work=The Africa-America Institute|accessdate=23 March 2020|archivedate=30 September 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200930065101/https://www.aaionline.org/businessman-philanthropist-aliko-dangote-to-accept-2016-aai-african-business-leader-award/}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.thecable.ng/american-institute-names-dangote-african-business-leader-of-the-year|title=American institute names Dangote African Business Leader of the Year|date=26 September 2016|work=TheCable|language=en-US|accessdate=23 March 2020}}</ref>
* Magazin New ''African'' kwuru na Dangote bụ otu n'ime ndị Afrịka 100 kachasị nwee mmetụta na 2015, 2017, 2018 na 2019.<ref>{{Cite web|date=24 November 2015|title=Nigerians dominate New Africa's 100 Most Influential Africans of 2015|url=https://www.vanguardngr.com/2015/11/nigerians-dominate-new-africas-100-most-influential-africans-of-2015/|accessdate=6 January 2021|work=Vanguard News|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|author=fadamana|date=7 December 2017|title=100 Most Influential Africans: Ten Kenyans Including CJ David Maraga Listed|url=https://answersafrica.com/100-most-influential-africans-list.html|accessdate=5 January 2021|work=Answers Africa|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=30 November 2018|title=New African releases its list of 100 Most influential Africans|url=https://ladybrille.com/new-african-100/|accessdate=5 January 2021|work=Ladybrille Magazine|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|author=Africa|first=Ventures|date=9 October 2019|title=Top 10 Nigerians in Africa Report's 100 most influential Africans|url=http://venturesafrica.com/top-10-nigerians-in-africa-reports-100-most-influential-africans/|accessdate=5 January 2021|work=Ventures Africa|language=en-US}}</ref>
=== Ndị otu ===
Dangote na-anọdụ na bọọdụ nke Corporate Council on Africa ma bụrụ onye otu kọmitii na-eduzi Global Education First Initiative nke odeakwụkwọ ukwu nke United Nations, Clinton Global Initiative na International Business Council nke World Economic Forum.<ref>{{Cite web|date=25 August 2015|title=UN chief hails Dangote's interventions|url=https://www.dailytrust.com.ng/un-chief-hails-dangotes-interventions.html|accessdate=22 March 2020|work=Daily Trust|language=en-GB|archivedate=22 March 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200322211757/https://www.dailytrust.com.ng/un-chief-hails-dangotes-interventions.html}}</ref><ref>{{Cite web|title=United Nations Girls' Education Initiative – Global Section – Global Business Leaders Launch Girls' Education Task Force|url=http://www.ungei.org/infobycountry/247_5962.html|accessdate=22 March 2020|work=UNGEI|archivedate=8 September 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190908231327/http://www.ungei.org/infobycountry/247_5962.html}}</ref> A họpụtara ya dịka onye isi oche nke US-Africa Business Center, na Septemba 2016, site na US Chamber of Commerce.<ref name="uschamber.com">{{Cite web|date=20 September 2016|title=U.S. Chamber Names Aliko Dangote Co-Chair of U.S.-Africa Business Center|url=https://www.uschamber.com/press-release/us-chamber-names-aliko-dangote-co-chair-us-africa-business-center|accessdate=22 March 2020|work=U.S. Chamber of Commerce|language=en|archivedate=22 March 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200322204759/https://www.uschamber.com/press-release/us-chamber-names-aliko-dangote-co-chair-us-africa-business-center}}</ref><ref>{{Cite web|date=20 September 2016|title=US Chamber names Dangote Co-Chair of US-Africa Business Centre|url=https://www.vanguardngr.com/2016/09/us-chamber-names-dangote-co-chair-us-africa-business-centre/|accessdate=22 March 2020|work=Vanguard News|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|title=Africa's richest man to co-chair US-Africa business center by U.S. Chamber of Commerce|url=https://guardian.ng/business-services/africas-richest-man-to-co-chair-us-africa-business-center-by-u-s-chamber-of-commerce/|accessdate=22 March 2020|work=guardian.ng|archivedate=22 March 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200322204749/https://guardian.ng/business-services/africas-richest-man-to-co-chair-us-africa-business-center-by-u-s-chamber-of-commerce/}}</ref><ref>{{Cite web|date=24 September 2019|title=U.S. Chamber of Commerce Appoints Benedict Peters To Advisory Board of The U.S.-Africa Business Center|url=https://www.cnbcafrica.com/apo/2019/09/24/u-s-chamber-of-commerce-appoints-benedict-peters-to-advisory-board-of-the-u-s-africa-business-center/|accessdate=22 March 2020|work=CNBC Africa|language=en-US|archivedate=22 March 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200322204752/https://www.cnbcafrica.com/apo/2019/09/24/u-s-chamber-of-commerce-appoints-benedict-peters-to-advisory-board-of-the-u-s-africa-business-center/}}</ref> N'ọnwa Eprel 2017, ọ sonyeere ndị nduzi nke Clinton Health Access Initiative.<ref>{{Cite web|title=Aliko Dangote GCON – Omnia Strategy LLP|url=https://omniastrategy.com/person/aliko-dangote-gcon/|accessdate=22 March 2020|work=omniastrategy.com}}</ref> Ọ nọkwa na bọọdụ nke One Campaign.<ref>{{Cite web|date=1 September 2016|title=Aliko Dangote|url=https://www.one.org/us/person/aliko-dangote/|accessdate=23 March 2020|work=ONE|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=1 September 2016|title=African Business leader and Philanthropist, Aliko Dangote, joins Board of The ONE Campaign|url=https://www.one.org/international/press/african-business-leader-and-philanthropist-aliko-dangote-joins-board-of-the-one-campaign/|accessdate=23 March 2020|work=ONE|language=en-US|archivedate=23 March 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200323042615/https://www.one.org/international/press/african-business-leader-and-philanthropist-aliko-dangote-joins-board-of-the-one-campaign/}}</ref><ref>{{Cite web|date=29 August 2016|title=Dangote and Bono launch poverty tackling partnership|url=https://www.one.org/africa/press/dangote-and-bono-launch-poverty-tackling-partnership/|accessdate=23 March 2020|work=ONE|language=en-US}}</ref> Onye isi ala Buhari họpụtara Dangote ka ọ bụrụ onye isi oche nke Kansụl Naịjirịa End Malaria n'ọnwa Ọgọstụ 2022.<ref>{{Cite web|author=Release|first=Press|date=2022-08-16|title=Buhari inaugurates Dangote-led Nigeria End Malaria Council|url=https://www.premiumtimesng.com/news/more-news/548953-buhari-inaugurates-dangote-led-nigeria-end-malaria-council.html|accessdate=2022-08-16|work=Premium Times Nigeria|language=en-GB}}</ref> Ọ bụkwa onye otu Global End Malaria Council, ya na ndị isi ndị ọzọ gụnyere Bill Gates, Ray Chambers, na onye bụbu onye isi ala Ellen Johnson Sirleaf.<ref>{{Cite web|title=End Malaria Council|url=http://endmalariacouncil.org/|accessdate=2022-08-16|work=endmalariacouncil.org|language=en}}</ref>
== Hụkwa ==
* Ezinụlọ Dantata
* Ndepụta nke ndị Naijiria
* Ndepụta nke ndị Hausa
* Ndepụta nke ndị Black billionaires
* Ndepụta nke ndị Afrịka site na ego ha ruru
== Ihe odide ==
{{Reflist}}
== Ịgụ ihe ọzọ ==
* Barau, A. S. (2007), ''Nnukwu Ihe Na-adọrọ mmasị nke Kano''. ''Nlekọta nyocha na akwụkwọ'', Ụlọ Gọọmentị, Kano
* Fayemiwo, M. A., & M. M. Neal (2013), ''Aliko Mohammad Dangote'' The Biography of the Richest Black Person in the World, Strategic Book Publishing
* Ekekwe, N. (2020), The Dangote System: Techniques for Building Conglomerates, Tekedia Institute
== Njikọ mpụga ==
* James Whittington, "[http://news.bbc.co.uk/1/hi/business/6572289.stm Ọgaranya Naijiria adaghị]", BBC News, 19 Eprel 2007
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:Aliko, Dangote}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
[[Òtù:Pages with unreviewed translations]]
nkd8dkniw3vvv3168na2x899toimt2j
William T. Piper
0
30414
729753
126205
2026-10-01T09:34:13Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
729753
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox biography vcard"
! colspan="2" class="infobox-above" style="font-size:125%;" |<div class="fn" style="display:inline">William T. Piper</div>
|-
| colspan="2" class="infobox-image" |[[File:William_T._Piper.jpg|frameless]]<div class="infobox-caption">Piper in 1957</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Born
| class="infobox-data" |<div class="nickname" style="display:inline">William Thomas Piper</div><br /><br /><br /><br /><span style="display:none">(<span class="bday">1881-01-08</span>)</span>January 8, 1881<br /><br /><br /><br /><div class="birthplace" style="display:inline">[[Knapp Creek, New York]], U.S.</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Died
| class="infobox-data" |January 15, 1970<span style="display:none">(1970-01-15)</span> (aged 89)<br /><br /><br /><br /><div class="deathplace" style="display:inline">[[Lock Haven, Pennsylvania]], U.S.</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Resting place
| class="infobox-data label" |[[Highland Cemetery (Lock Haven, Pennsylvania)|Highland Cemetery]]
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Occupation(s)
| class="infobox-data role" |Businessman, engineer
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Known for
| class="infobox-data" |Founder of [[Piper Aircraft]]
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Spouse
| class="infobox-data" |Maria Theresa Van DeWater (m. 1910— her death 1937)
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Children
| class="infobox-data" |5; [[William T. Piper Jr.|William Jr.]], Thomas, Howard, Mary, and Elizabeth
|-
| colspan="2" class="infobox-full-data" |
|-
| colspan="2" class="infobox-subheader" style="font-weight:bold;" |Ọrụ agha
|-
! class="infobox-label" scope="row" style="padding-right: 1em" |Ịkwado
| class="infobox-data" |United States
|-
! class="infobox-label" scope="row" style="padding-right: 1em" |Ọrụ/alaka
| class="infobox-data" |[[United States Army|Ndị agha United States]]
|-
! class="infobox-label" scope="row" style="padding-right: 1em" |Afọ ndị o jere ozi
| class="infobox-data" |1897-1915
|- style="display:none"
| colspan="2" |
|}
[[Category:Articles with hCards]]
'''William Thomas Piper Sr'''. (Jenụwarị 8, 1881 - Jenụwarị 15, 1970) bụ onye ọchụnta ego ụgbọelu na ụlọ ọrụ mmanụ America.<ref>{{Cite news|url=https://www.britannica.com/biography/William-T-Piper|title=William T. Piper {{!}} American manufacturer|work=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=2018-11-18|language=en}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.historynet.com/bill-piper-and-the-piper-cubs.htm|title=Bill Piper and the Piper Cubs {{!}} HistoryNet|date=2006-06-12|work=HistoryNet|accessdate=2018-11-18|language=en-US}}</ref> Ọ bụ onye guzobere onye isi oche nke Piper Aircraft Corporation ma duzie ụlọ ọrụ ahụ site na 1929 ruo mgbe ọ nwụrụ na 1970.<ref>{{Cite web|url=https://www.historynet.com/bill-piper-and-the-piper-cubs.htm|title=Bill Piper and the Piper Cubs|date=2006-06-12|work=HistoryNet|language=en-US|accessdate=2019-02-11}}</ref> Ọ gụsịrị akwụkwọ na Mahadum Harvard na 1903 ma mesịa bụrụ onye a maara dị ka "Henry Ford nke ụgbọelu".<ref>{{Cite web|url=http://pioneersofflight.si.edu/content/william-t-piper-0|title=William T. Piper {{!}} Pioneers of Flight|work=pioneersofflight.si.edu|language=en|accessdate=2018-11-18}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://generalaviationnews.com/2007/09/21/an-appreciation-william-t-piper-jr-a-pleasant-man-of-accomplishment/|title=An Appreciation: William T. Piper Jr., a pleasant man of accomplishment|date=2007-09-21|work=General Aviation News|accessdate=2018-11-18|language=en-US}}</ref>
Tupu ọrụ azụmaahịa Piper na-aga nke ọma, ọ bụ onye ọrụ na ndị agha United States na-eje ozi na Agha Spanish-American. Ọ nọ na United States Army Corps of Engineers n'oge Agha Ụwa Mbụ. N'ozuzu, Piper jere ozi afọ 18 na ndị agha.<ref>{{Cite web|url=https://www.legacy.com/obituaries/name/william-piper-obituary?pid=93243611|title=Piper's legacy in aviation and the military lives on|author=Keller|first=Thomas|work=[[Legacy.com]]|accessdate=2019-02-11}}</ref> Mgbe o si n'Agha Ụwa Mbụ lọta, ọ bụ onye na-etinye ego na onye ọchụnta ego na ụlọ ọrụ mmanụ<ref>{{Cite web|url=https://www.nationalaviation.org/our-enshrinees/piper-william-thomas-sr/|title=Piper, William Thomas Sr.|work=National Aviation Hall of Fame|language=en-US|accessdate=2019-02-11|archivedate=2018-06-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180625213719/https://www.nationalaviation.org/our-enshrinees/piper-william-thomas-sr/}}</ref> ruo 1929 mgbe ọ ghọrọ onye na- itinye ego na Taylor Brothers Aircraft Corporation. Ọ gara n'ihu zụta ụlọ ọrụ Taylor Aircraft Corporation n'oge na-adịghị anya ma duzie ya ruo mgbe ọ haziri ụlọ ọrụ ahụ ka ọ bụrụ Piper Aircraft na 1937, n'ikpeazụ hụ nnukwu ihe ịga nke ọma ma ghọọ onye a ma ama na narị afọ nke 20.<ref>{{Cite web|url=https://www.dailyitem.com/piper-legacy-going-strong/article_be0ac763-6d4f-5e5c-9e55-920a50b788fc.html|title=Piper legacy going strong|work=The Daily Item|language=en|accessdate=2019-02-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20211106043909/https://www.dailyitem.com/piper-legacy-going-strong/article_be0ac763-6d4f-5e5c-9e55-920a50b788fc.html|archive-date=2021-11-06|url-status=dead}}</ref> Piper Aircraft rere ihe karịrị 80,000 mgbe ọ na-elekọta ụlọ ọrụ ahụ, na-eme ka Piper bụrụ ike na-emepụta ikuku zuru ụwa ọnụ.<ref>{{Cite web|url=http://www.lockhaven.com/news/community/2019/01/piper-aviation-museum-named-top-tourist-attraction-in-county/|title=Piper Aviation Museum named top tourist attraction in county|work=The Express|language=en-US|accessdate=2019-02-11}}</ref><ref name="pabusiness legacy">{{Cite web|first=Spencer|author=Myers|url=https://www.pabusinesscentral.com/articles/pipers-legacy/|title=Piper's Legacy|work=Pennsylvania Business Central|date=24 June 2016|accessdate=2019-02-11}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://uncoveringpa.com/piper-aviation-museum|title=Exploring the Piper Aviation Museum in Lock Haven, Pennsylvania|first=Jim|author=Cheney|date=2017-09-25|work=UncoveringPA|language=en-US|accessdate=2019-02-11}}</ref>
A nabatara Piper na klas National Aviation Hall of Fame nke afọ 1980 mgbe ọ nwụsịrị. A na-akpọ ọdụ ụgbọ elu William T. Piper Memorial dị na Lock Haven, Pennsylvania iji sọpụrụ ya. Nwa Piper William Piper Jr. weghaara ụlọ ọrụ ahụ mgbe Piper Sr. nwụrụ na 1970.<ref name="pabusiness legacy"/> N'oge ọnwụ Piper SR, o ruru nde $ 55 (ihe karịrị nde $ 347 na dollar 2017), na-eme ka ọ bụrụ onye Forbes 400 kacha baa ọgaranya n'ụwa na 1970.<ref>{{Cite web|url=https://www.lovemoney.com/galleries/74533/the-worlds-richest-person-in-every-decade|title=The world's richest person in every decade|work=lovemoney.com|language=en|accessdate=2019-02-06}}</ref>
== Akụkọ ndụ ==
=== Oge ọ malitere ===
A mụrụ Piper na Jenụwarị 8, 1881, na Knapp Creek, New York, Cattaraugus County 8 kilomita South of Olean, NY. Piper bụ nwa ikpeazụ n'ime ụmụ ise nke Thomas na Sarah Elizabeth Piper (née Maltby). Nna ya na-etinye aka na ọrụ ugbo mmiri ara ehi na azụmaahịa mmanụ ala na-ekwe nkwa ka Piper na-etolite na-enyere nna ya aka mgbe niile. Ka ọ na-erule mgbe ọ dị afọ asatọ, Piper na-aṅụ ara ehi ma na-aga ọtụtụ kilomita na ụlọ akwụkwọ ime obodo nwere otu ọnụ ụlọ. Mgbe ọ dị afọ itoolu, ọ matara onwe ya na azụmaahịa mmanụ mgbe ọ nyeere nna ya aka n'ọrụ nke ịrụzi pọmpụ olulu mmiri. Mgbe ego ezinụlọ ahụ ka mma, ezinụlọ Piper kwagara Bradford, Pennsylvania.
N'afọ 1898, n'ihi mmiri nke ''USS Maine'' Piper ghaara ụgha banyere afọ ya wee sonye na ndị agha United States. Piper gara Mahadum Harvard ebe ọ nọ na otu egwuregwu. Ọ gụsịrị akwụkwọ na 1903 na nsọpụrụ na nzere na azụmaahịa na injinia igwe.<ref>{{Cite web|url=https://www.nationalaviation.org/our-enshrinees/piper-william-thomas-sr/|title=William T Piper aviation hall of fame bio|accessdate=2023-09-25|archivedate=2021-11-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211107230333/https://www.nationalaviation.org/our-enshrinees/piper-william-thomas-sr/}}</ref>
=== Ọrụ agha na ụgbọelu ===
[[Usòrò:Piper_Cub_Góraszka_(cropped).jpg|áká_ịkẹngạ|thumb|Piper J-3 Cub, ụgbọelu ụlọ ọrụ ahụ kachasị emetụta]]
Piper jere ozi na Agha Spanish-American na Agha Ụwa nke Mbụ, na nke ikpeazụ dị ka onyeisi na Corps of Engineers. [citation needed] O nwetara ka ukwuu n'ọgaranya ya site na olulu mmanụ. N'afọ 1929, ọ ghọrọ onye mbụ na-etinye ego na Taylor Brothers Aircraft Corporation maka $ 400 ($ 5,647 na dollar 2017), nke onye na-emepụta ụgbọelu na onye ọchụnta ego ụgbọelu Clarence Gilbert Taylor duziri. Otu afọ mgbe e mesịrị, n'oge mmalite nke Great Depression, ụlọ ọrụ ahụ dara ogbenye ma Piper zụrụ akụ ya wee hazie ya n'ime Taylor Aircraft Corporation, na-edebe Gilbert Taylor dị ka onye isi ala. N'oge a, ọ chọrọ imepụta ụgbọ elu dị mfe a pụrụ ịdabere na ya. N'afọ 1937, afọ abụọ mgbe Piper zụrụ Gilbert Taylor n'aka ụlọ ọrụ ahụ n'ihi esemokwu dị n'etiti ha abụọ, o guzobere ụlọ ọrụ Piper Aircraft Corporation ma, ka ọ na-erule afọ 1940, ọ na-achịkwa ahịa ụgbọ elu. N'oge ahụ, Piper Cub na nkuzi ụgbọ elu na-efu $ 1,325 dollar ($ 19,808 na 2017 dollar). Piper Cub (nke sitere na Taylor Cub) ga-aga n'ihu ịghọ ụgbọelu a na-emepụta nke a na-ekpuchi n'akụkọ ihe mere eme, nke nwere ihe karịrị 20,000 nke e nyere site na 1938 ruo 1947. Ịdị mfe ya, ọnụ ahịa ya na ewu ewu ya na-emekarị ka e jiri ya tụnyere Ford Model T.
N'afọ 1963, Piper kwadoro mgbalị Betty Miller nwere ịga nke ọma ịbụ nwanyị mbụ na-anya ụgbọelu na-efe naanị ya gafee [[Òrìmìlì Pacific|Oké Osimiri Pacific]], n'oge ọ butere ụgbọelu Piper nwere injin abụọ site na Oakland, California, USA gaa Brisbane, Queensland, Australia.<ref>{{Cite web|title=Betty Jean Verret Miller Obituary (1926 - 2018) Deseret News|url=https://www.legacy.com/us/obituaries/deseretnews/name/betty-miller-obituary?id=1631174|accessdate=2021-09-12|work=Legacy.com}}</ref>
== Ọnwụ na ihe nketa ==
[[Usòrò:William_T._Piper_family_mausoleum.jpg|áká_ịkẹngạ|thumb|Ebe olili ozu ezinụlọ Piper dị n'elu Highland Cemetery na Lock Haven, ebe e liri William]]
Piper nwụrụ n'ụlọ ya na Lock Haven n'ihi ihe ndị sitere n'okike na Jenụwarị 15, 1970.<ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/1970/01/17/archives/william-t-piper-who-developed-the-cub-dead-aircraft-concern-founder.html|title=William T. Piper, Who Developed the Cub, Dead|author=Krebs|first=Albin|accessdate=2018-11-18|language=en}}</ref> Obere oge tupu ọnwụ ya, na 1968, nwa Piper, William Piper, Jr., weghaara ụlọ ọrụ ahụ ma họpụta ya dịka onye isi oche. N'afọ 1970, ụlọ ọrụ ahụ kpọkwara Piper Jr. onyeisi oche, na 1973, e rere Piper Aircraft, na-esi [[Pensílvéníyạ|Pennsylvania]] kwaga ebe ọ dị taa, Vero Beach, Florida.
N'afọ 1980, a nabatara William Piper n'ime National Aviation Hall of Fame.<ref>{{Cite web|url=http://www.nationalaviation.org/piper-sr-william/|title=William Piper, Sr.|publisher=National Aviation Hall of Fame|accessdate=September 3, 2012|archivedate=May 30, 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120530032228/http://www.nationalaviation.org/piper-sr-william/}}</ref> N'afọ 1993, a kpọbatara Piper n'ime International Air & Space Hall of Fame na San Diego Air & Space Museum. A na-akpọ ọdụ ụgbọ elu William T. Piper Memorial dị na Lock Haven, Pennsylvania iji sọpụrụ ya.<ref>{{Cite news|url=https://www.penndot.gov/TravelInPA/airports-pa/Pages/William-T.-Piper-Memorial-Airport.aspx|title=William T. Piper Memorial Airport|work=Pennsylvania Department of Transportation|accessdate=2018-11-18|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.piper.com/piper-aircraft-announces-william-t-piper-scholarship-recipient/|title=Piper Aircraft Announces William T. Piper Scholarship Recipient - Piper|date=2017-05-01|work=Piper|accessdate=2018-11-18|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.scholarships.com/financial-aid/college-scholarships/scholarships-by-grade-level/graduate-scholarships/career-specific-scholarships/aiaa-william-t-piper-sr-general-aviation-systems-graduate-award/|title=Aiaa William T Piper Sr General Aviation Systems Graduate Award - Scholarships.com|author=Scholarships.com|work=www.scholarships.com|accessdate=2018-11-18}}</ref><ref>{{Cite journal|author=Weber|first=Harry F.|title=William T. Piper, Senior, Leader in the Light-Airplane Industry|date=1944|journal=Pennsylvania History: A Journal of Mid-Atlantic Studies|volume=11|issue=3|pages=223–229}}</ref>
Kemgbe afọ 2009, a ụmụ akwụkwọ ụlọ akwụkwọ sekọndrị William T. Piper Scholarship na mba niile na-achọ ịchụso ọrụ n'ime ụgbọelu.<ref>{{Cite web|url=https://midwestflyer.com/?p=11029|title=William T. Piper Scholarship Recipient Selected {{!}} Midwest Flyer – General Aviation Magazine|work=midwestflyer.com|language=en-US|accessdate=2019-02-11}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.aiaa.org/HonorsAndAwardsRecipientsList.aspx?awardId=25467a15-982a-4a30-bade-7f119c34a0b1|title=Home : The American Institute of Aeronautics and Astronautics|work=www.aiaa.org|accessdate=2019-02-11}}</ref>
== N'omenala a ma ama ==
Ọdịdị Piper na akwụkwọ, ihe nkiri na ihe nkiri:
=== Akwụkwọ ===
* ''Maazị Piper na ụmụ ya'' ( ) nke e bipụtara na 1996 na-atụle ntọala Piper nke Piper Aircraft yana imewe, mmepe na mmepụta nke Piper Cub.
* Piper Cub Tales ( ) bipụtara na 2012.
* Flight of Passage ( )
* ''Ndị'' Legendary Piper Cubs: Ọrụ ha n'agha na udo ( ) na-ekwu maka itinye aka Piper na mmemme Cub na otu ụgbọelu si arụ ọrụ n'agha n'ime ikuku.
=== Ihe nkiri ===
* How It's Made, (TV Series) oge 26, ihe omume 14 na-egosi otu Piper Aircraft si arụ ụgbọelu, na ihe nketa Piper.<ref>{{Cite web|url=https://www.piper.com/discovery-channels-made-finalizes-filming-piper-aircraft/|title=DISCOVERY CHANNEL'S "HOW IT'S MADE" FINALIZES FILMING AT PIPER AIRCRAFT|date=2015-01-30|work=Piper|language=en-US|accessdate=2019-02-11}}</ref>
* The Amazing Piper (Ihe ndekọ)
* Light Aircraft in America (Documentary)
== Ihe odide ==
{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
{{Commons category}}
* [https://web.archive.org/web/20051103230344/http://www.quad-a.org/Hall_of_Fame/personnel/piper.htm Akụkọ ndụ William Piper na Army Aviation Association of America]
* [http://pioneersofflight.si.edu/content/william-t-piper-0 Piper na NASM's Pioneers of Flight Gallery]
* [https://www.nytimes.com/1970/01/17/archives/william-t-piper-who-developed-the-cub-dead-aircraft-concern-founder.html Akụkọ ọnwụ sitere na ''The New York Times'']
{{Piper aircraft}}{{Authority control}}
[[Òtù:Pages with unreviewed translations]]
33h0b3j7mst0vcozhdg59ox18k02ayw
Nkenke Kekana
0
30461
729688
515859
2026-09-30T20:34:09Z
Nachi kim
20090
729688
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder|office=[[Portfolio Committee on Communications|Chairperson of the Portfolio Committee on Communications]]|successor=Mpetjane Lekgoro|termstart=16 August 1999|predecessor=S. E. Moeti|termend=2003|office1=[[National Assembly (South Africa)|Member of the National Assembly]]|termend1=2003|termstart1=1994|president1={{plainlist|
* [[Nelson Mandela]]
* [[Thabo Mbeki]]}}|party=[[African National Congress]]|birth_date={{birth date and age|20 April 1962}}|citizenship=[[South Africa]]|birth_name=Nkenke Nathaniel Kekana|nickname={{flatlist|
* Ned
* Nat}}|alma_mater=[[University of South Africa]]}}
Nkenke Nathaniel "Nat" Kekana (akpan 20 1962) bụ onye agha ndị na onye ọchụnta ego South Africa. Ọ bụ onye bụbu onye otu nzuko omeiwu na ngalaba-guzobere Business Connexion, ụlọ ọrụ ike ozi na-eduga, na 1996.
Onye bụbu onye na-ahụ hụrụ ókè nke na Alexandra, ọ nọchitere anya African National Congress (ANC) dị ka onye otu National Assembly site na 1994 ruo 2003 ma bụrụkwa onye ogologo oge na Kọmitii Executive Provincial nke ANC na Gauteng . A nsogbu ya ka ọ bụrụ afọ n'usoro n'usoro afọ ise na Kọmitii Executive nke ANC na 2017 na 2022 ma bụrụ onye isi mgbasa ozi kọmitii site na 2018 ruo 2022. Azị ya maka njikọ ya na osote onye isi ala ANC Paul Mashatile.
== Ndụ mmalite na mmemme ==
<ref name=":2">{{Cite web|title=Official Profiles|url=https://transition.fcc.gov/ib/initiative/africa/webfiles/profiles.pdf|accessdate=29 December 2022|work=Connecting the Globe: The Africa Initiative}}</ref>A Arkọkọ Kekana na 20 foto 1962. [1] Na 1980s, ọ na-arụsi ọrụ ike na-eme ihe ndị na-eme mkpesa na obodo Alexandra na Transvaal, ugbu a nke Gauteng Province ; [2] [3] ọ bụ onye adi South African Youth Congress na 1987 ma ọ bụrụ na onye isi ala nke otu ahụ. [4] Nakwa na 1980, ọ mmemme mmemme kọmputa, [5] na n'afọ ndị ọzọ ọ gụchara diplọma diplọma na ụzọ ikike site na Mahadum South Africa . <ref name=":3">{{Cite web|author=Muller|first=Richard|date=23 May 2008|title=Vodacom BEE|url=https://mybroadband.co.za/news/cellular/3890-vodacom-bee.html|accessdate=29 December 2022|work=MyBroadband}}</ref>
. <ref name=":0">{{Cite web|author=Malefane|first=Moipone|date=2009-05-03|title=Where To Now for the Alex Mafia?|url=https://www.timeslive.co.za/sunday-times/lifestyle/2009-05-03-where-to-now-for-the-alex-mafia/|accessdate=2022-07-23|work=[[Sunday Times (South Africa)|Sunday Times]]|language=en-ZA|archivedate=2022-12-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221220121935/https://www.timeslive.co.za/sunday-times/lifestyle/2009-05-03-where-to-now-for-the-alex-mafia/}}</ref>Na ị na- see ókè nke Alexandra, Kekana rụkọrọ ọrụ na Paul Mashatile, Mike Mail, Bridgman Sithole, na ndị ọzọ. [1] Na post-apartheid Gauteng, ndị òtù a bilitere n'akiri mkpa na azụmahịa na azụmahịa na-agha na a na-amaka dị ka ndị soja-abụ Mashatile, a otu oge Premier nke Gauteng ; ndị mgbasa ozi ikpe ha "Alex mafia" <ref name=":1">{{Cite web|date=2007-08-31|title=Mashatile and the 'Alex mafia'|url=https://mg.co.za/article/2007-08-31-mashatile-and-the-alex-mafia/|accessdate=2022-12-29|work=The Mail & Guardian|language=en-ZA}}</ref> <ref>{{Cite web|author=Hlongwane|first=Sipho|date=2012-04-03|title=2017, Paul Mashatile's time|url=https://www.dailymaverick.co.za/article/2012-04-03-2017-paul-mashatiles-time/|accessdate=2022-12-29|work=Daily Maverick|language=en}}</ref>
== Onye otu nzuko omeiwu: 1994–2003 ==
. <ref name=":3" />A mgbaàmà Kekana ka onye otu nzuko omeiwu na mbụ aka mbụ e mere na South Africa na 1994. [1] [2] [3] A na-amụ ya ọzọ oche oche na 1999 na n'August 1999 a nchọpụta ya onye isi oche nke onyeisi oche nke 1999. Pọtụfoliyo nke Mba na Nkwu mmekọrịta Nkwukọrịta . [4] Ferial Haffajee kụrụ ya "ọkụ na-eduga na caucus ndị omeiwu". [5] Nkenke bụ onye otu African National Congress (ANC) na onye so na National Executive Committee nke ANC Youth League . [6] N'otu oge ahụ, Kekana akụkọ ọrụ azụmahịa ya. Na 1996 ọ ụlọ ọrụ ọrụ ozi, Business Connexion Solution, ya na ejima Benjamin na Isaac Mophatlane. Ndị ọrụ ahụ ikike na Comparex Africa na 2003 wee pụta dị ka Business Connexion (BCX)
== Ụlọ ọrụ nkeonwe na nke ọha: 2003- dị ugbu a ==
<ref name=":5">{{Cite web|author=Weidemann|first=Rodney|date=2005-06-10|title=Kekana quits Telkom|url=https://www.itweb.co.za/content/kYbe97X6ZnXqAWpG|accessdate=2022-12-29|work=ITWeb|language=en}}</ref>Ọ bụ ebe na oge Kekana na nzuko omeiwu echereghị ruo nhoputa ndi ochichi n'afọ 2004, o kwuputara n'April 2003 na ya ga-agbahapụ oche ya iji sonye na Telkom, ebe ọ nọchiri Victor Moche dịka onye isi otu maka iwu na nsogbu nsogbu. [1] [2] [3] Otu ndị ọrụ mgbasa ozi nke South Africa mgbatị na, n'ihi njikọ njikọ ngwaọrụ Kekana, nhọpụta ya ga- , ,aab na ụlọ ọrụ mgbasa ozi. [2] Ọ gbara arụkwaghịm na Telkom na njedebe nke June 2005 iji "chụso ụlọ ọrụ ndị ọzọ".
. <ref name=":1"/>Mgbe ọhụrụ Telkom, Kekana hibere Mowana 5 Mile, otu njikọ ya na ejima Mophatlane na ndị ọzọ iji kwado nkwado ike akụ na-adị ojii (BEE). Ede pụtara Mowana maka nnukwu azụmahịa R 7.5 na Vodacom mana, na-eso usoro ịgba ogologo oge na nke ndị agha, tụfuru Thebe Investments na Royal Bafokeng Holdings na 2008. [1] [2] [3] Ọzọkwa na 2005, Kekana - ya na ndị otu ya mbụ Paul Mashatile, Mike Maile, na Bridgman Sithole - mmetụta ụgbọ ala mmetụta ego Dibata Bata Investments
. <ref name=":3" />Azụmahịa Connexion ụzọ n'ime ọrụ kacha mkpa nke Kekana: ọ bụ n'okpuru ụlọ aka iweghara nke Telkom na 2007 na site na 2008 ọ bụ otu n'ime ụlọ ọrụ ụlọ ozi ozi na South Africa, yana ndị ọrụ 4,500 na ego ha ha. kaadị dị n'okpuru R4. [1] Ọ natara onyinye ọtụtụ na-enye nnukwu ego n'aka mpaghara Gauteng site na Gauteng Shared Services Center. [2] Dị ka nke 2008, Kekana (ka na fim ya na ndị Mophatlane) bụ onye isi na nnukwu onye na-eketa òkè nke Galdex Holdings, nwere nke 25.1% nke Business Connexion.
<ref>{{Cite web|date=4 December 2017|title=ANC KZN backs Dlamini Zuma for presidency, Gauteng ANC goes for Ramaphosa|url=https://www.capetalk.co.za/articles/283319/anc-kzn-backs-dlamini-zuma-for-presidency-gauteng-anc-goes-for-ramaphosa|accessdate=2022-12-29|work=CapeTalk|language=en-ZA}}</ref> <ref>{{Cite web|date=26 July 2017|title=Campaign trail hits bumps in Gauteng|url=https://www.sowetanlive.co.za/news/2017-07-26-campaign-trail-hits-bumps-in-gauteng/|accessdate=2022-12-29|work=Sowetan|language=en-ZA}}</ref>N'otu oge ahụ, n'afọ 2007, Kekana bụ osote onye isi oche nke Gauteng Film Commission, nke kọrọ na ụlọ ọrụ nke Paul Mashatile, onye na-azụ aha Kekana na mgbe ahụ onye òtù Executive Council na Gauteng. [1] Kekana bụkwa onye so na kọmitii Executive Provincial nke ANC na Gauteng [2] [3] [4] na ruo oge ụfọdụ bụ ọnụ na-ekwuchitere ya. [5] N'afọ 2017, Kekana bụ onye isi mgbasa ozi maka ndị Gauteng ANC.
== ANC National Executive: 2017-ugbu a ==
. <ref>{{Cite web|author=Magashule|first=Ace|date=26 February 2018|title=David Mabuza to chair deployment committee|url=https://www.politicsweb.co.za/politics/david-mabuza-to-chair-deployment-committee--anc-ne|accessdate=2022-12-29|work=Politicsweb|language=en}}</ref>Kekana ọkwa ọkwa ya na Gauteng ANC dịka ogbako mba nke 54th nke ANC na Disemba 2017, mgbe a na-amụ ya maka oge mbụ na Kọmitii Executive nke ANC; site n'ọnụọgụgụ ekwuru, ọ nọ n'ọkwa iri anọ na otu n'ime mmadụ iri amụ a na-amụ na kọmitii ahụ. [1] A họpụtakwara ya dị ka onye isi nke kọmitii ndị isi nke National Executive Committee na ozi na mgbasa ozi (mkparịta ụka), ọrụ oge niile sitere na isi ụlọ ọrụ pati ahụ na Luthuli House na Johannesburg .
<ref>{{Cite web|date=21 December 2022|title=ANC NEC election results|url=https://www.politicsweb.co.za/documents/anc-nec-election-results-2022|accessdate=2022-12-29|work=Politicsweb|language=en}}</ref>Na nso nso a na-ahụ mba ANC nke iri ise na ise n'ọnọ Disemba2022, a ngwa Kekana dị ka onye isi mmekọ na onye na-akwado Paul Mashatile, onye gbara ọsọ nke ọma maka ụdị aka dị ka osote onye isi ANC. [1] Isi hore gwara Sunday Independent na ọrụ Kekana mgbasa ihe ozi maka imekọ ihe ọnụ n'etiti nri Mashatile na mgbasa ozi onye isi oche nke Zweli Mkhize : Kekana bụ onye na-akpa àgwà Mdumiseni Ntuli, bụ onye na-agba ọsọ maka mmasị. oche nke ANC, ma ndị na-akwado Mkhize na KwaZulu . -Natal ụmụaka Phumulo Masualle ka Ntuli. [2] Na ogbako ahụ, a mgbaàmà Kekana ka ọ bụrụ oge ọzọ na Kọmitii Executive nke Mba; ọ nọchiri 57th n'ime ndị 80 a mgbaàmà site na ewu, na-enweta nkwado nke 1,158 (28.7%) nke ndị isi anya 4,029 ndị mere ọhụrụ aka na mbụ aka ahụ.
Kekana alụọla nwaanyị. <ref>{{Cite web|date=18 January 2011|title=ANC MP recused from SABC interviews after DA objection|url=https://www.timeslive.co.za/politics/2011-01-18-anc-mp-recused-from-sabc-interviews-after-da-objection/|accessdate=2022-12-29|work=Sunday Times|language=en-ZA}}</ref>
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Kekana, Nkenke}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
cjf7gorbq5fsv05y9up6nd09m128qp8
Anya Wu
0
30474
729687
496311
2026-09-30T20:31:05Z
Nachi kim
20090
ADDED DEFAULTSORT
729687
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|image=|caption=}}
{| class="infobox biography vcard"
! colspan="2" class="infobox-above" style="font-size:125%;" |<div class="fn" style="display:inline">Anya Wu</div>
|-
| colspan="2" class="infobox-subheader" style="font-size:125%; font-weight:bold;" |<div class="nickname" lang="zh">[[Simplified Chinese characters|Chinese]]: <span lang="zh-Hans">吴安雅</span></div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Born
| class="infobox-data" |<span style="display:none"> (<span class="bday">1976-02-17</span>) </span>February 17, 1976<span class="noprint ForceAgeToShow"> (age 47)</span><br /><br /><br /><br /><div class="birthplace" style="display:inline">[[Taiwan]]</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Occupation(s)
| class="infobox-data role" |Actress, singer
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Years active
| class="infobox-data" |2002–present
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Agent
| class="infobox-data agent" |Golden Harvest Company
|-
! class="infobox-label" scope="row" |<span style="white-space:nowrap;">Notable work</span>
| class="infobox-data" |''[[Naked Weapon]]''<br /><br /><br /><br />''[[Mysterious Island (2011 film)|Mysterious Island]]''<br /><br /><br /><br />''[[Born to Be King (2000 film)|Born to Be King]]''
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Spouse
| class="infobox-data" |<templatestyles src="Template:Marriage/styles.css" />
<div class="marriage-display-ws"><div style="display:inline-block;line-height:normal;">Kong Zhong</div> <div style="display:inline-block;">​</div>(nwụrụ n'afọ 2012)</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Ụmụaka
| class="infobox-data" |Nwa nwoke: Aditya Kong, Kiran Kong
|-
| colspan="2" class="infobox-full-data" |
|- style="display:none;"
| colspan="2" class="infobox-full-data" |
|-
! colspan="2" class="infobox-header" style="background-color: #b0c4de;" |Aha ndị China
|-
! class="infobox-label" scope="row" style="font-weight:normal;" |[[Nkárí asụsụ China nke óménàlà|Ndị China ọdịnala]]
| class="infobox-data" |<span title="Chinese-language text"><span lang="zh-Hant" style="font-size: 1rem;">Anaya</span></span>
|-
! class="infobox-label" scope="row" style="font-weight:normal;" |Chinese dị mfe
| class="infobox-data" |<span title="Chinese-language text"><span lang="zh-Hans" style="font-size: 1rem;">Anaya</span></span>
|-
| colspan="2" class="infobox-full-data" |
{| class="infobox-subbox collapsible collapsed" style="display:inline-table; text-align: left;"
! colspan="2" class="infobox-above" style="font-size: 100%; text-align: left; background-color: #f9ffbc;" |Ihe odide
|-
! colspan="2" class="infobox-header" style="background-color: #dcffc9;" |Mandarin Standard
|-
! class="infobox-label" scope="row" style="font-weight:normal;" |Hanyu Pinyin
| class="infobox-data" |<span title="Chinese-language romanization"><span lang="zh-Latn" style="font-style: normal">Wúnynyǎ</span></span>
|}
|- style="display:none"
| colspan="2" |
|- style="display:none"
| colspan="2" |
|}
[[Category:Articles with hCards]]
'''[[w:ig:Anya wu|Anya Wu]]''' (amụrụ na 17 Febụwarị 1976) bụ onye Taiwanese-American na-eme ihe nkiri na onye na-agụ egwu.<ref>{{Cite web|url=http://www.chinapost.com.tw/news/2002/08/06/29364/Actress-Anya.htm|title=Actress Anya|work=China Post|accessdate=2023-09-28|archivedate=2016-11-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161103033448/http://www.chinapost.com.tw/news/2002/08/06/29364/Actress-Anya.htm}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.nytimes.com/movies/person/1514455/Anya-Wu/biography|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140410195912/http://www.nytimes.com/movies/person/1514455/Anya-Wu/biography|archivedate=2014-04-10|work=[[The New York Times]]|date=2014|title=Anya Wu - Biography - Movies & TV - NYTimes|accessdate=}}</ref>
== Ndụ ==
=== Oge ọ malitere ===
A mụrụ Wu na Taiwan na Febụwarị 17, 1976. Mgbe ọ dị afọ isii, ya na ndị mụrụ ya kwagara United States.<ref>{{Cite web|url=http://weifang.dzwww.com/yl/201305/t20130503_8323536.htm|date=2013|publisher=|language=zh|title=Archive copy|accessdate=2023-09-28|archivedate=2016-09-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160913172725/http://weifang.dzwww.com/yl/201305/t20130503_8323536.htm}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://ent.china.com.cn/star/2012-05/09/content_25340062.htm|date=2012|publisher=China|language=zh|title=Archive copy|accessdate=2023-09-28|archivedate=2013-05-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130511144110/http://ent.china.com.cn/star/2012-05/09/content_25340062.htm}}</ref> Nne ya nwụrụ n'ọrịa kansa mgbe ọ dị afọ iri na otu.
=== Ọrụ ime ihe nkiri ===
Wu mere ihe nkiri mbụ ya na Andrew Lau's Born to Be King (1999), na-egwu Nanako.
N'afọ 2001, Wu sonyere n'ọtụtụ ihe nkiri, dị ka Cop on a Mission, Runaway na ''2000''.
Wu ghọrọ onye a ma ama mgbe ọ gosipụtara Katt na ihe nkiri Hong Kong Naked Weapon (2002). Ọ nwetara nyocha dị mma.
N'afọ 2008, a tụbara Wu na ihe nkiri Kung Fu Killer, ihe nkiri Kung fu nke America nke David Carradine, Daryl Hannah na Osric Chau.
N'afọ 2009, Wu pụtara na ihe nkiri na-atọ ọchị nke ịhụnanya ''Chengdu'', I Love You, n'akụkụ Guo Tao, Tan Sitar na Huang Xuan.<ref>{{Cite web|url=http://yule.sohu.com/20090805/n265740801.shtml|date=2009|publisher=Sohu|language=zh}}</ref>
N'afọ 2011, Wu rụrụ ọrụ dị mkpa na Mysterious Island, ihe nkiri egwu nke China nke Yang Mi, Jordan Chan na Hayama Hiro.
== Ndụ onwe onye ==
N'afọ 2002, e jidere ya na onye na-ese ihe na [[Hong Kong]] William So na Taipei n'ihi ebubo na ọ na-aṅụ ma nwee ecstasy. O kwuru na ọ ka riri ecstasy n'amaghị ama, a mara ya ikpe ụbọchị iri na otu nke mgbake na Taipei Detention Center, Agency of Corrections, Ministry of Justice na New Taipei City.
Wu lụrụ onye ọchụnta ego China bụ Kong Zhong (孔眾), onye sitere n'agbụrụ [[Konfúkius|Confucius]], a mụrụ nwa ha nwoke, Aditya Kong (孔垂), na Jenụwarị 2013. Ha nwere nwa nwoke ọzọ, Kiran Kong onye amụrụ n'ọnwa Eprel 2016.<ref>{{Cite web|url=http://news.xinhuanet.com/photo/2013-12/18/c_125876358.htm|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140104161111/http://news.xinhuanet.com/photo/2013-12/18/c_125876358.htm|archivedate=January 4, 2014|date=2013|publisher=Xinhuanet|language=zh}}</ref>
== Ọrụ ==
=== Ihe nkiri ===
{| class="wikitable"
!Year
!English Title
!Chinese Title
!Role
!Notes
|-
|2000
|''Born to Be King''
|{{lang|zh-Hans-CN|《胜者为王》}}
|Nanako
|
|-
| rowspan="5" |2001
|''Know the Law But Break It''
|{{lang|zh-Hans-CN|《知法犯法》}}
|Shi An
|
|-
|''Walk theroad''
|{{lang|zh-Hans-CN|《走投有路》}}
|A killer
|
|-
|''Killer Mace''
|{{lang|zh-Hans-CN|《杀手锏》}}
|A'yu
|
|-
|''Badboy Weapon''
|{{lang|zh-Hans-CN|《BadBoy特攻》}}
|A dancer
|
|-
|''Different Ghost''
|{{lang|zh-Hans-CN|《异灵灵异》}}
|Huo Monǚ
|
|-
| rowspan="3" |2002
|''Fing Head Group''
|{{lang|zh-Hans-CN|《滥药青春》}}
|guest
|
|-
|''Confidante''
|{{lang|zh-Hans-CN|《红颜》}}
|The prisoner
|
|-
|''Naked Weapon''
|{{lang|zh-Hans-CN|《赤裸特工》}}
|Katt
|
|-
| rowspan="3" |2003
|''Play Tricks''
|{{lang|zh-Hans-CN|《搞鬼》}}
|guest
|
|-
|''Lucky Superman''
|{{lang|zh-Hans-CN|《行运超人》}}
|Polyset
|
|-
|''Millennium CorpseKing''
|{{lang|zh-Hans-CN|《千年僵尸王》}}
|Shanshan
|
|-
|2004
|''Detective Divinity''
|{{lang|zh-Hans-CN|《妙探神威》}}
|Zhen Daimei
|
|-
| rowspan="3" |2005
|''Ghost Mom''
|{{lang|zh-Hans-CN|《鬼妈妈》}}
|Mom
|
|-
|''Death Match''
|{{lang|zh-Hans-CN|《生死对决》}}
|Hao Panying
|
|-
|''PTU Policewoman Accidentaltrap''
|{{lang|zh-Hans-CN|《PTU女警之偶然陷阱》}}
|Guimei
|
|-
|2006
|''Shanhai Baby''
|{{lang|zh-Hans-CN|《上海宝贝》}}
|Zhu Sha
|
|-
| rowspan="3" |2007
|''Ghost E-mail''
|{{lang|zh-Hans-CN|《幽灵信箱》}}
|Lin Xiaoyue
|
|-
|''Single Tribe''
|{{lang|zh-Hans-CN|《单身部落》}}
|Miss Luo
|
|-
|''The Poppetisa Slam Dunk''
|{{lang|zh-Hans-CN|《小鬼也灌篮》}}
|The coach
|
|-
| rowspan="2" |2008
|''Kung Fu Killer''
|{{lang|zh-Hans-CN|《功夫杀手》}}
|Loo Kwan
|
|-
|''Action at Dawn''
|{{lang|zh-Hans-CN|《黎明行动》}}
|Yingzi
|
|-
|2009
|''Chengdu, I Love You''
|{{lang|zh-Hans-CN|《成都,我爱你》}}
|Wei Hong
|
|-
| rowspan="3" |2011
|''I Know Woman's Heart''
|{{lang|zh-Hans-CN|《我知女人心》}}
|guest
|
|-
|''Deadly Heart Beat''
|{{lang|zh-Hans-CN|《夺命心跳》}}
|ghost
|
|-
|''Mysterious Island''
|{{lang|zh-Hans-CN|《孤岛惊魂》}}
|Chen Liangliang
|
|-
|2012
|''Horror Hotel''
|{{lang|zh-Hans-CN|《恐怖旅馆》}}
|Chen Jiaqian
|
|-
|2014
|''But Always''
|{{lang|zh-Hans-CN|《一生一世》}}
|
|
|}
=== Telivishọn ===
{| class="wikitable"
!Afọ
!Aha Bekee
!Aha ndị China
!Ọrụ
!Ihe edeturu
|-
|2002
|
|《紫色角落》
|onye ọbịa
|
|-
|2003
|''Nna Nwanyị Na-acha pinki pinki''
|《粉红教父小甜甜》
|
|
|-
| rowspan="3" |2006
|''Ịhụnanya CRD''
|《情定CRD》
|
|
|-
|''Akpụkpọ ụkwụ Lovelorn High-Heeled''
|《失恋高跟鞋》
|
|
|-
|
|《随风飞扬》
|
|
|-
|2008
|''Ihe furu efu na Los Angeles''
|《迷失洛杉矶》
|
|<ref>{{Cite web|url=http://ent.ce.cn/tv/tvnews/dshxw/201001/14/t20100114_20802528.shtml|date=2010|language=zh|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140407092752/http://ent.ce.cn/tv/tvnews/dshxw/201001/14/t20100114_20802528.shtml|archivedate=2014-04-07}}</ref>
|-
|2009
|''Ịhụnanya Spanish''
|《情陷巴塞罗那》
|
|
|-
|2011
|''Obodo kpakpando ''
|《星光都市》
|
|
|-
| rowspan="2" |2012
|''Star City 2''
|《星光都市2》
|
|
|-
|
|《虎符传奇》
|
|
|}
== Ihe odide ==
{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* Anya Wu on Sinablog
* Anya Wu on Sina Weibo (in Chinese)
* {{IMDb name|0031704}}
{{authority control}}
{{DEFAULTSORT:Wu, Anya}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
[[Òtù:Pages with unreviewed translations]]
te6xcipthueu6y4fexs00zh5v74shgd
Kamal Uddin Ahmed (komishina)
0
30475
729686
198568
2026-09-30T20:26:00Z
Nachi kim
20090
ADDED DEFAULTSORT
729686
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder|office=Chairman <br/> [[National Human Rights Commission of Bangladesh|National Human Rights Commission]]|term_start=8 December 2022|appointer=[[President of Bangladesh]]|president=[[Mohammed Shahabuddin]]|predecessor=Nasima Begum|office1=Full time Member <br/> [[National Human Rights Commission of Bangladesh|National Human Rights Commission]]|termend1=23 September 2022|termstart1=22 September 2019|predecessor1=Md. Nazrul Islam|successor1=Selim Reza|office2=Secretary <br/>[[Ministry of Home Affairs (Bangladesh)|Ministry of Home Affairs]]|termstart2=14 February 2017|termend2=27 August 2017|primeminister2=[[Sheikh Hasina]]|predecessor2=[[Md Mozammel Haque Khan|Dr. Md Mozammel Haque Khan]]|successor2=[[Mostafa Kamal Uddin]]|birth_date={{birth date and age|1959|06|10|df=y}}|alma_mater=[[University of Dhaka]]}}
'''Kamal Uddin Ahmed''' bụ onye ọrụ gọọmentị Bangladesh lara ezumike nká nke na-eje ozi ugbu a dị ka Onye isi oche nke National Human Rights Commission.<ref>{{Cite web|date=2022-12-10|title=Former secy Kamal appointed new NHRC chairman|url=https://en.prothomalo.com/bangladesh/txec2csre2|accessdate=2023-09-03|work=[[Prothom Alo]]|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Kamal Uddin Ahmed's schedule for 2019 UN Forum on Business and Human Rights|url=https://2019unforumbhr.sched.com/speaker/knz2005|accessdate=2023-09-03|work=2019unforumbhr.sched.com}}</ref> Ọ bụbu odeakwụkwọ nke Ministry of Home Affairs na Ministry of Environment, Forest and Climate Change.<ref>{{Cite web|date=2015-04-24|title=Mass awareness must for protecting wildlife|url=https://www.thedailystar.net/city/mass-awareness-must-protecting-wildlife-79048|accessdate=2023-09-03|work=The Daily Star|language=en}}</ref>
== Ọrụ ==
Kamal Uddin Ahmed sonyeere ndị isi nchịkwa BCS na 1986 dị ka onye enyemaka Kọmishọna.
Ọ rụrụ ọrụ dị ka osote odeakwụkwọ nke Ministry of Science and Technology.<ref>{{Cite web|date=2007-09-11|title=New SME helpline centre launched|url=https://www.thedailystar.net/news-detail-3513|accessdate=2023-09-03|work=The Daily Star|language=en}}</ref>
A kwalitere Ahmed ka ọ bụrụ odeakwụkwọ jikọrọ aka site na osote odeakwụkwọ ma tinye ya dịka osote ode akwụkwọ nke Ministry of Environment, Forest and Climate Change.<ref>{{Cite web|date=2009-09-07|title=Names of promoted government officials|url=https://www.thedailystar.net/news-detail-104880|accessdate=2023-09-03|work=The Daily Star|language=en}}</ref> N'afọ 2010, Ahmed debere Òtù Na-abụghị nke Gọọmentị na Chittagong Hill Tracts n'okpuru nlekọta gọọmentị.<ref>{{Cite web|author=Arzu|first=Alpha|date=2010-07-03|title=NGOs in CHT under surveillance|url=https://www.thedailystar.net/news-detail-145159|accessdate=2023-09-03|work=The Daily Star|language=en}}</ref> Ahmed dị ka onye odeakwụkwọ ụlọ ọzọ lekọtara nyocha jikọrọ aka ya na India nke ala ndị dị n'ókè iji dozie nsogbu ala dị n'etiti mba abụọ ahụ.<ref>{{Cite web|author=Rahman|first=M.|date=2011-05-24|title=Enclave survey to be done by mid-June|url=https://www.thedailystar.net/news-detail-187017|accessdate=2023-09-03|work=The Daily Star|language=en}}</ref> O duuru ndị nnọchi anya Bangladesh iri na abụọ na nzukọ ya na ndị nnọchianya India na-esote ịgba Felani Khatun égbè n'ókè.<ref>{{Cite web|date=2011-01-20|title=India regrets Felani killing|url=https://www.thedailystar.net/news-detail-170814|accessdate=2023-09-03|work=The Daily Star|language=en}}</ref>
N'afọ 2013, Ahmed bụ odeakwụkwọ ọzọ nke Ministry of Posts, Telecommunications and Information Technology.<ref>{{Cite web|date=2013-11-27|title=Digital certificate for government offices|url=https://www.thedailystar.net/news/digital-certificate-for-government-offices|accessdate=2023-09-03|work=The Daily Star|language=en}}</ref>
A gbanwere Ahmed site n'ọkwa ya dị ka odeakwụkwọ ụlọ ọzọ gaa n'ọchịchị odeakwụkwọ nke Ministry of Environment, Forest and Climate Change na Jenụwarị 2015.<ref>{{Cite web|date=2015-01-19|title=Kamal made acting forests secretary|url=https://www.thedailystar.net/kamal-made-acting-forests-secretary-60686|accessdate=2023-09-03|work=The Daily Star|language=en}}</ref>
N'ọnwa Disemba 2016, a họpụtara Ahmed ka ọ bụrụ odeakwụkwọ nke Ministry of Home Affairs na-anọchi Mozammel Haque Khan.<ref name=":0">{{Cite web|date=2016-12-08|title=Kamal made home secretary|url=https://www.thedailystar.net/country/kamal-made-home-secretary-1327150|accessdate=2023-09-03|work=The Daily Star|language=en}}</ref> Ọ bụ odeakwụkwọ nke Ministry of Environment, Forest and Climate Change.<ref name=":0" />
N'ọnwa Ọgọstụ 2017, e mere Ahmed onye odeakwụkwọ nke Bangladesh Planning Commission na-anọchi Mustafa Kamal Uddin onye a họpụtara ka ọ bụrụ odeakwụkwọ nke Ministry of Home Affairs na-anọchite anya Ahmed.<ref>{{Cite web|date=2017-08-24|title=9 secretaries transferred|url=https://www.thedailystar.net/country/bangladesh-government-transfers-nine-secretaries-1453561|accessdate=2023-09-03|work=The Daily Star|language=en}}</ref>
N'ọnwa Septemba 2019, a họpụtara Ahmed ka ọ bụrụ onye otu oge zuru oke nke National Human Rights Commission nke Bangladesh n'okpuru Onye isi oche Nasima Begum.<ref name=":1">{{Cite web|date=2019-10-03|title=[ANNI Statement] Bangladesh: Another Flawed Selection Process for National Human Rights Commission of Bangladesh|url=https://forum-asia.org/?p=29938|accessdate=2023-09-03|work=FORUM-ASIA|archivedate=2023-09-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230903160446/https://forum-asia.org/?p=29938}}</ref> Nhọpụta ya ka Asian NGO Network on National Human Rights Institutions katọrọ nke kọwara ya dị ka nhọrọ na-ezighị ezi.<ref name=":1" />
N'ọnwa Disemba afọ 2022, a họpụtara Ahmed ka ọ bụrụ onye isi oche nke National Human Rights Commission nke Bangladesh na ụgwọ na ihe ùgwù nke onye ọka ikpe nke Ngalaba Mkpegharị nke Ụlọikpe Kasị Elu nke Bangladesh.<ref>{{Cite news|date=10 December 2022|title=Ex-secretary Kamal made new NHRC chairman|work=[[Dhaka Tribune]]|url=https://www.dhakatribune.com/bangladesh/300210/ex-secretary-kamal-made-new-nhrc-chairman|accessdate=3 September 2023}}</ref> Ọ gbachitere ihe ndekọ nke kọmitii na-enyocha mmanye iwu ma na-eme ka ọ pụọ n'ọrụ ka ọ na-egosipụta njedebe nke kọmiti ahụ.<ref>{{Cite web|author=Tithi|first=Naznin|date=2023-08-30|title=‘NHRC can’t directly investigate cases involving law enforcers’|url=https://www.thedailystar.net/opinion/views/interviews/news/nhrc-cant-directly-investigate-cases-involving-law-enforcers-3406261|accessdate=2023-09-03|work=The Daily Star|language=en}}</ref>
Ahmed zutere ndị European Union na July 2023 tupu ntuli aka nke 2024 na Bangladesh iji kwurịta ọnọdụ ikike mmadụ na Bangladesh.<ref>{{Cite web|date=2023-07-11|title=Run-up to polls: EU team talks with NHRC on rights situation|url=https://www.thedailystar.net/news/bangladesh/diplomacy/news/run-polls-eu-team-talks-nhrc-rights-situation-3365876|accessdate=2023-09-03|work=The Daily Star|language=en}}</ref> Ọ kọwara mmachibido iwu nke United States na Rapid Action Battalion maka mmebi ikike mmadụ dị ka "ihe ndọrọ ndọrọ ọchịchị kpaliri".<ref>{{Cite web|date=2021-12-19|title=US sanctions on RAB might be politically motivated: NHRC|url=https://www.tbsnews.net/bangladesh/us-sanctions-rab-its-officials-might-be-politically-motivated-nhrc-345748|accessdate=2023-09-03|work=The Business Standard|language=en}}</ref>
== Ihe odide ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Ahmed, kamal Uddin}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
[[Òtù:Pages with unreviewed translations]]
goqcreps4ba2q2tpgbc4w1usrlqlelx
Amarachi Uchechukwu
0
30478
729683
708814
2026-09-30T20:13:42Z
Nachi kim
20090
ADDED DEFAULTSORT and Databox
729683
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''[[w:ig:Amarachi Uchechukwu|Amarachi Uchechukwu]]''' (amụrụ n'ụbọchị nke abụọ n'ọnwa Febụwarị n'afọ 2001) bụ onye Naijiria na-egwu volleyball nke na-egwu na otu Nigeria Customs na otu ụmụ nwanyị na-egwu egwuregwu volleyball.<ref>{{Cite web|author=Busybuddies|date=2020-02-23|title=Beach Volleyball: Team Sazamm, Customs Triumph In 2020 President Cup|url=https://www.busybuddiesng.com/beach-volleyball-team-sazamm-customs-triumph-in-2020-president-cup/|accessdate=2023-03-18|work=The Busy Buddies|language=en-GB|archivedate=2023-03-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230318193958/https://www.busybuddiesng.com/beach-volleyball-team-sazamm-customs-triumph-in-2020-president-cup/}}</ref>
== Ihe ndị ọ rụzuru ==
Amarachi na-egwu na otu egwuregwu volleyball Beach "b" maka otu egwuregwu volleball ụmụ nwanyị nke Naijiria.<ref>{{Cite web|author=Kuti|first=Dare|date=2021-06-27|title=Beach V/ball: Nigeria women team to miss Tokyo Olympics|url=https://www.aclsports.com/beach-v-ball-nigeria-women-team-to-miss-tokyo-olympics/|accessdate=2023-03-18|work=ACLSports|language=en-GB|archivedate=2023-03-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230318180816/https://www.aclsports.com/beach-v-ball-nigeria-women-team-to-miss-tokyo-olympics/}}</ref>
Ọ bụ otu n'ime ndị otu a họpụtara maka 2019 CAVB U21 Beach cup zonal qualifiers na Accra, [[Ghana]].<ref>{{Cite web|date=2019-02-20|title=Team Nigeria off to Ghana for CAVB U21 Beach Cup Qualifiers|url=https://dailytrust.com/team-nigeria-off-to-ghana-for-cavb-u21-beach-cup-qualifiers/|accessdate=2023-03-18|work=Daily Trust|language=en-GB}}</ref>
Ọ bụkwa otu n'ime ndị otu ga-apụta na 2019 World Championship na Doha.<ref>{{Cite web|author=Saliu|first=Mohammed|date=2019-10-11|title=Beach Volleyball: Nigeria women volleyball team set for World Championship in Doha|url=https://www.brila.net/beach-volleyball-nigeria-women-volleyball-team-set-for-world-championship-in-doha/|accessdate=2023-03-18|work=Latest Sports News In Nigeria|language=en-US|archivedate=2023-03-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230318192822/https://www.brila.net/beach-volleyball-nigeria-women-volleyball-team-set-for-world-championship-in-doha/}}</ref>
Ọ bụ otu n'ime ndị otu nọchitere anya Africa na 2019 FIVB Snow Volleyball World Tour na Bariloche, Rio Negro Argentina.<ref>{{Cite web|author=Rapheal|date=2019-07-31|title=Nigeria to attend snow volleyball in Argentina|url=https://sunnewsonline.com/nigeria-to-attend-snow-volleyball-in-argentina/|accessdate=2023-03-18|work=The Sun Nigeria|language=en}}</ref> Ya na ndị otu ya meriri onye ọbịa [[Argentina]] na egwuregwu mmeghe ha 2-1 (13-15, 15-11, 15-11).<ref>{{Cite web|author=admin|date=2019-08-19|title=NIGERIA BEAT ARGENTINA IN SNOW VOLLEYBALL CHAMPIONSHIP|url=https://youthandsports.ng/nigeria-beat-argentina-in-snow-volleyball-championship/|accessdate=2023-03-18|work=Federal Ministry of Youth and Sports Development|language=en-GB|archivedate=2023-03-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230318180856/https://youthandsports.ng/nigeria-beat-argentina-in-snow-volleyball-championship/}}</ref>
Ọ bụ otu n'ime ndị otu nọchitere anya Naijiria na mbipụta mbụ nke 2019 nke World Beach Volleyball Championship na Hamburg, [[Jémanị|Germany]].<ref>{{Cite web|author=Moseph|first=Queen|date=2019-06-30|title=Team Nigeria record defeat in World Beach Volleyball opener|url=https://www.aclsports.com/team-nigeria-record-defeat-in-world-beach-volleyball-opener/|accessdate=2023-03-18|work=ACLSports|language=en-GB|archivedate=2023-03-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230318182008/https://www.aclsports.com/team-nigeria-record-defeat-in-world-beach-volleyball-opener/}}</ref>
Ndị otu Naijiria bụ ndị na-esote mgbe Kenya ruru eru maka asọmpi Olimpik nke oge okpomọkụ nke afọ 2020.<ref>{{Cite web|author=volleyballworld.com|title=Argentina, China, Cuba and Kenya take Olympic berths|url=https://en.volleyballworld.com/news/argentina-china-cuba-and-kenya-take-olympic-berths|accessdate=2023-03-18|work=volleyballworld.com|language=en}}</ref>
== Ihe odide ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Uchechukwu, Amarachi}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
buhssymna45o3akwnkk03ui93psdmx6
Obinna Nwobodo
0
30485
729682
198638
2026-09-30T20:07:42Z
Nachi kim
20090
ADDED DEFAULTSORT
729682
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''[[w:ig Obinna Nwobodo|Obinna Nwobodo]]''' // i (amụrụ na 29 Nọvemba 1996) bụ onye Naijiria na-agba bọọlụ nke na-agba dịka [[Footbọl|onye na-agba]] ọsọ n'etiti maka klọb Major League Soccer FC Cincinnati .
== Ọrụ klọb ==
=== Ọrụ mmalite ===
Nwobodo malitere ọrụ ntorobịa ya na FC Inter Enugu mgbe ọ na-agụ akwụkwọ sekọndrị na Enugu State, Nigeria. A nyochara ya mgbe ọ na-anọchite anya ụlọ akwụkwọ sekọndrị ya na asọmpi bọọlụ ma mesịa gbaa bọọlụ maka FC Inter na Nigeria Nationwide League (NNL) na State FA cup. N'oge egwuregwu enyi na enyi n'etiti Enugu Rangers na FC Inter Enugu, o mere egwuregwu nke na-enye ndị mmeri league Naijiria ugboro isii nsogbu, bụ ndị kwurịtara nkwekọrịta iji mee ka ọ kpọọ ha n'oge oge league 2015-16.<ref>{{Cite web|url=http://www.teamoneinvest.com/index.php/de/spielerliste/obinna-nwobodo-emmanuel.html|title=Obinna Nwobodo Emmanuel Profile|accessdate=6 August 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160916034356/http://www.teamoneinvest.com/index.php/de/spielerliste/obinna-nwobodo-emmanuel.html|archivedate=16 September 2016}}.</ref>
=== Ndị Enugu Rangers ===
After signing for Enugu Rangers, Obinna was promoted straight into the first team within a matter of weeks. He was handed his preferred number 8 shirt and registered as a central midfielder. Moving straight into the starting eleven, Nwobodo started majority of the early season games, making his league debut in the season opener against Nigerian league giants Kano Pillars.<ref>{{Cite web|date=20 February 2016|title=Rangers list Obinna Nwobodo for Pillars clash - Nigeria Premier League 2016 - Enugu Rangers|url=http://africanfootball.com/news/613021/Rangers-list-Obinna-Nwobodo-for-Pillars-clash|accessdate=15 December 2016|work=Africanfootball.com}}</ref> He remained in the starting eleven afterwards with his playmaking and distribution helping take Rangers to the very top of the table during the 2016 season.<ref>{{Cite web|author=Akangbe|first=Biyi|title=Clement, Nwobodo shoot Rangers back on top the NPFL|url=http://www.soccernet.com.ng/2016/04/clement-nwobodo-shoot-rangers-back-on.html|accessdate=15 December 2016|work=Soccernet.ng|archivedate=5 October 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161005094142/http://www.soccernet.com.ng/2016/04/clement-nwobodo-shoot-rangers-back-on.html}}</ref>
Nwobodo nyere aka na mmeri nke Enugu Rangers, na-enye ọkara nke enyemaka maka ihe mgbaru ọsọ 16 nke [[Chisom Egbuchulam]] ma na-eme ka ndị Rangers kwụsị afọ 32 na-echere maka ihe nrite nke asaa. N'ụbọchị egwuregwu 37 megide [[Ikorodu United F.C.|Ikorodu United]], ọ gbara goolu nke oge; ebe ọ hụrụ onye na-edebe goolu Ikorodu na akara ya, o ji fọrọ nke nta ka ọ bụrụ mita 40 gbaa goolu. E mechara mụbaa ọnụ ọgụgụ ahụ ruo abụọ mgbe Nwobodo mere ọzọ ọsọ dị egwu n'aka nri wee nye Egbuchulam obe ka ọ daa n'ụlọ. [ihe odide dị mkpa] Nwoke ahụ na-eme nke egwuregwu ahụ mere ka ọnọdụ ya n'ime ndị otu nke oge ahụ sie ike. O nyere goolu asaa na enyemaka iri iji mechaa dị ka onye kachasị mma n'etiti egwuregwu na league na oge mbụ ya na ụgbọ elu kachasị elu nke bọọlụ Naijiria.<ref>{{Cite web|url=http://www.supersport.com/football/nigeria/news/160926/Brilliant_Nwobodo_lifts_Rangers_to_title|title=Brilliant Nwobodo lifts Rangers to title|accessdate=15 December 2016}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://thenigerianscout.blogspot.com/2016/08/obinna-nwobodo-nigerian-octopus.html|title=Obinna Nwobodo The Nigerian Puppetmaster|accessdate=6 August 2016|archivedate=13 October 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161013082701/http://thenigerianscout.blogspot.com/2016/08/obinna-nwobodo-nigerian-octopus.html}}</ref> N'ọnwa Disemba 2016, ndị Enugu Rangers nyere Nwobodo ihe nrite onye egwuregwu kachasị mma maka arụmọrụ ya n'oge oge 2016.<ref>{{Cite news|url=http://allafrica.com/stories/201612200419.html|title=Nigeria: Ugwuanyi Showers Champions Rangers With N41.5 Million, Land|author=Isiguzo|first=Christopher|date=2016-12-20|work=This Day (Lagos)|accessdate=2017-01-05}}</ref>
=== FC Cincinnati ===
N'abalị iri na atọ n'ọnwa Eprel afọ 2022, Nwobodo bịanyere aka na klọb bọọlụ Major League Soccer FC Cincinnati dị ka onye egwuregwu a họpụtara ahọpụta. Ọ bịanyere aka na nkwekọrịta n'oge 2024, yana nhọrọ klọb maka 2025.<ref>{{Cite web|date=13 April 2022|title=FC Cincinnati acquire Obinna Nwobodo as a Designated Player|url=https://www.fccincinnati.com/news/fc-cincinnati-acquire-obinna-nwobodo-as-a-designated-player|accessdate=13 April 2022|publisher=[[Major League Soccer]]}}</ref>
== Nsọpụrụ ==
'''Ndị Enugu Rangers'''
* Nigeria Professional Football League: 2016 [citation needed]
'''Naịjirịa U20'''
* African U-20 Championship: 2015<ref>{{Cite web|date=26 February 2015|title=Nigeria name final AYC squad - 2015 African U20 Championship - Cote D'ivoire U20 - Dele Alampasu|url=https://africanfootball.com/news/513723/Nigeria-name-final-AYC-squad|accessdate=21 July 2023}}</ref>
== Ihe odide ==
{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* Obinna Nwobodo at Soccerway
{{FC Cincinnati squad}}
{{DEFAULTSORT:Nwobodo, Obinna}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
jr8qgwi5mczeuzfg1sed3vk0n5mzzoe
Adaoha Ugo-Ngadi
0
30494
729678
709051
2026-09-30T19:25:08Z
Nachi kim
20090
ADDED DEFAULTSORT
729678
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox biography vcard"
! colspan="2" class="infobox-above" style="font-size:125%;" |<div class="fn" style="display:inline">Adaoha Ugo-Ngadi</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Born
| class="infobox-data" |<div class="nickname" style="display:inline">Adaoha Ugo-Ngadi</div><br /><br /><br /><br /><div class="birthplace" style="display:inline">[[Nigeria]]</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Nationality
| class="infobox-data category" |Nigerian
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Occupation
| class="infobox-data role" |Former Managing Director of Ontario Oil & Gas Nigeria Limited
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Known for
| class="infobox-data" |Alleged to have obtained N1,959,377,542.63 from the Petroleum Support Fund for a purported importation of 39.2 million litres of Premium Motor Spirit.
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Criminal status
| class="infobox-data category" |Discharged and Acquitted
|-
| colspan="2" class="infobox-full-data" |
|}
[[Category:Articles with hCards]]
[[Category:Pages using infobox criminal with known for parameter]]
'''Adaoha Ugo-Ngadi''' {{Audio|Ig-Adaoha Ugo-Ngadi.ogg|Audio}}// nke a makwaara dị ka Ada Udo-Ngadi bụ onye isi nchịkwa nke Ontario Oil & Gas Nigeria Limited.<ref>{{Cite web|url=http://ontariooilng.com/about-us/our-board/|title=OUR BOARD - Oil & Gas Company in Lagos, Nigeria - AGO - ATK - PMS - DPK - LPG - LNG - Distributor in Nigeria|author=Ontario|publisher=Ontario|accessdate=26 January 2017|archivedate=29 January 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170129025433/http://ontariooilng.com/about-us/our-board/}}</ref> Ọ bụbu onye ọrụ nke First Bank of Nigeria na Access Bank plc.
== Ịghọ aghụghọ maka enyemaka ==
A gbara Udo-Ngadi akwụkwọ n'ụlọ ikpe dị elu nke Ikeja na 1 Ọgọst 2013 n'akụkụ Walter Wagbatsoma, Maazị Babafemi Fakuade na ụlọ ọrụ ha Ontario Oil and Gas Limited site na Economic and Financial Crimes Commission.<ref>{{Cite web|url=https://efccnigeria.org/efcc/news/1017-n1-9b-subsidy-scam-wagbatsama-others-have-case-to-answer-court-rules|title=Economic and Financial Crimes Commission - EFCC - N1.9b Subsidy Scam: 'Wagbatsama, Others Have Case To Answer' - Court Rules|author=EFCC|publisher=EFCC|accessdate=13 October 2016}}</ref> Adaoha Ugo-Ngadi, Walter Wagbatsoma, [[Babafemi Fakuade|Fakuade Babafemi Ebenezer]] na Ontario Oil and Gas Nigeria Limited ka a na-ebo ebubo na ha jiri aghụghọ nweta ego N1,959,377,542.63 site na Petroleum Support Fund maka mbubata nde lita 39.2 nke Premium Motor Spirit.
Dị ka ndị na-ebo ebubo si kwuo, ndị a na-ebo enyo ghọgburu Gọọmentị Federal nke Naịjirịa nke nde N340 na nkeji iri na ise nke afọ 2010 na nde N414 na nkeji iri anọ nke afọ 2010 ma ha enyeghị karịrị nde N754.
[https://web.archive.org/web/20190508013602/https://www.thisdaylive.com/index.php/2017/01/14/subsidy-fraud-court-convicts-walter-wagbatsoma-adaoha-ugo-ngadi/ Ikpe nke Mrs. Ugo-Ngadi bụ ihe na-ezighi ezi. Justice Okunnu mara Mrs Ugo-Ngadi ikpe n'ihi na ọ bụ onye isi nchịkwa nke Ontario Oil and Gas Ltd, ya mere, ọ bụ 'uche na-arụ ọrụ' na onye na-agbanwe onwe ya nke ụlọ ọrụ ahụ] Onye ọka ikpe ahụ chọpụtara na "Mmekọrịta ahụ bụ maka ihe a kọwara dị ka Quarter nke atọ na Quarter nke anọ 'ikike' nke afọ ahụ, afọ 2010, n'okpuru atụmatụ Petroleum Support Fund (PSF). " Otú ọ dị, ọ dịghị ihe akaebe iji gosi na Mrs. Ugo-Ngadi bụ onye isi nchịkwa ('uche na-arụ ọrụ' na alter ego) nke Ontario na Gas Ltd n'oge dị mkpa na 2010. A kọrọ na otu Maazị Baw Etikeretse bụ onye isi nchịkwa ('uche na-arụ ọrụ' na onye na-agbanwe onwe ya) nke Ontario Oil and Gas Ltd na Quarter nke atọ [July] nke afọ 2010 na Quarter ya [http://thenewsnigeria.com.ng/2015/08/ceo-urges-court-wind-up-ontario-oil-gas-company/ nke] anọ [November] [http://thenewsnigeria.com.ng/2015/08/ceo-urges-court-wind-up-ontario-oil-gas-company/ nke afọ 2010]. [http://thenewsnigeria.com.ng/2015/08/ceo-urges-court-wind-up-ontario-oil-gas-company/ Oriakụ Ugo-Ngadi ghọrọ onye isi nchịkwa nke Ontario na Gas Ltd na Disemba 2010 mgbe emechara azụmahịa ahụ.] Akwụkwọ akụkọ News kọrọ na Maazị Etikeretse na-ekwu na "[http://thenewsnigeria.com.ng/2015/08/ceo-urges-court-wind-up-ontario-oil-gas-company/ dị ka na] 13 nke Disemba 2010 mgbe a họpụtara Ugo-Ngadi Adaoha dị ka onye isi nchịkwa ego na atụmatụ, na Walter Wagbatsoma bụ osote onye isi oche, ya [Maazị Baw Etikeretse] [http://thenewsnigeria.com.ng/2015/08/ceo-urges-court-wind-up-ontario-oil-gas-company/ bụ onye isi nchịkịta nke ụlọ ọrụ ahụ [Ontario Oil and Gas] Ltd]".
== Ikpe ụlọ ikpe ==
Udo-Ngadi, na Thursday, 26 Jenụwarị 2017, ụlọ ikpe dị elu nke dị na Lagos nke nọ na Ikeja mara ikpe ịga mkpọrọ afọ 10 maka igwu wayo maka enyemaka mmanụ ụgbọala n'akụkụ onyeisi oche nke Ontario Oil & Gas Nigeria Limited, [[Walter Wagbatsoma]].<ref>{{Cite web|url=http://saharareporters.com/2017/01/26/fuel-subsidy-fraudsters-sentenced-10-years-prison|title=Fuel Subsidy Fraudsters Sentenced To 10 Years In Prison|author=[[Sahara Reporters]]|publisher=SAHARAREPORTERS, NEW YORK|accessdate=26 January 2017}}</ref> Na mgbakwunye na ikpe ụlọ mkpọrọ, e nyere Ngadi iwu ka ọ kwụọghachi N754 nde na Gọọmentị etiti nke Naịjirịa bụ ego ọ ghọgburu. Onye ọka ikpe Okunnu mgbe ọ na-agụ ikpe ahụ kwuru na ndị ahụ a mara ikpe ghọgburu Gọọmentị etiti nke Naịjirịa N754million na azụmahịa enyemaka mmanụ nke ruru N1.9billion. Oriakụ Ugo-Ngadi tinyere akwụkwọ mkpegharị ikpe n'ụlọ ikpe mkpegharị na-agbagha ikpe ya na ikpe ya. [citation needed]
== Ịnapụta ya ==
Na Febụwarị 8, 2018, ụlọ ikpe mkpegharị ikpe nọ na Lagos gbanwere afọ 10 nke ụlọ mkpọrọ Udo-Ngadi.<ref>{{Cite web|url=https://www.vanguardngr.com/2018/02/appeal-court-discharges-acquits-ada-ugo-ngali-m-d-ontario-oil/|title=Appeal Court discharges, acquits Ada Ugo-Ngali, M.D Ontario Oil|date=2018-02-09|work=Vanguard News|language=en-US|accessdate=2019-05-10}}</ref> N'ime mkpesa a kara akara CA/L/348C / 17, na nke dị na Febụwarị 9, 2017, onye na-arịọ arịrịọ ka ụlọ ikpe dị elu wepụ ya na ikpe ahụ n'ihi na a pụghị ịma ya ikpe ma ọ bụrụ na onye ya na ya na-ebo ebubo anọghị.<ref>{{Cite web|url=https://dailypost.ng/2018/02/09/oil-fraud-appeal-court-discharges-acquits-ada-ugo-ngali-m-d-ontario-oil/|title=Oil fraud: Appeal Court discharges, acquits Ada Ugo-Ngali, M.D Ontario Oil|author=Godwin|first=Ameh Comrade|date=2018-02-09|work=Daily Post Nigeria|language=en-US|accessdate=2019-05-17}}</ref>
N'inye ikpe, Justice M. L. Garba kpebiri n'ụzọ a: "Mgbe ọ gụsịrị ndekọ mkpegharị ikpe na mkpirisi nke arụmụka e tinyere n'aha ndị otu abụọ ahụ, E nyere iwu na maka ịbụ ihe na-abaghị uru usoro ụlọ ikpe dị elu, na ikpe mkpegharị nke onye na-arịọ arịrịọ na ndị ọzọ na mkpegharị CA / L / L / 37 / L / 17, gụnyere ikpe e nyere na Jenụwarị 13, 2017, ikpe ha ikpe maka mmebi ha na ndị a mara ha na Jenụwapụtara na Jenụlarị 26, / L / 37, na-enweghị ikpe. "N'ihi ya, a na-ewepụ ikpe na ikpe nke onye na-arịọ arịrịọ na ikpe ahụ a na-ekwu ma wepụ onye na-eme arịrịọ ma tọhapụ ya n'ụzọ kwesịrị ekwesị".<ref>{{Cite web|url=https://leadership.ng/2018/02/09/oil-subsidy-scam-appeal-court-discharges-acquits-md-ontario-oil/|title=Oil Subsidy Scam: Appeal Court Discharges, Acquits MD Of Ontario Oil|author=Lagos|first=OLUGBENGA SOYELE|date=2018-02-09|work=Leadership Newspaper|language=en-US|accessdate=2019-05-17|archivedate=2019-05-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190517213248/https://leadership.ng/2018/02/09/oil-subsidy-scam-appeal-court-discharges-acquits-md-ontario-oil/}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.today.ng/news/nigeria/appeal-court-discharges-acquits-ontario-oil-chief-ada-ugo-ngali-75526|title=Appeal Court discharges, acquits Ontario Oil chief Ada Ugo-Ngali|author=Akinbode|first=Wumi|date=2018-02-09|work=TODAY.NG|language=en-US|accessdate=2019-05-17}}</ref>
Ndị ọzọ so na kọmitii ahụ nke gụnyere Justice J. S. Ikjegh na Justice Y. Nimper kwenyere na ikpe ahụ.<ref>{{Cite web|url=https://www.vanguardngr.com/2018/02/appeal-court-discharges-acquits-ada-ugo-ngali-m-d-ontario-oil/|title=Appeal Court discharges, acquits Ada Ugo-Ngali, M.D Ontario Oil|date=2018-02-09|work=Vanguard News|language=en-US|accessdate=2019-05-17}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://arewa.ng/oil-fraud-appeal-court-discharges-acquits-ada-ugo-ngali-m-d-ontario-oil/|title=Oil fraud: Appeal Court discharges, acquits Ada Ugo-Ngali, M.D Ontario Oil|date=2018-02-09|work=AREWA.ng - Nigeria news.|language=en-US|accessdate=2019-05-17|archivedate=2019-05-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190517220257/https://arewa.ng/oil-fraud-appeal-court-discharges-acquits-ada-ugo-ngali-m-d-ontario-oil/}}</ref>
== Ihe odide ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Ugo-Ngadi,Adaoha}}
[[Òtù:Ndị Igbo]]
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
0p50mj6hwfgye5kcajr639kmwrl9f9k
Amos Adamu
0
30495
729677
165525
2026-09-30T19:21:14Z
Nachi kim
20090
ADDED DEFAULTSORT
729677
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder|honorific-prefix=|name=Amos Adamu|honorific-suffix=|image=Amosadamulondon (cropped).jpg|image_size=|alt=|caption=Adamu being interviewed by [[BBC]] TV in 2010|office=Executive Committee member of [[FIFA]]|term_start=2006|term_end=2010|birth_date={{Birth date and age|1952|12|31|df=y}}<ref>''[[Internet Archive]]'': [https://web.archive.org/web/20070824010509/http://www.fifa.com/aboutfifa/federation/bodies/members/people%3D232283.html FIFA.com]</ref><!-- {{Birth date and age|YYYY|MM|DD}} or {{Birth-date and age|birth date†}} -->|birth_place=|death_date=<!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} or {{Death-date and age|death date†|birth date†}} -->|death_place=|nationality=|occupation=|known_for=}}
'''Amos Adamu''' (amụrụ na 31 Disemba 1952) bụ onye nchịkwa egwuregwu nke Naijiria. Ọ bụ onye isi nchịkwa nke Naịjirịa National Sports Commission ruo afọ iri tupu e zighachi ya na Nọvemba 2008. Tupu nhọpụta ya dị ka onye isi nchịkwa, Adamu bụ onye isi nchịba nke egwuregwu nke ozi ahụ ruo afọ iri.
== Ọrụ ==
Adamu nwere nzere doctorate na agụmakwụkwọ anụ ahụ na ahụike.<ref>{{Cite web|url=http://allafrica.com/stories/200811140962.html|title=Controversial Exit of Amos Adamu|date=12 November 2008|publisher=Daily Independent (Lagos)|accessdate=18 September 2009}}</ref>
Ọ bụ onye nkuzi mahadum tupu ọ banye na National Institute of Sports (NIS). A họpụtara ya ka ọ bụrụ naanị onye nchịkwa nke Nigeria Football Association n'afọ 1992. Mgbe o nwesịrị ihe ịga nke ọma n'ọkwa a, e zigara ya na Federal Ministry of Sports dị ka Director of Sports Development.<ref name="trust7112008">{{Cite web|url=http://allafrica.com/stories/200811070956.html|title=Amos Adamu Booted Out of Sports|date=7 November 2008|publisher=Daily Trust|accessdate=18 September 2009}}</ref>
Adamu sonyere na nchịkwa na nhazi nke 1999 FIFA World Youth Championship na Nigeria na Nations Cup na 2000.<ref name="worldcup">
{{Cite web|url=http://www.worldcup2010southafrica.com/world-cup/2010-news/adamu-gets-2010-world-cup-job/|title=Adamu Gets 2010 World Cup Job|date=10 January 2005|publisher=World Cup 2010 South Africa|accessdate=18 September 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100616022611/http://www.worldcup2010southafrica.com/world-cup/2010-news/adamu-gets-2010-world-cup-job/|archivedate=16 June 2010}}
</ref>
N'ọnwa Disemba afọ 2000, a họpụtara Adamu ka ọ bụrụ onye isi oche maka Kọmitii Na-ahazi Egwuregwu nke 8 nke Africa (COJA).
E mere egwuregwu ahụ na Abuja, Ọktoba 2003, na [[Abuja]] Stadium e wuru ọhụrụ.<ref>{{Cite web|url=http://news.biafranigeriaworld.com/archive/2003/mar/21/0208.html|title=Nigerian Army declares support for Abuja 2003|date=21 March 2001|publisher=Nigerian Tribune|accessdate=18 September 2009|archivedate=29 September 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110929061212/http://news.biafranigeriaworld.com/archive/2003/mar/21/0208.html}}</ref>
Adamu dụrụ gọọmentị ọdụ ka ha ree ámá egwuregwu a ozugbo egwuregwu ahụ gasịrị iji gbochie mmebi nke ụlọ ọha na eze.<ref>{{Cite web|url=http://www.accessmylibrary.com/coms2/summary_0286-22608356_ITM|title=COJA Boss Wants Abuja Stadium Sold.|date=4 March 2003|publisher=This Day (Nigeria)|accessdate=18 September 2009}}</ref>
N'ikpeazụ, enwere esemokwu banyere omume nke ndị na-ahazi egwuregwu ahụ.<ref>{{Cite web|url=http://www.accessmylibrary.com/coms2/summary_0286-20077987_ITM|title=Coja Scandal Won't Affect Adamu|date=20 January 2004|publisher=This Day (Nigeria)|accessdate=18 September 2009}}</ref>
N'afọ 2005, a họpụtara Adamu dị ka onye otu kọmitii na-ahazi asọmpi iko mba ụwa mbụ n'Africa nke a ga-eme na South Africa n'afọ 2010.<ref name="worldcup"/>
N'afọ 2006, Adamu duziri mgbanwe nke Ministry of Sports ka ọ bụrụ National Sports Commission (NSC). Adamu ghọrọ onye otu Executive Committee nke FIFA na Confederation of African Football.<ref name="trust7112008"/> N'ọnwa Eprel afọ 2007, Adamu ghọrọ onye isi oche nke West Africa Football Union.<ref>{{Cite web|url=http://www.ghanafa.org/news/200706/2001.asp|title=CAF patches up WAFU factions|date=6 June 2007|publisher=Ghana Football Association|accessdate=18 September 2009}}</ref>
N'ọnwa Mee afọ 2008, odeakwụkwọ na-adịgide adịgide na Ministry of Sports and Social Development na Bayelsa State gwara ndị otu Senate Committee on Sports na nsogbu ndị metụtara egwuregwu na Naịjirịa gụnyere nrụrụ aka na nchịkwa nke "cabal" nke Adamu duziri.<ref>{{Cite web|url=http://www.sunnewsonline.com/webpages/sports/2008/may/30/sports-30-05-2008-002.htm|title=Extinguish them! … Singabele tells Senate to remove the cabal holding Nigerian sports hostage|date=30 May 2008|publisher=The Daily Sun|accessdate=18 September 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100206012927/http://sunnewsonline.com/webpages/sports/2008/may/30/sports-30-05-2008-002.htm|archivedate=6 February 2010}}</ref>
N'ọnwa Julaị afọ 2008, Adamu kwupụtara na ụlọ ọrụ na-ahụ maka egwuregwu na Naịjirịa amalitela nyocha maka ebubo nrụrụ aka na league mpaghara.<ref>{{Cite web|url=http://www.nigeriansinamerica.com/articles/2706/1/Re-Amos-Adamu-To-Investigate-Corruption/Page1.html|title=Re: Amos Adamu To Investigate Corruption|date=3 July 2008|publisher=Nigerians In America|accessdate=18 September 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090504083508/http://www.nigeriansinamerica.com/articles/2706/1/Re-Amos-Adamu-To-Investigate-Corruption/Page1.html|archivedate=4 May 2009}}</ref>
== Ịgagharị na ntaramahụhụ maka iri ngo ==
N'abalị isii n'ọnwa Nọvemba n'afọ 2008, Onye isi ala [[Umaru Yar'Adua]] nyere iwu ka ewepụ Adamu n'ọkwa onye isi nchịkwa nke National Sports Commission. Adamu, onye isi nchịkwa nke National Sports Commission mechara laghachi na Ministry of Special Duties mgbe ewepụchara onye bụbu Minista na-ahụ maka egwuregwu na Onye isi oche National Sports Commission Abdulrahman Gimba, na mgbanwe nke ụlọ ọrụ. Enweghị ihe kpatara ya.<ref name="trust7112008"/> Ka ọ na-erule Jenụwarị 2009, Adamu bụ onye otu kọmitii 24 nke FIFA. E mere ndokwa ka ọ pụta n'ụlọ ikpe Naijiria iji kwado maka mmebi £ 2.3 nde o tinyere ọnwa 15 gara aga megide akwụkwọ akụkọ bipụtara ebubo nrụrụ aka.<ref>{{Cite web|url=http://www.transparencyinsport.org/FIFA_boss_kicked_out/FIFA_boss_kicked_out.html|title=FIFA Boss Kicked Out By Nigerian President|date=18 January 2009|publisher=Transparency in Sport ([[Andrew Jennings]])|accessdate=18 September 2009}}</ref>
N'ọnwa Ọgọstụ afọ 2009, Adamu kwuru na nsogbu ndị dị na [[Naijiria|egwuregwu Naijiria]] kemgbe a kpọghachiri ya mere ka ọ bụrụ onye ziri ezi.
N'abalị iri na asaa n'ọnwa Ọktoba n'afọ 2010, a kọrọ na UK Sunday Times na o kwetara ịnata £ 500,000 iji metụta usoro ịtụ vootu ya maka 2018 FIFA World Cup bid. Ọ gọnahụrụ ihe ọjọọ ọ bụla.<ref>{{Cite web|url=http://234next.com/csp/cms/sites/Next/Home/5631402-146/amos_adamu_in_500000_bribery_scandal.csp|work=Next|title=Amos Adamu in £500,000 bribery scandal|date=17 October 2010|accessdate=17 October 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101019134134/http://234next.com/csp/cms/sites/Next/Home/5631402-146/amos_adamu_in_500000_bribery_scandal.csp|archivedate=19 October 2010}}</ref> Nnyocha nke FIFA machibidoro ya na Reynald Temarii na nchịkwa bọọlụ.<ref>{{Cite web|url=http://www.nzherald.co.nz/sport/news/article.cfm?c_id=4&objectid=10688609|title=Soccer pair banned for corruption|work=[[The New Zealand Herald]]|date=19 November 2010|accessdate=19 November 2010}}</ref> N'ọnwa Nọvemba afọ 2010, Adam natara mmachibido iwu afọ atọ na 10,000 Swiss franc site na Kọmitii Ụkpụrụ Omume FIFA mgbe a chọpụtara na ikpe mara ya maka imebi iwu iri ngo.
Dr Cornel Borbély, onye isi oche nke ụlọ nyocha nke Kọmitii Omume nke FIFA, mere nyocha megide Adamu na Disemba 2016. A mara Adamu ikpe maka imebi isiokwu 13 (Ụkpụrụ Omume), 15 (Ịkwado) na 19 (Nkwado nke ọdịmma) nke FIFA Code of Ethics site n'inweta ego iji gbanwere votu World Cup.<ref name=":0">{{Cite web|date=4 March 2017|title=Amos Adamu blames FIFA "mafia" for his two-year ban|url=https://dailypost.ng/2017/03/04/amos-adamu-blames-fifa-mafia-two-year-ban/|accessdate=22 February 2021|work=Daily Post Nigeria|language=en-US}}</ref>
N'abalị iri abụọ na asatọ n'ọnwa Febụwarị n'afọ 2017, Kọmitii Ụkpụrụ Omume FIFA machibidoro Adamu iwu ruo afọ abụọ.<ref name=":0"/><ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/39108381|title=Nigerian administrator Amos Adamu banned for two years by Fifa|date=11 March 2017|publisher=BBC|accessdate=27 March 2017}}</ref>
== Ihe odide ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Adamu, Amos}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
hnv0feahilsv2nd5vsvtx4weef7e2no
Donna Hartz
0
30542
729676
194876
2026-09-30T19:18:26Z
Nachi kim
20090
ADDED DEFAULTSORT and Databox
729676
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Donna Hartz''' bụ onye Aboriginal Australia na-amụ nwa, agụmakwụkwọ na onye otu ndị Kamilaroi nke ugwu ọwụwa anyanwụ New South Wales.<ref>{{Cite web|title=More Indigenous midwives equals strong cultural connection for mothers and babies: expert|url=https://www.sbs.com.au/news/more-indigenous-midwives-equals-strong-cultural-connection-for-mothers-and-babies-expert|work=SBS News|accessdate=1 June 2019|date=11 July 2017}}</ref> Ọ tolitere na mpaghara ọdịda anyanwụ nke Sydney.
Hartz bụ ugbu a [mgbe?] osote prọfesọ nke ịmụ nwa na Mahadum Charles Darwin.<ref name="CDU">{{Cite web|url=https://www.cdu.edu.au/nursing-midwifery/introducing-associate-professor-donna-hartz|title=Introducing: Associate Professor Donna Hartz|publisher=Charles Darwin University}}</ref>
A maara Hartz nke ọma maka ọrụ ya na ọrụ "Birthing on Country", nke lekwasịrị anya na ahụike na Ihe ndị sitere n'aka Onye Okike nke eluigwe na ụwa họrọ ọrụ nkụzi afọ ojuju nke ijere Chineke ozi nne Aboriginal. Ọ bụ onye nchọpụta na NHMRC Partnership Grant, 'BOOSt: Building on Our Strengths'.<ref name="CDU"/> Hartz lekwasịrị anya n'ịmepụta na itinye n'ọrụ na-achịkwa obodo, nke zuru oke, na-aga n'ihu na ụdị nlekọta ndị na-amụ nwa na ebe ọmụmụ.<ref name="CDU" /> Ọ bụ onye na-akwado maka nlekọta ụmụ nwanyị site na ụdị ndị na-amụ nwa.<ref>{{Cite web|title=Midwife care: Demand for birth program soars as study gives a tick|url=https://www.smh.com.au/healthcare/midwife-care-demand-for-birth-program-soars-as-study-gives-a-tick-20140222-338t8.html|work=The Sydney Morning Herald|accessdate=1 June 2019|date=23 February 2014}}</ref>
Hartz bụ onye nọọsụ edebanyere aha na onye na-amụ nwa. Ọ bụ onye ndu agụmakwụkwọ na Mahadum nke Sydney's National Centre of Cultural Competence, onye nkuzi prọfesọ na School of Nursing and Midwifery na Mahadim Western Sydney<ref>{{Cite web|url=https://www.westernsydney.edu.au/staff_profiles/uws_profiles/doctor_donna_hartz|title=Doctor Donna Hartz|publisher=University of Western Sydney|accessdate=2023-09-29|archivedate=2019-06-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190602040106/https://www.westernsydney.edu.au/staff_profiles/uws_profiles/doctor_donna_hartz}}</ref> na onye nkuzi nkịtị na Mahadam nke Teknụzụ Sydney.<ref>{{Cite web|url=https://sydney.edu.au/nccc/people/profiles/donna.hartz.php?apcode=ACADPROFILE300808|title=Dr Donna Hartz The University of Sydney|publisher=The University of Sydney}}</ref> Hartz nọ na Board of Trustees na Rhodanthe Lipsett Indigenous Midwifery Charitable Fund.
== Ntụaka ==
<references group="" responsive="1"></references>
{{DEFAULTSORT:Hartz, Donna}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
n10brevtdrr80gcwqjp0r9x1ppkatq0
Akwụkwọ Lesley
0
30590
729675
207056
2026-09-30T19:16:42Z
Nachi kim
20090
729675
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
{{Infobox person|name=|birth_name=Lesley Ann Page|birth_date={{birth year and age|1944}}|birth_place=|occupation={{Plainlist|
* [[Midwife]]
* [[Academic]]
}}|known_for=|spouse=|children=}}
[[Category:Articles with hCards]]
Prọfesọ '''Lesley Ann Page''' [[Order of the British Empire|CBE]], MSc, BA, RMT (amụrụ n'afọ 1944) bụ onye Britain na-amụ nwa na agụmakwụkwọ, ọ bụkwa onye isi oche nke Royal College of Midwives.
Site na 1994 ruo 2000 ọ bụ Queen Charlotte's Professor of Midwifery Practice, jikọtara na Thames Valley University na Queen Charlotte'l na Hammersmith Hospitals.
Site na 1994 ruo 1998 ọ rụrụ ọrụ dị ka prọfesọ nleta na [[Institute of Obstetrics and Gynaecology]], Royal Postgraduate Medical School, Mahadum London. Ọ bụkwa prọfesọ nleta gaa na nke ụwa họrọ site n'ime ụmụ ndị ikom na Mahadum Sydney na Mahaduma Teknụzụ Sydney, na prọfesụ na Mahadim British Columbia.
E mere ya Commander of the Order of the British Empire (CBE) na 2014 Birthday Honours, "N'ihi ọrụ na Midwifery".<ref>{{Cite web|url=https://www.gov.uk/government/publications/birthday-honours-lists-2014|title=Birthday Honours lists 2014|date=2014-06-14|accessdate=2014-06-14|work=gov.uk|publisher=HM Government}}</ref>
== Ihe odide ==
<references group="" responsive="1"></references>
== Njikọ mpụga ==
{{DEFAULTSORT:Page, Lesley}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
hffycjdf08a0v2xkhtjn16ste3rqrmf
Diana Anderson
0
30597
729674
623698
2026-09-30T19:11:45Z
Nachi kim
20090
Added Databox
729674
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Diana Geraldine Mary Anderson''', (29 Jenụwarị 1935 – 18 Septemba 1995) bụ nọọsụ Britain, onye na-ele ime ime na onye ọrụ gọọmentị
== Ọrụ ==
Ọ malitere ọzụzụ dị ka nọọsụ na 1952, mgbe ọ dị afọ iri na asaa, na Royal Surrey County Hospital na Guildford. O mechara zụọ dị ka onye na-amụ nwa, ọrụ ọ rụrụ n'ụlọ ọgwụ ndị agha mgbe ọ ghọsịrị onye nọọsụ màkà ndụ ebighị ebi n'ụwa ọhụrụ ezi omume ga na ụdị nke ụwa họrọ ọrụ ụzọ Queen Alexandra's Royal Army Nursing Corps (QARANC) na Febụwarị 1958. O mechara malite ịzụ ndị ọzọ n'ọrụ ịmụ nwa wee ghọọ onye nyocha nke Central Midwives Board.
Mgbe e buliri ya n'ọkwa ka ọ bụrụ colonel, a kpọrọ ya Matron nke QEMH Woolwich. Ọrụ ndị ọzọ sochiri nke gụnyere Deputy Medical Nursing na Headquarters BAOR. A kwalitere ya ka ọ bụrụ Colonel Commandant na QARANC Centre na Aldershot.<ref>[https://www.independent.co.uk/news/people/court-circular-1560210.html Court Circular, ''The Independent'', Thursday, 29 October 1992]</ref>
== Onyinye ==
E nyela ya Royal Red Cross na, n'oge gara aga, Associate Royal Red Cross.
== Ntụaka ==
{{DEFAULTSORT:Anderson, Diana}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
88aiss0me6xnujd30u1zm9tcsha40tp
Anthony Effah
0
30605
729671
516293
2026-09-30T19:01:41Z
Nachi kim
20090
ADDED DEFAULTSORT and Databox
729671
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
{{Infobox officeholder|image=|parliament=Ghana|majority=|termstart=7 January 2017|termend=<!--Can be repeated up to eight times by adding a number-->|predecessor=|successor=<!--Can be repeated up to eight times by adding a number-->|prior_term=|party=[[New Patriotic Party]]}}
'''Anthony Effah''' bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị Ghana na onye otu nke asaa nke Republic nke anọ nke Ghana na-anọchite anya Asikuma-Odoben-Brakwa Constituency na Central Region na tiketi nke New Patriotic Party .<ref>{{Cite web|url=https://www.parliament.gh/mps?mp=50|work=Parliament of Ghana|title=Member of Parliament: HON. ANTHONY EFFAH|accessdate=16 February 2019|archivedate=6 November 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231106095754/https://parliament.gh/mps?mp=50}}</ref>
== Mbido ndụ na agụmakwụkwọ ==
A mụrụ Effah na 24 Jenụwarị 1960 ma si Breman-Brakwa na Central Region nke Ghana. O nwetara nzere bachelọ ya na Economics n'afọ 1985 nakwa Executive Masters ya na Business Administration (Finance) na Mahadum Ghana n'afọ 2003.<ref name=":0">{{Cite web|title=Effah, Anthony|url=https://ghanamps.com/mp/effah-anthony/|accessdate=2022-11-24|work=Ghana MPS|language=en-US}}</ref>
== Ọrụ ==
Effah bụ onye nduzi nke Risk Management and Compliance na Fidelity Bank na Accra.<ref name=":0"/> Ọ bụkwa Onye isi oche nke Board of Governors nke Brakwa-Breman Rural Bank.<ref>{{Cite web|title=Brakwa-Breman Rural Bank makes impressive profit|url=https://www.graphic.com.gh/news/general-news/brakwa-breman-rural-bank-makes-impressive-profit.html|accessdate=2022-11-24|work=Graphic Online|language=en-gb}}</ref><ref>{{Cite web|title=Brakwa Breman Rural Bank continues to grow significantly|url=https://www.businessghana.com/|accessdate=2022-11-24|work=BusinessGhana}}</ref>
== ndọrọ ndọrọ ọchịchị ==
Effah bụ onye otu New Patriotic Party .<ref>{{Cite web|date=2016-11-22|title=Dr Bawumia Fulfills Promise To Zongo|url=https://dailyguidenetwork.com/dr-bawumia-fulfills-promise-zongo/|accessdate=2022-11-24|work=DailyGuide Network|language=en-US}}</ref> Ọ bụ onye omeiwu nke Asikuma Odoben Brakwa Constituency na Central Region site na 2017 ruo 2021.<ref name=":0"/><ref>{{Cite web|title=Breman Brakwa health centre in dire need of support|url=http://www.ghanadistricts.com/Home/ReaderDistrict/315d754-6117-4474-af|accessdate=2022-11-24|work=www.ghanadistricts.com}}</ref><ref>{{Cite web|author=3news.com|date=2017-11-24|title=Businesses advised to take advantage of Queen of Denmark's visit|url=https://3news.com/businesses-advised-take-advantage-queen-denmarks-visit-2/|accessdate=2022-11-24|work=3News.com|language=en-US|archivedate=2022-12-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221203025107/https://3news.com/businesses-advised-take-advantage-queen-denmarks-visit-2/}}</ref> O meriri oche ndị omeiwu na ntuli aka nke Ghana na 2016 na vootu 23,760 na-eme 50.1% nke ngụkọta vootu e nyere ebe onye NDC na-azọ ọkwa onye omeiwu Alhassan Kobina Ghansah nwere vootu 23,330 na-eme 49.2% nke ngụcha vootu e nye, onye PPP na-azọrọ ọkwa onye omebe iwu Richard Ato Quinoo nwere vootu 237 na-eme 0.5% nke ngụka vootu e wepụtara na onye CPP Hayford Amo court nwere vootu 90 na-eme pasent 0.2% nke ngwụcha vootu.<ref>{{Cite web|author=FM|first=Peace|title=2016 Election - Asikuma Odoben Brakwa Constituency Results|url=http://ghanaelections.peacefmonline.com/pages/2016/parliament/central/asikuma_odoben_brakwa/|accessdate=2022-11-24|work=Ghana Elections - Peace FM|archivedate=2022-11-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221122170523/https://ghanaelections.peacefmonline.com/pages/2016/parliament/central/asikuma_odoben_brakwa/}}</ref>
N'afọ 2019, ọ bụ onye otu Kọmitii Ego.<ref>{{Cite web|title=NPP MP Rubbishes Calls For Bi-Partisan Probe Into Menzgold Saga|url=https://www.modernghana.com/news/909424/npp-mp-rubbishes-calls-for-bi-partisan-probe-into-menzgold-s.html|accessdate=2022-11-24|work=Modern Ghana|language=en}}</ref>
== Ndụ onwe onye ==
Effah bụ Onye Kraịst.<ref name=":0"/>
== Ihe odide ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Effah, Anthony}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
3mdlp4jno7i6s2o450qozf9cpcz8lqh
Alison Seabeck
0
30611
729668
707117
2026-09-30T18:58:02Z
Nachi kim
20090
ADDED DEFAULTSORT
729668
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder|image=|honorific-prefix=|name=Alison Seabeck|honorific-suffix=|office1=[[Ministry of Defence (United Kingdom)|Shadow Minister of State for Defence]]|term_start1=7 October 2011|term_end1=7 May 2015|office2=[[Member of Parliament (United Kingdom)|Member of Parliament]] <br> for [[Plymouth Moor View (UK Parliament constituency)|Plymouth Moor View]]<br /><small>[[Plymouth Devonport (UK Parliament constituency)|Plymouth Devonport]] (2005–2010)</small>|successor2=[[Johnny Mercer (politician)|Johnny Mercer]]|term_start2=5 May 2005|term_end2=30 March 2015|birth_date={{Birth date and age|df=yes|1954|01|20}}|birth_place=[[Dagenham]], Essex, England|death_date=|death_place=|nationality=English|spouse={{marriage|Denis Seabeck|1975|reason=divorced}} <br>{{marriage|[[Nick Raynsford]]|2012}}|children=2 daughters|residence=|alma_mater=North East London Polytechnic|party=[[Labour Party (UK)|Labour]]|website=http://alisonseabeck.org.uk}}
'''Alison Jane Seabeck''' (née '''Ward''', 20 Jenụwarị 1954) bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị Britain. Onye otu Labour Party, ọ rụrụ ọrụ dị ka onye omeiwu (MP) maka Plymouth Devonport site na 2005 ruo 2010 mgbe ọ meriri oche ọhụrụ nke Plymouth Moor View, tupu Johnny Mercer nke Conservative Party efunahụ ya na ntuli aka 2015. Na mmegide, Seabeck bụ Minista na-ahụ maka ụlọ na nchekwa.<ref>{{Cite web|title=Parliamentary career for Alison Seabeck - MPs and Lords - UK Parliament|url=https://members.parliament.uk/member/1552/career|accessdate=2020-10-22|work=members.parliament.uk|language=en}}</ref>
== Oge ọ malitere ==
Tupu alụmdi na nwunye ya, a maara Seabeck dị ka Alison Ward.<ref name="Marriage">''Marriages September 1975'', freebmd.org, accessed 9 December 2022 “WARD Alison J / SEABECK Denis G / HAVERING / Vol. 13 / p. 156”</ref> Ọ bụ nwa nwanyị nke Michael Ward, onye bụbu onye otu Labour nke Peterborough, ọ gụrụ akwụkwọ na Harold Hill Grammar School na Harold Hill, Havering, London, na North East London Polytechnic na Stratford (nke bụzi Mahadum East London).<ref>Alan Lee Williams, [https://www.theguardian.com/politics/2009/apr/10/michael-ward-obituary-labour-peterborough Michael Ward Labour MP and local government expert], ''[[The Guardian]]'', 10 April 2009, accessed 9 December 2022</ref> Seabeck bụ onye otu MSF Union (nke bụzi Unite), mgbe ọ na-arụ ọrụ dị ka onye nchọpụta na House of Commons ghọrọ odeakwụkwọ nke South Thames Community Branch. N'afọ 2005, ọ bụkwa onye otu Fawcett Society na Labour Women's Network.<ref name="autogenerated1">{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk_politics/4110914.stm|work=BBC News|title=Meet the MP: Alison Seabeck|date=20 June 2005}}</ref>
== Ọrụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị ==
N'ọnwa Machị afọ 2005, a họpụtara Seabeck n'ime ndepụta ụmụ nwanyị niile ka ọ nọrọ na Labour na oche Plymouth Devonport.<ref>{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/england/devon/4378561.stm|work=BBC News|title=Labour selects female candidate|date=24 March 2005}}</ref>
A họpụtara ya na ntuli aka nke afọ 2005 na ọnụ ọgụgụ ka ukwuu nke 8,103, na-anọchi David Jamieson. Site na 2007 ruo 2008 ọ rụrụ ọrụ dị ka onye Gọọmentị na-arụ ọrụ na Ngalaba Azụmaahịa, Azụmalite na Mgbanwe Nchịkwa.<ref>{{Cite web|title=Alison Seabeck|url=http://www.politics.co.uk/reference/alison-jane-seabeck|publisher=Politics.co.uk|accessdate=3 July 2016|archivedate=16 August 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160816024709/http://www.politics.co.uk/reference/alison-jane-seabeck}}</ref> Ọ bụ onye isi oche nke South West Regional Select Committee n'etiti afọ 2009 na 2010 ma nọrọ na Kọmitii Nhọrọ nke Gọọmentị Obodo na Kọmiti Nhọrọ nke Mgbanwe Nchịkwa n'etiti 2005 na 2007. N'agbata afọ 2006 na 2007, na ọzọ site na afọ 2008 ruo afọ 2009, ọ bụ odeakwụkwọ onwe onye nke Geoff Hoon.<ref name="TimesGuide2010">{{Cite book|title=The Times Guide to the House of Commons 2010|url=https://archive.org/details/timesguidetohous0000unse_o4z2|date=2010|publisher=Times Books|location=London|isbn=978-0-00-735158-9}}</ref>
Na ntuli aka nke afọ 2010, Seabeck nwere ihe ịga nke ọma n'oche ya na Plymouth Moor View.<ref name="2010election">{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/shared/election2010/results/constituency/d53.stm|title=2010 election, Plymouth Moor View|publisher=BBC|accessdate=7 May 2010}}</ref> The Times Guide to the House of Commons ''2010'' kọwara ya dị ka onye nwere "ọdịdị dị ala".<ref name="TimesGuide2010"/>
N'abalị iri na otu n'ọnwa Ọktoba n'afọ 2010, a họpụtara Seabeck ka ọ bụrụ Minista Ụlọ Nche, ya na Caroline Flint, onye bụ odeakwụkwọ nke obodo na Gọọmentị Obodo n'oge ahụ.<ref>{{Cite web|url=http://www.insidehousing.co.uk/news/alison-seabeck-to-be-shadow-housing-minister/6512022.article|title=Alison Seabeck to be shadow housing minister|publisher=Inside Housing|accessdate=11 October 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101218185950/http://www.insidehousing.co.uk/news/alison-seabeck-to-be-shadow-housing-minister/6512022.article|archivedate=18 December 2010}}</ref> N'abalị asaa n'ọnwa Ọktoba n'afọ 2011, a họpụtara ya ka ọ bụrụ Minista Nchebe n'oge mgbanwe Ed Miliband.<ref>{{Cite web|url=http://www.alisonseabeck.org.uk/alison-seabeck-has-been-appointed-shadow-defence-minister|title=Alison Seabeck has been appointed shadow defence minister|publisher=AlisonSeabeck.org.uk|accessdate=7 October 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130103054750/http://www.alisonseabeck.org.uk/alison-seabeck-has-been-appointed-shadow-defence-minister|archivedate=3 January 2013}}</ref>
N'ọnwa Disemba afọ 2010, a kpughere na Seabeck nọ n'okpuru nyocha site n'aka Kọmishọna Nzukọ Ndị Omeiwu maka Ụkpụrụ n'ihe gbasara nkwupụta nke ọdịmma ndị otu.<ref>{{Cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/news/newstopics/mps-expenses/8192570/MPs-expenses-17-MPs-were-re-elected-after-secret-deals-on-expenses.html|work=The Daily Telegraph|first=Martin|author=Beckford|title=MPs' expenses: 17 MPs were re-elected after secret deals on expenses|date=9 December 2010}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/politics/2010/dec/09/secretly-resolved-mps-expenses-cases-made-public|work=The Guardian|title='Secretly' resolved MPs' expenses cases made public|date=9 December 2010}}</ref> E mechara gwa Seabeck ka ọ rịọ mgbaghara maka ikwu okwu na arụmụka gbasara nchekwa ọkụ n'ekwughị na onye mmekọ ya, MP Nick Raynsford bụ onye otu Fire Protection Association.<ref>{{Cite news|title=Labour MP Alison Seabeck breached disclosure rules|url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-politics-12635625|accessdate=7 April 2015|publisher=BBC|date=3 March 2011}}</ref>
Ọ bụkwa onye otu Kọmitii Public Bill maka Iwu Mgbanwe Nchebe 2014<ref>{{Cite web|url=http://services.parliament.uk/bills/2013-14/defencereform/committees/houseofcommonspublicbillcommitteeonthedefencereformbill201314.html|title=House of Commons Public Bill Committee on the Defence Reform Bill 2013–14|publisher=Parliament.uk|date=|accessdate=17 September 2013}}</ref>
N'afọ 2014, ọ gbalịrị iwebata nnwere onwe site na ihe a na-akpọ 'ụtụ isi ime ụlọ' ka ndị a na-eme ihe ike n'ụlọ na "ọnụ ụlọ egwu" arụnyere ghara ịta ahụhụ maka ọnụ ụlọ ọzọ.<ref>{{Cite news|title=Plymouth MP to call for exemption from bedroom tax for domestic abuse victims|url=http://www.plymouthherald.co.uk/Plymouth-MP-exemption-bedroom-tax-domestic-abuse/story-21024139-detail/story.html|accessdate=7 April 2015|publisher=Plymouth Herald|date=28 April 2014}}</ref>
Na ntuli aka nke afọ 2015, Seabeck guzoro ọzọ na Plymouth Moor View, mana onye na-azọ ọkwa onye Conservative bụ Johnny Mercer meriri ya.<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.co.uk/news/politics/constituencies/E14000879|publisher=BBC|accessdate=9 May 2015|date=8 May 2015|title=Plymouth Moor View}}</ref>
== Ndụ onwe onye ==
Alison Ward lụrụ Denis G. Seabeck na Septemba 1975 na London Borough of Havering .<ref name="Marriage">''Marriages September 1975'', freebmd.org, accessed 9 December 2022 “WARD Alison J / SEABECK Denis G / HAVERING / Vol. 13 / p. 156”</ref> Ha nwere ụmụ nwanyị abụọ.<ref name="autogenerated1"/> N'ụbọchị nke 5 n'ọnwa Ọktoba n'afọ 2012, na National Maritime Museum, ọ lụrụ Nick Raynsford, onye ọrụ Labour MP maka Greenwich & Woolwich, onye ọ rụrụ ọrụ dị ka onye nyocha tupu ọ banye n'ụlọ omebe iwu. A kọrọ na ha anọkọtara ọnụ afọ isii tupu ha alụọ.<ref>{{Cite news|url=https://www.newsshopper.co.uk/news/10010127.greenwich-mp-nick-raynsford-ties-the-knot-with-fellow-mp-alison-seabeck-at-national-maritime-museum/|title=Greenwich MP Nick Raynsford ties the knot with fellow MP Alison Seabeck at National Maritime Museum|work=[[News Shopper]]|first=Sarah|author=Trotter|date=26 October 2012}}</ref>
== Ihe odide ==
{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
{{s-start}}
{{s-par|uk}}
{{s-bef|before=[[David Jamieson (British politician)|David Jamieson]]}}
{{s-ttl|title=Member of Parliament for [[Plymouth Devonport (UK Parliament constituency)|Plymouth Devonport]]|years=[[2005 United Kingdom general election|2005]]–[[2010 United Kingdom general election|2010]]}}
{{s-non|reason=Constituency abolished}}
{{s-new|constituency}}
{{s-ttl|title=Member of Parliament for [[Plymouth Moor View (UK Parliament constituency)|Plymouth Moor View]]|years=[[2010 United Kingdom general election|2010]]–[[2015 United Kingdom general election|2015]]}}
{{s-aft|after=[[Johnny Mercer (politician)|Johnny Mercer]]}}
{{s-end}}{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:Seabeck, Alison}}}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
[[Òtù:Pages with unreviewed translations]]
lgpz43gimnkcony5imn927t5qwm4s50
Abayomi Akinruntan
0
30619
729667
444776
2026-09-30T18:56:10Z
Nachi kim
20090
Added Databox
729667
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Prince Abayomi Babatunde Akinruntan''', amuru October 21, 1973, [1] bụ onye onye ọchụnta ego, onye agha njikọ ma ugbu a, ọ bụ onye otu na ụlọ ụlọ omebe iwu [2] nke ndị nwe omeiwu Ondo steeti na- mpaghara anya mpaghara Ilaje 1.
== Ndụ mmalite na agụmakwụkwọ ==
. <ref>{{Cite web|date=2019-09-06|title=#KnowYourLawmakers: The Prince of Ugbo Kingdom; Prince Abayomi Babatunde Akinruntan|url=http://www.technocratmediang.com/2019/09/06/knowyourlawmakers-the-prince-of-ugbo-kingdom-prince-abayomi-babatunde-akinruntan/|accessdate=2020-08-09|work=Technocrat Media House|language=en-US|archivedate=2021-12-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211206163229/https://technocratmediang.com/2019/09/06/knowyourlawmakers-the-prince-of-ugbo-kingdom-prince-abayomi-babatunde-akinruntan/}}</ref>Abayomi bụ nwa Eze Fredrick Obateru Akinruntan, onye ogaranya na eze ọdịnala na Ugbo Kingdom, a town in Ilaje Local Government, Ondo State, Nigeria. [1] Ọ akwụkwọ akwụkwọ ya na Sacred Heart Nursery/Primary School dị n'Ibadan wee gawa ụlọ akwụkwọ Command, ma n'Ibadan, [2] ọ akwụkwọ agụm akwụkwọ na Polytechnic, Ibadan, ebe ọ akwụkwọ Art na Design wee diploma diploma. n'afọ 1995. Prince Abayomi LL. B {Hons} in Law from the former Ogun State University (Ugbua Olabisi Onabanjo University)
== Azụmahịa na ndụ onwe onye ==
Prince Abayomi sonyeere aka na ọrụ kwa ụbọchị nke Obat Oil and Petroleum Limited, otu n'ime ụlọ ọrụ na-ahụ maka mmanụ ala Naijiria na 2001, ọ ghọrọ onye njikwa ọrụ nke Obat Oil, na-ahụ maka ọrụ na ngwa ngwa n'isi ụlọ ọrụ ụlọ ọrụ ahụ. na Ụlọ Ọrụ Ọrụ na Ibadan. <ref>{{Cite web|date=2018-11-04|title={{title case|A HARDWORKING PRINCE OF UGBO KINGDOM, ILAJE, ONDO STATE: AN {{sic|nolink=y|reason=error in source|ENTERPRENEUR}} AND A GRASSROOTS POLITICIAN WITH PASSION FOR HUMAN EMPOWERNMENT}}|url=https://heromagazines.com/a-hardworking-man-an-enterpreneur-and-a-grassroots-politician-with-passion-for-human-empowernment-prince-hon-abayomi-akinrutan/|accessdate=2022-12-10|work=[[Hero (magazine)|Hero]]|language=en-US}}</ref>
Prince Abayomi Babatunde Akinruntan bụ Director, Operations for Febson Hotel Nigeria Ltd, ihe Ultra-Modern Facility dị na Abuja ma jikọtara ya na ụlọ ọrụ gụnyere Prince Aando Nigeria Limited (Oil and Gas), Bellefull Integrated Resources Limited, Aando Apartments (Hotel na Ụlọ elu), De Ark Entertainment na Records na 2110 Mmanụ na Gas. N'afọ 2011, a họpụtara ya onye isi otu onye isi ngalaba, Operations, Obat Group <ref>{{Cite web|author=Korkus|first=Stella Dimoko|title=Happy 40th Birthday Prince Yomi Akinruntan|url=https://www.stelladimokokorkus.com/2013/10/happy-40th-birthday-prince-yomi.html|accessdate=2020-08-10}}</ref> na Ondo State pioneer coordinator for Nigeria Content Development & Monitoring Board (NCDMB) ụlọ ọrụ dị na Yenegoa <ref>{{Cite web|author=Nigeria|first=Technocrat Media|date=2019-09-06|title=#KnowYourLawmakers: The Prince of Ugbo Kingdom; Prince Abayomi Babatunde Akinruntan|url=https://technocratmediang.com/2019/09/06/knowyourlawmakers-the-prince-of-ugbo-kingdom-prince-abayomi-babatunde-akinruntan/|accessdate=2021-12-06|work=Technocrat Media Nigeria - ...reporting facts not fiction|language=en-US|archivedate=2021-12-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211206163229/https://technocratmediang.com/2019/09/06/knowyourlawmakers-the-prince-of-ugbo-kingdom-prince-abayomi-babatunde-akinruntan/}}</ref> tupu ọ banye na ndọrọ ndọrọ ọchịchị na-arụsi ọrụ ike na steeti Ondo. <ref>{{Cite web|title=Bio|url=http://abakinruntan.com/bio/|accessdate=2020-08-10|work=Abayomi Akinruntan|language=en-US|archivedate=2020-01-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200116142429/http://abakinruntan.com/bio/}}</ref>
== Ọchịchị ==
. <ref>{{Cite web|date=2019-06-03|title=Speaker, deputy speaker return as ninth Ondo Assembly inaugurated|url=https://businessday.ng/politics/article/speaker-deputy-speaker-return-as-ninth-ondo-assembly-inaugurated/|accessdate=2020-08-10|work=Businessday NG|language=en-US}}</ref>Abayomi ụgbọ okporo ígwè n'afọ 2011 mgbe ọ zọọrọ ọkwa ụlọ omebe iwu Naijiria mana a napụrụ ya tiketi n'okpuru Labor Party na n'afọ 2015, Prince Abayomi Akinruntan zọọrọ ma ụlọaka ụlọ omeiwu Ondo steeti n'afọ 2015. [1 ] Mgbe afọ 4 mbụ ọ nọ n' Mgbe omebe iwu, ọ̀ PDP gaa APC na ụgbọ 17, 2017 [2] wee bụrụ onye na-amụ ụdọ dịka onye otu, Ondo State House of Assembly na 2020 n'okpuru All Progressive Congress
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Akinruntan, Abayomi}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
ds0ddj63vn5ujg9cjd13a7u9nme46s8
Abdulmumin Jibrin
0
30634
729666
632437
2026-09-30T18:53:35Z
Nachi kim
20090
729666
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder|name=Abdulmumin Jibrin <small>PhD</small>|image=Jibrin Abuja Event.jpg|caption=Abdulmumin Jibrin|office3=Member of the [[House of Representatives of Nigeria]]|term_start3=6 June 2011|term_end3=1 November 2019|predecessor3=Hon. Ubale Jadaga Kiru|successor3=Hon. Ali Datti Yako|office2=Executive Director of Business Development, Federal Housing Authority|term_start2=July 2020|term_end2=October 2021|predecessor2=Mrs. Ebere Alalibo|successor2=Position repositioned|office=Executive Director of Research and Innovation Development, Federal Housing Authority|term_start=October 2021|term_end=May 2022|predecessor=Position established|successor=|party=[[Political parties in Nigeria|New Nigeria People’s Party]]|otherparty=[[People's Democratic Party (Nigeria)|People's Democratic Party]] (PDP) (2010–2014)<br>[[All Progressives Congress]]<br>(APC) (2014–2022)<ref>{{cite web
|url=https://punchng.com/breaking-tinubu-campaign-group-dg-jibrin-dumps-apc/
|title=BREAKING: Tinubu campaign group DG, Jibrin, dumps APC - Punch Newspapers
|date=7 May 2022
|publisher=Punch}}</ref>|birth_date={{Birth date and age|df=yes|1976|09|09}}|birth_place=Kano, Nigeria|death_date=|death_place=|nationality=Nigerian|residence=[[Kano (city)|Kano]], [[Abuja]]|alma_mater=[[University of Abuja]]|occupation=Legislature|profession=Politician|website=}}
. <ref>{{Cite web|title=Speaker congratulates Gbenga Ashafa, AbdulMumin Jibrin on FHA appointments|url=https://www.radionigeria.gov.ng/2020/08/06/speaker-congratulates-gbenga-ashafa-abdulmumin-jibrin-on-fha-appointments/|work=Radio Nigeria|accessdate=6 August 2020}}</ref>'''Abdulmumin Jibrin''' pronunciation ⓘ<nowiki></link></nowiki> ( mmalite 9 September 1976) bụ onye ike ọchịchị Naijiria, onye ọchụnta ego, ụlọ, na onye bụbu onye otu ụlọ omebe iwu Naijiria [1] nọchitere anya Kiru / Bebeji ike etiti Kano State [2] ] bụ onye mgbaàmà na nso nso a [3] na ikpo okwu nke New Nigerian People Party . Ọdụdụ dịka onye isi ngalaba na ọhụrụ nke Federal Housing Authority site na Ọktoba 2021 ruo Mee 2022, n'okpuru isi President [[Muhammadu Buhari]]
== Ndụ mmalite na agụmakwụkwọ ==
A Game Abdulmumin Jibrin na Kano n' Game Alhaji Labaran Mohammed Jibrin na Hajia Amina Gambo. Ọ akwụkwọ akwụkwọ na Kano tupu a kwaga ya Kaduna ma mechaa Abuja ebe nne na nna ya biri n'oge dị iche iche iji gaa n'ihu n'agụm akwụkwọ ya.
Abdulmumin gara ụlọ akwụkwọ praịmarị ndị agha Janguza, Kano (1983–1986) tupu ọ kwaga Command Children School Jaji, Kaduna (1986–1988). Ọkọ akwụkwọ na Science Secondary School [[Abaji]], Abuja (1989–1992), na Bwari Secondary School, Abuja (1992–1994). O mechara gaa agụm akwụkwọ ibe wee akara akara ugo icon bachelor na na-enyere ndị hụrụ na Mahadum Abuja, Nigeria na 1999, M.Sc na International Affairs and Diplomacy na [[Mahadum nke Ahmadu Bello|Mahadum Ahmadu Bello]], Zaria, Nigeria na 2003 na Ph.D. na International Relations na Mahadum Abuja Nigeria na 2009.
Ọ gara London Business School 2009-2009, Harvard Business School 2009-2010, International Business House, London 2009, na European Institute of Business Administration INSEAD France, 2009 ebe akwụkwọ akwụkwọ ma ụlọ dị dị iche iche na Senior Executive Program (SEP68 LBS). ). Nsogbu Economy Global Economy (LBS), Mkparịta ụka, Mkpebi Mkpebi na Usoro Nkwekọrịta (HBS), elo maka ụdị ndu (PLD9 HBS), International oil Trading (IBH London) na Telecommunications Strategy and Marketing ( INSEAD ). Ọ dechara Oxford Strategic Leadership Programme (OSLP) na 2016. Oka saịtị MBA na SBS – Swiss Business School, Zurich, Switzerland 2012–2014.
Abdulmumin Jibrin malitere ọrụ ọkachamara mbụ ya na mgbasa ozi site na ịrụ ọrụ na Century Research and Communication Limited na mgbe e mesịrị na ụlọ ọrụ ihe owuwu. Mgbe ọ nọsịrị na ụlọ ọrụ nkwukọrịta na ahụmịhe ụfọdụ n'okpuru ụfọdụ ụlọ ọrụ na-ewu ụlọ, ọ gara n'ihu guzobe ụlọ ọrụ nke ya, Green Forest Investment Limited na 2003.
Jibrin mechara bụrụ onye isi njikwa na onye isi oche / CEO nke Green Forest Group Limited, yana ndị enyemaka na Energy, Property Development, Investment, Agriculture, Construction na Engineering. Ọ bụkwa onyeisi oche (Nigeria) nke Turkish Construction Giant, TASYAPI n'etiti 2010 na 2011.
Ọ International Relations na Nasarawa State University, Nigeria, ma dee akwụkwọ na ngalaba nke International Relations viz- ihu ọhụrụ nke Nigeria's Foreign Policy, Nigeria Role in Peace Keeping Operations in Africa. Ọ bụkwa onye otu Nigeria-America na Nigeria-British Chambers of Commerce. Ọ bụ oche oche Abuja ngalaba nke Nigeria-British Chamber of Commerce (NBCC) n'etiti 2010 - 2011.
[[Usòrò:Budget_appropriation.jpg|áká_èkpè|thumb| Onye isi oche kọmitii na-ahụ maka fu ego, Hon. Abdulmumin Jibrin (Nri aka nri nke atọ) ya na President Muhammadu Buhari (n'aka nri nke asaa), osote onye isi ala Yemi Osinbajo (n'aka ekpe nke asaa), oche Senate Bukola Saraki (6th Right) House of Reps Speaker, Yakubu Dogara (nke aka nri nke ise), Oga oche Senate Committee on Appropriation, Senator Mohammed Danjuma Goje na ndị isi ndị ọzọ na mbịnye aka nke Budget 2016 n'ibu nke President, Abuja, Nigeria]]
.A họpụtara Jibrin ka ọ bụrụ ụlọ omebe iwu ndị omebe iwu Naijiria na-anọchite anya Kiru/Bebeji Federal constituency nke Kano State n'okpuru Peoples Democratic Party - PDP n'afọ 2011 tupu ọ banye n'otu ndọrọndọrọ ọchịchị ọhụrụ na Naijiria, All Progressives Congress (APC) na 2014. ma emesịa họpụta ya ọzọ ka ọ bụrụ Ụlọ Ndị Nnọchiteanya na 2015.
Jibrin bụ onye isi oche kọmitii na-ahụ maka ego na azụ nke asaa [1] </link> na ihe na Federal Ministry of Finance na Parastatals ya, Federal Revenue, Preparation of Revenue framework/Estimate for the Federal budgets, Sovereign Wealth Fund - SWIA, Tax Matters, Fiscal okwu, Gọọmenti akwụkwọ ego na bank na Statutory Corporations na ndị ji ọrụ, ọrụ na nhọrọ nke ngwaahịa na-abụ n'etiti ọrụ ndị ọzọ. Dị ka Oga oche nke kọmitii ego, ọ bụ onye na-ekwu okwu n'ihe gbasara mba. N'afọ 2015, Jibrin dị ka ndị ọchịchị nke 8th maka onye isi oche maka ụmụ ego ruo mgbe ọ gbara arụkwam na July 2016 dị ka onye isi oche kọmitii.
[[Usòrò:Jibrin_Economic_Summit.jpg|áká_ịkẹngạ|thumb| Jibrin ya na onye chịburu Naijiria, Goodluck Jonathan na mmemme Nigerian Economic Summit Group]]
Jibrin bidoro njem ndọrọndọrọ ọchịchị ya mgbe ọ na-eje ozi dịka onye nhazi otu nkwado ma mechaa bụrụ onye otu PDP/Obasanjo Mgbasa Ozi Onyeisiala n'etiti 2002-2003. O mechara bụrụ onye ọrụ mmemme na isi ụlọ ọrụ mgbasa ozi onye isi ala PDP na 2007.
N'oge na-adịghị anya a họpụtara Jibrin na Ụlọ Ndị Nnọchiteanya ka ọ hiwere otu, nke a na-akpọ 7th Assembly Group, bụ nke ọtụtụ n'ime ndị omeiwu a họpụtara ọhụrụ na mbụ. Ebumnuche nke otu ahụ dịka Jibrin siri kwuo, dị ka e hotara n'akwụkwọ akụkọ mba, bụ ije ozi dị ka "ikpo okwu maka ndị otu a họpụtara ahọpụta iji guzobe ndị enyi na ịfefe echiche na-esite na mpaghara dị iche iche maka ọdịmma obodo niile." <ref>{{Cite web|url=http://www.africanoutlookonline.com/index.php?option=com_content&view=article&id=1741%3Anigerias-house-leadership-new-group-emerges&Itemid=628|archiveurl=https://archive.today/20130116083320/http://www.africanoutlookonline.com/index.php?option=com_content&view=article&id=1741:nigerias-house-leadership-new-group-emerges&Itemid=628|archivedate=16 January 2013|title=Nigerian House Leadership: New Group Emerges|author=Ovada Ohiare, Abuja|publisher=African Outlook|accessdate=28 June 2011}}</ref>
Ndị ụlọ omebe iwu họpụtara Jibrin ka ọ bụrụ onye isi otu kọmitii na-arụkọ ọrụ ọnụ na ego, Petroleum Upstream, Petroleum Downstream, na Gas Resources iji nyochaa ebubo ebubo [[Nigerian National Petrleum Corporation|NNPC]] ji ụgwọ ụlọ ọrụ gọọmentị etiti na nzaghachi maka mkpesa na-aga n'ihu nke ndị Naijiria na-abawanye maka ịba ụba. aza ajụjụ n'akụkụ gọọmentị ha. Nnyocha nke kọmitii nkwonkwo Abdulmumin Jibrin duziri mechara gosi na anaghị ebufe ego ijeri naira 450 nke [[Nigerian National Petrleum Corporation|NNPC]] na akaụntụ gọọmentị etiti megidere ngalaba 162 (1) nke iwu 1999. <ref>{{Cite web|url=http://www.dailytrust.com.ng/index.php/news/164533-nnpc-should-refund-n3098trn-to-federation-account-house-report%27|title=NNPC Should Refund N3.098trn to Federation Account –House Report|author=Turaki Hassan|publisher=Daily Trust|accessdate=7 June 2011}}</ref>
Jibrin okpurukwala awụ ojuju na Naijiria na-adabere oke na ego onyonyo na gas. E aka n'ọkwa ya dị ka Louis oche nke kọmitii na-ahụ maka ego na ụlọ, Jibrin chịkọtala ọtụtụ ndị na-azụrụ ndị ọrụ na ndị nwe ụlọ iwu mana ọnweghị oke na ndị a: egwuregwu nke ego ha nwere n'onwe ha nke na-ahụ. maka ego a na-enweta n'ime ụlọ ọrụ. [1] N'okpuru elu Abdulmumin, kọmitii na-ahụ maka ego ozila nna nna ego na- anabataghị ụgwọ n'ime ego a na-enweta nkwado ma mechaa manye ndị ụlọ ọrụ na-akwụ ụgwọ. [2] [3] Kọmitii na-ahụ maka ego n'okpuru Jibrin kaadị ezi Nkwado maka nke Treasury Single Account policy (TSA) na n'ikpeazụ na ngosi nke mpi ego nke ụfọdụ ụlọ ọrụ iwu na-abanye n'ime ụlọ. ọnụ ọgụgụ site na ngalaba Executive nke ọzọ gaa na ndị omebe iwu site n'aka President Muhammadu. Buhari.
Site n'ikike nke Ụlọ ahụ, Jibrin durukwa kọmitii ego ka ọ malite nyocha zuru oke na ụlọ ọrụ mkpuchi na mkpuchi nke akụ na ihe onwunwe gọọmentị ebe a na-achọpụta ọtụtụ ihe na-enye nsogbu n'ihe gbasara mmebi nke usoro na iwu ndị dị ugbu a. <ref>{{Cite web|url=http://dailyindependentnig.com/2012/07/reps-query-nicons-failure-to-pay-n12-3b-claims/|title=Reps query NICON's failure to pay N12.3b claims|author=Rotimi Akinwumi (Abuja)|publisher=Daily Independent|accessdate=12 July 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303234420/http://dailyindependentnig.com/2012/07/reps-query-nicons-failure-to-pay-n12-3b-claims/|archivedate=3 March 2016}}</ref> Kọmiti ahụ amalitela ọrụ iji kagbuo ma megharịa iwu mkpuchi dị ugbu a. N'otu aka ahụ, Abdulmumin gara n'ihu leba anya n'ịkwado ụtụ isi na mbupụ site n'akụkụ dị iche iche nke akụ na ụba. Kpọmkwem, kọmitii ahụ malitekwara nyocha nke nnabata ụtụ isi nke ụlọ akụ. Nke a ga-enyocha ọrụ ụlọ akụ dị ka ndị na-anakọta ụtụ na ndị na-atụ ụtụ isi. <ref>
{{Cite web|url=http://www.theguardianmobile.com/readNewsItem1.php?nid=14055|archiveurl=https://archive.today/20130630101426/http://www.theguardianmobile.com/readNewsItem1.php?nid=14055|archivedate=30 June 2013|title='How Reps Will Probe Banks Over Tax Remittance'|author=Guardian Reporter|publisher=The Guardian Newspaper|accessdate=20 May 2013}}</ref>
Abdulmumin chịkwaa ọhụrụ maka nhọpụta nke NITEL [1] nke bụbu ụlọ ọrụ mgbasa ozi kacha kacha na Nigeria, eleghị anya mkpọchị ụgbọ mmiri mmiri, [2] mgbada ikike inyefe ntọhapụ na ihe ndị ọzọ na-akwado maka nnukwu ụlọ ọrụ. nyọkọ gbasara ego ụlọ ezinụlọ naira na na-akpa mkpa mmemme mmemme ego n'etiti ndị ọzọ.
Jibrin bụkwa onye so na kọmitii House on Foreign Affairs, Gas, Electoral Affairs, Youth Development, and Special Ọrụ ebe o nyere aka nke ukwuu n'ọrụ kọmitii ndị a. Jibrin bụ onye isi oche kọmitii na-emekọ ihe ọnụ kwa afọ nke na-agbanwe ego gọọmentị etiti etiti oge mmefu na Fiscal Strategy Paper (MTEF) bụ nke na-ahụ maka akara akụ na ụba niile na-arụ ọrụ dị ka onye na-ebu ụzọ na-agba ọsọ maka mmefu ego obodo Naijiria ma n'etiti oge 2011- 2015. <ref>{{Cite web|url=http://leadership.ng/nga/articles/36237/2012/10/02/substance_2012_budget_impasse.html|title=The Substance of 2012 Budget Impasse|publisher=Leadership Newspaper|accessdate=2 October 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121205071217/http://www.leadership.ng/nga/articles/36237/2012/10/02/substance_2012_budget_impasse.html|archivedate=5 December 2012}}</ref>
N'afọ 2013, Jibrin bụ otu n'ime ndị ụlọ omebe iwu duru ndị omebe iwu mbụ nke mmadụ iri atọ na asaa siri na otu ndọrọndọrọ ọchịchị People's Democratic Party (PDP) banye n'otu ndọrọndọrọ ọchịchị bụ All Progressive Party (APC). N'ọnwa Maachị afọ 2015, Abdulmumin zọọrọ ọchịchị wee họpụta ya ọzọ n'ụlọomeiwu nke Kiru / Bebeji Kano steeti, Nigeria.
Dị ka onyeisi oche nke Appropriation, Jibrin nwere nlekọta ọrụ na Budget ụlọ ọrụ na mba mmefu ego, appropriation nke ego maka ogbugbu nke mmemme na ọrụ gọọmentị. Ọ hụkwara na atumatu gbasara mmefu ego na mmefu ego nke gọọmentị kwekọrọ na atụmatụ mmefu ego nke afọ ma gbaa ajụjụ gbasara gbasara mmefu ego, ego na akụ na ụba na-akwado mkpokọta mmefu na nnata na mmefu ego, ndụmọdụ ndị bụ isi na amụma mmefu nke Onye isi ala na ngosi nke mmefu ego, jide okwu, ebe a na-enweta akaebe sitere n'aka Minista nke ego, Minista atụmatụ na mmefu ego, Gọvanọ nke Central Bank, Onye isi oche nke National Economic Intelligence Agency na ndị ọ bụla ọzọ dị ka Kọmitii, nwere ike. tụlee uru maka ọrụ ya, Nhazi, nyochaa ma na-ahụ maka mmejuputa iwu ntinye ego niile mgbe ndị omeiwu mba gafere, gbasara mmefu ego kwa afọ na atụmatụ mkpọgharị na usoro mmefu nke etiti oge.
Dịkwa ka onyeisi oche nke kọmitii na-ahụ maka ego, Jibrin bụ onye so na kọmitii nkwonkwo nke na-agbanwe usoro mmefu ego nke etiti oge na akwụkwọ gbasara ego (MTEF/FSP) nke 2016 budget. Ọ durukwa usoro ahụ dịka onyeisi oche nke ntinye ego nke butere nbibi nke mmefu ego mgbakwunye afọ 2015 nke Onyeisiala Muhammadu Buhari zigara n'ụlọomeiwu. Jibrin bụ onye otu kọmitii na-ahụ maka nhazi, ihe gbasara mba ofesi, egwuregwu, mmekọrịta gọọmentị etiti, ntuli aka na ndọrọ ndọrọ ọchịchị, ụkpụrụ omume na ihe ùgwù, na mmepe ntorobịa.
Jibrin kwadoro ụgwọ maka iwu iji kagbuo Iwu Nkwekọrịta Infrastructure Concession Regulatory Commission (Establishment) Act, 2005 wee wepụta Iwu Ọchịchị Ọha na Ọha na Ọha, 2016 iji wusie ma kwalite ọrụ nlekọta nke Commission ma tinye ya nke ọma n'ịhazi nsonye ahụ. nke ọha na eze na nkeonwe na ịkwalite ihe owuwu, mmepe, imepụta ọrụ ma ọ bụ mmezi nke akụrụngwa ma ọ bụ ọrụ mmepe nke gọọmentị etiti site na nhazi mmekorita nkeonwe; na ihe ndị ọzọ metụtara ya (HB. 358)
Na Maachị 2012, Jibrin ghọrọ onye Naijiria nke atọ ahọpụtara maka isonye na mmemme onye isi mba ofesi France a ma ama nke gọọmentị France haziri site n'aka Ministri nke mba ofesi nke France. Ihe karịrị otu puku ndị ndu na-ekwe nkwa esonyela na mmemme ahụ kemgbe ọ malitere na 1989. Naanị pasentị itoolu nke ndị sonyere bụ ndị a họpụtara site na Africa na naanị atọ sitere na Nigeria. Jibrin ji ohere nke mmemme ahụ were kụnye uche n'ihe gbasara mmepe na Naijiria ma mesie ike na-abawanye mmekorita n'etiti Nigeria na France. <ref>{{Cite web|url=http://www.pomaska.pl/5301/frances-international-visitor-leadership-program.html|title=République de France: France's International Visitor Leadership Program|publisher=Ministry of Foreign Affairs of the French Republic}}</ref>
== Asọmpi ikwu okwu ==
OkN'Ọnọ Ma ọchịchị afọ 2015, Hon Abdulmumin Jibrin zọọ ɔkwa ma bụrụkwa ndị obodo ya bụ Kiru/Bebeji Kano steeti, Nigeria àmà ọzọ ka ọ bụrụ ụlọ omebe iwu. Ọ bụ onye na-achọ ịzọ ọkwa ụlọ mana o mechara rituo maka Hon Yakubu Dogara, onye gara n'ihu mmeri, wee bụrụ Louis oche nke ngwaahịa. Jibrin bụ onye na-akwado isi na onye na-akwado ndị omebe iwu Yakubu Dogara 8th Assembly nke mere ka ọ pụta ìhè.
Ọkà okwu Dogara họpụtara Abdulmumin ka ọ bụrụ onyeisi oche nke Kọmitii Ụlọ Nnọchiteanya na ntinye ego. <ref>{{Cite web|title=Speakership: Jibrin steps down for Dogara|url=http://www.championnews.com.ng/speakership-jibrin-steps-down-for-dogara/|work=Champion Newspapers|accessdate=29 July 2016|archivedate=19 August 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160819015112/http://www.championnews.com.ng/speakership-jibrin-steps-down-for-dogara/}}</ref> <ref>{{Cite web|author=Adebayo|first=Hassan|title=Yakubu Dogara emerges House of Reps Speaker|url=http://www.premiumtimesng.com/news/headlines/184718-breaking-yakubu-dogara-emerges-house-of-reps-speaker.html|work=Premium Times|accessdate=29 July 2016}}</ref> Ọkwa ọ nọrọ n'afọ 2015 ruo mgbe ọ gbara arụkwaghịm n'afọ 2016. Ọnwa ole na ole ka ọ gbasịrị arụkwaghịm, <ref>{{Cite web|url=https://www.premiumtimesng.com/news/211530-house-of-reps-suspends-jibrin.html|title=House of Reps suspends Jibrin | Premium Times Nigeria|date=28 September 2016}}</ref> Dogara kwụsịtụrụ ya ka ọ gbasịrị asịrị nke o boro ndị isi ụlọ omeiwu nta ahụ ebubo na ọ na-ekpuchi mmefu ego kwa afọ na ịkwọ ụgbọala nrụrụ aka. Nkwụsị ahụ were otu afọ ndị omebe iwu, na-ejedebe na Maachị 2018 ka a kọrọ na Jibrin rịọrọ Ụlọ Nzukọ ahụ mgbaghara. <ref>{{Cite web|url=https://www.premiumtimesng.com/news/headlines/261600-reps-lifts-suspension-on-abdulmumin-jibrin.html|title=Reps lifts suspension on Abdulmumin Jibrin | Premium Times Nigeria|date=13 March 2018}}</ref>
<ref>{{Cite web|title=Hon Abdulmumin Jibrin Emerge DG Femi Gbajabiamila Speakership Campaign Org - Latest Breaking News in Nigeria Today Headlines - All Nigerian Newspapers|url=https://latestnews.ng/hon-abdulmumin-jibrin-emerge-dg-femi-gbajabiamila-speakership-campaign-org/|work=Punch|accessdate=31 March 2019|archivedate=7 July 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190707100736/https://latestnews.ng/hon-abdulmumin-jibrin-emerge-dg-femi-gbajabiamila-speakership-campaign-org/}}</ref>Na ịdị njikere ime omebe iwu zuciyar nke afọ 2019, APC jigidere ụlọ ụlọ iwu, were oche otu obere na iri nri. Hon. Ndị na-eche Femi Gbajabiamila ka ọ bụrụ eze ụlọ ụlọ omebe iwu nke ndụ. N’April 1, 2019, otu Femi Gbajabiamila Mgbasa Ozi Ọhapụrụ Okwukwe gosi Hon Jibrin ka ọ bụrụ onye isi ya.
N'okwu nhọpụtapụta ise ya, [1] onye omeiwu a mgbaàmà maka Kiru/Bebeji Federal Constituency nke Kano State, Abdulmumin Jibrin ndị nhoputa ya dị ka ihe na-aga n'ihu n'ụdị onye mụrụ anwụ, Chief Obafemi Awolowo. , gbakwụnye na Gbajabiamila bụ nwoke. nke ndị nwere ikike ihe mere eme.
Hon Femi Gbajabiamila, onye bụ onye ụlọ omebe iwu kamgbe 2003, nabatara nhọpụta Jibrin ma na 11 April 2019 meri onye iro ya, Hon. Mohammed Umar Bago, na 283 votes.
N'ọnwa Jenụwarị afọ 2020, Jibrin tụfuru oche ụlọ omebe iwu ya n'aka onye PDP bụ Ali Datti-Yako ka e mere ntuli aka ọzọ na mpaghara gọọmenti etiti ya. <ref>{{Cite web|url=https://www.premiumtimesng.com/news/headlines/374415-pdp-candidate-defeats-abdulmumin-jibrin-in-kano-rerun.html|title=PDP candidate defeats Abdulmumin Jibrin in Kano rerun|date=26 January 2020}}</ref>
Abdulmumin Jibrin bụ onye isi ala Muhammadu Buhari họpụtara na 24 July 2020 Executive Director of Business Development, Federal Housing Authority. <ref>{{Cite web|title=Speaker congratulates Gbenga Ashafa, AbdulMumin Jibrin on FHA appointments|url=https://www.radionigeria.gov.ng/2020/08/06/speaker-congratulates-gbenga-ashafa-abdulmumin-jibrin-on-fha-appointments/|work=Radio Nigeria|accessdate=6 August 2020}}</ref>
Dị ka onye isi nchịkwa nke ụlọ ọrụ mmepe azụmahịa, Jibrin ga-ahụ maka atụmatụ ụlọ azụmahịa, ọha na eze na ụlọ ọrụ nke ndị isi ọrụ ngalaba na-enyere aka, ya bụ: - Onye isi njikwa (Usoro Ụlọ), Onye isi njikwa (Private partnership & Zonal Coordination), General Onye njikwa (ihe owuwu), Onye isi njikwa (Njikwa Ngwongwo), Onye isi njikwa (Pre-Projects), na Onye isi njikwa (njikwa ogo).
E wezụga Sorondọrọ nhọrọ na azụmahịa ya, Jibrin nwere ike miri emi na ọrụ nke o ji guzobe ihe nrite na egwu / nkuzi kwa afọ na NYSC n'ofe Naijiria. Ọ bụ naanị ya na-akwado mmemme nzụkọ ụlọ akwụkwọ mahadum nke Abuja . Jibrin ngokwala dị mkpa nke ga-eme ka mbọ njikọ ka mma na mahadum ma rụziri ụfọdụ ụlọ ụlọ akwụkwọ ahụ. O mebere Lailife Foundation raara onwe ya nye ndi na-enweghi ọhọd ma na-anọdụkwa na bọọdụ AYAHAY Foundation ., [1] ọrụ ebere nke nyere ya, Maryam Augie-Abdulmumin hiwere.<ref>{{Cite web|url=https://www.bellanaija.com/2016/10/to-commemorate-the-international-day-of-the-girl-child-ayahay-foundation-empowers-girls-in-northern-nigeria/|title=To Commemorate the International Day of the Girl Child AYAHAY Foundation Empowers Girls in Northern Nigeria|date=11 October 2016}}</ref>
== Nkwanye ugwu na ihe nrite ==
Jibrin enwetala ọtụtụ nri nri na ndị isi maka ihe ọ rụpụtara ma n'ọkachamara na ndụ ọha. A kpọbakwara ya n'òtù ndị dị iche dị iche iche maka onyinye ya mgbanwe onwe ya na omume dị ka ike ụwa si dị. N'afọ 2000, e nyere Jibrin ihe nrite nke ndụ mmadụ site n'aka otu ụmụ akwụkwọ, Mahadum Abuja, Nigeria
. <ref>{{Cite web|url=http://www.youthfederation.org/index.php/news/186-young-ambassadors-for-peace-pledge-unrelentling-efforts-for-peace|title=Awards for International Youth Ambassadors for Peace|author=Youth Federation for World Peace|publisher=YFWP|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120303021328/http://youthfederation.org/index.php/news/186-young-ambassadors-for-peace-pledge-unrelentling-efforts-for-peace|archivedate=3 March 2012}}</ref>N'afọ 2009, e nyere Jibrin onyinye nturu ugo United Nations Global Peace Foundation dị ka onye isi anya udo. Ọ bụ onye nnata akara nke Hope Award nke African-Caribbean Society nke Mahadum Ọgụgụ na 2010. [1] A kwanyere ya ugwu dị ka onye nnochite anya ndị nke ụwa site n'aka Òtù Ndị Ntorobịa Maka Udo mmụta na 2010.
N'afọ 2012, e webatara Jibrin ka ọ bụrụ Fellow Chartered Institute of Finance na Control nke Nigeria CIFN. N'ime otu awụ ahụ, ọ natara onyinye nturu ugo maka onye isi oche kọmitii ụlọ kacha mma site n'aka Chartered Insurance Institute of Nigeria (CIIN). Na Nọvemba 2012, a na-echebe ya na ihe nrite maka Ọkachamara Iwu site n'aka 7th National Assembly Media Merit Award. N'akwụkwọ 2013, e nyere Jibrin ihe nrite Distinguished for Contribution to National Development site na Nigeria Conservation, UK. Mgbe e ịhụ na 2013, e nyere akwụkwọ ịja mma maka ọrụ ọrụ site n'aka Justice & Fairness Organisation, Kano State.
. <ref name="wstates">{{Cite web|url=http://www.worldstatesmen.org/Nigeria_native.html|title=Abdulmumin was turbaned Jarman Bebeji - The Office of Hon. Abdulmumin Jibrin|work=abdulmuminjibrin.com|accessdate=10 November 2012}}</ref>Jibrin onye isi oche kọmitii kacha pụta ìhè nke mba (Revenue Development) site n'aka ndị na-eso ụzọ onye kwuo uche ya na Frankfurt Germany na 2013 na 2014 ọ kpọbatara ya dị ka onye ibe nke Institute of Mass Communication & Information Management nke Naijirịa na ibe nke Institute of Ndị Nnọkọ Ndị Nyere nke Nigeria. Maka mmemme ọrụ ebere ya, e nyere Jibrin nri Paul Harris Fellow na 2012. Abdulmumin Jibrin nwere aha omenala Jarman Bebeji nke Kano Emirate Council nyere ya na Nọvemba 2012
== Ntụaka ==
{{Reflist|2}}
{{DEFAULTSORT:Jibrin, Abdulmumin}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
[[Òtù:Pages with unreviewed translations]]
lwbfsgyqnd90ybb9xohi9k3g8zyrcy9
Abdulmumini Aminu
0
30641
729665
495575
2026-09-30T18:52:03Z
Nachi kim
20090
729665
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder|name=Abdulmumini Aminu|honorific_prefix=[[Colonel]]|image=|imagesize=|smallimage=|caption=|office=President [[West Africa Football Union]]|term_start=1999|term_end=2003|predecessor=|successor=|office1=Chairman of [[Nigeria Football Association]]|term_start1=1996|term_end1=1999|predecessor1=[[Emeka Omeruah]]|successor1=[[Kojo Williams]]|office2=Military [[Governor of Borno State]]|term_start2=August 1985|term_end2=August 1988|predecessor2=[[Abubakar Waziri]]|successor2=[[Abdul One Mohammed]]|birth_date={{birth year and age|1949}}|birth_place=[[Katsina]], [[Northern Nigeria|Northern Region]], [[British Nigeria]] (now in [[Katsina State]], [[Nigeria]])|death_date=|death_place=|allegiance={{flag|Nigeria}}|branch=[[File:Flag of the Nigerian Army Headquarters.svg |25px]] [[Nigerian Army]]|serviceyears=|rank=[[File: Nigeria-Army-OF-5.svg|20px]] [[Colonel]]}}
'''Abdulmumini Aminu''' (amuru 1949) bu onye agha Naijiria lagoro ezumike nka, o bu onye agha nke Borno State n'etiti August 1985 na August 1988 n'oge ochichi ndi agha nke General Ibrahim Babangida . [1] O bụrụ onye mechara bụrụ onye isi oche otu egwuregwu , wee bụrụ onye isi oche otu egwuregwu, West Africa .
== Ọrụ agha ==
. <ref name="self">{{Cite web|url=http://allafrica.com/stories/200809221286.html?viewall=1|title='The Yar'Adua I Know, Will Make History'|work=Leadership|author=Ibrahim Modibbo|date=21 September 2008|accessdate=2010-05-12}}</ref>Aminu bụ otu n'ime ndị ọrụ nwụchiri Ọchịagha Muhammadu Buhari n'August 1985 nke General Ibrahim Babangida siri bata n'Via. [1] Aminu bụ onye Major n'ihe dị ka awụ iri atọ mgbe Babangida ọmụmụ ya umu Borno steeti n'ahụ ahụ. [2] Na ogbako AIDS mba mbụ nwere na Naijiria n'October 1987, Aminu kwuru na echiche na AIDS sitere n'Africa bụ anụ na-agba ọsọ maka ọnwụ nke eji ojii, n'ihi echiche na-ekwu na ihe ọ okwu dị njọ na nke na-adịghị mma sitere na nke a na-akpọ " Afrika gbara. " [3] Dị ka Gọvanọ Borno, Aminu gbara aka mgba n'ihi ihu ego, na mbụ site n'i ụdị ya dị ka onye mba ọzọ. O mere ngalaba ka ọ na-ebute ụzọ.
. <ref name="self" /> Ka njọ ya mechara, Aminu ajụjụ onye nkuzi na ụlọ akwụkwọ ndị agha Command na Staff College, Jaji . A mgbaàmà ya osote onye mbi ndị agha, ifkwa ọchịchịagha brigade wee bụrụkwa onye isi ọchịchịagha General na Jos . A mgba ya onye isi ndị nchekwa mba, onye na-ahụ maka imeziwanye nchekwa obodo. Aminu lara ezumike nka mgbe General Sani Abacha batara n'Via.
. <ref>{{Cite web|url=http://allafrica.com/stories/200407090670.html|title=Babayo Shehu Heads NFA Restructuring C'ttee|work=ThisDay|author=Juliana Taiwo|date=9 July 2004|accessdate=2010-05-12}}</ref>Aminu bụ egwuregwu egwuregwu ndị na-eso (NFA) n'afọ 1997. [1] N'ahọmpi iko mba ụwa nke France '98, o nyere iwu ka ndị egwuregwu egwuregwu egwuregwu $8,000 nke ọ ella, n'agbanyeghị na Paraguay meri ya na nche otu ikpeazụ nke ahụ. N'April 1999, dị ka Oga oche NFA, Aminu bụ onye isi nke kọmitii nhazi obodo Nigeria, na-akwado ndị egwuregwu World Cup na Liberty Stadium, Ibadan n'oge nche 1999 FIFA World Youth Championship . [2] N'nana Julaị afọ 2004, Aminu bụ osote onye isi oche nke kọmitii mmadụ iri na asaa e hibere iji hazi otu egwuregwu egwuregwu ndị.
. <ref>{{Cite web|url=http://allafrica.com/stories/199912060156.html|title=Aminu Holds Talks With Eyadema|work=P.M. News|date=6 December 1999|accessdate=2010-05-12}}</ref>Ọ nọ n'ahọmpi ya na commodore Emeka Omeruah ka a họpụta ya dị ka onye isi oche na-esote West Africa Football Union (WAFU) na 1999. N’ego Nọvemba afọ 1998, nkwado nkwado ya maka Omeruah. [1] Na Maachị 1999, onye isi otu egwuregwu Ghana nyere nkwado nke ọma n'ọkwa Aminu, ma ọ na-arụ na ohịa doro anya n'ahụ ahụ. [2] Aminu onye isi otu egwuregwu egwuregwu West Africa site na 1999 ruo 2002, ifkwa onye so na Confederation of African Football . [3] [4] O mere ihe mkpesa ime ka ahụ anụ nke nta ka ọ bụrụ ume
<ref>{{Cite web|url=http://www.accessmylibrary.com/article-1G1-100488721/yaradua-retains-seat-katsina.html|title=Yar'adua Retains Seat in Katsina.|date=April 21, 2003|work=This Day|author=Jare Ilelaboye|accessdate=2010-05-12}}</ref>Aminu sonyeere People's Democratic Party (PDP) na ụlọ Nigeria Fourth Republic . O mechara banye na United Nigeria People's Party (UNPP). [1] Aminu gbara aka na steeti Katsina n'Eprel 2003, mana o meri n'aka Umaru Musa Yar'Adua, bụ onye mechara nwụnahụrụ Louisala Naijiria.
. <ref name="newcab">{{Cite web|url=http://www.africanews.com/site/Nigeria_YarAdua_names_cabinet/list_messages/10239|title=Yar'Adua names cabinet|date=27 July 2007|publisher=Africa News|accessdate=2009-12-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110928064504/http://www.africanews.com/site/Nigeria_YarAdua_names_cabinet/list_messages/10239|archivedate=28 September 2011}}</ref>N’April 2004, Aminu la ntụkwasị na PDP, sị na UNPP nọ n’ọgba ndụ. [1] N'Nana Jun afọ 2007, Aminu sonyeere n'ọsọ iji nọchie Bala Bawa Ka'oje dị ka eg oche nke National Sports Commission. [2] Ọrụ n'ezie e nyere Abdulrahman Hassan Gimba .{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Aminu, Abdulmumini}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
8ke829vi645yzzsxyhjmq5vha3o8ajh
Abdulfatah Ahmed
0
30642
729663
495646
2026-09-30T18:49:58Z
Nachi kim
20090
729663
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder|image=Abdulfatah Ahmed at PGLS 2.jpg|office=[[Governor of Kwara State]]|termstart=29 May 2011|termend=29 May 2019|predecessor=[[Abubakar Bukola Saraki]]<ref>{{Cite web|url=https://nigeriaelections.stearsng.com/state/KW/governor/2019|title=Election Centre}}</ref>|successor=[[AbdulRahman AbdulRazaq]]|party=[[People's Democratic Party (Nigeria)|People's Democratic Party]] (PDP)}}
'''Abdulfatah Ahmed''' {{Audio|Yo-Abdulfatah Ahmed.ogg|Audio}} (amuru 29 Disemba 1963) bu onye omebe ego na onye ndọrọndọrọ ọchịchị Naijiria. Ọ bụbu Gọvanọ Kwara steeti.
== Ihe ndị mere n'oge gara aga ==
A mụrụ Ahmed na 29 Disemba 1963 na Share, Ifelodun Local Government Area nke Kwara State. Ọ gara Government College Funtua, Katsina State (1973-1978) na ụlọ akwụkwọ nke Basic Studies of Kwara State College of Technology (ugbu a Kwara State Polytechnic), Ilorin (1978-1980). Ọ gakwara na mahadum Ilorin ebe ọ nwetara nzere BSc na Chemistry (1986) na Master of Business Administration (MBA, 1992).
Ahmed bụ onye nkuzi na Organic Chemistry ma mesịa bụrụ onye isi ngalaba na Federal College of Arts and Science, Sokoto, na Sokoto State (1986–1990). Ọ ghọrọ onye enyemaka njikwa na District Savings and Loans, Lagos (1991–1993). Na 1993, ọ malitere ịrụ ọrụ na Guaranty Trust Bank na ngalaba kredit na ahịa. Na 1998, ọ kwagara na Societe Generale Bank Nigeria dị ka onye isi njikwa/otu isi, Consumer Banking. Mgbe e mesịrị, ọ ghọrọ Public Sector Group maka North West mpaghara.
== Ọrụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị ==
A họpụtara Ahmed onye Kọmishọna na-ahụ maka ego na mmepe akụ na ụba na mmalite nke Abubakar Bukola Saraki's Kwara State Administration (2003–2009). Ọ ghọrọ Kọmishọna nke Ministry of Planning and Economic Development ọhụrụ emebere. N'ime oge a, Ahmed bụkwa Treasurer nke forum of Commissioners of Finance na Nigeria afọ isii, na onyeisi oche, Budget Formulation Committee na Economic Team nke Kwara State. A họpụtara ya onye isi oche nke ndị isi ụlọ ọrụ International Aviation College, Ilorin, onyeisi oche nke kọmitii mmezu nke Millennium Development Goals na onyeisi oche nke Shonga Farms Holdings Ltd.
Na ntuliaka nke PDP, Ahmed meriri Chief Bashir Omoloja Bolarinwa (votu iri atọ na itoolu) na Alhaji Yekinni Alabi (votu itoolu). Na ntuli aka nke 26 Eprel 2011, Ahmed meriri vootu 254,969. Onye meriri n'ọzọ, Dele Belgore nke Action Congress of Nigeria (ACN) nwetara vootu 152,580.
Ahmed kwuputara ịpụ na All Progressives Congress obere oge ka onye bu ya ụzọ na onyeisi ụlọomeiwu Sineti bụ Bukola Saraki kwuputara arụkwaghịm ya na (APC) na July 31, 2018.
== Nnyocha na njide EFCC ==
=== Ịghọ aghụghọ ===
N'ọnwa Disemba afọ 2020, ndị ọchịchị Naịjirịa nwụchiri Ahmed maka ebubo itinye aka na aghụghọ ego ogologo oge. Ụlọ ọrụ na-ahụ maka mpụ na-ahụ maka akụ na ụba na ego anọwo na-enyochakwa aka nwunye ya. O nwere ike ịbụ na aghụghọ a ruru ijeri naira abụọ.
=== Ntụgharị nke ego ọha na eze Kwara ===
Na 17 Mee 2021, Economic and Financial Crimes Commission kpọchiri Ahmed nke ugboro abụọ ka a gbara ajụjụ ọnụ awa asaa gbasara ihe dị ka ijeri ₦9 nke eboro ebubo na ewepụrụ n'aka gọọmentị Kwara State. A na-ebo ebubo na e chegharịrị ego ahụ n'oge Ahmed dịka Gọvanọ na oge ya dịka Kọmishọna ego na ọchịchị Gọvanọ Bukola Saraki.
== Gọvanọ nke Kwara Steeti ==
N'oge ya dị ka Gọvanọ, Gov. Ahmed mebere ọtụtụ mmemme na ọrụ; Atụmatụ ọganihu nke Shared, bụ nke zubere imeziwanye ndụ ndị niile bi na Kwara site na ịmepụta ọrụ, mmepe akụrụngwa, na mmemme ọdịmma ọha. Kwara State Bridge Empowerment Scheme (KWABES), nke nyere ndị gụsịrị akwụkwọ na-enweghị ọrụ ohere inweta ahụmahụ na nkà ọrụ. Ego mmepe akụrụngwa Kwara (IF-K). IF-K bụ atụmatụ ntinye aka emebere iji wepụta ego maka ọrụ akụrụngwa bara uru dị elu, bụ nke ejiri kwụọ ụgwọ maka iwu okporo ụzọ, ụlọ akwụkwọ, na ụlọ ọgwụ, mmemme ọdịmma ọha, nke nyere ndị agadi, ndị di ha nwụrụ na ụmụ mgbei aka ego. . A na-ekwukwa na ọchịchị Ahmed mere ka usoro mmụta steeti ahụ dịkwuo mma, dịka akụkụ nke ntinye aka na mmepe ngalaba agụmakwụkwọ, Gọvanọ Abdulfatah Ahmed rụrụ ma rụzigharịa ụlọ akwụkwọ 400 nke ụlọ akwụkwọ praịmarị na ụlọ akwụkwọ sekọndrị. Ọchịchị ya webatara nkuzi na akwụkwọ ndetu n'efu na ọkwa ụlọ akwụkwọ sekọndrị. Iji gbasaa ohere agụmakwụkwọ mahadum na steeti ahụ, Dr. Ahmed kwadokwara mbelata ego nkuzi maka ụmụ akwụkwọ Kwara State University (KWASU) site na pasent 30 ma malitekwa iwu ụlọ ọrụ injinia N800m maka Mahadum Kwara State, bụ nke ugbu a dị nso na-agwụcha. usoro ahụike, na nchekwa. [1][2]
== Mgbe ọchịchị gasịrị ==
Mgbe ọ hapụsịrị ọrụ na 2019, Gov. Ahmed laghachiri na ngalaba ụlọ akụ. Ugbu a ọ bụ onye isi nchịkwa nke First City Monument Bank. [1]
=== Ahịa iwu na-akwadoghị na nlekọta na-ezighị ezi nke akụ ọha na eze Kwara ===
Na Mee 2021, Commissionlọ Ọrụ Ikpe nke nyocha maka ire akụ gọọmentị Kwara steeti n'etiti Mee 1999 na Mee 2019, kọmishọna nke Kwara State Gọvanọ AbdulRahman AbdulRazaq guzobere, boro Ahmed ebubo na ọ na-ere akụ steeti na ọnụ ala dị ala nye ndị omekome ma tụọ aro Ahmed. ya na onye bu ya ụzọ dịka Gọvanọ Bukola Saraki maka ịgba akwụkwọ. Saraki, tinyere Ahmed na ndị ọzọ, e kwuru na ha rere ụlọ gọọmentị n'ụzọ iwu na-akwadoghị ma na-ejikwa nnukwu akụ steeti ahụ.
== Hụkwa ==
* Ndepụta nke ndị Hausa
* Ndepụta nke ndị gọvanọ nke Kwara
== Ihe odide ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Ahmed, Abdulfatah}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
e3gz7v29yos0es3q4cnwzzfhfgkrzgu
729664
729663
2026-09-30T18:51:16Z
Nachi kim
20090
Added Databox
729664
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Abdulfatah Ahmed''' {{Audio|Yo-Abdulfatah Ahmed.ogg|Audio}} (amuru 29 Disemba 1963) bu onye omebe ego na onye ndọrọndọrọ ọchịchị Naijiria. Ọ bụbu Gọvanọ Kwara steeti.
== Ihe ndị mere n'oge gara aga ==
A mụrụ Ahmed na 29 Disemba 1963 na Share, Ifelodun Local Government Area nke Kwara State. Ọ gara Government College Funtua, Katsina State (1973-1978) na ụlọ akwụkwọ nke Basic Studies of Kwara State College of Technology (ugbu a Kwara State Polytechnic), Ilorin (1978-1980). Ọ gakwara na mahadum Ilorin ebe ọ nwetara nzere BSc na Chemistry (1986) na Master of Business Administration (MBA, 1992).
Ahmed bụ onye nkuzi na Organic Chemistry ma mesịa bụrụ onye isi ngalaba na Federal College of Arts and Science, Sokoto, na Sokoto State (1986–1990). Ọ ghọrọ onye enyemaka njikwa na District Savings and Loans, Lagos (1991–1993). Na 1993, ọ malitere ịrụ ọrụ na Guaranty Trust Bank na ngalaba kredit na ahịa. Na 1998, ọ kwagara na Societe Generale Bank Nigeria dị ka onye isi njikwa/otu isi, Consumer Banking. Mgbe e mesịrị, ọ ghọrọ Public Sector Group maka North West mpaghara.
== Ọrụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị ==
A họpụtara Ahmed onye Kọmishọna na-ahụ maka ego na mmepe akụ na ụba na mmalite nke Abubakar Bukola Saraki's Kwara State Administration (2003–2009). Ọ ghọrọ Kọmishọna nke Ministry of Planning and Economic Development ọhụrụ emebere. N'ime oge a, Ahmed bụkwa Treasurer nke forum of Commissioners of Finance na Nigeria afọ isii, na onyeisi oche, Budget Formulation Committee na Economic Team nke Kwara State. A họpụtara ya onye isi oche nke ndị isi ụlọ ọrụ International Aviation College, Ilorin, onyeisi oche nke kọmitii mmezu nke Millennium Development Goals na onyeisi oche nke Shonga Farms Holdings Ltd.
Na ntuliaka nke PDP, Ahmed meriri Chief Bashir Omoloja Bolarinwa (votu iri atọ na itoolu) na Alhaji Yekinni Alabi (votu itoolu). Na ntuli aka nke 26 Eprel 2011, Ahmed meriri vootu 254,969. Onye meriri n'ọzọ, Dele Belgore nke Action Congress of Nigeria (ACN) nwetara vootu 152,580.
Ahmed kwuputara ịpụ na All Progressives Congress obere oge ka onye bu ya ụzọ na onyeisi ụlọomeiwu Sineti bụ Bukola Saraki kwuputara arụkwaghịm ya na (APC) na July 31, 2018.
== Nnyocha na njide EFCC ==
=== Ịghọ aghụghọ ===
N'ọnwa Disemba afọ 2020, ndị ọchịchị Naịjirịa nwụchiri Ahmed maka ebubo itinye aka na aghụghọ ego ogologo oge. Ụlọ ọrụ na-ahụ maka mpụ na-ahụ maka akụ na ụba na ego anọwo na-enyochakwa aka nwunye ya. O nwere ike ịbụ na aghụghọ a ruru ijeri naira abụọ.
=== Ntụgharị nke ego ọha na eze Kwara ===
Na 17 Mee 2021, Economic and Financial Crimes Commission kpọchiri Ahmed nke ugboro abụọ ka a gbara ajụjụ ọnụ awa asaa gbasara ihe dị ka ijeri ₦9 nke eboro ebubo na ewepụrụ n'aka gọọmentị Kwara State. A na-ebo ebubo na e chegharịrị ego ahụ n'oge Ahmed dịka Gọvanọ na oge ya dịka Kọmishọna ego na ọchịchị Gọvanọ Bukola Saraki.
== Gọvanọ nke Kwara Steeti ==
N'oge ya dị ka Gọvanọ, Gov. Ahmed mebere ọtụtụ mmemme na ọrụ; Atụmatụ ọganihu nke Shared, bụ nke zubere imeziwanye ndụ ndị niile bi na Kwara site na ịmepụta ọrụ, mmepe akụrụngwa, na mmemme ọdịmma ọha. Kwara State Bridge Empowerment Scheme (KWABES), nke nyere ndị gụsịrị akwụkwọ na-enweghị ọrụ ohere inweta ahụmahụ na nkà ọrụ. Ego mmepe akụrụngwa Kwara (IF-K). IF-K bụ atụmatụ ntinye aka emebere iji wepụta ego maka ọrụ akụrụngwa bara uru dị elu, bụ nke ejiri kwụọ ụgwọ maka iwu okporo ụzọ, ụlọ akwụkwọ, na ụlọ ọgwụ, mmemme ọdịmma ọha, nke nyere ndị agadi, ndị di ha nwụrụ na ụmụ mgbei aka ego. . A na-ekwukwa na ọchịchị Ahmed mere ka usoro mmụta steeti ahụ dịkwuo mma, dịka akụkụ nke ntinye aka na mmepe ngalaba agụmakwụkwọ, Gọvanọ Abdulfatah Ahmed rụrụ ma rụzigharịa ụlọ akwụkwọ 400 nke ụlọ akwụkwọ praịmarị na ụlọ akwụkwọ sekọndrị. Ọchịchị ya webatara nkuzi na akwụkwọ ndetu n'efu na ọkwa ụlọ akwụkwọ sekọndrị. Iji gbasaa ohere agụmakwụkwọ mahadum na steeti ahụ, Dr. Ahmed kwadokwara mbelata ego nkuzi maka ụmụ akwụkwọ Kwara State University (KWASU) site na pasent 30 ma malitekwa iwu ụlọ ọrụ injinia N800m maka Mahadum Kwara State, bụ nke ugbu a dị nso na-agwụcha. usoro ahụike, na nchekwa. [1][2]
== Mgbe ọchịchị gasịrị ==
Mgbe ọ hapụsịrị ọrụ na 2019, Gov. Ahmed laghachiri na ngalaba ụlọ akụ. Ugbu a ọ bụ onye isi nchịkwa nke First City Monument Bank. [1]
=== Ahịa iwu na-akwadoghị na nlekọta na-ezighị ezi nke akụ ọha na eze Kwara ===
Na Mee 2021, Commissionlọ Ọrụ Ikpe nke nyocha maka ire akụ gọọmentị Kwara steeti n'etiti Mee 1999 na Mee 2019, kọmishọna nke Kwara State Gọvanọ AbdulRahman AbdulRazaq guzobere, boro Ahmed ebubo na ọ na-ere akụ steeti na ọnụ ala dị ala nye ndị omekome ma tụọ aro Ahmed. ya na onye bu ya ụzọ dịka Gọvanọ Bukola Saraki maka ịgba akwụkwọ. Saraki, tinyere Ahmed na ndị ọzọ, e kwuru na ha rere ụlọ gọọmentị n'ụzọ iwu na-akwadoghị ma na-ejikwa nnukwu akụ steeti ahụ.
== Hụkwa ==
* Ndepụta nke ndị Hausa
* Ndepụta nke ndị gọvanọ nke Kwara
== Ihe odide ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Ahmed, Abdulfatah}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
auvuz1x7s1xwwhqo36bar5bzvz3yrlz
Abdulfatai Yahaya Seriki
0
30646
729662
495716
2026-09-30T18:48:14Z
Nachi kim
20090
Added Databox
729662
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Yahaya Seriki''' (amuru October 8, 1975) bu onye isi APC si Ilorin Kwara State na North Central Nigeria. Tupu ịbanye na ndọrọ ndọrọ ọchịchị na-arụsi ọrụ ike, Yahaya Seriki bụ onye ọchụnta ego na onye ọchụnta ego na-elekwasị anya na ndị ogbenye na ndị nwere nkwarụ. Ọ bụ onye guzobere na onye isi njikwa nke Kursi Investments Limited.
== Oge ọ malitere ==
Amụrụ ya na Kaduna wee tolite na Maiduguri na Jos [circular reference]; isi obodo nchịkwa na nnukwu obodo Plateau steeti.
== Ndọrọ ndọrọ ọchịchị ==
AbdulFatai Yahaya Seriki Gambari bụbu onye chọrọ ịzọ ọkwa Gọvanọ All Progressive Congress (APC) na ntuliaka gọvanọ 2019 na Kwara steeti ma bụrụkwa onye isi ọchịchị APC na Kwara steeti. Ọ bụ onye mbụ ga-arịtu n'ọkwa iji kwado Gọvanọ Abdrahman Abdulrasaq ugbu a. [ntụgharị okirikiri]
Ọ rụrụ ọrụ dịka onye isi nchịkwa mgbasa ozi nke mepụtara Gọvanọ Kwara State Gọvanọ Abdulrahman Abdulrasaq ugbu a. Ọ bụ onye ama ama na 'O To Ge' Movement nke wepụrụ ndọrọndọrọ ọchịchị onye isi oche sinetị nke Naijiria bụ Bukola Saraki [circular reference] na steeti Kwara. [ntụgharị okirikiri]
== Ndụ onwe onye ==
Ọ lụrụ Fatimah Abdulfatah ma di na nwunye ahụ nwere ụmụ nwoke anọ.
== Ihe odide ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Seriki, Abdulfatai Yahaya}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
pk6g0j18223jntokzqk9iybbog01138
Abel Idowu Olayinka
0
30653
729661
495619
2026-09-30T18:45:40Z
Nachi kim
20090
Added Databox
729661
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Abel Idowu Olayinka''' FAS ( Iyen 16 Febụwarị 1958) bụ prọfesọ Naijiria nke etinyere geophysics . Ọ bụbu osote onye isi oche na onye bụbu osote Oga ụlọ akwụkwọ mahadum nke Ibadan . Ọ bụkwa onye isi oche nke otu West African Research and Innovation Management Association .
<ref>{{Cite web|url=http://www.nas.org.ng/fellowship/fellows-of-the-academy/|title=Fellows of the academy|work=www.nas.org.ng|accessdate=September 15, 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151109232120/http://www.nas.org.ng/fellowship/fellows-of-the-academy/|archivedate=November 9, 2015}}</ref>N'afọ 2012, a nchọpụta ya dị ka onye otu ụlọ akwụkwọ nke Naijiria, otu ụlọ akwụkwọ kacha elu na Nigeria. A kpọbatara ya n'ime ụlọ akwụkwọ mmuta ahụ, ya na Prọfesọ Isaac Folorunso Adewole, onye isi oche nke iri na otu nke Mahadum Ibadan, Prọfesọ Mojeed Olayide Abass, onye prọfesọ Naijiria nke ụlọ kọmputa na Mahadum Lagos na Prọfesọ Akinyinka Omigbodun, onye isi oche nke ụlọ akwụkwọ ahụ. West African College of Surgeons na onye bụbu provost nke College of Medicine, University of Ibadan .
<ref>{{Cite web|url=http://thenationonlineng.net/dissecting-prof-olayinka-new-ui-vc/|title=Dissecting Prof. Olayinka, new Ui Vc|work=The Nation Nigeria|accessdate=September 26, 2015}}</ref>Na September 2015, a nchọpụta ya dị ka onye isi oche nke iri na abụọ nke Mahadum Ibadan ka ọ nọchie Prọfesọ Isaac Folorunso Adewole, onye Naijiria prọfesọ nke gynecology na obstetrics nke oge ya na-agwụ na Nọvemba 30, 2015. [1] Prọfesọ Olayinka gụchara ọrụ ya dị ka osote onye isi oche nke Mahadum Ibadan na 30 Nọvemba 2020 ma bụrụ onye Prọfesọ Adebola Babatunde Ekanola nọchiri anya ya, onye weghaara ikike ọrụ ọrụ. [2] N'afọ 2013, mgbe ọ nọ na-eje ozi dị ka osote osote Oga ụlọ akwụkwọ mahadum nke Ibadan, a chọwara ya osote akwụkwọ ụlọ akwụkwọ mahadum Osun steeti, mana akwụkwọ nhọpụta ahụ. [3] N'a akwụkwọ ndị ahụ, Prọfesọ Isaac Folorunso Adewole kwuru Prọfesọ Olayinka dị ka onye kacha nwee chi ọma n'ime mmadụ iri na atọ so na ike ahụ. O kwuru na "onye ọ sọla nwere ihe ịbụ VC phovishọn onye mgbasa mma, onye na- Mamagharịa na onye nwere ikike isi, onye dị otú ahụ bụ naanị onye nwe chi ọma n'etiti ndị kasị mma.
== Agụmakwụkwọ ==
. <ref>{{Cite web|url=http://www.ngrguardiannews.com/2015/09/appraising-prof-olayinka-new-ui-vc/|title=NEXT POST Appraising Prof. Olayinka, New UI VC|work=The Guardian News|accessdate=September 26, 2015}}</ref>A njide Prọfesọ Olayinka na February 16, 1958, na Odo-Ijesha, obodo dị na Osun State, ndị egwuregwu egwuregwu Nigeria . Ọ akwụkwọ akwụkwọ elementrị na Bartholomew's Primary School dị n'Odo-Ijesa na akwụkwọ Grammar Ilesa, ebe ọ ama WASC n'afọ 1975. O-ama nzere bachelọ na Geology na Mahadum Ibadan
. <ref>{{Cite web|url=http://www.mynewswatchtimesng.com/olayinka-is-uis-12th-vice-chancellor/|title=Olayinka is UI's 12th Vice Chancellor|work=Newswatch Times|accessdate=September 26, 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150926234848/http://www.mynewswatchtimesng.com/olayinka-is-uis-12th-vice-chancellor/|archivedate=September 26, 2015}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://ui.edu.ng/news/new-ui-vice-chancellor|title=ui appoints prof. olayinka as new vice chancellor - University of Ibadan|work=ui.edu.ng|accessdate=September 26, 2015|archivedate=September 27, 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150927042217/http://ui.edu.ng/news/new-ui-vice-chancellor}}</ref>Na-esochi mmezu nke ọrụ mmanye otu a afọ nke ndị ngalaba na ngalaba Hydrogeology na Hydrology nke Federal Ministry of Water Resources, Port Harcourt na 1982, ọ bụ ọrụ nwa oge na Deptol Consultants dị ka ọkà Egypt ala tupu ọ gawa na Mahadum London . N'ebe ahụ ọ akara akara ugo masta na geophysics na 1984, n'otu apụ ahụ diploma nke Imperial College na Julaị 1984 tupu ọ akara akara akara akara nke akara akara doctoral na geophysics etinyere na Mahadum Birmingham
. <ref>{{Cite web|url=https://www.thecable.ng/profile-olayinka-lover-jesus-new-vc-ui|title=PROFILE: Olayinka, 'lover of Jesus', new VC of UI|work=The Cable News|accessdate=September 26, 2015}}</ref>N'April 1997, ọ bụ onye nwe postdoctoral na Mahadum nka na ẹz, Braunschweig na na July 1997, ọ bụ Alexander von Humboldt Research Fellow na Technical University of Berlin . [1] mgbaàmà ya dị ka prọfesọ, ọ na-elekọta ụmụ akwụkwọ na-agụghị akwụkwọ, ụmụ akwụkwọ 66 master's degree na ụmụ akwụkwọ nzere doctoral 9. akwụkwọ na monograph.
== Ọrụ ==
=== Mahadum nke Ibadan ===
<ref>{{Cite web|url=http://dailypost.ng/2015/09/09/professor-idowu-olayinka-appointed-as-new-vc-of-university-of-ibadan/|title=Professor Idowu Olayinka appointed as new VC of University of Ibadan|work=Daily Post|accessdate=September 26, 2015}}</ref>Ọ akara ọrụ ya n'April 20, 1988 dị ka onye nkuzi II na Mahadum Ibadan. A kwalitere ya dị ka onye nkuzi ọkwa I na 1991 na na 1994, ọ gbagoro n'ọkwa onye nkuzi ukwu. [1] N'October 1, 1994, ọ na-agbasa prọfesọ nke etinyere geophysics . N'ịbụ onye jere ozi dị ka Sub-dean nke ngalaba ntụpọ n'etiti August 1, 1995 ruo July 31, 1997, a àmà ya dị ka sub-dean, ụlọ akwụkwọ postgraduate. Ọta n'ọkwa ahụ ruo Julaị 31, 2001 wee họpụta ya dị ka onye isi ngalaba Geology. N'August 2002, a na-amụ ya onye isi nke ụlọ akwụkwọ postgraduate, gọgọọ kemgbe July 2006, n'otu afụ ahụ a na-amụ ya ka ọ bụrụ onye isi nke ngalaba Geology. Na Febrụwarị 2007, a na-ahụ anya oche, Kọmitii Curriculum Senate. Ọta n'ọkwa ahụ ruo Julaị 2010. [2] Tupu nhọpụta ya dị ka onye isi osote onye isi nke iri na abụọ nke Mahadum Ibadan, ọ hụ ọrụ dịka osote osote ụlọ akwụkwọ akwụkwọ n'etiti December 2010 ruo December 2014.
<ref>{{Cite web|url=http://ui.edu.ng/Prof-Olayinka-Profile|title=PROFILE OF PROFESSOR ABEL IDOWU OLAYINKA, FAS, FNMGS|work=UI.edu.ng|accessdate=September 26, 2015|archivedate=September 27, 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150927053953/http://ui.edu.ng/Prof-Olayinka-Profile}}</ref>Na 1994, a nchọpụta ya dị ka onye òtù nke nchịkọta, Nigerian Journal of Science, ọnọdụ ọ maka awụ 6. Ọ rụkwara ọrụ dị ka onye nchịkọta mmekọ, Journal of Mining and Geology, n'etiti 1994 na 2004. N 'afọ 2000, a nchọpụta ya ka ọ bụrụ osote onye nchịkọta akụkọ nke akwụkwọ ahụ, na-eje ozi na ọrụ a ruo ugbu a. Na 2001, nchọpụta ya dị ka onye nchịkọta akụkọ nke Global Journal of Pure and Applied Sciences . Na 2008, a nchọpụta ya dị ka onye nchịkọta akụkọ nke Nigerian Association of Petroleum Explorationists (NAPE), ọkwa nchịkọta ediomi ruo 2010. N'agbata March 2006 ruo March 2012, ọ bụ onye otu Council nke Nigerian Mining and Geosciences Society ma Ọ bụrụ Louis oche nke kọmitii onya nke ọha mmadụ n'etiti 2007 na 2012. Ọ bụ onye nyọka ụgbọ nke European Journal of Environmental and Engineering Geophysics/Near-Surface Geophysics
== Ndị otu na mkpakọrịta ==
=== Ndị otu ===
* Onye otu, Nigerian Association of Hydrogeologists (NAH). <ref>{{Cite journal|date=June 1996|title=International Association of Hydrogeologists (IAH)|journal=Grundwasser|volume=1|issue=2|pages=A92|doi=10.1007/pl00010369|issn=1430-483X}}</ref>
* Onye otu, Sayensị Association nke Nigeria (SAN) <ref>{{Cite web|title=Citation on Prof A. Idowu OLA YINKA|url=https://covenantuniversity.edu.ng/Downloads/Citation-on-Prof-A.-Idowu-OLA-YINKA#.XtHX7TnTXIU|work=Covenant University|accessdate=May 30, 2020|archivedate=March 2, 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210302204859/https://covenantuniversity.edu.ng/Downloads/Citation-on-Prof-A.-Idowu-OLA-YINKA#.XtHX7TnTXIU}}</ref>
* Onye otu, Nigerian Association of Petroleum Explorationists (NAPE). <ref>{{Cite web|title=PROFILE: Olayinka, 'lover of Jesus', new VC of UI|url=https://www.thecable.ng/profile-olayinka-lover-jesus-new-vc-ui|date=2015-09-10|work=TheCable|language=en-US|accessdate=2020-05-30}}</ref>
* Otu, West African Research and Innovation Management Association (WARIMA)
* Otu, Environmental and Engineering *Onye otu, Geophysical Society (EEGS), Denver, Colorado, US.
* Otu, Society of Exploration Geophysicists (SEG), Tulsa, Oklahoma, US. <ref>{{Cite journal|author=Doro|first=Kennedy O.|date=2019-12-09|title=Advances in Exploration Geophysics II|url=https://agu.confex.com/agu/fm19/meetingapp.cgi/Session/86709}}</ref>
* Onye otu, Society of Research Administrator International (SRAI).
* Onye otu, Nigerian Mining and Geosciences Society (NMGS)
* Onye otu, netwọkụ Africa maka Internationalization of Education (ANIE)
* Onye otu, European Association of Geoscientists and Engineers (EAGE) <ref>{{Cite web|title=PROFILE OF PROFESSOR ABEL IDOWU OLAYINKA, FAS, FNMGS, FNAPE, FGS The 12th Vice-Chancellor, University of Ibadan {{!}} UNIVERSITY OF IBADAN|url=https://www.ui.edu.ng/Prof-Olayinka-Profile|work=www.ui.edu.ng|accessdate=2020-05-30|archivedate=2020-07-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200716144200/https://www.ui.edu.ng/Prof-Olayinka-Profile}}</ref>
=== Mmekọrịta ===
* Onye otu ndị otu ndị na-enyocha mmanụ ala Naijiria (2013)
* Onye otu ụlọ akwụkwọ sayensị nke Naijiria (2012)
* Chartered Geologist, Geological Society of London (2012)
* Onye otu [[European Federation of Geologists]] (2012)
* Onye otu Nigerian Mining and Geosciences Society (2012)
* Onye otu Geological Society of London (2004)
== Ọrụ ahọpụtara ==
* Oladunjoye, MA, Olayinka, AI, Alaba, M., & Adabanija, MA (2016). Nkọwa nke data ikuku ikuku dị elu maka ọmụmụ ihe na ihe omume nke Banded Iron Formation na mpaghara Ogbomoso, Southwest Nigeria. <ref>{{Cite journal|author=Oladunjoye|first=Michael Adeyinka|date=2016|title=Interpretation of high resolution aeromagnetic data for lineaments study and occurrence of Banded Iron Formation in Ogbomoso area, Southwestern Nigeria|journal=Journal of African Earth Sciences|volume=114|pages=43–53|doi=10.1016/j.jafrearsci.2015.10.015|issn=1464-343X}}</ref>
* Osinowo, OO, & Olayinka, AI (2013). Maapụ ikuku nke okpuru ulo gbara gburugburu Ijebu-Ode geological transition zone, Southwwest Nigeria. <ref>{{Cite journal|author=Osinowo|first=Olakunle Olawale|date=2013|title=Aeromagnetic mapping of basement topography around the Ijebu-Ode geological transition zone, Southwestern Nigeria|journal=Acta Geodaetica et Geophysica|volume=48|issue=4|pages=451–470|doi=10.1007/s40328-013-0032-6|issn=2213-5812}}</ref>
* Olayinka, A., & Osinowo, O. (2009, March). Ngwakọta onyonyo Geophysical na Satellite maka Mgbakọ mmiri dị n'ime ala n'ime mpaghara Mgbanwe Geological na Southwwest Nigeria. <ref>{{Cite journal|author=Olayinka|first=A.|date=2009|title=Integrated Geophysical and Satellite Imagery Mapping for Groundwater Assement ina a Geological Transition Zone in Southwestern Nigeria|journal=22nd EEGS Symposium on the Application of Geophysics to Engineering and Environmental Problems|doi=10.3997/2214-4609-pdb.157.sageep108}}</ref>
* Osinowo, OO, Alumona, K., & Olayinka, AI (2020). Ntụle nke data ikuku ikuku dị elu maka nhazi na maapụ ihe nkwụnye ego nke ụlọ mgbanaka granite nke Naijiria, North-Central Nigeria. <ref>{{Cite journal|author=Osinowo|first=Olawale Olakunle|date=2020|title=Analyses of high resolution aeromagnetic data for structural and porphyry mineral deposit mapping of the nigerian younger granite ring complexes, North - Central Nigeria|journal=Journal of African Earth Sciences|volume=162|pages=103705|doi=10.1016/j.jafrearsci.2019.103705|issn=1464-343X}}</ref>
* Osinowo, OO, Fashola, OE, Ayolabi, E., & Olayinka, AI (2019). Nlebanya nwere ike ime maapụ na ihe nrụpụta ọla edo sitere na Oge ikuku-Ngalaba Electromagnetic (tdem) Data Ilesha Schist Belt, Southwwest Nigeria.
* Okpoli, CC, & Ola, AI (2017). Ntụle na njiri mara njiri mara ala Dar-Zarrouk crystalline basement.
* Osinowo, OO, Oladunjoye, MA, & Olayinka, AI (2015). Amụma oke nrụgide sitere na data Seismic yana ihe ọ pụtara na nchekwa nchekwa mmiri na Niger Delta, South Nigeria. ''Akwụkwọ akụkọ mmepe teknụzụ mmanụ'', ''5'', 13-26.
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Ebifemowei, Abel}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
n9x0tr4o8wxwpf6vcpopwn1s3fipp97
Abdullahi Balarabe Salame
0
30654
729659
495690
2026-09-30T18:34:39Z
Nachi kim
20090
729659
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder|name=Abdullahi Balarabe Salame|image=|office1=|term_start1=2011|term_end1=Till date|predecessor1=|successor1=|birth_date={{birth date and age|1961|3|5|df=y}}|birth_place=[[Salame]]<br>[[Gwadabawa]], [[Sokoto]].|death_date=|office=Member of Federal House of Representatives (National [[House of Assembly]] Abuja) representing [[Gwadabawa]]/[[Illela, Nigeria|Illela]].|country=[[Nigeria]]|native_name=|constituency_AM=|mainwidth=|speaker_office=|incumbent=|caption=|bodyclass=|resting_place=|state_assembly=|governor1=|state=[[Sokoto]]|country1=Nigeria|president=|occupation=[[Public Servant]]|date=|office2=Member of [[Sokoto]] State [[House of Assembly]], represented [[Gwadabawa]] East.|termstart=|termstart2=2007|termend2=2011|alma_mater=[[Usmanu Danfodiyo University Sokoto]].<br />Shehu Shagari College of Education Sokoto.|deputy=|governor2=|native_name_lang=|image name=|honorific_prefix=Dr.|preceded=Hon.Haliru Gidan Hamma|preceded1=|preceded2=Hon. Alhaji Chika Abubakar}}
'''Abdullahi Balarabe Salame''' bụ onye ndọrọndọrọ ọchịchị Naijiria mụrụ na (5 Maachị 1961) na Gwadabawa Local Government nke Sokoto. Ọ bụ onye nzuko omeiwu nke Gwadabawa na Illela, na ụlọ omebe iwu Federal n'okpuru ikpo okwu nke All Progressive Congress (APC) ma bụrụkwa onye isi oche ụlọ ọgbakọ na-ahụ maka ibelata ịda ogbenye. Ọ bụ onye na-ekwuchitere ụlọ ọgbakọ omebe iwu Sokoto steeti site n'afọ 2007 ruo 2011 bụ onye nọchitere anya Gwadabawa East, ma bụrụkwa onye na-achị steeti ahụ site na 11 Eprel ruo 28 Mee 2008.
A họpụtara Salame onye na-achị achị mgbe a kagburu ntuli aka nke Aliyu Magatakarda Wamakko, ma nọrọkwa n'ọkwa ahụ ruo mgbe Wamakko laghachiri ka emechara ntuli aka ọhụrụ. N'ikwu okwu na May 2008 ka ọ na-anata ndị nnọchiteanya nke onye nlekọta nke L.G.A Councillors, ọ gbara ume ka a kpachara anya, ma kwuo na onye ọ bụla a họpụtara ijere ndị mmadụ ozi na-atụ anya na ọ ga-abịakwute nsogbu na nghọta dị elu.
N'ọnwa Julaị, afọ 2008, a họpụtara ya ka ọ bụrụ onye na-echekwa ego nke ọgbakọ ndị isi okwu iri na itoolu nke Northern States.
N'August 2008 o kwuru na gọọmentị steeti kpebisiri ike ịkwado mmemme nkwado onwe onye nke National Council for Welfare of Destitute (NCWD) na nkwado nke Sultanate, ma nwee olileanya na ọtụtụ ndị ogbenye ga-erite uru na mmemme ọzụzụ kansụl. N'ọnwa Julaị afọ 2009 o kwuru na mmalite mmemme ịgba ọgwụ mgbochi ọrịa karịrị ụmụaka 800,000 na-erubeghị afọ ise na steeti Sokoto, bụ nke na-ese okwu n'ihi na ndị mmadụ, nke ndị ụkọchukwu Islam kwadoro, na-atụ egwu na mmemme a bụ ọgwụ mgbochi e mere iji belata ọnụ ọgụgụ ndị mmadụ. mpaghara. O weputara na ọ dị mkpa ka ndị nne na nna hụ na a gbara ụmụ ha ọgwụ mgbochi ọrịa na-egbu egbu.
== Mbido ndụ na agụmakwụkwọ ==
Abdullahi Balarabe Salame A mụrụ na 5 March 1961 na Gwadabawa local government area, Sokoto State. Ọ gara ụlọ akwụkwọ praịmarị L.E.A, Gwadabawa local government na 1975. Arab teacher's grade 3 Giginya memorial college Sokoto in 1977. Higher Islamic Studies College of Arts and Islamic Studies, Sokoto na 1981.
Gụsịrị akwụkwọ diploma na agụmakwụkwọ (G.D.E) Shehu Shagari College of Education Sokoto na 2005. Diploma in Computer Studies Sokoto Politechnich na 2003. N.C.E Arabic and Islamic Studies (Arabic medium) Shehu Shagari College of Education Sokoto na 1985.
Ọ nwere nzere bachelọ B.A. n'asụsụ Arabik, site na mahadum Usmanu Danfodiyo, Sokoto. Ọ jere ozi n'afọ 1990. Ọ gara n'ihu wee nweta akara ugo mmụta nna ya ukwu bụ MA.
== Ọrụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị ==
Ọ rụrụ ọrụ na ọkwa dị iche iche na gọọmentị etiti na steeti. Ugbu a ọ bụ onye otu ụlọ omebe iwu Federal Abuja, na-anọchite anya mpaghara Gwadabawa/Illela site na 2011 ruo taa. Ọ bụ onye ọchịchị na-achị Sokoto steeti site na Eprel 2008 ruo Mee 2008. Ọ bụkwa onye na-ekwuchitere ụlọ ọgbakọ omebe iwu Sokoto steeti site na June 2007 ruo June 2011 na-anọchite anya Gwadabawa East.
== Ọrụ ndị ọzọ ==
Na mgbakwunye, ọ bụ onye isi oche, kọmitii ụlọ na Nigeria-Saudi Arabia Parliamentary Friendship and Hajj affairs 2016. ECOWAS Observer, Sierra Leone 2012, ntuli aka onye isi ala. Ọ bụkwa onye omeiwu, nzuko omeiwu ECOWAS, Abuja 2011, Exco member common wealth Parliamentary Association, African region from 2009 to 2011. [citation need]
Ọ bụ onye na-echekwa ego. Ogbako Ndị Ọkà Okwu Mba site na 2009 ruo 2011. Akụ. Northern Speakers Forum from 2009 to 2011. Amral-Hajj Leader of Government Delegation, 2008 Hajj operation Sokoto state. Onye isi oche, Kọmitii nhazi obodo (LOC) 2008 National Recitation, Sokoto.
== Hụkwa ==
* Mahadum Steeti Sokoto
* Shehu Shagari
== Ihe odide ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Salame, Abdullahi Balarabe}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
0mlhcit10ftx61cffm20f5ydxcsm263
Abideen Olasupo
0
30659
729657
495755
2026-09-30T18:28:40Z
Nachi kim
20090
Added Databox
729657
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Olasupo Abideen Opeyemi''' (amuru October 17, 1993) na Ifon, Osun State, bu onye omere ahia Naijiria, onye nchoputa OPAB Gas and Brain Buiders Youth Development Initiative (BBYDI). Ọ bụ onye na-akwado SDGs
. <ref>{{Cite web|author=Rasak|first=Adekunle|date=2021-05-24|title=27-year-old Abideen to represent Nigeria at UN Corruption Summit|url=https://tribuneonlineng.com/27-year-old-abideen-to-represent-nigeria-at-un-corruption-summit/|accessdate=2023-07-10|work=Tribune Online|language=en-GB}}</ref>UN mbụ Olasupo Abideen ka ọ kwuo okwu na 2023 Economic and Social Council ( ECOSOC ) Youth Forum na-ekwu okwu n'akụkụ nke "Ime Ka ekpere obi nke Ndị Ntorobịa Na Multilateralism: Ịchọgharị Intergenerational na Mkparịta ụka Ndị Ọgbọ na Ndị Ọgbọ. [ 1] Akpọkwara ya aha n'etiti ndị na-eto eto bụ ndị ga-ekwu okwu na UNGASS's virtual Youth Forum maka okwu ihe ihe maka mmepụta na ịlụ ọgụ megide nrụrụ aka yana nkwado zuru ụwa ọnụ ọnụ.
== Agụmakwụkwọ ==
<ref name=":0" />Ọ akwụkwọ akwụkwọ praịmarị na nke ibe na Grace Nursery na Primary School, Ilobu, na Al-Mansoor Model College, n'otu n'otu. Ọ akwụkwọ akwụkwọ na mahadum Ilorin ebe ọ a akara akara ule kemistri.
== Ọrụ ==
. <ref name=":1">{{Cite web|author=Ileyemi|first=Mariam|date=2023-04-25|title=Young Nigerian entrepreneur to speak at UN event|url=https://www.premiumtimesng.com/news/more-news/595099-young-nigerian-entrepreneur-to-speak-at-un-event.html|accessdate=2023-07-10|work=Premium Times Nigeria|language=en-GB}}</ref>Olasupo bụ onye nchoputa na onye isi oche nke Brain Builders Youth Development Initiative. Ọzọkwa, ọ bụ onye so na Global Goals Youth Panel. Ọ dị ka akara SDG n'asụsụ mpaghara. Ka ọ dị ugbu a, ọ na-hazi ndị na-akwado obodo ka ha na ndị mgbasa ozi na LGA dị 774 na-agba mbọ inye aka na mpaghara na, nke ejekọ mkpa, mmezu nke SDGs. [1] Mazị Olasupo bụ onye ndu ndị na-agba mbọ maka ụgbọ aka na ndị ọhụrụ aka ndị na Naijiria, ndị na Kwara State, mpaghara North Central
* [https://saharareporters.com/people/olasupo-abideen-opeyemi]
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Olasupo, Abideen}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
go57blq0696b3urdy1lff2s1fwftwu1
729658
729657
2026-09-30T18:32:23Z
Nachi kim
20090
Fixed reference error
729658
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Olasupo Abideen Opeyemi''' (amuru October 17, 1993) na Ifon, Osun State, bu onye omere ahia Naijiria, onye nchoputa OPAB Gas and Brain Buiders Youth Development Initiative (BBYDI). Ọ bụ onye na-akwado SDGs
. <ref>{{Cite web|author=Rasak|first=Adekunle|date=2021-05-24|title=27-year-old Abideen to represent Nigeria at UN Corruption Summit|url=https://tribuneonlineng.com/27-year-old-abideen-to-represent-nigeria-at-un-corruption-summit/|accessdate=2023-07-10|work=Tribune Online|language=en-GB}}</ref>UN mbụ Olasupo Abideen ka ọ kwuo okwu na 2023 Economic and Social Council ( ECOSOC ) Youth Forum na-ekwu okwu n'akụkụ nke "Ime Ka ekpere obi nke Ndị Ntorobịa Na Multilateralism: Ịchọgharị Intergenerational na Mkparịta ụka Ndị Ọgbọ na Ndị Ọgbọ. [ 1] Akpọkwara ya aha n'etiti ndị na-eto eto bụ ndị ga-ekwu okwu na UNGASS's virtual Youth Forum maka okwu ihe ihe maka mmepụta na ịlụ ọgụ megide nrụrụ aka yana nkwado zuru ụwa ọnụ ọnụ.
== Agụmakwụkwọ ==
<ref name=":0">{{Cite web |last=Owoyele |first=Tola |date=2021-12-14 |title=CLOSE-UP: Olasupo Abideen, Nigerian Who Returned $2,397 Excess Payment Amid Curses and Jeers |url=https://fij.ng/article/close-up-olasupo-abideen-nigerian-who-returned-2397-excess-payment-amid-curses-and-jeers/ |access-date=2023-07-05 |website=Foundation For Investigative Journalism |language=en-GB}}</ref> Ọ akwụkwọ akwụkwọ praịmarị na nke ibe na Grace Nursery na Primary School, Ilobu, na Al-Mansoor Model College, n'otu n'otu. Ọ akwụkwọ akwụkwọ na mahadum Ilorin ebe ọ a akara akara ule kemistri.
== Ọrụ ==
. <ref name=":1">{{Cite web|author=Ileyemi|first=Mariam|date=2023-04-25|title=Young Nigerian entrepreneur to speak at UN event|url=https://www.premiumtimesng.com/news/more-news/595099-young-nigerian-entrepreneur-to-speak-at-un-event.html|accessdate=2023-07-10|work=Premium Times Nigeria|language=en-GB}}</ref>Olasupo bụ onye nchoputa na onye isi oche nke Brain Builders Youth Development Initiative. Ọzọkwa, ọ bụ onye so na Global Goals Youth Panel. Ọ dị ka akara SDG n'asụsụ mpaghara. Ka ọ dị ugbu a, ọ na-hazi ndị na-akwado obodo ka ha na ndị mgbasa ozi na LGA dị 774 na-agba mbọ inye aka na mpaghara na, nke ejekọ mkpa, mmezu nke SDGs. [1] Mazị Olasupo bụ onye ndu ndị na-agba mbọ maka ụgbọ aka na ndị ọhụrụ aka ndị na Naijiria, ndị na Kwara State, mpaghara North Central
* [https://saharareporters.com/people/olasupo-abideen-opeyemi]
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Olasupo, Abideen}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
hbr8dhqjh94s4pxf5fmh35bkn5ohdqq
Abdul Rasheed Na'Allah
0
30669
729656
495710
2026-09-30T18:24:53Z
Nachi kim
20090
Added Databox
729656
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Abdul Rasheed Na'Allah (amụrụ 1962) bụ onye agụmakwụkwọ Naijiria, ọ bụ osote onyeisi ụlọ akwụkwọ Kwara State University dị na Naijiria afọ iri, site na 2009 ruo 2019 mgbe a họpụtara ya osote onyeisi oche nke Mahadum [[Abuja]]. A họpụtara ya osote onye isi na 1 Julaị 2019.<ref>unde Fatunde "Nigeria: Diaspora academics to head up universities" ''University World News''issue 72, 27 February 2011 Accessed June 13, 2013.</ref>
== Akụkọ ndụ ==
Ọ nwetara BA na 1988 site na Mahadum [[Ilorin]], jiri akwụkwọ akụkọ "Dadakuada: usoro na mmepe nke uri ọdịnala Ilorin", e mechara bipụta ya na African Notes., na 1992 wee nweta akwụkwọ M.A. na Bekee sitere na mahadum ahụ. Na 1999, ọ natara PhD ya na Comparative Literature na Mahadum Alberta, Edmonton, Canada, ma mesịa bụrụ onye prọfesọ na onye isi oche nke American-American Studies na Western Illinois University. Ọ ghọrọ osote onye isi mahadum Kwara State dị na Nigeria, ma bụrụkwa osote Chancellor na Chief Executive nke Mahadum Abuja, na Nigeria Capital City.
Ọ bụ onye odee na onye na-ede akwụkwọ nke ọtụtụ akwụkwọ, mana ọtụtụ akwụkwọ nke ya kacha ọhụrụ bụ omenala Yoruba Oral in Islamic Nigeria: A History of Dadakuada (Routledge, 2019), Globalization, Oral Performance, na African Traditional Poetry (Palgrave). Macmillan, March 2018), Okwu Afrika na [[Àlakụ̀ba|Islam]], Omenala Oral, na Ịrụ Ọrụ (Routledge, 2010) na Africanity, Islamicity, and Performativity: Identity in the House of Ilorin (Bayreuth African Studies, 2009), ma dezie akwụkwọ uri, Obama -Mentum: Anthology of Transformational Poetry.. Dr. Abdul-Rasheed Na'Allah akwụkwọ ndị ọzọ, gụnyere: coauthor na Ladan Sulaiman na Ahmad Sambo, Functional Literacy Primer na Hausa, nke European Economic Commission na Federal Government nke Nigeria kwadoro, 1992 ; onye na-ede akwụkwọ, Nduzi Nduzi maka Ịmụ Akwụkwọ na Ọrụ na Hausa, 1992; coauthor na Bayo Ogunjimi, Okwu Mmalite nke African Oral Literature (Oral Prose), University of Ilorin Press, 1991; odee, Okwu Mmalite nke Akwụkwọ Oral Africa (1994); na Editor, Ogoni's Agonies: Ken Saro-Wiwa na Nsogbu dị na Nigeria (Africa World Press, 1998)
A họpụtara Dr. Na'Allah maka ma nweta ọtụtụ ihe nrite, gụnyere 2018, Nlereanya Nlereanya na Higher Education in Africa Award, nke GUNi-Africa, 2017's Hero and Icon of Good Leadership award, site na National Association of Nigerian Students (NANS) , Kọmiti Njikọ Njikọ, Kwara State; na 2016, African Patriot Award, nke Commonwealth Youth Council; 2015, webatara n'ime onye otu, WASU Hall of Fame, dị ka Kwame Nrumah Leadership Award, nke West African Students Union, WASU; nyekwara onye otu, nke Literary Society of Nigeria, na Maachị, 2014; nakwa na 2014, nyere Meritorious Award dị ka ama ama ama, nke Rotaract Zone JD9125, Nigeria Rotary International; na 2013, nke a na-achọ mma na Award Leading Light, nke Mahadum Ilorin Alumni Association, National; enyere ya na Nọvemba 2013, Award of Recognition of Sterling Achievements/Exstanding Contributions, nke Unilorin Alumni Association, Abuja Chapter; na 2012, nyere Meritorious Award, nke Ilorin Emirate Students Union; nakwa n'afọ 2012, nke e ji onyinye nkwanye ugwu na nkwanye ùgwù, nke Man 'O' War Nigeria chọọ mma; na 2009, ọ natara Cathy O'Neill Couza Award maka Nduzi pụtara ìhè na Diversity, Western Illinois University (WIU), USA; nakwa na 2009, e nyere ya WIU's Administrative Achievement Award 2008-2009 maka mmezu ya dị ka Onye isi oche site na Western Illinois University, USA; na 2008, e nyere ya ma Western Illinois University Certificate of recognition, na webatara n'ime The Honor Society of Phi Kappa Phi Membership, USA; ọ natara ihe nrite nnabata ọla edo, Mahadum Alberta Student Union, na 1998; onyinye nturu ugo nwa akwụkwọ gụsịrị akwụkwọ, GSA, Mahadum Alberta; Ihe nrite nke Alberta Heritage Charles S Noble Award for Student Leadership, na 1998 site na Mpaghara Alberta, Canada; na onyinye nrite Black Achievements, Post-Secondary—Scholastic, 1998, nke Black Achievement Awards Society of Alberta dere.
O dere akụkọ ahụ na Kwame Anthony Appiah maka The Oxford Encyclopedia of African Thought [nkwupụta chọrọ] Ọ bụ onye bụbu osote Chancellor, Mahadum Kwara State (2015-2019) ma bụrụzi osote onye isi oche, Mahadum Abuja (July 2019) -)<ref>{{Cite web|title=Na'Allah appointed UNIABUJA Vice-Chancellor|url=https://educeleb.com/naallah-appointed-uniabuja-vice-chancellor/|work=EduCeleb|date=28 June 2019|accessdate=29 June 2019|archivedate=24 August 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230824110533/https://educeleb.com/naallah-appointed-uniabuja-vice-chancellor/}}</ref>
== Akwụkwọ ndị e bipụtara ==
=== Akwụkwọ ===
* Naʼallah, Abdul Rasheed. Mgbasawanye Ọdịbendị na Ọdịdị: Africa na Ụwa Ọhụrụ. [Ihe e dere n'ala ala peeji]
* Naʼallah, Abdul Rasheed. Okwu Afrịka na Islam, Omenala Okwu, na arụmọrụ. [Ihe e dere n'ala ala peeji]
** ''Nnyocha'', nke Robert Cancel dere na African Studies Review, v50 n1 (Apr., 2007): 211-213
** ''Nnyocha'', nke Beverly B. Mack na Research in African Literatures, 42, no. 1 (2011): 185
* Bayo Ogunjimi; Abdul Rasheed Naʼallah ''Nkwupụta maka akwụkwọ na arụmọrụ nke Afrịka'' Trenton, NJ: Africa World Press, 2005.
** Nnyocha, nke Robert Cancel, na ''nyocha ọmụmụ Africa''. 50, nke 1, (2007): 211
* Naʼallah, Abdul Rasheed. Ahmadu Fulani: uri Afrịka. [Ihe e dere n'ala ala peeji]
* Naʼallah, Abdul Rasheed, na Niyi Osundare. Onye na-ede uri nke ndị mmadụ: Echiche na-apụta na Niyi Osundare. [Ihe e dere n'ala ala peeji]
** ''Nnyocha'', site na Fidelis Odun Balogun Research in African Literatures, 35, no. 4 (2004): 186-188<ref>Project Muse</ref>
* Naʼallah, Abdul Rasheed. Almajiri: uri ọhụrụ nke Africa. [Ihe e dere n'ala ala peeji]
* Naʼallah, Abdul Rasheed. Ogoni's Agonies: ''[[Ken Saro-Wiwa]]'' ''na Nsogbu na Naịjirịa''. [Ihe e dere n'ala ala peeji] [[ISBN (identifier)|ISBN]] [[Special:BookSources/9780865436473|9780865436473]]
== Edensibia ==
{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
{{DEFAULTSORT:Na'Allah, Abdul Rasheed}}
[[Òtù:Onye édémédé akwukwọ si-na Naigeria]]
[[Òtù:Ȯra Kwara]]
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
r55r2lg0ge8ab3ot6whn47gpp2bfze0
Aliyu Abubakar
0
30684
729655
632207
2026-09-30T18:19:54Z
Nachi kim
20090
ADDED DEFAULTSORT and Databox
729655
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Aliyu Audu Abubakar''' // i (amụrụ na 15 June 1996), bụ onye Naijiria na-agba bọọlụ nke na-agba ọsọ dị ka onye na-agbachitere Malaysia A1 Semi-Pro League club Perak FA . <ref>{{Cite web|url=https://cms.fam.org.my/v1/teamdetail/czo1OiJQZXJhayI7/W2025MA1#player|title=Perak FA 2025 players|publisher=FAM|accessdate=28 September 2025}}</ref>
== Mbido ndụ na ọrụ ntorobịa ==
A mụrụ Aliyu Audu Abubakar na 15 June 1996 na [[Ȯra Kogi|kogi]], Nigeria. Ọ malitere njem bọọlụ ya na Mutunchi Academy a ma ama na Kaduna, ebe ndị nwere nkà mepụtara ọtụtụ ndị Naijiria mba ụwa. A maara ya maka ọnụnọ ya na mmata ya site na nwata, Abubakar bilitere ngwa ngwa n'usoro ndị ntorobịa Naijiria.
=== 2013 FIFA U-17 World Cup ===
Ọganihu Abubakar bịara n'afọ 2013 mgbe ahọpụtara ya maka otu Nigeria U-17 maka asọmpi iko mba ụwa nke 2013 FIFA U-17 na United Arab Emirates. Ọ bụ onye mgbachitere isi maka "Golden Eaglets", pụtara na egwuregwu ise n'oge asọmpi ahụ.
Abubakar gbara nkeji iri itoolu zuru ezu na nke ikpeazụ megide Mexico, ebe Naịjirịa nwetara mmeri 3-0 iji nweta aha ụwa nke anọ ha. <ref name="GettyFinal">{{Cite news|title=Aliyu Abubakar and Saviour Godwin of Nigeria celebrate victory after the FIFA U-17 World Cup UAE 2013 Final|url=https://www.gettyimages.ca/detail/news-photo/aliyu-abubakar-and-saviour-godwin-of-nigeria-celebrate-news-photo/187384614|work=Getty Images|date=8 November 2013|accessdate=30 January 2026}}</ref> N'ịgba egwu n'akụkụ ndị ga-abụ ndị ama ama dị ka Kelechi Iheanacho na [[Taiwo Awoniyi]], a maara Abubakar maka ịdị jụụ ya na ikike ikuku ya.
N'agbanyeghị na ọ so na Nigeria 2013 FIFA U-17 World Cup meriri, Abubakar enweghị ike ịbanye n'òtù mba Naijiria wee nọrọ ọtụtụ oge ọrụ ya na-aga n'etiti klọb na obere asọmpi European na Asia.
Maka onyinye ya na mmeri mba ahụ, gọọmentị Naijiria nyere ya onye otu Order of the Niger (M.O.N).
=== Ọrụ Klọb Europe ===
Na Disemba 2014, Abubakar bịanyere aka n'akwụkwọ nkwekọrịta afọ atọ na Ashdod,[1] tupu ha ahapụ ụlọ ọgbakọ ahụ mgbe ahapụchara ha na njedebe nke oge 2014–15. Mgbe a tọhapụrụ ya na Ashdod, Abubakar jikọtara ya na ịkwaga n'akụkụ Serie A na-akpọghị aha. Na March 2016, Abubakar bịanyere aka n'akwụkwọ nkwekọrịta otu afọ na KuPS, mgbe ọ nwesịrị ule na-aga nke ọma, mgbe otu afọ gasịrị, na February 2017, Abubakar bịanyere aka na Dila Gori.
N'ọnwa Eprel 2018, Aliyu kwagara na PS Kemi na Veikkausliiga . <ref>{{Cite web|title=ALIYU ABUBAKAR SIIRTYY PS KEMIIN|url=http://www.pskemi.fi/aliyu-abubakar-siirtyy-ps-kemiin/|work=pskemi.fi|publisher=ps kemi|accessdate=13 April 2018|date=13 April 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180414010311/http://www.pskemi.fi/aliyu-abubakar-siirtyy-ps-kemiin/|archivedate=14 April 2018}}</ref>
Na 5 Febụwarị 2020, Shakhter Karagandy kwupụtara mbinye aka nke Abubakar. Na 5 Febụwarị 2020, Shakhter Karagandy kwupụtara mbinye aka Abubakar. <ref name="Shakhter2020">{{Cite web|url=http://shakhter.kz/rus/news/5155|title=ОФИЦИАЛЬНО: АЛИЮ АБУБАКАР – ИГРОК ФК ШАХТЕР|publisher=FC Shakhter Karagandy|date=5 February 2020|accessdate=19 January 2026}}</ref>
=== Kazakhstan na Bosnia (2020-2023) ===
N'afọ 2020, Abubakar laghachiri Kazakhstan, sonye na Shakhter Karagandy tupu ọ kwaga Okzhetpes, ebe ọ pụtara ugboro iri na otu na Kazakhstan Premier League. Mgbe ọ nọrọ obere oge na Zhetysu na 2021, ọ kwagara [[Bosnia na Herzegovina]] iji sonyere Radnik Hadžići maka oge 2022-23. N'abalị iri na abụọ n'ọnwa Nọvemba afọ 2022, o nyere akara dị ịrịba ama na nkeji mmeri 3-1 na OFK Gradina Srebrenik.<ref name="RadnikGoal">{{Cite web|url=https://statshub.sportradar.com/betradar/en/match/1466385|title=Match Report: OFK Gradina Srebrenik 1-3 FK Radnik Hadzici|work=Sportradar|date=12 November 2022|accessdate=31 January 2026}}</ref>
Abubakar laghachiri Kazakhstan na Machị 2023, na-etinye aka na [[FC Khan Tengri|Khan Tengri]]. Ọ ghọrọ onye isi na-agbachitere, na-apụta 21 league na ngụkọta nke 1,845 nkeji nke egwuregwu.<ref name="KhanTengriStats">{{Cite web|url=https://qfl.kz/en/player/7245/|title=Player Profile: Aliyu Abubakar|work=Qazaqstan Football League (QFL)|accessdate=31 January 2026}}</ref> N'oge mkpọsa nke afọ 2023, o gosipụtara mgbanwe dị iche iche site n'igosi dị ka onye na-agbachitere aka ekpe na egwuregwu megide Zhas-Kyran na Taraz, na-enyere klọb ahụ aka ịnọgide na-enwe ọnọdụ asọmpi na Kazakhstan First Division tupu ọ kwaga Malaysia.
Ka ọ pụtachara mgbe niile na Finland, Georgia na Belarus n'etiti 2016 na 2019, ọrụ Abubakar bịara na-esiwanye ike, na-agba afa na Kazakhstan, Bosnia na Malaysia. Ụdị ya dara n'ọtụtụ klọb, gụnyere Olimpik Donetsk, Shakhter Karagandy na Zhetysu, tupu ya emechaa na Khan Tengri, Radnik Hadžići na Perak FA na nke abụọ ma ọ bụ ọkara ọkachamara.
Ọrụ ya dị elu ejirila nnyefe ugboro ugboro na oge dị mkpirikpi mara ya, na njem ya na-esi na ngalaba kachasị elu na Finland, Georgia, Belarus, Ukraine na Kazakhstan gaa na asọmpi dị ala na Bosnia, Kazakhstan na Malaysia.<ref>{{Cite web|url=https://www.worldfootball.net/person/pe335012/aliyu-abubakar/|title=Aliyu Abubakar » Profile|work=WorldFootball.net|accessdate=26 April 2026}}</ref> O mechara sonye na Perak FA, ebe edepụtara ya dị ka onye na-agbachitere oge 2025-26.<ref>{{Cite web|url=https://www.flashscoreusa.com/player/abubakar-aliyu/0h9nIFy4/|title=Aliyu Abubakar - Perak Stats|work=Flashscore|accessdate=26 April 2026}}</ref> Na Machị 2024, Abubakar kwagara na Ndịda Ọwụwa Anyanwụ Eshia, na-etinye aka na Negeri Sembilan FC na Malaysia Super League. Ọ pụtara na league 13 n'oge oge 2024-25.
N'abalị iri atọ na otu n'ọnwa Ọgọstụ afọ 2025, Abubakar gafere na Perak FA iji sọọ mpi na Malaysia A1 Semi-Pro League. Na Jenụwarị 2026, ọ bụ otu n'ime ndị otu meriri otu Super League Kuala Lumpur City F.C. 2-0 na akụkụ mbụ nke 2025-26 Malaysia Cup Round of 16 . <ref name="TheStar2026">{{Cite news|author=Avineshwaran|first=T.|title=Perak defy the odds with stunning win over KL in Malaysia Cup|url=https://www.thestar.com.my/sport/football/2026/01/18/perak-defy-the-odds-with-stunning-win-over-kl-in-malaysia-cup|work=[[The Star (Malaysia)|The Star]]|date=18 January 2026|accessdate=1 February 2026}}</ref> N'agbanyeghị mmeri 3-2 na-esote oge mgbakwunye na nke abụọ, arụmọrụ ahụ mere ka Perak ruo eru maka nkeji iri na ise nke MFL Challenge Cup.
== Ndekọ ọnụ ọgụgụ ọrụ ==
{{Reflist}}
{| class="wikitable" style="text-align:center"
! rowspan="2" |Klọb
! rowspan="2" |Oge
! colspan="3" |Njikọ
! colspan="2" |Iko
! colspan="2" |Iko Njikọ
! colspan="2" |Ngụkọta
|-
!Nkewa
!Ngwaọrụ
!Ihe mgbaru ọsọ
!Ngwaọrụ
!Ihe mgbaru ọsọ
!Ngwaọrụ
!Ihe mgbaru ọsọ
!Ngwaọrụ
!Ihe mgbaru ọsọ
|-
|Negeri Sembilan
|2024–25
|Njikọ Super
|13
|0
|1
|0
|1
|0
|15
|0
|-
|Perak FA
|2025–26
|A1 Ọkara Pro
|25
|0
|5
|0
|2
|0
|32
|0
|-
! colspan="3" |Ọrụ ya niile
!165
!2
!15
!0
!3
!0
!183
!2
|}
{{Reflist}}
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|+Egwuregwu na ihe mgbaru ọsọ site na klọb, oge na asọmpi
! rowspan="2" |Oge
! rowspan="2" |Klọb
! colspan="3" |Njikọ
! colspan="2" |Iko Mba
! colspan="2" |Iko Njikọ
! colspan="2" |Ngụkọta
|-
!Nkewa
!Ngwaọrụ
!Ihe mgbaru ọsọ
!Ngwaọrụ
!Ihe mgbaru ọsọ
!Ngwaọrụ
!Ihe mgbaru ọsọ
!Ngwaọrụ
!Ihe mgbaru ọsọ
|-
|2016
|KuPS
|Veikkausliiga
|25
|0
|1
|0
|0
|0
|26
|0
|-
|2017
|Dila Gori
|Erovnuli Liga
|19
|0
|2
|0
| colspan="2" | -
|21
|0
|-
|2018
|PS Kemi
|Veikkausliiga
|13
|1
|1
|0
| colspan="2" | -
|14
|1
|-
|2018
| rowspan="2" |Slutsk
| rowspan="2" |Njikọ Premier nke Belarus
|11
|0
|0
|0
| colspan="2" | -
|11
|0
|-
|2019
|12
|0
|2
|0
| colspan="2" | -
|14
|0
|-
|2019–20
|Olimpik Donetsk
|Njikọ Premier nke Ukraine
|2
|0
|0
|0
| colspan="2" | -
|2
|0
|-
|2020
|Shakhter Karagandy
|Njikọ Premier nke Kazakhstan
|1
|0
|0
|0
| colspan="2" | -
|1
|0
|-
|2020
|Okzhetpes
|Njikọ Premier nke Kazakhstan
|11
|0
|0
|0
| colspan="2" | -
|11
|0
|-
|2021
|Zhetysu
|Njikọ Premier nke Kazakhstan
|3
|0
|0
|0
| colspan="2" | -
|3
|0
|-
|2022–23
|Radnik Hadžići
|Njikọ Mbụ nke FBiH
|9
|1
|0
|0
| colspan="2" | -
|9
|1
|-
|2023
|[[FC Khan Tengri|Khan Tengri]]
|Nkewa Mbụ nke Kazakhstan
|21
|0
|3
|0
| colspan="2" | -
|24
|0
|-
|2024–25
|Negeri Sembilan
|Njikọ Super nke Malaysia
|13
|0
|1
|0
|1
|0
|15
|0
|-
|2025–26
|Perak FA
|Malaysia A1 Semi-Pro League
|0
|0
|0
|0
|2
|0
|2
|0
|-
! colspan="3" |Ọrụ ya niile
!140
!2
!10
!0
!3
!0
!153
!2
|}
== Nsọpụrụ ==
=== Mba Nile ===
; Naịjirịa U17
=== Onye ọ bụla ===
* [[Order of the Niger|Onye otu Order of the Niger]] (M.O.N): 2013<ref name="Vocket2026">{{Cite news|author=Abdullah|first=Meor|date=18 January 2026|title=Perak Kejutkan KL City 2-0 Dalam Aksi Pertama Pusingan 16 Piala Malaysia 2025/26|url=https://www.vocketfc.com/perak-kejutkan-kl-city-2-0-dalam-aksi-pertama-pusingan-16-piala-malaysia-2025-26/|work=Vocket FC|language=ms|accessdate=30 January 2026}}</ref>
== Edensibia ==
{{Perak FA state football team squad}}
== Njikọ mpụga ==
* Aliyu Abubakarn'okporo ụzọ bọọlụ
* [https://www.flashscore.com/player/abubakar-aliyu/0h9nIFy4/ Aliyu Abubakar] na Flashscore
* [https://www.fotmob.com/players/736589/aliyu-abubakar Aliyu Abubakar] na FotMob
<references />
<references />
{{DEFAULTSORT: Abubakar, Aliyu}}
[[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]]
[[Otú:No local image but image on Wikidata]]
[[Otú:Pages with unreviewed translations]]
e703vcntr0ytnc2k1xkllqg790tbhuu
Chuku Wachuku
0
30698
729652
688345
2026-09-30T18:16:49Z
Nachi kim
20090
Added Databox
729652
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Chuku Wachuku''' // i (amụrụ Chukumere "Anaba Ndubuisi" Wachuku, 1947), nwa eze nke Ngwaland, bụ onye na-ahụ maka akụ na ụba na Naijiria, onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị, onye isi ọrụ, onye nyocha azụmaahịa, ọkachamara na njikwa na ọkachamara na mmepe ọchụnta ego na SMEs: Obere na Obere. Ọ bụ onye isi nchịkwa mbụ nke Ngwa na gọọmentị etiti nke Naịjirịa; NDE: National Directorate of Employment.<ref>{{Cite web|url=https://books.google.com/books?id=Xz_tAAAAMAAJ&q=Chuku+WACHUKU+NDE+Director+General|title=Chuku Wachuku: NDE Director-General: Nigeria Labour Handbook: 1991|year=1991|publisher=Federal Ministry of Employment, Labour and Productivity: 1991|accessdate=6 March 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.facebook.com/udeokochukwu.deputygovernor.abiastate/posts/ikpeazu-salutes-chief-chuku-wachuku-on-his-birthdaythe-governor-of-abia-state-dr/1293974250757554|title=Governor Ikpeazu Salutes Chief Chuku Wachuku on His Birthday|publisher=Ude Oko Chukwu: Deputy Governor of Abia State: Nigeria: Facebook Incorporated|accessdate=28 February 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.pressreader.com/nigeria/business-day-nigeria/20200220/282110638628975|title=Over 20m Jobs Available in Raw Materials-Based Cluster: Says Wachuku|publisher=Press Reader: Business Day Nigeria|accessdate=28 February 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://macbuoro-newsalert.blogspot.mx/2011/11/nassi-tasks-govt-on-job-creation-for.html|title=NASSI tasks govt on job creation for youths|publisher=Macbuoro-Newsalert.|accessdate=8 April 2014}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.thenationonlineng.net/2011/index.php/mobile/business/money/13694-industrialists-seek-easy-access-to-n200b-sme-fund.html|title=Industrialists seek easy access to N200b SME fund|publisher=The Nation|accessdate=8 April 2014}}</ref>
Ọ bụ onye isi oche na onye isi oche nke AIEN: Agriculture and Industrial Entrepreneurs of Nigeria. Ọzọkwa, Wachuku bụ Onye isi oche na Onye isi nchịkwa na ICED: International Center for Entrepreneurship Development na Naịjirịa; yana onye ndụmọdụ akụ na ụba na mmepe nke ndị ọchụnta ego, obere na nke etiti na ngalaba na-abụghị nke gọọmentị etiti nke [[Naijiria|Naịjiria]]. Ọ na-eje ozi dị ka onye ndụmọdụ na onye ndụmọdụ na US $ 6.2 nde ma ọ bụ ijeri Naira Central Bank of Nigeria - Abia State Agricultural Empowerment Scheme.<ref>{{Cite web|url=http://www.abiastate.gov.ng/news/press/abia-govt-to-disburse-n1bn-loans-to-farmers|title=Abia Govt to disburse N1BN Loans to Farmers|publisher=Abia State Government|accessdate=11 April 2014|archivedate=3 May 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170503194320/http://www.abiastate.gov.ng/news/press/abia-govt-to-disburse-n1bn-loans-to-farmers}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.thetidenewsonline.com/2014/01/31/abia-to-train-320-on-agric-plans-upgrade-of-umuahia-water-scheme|title=Abia To Train 320 on Agriculture|publisher=The Tide|accessdate=11 April 2014|archivedate=13 April 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140413194014/http://www.thetidenewsonline.com/2014/01/31/abia-to-train-320-on-agric-plans-upgrade-of-umuahia-water-scheme/}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.newsexpressngr.com/news/detail.php?news=81|title=Abia Moves To Revolutionise Agriculture|publisher=News Express|accessdate=16 April 2014|archivedate=16 April 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140416191905/http://www.newsexpressngr.com/news/detail.php?news=81}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://allafrica.com/stories/202002270908.html|title=Nigeria: Expert Chuku Wachuku AIEN President Advocates Raw Materials-Based Cluster Sector|publisher=All Africa Media|accessdate=28 February 2020}}</ref>
N'ọnwa Febụwarị afọ 2014, Onye isi ala [[Goodluck Jonathan]] kwadoro nhọpụta Wachuku site n'aka Gọọmentị Abia Steeti dị ka onye nnọchi anya na-anọchite anya mpaghara ndọrọ ndọrọ ọchịchị ndịda ọwụwa anyanwụ na Abia Steet na Nzukọ Mba Naịjirịa.<ref>{{Cite web|url=http://saharareporters.com/press-release/president-jonathan-releases-final-list-delegates-national-conference|title=President Jonathan Releases Final List of Delegates to the National Conference|publisher=Sahara Reporters|accessdate=16 April 2014|archivedate=2 April 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140402063135/http://saharareporters.com/press-release/president-jonathan-releases-final-list-delegates-national-conference}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.nigerianationalconference2014.org/Delegates#.U0C33ah5PuM|title=Delegates: Nigerian National Conference 2014|publisher=Nigerian National Conference 2014|accessdate=5 April 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140407075928/http://www.nigerianationalconference2014.org/Delegates#.U0C33ah5PuM|archivedate=7 April 2014}}</ref> Na mbido, na Julaị 2013, Onye isi ala Jonathan họpụtara Wachuku ka ọ rụọ ọrụ na bọọdụ na-achịkwa NASENI: National Agency for Science and Engineering Infrastructure; yana bọọdụ na'achịkwa SMEDAN: Small and Medium Enterprises Development Agency of Nigeria.<ref>{{Cite web|url=http://newsdiaryonline.com/jonathan-inaugurates-icrc-boardtasks-naseni|title=Jonathan Inaugurates ICRC Board,Tasks NASENI|publisher=NewsdiaryOnline|accessdate=19 December 2013}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.promptnewsonline.com/jonathan-inaugurates-icrc-naseni-boards|title=Jonathan Inaugurates ICRC, NASENI Boards|publisher=Prompt News Online|accessdate=20 December 2013}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.smedan.org/organization.html|title=SMEDAN: Governing Board|publisher=SMEDAN|accessdate=9 April 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140413123740/http://www.smedan.org/organization.html|archivedate=13 April 2014}}</ref> N'oge gara aga, Wachuku jere ozi dị ka Director-General nke NDE: National Directorate of Employment.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=JxksTEWzzG4C&q=Wachuku+National+Directorate+of+Employment&pg=PA36|title=International Labour Conference: 78th Session: 1991: Chuku Wachuku: Director-General: NDE: National Directorate of Employment: Nigeria|year=1992|publisher=ILO: International Labour Organization: Geneva: Switzerland|isbn=9789221075301|accessdate=21 August 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.pressreader.com/nigeria/business-day-nigeria/20200220/282110638628975|title=Over 20m Jobs Available in Raw Materials-based Cluster, Says Wachuku, Former Director-General of NDE: National Directorate of Employment|publisher=Press Reader: Business Day: Nigeria|accessdate=21 August 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://books.google.com/books?id=30EuAQAAIAAJ&q=Chuku+WACHUKU+NDE+Director+General|title=According to Chuku Wachuku, the NDE Director-General, "NDE is not just another isolated government programme..."|year=1992|publisher=Newswatch Magazine: Nigeria|accessdate=6 March 2020}}</ref>
Wachuku bụ nwa nwanne Jaja Wachuku, onye isi oche mbụ nke ụlọ ndị nnọchi anya Naijiria yana onye nnọchi anya mbụ na United Nations; na Minista [[Naijiria]] mbụ maka ihe gbasara mba ọzọ na mmekọrịta Commonwealth. Ọ bụ nwa nwa nke Eze Josaiah Ndubuisi Wachuku, onye bụ onye isi (Onye Isi), onye isi na [[Eze]] nke Ngwa-land - na [[Abá|Aba]] Division nke Eastern Nigeria: Africa: Commonwealth: Earth . [https://sites.google.com/site/uwachuku/josaiah-ndubuisi-wachuku]
== Ọrụ ==
N'ime afọ ndị a, kemgbe afọ 1982, Wachuku ejeela ụmụ mmadụ ozi dị ka ndị a: Onye ndụmọdụ akụ na ụba na ọkachamara na mmepe ọchụnta ego, onye ọchụchọ ọrụ ugbo, onye ndụmọdụ na obere mmepụta ihe na atụmatụ; Kọmishọna maka ọrụ pụrụ iche na onye ndụmọdụ pụrụ iche na ihe gbasara akụ na ụba nye Gọvanọ nke Imo Steeti ochie, Naịjirịa; Onye isi ọrụ mmepe ego na itinye ego, Imo [[Ọ̀hà Ímò|Steeti]] Ochie: NDE: National Directorate of Employment; na mgbe ahụ Onye isi ala: [[Ibrahim Babangida|Ibrahim]] NDE: Onye isi ala nke [[Naijiria|Federal Republic]], Onye isi ala, Onye isi ọrụ nke Federal State Babang<ref>{{Cite web|title=Vanguard News, Sports and Business from vanguard Newspapers -|url=https://www.vanguardngr.com/|work=Vanguard News|language=en-US|accessdate=2020-05-26}}</ref> N'afọ 2007, ọ bụ onye na-azọ ọkwa gọvanọ nke Labour Party maka Abia State.<ref>{{Cite web|url=http://nm.onlinenigeria.com/templates/default.aspx?a=9761&template=print-article.htm|title=Today's polls: The shape of things to come|publisher=OnlineNigerial|accessdate=11 April 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140413143807/http://nm.onlinenigeria.com/templates/default.aspx?a=9761&template=print-article.htm|archivedate=13 April 2014}}</ref>
Ọ bụ onye isi oche na onye isi oche nke AIEN: Agriculture and Industrial Entrepreneurs of Nigeria. Ọzọkwa, Wachuku bụ Onye isi oche na Onye isi nchịkwa na ICED: International Center for Entrepreneurship Development na Naịjirịa; yana onye ndụmọdụ akụ na ụba na mmepe nke ndị ọchụnta ego, obere na nke etiti na ngalaba na-abụghị nke gọọmentị etiti nke [[Naijiria|Naịjiria]]. Ọ na-eje ozi dị ka onye ndụmọdụ na onye ndụmọdụ na US $ 6.2 nde ma ọ bụ ijeri Naira Central Bank of Nigeria - Abia State Agricultural Empowerment Scheme.<ref>{{Cite web|url=http://www.abiastate.gov.ng/news/press/abia-govt-to-disburse-n1bn-loans-to-farmers|title=Abia Govt to disburse N1BN Loans to Farmers|publisher=Abia State Government|accessdate=11 April 2014|archivedate=3 May 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170503194320/http://www.abiastate.gov.ng/news/press/abia-govt-to-disburse-n1bn-loans-to-farmers}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.thetidenewsonline.com/2014/01/31/abia-to-train-320-on-agric-plans-upgrade-of-umuahia-water-scheme|title=Abia To Train 320 on Agriculture|publisher=The Tide|accessdate=11 April 2014|archivedate=13 April 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140413194014/http://www.thetidenewsonline.com/2014/01/31/abia-to-train-320-on-agric-plans-upgrade-of-umuahia-water-scheme/}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.newsexpressngr.com/news/detail.php?news=81|title=Abia Moves To Revolutionise Agriculture|publisher=News Express|accessdate=16 April 2014|archivedate=16 April 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140416191905/http://www.newsexpressngr.com/news/detail.php?news=81}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://allafrica.com/stories/202002270908.html|title=Nigeria: Expert Chuku Wachuku AIEN President Advocates Raw Materials-Based Cluster Sector|publisher=All Africa Media|accessdate=28 February 2020}}</ref>
Wachuku bụ onye isi oche nke Zara Limited, ụlọ ọrụ Naijiria na-etinye aka na mmepe na iwu ụlọ, Onye isi oche na Onye isi oche nke Zara Homes Incorporated na Maryland, United States of America. Ọ rụrụ ọrụ dị ka onye isi oche nke NASSI: Nigerian Association of Small Scale Industrialists; gụnyere ije ozi na [[Mahadum nke Ȯra Abia|Mahadum Abia]] State nke Naijiria n'ọkwa ndị a: Onye otu Ranking, Kansụl Na-achị Isi; Onye isi oche, Kọmitii Teknụzụ nke Tenders Board; Onye isi ala, Kọmiti Ntinye ego; Onye isi ụlọ ọrụ, Kọmidi Ụbọchị Ndị guzobere; Onye isi, Mmepe na Ntinye Ego; Onye isi obodo: Onye isi oche: Kọmitii Ntinye na Ntinentụl, Atụmatụ na Atụmatụ; na Atụl.<ref>{{Cite web|url=http://www.absuu.net/contents.php?idx=40|title=Convocation Address by ABSU Vice Chancellor|publisher=Abia State University: Uturu: Nigeria|accessdate=11 April 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130210002821/http://www.absuu.net/contents.php?idx=40|archivedate=10 February 2013}}</ref>
N'ịghọta mkpebi Wachuku na ọrụ ọ na-aga n'ihu nye ndị Naijiria, Onye isi ala [[Goodluck Jonathan]] họpụtara ya ka ọ bụrụ akụkụ na-ewuli elu nke bọọdụ gọọmentị etiti ndị a: RMRDC: Raw Materials Research and Development Council; SMEDAN: Small and Medium Enterprises Development Agency; NASENI: National Agency for Science and Engineering Infrastructure; na onye nnọchiteanya na 2014 Nigerian National Conference, na-anọchite anya South Eastern States - site na aro na nkwado nke gọọmentị Abia State.<ref>{{Cite web|url=http://www.spyghana.com/quality-abia-nominees-national-conference|title=Quality of Abia Nominees to the National Conference|publisher=SpyGhana|accessdate=11 April 2014|archivedate=13 April 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140413204712/http://www.spyghana.com/quality-abia-nominees-national-conference/}}</ref>
== Nhọrọ ndị omeiwu 2023 ==
Iji jeere ndị ya ozi, na 21 Machị 2022, Wachuku kwupụtara ebumnuche ya ịzọ ọkwa Senate nke Naijiria site na Abia Central Senatorial District na ntuli aka 2023 dị ka onye otu PDP: Peoples Democratic Party (Nigeria).<ref>{{Cite web|url=https://ngwafactsnews.com/2022/03/22/chief-chuku-wachuku-formally-declared-for-senate-abia-central-at-his-umuomianta-nbawsi-ward-10-isiala-ngwa-north-lga-abia-yesterday-21-3-2022/|title=Chief Chuku Wachuku Formally Declared for Senate Abia Central at his Umuomianta Nbawsi Ward 10 Isiala Ngwa North LGA Abia Yesterday 21-3-2022|publisher=Ngwa Facts News|accessdate=17 June 2022|archivedate=26 April 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220426044301/https://ngwafactsnews.com/2022/03/22/chief-chuku-wachuku-formally-declared-for-senate-abia-central-at-his-umuomianta-nbawsi-ward-10-isiala-ngwa-north-lga-abia-yesterday-21-3-2022/}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://afnews.ng/senate-2023-why-i-am-the-best-candidate-to-represent-abia-central-chuku-wachuku/|title=Senate 2023: Why I Am the Best Candidate to Represent Abia Central – Chuku Wachuku|publisher=AfNews Nigeria: GoldInk Communication Limited|accessdate=17 June 2022}}</ref> N'ụbọchị mbụ n'ọnwa Juun afọ 2022, tupu ntuli aka nke PDP, Wachuku si na asọmpi onye omeiwu nke pati ahụ pụọ "na-ekwu maka enweghị nghọta, enweghị nkwenye na usoro kwesịrị ekwesị, njikwa na enweghị omume nke ndị nnọchi anya mmadụ atọ na mpaghara ya dị ka ihe kpatara omume ya".<ref>{{Cite web|url=https://www.vanguardngr.com/2022/06/abia-ex-nde-boss-dumps-pdp-vows-to-pursue-senatorial-ambition-in-another-platform/|title=Abia: Chief Chuku Wachuku Ex-NDE Boss Dumps PDP, Wows to Pursue Senatorial Ambition in Another Platform|publisher=Vanguard News Nigeria|accessdate=17 June 2022}}</ref>
Na 3 June 2022, a họpụtara Wachuku ka ọ bụrụ YPP: Young Progressives Party Senatorial Candidate maka Abia Central tupu 2023 General Election na Nigeria.<ref>{{Cite web|url=https://wawanewsglobal.com/2022/06/04/after-dumping-pdp-pioneer-nde-boss-wachuku-emerges-ypp-senatorial-candidate-for-abia-central/|title=After dumping PDP , Pioneer NDE Boss, Wachuku Emerges YPP Senatorial Candidate for Abia Central|publisher=Wawa News Global|accessdate=17 June 2022|archivedate=12 June 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220612170514/https://wawanewsglobal.com/2022/06/04/after-dumping-pdp-pioneer-nde-boss-wachuku-emerges-ypp-senatorial-candidate-for-abia-central/}}</ref> Na 25 Febụwarị 2023, Darlington Nwokocha nke Labour Party (Nigeria) meriri Wachuku na ntuli aka Abia Central Senatorial.<ref>{{Cite web|url=https://www.premiumtimesng.com/regional/ssouth-east/585083-nigeriadecides2023-lp-wins-abia-central-senatorial-seat.html|title=#NigeriaDecides2023: LP Wins Abia Central Senatorial Seat|publisher=Premium Times Nigeria|accessdate=5 March 2023}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://dailypost.ng/2023/02/27/election-result-inec-declares-lps-nwokocha-winner-of-abia-central-senatorial-seat/|title=Election result: INEC declares LP’s Nwokocha winner of Abia Central Senatorial seat|publisher=Daily Post Nigeria|accessdate=5 March 2023}}</ref>
== Onye isi oche AIEN ==
Wachuku na-eje ozi dị ka Onye isi oche na Onye isi nchịkwa nke AIEN: Ndị Ọrụ Ugbo na Ndị Ọchụnta ego nke Naịjirịa. [[Ọchịchị ikike mmadụ mpaghara|Njikọ]] a na-akwado Agenda 2063: Africa We Want; nke a nabatara na 31 Jenụwarị 2015 na 24th Ordinary Assembly of Heads of State and Governments of African Union na Addis Ababa, [[Ethiopia]]; ọkachasị Agenda 2063's Flagship Project 2 gbasara: "ịmepụta atụmatụ maka ịgbanwe akụ na ụba Afrịka site na onye na-eweta ihe ndị a na-emepụta [[Agenda 2063|ihe]] gaa na nke na-eji akụ na ụba ya eme ihe. "<ref>{{Cite web|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2020/02/27/expert-advocates-raw-materials-based-cluster-sector/|title=Expert Advocates Raw Materials-based Cluster Sector|publisher=This Day Live Nigeria|accessdate=28 February 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://nipc.gov.ng/2018/07/25/rmrdc-signs-mou-with-agric-entrepreneurs|title=RMRDC Signs MOU With Agric Entrepreneurs|publisher=NIPC: Nigerian Investment Promotion Commission|accessdate=28 February 2020|archivedate=28 February 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200228161111/https://nipc.gov.ng/2018/07/25/rmrdc-signs-mou-with-agric-entrepreneurs/}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://guardian.ng/tag/chuku-wachuku|title=Chuku Wachuku in The Guardian|publisher=The Guardian Media Nigeria|accessdate=28 February 2020|archivedate=28 February 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200228161111/https://guardian.ng/tag/chuku-wachuku/}}</ref>
Ọzọkwa, AIEN nke Wachuku: Ọrụ ugbo na ụlọ ọrụ mmepụta ihe nke Naịjirịa na-ebuli elu ma na-agbaso ebumnuche ụwa niile: Agenda 2030, SDGs: [[Ihe Ebumnuche Mmepe Na-adịgide Adịgide|Ihe mgbaru ọsọ mmepe na-adịgide adịgide]] nke United Nations; n'ụzọ bụ isi SDG 2 na Zero Hunger: "Kwụsị agụụ, nweta nchekwa nri na mmezi nri, ma kwalite ọrụ ugbo na-adịgidere; ihe mgbaru ọsọ nke nwere ihe mgbaruzu 17 zuru ụwa ọnụ iji bụrụ "ihe ịrịba ama iji nweta ọdịnihu ka mma na-adịwanye mma maka ụmụ mmadụ niile na mbara ala anyị; nke United Nations General Assembly malitere na ebumnuche anyị; nke UN nwetara na 2030; nke United States nwetara; nke United<ref>{{Cite web|url=https://nigeriaindustrialdigest.com/tag/association-of-agricultural-and-industrial-entrepreneurs-of-nigeria|title=Association of Agricultural and Industrial Entrepreneurs of Nigeria|publisher=Nigeria Industrial Digest|accessdate=28 February 2020|archivedate=28 February 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200228161106/https://nigeriaindustrialdigest.com/tag/association-of-agricultural-and-industrial-entrepreneurs-of-nigeria/}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://agribiz.info/tag/agricultural-and-industrial-entrepreneurs-of-nigeria-aien|title=Farmers Embrace SMEs Clusters to Create Jobs|publisher=AgriBiz Information|accessdate=28 February 2020|archivedate=28 February 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200228161102/https://agribiz.info/tag/agricultural-and-industrial-entrepreneurs-of-nigeria-aien}}</ref>
N'afọ 2018, Wachuku duziri AIEN: Ndị ọrụ ugbo na ndị ọchụnta ego nke Naijiria malitere atụmatụ a na-akpọ Agricultural and Industrial Clusters na mpaghara gọọmentị mpaghara 774 niile nke Naijeria, iji mepụta ọrụ na ọrụ ugbo dịgide adịgide na ụzọ dị irè nke ndụ. Site na RMRDC: Raw Materials Research and Development Council, Wachuku's AIEN bịanyere aka na US $ 41 nde (Naira ijeri iri na ise) MoU: Memorandum of Understanding to fast-track agricultural industry industry, and available of raw materials to promote friendly sustainable agriculture, soil improvement, cropening, agriculture business, work creation, climate, green, renewable farming methods, nutrition and food security in Nigeria.<ref>{{Cite web|url=https://thenationonlineng.net/raw-materials-get-n15b|title=Raw Materials Get NGN 15 Billion Naira|publisher=The Nation Online Nigeria|accessdate=28 February 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.vanguardngr.com/2019/07/how-a-i-e-n-rmrdc-partnership-ll-fast-track-industrialization-chuku-wachuku|title=How AIEN-RMRDC Partnership Will Fast-track Industrialization: Chuku Wachuku|publisher=Vanguard Newspaper Nigeria|accessdate=28 February 2020}}</ref>
== Onye isi oche NASSI ==
Ọrụ Wachuku na-arụ kwa ụbọchị n'ịhụ ndị isi ndị ọrụ, n'oge ọ na-eje ozi dị ka onye isi ala nke Njikọ Naịjirịa nke Ndị na-emepụta obere ụlọ ọrụ na-enyere aka ịzụlite akụ na ụba Naịjiria. Ebumnuche nke a bụ ikpochapụ ịda ogbenye n'etiti ụmụ amaala, yana ichebe ọdịmma nke obere azụmaahịa niile. O mere ka ọ bụrụ ihe na-adịghị agbanwe agbanwe nke oku onye isi ala iji jide n'aka na a kwadoro echiche maka ịdị adị NASSI ma gbanwee ya.<ref>{{Cite web|url=http://www.thenationonlineng.net/2011/index.php/mobile/business/money/13694-industrialists-seek-easy-access-to-n200b-sme-fund.html|title=Industrialists seek easy access to N200b SME fund|publisher=The Nation|accessdate=12 April 2014}}</ref>
E guzobere na 1978, NASSI: Njikọ Naịjirịa nke Ndị Na-emepụta Obere Ụlọ Ọrụ na-eme ihe iji gboo mkpa nke ndị na-emepụta obere azụmaahịa site n'inye nkwado mmekọrịta mmadụ na ibe ya, ndọrọ ndọrọ ọchịchị na akụ na ụba maka ndị otu ya. NASSI na-ahazi ogbako nnyefe ihe ọmụma, nzukọ, ihe ngosi, azụmahịa na njem ọmụmụ, gụnyere inye ọrụ ndụmọdụ maka ndị otu na ndị mmadụ niile dị mkpa na azụmaahịa. Ọzọkwa, njikọ ahụ na-enye ozi gbasara ụkpụrụ mmepụta zuru ụwa ọnụ achọrọ, isi iyi nke ihe ndị a na-emepụta, ọnọdụ ahịa, ụlọ ọrụ na ngwá ọrụ dịnụ. NASSI na-enye ndị otu micro credit ụlọ ọrụ ma mgbe ụfọdụ na-eguzo dị ka ndị na-akwado SMEs a kwadoro ma tụkwasị obi na mmekọrịta ha na ụlọ ọrụ ego. Njikọ ahụ na-ejikọ ndị otu ya na ohere dị iche iche na Naịjirịa na mba ụwa. Ịrụ ọrụ dị ka onye nkwado siri ike maka ndị otu ya megide iwu ọha na eze na-adịghị mma bụkwa akụkụ nke ọrụ NASSI.<ref>{{Cite web|url=http://www.aaeafrica.org/start/role-of-industrial-associations-and-support-agencies-for-enterprise-development-in-nigeria|title=Nigerian Association of Small Scale Industrialists|publisher=Association of African Entrepreneurs|accessdate=12 April 2014}}</ref>
=== Ọrụ nkwa ===
N'ọnwa Machị afọ 2011, Wachuku kwupụtara na Lagos, na NASSI na-amalite ọrụ a kwadoro maka ụlọ ọrụ ndị otu ya, na-ekwu na ebumnuche mmemme ahụ bụ iji mejupụta oghere maka ndị otu na-enweghị nkwado iji kwado atụmatụ ha na ụlọ akụ. O kwusiri ike na NASSI ga-arụ ọrụ dị oke mkpa maka ịnweta ego site na obere ụlọ ọrụ, na-ekwusi ike na NAS SI na-ele ụzọ isi nweta US $ 1.2 ijeri ma ọ bụ 200 ijeri naira SMSEs: obere na nke etiti ụlọ ọrụ nke Central Bank of Nigeria wepụtara. Wachuku kwuru, sị: "Achọrọ m ijide n'aka na gọọmentị ghọtara na injin nke uto nke akụ na ụba ọ bụla dabere na SMEs. Ọ bụ ọrụ m ịmalite ma gwa ndị mmadụ na ntụziaka iwu nke NASSI bụ ime ka ego dị na SMEs. Achọrọ m ijide n'aka na ndị otu anyị na-edozi enweghị nkwado nke na a na-enye ndị na-agbazinye ego obere ego.<ref>{{Cite web|url=http://www.thisdaylive.com/articles/nassi-to-launch-loans-for-member-firms/88375|title=NASSI to Launch Loans for Member Firms|publisher=This Day Live|accessdate=12 April 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140413140653/http://www.thisdaylive.com/articles/nassi-to-launch-loans-for-member-firms/88375|archivedate=13 April 2014}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://dailyindependentnig.com/2012/07/electricity-tariff-man-lcci-want-concession-for-members|title=Electricity tariff: MAN, LCCI want concession for members|publisher=Daily Independent Nigeria|accessdate=12 April 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150403101943/http://dailyindependentnig.com/2012/07/electricity-tariff-man-lcci-want-concession-for-members/|archivedate=3 April 2015}}</ref>
=== Nkwekọrịta NERFUND ===
N'ọnwa Disemba afọ 2011, Wachuku duuru NASSI gaa na nkwekọrịta dị mma na National Economic Reconstruction Fund (NERFUND) nke Naịjirịa, iji nyere aka kwado ọrụ maka ndị otu NASSI. A bịanyere aka na nkwekọrịta nghọta n'etiti onye isi nchịkwa nke NERFUND, Alhaji Baba Maina Gimba na Wachuku. N'okpuru nkwekọrịta ahụ, a chọrọ ka NASSI gosipụta ọrụ ndị chọrọ ego na NERFUND, n'ihi ya, NERFOND ga-enyocha ma kesaa ego enyemaka; yana ịnshọransị azụmahịa niile. N'emume ịbịanye aka, Wachuku jụrụ "mba nke nde mmadụ 167 nwere ihe dị ka nde ụlọ ọrụ 59 nke obere ụlọ ọrụ, nwere naanị ụlọ ọrụ mmepe ego atọ na-arụ ọrụ (DFIs) ", na-ekwu na o zuru oke, ma na-akpọ maka ndị DFIs.<ref>{{Cite web|url=http://www.vanguardngr.com/2011/12/nassi-partners-nerfund-on-project-funding|title=NASSI partners NERFUND on project funding|publisher=Vanguard Media Limited, Nigeria|accessdate=11 April 2014}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://allafrica.com/stories/201201050495.html|title=Nigeria: NASSI Signs Funding Agreement With NERFUND|publisher=Daily Trust|accessdate=12 April 2014}}</ref>
=== Alụmdi na nwunye siri ike ===
N'ụzọ dị mma, Wachuku anọwo na-agbasi mbọ ike maka mmezu nke ike eletrik kwụsiri ike na [[Naijiria]]; na-ekwusi ike na kemgbe 1999 ọbịbịa nke ọchịchị onye kwuo uche ya na mba ahụ, ọtụtụ ụlọ ọrụ anọwo na'okpuru ikike n'ihi ike eletrik na-adịghị akwụsi ike, ego ezughi oke na ụgwọ ọrụ na-atụ egwu.<ref>{{Cite web|url=http://nationalmirroronline.net/new/multi-billion-naira-domestic-aluminium-industry-under-siege|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130610010423/http://nationalmirroronline.net/new/multi-billion-naira-domestic-aluminium-industry-under-siege/|archivedate=10 June 2013|title=Multi billion naira domestic aluminium industry under siege|publisher=National Mirror|accessdate=14 April 2014}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://oilprice.com/Energy/Energy-General/Not-Darkest-Africa-but-Darkest-Nigeria-120-Million-Without-Electricity.html|title=Not Darkest Africa, but Darkest Nigeria – 120 Million Without Electricity|publisher=OilPrice|accessdate=14 April 2014}}</ref>
O kwuru na oke ọkụ eletrik ezughi oke emeela ka mmefu azụmaahịa dịkwuo elu, belata mmepụta ihe na mbelata uto akụ na ụba na Naịjirịa, na-amanye mmechi nke ọtụtụ ụlọ ọrụ ma ọ bụ / na ịkwaga ụfọdụ ndị ọzọ na mba ndị agbata obi. Wachuku kwuru na: "ọchịchịrị na-emetụta akụ na ụba n'ụzọ na-adịghị mma, nke na-alụso njikọta nke uto nwayọ ọgụ, ego na-adịghị ike, ịrị elu nke ọnụ ahịa na mmetụta nke idei mmiri nke a na-atụ anya na ọ ga-eme ka ọnụ ahịa nri dị elu. "<ref>{{Cite web|url=http://www.nigeriaintel.com/2013/06/07/real-sector-is-still-crawling|title=Real Sector is Still Crawling|publisher=Nigeria Intel|accessdate=14 April 2014|archivedate=16 April 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140416085210/http://www.nigeriaintel.com/2013/06/07/real-sector-is-still-crawling/}}</ref>
=== Ọrụ maka nkwado ndị ntorobịa ===
Iji jide n'aka na gọọmentị na-akwado ụzọ na ikike dị mma maka ụlọ ọrụ onwe iji nye ndị ntorobịa ọrụ na Naịjirịa ike ma mepụta ọrụ bụ otu n'ime ụkpụrụ Wachuku na-arụ ọrụ.<ref>{{Cite web|url=http://www.vanguardngr.com/2012/06/stakeholders-appraise-fgs-job-creation-initiatives|title=Stakeholders appraise FG's job creation initiatives|publisher=Vanguard Media|accessdate=14 April 2014}}</ref>
N'okwu Nọvemba 2011 nke akpọrọ: Investment Climate: What is the Weather in Nigeria, nke e gosipụtara na [[Ikeja]], Lagos SOFFE: Sam Ohuabunwa Foundation for Economic Empowerment [http://sofee.org.ng], Wachuku tụgharịrị uche na ọhụụ ya na ebumnuche nke ịmepụta ọrụ maka ndị ntorobịa Naijiria. Dị ka o si kwuo,
"a ga-enye ngalaba onwe onye ikike ka ukwuu iji duzie ihe ndị na-emetụta ike ndị ntorobịa na ịmepụta ọrụ. N'ihe banyere nke a, NASSI ga-eduga atụmatụ netwọk nke ga-agụnye òtù ndị metụtara uru yana steeti na gọọmentị ime obodo. NASSI ga-, site na mmekorita a, dozie nsogbu na ihe ndị na-emegide uto nke SMEIs ma rụọ ọrụ dị mma na nke na-arụ ọrụ nke ga-eme ka uto nke SEMI pụta ìhè. Gọọmentị enweghị ike ịmepụta ọrụ n'ụzọ na-adịgide adịgide. Ọ dị mkpa ịkwalite mmepụta ma hụ na obere ụlọ ọrụ na-enye pasent 90 ruo 95 na GDP. Ọ bụ ya mere m ji jụọ gị, gọọmentị nwere ike ịmepụta ọrụ n'ezie? Azịza m maka ajụjụ a bụ ee e! Ana m ekwu okwu dị ka ọkachamara n'okwu a. Ụzọ ọzọ m maara na-adịgide adịgide bụ ịmepụta ụlọ ọrụ azụmaahịa dị ike nke ụlọ ọrụ onwe onye, nke a na-akwalite ma na-adabere na obere ụlọ ọrụ na ngalaba na-abụghị nke gọọmentị.<ref>{{Cite web|url=http://zumalist.com/nassi-tasks-govt-on-job-creation-for-youths_n2552.html|title=Government Tasked on Creating Capacity for Youth Jobs by Private Sector|publisher=Zuma List|accessdate=14 April 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140415014329/http://zumalist.com/nassi-tasks-govt-on-job-creation-for-youths_n2552.html|archivedate=15 April 2014}}</ref>
Ọzọkwa, n'ajụjụ ọnụ June 2012 site na Vanguard Daily Newspaper nke Naijiria, Wachuku kwusiri ike mkpa dị mkpa maka ọrụ na inye ndị ntorobịa ike, n'okwu ndị a: "Naijiria kwesịrị ịmepụta ihe na-erughị nde ọrụ ise kwa afọ iji gboo mkpa ọrụ nke ndị na-eto eto ya".<ref>{{Cite web|url=http://www.vanguardngr.com/2012/06/job-creation-fg-in-the-right-direction-experts|title=Job creation: FG in the right direction – Experts|publisher=Vanguard Media|accessdate=14 April 2014}}</ref>
=== SMEs na ụlọ akụ ===
Site n'ịgbanwe agbanwe, Wachuku emeela ka ụwa mara na ụlọ akụ Naijiria na-akwụ ụgwọ "ọrụ egbugbere ọnụ" iji kwado SMEs n'ụzọ dị irè: obere na ụlọ ọrụ dị n'etiti na nke a na-akpọ "nnukwu" mba Afrịka. Ọ na-ekwusi ike na, na mba ọ bụla, ụlọ akụ kwesịrị ịbụ ndị mmekọ na-enyere aka na mmepe akụ na ụba na-adịgide adịgide maka uru dị irè nke azụmaahịa na-apụta na ndị mmadụ n'ozuzu.<ref>{{Cite web|url=http://my.naijadailies.com/News/Similar?t=Banks%20only%20pay%20lip%20service%20to%20funding%20SMEs%27%20NASSI%20president&cat=3|title=Lip Service by Banks to Funding SMEs – NASSI President|publisher=Nigerian Dailies|accessdate=16 April 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140417040424/http://my.naijadailies.com/News/Similar?t=Banks%20only%20pay%20lip%20service%20to%20funding%20SMEs%27%20NASSI%20president&cat=3|archivedate=17 April 2014}}</ref> N'ajụjụ ọnụ February 2014 o nyere The Punch, Wachuku kwuru, sị:
"Anyị chọrọ ịgbakwunye uru site na inweta nkà. Mana n'ime nke a, anyị achọpụtala na nsogbu bụ isi bụ inweta ego na ọnụego ọmụrụ nwa dị ọnụ ala. Gọọmentị etiti na-ekwu maka nke a na ụlọ akụ na-ekwukwa maka ya. Mana achọrọ m ikwu ebe a na ụlọ akụ Naijiria abaghị uru. Ha na-ekwu mgbe niile na ego dị. Ebee ka ego ahụ dị? Enweghị obere onye na-emepụta ihe nke na-abanye n'ụlọ akụ ma nweta ego mgbazinye. O siri ike maka ndị SMEs inweta ego n'aka ụlọ akụ n'ihi na ha na-achọ mgbe niile maka nkwado. Ihe nkwado ha na-arịọ karịrị uru nke mgbazinye ego. Ya mere, ụlọ akụ anaghị achọ ịgbazinye obere azụmaahịa ma ọlị. Ha na-ekwu na ngalaba a nwere ihe ize ndụ. Ha nwere ike ikwu na ha enyewo ego ole na ole dị ka mgbazinye ego nye SMEs; mana ị ga-achọpụta na nke a abụghị eziokwu. Dịka ọmụmaatụ, gịnị ka mgbazinye ego a na-enye mmadụ 2,000 na mba nke ihe dị ka nde mmadụ 167 nwere ike ime? Ndekọ ọnụ ọgụgụ ikpeazụ nke National Bureau of Statistics mere gosiri na e nwere ihe dị ka nde mmadụ iri na asaa na-emepụta obere ụlọ ọrụ na Naịjirịa ma ị na-ekwu maka inye mmadụ puku abụọ ike site na ịgbazinye ego. Gịnị bụ nke ahụ? Ya mere, ụlọ akụ Naijiria na-akwụ ụgwọ ọrụ egbugbere ọnụ iji kwado SMEs. "<ref>{{Cite web|url=http://www.punchng.com/business/sundayceo/banks-only-pay-lip-service-to-funding-smes-nassi-president|title=Banks only pay lip service to funding SMEs – NASSI president|publisher=Punch Nigeria Limited|accessdate=16 April 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140416012842/http://www.punchng.com/business/sundayceo/banks-only-pay-lip-service-to-funding-smes-nassi-president/|archivedate=16 April 2014}}</ref>
=== Gọvanọ CBN ===
Dị ka onye ọkachamara n'ihe gbasara ego na onye na-ahụ maka akụ na ụba, Wachuku, na Febụwarị 2014, ndị mgbasa ozi kpọrọ ya ka ọ kwuo maka nkwụsịtụ nke onye isi ala [[Goodluck Jonathan]] nke gọvanọ Central Bank of Nigeria, Sanusi Lamido Sanusi. O kwupụtara echiche akụ na ụba na ndọrọ ndọrọ ọchịchị ya dị ka ndị a:
"Sanusi ekwesịghị ịbụ abụ dị iche na nke Onye isi ala n'ihu ọha. Dị ka onye isi ọrụ gọọmentị nke rụrụ ọrụ pụrụ iche na ngalaba ụlọ akụ nke mba ahụ, ihe o kwesịrị ime bụ ịgwa onye isi ya okwu ma nye ya ndụmọdụ na nzuzo. Ọ bụ ihe na-ezighi ezi maka ya ịgakwuru ndị mgbasa ozi iji bụrụ abụ dị iche iche. Ọ dịghị onye isi ala ọ bụla n'ụwa ga-ekwe ka nke ahụ. Otú ọ dị, nkwụsịtụ Sanusi nwere ike ịmepụta mgbagwoju anya nke akụ na ụba ma kpatara ụfọdụ ọgba aghara na akụ na ụba.<ref>{{Cite web|url=http://www.thetidenewsonline.com/2014/02/26/financial-experts-divided-on-sanusis-suspension|title=Financial Experts Divided on Sanusi's Suspension|publisher=Tide News|accessdate=16 April 2014|archivedate=17 April 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140417165656/http://www.thetidenewsonline.com/2014/02/26/financial-experts-divided-on-sanusis-suspension/}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://metrowatchonline.com/sanusi-president-acted-within-the-ambit-of-his-statutory-function-says-senate|title=President Jonathan Acted Within the Ambit of His Statutory Function|publisher=Metrowatch|accessdate=16 April 2014|archivedate=17 April 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140417223845/http://metrowatchonline.com/sanusi-president-acted-within-the-ambit-of-his-statutory-function-says-senate/}}</ref>
=== First Bank MoU ===
N'ọnwa Ọktoba n'afọ 2012, Wachuku mechiri Memorandum of Understanding ndokwa maka mmemme ego ọhụrụ nke SMEs n'etiti Nigerian Association of Small Scale Industrialists na First Bank of Nigeria. Banyere mmemme ọhụrụ ahụ, Wachuku kọwara, sị: "enweghị ike ịnweta ego a ga-akwụ ụgwọ na ọnụego ọmụrụ nwa dị ọnụ ala na nke bara uru bụ ihe ọjọọ nke obere ụlọ ọrụ na mba ahụ. Ana m ekele ụlọ akụ mbụ nke Naịjirịa maka ọrụ ha na-eme ka ụzọ dị ọkụ. Tupu anyị eruo na First Bank, anyị abịakwutewo ọtụtụ ụlọ akụ, mana nchegbu ha bụ isi na naanị uru. Ya mere, ọ bụ nnukwu ihe ịga nke ọma na First Bank, dị ka ụlọ akụ na-eduga, kwenyere n'ezie na aro anyị. Omume a sitere na First Bank bụ nke nwere ịnụ ọkụ n'obi ịhụ mba n'anya, ebe ọ nwere ike ịgbanwe ọrụ nke obere ụlọ ọrụ mmepụta ihe, na site n'ịgbasa akụ na ụba nke Naịjirịa n'ozuzu ya. Onye isi nchịkwa nke ụlọ akụ ahụ ugbu a, Maazị Bisi Onasanya, nyere nkwado na-enweghị isi maka ọrụ ahụ. Onasanya hụrụ ya dị ka ọrụ dị mkpa nke ụlọ ọrụ na-ahụ maka mmekọrịta mmadụ na ibe ya nke nwere mmetụta dị ukwuu na akụ na ụba.Gọọmentị n'onwe ya kwenyere na ngalaba onwe onye na-enye ihe dị ka pasent 90 na Gross Domestic Product nke mba ahụ. Site na SMEs na-emepụta ihe dị ka pasent 65 nke ọrụ nke ụlọ ọrụ onwe, mmadụ nwere ike iche n'echiche mmetụta nke mgbanwe ọhụrụ a site na First Bank ga-enwe na akụ na ụba. N'ịga n'ihu, o kwuru na "ụlọ akụ dị na mba ahụ, ruo ogologo oge, bụ akụkụ nke nsogbu nke ezigbo ngalaba, na-ekwu na ha ga-ahọrọ itinye aka na njem njem na ịgbazinye ego nwa oge maka ọrụ azụmahịa, karịa ịgbazinye azụmaahịa nwere ọrụ mmepụta. Ọ bụ n'ìhè a ka a na-aja ntụgharị ọhụrụ ahụ mma maka iṅomi ụlọ akụ ndị ọzọ. First Bank, site na General Managing Director ya ugbu a, egosila àgwà pụrụ iche maka nsogbu nke obere ụlọ ọrụ mmepụta ihe. Echere m na Maazị Onasanya kwesịrị otuto niile. "<ref>{{Cite web|url=http://www.punchng.com/business/industry/nassi-first-bank-commence-disbursement-of-low-interest-loan|title=NASSI, First Bank commence disbursement of low-interest loan|publisher=Punch|accessdate=17 April 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140419060132/http://www.punchng.com/business/industry/nassi-first-bank-commence-disbursement-of-low-interest-loan/|archivedate=19 April 2014}}</ref>
== Ezinụlọ Chuku ==
Onye isi ochie, Mrs. Lilly Wachuku, bụ nne Chukumere Anaba Ndubuisi Wachuku, na ụmụnne ya: Obimndi Wachuku, Nne Wachuku, Mrs. Nne Stanley Onyemerekeya, Okey Wachuku na Anaba Wachuku. Onye isi Benjamin Anaba Ndubuisi Wachuku, nwa Eze Josaiah Ndubuisi Tachuku, bụ nna Chukumere Anaba Ndubiisi Wachuku na ụmụnne ya.<ref>{{Cite web|url=https://www.vanguardngr.com/2014/08/abia-2015-charter-equity-makes-ukwa-ngwas-case-nkire|title=Chief B. A. Wachuku: Abia 2015: Charter of equity makes Ukwa-Ngwa's case – Nkire|publisher=Vanguard Media Nigeria|accessdate=2 March 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://archive.lib.msu.edu/DMC/African%20Working%20Papers/Round%202/johnson1/johnson1.pdf|title=Chief Benjamin Anaba Wachuku: B. A. Wachuku: Cooperative Bank of Eastern Nigeria in Economic Development Institute Director's End of Tour Report: 18 March 1963 - 30 September 1964|publisher=Michigan State University: USA|accessdate=2 March 2020}}</ref>
Wachuku lụrụ onye bụbu Miss Ngozi Abengowe, ugbu a Mrs. Ngozi Wachuku, ha nwekwara ụmụ anọ, ụmụ nwoke niile bụ: Onyema Wachuku, Anaba Wachuku, Ikechukwu Wachuku na Kelechi Wachuku. Site na 2019 ruo 2021, nwa nwoke nke abụọ nke Chuku Wachuku, Onyema bụ Kọmishọna maka Mmepe nke Obere na Obere Ụlọ Ọrụ Naịjirịa, na mgbe ọ dị afọ 35, ka ọ na-erule 2019, ọ bụ Kọmishịn kacha nta na Abia Steeti, Naịjirị.<ref>{{Cite web|url=https://independent.ng/ikpeazu-dissolves-cabinet|title=Ikpeazu Dissolves Cabinet|publisher=Independent Newspapers|accessdate=6 April 2022}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://newscritic.com.ng/2019/09/03/onyema-wachukwu-meet-the-35-year-old-abia-youngest-commissioner-nominee|title=Onyema Wachuku: Meet The 35-Year Old Abia Youngest Commissioner Nominee|publisher=News Critic|accessdate=2 March 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.peopleandpolitics.com.ng/2019/10/35-years-old-abia-sme-commissioner.html|title=Onyema Wachuku: 35 Years Old Abia SMEs Commissioner Resumes Duty|publisher=People and Politics|accessdate=7 February 2020|archivedate=7 February 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200207140515/https://www.peopleandpolitics.com.ng/2019/10/35-years-old-abia-sme-commissioner.html}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://fmic.gov.ng/governor-ikpeazu-inaugurates-abia-sme-microfinance-bank-in-aba-flags-off-10-million-naira-micro-credit-scheme|title=Governor-Ikpeazu Inaugurates Abia SMEs Microfinance Bank in Aba: Flags-off 10 Million Naira Cicro Credit Scheme|publisher=FMIC: Federal Ministry of Information and Culture: Nigeria|accessdate=7 February 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.abiastate.gov.ng/news/abia-state-government-welcomes-the-partnership-of-sterling-bank-on-the-promotion-of-made-in-aba-products|title=Abia State Government Welcomes Partnership of Sterling Bank on Promotion of Made in Aba Products|publisher=Abia State Government Nigeria|accessdate=2 March 2020|archivedate=2 March 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200302163009/http://www.abiastate.gov.ng/news/abia-state-government-welcomes-the-partnership-of-sterling-bank-on-the-promotion-of-made-in-aba-products}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://punchng.com/gov-ikpeazu-forwards-commissioners-designate-list-to-assembly/|title=Governor Ikpeazu Forwards Commissioners Designate List to Assembly|publisher=Punch Newspaper Nigeria|accessdate=2 March 2020}}</ref>
Wachuku lụrụ Gayle Elaine Mcmillian n'oge gara aga. Alụmdi na nwunye ahụ mụrụ ụmụ abụọ: nwa mbụ ya, Chukumere Wachuku, Jr., na naanị nwa ya nwanyị, Tuwuoanidiari Elaine Onyinyechi Wachuku.
== Hụkwa ==
* Ọnọdụ akụ na ụba nke Naịjirịa
* Josaiah Ndubuisi Wachuku
* Jaja Wachuku
* [[Nwabueze Nwokolo|Nwabueze Jaja Wachuku]]
== Ihe odide ==
<references responsive="1"></references>
== Njikọ mpụga ==
* [https://web.archive.org/web/20240305045935/https://aiennigeria.org/index.html AIEN: Njikọ nke Ọrụ Ugbo na Ndị Ọchụnta ego nke Naịjirịa]
* [https://web.archive.org/web/20140401182235/http://www.rmrdc.gov.ng/profiles?page=boarddetails&profilecode=21 Profaịlụ RMRDC]
* [https://web.archive.org/web/20140407065415/http://www.naseni.org/index.php?option=com_content&view=article&id=19&Itemid=16 Kọmitii Na-achị NASENI]
* [https://web.archive.org/web/20210506113955/https://nde.gov.ng/about-nde/ NDE: National Directorate of Employment: Nigeria]
{{DEFAULTSORT:Wachuku, Chuku}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
[[Òtù:Pages with unreviewed translations]]
kaj3qtr4qinf0512vg13g763hyd574v
Abba Kabir Yusuf
0
30725
729650
719616
2026-09-30T18:15:21Z
Nachi kim
20090
Added Databox
729650
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Abba Kabir Yusuf''' (amụrụ na 5 Jenụwarị afọ 1963) bụ [[Ndị Naijiria|onye]] ndọrọ ndọrọ ọchịchị Naijiria nke jere ozi dị ka gọvanọ nke Kano Steeti kemgbe Mee n’afọ 2023.<ref>{{Cite news|author=Mikailu|first=Naziru|date=5 April 2019|title=Yadda salon Abba gida-gida ya 'rikita' siyasar Kano|language=ha|work=BBC News Hausa|url=https://www.bbc.com/hausa/labarai-47530476|accessdate=25 April 2020}}</ref><ref name=":0">{{Cite news|date=20 September 2023|title=Tribunal Sacks NNPP’s Abba Kabir As Kano Governor|pages=1|work=Channels TV|url=https://www.channelstv.com/2023/09/20/breaking-tribunal-sacks-nnpps-abba-kabir-as-kano-governor/amp/%3ffbclid=IwAR2Ri4YWT93PVqwQwSh2I8_y9g2Rt93rT9IUTAw0S0lZOZHX6dBFbBWTo2M/|accessdate=20 September 2023|archive-date=12 May 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240512134500/https://www.channelstv.com/2023/09/20/breaking-tribunal-sacks-nnpps-abba-kabir-as-kano-governor/amp/%3Ffbclid=IwAR2Ri4YWT93PVqwQwSh2I8_y9g2Rt93rT9IUTAw0S0lZOZHX6dBFbBWTo2M/|url-status=dead}}</ref> Ọ rụrụ ọrụ dị ka onye isi ọrụ, ụlọ na njem mgbe a họpụtara [[Kwankwaso|Rabi'u Musa Kwankwaso]] ọzọ maka oge nke abụọ na kansụl ndị isi nke Kano [[Nkeji Ochíchííwu Kano|Steeti]] site na 2011 ruo 2015.
== Mbido ndụ na agụmakwụkwọ ==
Abba Kabir Yusuf (onye amụrụ Abubakar, nke a na-akpọ Abba, nke ghọrọ aha ya) a mụrụ n'ezinụlọ sullubawa Fulani bụ ndị na-eme ihe ike nke kano Emirate site n'ezin ụlọ Malam Kabiru Yusuf na Malama Khadijatul-Naja'atu na Gaya Local Government Area nke Kano State na 5 Jenụwarị afọ 1963.
Yusuf started his Islamic education at an early age under the guidance of his late grandfather, Danmakwayon Kano, Alhaji Yusuf Bashari who was the then District Head of Gaya local government area of [[Nkeji Ochíchííwu Kano|Kano State]], Nigeria.
Ọ gara ụlọ akwụkwọ praịmarị Sumaila n'agbata afọ 1968 na 1975. Ọ gara ụlọ akwụkwọ sekọndrị gọọmentị Dawakin Tofa ma mesịa kwaga ụlọ akwụkwọ sek sekọndary gọọmentị Lautai na Gumel ebe ọ gụsịrị akwụkwọ sekọọndrị ya na 1980. Ọ natara nnabata na Federal Polytechnic, Mubi na Gongola State, ugbu a Adamawa State, ebe o nwetara National Diploma (ND) ya na Civil Engineering na 1985 ma mesịa nweta Higher National Diploma (HND) na Civil Engineering nwere nka na Water Resources / Environmental Engineering na 1989 na
Yusuf gara Mahadum Bayero, Kano, ebe ọ nwetara diplọma postgraduate na nzere masta na nchịkwa azụmahịa.
== Ọrụ ==
Yusuf jere ozi otu afọ na National Youth Service Corps na Kaduna Environmental Protection Agency (KEPA) site na 1989 ruo 1990.
Ọ bụ Kano State Water Resources Engineering and Construction agency (WRECA) họpụtara ya, ebe ọ nọ n'ọkwá dị iche iche.
Onye isi ala [[Umaru Yar'Adua|Umaru Musa Yaradua]], họpụtara ya dị ka onyeisi oche, Board Governing nke National Institute for Educational Planning and Administration (NIEPA), Ondo State even o jere ozi n'etiti afọ 2009 na 2011.
== Ọrụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị ==
N'afọ 1999, a họpụtara Yusuf ka ọ bụrụ onye na-enyere [[Kwankwaso|Rabiu Kwankwaso]] aka mgbe ọ bụ gọvanọ nke Kano State; e debere ya dị ka onye na-enye ya aka mgbe Kwankwaso ghọrọ minista nke Federal Republic of Nigeria n'afọ 2003.
Yusuf ghọrọ kọmishọna na-ahụ maka ọrụ, ụlọ na ụgbọ njem n'afọ 2011, mgbe Kwankwaso ghọrọ gọvanọ Kano steeti nke ugboro abụọ.
N'afọ 2018, onye isi ya bụ Rabiu Kwankwaso tere Yusuf mmanụ iji maa Gọvanọ [[Abdullahi Umar Ganduje]] aka n'okpuru ikpo okwu nke Peoples Democratic Party na ntuli aka gọvanọ nke 2019 n'ihi esemokwu ha.<ref>{{Cite web|title=Kwankwaso justifies choice of in-law as governorship aspirant|url=https://www.premiumtimesng.com/regional/nwest/286183-kwankwaso-justifies-choice-of-in-law-as-governorship-aspirant.html?tztc=1|accessdate=10 April 2023|work=www.premiumtimesng.com}}</ref><ref>{{Cite web|author=Abdulhamid|first=Abdulyassar|date=20 March 2023|title=What you should know about NNPP's Abba Gida-Gida, Kano governor-elect|url=https://dailytrust.com/what-you-should-know-about-nnpps-abba-gida-gida-kano-governor-elect/|accessdate=10 April 2023|work=Daily Trust}}</ref><ref>{{Cite web|author=Jaafar|first=Jaafar|date=21 September 2018|title=Kwankwaso may endorse son in-law, Abba Yusuf, for Kano PDP governorship ticket|url=https://dailynigerian.com/kwankwaso-may-endorse-son-in-law-abba-yusuf-for-kano-pdp-governorship-ticket/|accessdate=10 April 2023|work=Daily Nigerian|archivedate=10 March 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210310115213/https://dailynigerian.com/kwankwaso-may-endorse-son-in-law-abba-yusuf-for-kano-pdp-governorship-ticket/}}</ref> Kwankwaso tere Ganduje mmanụ n'afọ 2014 mgbe ọ bụ osote ya ma merie ntuli aka ahụ n'afọ 2015. Yusuf furu efu, ma mejupụta ikpe ya n'ihu ụlọikpe ntuli aka. ma ka emechara, ụlọikpe ahụ kagburu ikpe ahụ.<ref>{{Cite web|title=Governor Ganduje a product of rigged election – Abba Kabir Yusuf|url=https://www.today.ng/news/politics/governor-ganduje-product-rigged-election-abba-kabir-yusuf-211372|date=11 April 2019|work=TODAY|accessdate=6 May 2020}}</ref><ref>{{Cite web|title=Kano election: PDP's Kabir Yusuf reject governorship result|url=https://www.today.ng/news/politics/kano-election-pdps-kabir-yusuf-reject-governorship-result-207060|date=26 March 2019|work=TODAY|accessdate=6 May 2020}}</ref><ref>{{Cite web|title=Engr. Abba Kabir Yusuf, Kano PDP governorship candidate Wins|url=https://www.thenigerianvoice.com/news/277494/engr-abba-kabir-yusuf-kano-pdp-governorship-candidate-wins.html|work=www.thenigerianvoice.com|accessdate=6 May 2020}}</ref><ref>{{Cite web|title=Kano guber: I will win governorship rerun – Kwankwaso's son-in-law, Abba Kabir|url=https://dailypost.ng/2019/03/13/kano-guber-will-win-governorship-rerun-kwankwasos-son-law-abba-kabir/|author=Opejobi|first=Seun|date=13 March 2019|accessdate=6 May 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://blueprint.ng/abba-gida-gida-will-reclaim-his-stolen-mandate-in-court-kano-pdp-chairman/|title=Abba Gida Gida will reclaim his stolen mandate in Court -Kano PDP chairman|date=1 April 2019|work=Blueprint|accessdate=25 April 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.dw.com/ha/kano-kotu-ta-kori-karar-abba-gida-gida-na-pdp/a-50681268|title=Kano: Kotu ta kori karar Abba gida-gida na PDP {{!}} DW {{!}} 2 October 2019|work=DW.COM|language=ha-NG|accessdate=25 April 2020}}</ref><ref>{{Cite web|title=Ganduje v Kabir Yusuf: Security beefed up in Kano ahead of tribunal judgment {{!}} P.M. News|url=https://www.pmnewsnigeria.com/2019/10/02/ganduje-v-kabir-yusuf-security-beefed-up-in-kano-ahead-of-tribunal-judgment/amp/|work=www.pmnewsnigeria.com|accessdate=6 May 2020}}</ref><ref>{{Cite web|title=Ganduje vs Kabir-Yusuf: 785 witnesses to testify before Kano Tribunal {{!}} P.M. News|url=https://www.pmnewsnigeria.com/2019/07/13/ganduje-vs-kabir-yusuf-785-witnesses-to-testify-before-kano-tribunal/amp/|work=www.pmnewsnigeria.com|accessdate=6 May 2020}}</ref><ref>{{Cite web|title=Court nullifies Kano PDP guber primary, orders fresh election|url=https://guardian.ng/politics/court-nullifies-kano-pdp-guber-primary-orders-fresh-election/|work=guardian.ng|date=5 March 2019|accessdate=6 May 2020|archivedate=25 June 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210625080605/https://guardian.ng/politics/court-nullifies-kano-pdp-guber-primary-orders-fresh-election/}}</ref><ref>{{Cite web|title=Court ruling: I'm Kano PDP gov candidate, Abba Yusuf insists|url=https://punchng.com/court-ruling-im-kano-pdp-gov-candidate-abba-yusuf-insists/|work=Punch Newspapers|date=5 March 2019|accessdate=6 May 2020}}</ref><ref>{{Cite web|title=Abba: After Supreme Court, there is judgement of Allah|url=https://dailynigerian.com/abba-after-supreme-court-there-is-judgement-of-allah/|author=Usman|first=Mustapha|date=20 January 2020|work=Daily Nigerian|accessdate=6 May 2020|archivedate=24 April 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200424081012/https://dailynigerian.com/abba-after-supreme-court-there-is-judgement-of-allah/}}</ref>
N'afọ 2022, Yusuf siri na Peoples Democratic Party bata na New Nigeria Peoples Party ma Kwankwaso tere ya mmanụ ọzọ ka ọ gbaa aka. Nasir Yusuf Gawuna aka na ntuli aka nke afọ 2023. A mara ya dị ka onye mmeri na 20 Machị 2023 ma nye ya asambodo nloghachi ya na 29 Machị 2023.<ref>https://www.nannews.ng/2023/03/20/kano-guber-inec-declares-nnpps-abba-as-winner/</ref><ref>{{Cite web|author=Oloyede|first=Clement A.|date=20 March 2023|title=INEC Declares NNPP Winner of Kano gov'ship election|url=https://dailytrust.com/breaking-inec-declares-nnpp-winner-of-kano-election/|accessdate=10 April 2023|work=Daily Trust}}</ref><ref>{{Cite web|author=Nwaokolo|first=Sandra|date=29 March 2023|title=Kano Gov-elect, Abba Kabir Yusuf, receives certificate of return|url=https://tribuneonlineng.com/kano-gov-elect-abba-kabir-yusuf-receives-certificate-of-return/|accessdate=10 April 2023|work=Tribune Online}}</ref><ref>{{Cite web|author=Usman|first=Mustapha|date=29 March 2023|title=Kano Governor-elect receives Certificate of Return, promises people-oriented governance|url=https://dailynigerian.com/kano-governor-elect-receives/|accessdate=10 April 2023|work=Daily Nigerian}}</ref>
== Gọvanọ nke Kano Steeti ==
A họpụtara Yusuf Gọvanọ Kano State na 18 Maachị 2023 n'okpuru ikpo okwu nke New Nigeria Peoples Party tinyere Aminu Abdussalam Gwarzo, onye na-eso ya.<ref>https://www.vanguardngr.com/2023/03/watch-moment-inec-declared-abba-kabir-yusuf-winner-of-kano-governorship-election/</ref><ref>{{Cite web|date=20 March 2023|title=INEC declares NNPP's Abba Yusuf as Kano gov election winner|url=https://punchng.com/inec-declares-nnpps-abba-yusuf-as-kano-gov-election-winner/|accessdate=10 April 2023|work=Punch Newspapers}}</ref><ref>{{Cite web|author=Pai|first=Bilkisu Halilu|date=20 March 2023|title=INEC declares Abba Yusuf as Governor Elect for Kano state|url=https://von.gov.ng/inec-declares-abba-yusuf-as-governor-elect-for-kano-state/|accessdate=10 April 2023|work=Voice of Nigeria}}</ref>
A ṅụrụ ha iyi n'ọkwa na 29 Mee 2023.<ref>{{Cite web|title=HEADLINESPhoto News: Abba Kabir Yusuf sworn in as Kano Governor|url=https://kanofocus.com/2023/05/29/photo-news-abba-kabir-yusuf-sworn-in-as-kano-governor/|date=29 May 2023|accessdate=1 June 2023|archivedate=1 June 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230601203331/https://kanofocus.com/2023/05/29/photo-news-abba-kabir-yusuf-sworn-in-as-kano-governor/}}</ref>
== Nsonaazụ nke Ụlọikpe Election ==
Ka Aba Kabir nwechara mmeri, otu pati APC na-emegide mmeri ma tinye akwụkwọ n'ụlọikpe mkpesa nhọpụta gọvanọ. Ụlọikpe ahụ kwupụtara Nasir Gawuna nke APC dị ka onye mmeri nke ntuli aka 18 Machị na Wednesday, 20 Septemba 2023, ma chụpụ Abba Kabir, onye na-azọ ọkwa nke NNPP, na gọvanọ nke Kano Steeti.<ref name=":0"/>
== Edensibia ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Yusuf, Abba Kabir}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
[[Òtù:Pages with unreviewed translations]]
hsfetzw4h64b78v60m5h5h6xxucx0g1
Binta Ayo Mogaji
0
30769
729644
538606
2026-09-30T18:04:21Z
Nachi kim
20090
Added Databox
729644
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Binta Ayo Mogaji''' {{Audio|Yo-Binta Ayo Mogaji.ogg|Audio}} bụ onye Naijiria na-eme ihe nkiri. <ref>{{Cite web|author=Augoye|first=Jayne|date=2022-01-01|title=New Nollywood movie, ‘Over Her Dead Body’ set for cinema release|url=https://www.premiumtimesng.com/entertainment/nollywood/503502-new-nollywood-movie-over-her-dead-body-set-for-cinema-release.html|accessdate=2022-07-19|work=Premium Times Nigeria|language=en-GB}}</ref> <ref name="guard">{{Cite web|url=https://guardian.ng/saturday-magazine/binta-ayo-mogaji-sterling-stage-and-screen-actress-sambas-on-and-off-the-turf/|title=Binta Ayo Mogaji: Sterling stage and screen actress Sambas on and off the turf|author=Husseni|first=Shaibu|date=April 17, 2018|work=Guardian|accessdate=2018-07-17}}</ref> Dị ka onye nkatọ ihe nkiri Shaibu Husseini si kwuo, Mogaji abụrụla akụkụ nke ihe nkiri 800 dịkarịa ala, ihe ngosi telivishọn na ihe nkiri ihe nkiri.
== Ndụ onwe onye ==
A mụrụ ya na 1964, Mogaji bụ nwa afọ Agbo-Ile, [[Ibadan]]. Nna ya bụ onye ụkọchukwu Alakụba, ebe nne ya bụ onye nchịkwa agụmakwụkwọ. N'afọ 2006, ọ lụrụ onye egwuregwu bọọlụ lara ezumike nká na physiotherapist, Victor Ayodele Oduleye . <ref>{{Cite web|url=https://www.modernghana.com/movie/4831/you-were-in-school-when-i-started-receiving-award-binta-ayo-mogaji-oduleye.html|title=You were in school when i started receiving award--------Binta Ayo Mogaji-Oduleye|date=May 18, 2009|work=Modern Ghana|accessdate=2018-07-18}}</ref> <ref name="pulse">{{Cite web|url=https://www.pulse.ng/entertainment/celebrities/binta-ayo-mogaji-jibola-dabo-was-only-my-boyfriend-i-m-married-to-a-british-psychotherapist-says-actress-id4383016.html|title=Jibola Dabo was only my boyfriend, I’m married to a British Psychotherapist" says actress|author=Inyese|first=Amaka|work=Pulse|accessdate=2018-07-17|archivedate=2018-07-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180718055033/https://www.pulse.ng/entertainment/celebrities/binta-ayo-mogaji-jibola-dabo-was-only-my-boyfriend-i-m-married-to-a-british-psychotherapist-says-actress-id4383016.html}}</ref> Tupu alụmdi <ref>{{Cite web|url=https://www.playground.ng/2016/03/7-facts-about-binta-ayo-mogaji-as-she-clocks-52/|title=7 FACTS ABOUT BINTA AYO MOGAJI AS SHE CLOCKS 52|work=Playground|accessdate=2018-07-17|archivedate=2018-10-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181022124529/http://www.playground.ng/2016/03/7-facts-about-binta-ayo-mogaji-as-she-clocks-52}}</ref> ya,ya na onye omere Jibola Dabo nwere mmekọrịta ịhụnanya ma mụọ nwa nwoke n'ihi mmekọrịta ahụ.
== Ọrụ ==
Ihe nkiri vidio mbụ ya n'ụlọ bụ ''Mojere'', nke e mere na [[Asụsụ Yoruba|Yoruba]]. E nyere ya ihe nrite "Best Actress" na REEL Awards . <ref name="guard" /> N'afọ 2015, Mogaji kwubiri mmasị ndị na-eme ihe nkiri maka ndị na-eto eto na Nollywood. <ref name="pulse" /> ọ kọwara na ihe kpatara ha enweghị ike ịdabere n'omume nke ọkachamara, n'ihi na ọ dịghị ihe ọ bụla ndị na-eme ihe nkiri na-eto eto na-eme nke ndị okenye na-enweghị ike ime. N'ajụjụ ọnụ 2018 ya na The Punch, Mogaji kọwara na n'ihi nzụlite Islam ya, ọ dịghị mgbe ọ na-eme ihe ọ bụla ma ọ bụ na-esusu ọnụ n'ime iri afọ ọ na-arụ ọrụ dị ka onye na-eme egwuregwu. <ref>{{Cite web|url=http://punchng.com/but-for-acting-i-would-have-been-a-footballer-ayo-mogaji/|title=But for acting, I would have been a footballer –Ayo Mogaji|date=May 26, 2018|work=The Punch|accessdate=2018-07-18}}</ref> O kwuru na ndị na-emepụta ihe maara ụdị ọrụ ọ ga-arụ
=== Akụkụ nke ihe nkiri ===
* Inshọransị Mama (ihe nkiri 2012)
* ''Kasanova'' (2019)
* ''Pasito Deinde'' (2005)
* ''Àkóbí Gómìnà'' 2 (2002)
* ''Eni Eleni'' 2 (2005)
* ''Enweghị Ebe A Ga-ahụ Ya''
* ''Gịnị mere onye na-akpụ isi ji echegbu onwe ya?''
* ''Sergeant Okoro''
* ''Igbalandogi''
* ''Mojere''
* ''Ugboro abụọ''
* Ti Oluwa Nile (1992) <ref>{{Cite web|url=https://www.thenigerianvoice.com/news/2033/now-i-have-wholl-call-me-mummy-actress-binta-ayo-mogaji-i.html|title=Now I have who’ll call me mummy’ (Actress Binta Ayo Mogaji in her 40s)|date=December 19, 2004|work=Nigeria Voice|accessdate=2018-07-18}}</ref>
* ''Ịbụ nne''
* ''Mkpụrụ osisi abụọ''
* ''Ileke''
* ''Ojuju''
* ''Àgwàetiti Olorogun''
* ''Àkwà mmiri ahụ''
* ''Onye na-eme ntụle''
* Diamonds In The Sky (2019)
* ''[[My Village People|Ndị Obodo M]]'' (2021) <ref>{{Cite web|author=Nwogu|first=Precious|date=2021-05-31|title=Watch the official trailer for 'My Village People'|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/watch-the-official-trailer-for-my-village-people/h35pdsn|accessdate=2021-06-08|work=Pulse Nigeria|language=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210531153717/https://www.pulse.ng/entertainment/movies/watch-the-official-trailer-for-my-village-people/h35pdsn|archivedate=2021-05-31}}</ref>
* ''[[Ebe Ọrụ Ebube]]'' (2020)
* ''Nwoke nke Chineke'' (2022)
* ''Mikolo'' (2023)
== Edensibia ==
{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
{{DEFAULTSORT:Mogaji, Binta Ayo}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
hfl36n65pdlqnugkk5846jywqrtgh4z
Ahmed Idris Wase
0
30771
729642
181923
2026-09-30T18:02:27Z
Nachi kim
20090
ADDED DEFAULTSORT
729642
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder|honorific-prefix=[[The Right Honourable]]|name=Ahmed Idris Wase|honorific-suffix={{post-nominals|country=NG|CON|size=100%}}|image=Headshot-photograph-ahmed-idris-wase.jpg|imagesize=|alt=|caption=|office1=[[Deputy Speaker of the House of Representatives of Nigeria]]|term_start1=11 June 2019|term_end1=11 June 2023|1blankname1={{nowrap|[[Speaker of the House of Representatives of Nigeria |Speaker]]}}|1namedata1=[[Femi Gbajabiamila]]|predecessor1=[[Yusuf Sulaimon Lasun]]|successor1=[[Benjamin Kalu]]|office2=House Deputy Leader|term_start2=9 June 2015|term_end2=9 June 2019|predecessor2=Hon. [[Buba Jibril]]|successor2=Hon. [[Peter Akpatason]]|office3=Chairman House Committee On Federal Character|term_start3=6 June 2011|term_end3=6 June 2015|predecessor3=|successor3=|office4=Member of the<br>[[House of Representatives of Nigeria]]<br>from [[Plateau State|Plateau]]|term_start4=5 June 2007|term_end4=|predecessor4=|successor4=|constituency4=[[Wase, Nigeria|Wase]]|birth_date={{birth date and age|1964|06|1|df=y}}|birth_place=[[Wase, Nigeria|Wase]], [[Northern Region, Nigeria|Northern Region]], Nigeria (now in [[Plateau State]])|death_date=|death_place=|nationality=Nigerian|party=[[All Progressive Congress]]|spouse=2|children=9|residence=[[Abuja]], Nigeria|alma_mater=[[Plateau State Polytechnic]]|occupation=Politician|profession=|website={{URL|http://ahmedidriswase.com/}}}}
'''Ahmed Idris''' CON (nke a maara dị ka Ahmed Idris Wase; amuru 1 June 1964) bu onye ndọrọndọrọ ọchịchị Naijiria nke jere ozi dịka osote onye na-ekwuchitere ụlọ nnochite anya Naijiria site na 2019 ruo 2023. Ọ bụ onye otu All Progressives Congress.
== Agụmakwụkwọ na ndụ onwe onye ==
Idris gara LSB Primary School Bashar na Wase, Plateau, Government Secondary school Mbar, Government Secondary School Dengi, Plateau State Polytechnic, Kaduna Polytechnic na Harvard Kennedy School of Government United States.
== Ọfịs ndị na-abụghị nke ndọrọ ndọrọ ọchịchị ==
* Civil & Maintenance, Works Dept. C.O.E., Onye otu Gindiri.
* Kọmitii nke Ntọala, C.O.E., Gindiri.
* Onye isi oche, Non-Academic Staff Union, C.O.E., Gindiri (1989-1994).
* Onye isi oche, Kọmitii Ahụike Ndị Isi (1990-1993).
* Onye isi oche, Joint Academic & Non-Academic Staff Union of Plateau State Tertiary Institutions (1992-1994).
* Onye isi ala, Civil Eng. Ụmụ akwụkwọ Asso., Kaduna Poly Branch (1994-1995).
* Ọ bụrụ na ị chọrọ ịsị ya. N'ime nzukọ, Gamji Memorial Club, KadPoly Branch (1994-1995).
* Onye isi oche, Non-Academic Staff Union, Plateau State Council (1999-2002).
== Ọrụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị ==
* Onye isi ụlọ nke Federal House of Representatives, 2018-2019.
* Onye otu ndị nnọchi anya gọọmentị etiti na nnọkọ nke 89 nke Nzukọ Ezumezu nke United Nations nke e mere na New York, United States, 2016.
* Onye otu Kansụl na-achị achị nke National Institute of Legislative and Democratic Studies (NILDS), 2015.
* Onye otu n'ime Ụlọ Ndị Nnọchiteanya Federal na Naịjirịa, 2007-
* Onye isi odeakwụkwọ nke State Pilgrims Board, Plateau State, 2005-2006
* A họpụtara Ahmed Wase n'ime ụlọ nke National Assembly na 2007 ma na-eje ozi ugbu a n'oge nke anọ ya dị ka onye otu House of Representatives, Wase Federal Constituency. Ọ rụrụ ọrụ na kọmitii ndị a dị ka onye nnọchi anya ụlọ: Federal Character, Environment, Emergency & Disaster, Public Account, Area Council, Housing and Habitat, Capital Market, Poverty Alleviation, Petroleum (Upstream), Justice, Public Petitions and Labour, and Youth and Employment Head of Section.
A họpụtara ya osote onye na-ekwuchitere na 9th National Assembly, House of Representative, na 358 votes enweghị mmegide.
== Onyinye ==
* Onye isi nke Order of the Niger<ref>{{Cite web|title=Buhari Confers National Honours on Lawan, Okonjo-Iweala, Ariwoola, Obaigbena, Kyari, Chimamanda, 444 Others – THISDAYLIVE|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2022/10/11/buhari-confers-national-honours-on-lawan-okonjo-iweala-ariwoola-obaigbena-kyari-chimamanda-444-others/|accessdate=2022-10-14|work=www.thisdaylive.com}}</ref>
* Onye omeiwu kacha mma na Plateau State- Plateau State Award Committee
* Ihe nrite maka ịdị mma site na Centre for Values and Ethics
* Onyinye Ịdị Mma nke Onye ndu site na Mahadum nke Jos
* N'ọnwa Ọktoba afọ 2022, Onye isi ala [[Muhammadu Buhari]] nyere ya nsọpụrụ mba Naijiria nke Commander of the Order of the Niger (CON).<ref>{{Cite web|date=2022-10-09|title=FULL LIST: 2022 National Honours Award Recipients The Nation Newspaper|url=https://thenationonlineng.net/full-list-2022-national-honours-award-recipients/|accessdate=2022-12-03|language=en-US}}</ref>
== Ihe odide ==
<references />
{{DEFAULTSORT:Wase, Ahmed }}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
soyehn3ljgntyjtte1gi2b32290ze4a
Ahmed Muhammad Daku
0
30779
729635
181934
2026-09-30T18:00:08Z
Nachi kim
20090
ADDED DEFAULTSORT
729635
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder|name=Ahmed Muhammad Daku|image=|office1=[[Governor of Sokoto State]]|term_start1=December 1987|term_end1=August 1990|predecessor1=[[Garba Mohammed]]|successor1=[[Bashir Salihi Magashi]]|office2=[[Governor of Kano State]]|term_start2=27 August 1985|term_end2=1987|predecessor2=[[Hamza Abdullahi]]|successor2=[[Mohammed Umaru]]|birth_date={{birth year and age|1944}}|birth_place=[[Katsina]], [[Northern Region, Nigeria|Northern Region]], [[British Nigeria]]<br>(now [[Katsina]], Nigeria)|death_date=|party=|allegiance={{flag |Nigeria}}|branch=[[File:Flag of the Nigerian Army Headquarters.svg|25px]] [[Nigerian Army]]|rank=[[File:Nigeria-Army-OF-6.svg|20px]] [[Brigadier general]]|nationality=[[Nigerian]]|education=[[Nigerian Defence Academy]]<br>[[Royal School of Artillery]]<br>[[Vystrel course|Vystrel Academy]]<br>[[Command and Staff College, Jaji]]|battles=[[Nigerian Civil War]]|honorific_prefix=[[Brigadier general]]|serviceyears=1968–1993}}
'''Ahmed Muhammad Daku''' (amuru 1944) bu onye agha Naijiria lagoro ezumike nka bu Brigadier General onye agha Gọvanọ Kano steeti site n'August 1985 rue Disemba 1987. O mechakwara bụrụ Gọvanọ ndị agha nke Sokoto steeti site na Disemba 1987 ruo Ọgọst 1990.
== Oge ọ malitere ==
Ahmed Muhammad Daku mụrụ ma gụ akwụkwọ na Katsina. Ọ gara Barewa College site na 1958 ruo 1962, na Okene Secondary School site na 1962 ruo 1965.
== Ọrụ agha ==
N'afọ 1967, ọ debanyere aha na Nigerian Defence Academy wee nye ya onye isi nke abụọ otu afọ ka e mesịrị. Ọ hụrụ ihe omume na agha obodo Naijiria dị ka onye ndu ndị agha na ọchịagha na emesịa ọchịagha batrị site na 1969 ruo 1972. A zụrụ ya dịka onye ọrụ ogbunigwe, na-aga ụlọ akwụkwọ Royal School of Artillery na Larkhill ugboro abụọ site na 1970 ruo 1971 na mgbe e mesịrị 1975 ruo 1978; ọ gakwara Vystrel Academy na USSR site na 1974 ruo 1975. Ọ gakwara School of Artillery na India site na 1976 ruo 1977.
Site na 1972 ruo 1974 ọ bụ onye nkuzi nke egbe na onye ọrụ na Nigerian Army School of Artillery. Ọ bụ onye ọchịagha nke ndị agha ogbunigwe, ndị agha Naijiria site na 1974 ruo 1976, e mesịakwa ziga ya n'isi ụlọ ọrụ ndị agha Naịjirịa dị ka onye ọchịagha na-ahụ maka Administration na Quartering site n'afọ 1976 ruo 1977. Ọ bụ onye na-achị Divisional Artillery Commander site na 1978 1979.
Ọ gbagoro n'ọkwa wee bụrụ onye ọchịagha, 42 Field Artillery na Abeokuta n'afọ 1980; na Commanding Officer Medium Regiment, Nigerian Army na Jos na 1982. E zigara ya na Command and Staff College, Jaji site na 1982 ruo 1985, dị ka ndị ọrụ nduzi (senior division). Enyere ya ọkwa ka ọ bụrụ kwamanda brigade, 31 Field Artillery Brigade, Abeokuta n'afọ 1985 bụ nke ọ rụrụ ọrụ pụtara ìhè na ọchịchị nchịgbu nke August 27, 1985 nke wetara General Ibrahim Babangida n'ọchịchị.
== Gọvanọ ndị agha ==
Mgbe ọchịchị ahụ gasịrị, a họpụtara Daku ka ọ bụrụ Gọvanọ ndị agha nke Kano steeti na-eje ozi site n'August 1985 ruo Disemba 1987, mgbe e bufere ya ka ọ bụrụ Gọvanọ ndị agha nke Sokoto State site na Disemba 1987 ruo Ọgọst 1990.
== Ọrụ ya mgbe e mesịrị ==
O mechara bụrụ onye ọchịagha General Officer, 3rd Armored Division, nọchiri anya ya na Septemba 1993 n'oge aghụghọ butere General Sani Abacha n'ọchịchị.
O mechara laa ezumike nka wee laghachi n'obodo ya Katsina. Ebe ọ bụ onye agha nke ọma, a sịrị na ọ bụ nwoke kwụ ọtọ na onye na-ekwu eziokwu.
N'afọ 2002, ọ bụ onye isi na Directorate of Pilgrims Affairs. N'afọ 2003, ọ nọ na-azọ ọkwa Gọvanọ Katsina steeti, ebe ọ bụ Umaru Yar'Adua nọ n'ọchịchị meriri ya. N'August 2009, Daku kwuru na enweghị ịdọ aka ná ntị na mba ahụ, ma kọwaa agụmakwụkwọ dịka naanị ihe ngwọta maka iweghachi ebube Nigeria furu efu.
== Ihe odide ==
{{Reflist|2}}
{{DEFAULTSORT:Daku, Ahmed Muhammad}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
1extjq8filv3xx4qbqwqskmbe5ttldc
Asumoh Ete Ekukinam
0
30801
729631
125506
2026-09-30T17:57:10Z
Nachi kim
20090
ADDED DEFAULTSORT
729631
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Asumoh Ete Ekukinam''' (amụrụ n'afọ 1929) bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị Naijiria nke jere ozi dị ka Minista na-ahụ maka ego nke [[Naijiria|Federal Republic]] of Nigeria n'oge mba nke abụọ na 1976 na 1977.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=EGfBEhK3fo4C&pg=PA278|title=Nigeria, Echoes of a Century: 1914-1999|first=Ifeoha|author=Azikiwe|date=24 September 2018|publisher=AuthorHouse|isbn=9781481729260}}</ref>
== Oge ọ malitere ==
A mụrụ Ekukinam na 1929 na Ikot Epene na [[Ȯra Akwa Ibom|Akwa Ibom Steeti]].
== Mmụta ==
Ekukinam gara kọleji Metọdist, Uzoakali. Ọ nwetakwara akara ugo mmụta ọzọ na Mahadum Atlanta, Georgia na Wharton School of Finance, US.<ref>{{Cite web|url=https://blerf.org/index.php/biography/ekukinam-asumoh-ete//|title=Ekukinam, Asumoh Ete|first=Nyankko|author=Osso|date=30 December 2018|publisher=}}</ref>
== Ọrụ ==
Ekukinam bụ onye nduzi nyocha na Central Bank of Nigeria site na 1966-1972, ma mesịa bụrụ osote onyeisi oche na onyeisi oche nke kansụl akụ na ụba ọha na eze na gọvanọ nke steeti ndịda ọwụwa anyanwụ. A họpụtara Ekukinam ka ọ bụrụ Minista na-ahụ maka ego n'ọnọdụ James Oluleye (1976-1977).
== Ihe odide ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Ekukinam, Asumoh Ete}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
87oeghmbdbm08mwil2h0ckjhonndr8o
Abdullahi Garba
0
30837
729625
495691
2026-09-30T17:49:44Z
Nachi kim
20090
Added Databox
729625
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Hon. '''Abdullahi Idris Garba''' bụ onye ndọrọndọrọ ọchịchị Naijiria. Ọ bụ onye otu ụlọ ọgbakọ omebe iwu etiti (Nigeria), na-anọchite anya Kontagora/Wushishi/Mariga/Mashegu Federal Constituency.
== Mbido ndụ na agụmakwụkwọ ==
A mụrụ ya na Septemba 6, 1975. Ọ bụ nwa afọ Niger steeti si n'okpuru ọchịchị Kontagora.
Ọ gụrụ akwụkwọ praịmarị na Baptist Primary School. Ọ gakwara ụlọ akwụkwọ sekọndrị gọọmentị ebe ọ gụrụ akwụkwọ sekọndrị. Maka agụmakwụkwọ ya, ọ gụrụ akwụkwọ na Ahmadu Bello University Zaria ma mesịa gaa mahadum Abuja.
Tupu ọ ghọọ onye otu ụlọ omebe iwu, ọ bụ onye ọrụ nlekọta anụmanụ site na 1992 ruo 2006.
== Ọrụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị ==
Ọrụ ndọrọndọrọ ọchịchị Abdullahi Idris Garba malitere mgbe a họpụtara ya ka ọ bụrụ ụlọ omebe iwu site n'afọ 2007 ruo 2011 wee nweta oge ọzọ n'afọ 2011 ruo 2015.
Na ntuliaka 2015, ọ zọghachiri ọzọ ịzọ ọkwa ụlọ omebe iwu Federal n'okpuru ikpo okwu All Progressive Congress (APC).
Ka ọ dị ugbu a, Abdulahi Idris Garba so na onye kacha ochie n'ụlọomeiwu etiti.
'''Mmasị Iwu (s):'''
Agụmakwụkwọ, njem na ọrụ
'''Ndị otu Kọmitii Ụlọ na Onye isi oche'''
Onye nnọchi anya Federal na Houselọ Ndị Nnọchiteanya site na Mee 2011 ruo Mee 2019
Onye isi oche na kọmitii kọleji na ụlọ ọrụ ọrụ ugbo (Reps) site na June 2015 ruo Mee 2019
Onye isi oche na Kọmitii Population (Reps) ruo Mee 2015<ref name="nassnig.org">{{Cite web|title=National Assembly {{!}} Federal Republic of Nigeria|url=https://www.nassnig.org/mps/single/420|work=www.nassnig.org|accessdate=2020-05-24|archivedate=24 October 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191024160416/https://www.nassnig.org/mps/single/420}}</ref>
Onye otu kọmitii na Kọmitii Ụgbọelu (Reps) ruo Mee 2015<ref name="nassnig.org" />
Onye otu kọmitii na nchekwa mmiri, agụmakwụkwọ na Kọmitii nchịkwa (Reps) ruo Mee 2015.
Onye isi oche na Federal Capital Territory (Reps) site na Julaị 2019 ruo taa
== Ihe odide ==
{{Reflist}}
* {{Cite web|title=HON. ABDULLAHI GARBA|url=https://www.nassnig.org/mps/single/420|work=National Assembly, Federal Republic of Nigeria|accessdate=24 October 2019|archivedate=24 October 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191024160416/https://www.nassnig.org/mps/single/420}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
{{DEFAULTSORT:Garba, Abdullahi}}
1zf4qvqkqcp4666f3qdy0fj2p51anps
729626
729625
2026-09-30T17:51:06Z
Nachi kim
20090
729626
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Hon. '''Abdullahi Idris Garba''' bụ onye ndọrọndọrọ ọchịchị Naijiria. Ọ bụ onye otu ụlọ ọgbakọ omebe iwu etiti (Nigeria), na-anọchite anya Kontagora/Wushishi/Mariga/Mashegu Federal Constituency.
== Mbido ndụ na agụmakwụkwọ ==
A mụrụ ya na Septemba 6, 1975. Ọ bụ nwa afọ Niger steeti si n'okpuru ọchịchị Kontagora.
Ọ gụrụ akwụkwọ praịmarị na Baptist Primary School. Ọ gakwara ụlọ akwụkwọ sekọndrị gọọmentị ebe ọ gụrụ akwụkwọ sekọndrị. Maka agụmakwụkwọ ya, ọ gụrụ akwụkwọ na Ahmadu Bello University Zaria ma mesịa gaa mahadum Abuja.
Tupu ọ ghọọ onye otu ụlọ omebe iwu, ọ bụ onye ọrụ nlekọta anụmanụ site na 1992 ruo 2006.
== Ọrụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị ==
Ọrụ ndọrọndọrọ ọchịchị Abdullahi Idris Garba malitere mgbe a họpụtara ya ka ọ bụrụ ụlọ omebe iwu site n'afọ 2007 ruo 2011 wee nweta oge ọzọ n'afọ 2011 ruo 2015.
Na ntuliaka 2015, ọ zọghachiri ọzọ ịzọ ọkwa ụlọ omebe iwu Federal n'okpuru ikpo okwu All Progressive Congress (APC).
Ka ọ dị ugbu a, Abdulahi Idris Garba so na onye kacha ochie n'ụlọomeiwu etiti.
'''Mmasị Iwu (s):'''
Agụmakwụkwọ, njem na ọrụ
'''Ndị otu Kọmitii Ụlọ na Onye isi oche'''
Onye nnọchi anya Federal na Houselọ Ndị Nnọchiteanya site na Mee 2011 ruo Mee 2019
Onye isi oche na kọmitii kọleji na ụlọ ọrụ ọrụ ugbo (Reps) site na June 2015 ruo Mee 2019
Onye isi oche na Kọmitii Population (Reps) ruo Mee 2015<ref name="nassnig.org">{{Cite web|title=National Assembly {{!}} Federal Republic of Nigeria|url=https://www.nassnig.org/mps/single/420|work=www.nassnig.org|accessdate=2020-05-24|archivedate=24 October 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191024160416/https://www.nassnig.org/mps/single/420}}</ref>
Onye otu kọmitii na Kọmitii Ụgbọelu (Reps) ruo Mee 2015<ref name="nassnig.org" />
Onye otu kọmitii na nchekwa mmiri, agụmakwụkwọ na Kọmitii nchịkwa (Reps) ruo Mee 2015.
Onye isi oche na Federal Capital Territory (Reps) site na Julaị 2019 ruo taa
== Ihe odide ==
{{Reflist}}
* {{Cite web|title=HON. ABDULLAHI GARBA|url=https://www.nassnig.org/mps/single/420|work=National Assembly, Federal Republic of Nigeria|accessdate=24 October 2019|archivedate=24 October 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191024160416/https://www.nassnig.org/mps/single/420}}
{{DEFAULTSORT:Garba, Abdullahi}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
habk5zyxnqzl91jw1mlcisn0a5eurqk
Adewale Maja-Pearce
0
30886
729622
728643
2026-09-30T17:47:28Z
Nachi kim
20090
ADDED DEFAULTSORT
729622
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Adewale Maja-Pearce''' (amuru na 1953) bu onye odee, onye nta akuko na onye nkwuputa edemede, onye amara ama maka edemede edemede ya. Ọ bụ onye dere ọtụtụ akwụkwọ, gụnyere ihe ncheta na obodo Nna m (1987) na The House Father My Built (2014), ọtụtụ aha ndị ọzọ na-abụghị akụkọ ifo na nchịkọta akụkọ mkpirisi akpọrọ Loyalties and Other Stories (1986).
== Afọ ndị mbụ na agụmakwụkwọ ==
A mụrụ Adewale Maja-Pearce na London, England, site na nne na nna Britain na ndị Yoruba. O tolitere na Lagos, Nigeria, na-aga St. Gregory's College, Obalende (1965–69), wee laghachi Britain maka ịga n'ihu agụmakwụkwọ na Mahadum University nke Wales, Swansea (BA, 1972–75), na na Ụlọ akwụkwọ nke Oriental na African Studies, Mahadum London (1984-86), ebe ọ nwetara akara ugo mmụta Master of Arts na ọmụmụ Africa.
== Ọrụ edemede ==
Ejiri ya n'ọrụ onye nyocha na Index on Censorship wee bụrụ akwụkwọ akụkọ Africa Editor (1986–97), yana bụrụ onye ndụmọdụ wee bụrụ onye nchịkọta akụkọ nke Heinemann African Writers Series (1986–94).
Mgbe ọ laghachiri na Nigeria, ọ bi na Surulere, Lagos, n'ụlọ nke nna ya ketara, nke o dere banyere ya na 2014 memoir ya The House My Father Wuil. Maja-Pearce na-arụ ụlọ ọrụ nchịkọta akụkọ aha ya bụ Yemaja, yana obere ụlọ ọrụ mbipụta, The New Gong.
=== Ide ihe ===
Maja-Pearce edewo n'ụdị dị iche iche, ọrụ ya mbụ ebipụtara nke gosipụtara akụkọ mkpirisi na-esetịpụ n'okirikiri Nigeria ya, yana nchịkọta Loyalties na Akụkọ ndị ọzọ pụtara na 1986.
Otú ọ dị, dị ka onye na-ede edemede, o deela ọtụtụ akwụkwọ ndị na-abụghị akụkọ ifo, gụnyere 2005 Ịcheta Ken Saro-Wiwa na Essays ndị ọzọ, bụ nke n'echiche nke onye nkatọ Uzor Uzoatu "na-enye anyị ohere ịbanye n'ime nnukwu ụwa nke. Maja-Pearce dị ka ọ, n'ime edemede na nyocha nke iri abụọ na atọ, na-akọwapụta ihe egwu egwu nke Naijiria nke oge a, ajụjụ njirimara na South Africa ... ma tinye uche na seminal minds n'ofe ụwa .... Akwụkwọ a bụ akụ, ọgbụgba ndụ dị omimi." Maja-Pearce bụ onye nchịkọta akụkọ nke Christopher Okigbo's Collected Poems (1986), yana akwụkwọ akụkọ dị ka The Heinemann Book of African Poetry in English (1990) na Who's Afraid of Wole Soyinka?: Essays on Censorship (1991), na kwa. dere akụkọ afọ 1998 na 1999 gbasara mmebi ikike mmadụ na Naịjirịa.
Ihe ncheta ya gụnyere 1987's In My Father's Country: Njem Nigeria na nso nso a, The House My Father Wuilt (2014), nke onye nyocha maka akwụkwọ akụkọ ịntanetị Bakwa kọwara n'okwu ndị a: "akụkọ na-agbawa obi nke Nigeria dịka ọ dị n'oge ahụ. (1993–1999); ihe ndekọ banyere ọchịchọ Adewale Maja-Pearce ka ọ nweta ikike ọmụmụ ya, obodo ya na ugwu nke onwe ya....Mazi Maja-Pearce na-egosi ndị na-eme ihe nkiri kachasị na akụkọ ihe mere eme nke akwụkwọ akụkọ Naijiria. , ọ dịghị cliché, ma e wezụga na ị na-atụle Basi and Company site Ken Saro-Wiwa."
Maja-Pearce edewo akwụkwọ akụkọ, edemede na nyocha maka ọtụtụ akwụkwọ mba ụwa, n'etiti ha The New York Times, Granta, The London Review of Books, The Times Literary Supplement, The London Magazine, and Prospect. Ọ ghọrọ onye ode akwụkwọ echiche na-enye aka maka The International New York Times na 2013.
== Ndụ onwe onye ==
Maja-Pearce lụrụ onye na-ese ihe/onye na-eme ihe nkiri Juliet Ezenwa.
== Akwụkwọ ==
* In My Father's Country: A Nigerian Journey (William Heinemann, 1987), CreateSpace Independent Publishing Platform, 2011, .
* ''Ụgbọelu ole ka anyị gaa Babilọn? Otu edemede''[Ihe e dere n'ala ala peeji]
* A Mask Dancing: Nigerian Novelists of the Eighties, Hans Zell Publishers, 1992. [[ISBN (identifier)|ISBN]] [[Special:BookSources/978-0905450926|978-0905450926]].
* Site na Khaki ruo Agbada: Akwụkwọ ntuli aka maka ntuli aka February, 1999 na Nigeria, Civil Liberties Organisation, 1999, .
* Cheta Ken Saro-Wiwa na edemede ndị ọzọ, New Gong, 2005, .
* A Peculiar Tragedy: J. P. Clark-Bekederemo and the Beginning of Modern Nigerian Literature in English, CreateSpace Independent Publishing Platform, 2013, .
* The House My Father Built, [[Kachifo Limited]], 2014, .
; Dị ka onye nchịkọta akụkọ
* ''Christopher Okigbo'': Collected Poems, Heinemann, 1986, .
* The Heinemann Book of African Poetry in English, Heinemann, 1990, .
* ''Ònye na-atụ'' egwu Wole Soyinka?: Essays on Censorship, Heinemann, 1991, .
* The New Gong Book of New Nigerian Short Stories, 2007, .
* ''Dream Chasers'': New Nigerian Stories, Nelson, 2013, .
=== Akụkọ ifo dị mkpirikpi ===
; Nchịkọta
* {{Cite book|author=Maja-Pearce, Adewale|title=Loyalties|url=https://archive.org/details/loyalties0000maja|location=Harlow|publisher=Longman|year=1986 <!--isbn=0582786282-->}}
* {{Cite book|author=Maja-Pearce, Adewale|title=Loyalties|location=Nigeria|publisher=The New Gong|year=2011|edition=Reprint <!--isbn=978-1467930055-->}}
=== Nnyocha akwụkwọ ndị a họọrọ ===
{| class="wikitable sortable" width="90%"
!Afọ
! class="unsortable" |Isiokwu nyocha
! class="unsortable" |Ọrụ (s) nyochara
|-
|2018
|{{Cite journal|date=April 26, 2018|title=Where to begin?|journal=London Review of Books|volume=40|issue=8|pages=20–24|url=<!--accessdate=-->}}
|
* {{Cite book|author=Comolli, Virginia|title=Boko Haram: Nigeria's Islamist insurgency|url=https://archive.org/details/bokoharamnigeria0000como|publisher=Hurst|year=2017 <!--isbn=978 1 84904 661 9-->}}
* {{Cite book|author=Thurston, Alexander|title=Boko Haram: the history of an African jihadist movement|url=https://archive.org/details/bokoharamhistory0000thur|publisher=Princeton UP|year=2017 <!--isbn=978 0 691 17224 8-->}}
|}
{{Reflist|30em}}
== Njikọ mpụga ==
* Blog [http://majapearce.blogspot.co.uk/ Adewale Maja-Pearce]
* Olatoun Gabi-Williams, "[https://bordersliteratureonline.net/globaldetail.php?q=Adewale-Maja-Pearce Adewale Maja-Pearce]" (ajụjụ ọnụ), Borders: Literature for all Nations.
{{DEFAULTSORT:Maja-Pearce, Adewale}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
5g8qzpv379bpjjfgvd6kpjdt90jb0jm
Adesoye Oyevole
0
30895
729618
181802
2026-09-30T17:43:09Z
Nachi kim
20090
ADDED DEFAULTSORT
729618
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Adesoye Oyetundzhiyevich Oyevole''' (Russian: Адесойе Ойетунджиевич Ойеволе; amụrụ 18 Septemba 1982) bụ onye nkuzi bọọlụ Rọshịa na onye bụbu onye na-agbachitere ihe nketa Naijiria. Ọ na-egwuri egwu dị ka onye na-agbachitere etiti. Ọ bụ osote onye njikwa na FC Dynamo Moscow.
== Ọrụ ==
A mụrụ na Moscow site na nna Nigeria na nne Tatar Russia, Oyevole kwagara Bida, Nigeria mgbe ọ dị obere, ma laghachi Russia na 5.
== Mba Nile ==
Oyevole agbaala bọọlụ n'otu ndị ntorobịa mba Russia.
== Njikọ mpụga ==
* [http://www.tipsbladet.dk/players/view/79356 Profaịlụ]
{{DEFAULTSORT:Oyevole, Adesoye}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
lgprf63b6w7sv2yujlh5v9xmqab140a
Yusuf Mohamed Ismail
0
31051
729774
644513
2026-10-01T11:09:40Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
729774
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder|name=Yusuf Mohamed Ismail <br> يوسف محمد إسماعيل|image=Baribari1.jpg|imagesize=|birth_date=15 July 1958|birth_place=[[Bologna]], Italy|death_date={{death date and age|2015|03|27|1958|07|15|df=yes}}|death_place=[[Mogadishu]], Somalia|office=Ambassador of Somalia to the [[United Nations Human Rights Office]]|term_start=2008|term_end=27 March 2015|primeminister=[[Omar Abdirashid Ali Sharmarke]]|predecessor=|successor=Faduma Abdullahi Mohamud|office2=|term_start2=|term_end2=|primeminister2=|predecessor2=|successor2=|party=[[Independent politician|Independent]]|alma_mater=[[University of Bologna]]}}
Yusuf Mohamed Ismail "Bari-Bari" ( Somali </link> , Arabic </link> , amuru 15 Julaị 1958 – nwụrụ 27 Ma ọchịchị 2015) bụ onye anya mba Somalia na onye ngwá agha. Ọ bụ onye akụkụ Somalia na United Nations Human Rights Office na Geneva
== Ndụ onwe onye ==
. <ref name="Gppatfabig">{{Cite news|title=Puntland President Attends the funeral of Ambassador Baribari in Garowe|url=http://goobjoog.com/english/?p=12332|accessdate=30 March 2015|date=29 March 2015}}</ref>A gidan Ismail na 1960 na Rome, Italy site n' "ndị agha ndị Somalia na-achị achị . [1] Ọ bụ onye Majeerteen Harti Darod . [2] Ezin iro ya sitere na Garoowe, isi obodo ụmụaka nke steeti Somalia nke ugwu n'afọ Puntland
. <ref name="Saasiuhmatm">{{Cite news|title=Somalia. Attacco al-Shabaab in un hotel a Mogadiscio, almeno 13 morti|url=http://www.articolotre.com/2015/03/somalia-attacco-al-shabaab-in-un-hotel-a-mogadiscio-almeno-13-morti/print/|accessdate=6 April 2015|date=27 March 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304044621/http://www.articolotre.com/2015/03/somalia-attacco-al-shabaab-in-un-hotel-a-mogadiscio-almeno-13-morti/print/|archive-date=4 March 2016|url-status=dead}}</ref>Maka akara akara ya, Ismail akara akara ugo na-enyere ndị agụnyere na Mahadum Bologna
== Ọrụ ==
. <ref name="Guhrcomsfpa">{{Cite news|title=UN Human Rights Council Observes Minute of Silence for Passing of Ambassador "Bari-Bari" of Somalia|url=http://goobjoog.com/english/?p=12369|accessdate=31 March 2015|date=29 March 2015}}</ref>N'ịbụ onye mmetụta, Ismail sonyeere ọrụ diplomatic. A mgbaàmà ya onye isi anya Somalia na United Nations Human Rights Office na Geneva, Switzerland na 2008. N'ime ikike a, Ismail ọrụ iji kwalite na chebe ikike mmadụ na obodo ya na gburugburu ụwa. Site na ọrụ ya na ndị otu obodo, a na-ekwu na ọ nyere aka guzobe ifo Independent Expert na Albinism, otu òtù zuru ụwa ọnụ nke e hiwere na 2015
. <ref name="Vtkiasaomh">{{Cite web|url=http://www.voanews.com/articleprintview/2696816.html|title=20 Killed in Al-Shabab Attack on Mogadishu Hotel|publisher=[[Voice of America]]|date=28 March 2015|accessdate=30 March 2015}}</ref>Na 27 Maachị 2015, Ismail ike ahụ n'oge ndị otu Al-Shabaab wakporo Hotel Makka al-Mukarama na Mogadishu . O mechara daa n'ọnya ahụ n'ahụ ike
. <ref name="Guhrcomsfpa" />Onye isi ala Somalia Hassan Sheikh Mohamud, [1] Onye isi ala Puntland Abdiweli Mohamed Ali, [1] onye bubu onye isi ala Puntland Abdirahman Farole, [2] na onye ihe anya UN-iche maka Somalia Nicholas Kay ezigara onye isi ala Puntland ofesi ahụ nke ọma. [3] Otu United Nations Human Rights Council hụkwara ịgbachi egwu otu iji sọpụrụ Ismail. Onye isi oche nke Council Ambassador Joachim Rücker Ismail dị ka onye ndu ndị mmadụ na-enwe nri n'ebe niile na ndị a na- , onye ihe aka ya na ikike mmadụ zuru ụwa ọnụ ngwaọrụ a na-ahụ anya. [4]
. <ref name="Gppatfabig" />Na 29 Maachị, e mere olili obodo maka Ambassador Ismail na Garoowe. Onye isi ala Puntland Ali na ndị isi anya etiti dị iche iche gara olili ozu a .
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
hfv15eryfdn3dp14x1gl1u4tz92krq2
Tony Allen (basketball)
0
31102
729731
179639
2026-10-01T05:08:52Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
729731
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Anthony Allen (amuru January 11, 1982), nke ikiri " Grindfather ," bụ onye ama ama n' egwuregwu mba America bụ onye gbara egwu 14 na National Basketball Association (NBA), nke bụ maka Boston. Celtics na Memphis Grizzlies. Ọ bụ onye otu oge isii na NBA All-Defensive Team, apụ nhọrọ nke otu mbụ. Allen meri ndị otu egwuregwu NBA na Boston Celtics na 2008.
== Ọrụ kọleji ==
=== Ụlọ akwụkwọ sekọndrị (2000-2002) ===
. <ref name="bio"/>Allen gara ụlọ akwụkwọ Crane na Chicago, ebe ọ na- ewu na onye ejedebe NBA ya Will Bynum . [1] Dị ka nwa akwụkwọ akwụkwọ na 2000–01, Allen gbakere 16.5 isi, nkwụghachi 6.1, yana izu ohi 2.8 na egwuregwu 32 (31 na-amalite) maka Butler County Community College . Akpọrọ aha nke abụọ Team All- Jayhawk West Conference na Jayhawk West Freshman nke Afọ
<ref name="bio"/>ka onye sophomore, Allen ikike 14.5 isi na 5.3 nkwụghachi na egwuregwu 38 maka Wabash Valley College . O duuru Ndagwurugwu Wabash gaa na ndị 32–6 na-eme nke a anọ na nche NJCAA . E mechara eme nke abụọ nke Team All-Region XXIV
=== Oklahoma State (2002-2004) ===
. <ref name="bio"/>Maka oge nwata ya, Allen kwagara na Mahadum Oklahoma State, ebe ọ gbagoro isi 14.4 na nkwụghachi 5.4 na egwuregwu 32 (28 nkiri) na 2002–03. O mechara pịa ugwu Big 12 Newcomer of the Year
. <ref name="bio"/>Ebe onye isi na 2003–04, Allen duuru Oklahoma State n'ịkpa akara (isi 16) ma duru ndị Cowboys gaa na 2004 NCAA Final Four ; o de igodo isi 13, nkwụghachi 4 na-ajụ 4 na mmeri nke Oklahoma State nke Georgia Tech na 3, 2004. E mechara mechaa Big 12 Player of the Year wee wee nweta ugwueze All-America site na Associated Press. Ka ọ na-erule njedebe nke oge 2003 – 04, Allen abụrụla onye mbụ na ndị Cowboys kpọrọ oke ọrụ 1,000 n'ime oge abụọ abụọ.
=== Boston Celtics (2004–2010) ===
. <ref name="bio">{{Cite web|url=http://www.nba.com/players/tony/allen/2754|title=Tony Allen stats, details, videos, and news|work=NBA.com|accessdate=April 13, 2017}}</ref>Ndị Boston Celtics debere Allen na agba nke mbụ (25th n'ozuzu) nke 2004 NBA draft na June 24, 2004, wee binye aka na nna ọtụtụ afọ na Celtics na July 3, 2004. Dị ka onye rookie na oge 2004 – 05, odi isi 6.4, nkwụghachi 2.9 na izu ohi 0.99 na okporo 16.4 iche egwuregwu 77 (mbido 34). Ọmeri isi 20 na mbụ mbụ nke na Jenụwarị 22, 2005, megide Atlanta Hawks . O mechara sonye na ihe ịma aka Rookie na 2005 NBA All-Star Weekend, na-enye akara 17 dị elu otu.
. <ref name="bio"/>N' mbụ mbụ ya nke mgbasa ozi 2006 ya, Allen de ege isi 9, nkwụghachi 7, na izu ohi 2 n'oge mmeri egwuregwu ụlọ na Hawks. Na March 20, 2006, Allen dekọrọ oge-elu 18 isi na 4 na-ezu ohi na ụlọ na Los Angeles Lakers. O ke iso isi ihe iri na nke oge ya na 9, nke batara na mmeri nye New York Knicks . ịhụnanya ka e Emmanuel, ọ mebiri oge ya dị elu ka ọ meri 23 isi iji gaa na 4 rebounds na 3 zuru ohi na mmeri egwuregwu ụlọ na Cleveland Cavaliers . Allen gara n'ihu na nkezi 7.2 isi, 2.2 rebounds, 1.3 na-enyere aka na 1.00 zuru ohi na nsogbu 19.2 na egwuregwu 51 (mmalite ndụ) na oge sophomore ya na Celtics
Na Disemba 4, 2006, Allen meri isi ihe abụọ dị elu n'oge mmeri na Chicago Bulls . ahụmahụ ka e ịhụ, o ngosi 18 isi, 7 rebounds, na 5 zuru ohi na ọnwụ na Suns; 6 n'ime nkwụghachi 7 ya bụ ozighachi iwe iwe. Na Disemba 15, 2006, megide Denver Nuggets, Allen ike ọrụ-elu 30 isi na-aga na 8 rebounds. [1] Na January 7, 2007, Allen de nsọ isi 21, nkwụghachi 9, na 7 zuru ohi n'ụzọ mfu na Orlando Magic . N'ahọmpi megide Indiana Pacers na January 10, 2007, Allen tara yara n'oge na-agwụ anya mmiri nke ligament azụ azụ (ACL) na echekwara medial (MCL) nke ihe aka ekpe ya; [2] Allen, agbasa n'ala mgbe ọ dara n'ụzọ na-ahụ mma ka ọ gbasịrị mbọ ịgba ọsọ na-Mịna mgbagha, nke bịara mgbe ịfụchara, na ntaramahụhụ ikpeazụ nke mfu 97–84. [3] N'ime oge nke atɔ ya, Allen gbagoro ọrụ dị elu nke isi 11.5, nkwụghachi 3.8, mmemme 1.7 na izu ohi 1.5 kwa egwuregwu.
. <ref name="bio"/>Allen gbakere na oge nke oge 2007–08. N'ozi mbụ ya na-ndị na ahụ, Allen meri 4 isi ma 5 nkwụghachi azụ n'oge mmeri na egwuregwu Washington Wizards . N'ime ọnụọgụgụ ọnụọgụ abụọ mbụ nke aha ahụ, Allen de mkpu isi 13 na mmeri ha meri New Jersey Nets na Nọvemba 14. O meri isi 20 dị elu n'oge na egwuregwu ụlọ megide Memphis Grizzlies . Ihe ahụ nke nta ka ọ bụrụ izu a ka e nwee, Allen kegidere oge ya elu n'oge mmeri okporo ụzọ na Miami Heat . Allen ụzọ 18 iji soro 4 rebounds na February 20, n'oge ọnwụ okporo ụzọ na Golden State Warriors . Na njedebe nke oge ọ llaa, ọ gbagoro isi 6.6, nkwụghachi 2.2, na 1.5 na-enyere aka na ndị 18.3 akụkụ egwuregwu 75 (11 nkiri). O nyere aka nke ukwuu na nche egwuregwu Celtics na-aga nke ọma nke butere na NBA Finals berth, ebe ha meri 2008 NBA Championship mgbe ha meri Los Angeles Lakers na egwuregwu isii
Na Julaị 2008, Allen debanyere aha Celtics ka ọ kwenye na nkwekọrịta afọ abụọ na-ekwe nkwa na-akwụ $ 2.5 nde kwa afọ. <ref>{{Cite web|author=Spears|first=Marc J.|url=https://www.boston.com/sports/celtics-blog/2008/07/21/celtics_agree_t|title=Celtics agree to deals with House, Tony Allen|work=Boston.com|date=July 21, 2008|accessdate=April 13, 2017}}</ref> <ref>{{Cite web|author=Dell'Apa|first=Frank|url=http://archive.boston.com/sports/basketball/celtics/articles/2008/07/22/celtics_rebound_re_sign_allen_house/|title=Celtics rebound, re-sign Allen, House|work=Boston.com|date=July 22, 2008|accessdate=April 13, 2017}}</ref> Allen gara n'ihu na isi 7.8, nkwụghachi 2.3, enyemaka 1.4, na izu ohi 1.17 na nkeji 19.3 na egwuregwu 46 (mbido abụọ) na oge nke ise ya na Celtics. <ref name="bio"/>
Allen ọrụ enyemaka dị mkpa maka onye mmeri nke Eastern Conference Celtics n'oge oge 2009 – 10, na-ewe ihe dị ka isi 6.1, nkwụghachi 2.7, mmemme 1.3, na 1.07 zuru ohi na ndị egwuregwu 16.5 na egwuregwu 77 (malite) . O de ozi mbụ ugboro abụọ na isi iri na nkwụghachi 10 na Disemba 27, 2009 megide Los Angeles Clippers . N'ime egwuregwu 2010, Allen gbara n' siri 24 niile wee na-enwe isi 5.1 yana izu ohi 1.04 na ndị 16.3. [1] Ndị Celtics ruru 2010 NBA Finals, ebe ndị Lakers meri ha 4–3.
Na 2012–13, Allen duuru ndị egwuregwu niile na-anata votu maka ndị otu NBA All-Defensive, <ref>{{Cite web|url=http://www.nba.com/2013/news/05/13/all-defensive-team-official-release/|title=Allen, James headline 2012-13 NBA All-Defensive First Team|work=NBA.com|date=May 13, 2013|accessdate=April 13, 2017}}</ref> na-aka akara nsọpụrụ otu egwuregwu niile kwụ ọtọ nke abụọ na nhọrọ NBA All-Defense nke atọ sochiri. Ọ gụchara nke ise na ịtụ vootu maka 2012 – 13 Defensive Player of the Year ka ọ gbasachara nkwụghachi ọrụ 4.6 dị elu yana izu ohi 1.51 na nkeji 26.7 na egwuregwu 79 dị elu (mmalite niile). N'ime egwuregwu egwuregwu 2013, Allen gbagoro n'ogo dị elu n'ofe bọọdụ na isi 10.3, 6.1 rebounds, 1.8 na-enyere aka, na 2 zuru ohi na nkeji 28.1 na egwuregwu 15 postseason, si otú a na-enyere Memphis aka ịga n'ihu na Western Conference Finals maka oge mbụ na akụkọ ntolite franchise. . <ref name="bio"/>
. <ref>{{Cite web|url=http://www.nba.com/grizzlies/news/allen-all-defensive-second-team-160525/|title=Grizzlies Tony Allen earns NBA All-Defensive Second Team Honors|work=NBA.com|date=May 25, 2016|accessdate=April 13, 2017}}</ref>Na Mee 2016, ikiri Allen na NBA All-Defensive Second Team maka oge 2015–16, na-aka akara ọrụ nke ise All-Defensive nhọrọ maka Allen na oge isii na Grizzlies. Allen ka isi 8.4, nkwụghachi 4.6, za 1.1 na izu ohi 1.72 na nhọrọ 25.3 na egwuregwu 64 (57 na-amalite) maka Memphis na 2015–16. Eji ozi ya na onye isi NBA na Ricky Rubio nke Minnesota na izu ohi kwa nbibi 48 (3.3) n'etiti ndị egwuregwu nwere opekata mpe 1,500 akpa. Ogo onwe Grizzlies bụ isi 2.2 dị mma na Allen n'ala (104.1) ụfọdụ ka ya na ya ike n'ala (106.3). Na mgbakwunye, Allen duuru otu ahụ na ohi 1.7 kwa egwuregwu
Na 2012–13, Allen duuru ndị egwuregwu niile na-anata votu maka ndị otu NBA All-Defensive, <ref>{{Cite web|url=http://www.nba.com/2013/news/05/13/all-defensive-team-official-release/|title=Allen, James headline 2012-13 NBA All-Defensive First Team|work=NBA.com|date=May 13, 2013|accessdate=April 13, 2017}}</ref> na-aka akara nsọpụrụ otu egwuregwu niile kwụ ọtọ nke abụọ na nhọrọ NBA All-Defense nke atọ sochiri. Ọ gụchara nke ise na ịtụ vootu maka 2012 – 13 Defensive Player of the Year ka ọ gbasachara nkwụghachi ọrụ 4.6 dị elu yana izu ohi 1.51 na nkeji 26.7 na egwuregwu 79 dị elu (mmalite niile). N'ime egwuregwu egwuregwu 2013, Allen gbagoro n'ogo dị elu n'ofe bọọdụ na isi 10.3, 6.1 rebounds, 1.8 na-enyere aka, na 2 zuru ohi na nkeji 28.1 na egwuregwu 15 postseason, si otú a na-enyere Memphis aka ịga n'ihu na Western Conference Finals maka oge mbụ na akụkọ ntolite franchise. . <ref name="bio"/>
Na July 15, 2013, Allen bịanyere aka na Grizzlies na nkwekọrịta afọ anọ ruru $ 20 nde. <ref>{{Cite web|url=http://www.insidehoops.com/blog/?p=13773|title=Memphis Grizzlies re-sign Tony Allen|work=InsideHoops.com|date=July 15, 2013|accessdate=April 13, 2017}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.cbc.ca/sports/basketball/nba/grizzlies-re-sign-tony-allen-report-1.1414326|title=Grizzlies re-sign Tony Allen: report|work=CBC.ca|date=July 3, 2013|accessdate=April 13, 2017}}</ref> Allen kwubiri oge nke anọ ya na Memphis na 10th na NBA na nkezi nke 9 isi, 3.8 rebounds na 1.64 steals na .494 agbapụ na 23.2 nkeji na 55 egwuregwu (28 amalite). Ọ tụfuru egwuregwu 27 n'ihi mmerụ ahụ, ọrịa, ma ọ bụ nkwusioru otu egwuregwu. <ref name="bio"/>
Ndị Grizzlies batara n'egwuregwu egwuregwu dị ka njikere nke asaa ma chere Oklahoma City Thunder ihu. Allen dekọrọ 10 nghachi iwe iwe na Game 4 ebubo Thunder, na-aghọ ebe nchekwa nke isii iji dekọọ 10+ iweghachi azụ na egwuregwu postseason 1986 Playoffs, na-ware John Salley, Roy Tarpley, Jayson Williams, Greg Ostertag na Jeff Foster . Ọ mechara biri 4 na isi 14 na nkwụghachi 13, na-aghọ Grizzlies nke abụọ iji debanye aha okpukpu abụọ na egwuregwu playoff, ngwaọrụ Lorenzen Wright (isi 10, 10 rebounds na fim 29, 2006). [1] Eluigwe mechara ndị Grizzlies na egwuregwu asaa
Na 2014–15, Allen gara n'ihu na-abụ onye mgbachitere mgbe ọ na-echekwa talent kacha mma nke otu mmegide. O mere NBA All-Defensive First Team nke atọ (na ọrụ nke anọ All-Defense accolade) mgbe ọ gbasịrị ọkwa nke anọ na otu egwuregwu izu ohi (2 pg) mgbe ọ na-egwu 26.2 nkeji kwa egwuregwu. Allen bụ naanị onye ọkpụkpọ na 2014–15 iji dekọọ opekata mpe egwuregwu atọ yana izu ohi isii ma ọ bụ karịa. <ref>{{Cite web|url=http://www.nba.com/grizzlies/features/season-review-150402/|title=2014/15 Memphis Grizzlies Season Review|work=NBA.com|date=April 2, 2015|accessdate=April 13, 2017}}</ref>
Na June 26, 2017, akpọrọ Allen na NBA All-Defensive Second Team maka oge 2016–17, na-aka akara ọrụ nke isii All-Defensive nhọrọ maka Allen, ebe amatala ya na NBA All-Defensive Teams ugboro isii n'ime ya. oge asaa na Grizzlies. Allen pụtara na egwuregwu 71 (mbido 66) maka Memphis na 2016 – 17, na-enweta isi 9.1, nkwụghachi 5.5, enyemaka 1.4 yana otu 1.62 na-eduga izu ohi na nkeji 27 kwa egwuregwu. Ọ duuru otu egwuregwu ahụ na nkeji izu ohi (3.1), oge nke abụọ ya ka ọ duru otu egwuregwu na otu (4.1 na 2014 – 15). <ref>{{Cite web|url=http://www.nba.com/grizzlies/news/grizzlies-guard-tony-allen-earns-nba-all-defensive-second-team-170626|title=Grizzlies' Tony Allen earns NBA All-Defensive Second Team honors|work=NBA.com|date=June 26, 2017|accessdate=June 27, 2017}}</ref>
. <ref>{{Cite web|author=Guillory|first=William|url=http://www.tulsaworld.com/sportsextra/osusportsextra/new-orleans-pelicans-tony-allen-suffers-setback-expected-to-miss/article_c7a2b0c2-4548-5416-8017-fa77a366b86e.html|title=New Orleans Pelicans' Tony Allen suffers setback, expected to miss another 2-4 weeks with leg injury|work=tulsaworld.com|date=January 15, 2018|accessdate=January 17, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20230709014603/https://tulsaworld.com/sportsextra/osusportsextra/new-orleans-pelicans-tony-allen-suffers-setback-expected-to-miss/article_c7a2b0c2-4548-5416-8017-fa77a366b86e.html|archive-date=July 9, 2023|url-status=dead}}</ref>Na Septemba 15, 2017, Allen bịanyere aka na New Orleans Pelicans . [1] Na Nọvemba 1, 2017, o nwere isi 10 dị elu n'oge na nsogbu 19 site na bench na mfu 104 – 98 na Minnesota Timberwolves . [2] Na Disemba 10, 2017 megide Philadelphia 76ers, Allen ikike fibula aka ekpe gbajiri agbaji. Ọ na-eru nso nloghachi n'etiti ụnwayọ ọnwa, mana na January 15, ọ nọpụrụ iche maka izu abụọ ma ọ bụ a anọ ka ọ nwesịrị ihe ndọghachi azụ n'oge mgbake ya.
. <ref>{{Cite web|title=Chicago Bulls waive Tony Allen after acquiring veteran last week|url=http://www.nba.com/article/2018/02/09/chicago-bulls-waive-tony-allen-after-acquiring-veteran-last-week#/|work=NBA.com|date=February 9, 2018|accessdate=February 10, 2018}}</ref>Na February 1, 2018, a na-ere Allen, ya na Ömer Aşık, Jameer Nelson na nchekwa nke mbụ, na Chicago Bulls maka inye maka Nikola Mirotić na 2018 nke abụọ. Na mgbakwunye, Chicago ga-enwe ikike ikike nke agba nke abụọ nke 2021 ya na nhọrọ agba nke abụọ nke New Orleans nke 2021. [1] Ndị Bulls na-eme Allen ụbọchị ndị ka e nyere tupu ọ pụta n'ike maka ha
== Ọnụ ọgụgụ ọrụ NBA ==
{{NBA player statistics start}}
|-
| align="left" | [[2005 NBA playoffs|2005]]
| align="left" | [[2004–05 Boston Celtics season|Boston]]
| 7 || 3 || 12.9 || .444 || .000 || .429 || 1.7 || .3 || .4 || .3 || 2.7
|-
| style="text-align:left;background:#afe6ba;"| [[2008 NBA playoffs|2008]]†
| align="left" | [[2007–08 Boston Celtics season|Boston]]
| 15 || 0 || 4.3 || '''.563''' || .000 || .400 || .2 || .2 || .1 || .0 || 1.3
|-
| align="left" | [[2009 NBA playoffs|2009]]
| align="left" | [[2008–09 Boston Celtics season|Boston]]
| 10 || 0 || 6.0 || .500 || .000 || '''1.000''' || .9 || .3 || .2 || .0 || .9
|-
| align="left" | [[2010 NBA playoffs|2010]]
| align="left" | [[2009–10 Boston Celtics season|Boston]]
| '''24''' || 0 || 16.3 || .480 || .000 || .778 || 1.7 || .7 || 1.0 || .6 || 5.1
|-
| align="left" | [[2011 NBA playoffs|2011]]
| align="left" | [[2010–11 Memphis Grizzlies season|Memphis]]
| 13 || 13 || 26.9 || .426 || .143 || .659 || 2.9 || 1.5 || 1.9 || .4 || 8.8
|-
| align="left" | [[2012 NBA playoffs|2012]]
| align="left" | [[2011–12 Memphis Grizzlies season|Memphis]]
| 7 || 7 || 24.3 || .400 || .000 || .706 || 3.1 || .7 || 1.3 || 1.0 || 6.9
|-
| align="left" | [[2013 NBA playoffs|2013]]
| align="left" | [[2012–13 Memphis Grizzlies season|Memphis]]
| 15 || '''15''' || 28.1 || .432 || '''.250''' || .759 || 6.1 || '''1.8''' || 2.0 || .3 || 10.3
|-
| align="left" | [[2014 NBA playoffs|2014]]
| align="left" | [[2013–14 Memphis Grizzlies season|Memphis]]
| 7 || 1 || '''32.9''' || .486 || .000 || .762 || '''7.7''' || 1.3 || 1.7 || .1 || '''12.3'''
|-
| align="left" | [[2015 NBA playoffs|2015]]
| align="left" | [[2014–15 Memphis Grizzlies season|Memphis]]
| 10 || 9 || 27.9 || .491 || .143 || .750 || 5.2 || 1.5 || '''2.4''' || '''1.1''' || 6.6
|-
| align="left" | [[2016 NBA playoffs|2016]]
| align="left" | [[2015–16 Memphis Grizzlies season|Memphis]]
| 4 || 2 || 23.5 || .303 || .143 || .692 || 2.8 || .8 || 1.3 || .5 || 7.5
|-class="sortbottom"
| align="center" colspan="2"| Career
| 112 || 50 || 19.2 || .447 || .106 || .716 || 3.0 || .9 || 1.2 || .4 || 6.0
{{S-end}} . <ref>{{Cite web|author=Ceide|first=Mike|url=http://wreg.com/2017/06/26/grindfather-named-nba-2nd-team-all-defense/|title=Grindfather named NBA 2nd team all-Defense|work=WREG.com|date=June 26, 2017|accessdate=October 12, 2017|archivedate=October 8, 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171008215011/http://wreg.com/2017/06/26/grindfather-named-nba-2nd-team-all-defense/}}</ref>Na-eso na 6 ụkwụ 4 inch n'ogologo (1.93 m) na arọ arọ 213 pound (97) kg), Allen na-akpa ma onye nche agbapụ na obere ọnọdụ ihu . A mara Allen dị ka onye ihe, onye na-akpa ihe niile ma na-ekenyekarị ya ịgbachitere swingman dị elu, na-eme ka ọ mba iru ala maka egwuregwu ịme akara megide ya. [1] Akpọrọ Allen na NBA All-Defensive Team isii n'ime ugboro asaa site na 2011 ruo 2017 . [2]
. <ref>{{Cite web|author=Neuharth-Keusch|first=AJ|url=https://www.usatoday.com/story/sports/nba/2016/02/27/kobe-bryant-tony-allen-best-defender-ever-faced/81030728/|title=Kobe Bryant to Tony Allen: 'Best defender I ever faced!'|work=USAToday.com|date=February 27, 2016|accessdate=October 12, 2017}}</ref>Na February 26, 2016, egwuregwu egwuregwu Los Angeles Lakers, Kobe Bryant nyere Allen akpụkpọ ụkwụ akpaaka nke na-agụ "Na Tony, onye na-akpa kacha mma m chere ihu!" Ndị egwuregwu ahụ hụrụ n'anya maka egwuregwu ahụ
Dịka Boston Celtic, ndị otu ya nyere Allen aha "Gucci" aha. <ref>{{Cite web|author=Spears|first=Marc J.|url=http://archive.boston.com/sports/basketball/celtics/articles/2009/03/27/celtics_allen_is_on_the_road_to_recovery/|title=Celtics' Allen is on the road to recovery|work=Boston.com|date=March 27, 2009|accessdate=April 13, 2017}}</ref> Na Grizzlies, ọ nwetara aha otutu "nna nna". <ref>{{Cite web|author=Wade|first=Don|url=https://www.memphisdailynews.com/news/2013/may/10/memphis-means-grizzlies-got-it|title=Memphis Means Grizzlies – Got It?|work=MemphisDailyNews.com|date=May 10, 2013|accessdate=May 15, 2013}}</ref>
. <ref name="bio"/>Allen bụ nwa Ella Allen. O nwere ike abụọ, Ebony na Dominique, na nwanne nwoke, Ryan, bụ onye na-ahụ egwu na Grizzlies '2012 Summer league squad na-esote ọrụ afọ anọ na Wisconsin-Milwaukee
Na Nọvemba 2005, e boro Allen ebubo atọ nke batrị ka njọ na-eso ọgụ nke butere agbapụ n'August 2005 na Chicago. <ref>{{Cite news|title=Allen indicted after fight|url=https://www.chicagotribune.com/news/ct-xpm-2005-11-17-0511180008-story.html|accessdate=24 March 2019|work=[[Chicago Tribune]]|date=November 17, 2005}}</ref> Achọtaghị ya ikpe n'ikpe n'April 2007. <ref>{{Cite news|title=Celtics' Allen found not guilty in Chicago trial|url=http://www.espn.com/nba/news/story?id=2848099|accessdate=24 March 2019|work=[[ESPN.com]]|date=24 April 2007|language=en}}</ref>
<ref>{{Cite web|url=https://www.nbcnewyork.com/news/local/crime-and-courts/nba-veterans-arrested-in-alleged-health-insurance-fraud-scheme-sources/3311071|title=18 NBA Veterans Arrested in Alleged $4 Million Health Insurance Fraud Scheme|work=NBC News|date=October 7, 2021}}</ref>Na Ọktoba 7, 2021, e boro Allen ebubo maka wayo nkwado na South District nke New York maka ebubo na ọ na-aghọgbu ọbụbụ uru na ụdị nke NBA
Na Nọvemba 28, 2021, e boro Allen ebubo ịwakpo ụlọ, imebi ihe n'ụlọ, na nnyonye anya oku mberede n'ihe metụtara ihe omume metụtara nwunye ya. <ref>{{Cite web|title=Tony Allen faces domestic charges after incident in Collierville|url=https://dailymemphian.com/article/25670/tony-allen-faces-domestic-charges-after-incident|accessdate=2021-12-02|work=Memphis Local, Sports, Business & Food News {{!}} Daily Memphian|language=en}}</ref> Na Jenụwarị 2022, a kagburu ebubo ndị ahụ. <ref>[https://www.fox13memphis.com/news/domestic-assault-charges-against-tony-allen-dismissed-lawyer-says/article_6d913072-4db3-5d54-a2e7-223cd7d24222.html Domestic assault charges against Tony Allen dismissed, lawyer says]</ref>
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
[[Òtù:Pages with unreviewed translations]]
3o9lr20ztrqq396ln50pou9ti9fyptm
Osimiri Eleme
0
31761
729551
182720
2026-09-30T14:27:38Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
729551
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Eleme nwere isi ụlọ ọrụ ya n'obodo Ogale. Ọ na-ekpuchi mpaghara nke 138 km2 ma na ọnụ ọgụgụ mmadụ nke afọ 2006 nwere ndị bi na 190,884. isi ụlọ ọrụ Ogale __ibo____ibo____ibo__ Ọ bụ ezie na ọ bụ [ ihe e dere n'ala ala] __ibo____ibo____ibo__ Ọ bụ ezie na ọ bụ Ọnụ ọgụgụ nke Abụọ<ref>{{Cite journal|title=An Assessment of the Socio-economic Effects ofLand Use Trends and Population Growth in Eleme, Rivers State, Nigeria|url=https://www.ijser.org/researchpaper/An-Assessment-of-the-Socio-economic-Effects-of-Land-Use-Trends-and-Population-Growth-in-Eleme-Rivers-State-Nigeria.pdf|journal=[[International Journal of Scientific & Engineering Research]]|volume=11|archive-url=https://web.archive.org/web/20230708152522/https://www.ijser.org/researchpaper/An-Assessment-of-the-Socio-economic-Effects-of-Land-Use-Trends-and-Population-Growth-in-Eleme-Rivers-State-Nigeria.pdf|archive-date=2023-07-08|access-date=2023-10-03|url-status=dead}}</ref> Ndị Eleme bụ ndị isi agbụrụ Eleme. Ndị Eleme Eleme<ref>{{Cite web|title=Map - Eleme - MAP[N]ALL.COM|url=http://www.mapnall.org/en/Map-Eleme_1573544.html|accessdate=2021-09-18|work=www.mapnall.org|archivedate=2021-09-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210918081345/http://www.mapnall.org/en/Map-Eleme_1573544.html}}</ref> Eleme LGA nwere mpaghara abụọ- Nchia na Odido ma na-achịkwa n'okpuru Crown of the Oneh Eh Eleme (King of Eleme.) [citation needed] __ibo____ibo____ibo__ Ọ bụ ezie na ọ bụ [ ihe e dere n'ala ala]
Asụsụ Eleme, nke alaka Cross-River nke nnukwu ezinụlọ asụsụ Niger-Congo, bụ asụsụ a na-asụ. Asụsụ Eleme Niger-Congo
Eleme nwere abụọ n'ime anọ Naịjirịa, ka ọ na-erule afọ 2005, ụlọ nrụpụta mmanụ na otu n'ime ọdụ ụgbọ mmiri Naịjirị kacha arụ ọrụ na ọdụ ụgbọ mmiri kachasị ukwuu na West Africa nke dị na Onne, obodo a ma ama nwere ọtụtụ ụlọ ọrụ. Ebe a na-agbanye mmanụ n'oké osimiri Onne
== Obodo na obodo nta dị na Eleme Gọọmentị ime obodo ==
Eleme nwere obodo iri ma ọ bụ ọchịchị ndị ha na-akpọ alaeze iri. Nke ọ bụla n'ime obodo ndị a nwere ọtụtụ agbụrụ, subclans na obodo nta. Obodo iri kachasị gụnyere:
# Agbonchia
# Akpajo
# Alesa
# Aleto
# Alode
# Ebubu
# Ekporo
# Eteo
# Ogale
# Onne
== Ihe odide ==
{{Reflist}}
6sfdmecx56k6c6x0vakkdk3zjh8pxlm
Abdul Mannan Chowdhury (onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị)
0
33887
729717
495708
2026-09-30T23:46:22Z
Mbah Victor Chukwuemerie
16687
added {{DEFAULTSORT}}
729717
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder|name=Abdul Mannan Chowdhury|birth_date=|birth_place=[[Nabiganj]], [[Habiganj District|Habiganj]], [[Sylhet Division|Sylhet district]]|death_date=|death_place=|party=[[Awami League]]}}
'''Abdul Mannan Chowdhury''' (Bengali_language" id="mwDQ" rel="mw:WikiLink" title="Bengali language" typeof="mw:Transclusion">Bengali: আব্দুল মান্নান চৌধুরী), nke a makwaara site na Daak naam (Bengalii: ছানু মিয়া), bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị na onye nhazi Bangladesh n'oge Agha Nnwere Onwe Bangladesh . Ọ bụ onye omeiwu, na-anọchite anya Awami League site na mpaghara [[Sylhet-21]] . <ref name=":0">{{Cite web|language=bn|url=http://www.parliament.gov.bd/images/pdf/formermp/1st.pdf|title=১ম জাতীয় সংসদে নির্বাচিত মাননীয় সংসদ-সদস্যদের নামের তালিকা|work=[[Jatiya Sangsad]]|publisher=[[Government of Bangladesh]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180909153327/http://www.parliament.gov.bd/images/pdf/formermp/1st.pdf|archivedate=9 September 2018|accessdate=3 September 2020}}</ref>
== Akụkọ ndụ ==
A mụrụ Chowdhury n'ezinụlọ Ndị Alakụba Bengali nke Chowdhuries si Nabiganj na Habiganj (n'oge ahụ n'okpuru Mpaghara Sylhet). <ref name=":2">{{Cite web|url=http://www.habiganj.gov.bd/site/page/35e1e7ae-0757-11e7-a6c5-286ed488c766/%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%96%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A6%BE%E0%A6%A4%20%E0%A6%AC%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A6%95%E0%A7%8D%E0%A6%A4%E0%A6%BF%E0%A6%A4%E0%A7%8D%E0%A6%AC|title=হবিগঞ্জ জেলা, প্রখ্যাত ব্যক্তিত্ব|work=[[Bangladesh National Portal]]|archiveurl=https://archive.today/20190901092532/http://www.habiganj.gov.bd/site/page/35e1e7ae-0757-11e7-a6c5-286ed488c766/%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%96%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A6%BE%E0%A6%A4%20%E0%A6%AC%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A6%95%E0%A7%8D%E0%A6%A4%E0%A6%BF%E0%A6%A4%E0%A7%8D%E0%A6%AC|archivedate=1 September 2019|accessdate=9 September 2020|language=bn}}</ref>
Ọ malitere ọrụ ya na 1935, na ụgbọ mmiri nke Calcutta. N'afọ 1936, ọ kwagara England.Ka ọ na-erule afọ 1939 ọ meghere Green Mask na Old Brompton Road, ọ bụkwa onye okenye a ma ama n'obodo ahụ bụ ezigbo enyi Shiekh Mujib, ebe Mujib ga-anọnyere ya mgbe ọ nọ na London. Ụlọ ya na Kensington na kọfị dị na Old Brompton Road bụ ebe ndọrọ ndọrọ ọchịchị ma keere òkè n'inyere ụmụ akwụkwọ Bangladesh aka ibi, mụọ ma chọta ebe obibi n'ikpeazụ maka nnwere onwe Bangladesh. N'ihi mgbalị ya, a gụrụ ụzọ dị elu aha ya na Bangladesh. Na ọpụpụ Mujibs ikpeazụ site na London, ọ makụrụ Mannan wee sị: 'Mannan, Shiekh Mujib achọghị ịdị ndụ ọzọ. O nweghị ikike ọ bụla ibi ndụ ma ọ bụrụ na ọ lụghị ọgụ maka nnwere onwe nke ndị ya, na-anwụ n'ọgbọ agha ma na-alụso ndị na-erigbu mmadụ ọgụ dị mma karịa ndụ a. " Mgbe nke ahụ gasịrị, e gburu Mujib.<ref>{{Cite web|url=https://songramernotebook.com/archives/89948|title=একজন ছানু মিয়া|date=19 November 2019|work=Songramer Notebook|archiveurl=https://archive.today/20200909001614/https://songramernotebook.com/archives/89948%23gsc.tab=0|language=bn|archivedate=9 September 2020|accessdate=9 September 2020}}</ref> Chowdhury laghachiri Bangladesh ma nwee ihe ịga nke ọma n'inweta oche na mpaghara [[Sylhet-21]] dị ka onye Awami League na-esote ntuli aka Bangladesh nke afọ 1973. <ref>{{Cite web|title="List of 1st Parliament Members"|url=http://www.parliament.gov.bd/images/pdf/formermp/1st.pdf|publisher=Bangladesh Parliament (in Bengali).|accessdate=24 March 2021|archivedate=9 September 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180909153327/http://www.parliament.gov.bd/images/pdf/formermp/1st.pdf}}</ref>[https://en.m.wikipedia.org/wiki/Abdul_Mannan_Chowdhury_(politician)#/editor/1 https://en.m.wikipedia.org/wiki/Abdul_Mannan_Chowdhury_ (onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị) #/editor/1]
== Ihe odide ==
{{Reflist}}Nnyocha site na Mahadum Edinburg - Mmụọ nke "71: otu Agha nke Nnwere Onwe nke Bangladesh si na-enye Tower Hamlets nsogbu. https://era.ed.ac.uk/bitstream/handle/1842/1399/sglynn003.pdf?sequence=1&isAllowed=y
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
{{DEFAULTSORT:Chowdhur Mannan, Abdul}}
34zq3v5xq959b1ynvyz05sw4f7bu6pb
Toyin Saraki
0
33983
729716
623894
2026-09-30T23:44:53Z
Mbah Victor Chukwuemerie
16687
added {{DEFAULTSORT}} and {{Datatbox}}
729716
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Toyin Ojora-Saraki'''{{Audio|Toyin_Ojora-Saraki.wav|listen}} LLB, LLM, BL (born 6 September 1964) is a [[Naijiria|Nigerian]] global health advocate, healthcare philanthropist and the Founder-President of Wellbeing Foundation Africa.<ref>{{Cite web|title=Her Excellency Toyin Ojora Saraki appointed WHO Foundation Ambassador for Global Health|url=https://pmnch.who.int/news-and-events/news/item/12-01-2022-her-excellency-toyin-ojora-saraki-appointed-who-foundation-ambassador-for-global-health|accessdate=2022-03-07|work=pmnch.who.int|language=en}}</ref>
== Mbido ndụ na agụmakwụkwọ ==
A mụrụ Toyin Saraki n'ime ezinụlọ Ojora na Adele nke Lagos, Nigeria, dị ka nwa nwanyị nke onye [[Ndi Yoruba|Yoruba]] aristocrat [[Oba (onye na-achị achị)|Oloye]] Adekunle Ojora, Otunba nke Lagos, na nwa nwa [[Oba (onye na-achị achị)|Omoba]] Abdulaziz Ojora, Olori Omo-Oba nke Lagos. N'akụkụ nne ya, ọ bụ nwa nwanyị nke Erelu Oodua, [[Oba (onye na-achị achị)|Iyaloye]] Ojuolape Ojora (née Akinfe), na nwa nwa nke Iyaloye Sabainah Akinkugbe, onye bụkwa onye isi. Ndị Akinfes bụ ezinụlọ a na-akpọ aha ndị na-emepụta ihe na Ondo State.
Ọ gụrụ akwụkwọ elementrị na St Saviour's School, Ikoyi, Lagos, na Holy Child College Lagos, ma mesịa gaa United Kingdom wee gaa ụlọ akwụkwọ Roedean, Brighton. O nwetara nzere L.L.B n'ihe gbasara iwu site na London School of Oriental and African Studies na L.L.M ya na International Economic Law na King's College London, abụọ nke Mahadum London. Ọ lọghachiri na Nigeria, a kpọọ ya na ụlọ mmanya Naijiria na 1989.[1]
== Ọrụ ebere na ọrụ ebere ==
Dị ka onye nchoputa-onye isi oche nke Wellbeing Foundation Africa (WBFA), Oriakụ Toyin Saraki bụ onye ọrụ ebere nke Naijiria nwere ahụmahụ afọ iri abụọ na-ahụ maka ịkwado ahụike nke nne, nwa amụrụ ọhụrụ na ụmụaka, ịkpa ókè nwoke na nwanyị na ime ihe ike, ịkwalite agụmakwụkwọ, nkwado mmadụ na ndụ obodo na Africa. Ọ bụ onye na-akwado ahụike zuru ụwa ọnụ maka ebumnuche Sustainable Development Goals na Nigeria, na-ebelata ọnụ ọgụgụ ọnwụ nke nne na nwa ọhụrụ. Ọ malitekwara mgbasa ozi social media Wellbeing Foundation Africa akpọrọ #MaternalMonday na 2012.
O nyere aka guzobe Lifestream Charity na 1993 ma bụrụ onye na-akwado mkpọsa United Nations Every Woman Every Child. Ọ nọ na bọọdụ nke Global Foundation for the Elimination of Domestic Violence na bọọdụ Africa Justice Foundation . <ref>{{Cite news|url=http://sunnewsonline.com/new/?p=13491|title=Brief Biography of Her Excellency, Mrs. Toyin Saraki|accessdate=2009-02-17|work=[[The Sun (Nigeria)|The Sun]]}}</ref>
A họpụtara Saraki na International Steering Council nke [[Nzukọ Mba Nile Banyere Ọnụ Ọgụgụ na Mmepe|ICPD25]] na 2019, ọ bụ onye na-ahụ maka ụlọ ọrụ WHO Partnership for Maternal Newborn and Child Health PMNCH, ọ bụkwa onye ndụmọdụ pụrụ iche na WHO Africa Regional Office, onye mmeri ọhụrụ maka Save the Children Nigeria, onye mmegide mkpuchi ahụike zuru ụwa ọnụ site na Devex, onye mmere UNFPA Family Planning Fund, onye mmeghe White Ribbon Alliance Global, a họpụtara ya dịka onye nnọchi anya Global Goodwill na International Confederation of Midwives na 2014.<ref>{{Cite web|url=http://www.internationalmidwives.org/news/?nid=121|title=ICM's Inaugural Global Goodwill Ambassador|publisher=International Confederation of Midwives|accessdate=2014-03-06}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.everywomaneverychild.org/news-events/news/890-maternal-health-advocate-he-mrs-toyin-saraki-announced-as-icm-inaugural-goodwill-ambassador|title=Maternal Health Advocate H.E Mrs. Toyin Saraki Announced as ICM Inaugural Goodwill Ambassador|publisher=Every Woman Every Child|accessdate=2014-06-05}}</ref>
== Ndụ onwe onye ==
Dị ka Princess Royal nke Ijora Kingdom na Iganmu Lands, Lagos, na Yon Sabuke nke Kaiama Kingdom, Kwara, a rụnyere ya dị ka Erelu Bobajiro nke Iru Land, Lagos, n'ọnwa Juun afọ 2021.<ref>{{Cite news|date=2021-06-06|title=Princess Toyin Ojora-Saraki Becomes Erelu Bobajiro of Iruland|url=https://www.thisdaylive.com/2021/06/06/princess-toyin-ojora-saraki-becomes-erelu-bobajiro-of-iruland/|accessdate=2025-08-19|work=[[This Day]]|language=en-US}}</ref> Ọ lụrụ [[Bukola Saraki|Senator Bukola Saraki]], onye bụbu onye isi oche nke Senate nke Naijiria nke nwere utu aha Waziri nke Ilorin Emirate na usoro ndị isi Naijiria. Ha nwere ụmụ anọ.
== Edensibia ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Saraki, Toyin}}
== Njikọ mpụga ==
* [http://toyinsaraki.org/ Ebe nrụọrụ weebụ]
* [http://www.facebook.com/toyinsaraki Peeji Facebook]
* [https://twitter.com/toyinsaraki Peeji Twitter]
* [http://www.wbfafrica.org Ntọala Ahụike Africa]
* [https://www.facebook.com/ToyinSaraki/videos Vidio]
* [https://twitter.com/hashtag/maternalmonday Ụbọchị Mmiri]
* [http://www.vanguardngr.com/2015/09/sarakis-wife-affirms-her-integrity/ Toyin Saraki na-ekwusi ike na ya bụ onye na-eguzosi ike n'ezi ihe]
* [http://allafrica.com/stories/201509071714.html <nowiki>Toyin Saraki na-ekwusi ike na ya bụ iguzosi ike n'ezi ihe [Africa niile]</nowiki>]
[[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]]
hu7av74l8lksh9nrtqy2bij92o2w8z7
Karen Barber
0
33991
729715
195716
2026-09-30T23:43:21Z
Mbah Victor Chukwuemerie
16687
added {{DEFAULTSORT}}
729715
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox vcard"
! colspan="2" class="infobox-above fn org" style="text-align: center; background-color: #B2C8FF;" |<span class="fn">Karen Barber</span>
|-
! class="infobox-label" scope="row" style="width:7em;" |Aha zuru ezu
| class="infobox-data nickname" |Karen Barber
|-
! class="infobox-label" scope="row" style="width:7em;" |A mụrụ ya
| class="infobox-data" |<span style="display:none">(<span class="bday">1961-06-21</span>) </span>21 June 1961 (afọ 62) <span class="birthplace">[[Manchester]], [[England]], [[Tameside]], [[Ashton-Under-Lyne]]</span><br />
|-
! class="infobox-label" scope="row" style="width:7em;" |Ogologo
| class="infobox-data" |1.65 m (5 ft 5 in)
|-
! colspan="2" class="infobox-header" style="background-color: #B2C8FF;" |Ọrụ ịgba ọsọ
|-
! class="infobox-label" scope="row" style="width:7em;" |Mba
| class="infobox-data" |<span class="flagicon">[[File:Flag_of_the_United_Kingdom.svg|link=|alt=|border|23x23px]] </span>[[United Kingdom|Great Britain]]
|-
! class="infobox-label" scope="row" style="width:7em;" |Klọb ịgba ọsọ
| class="infobox-data org" |Richmond Ice Dance & Figure Skating Club
|-
! colspan="2" class="infobox-header" style="background-color: #B2C8FF;" |<div class="mw-collapsible mw-collapsed" style="text-align:center; font-size:95%"><div style="line-height:1.6em; background-color:#ccf; font-size:105%; background-color:transparent;"><div style="margin:0 4em;">Ihe nrite</div></div><div class="mw-collapsible-content" style="font-size:105%"><templatestyles src="infobox/mobileviewfix.css" />
{| style="width:100%; background-color:#f9f9f9; color:#000000; font-weight:normal"
| colspan="2" style="padding:0" |
|-
! colspan="3" style="text-align:center;vertical-align:middle;background-color:#eeeeee;" |Ịgba ọsọ
|-
! colspan="3" style="text-align:center;vertical-align:middle;background-color:#eeeeee;" |Ịgba egwú n'elu ice
|-
! colspan="3" class="adr" style="text-align:center;vertical-align:middle;background-color:#eeeeee;" |Na-anọchite anya <span class="country-name"><span class="flagicon">[[File:Flag_of_the_United_Kingdom.svg|link=|alt=|border|23x23px]] </span>[[Obodoézè Nà Ofú|Great Britain]]</span>
|-
! colspan="3" style="text-align:center;vertical-align:middle;background-color:#cccccc;" |Mmeri Europe
|-
| style="text-align:center;vertical-align:middle;" |[[Usòrò:Bronze_medal_icon_(B_initial).svg|link=|alt=Bronze medal – third place|16x16px|Ihe nrite ọla nchara - ọnọdụ nke atọ]]
| style="text-align:center;vertical-align:middle;" |<span class="nowrap">1983 Dortmund</span>
| style="text-align:center;vertical-align:middle;" |Ịgba egwú n'elu ice
|-
! colspan="3" style="text-align:center;vertical-align:middle;background-color:#cccccc;" |Mmeri Ndị Ntorobịa Ụwa
|-
| style="text-align:center;vertical-align:middle;" |[[Usòrò:Silver_medal_icon_(S_initial).svg|link=|alt=Silver medal – second place|16x16px|Ihe nrite ọlaọcha - ọnọdụ nke abụọ]]
| style="text-align:center;vertical-align:middle;" |<span class="nowrap">1977 Megève</span>
| style="text-align:center;vertical-align:middle;" |Ịgba Egwú Ice
|}
</div></div>
|}
[[Category:Pages using infobox figure skater with unknown parameters|formerpartnerKaren Barber]]
'''Karen Barber''' (amụrụ na 21 June 1961 na Manchester) bụ onye na-agba egwú ice na Britain. Ọ bụ onye nwetara ọla nchara na Europe n'afọ 1983 ma soro onye mmekọ Nicky Slater sọọ mpi n'egwuregwu Olimpik abụọ.
== Ọrụ ịgba ọsọ ==
Barber meriri nrite ọlaọcha na 1977 World Junior Championships na onye mmekọ Kim Spreyer. Mgbe mmekọrịta ahụ kwụsịrị, ya na Nicky Slater sonyeere. meriri ọla nchara na 1983 European Championships. [1] Ha nọchitere anya Great Britain na 1980 Winter Olympics, na-etinye 12th, na 1984 Winter Olympics, ebe ha nọ na 6th.
Mgbe ọ lara ezumike nká na asọmpi ịgba ọsọ, Barber rụrụ ọrụ dị ka onye nkuzi ma na-agba ọsọ ọkachamara.
== Ọrụ mgbasa ozi ==
Site na 2006 Barber jere ozi dị ka onye ọka ikpe na Dancing On Ice, ruo 2011 ebe a kpọgara ya n'ọrụ onye isi nchịkwa ebe ọ nọgidere maka usoro 2011 na 2012 (ọ bụ n'afọ mbụ ya dị ka onye nchịkwa ka ya na onye ọka ikpe Jason Gardiner lụrụ ọgụ) tupu ọ laghachi na kọmitii ikpe na 2013 ebe ọ nọgide ruo na njedebe nke usoro 9 na 2014. Barber alaghachighị na mmemme ahụ na 2018 mana ọ laghachiri maka usoro 11 dị ka onye isi nchịkwa na 2019.
== Ndụ onwe onye ==
nwere ụmụ nwanyị abụọ, Laura na Emma, na di mbụ ya, Stephen Pickavance.
na Christopher Dean anọwo na mmekọrịta kemgbe afọ 2011.
== Ihe ndị dị mkpa n'asọmpi ==
(ya na Slater)
{| class="wikitable" style="text-align:center"
!Ihe omume
!1978–79
!1979–80
!1980–81
!1981–82
!1982–83
!1983–84
!1984–85
|-
| align="left" |Egwuregwu Olimpik n'oge oyi
|
|Nke iri na abụọ
|
|
|
|Nke isii
|
|-
| align="left" |Mmeri Ụwa
|Nke 13
|Nke 10
|Nke asaa
|Nke asaa
|Nke ise
|Nke ise
|Nke isii
|-
| align="left" |Mmeri Europe
|Nke iri na otu
|Nke 8
|Nke ise
|Nke ise
| bgcolor="cc9966" |Nke atọ
|Nke anọ
|Nke anọ
|-
| align="left" |Ihe nrite NHK
|
|
| bgcolor="silver" |Nke abụọ
| bgcolor="gold" |Nke Mbụ
|
|
| bgcolor="gold" |Nke Mbụ
|-
| align="left" |Skate America
|
|
|
| bgcolor="cc9966" |Nke atọ
|
|
|
|-
| align="left" |Skate Canada International
|
|
| bgcolor="silver" |Nke abụọ
| bgcolor="silver" |Nke abụọ
|
|
|
|-
| align="left" |St. Ivel International
|
|
| bgcolor="cc9966" |Nke atọ
| bgcolor="silver" |Nke abụọ
| bgcolor="silver" |Nke abụọ
| bgcolor="gold" |Nke Mbụ
|
|-
| align="left" |Mmeri ndị Britain
|
|
|
| bgcolor="silver" |Nke abụọ
| bgcolor="silver" |Nke abụọ
|
| bgcolor="gold" |Nke Mbụ
|}
(ya na Spreyer)
{| class="wikitable" style="text-align:center"
!Ihe omume
!1977
|-
| align="left" |Mmeri Ndị Ntorobịa Ụwa
| bgcolor="silver" |Nke abụọ
|}
== Ihe odide ==
Barber meriri nrite ọlaọcha na 1977 World Junior Championships na onye mmekọ Kim Spreyer. Mgbe mmekọrịta ahụ kwụsịrị, ya na [[Nicky Slater]] sonyeere. meriri ọla nchara na [[1983 European Figure Skating Championship|1983 European Championships]]. [1] Ha nọchitere anya [[Great Britain na 1980 Winter Olympics]], na-etinye 12th, [[Great Britain na 1984 Winter Olympics|na 1984 Winter Olympics]], ebe ha nọ na 6th.{{Reflist|refs=<ref name=isuwj>{{cite web | url = http://www.isu.org/vsite/vfile/page/fileurl/0,11040,4844-188677-205899-133278-0-file,00.pdf | title = World Junior Figure Skating Championships Results: Ice Dancing Medalists | publisher = [[International Skating Union]] | format = PDF | accessdate = 2023-11-05 | archivedate = 2008-12-09 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20081209105424/http://www.isu.org/vsite/vfile/page/fileurl/0,11040,4844-188677-205899-133278-0-file,00.pdf }}</ref>
<ref name=isuec>{{cite web|url=http://www.isu.org/vsite/vfile/page/fileurl/0,11040,4844-147119-164335-54460-0-file,00.pdf |title=European Figure Skating Championships Results: Ice Dancing Medalists |publisher=[[International Skating Union]] |format=PDF |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131205005915/http://www.isu.org/vsite/vfile/page/fileurl/0%2C11040%2C4844-147119-164335-54460-0-file%2C00.pdf |archivedate=2013-12-05 }}</ref>
<ref name=mirror130109>{{cite news | url = https://www.mirror.co.uk/tv/tv-news/dancing-on-ice-karen-barber-on-jason-1525196 | title = Dancing On Ice's Karen Barber on rival judge Jason Gardiner, partner Christopher Dean, weight loss and menopause | first = Claire | last = O'Boyle | work = Mirror.co.uk | date = 9 January 2013 }}</ref>}}
== Njikọ mpụga ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Barber, Karen}}
*
* {{Cite web|url=http://skatecanada.ca/en/events_results/results/archives/SkateCanadaResultsBook-Volume2-1974-current.pdf|title=Skate Canada Results Book - Volume 2 - 1974 - current|format=PDF|publisher=[[Skate Canada (governing body)|Skate Canada]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090920093849/http://skatecanada.ca/en/events_results/results/archives/SkateCanadaResultsBook-Volume2-1974-current.pdf|archivedate=2009-09-20}}
* [http://www.biogs.com/ice/barber.html Biogs.com profaịlụ]
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
ahkb19sfvcrcixt64gid4iwewye1np4
Omowumi Ogunrotimi
0
34088
729714
708706
2026-09-30T23:41:35Z
Mbah Victor Chukwuemerie
16687
added {{DEFAULTSORT}}
729714
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox biography vcard"
! colspan="2" class="infobox-above" style="font-size:125%;" |<div class="fn" style="display:inline">Omowumi Ogunrotimi</div>
|-
| colspan="2" class="infobox-image" |[[File:Ogunrotimi.jpg|frameless]]
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Mba
| class="infobox-data category" |[[Nigerian|Onye Naijiria]]
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Ọrụ
| class="infobox-data role" |<templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><div class="hlist">
* onye ọka iwu
* Onye na-akwado nwoke na nwanyị
</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Ebe nrụọrụ weebụ
| class="infobox-data" |<span class="url">[https://gendermobile.org gendermobile.org]</span>
|}
[[Category:Articles with hCards]]'''Omowumi Ogunrotimi''' bụ onye na-ahụ maka iwu na Naijiria, onye guzobere na onye isi nchịkwa nke Gender Mobile Initiative. <ref>{{Cite web|url=https://independent.ng/omowunmi-ogunrotimi-winning-gender-advocacy-war-one-battle-at-a-time/|title=omowunmi ogunrotimi winning gender advocacy war one battle at a time|work=independent.ng|date=2022-12-30}}</ref> rụrụ ọrụ n'ihe karịrị obodo ime obodo iri ise na-akwado ebe dị nchebe maka ndị nọ n'ihe ize ndụ, ọkachasị ụmụ agbọghọ na ụmụ nwanyị. <ref>{{Cite web|url=https://guardian.ng/guardian-woman/to-overcome-vulnerability-women-must-dismantle-barriers-to-their-liberation/|title=overcome vulnerability women must dismantle barriers to their liberation|work=guardian.ng|date=2022-01-15}}</ref> <ref name="of">{{Cite web|url=https://guardian.ng/features/meet-these-seven-young-influencers-making-waves-on-their-respective-fields-in-nigeria/|title=meet these seven young influencers making waves on their respective fields in nigeria|work=guardian.ng|date=2022-10-22|accessdate=2023-11-05|archivedate=2022-11-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221103082412/https://guardian.ng/features/meet-these-seven-young-influencers-making-waves-on-their-respective-fields-in-nigeria/}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">. ''guardian.ng''. 2022-10-22.</cite></ref>
Ìgwè ihe ndị Ogunrotimi <ref name="you">{{Cite web|url=https://guardian.ng/saturday-magazine/ogunrotimi-expanding-frontiers-of-women-empowerment/|title=expanding frontiers of women empowerment|work=guardian.ng|date=2022-08-02|accessdate=2023-11-05|archivedate=2023-12-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231210103804/https://guardian.ng/saturday-magazine/ogunrotimi-expanding-frontiers-of-women-empowerment/}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">. ''guardian.ng''. 2022-08-02.</cite></ref> ma na-ebute ụzọ emeela ka ihe karịrị otu narị puku (100,000) ụmụ nwanyị na ụmụ agbọghọ rite uru.
<ref>{{Cite web|url=https://www.vanguardngr.com/2018/03/nigerias-omowumi-ogunrotimi-shortlisted-2018-commonwealth-youth-awards/|title=nigerias omowumi ogunrotimi shortlisted 2018 commonwealth youth awards|work=vanguardngr.com|date=2018-04-17}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://thecommonwealth.org/news/2018-commonwealth-youth-awards-finalists-announced-powering-our-common-future|title=commonwealth youth awards finalists announced powering our common future|work=thecommonwealth.org|date=2018-02-16}}</ref> 2018 Commonwealth Heads of Government Meeting, a kpọrọ Omowumi otu n'ime ndị ntorobịa 20 si gafee mba 53 nke Commonwealth, ndị na-arụ ọrụ mmepe pụrụ iche. Ọ bụ onye mmekọ nke Royal Commonwealth Society. <ref>{{Cite web|url=https://www.thecable.ng/meet-the-lazy-nigerian-youths-who-absolved-the-rest-of-us-at-chogm-2018/amp|title=meet the lazy nigerian youths who absolved the rest of us at chogm 2018|work=thecable.ng|date=2022-05-03}}</ref> nyere ya otu n'ime ndị isi iri na-ahụ maka ikpe ziri ezi na kọntinent nke Africa site na Institute for Justice and Reconciliation na South Africa. Ogunrotimi <ref>{{Cite web|url=https://businessday.ng/interview/article/nigerian-government-not-doing-enough-to-ensure-justice-for-victims-of-sexual-violence-ogunrotimi/|title=nigerian government not doing enough to ensure justice for victims of sexual violence -ogunrotimi|work=businessday.ng|date=2021-05-07}}</ref> ugbu a osote onye isi nke Kọmitii Ngalaba na-ahụ maka ụmụ nwanyị na nwoke na nwanyị, African Union Economic, Social and Cultural Council (AU-ECOSOCC), Nigeria. <ref name="to">{{Cite web|url=https://thenationonlineng.net/jci-names-top-10-award-nominees/|title=jci names top 10 award nominees|work=thenationonlineng.net|date=2018-06-21}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://thenationonlineng.net/jci-names-top-10-award-nominees/ "jci names top 10 award nominees"]. ''thenationonlineng.net''. 2018-06-21.</cite></ref>'afọ 2018, ọ nọ na Ndepụta nke ndị na-enweta ndị ntorobịa iri pụtara ìhè n'ụwa, JCI 10 ndị ntorobịa pụtara ìhè (JCI TOYP). [1]
== Mgbalị Mgbasa Ozi ==
<ref>{{Cite web|url=https://theeagleonline.com.ng/rape-case-group-lauds-busola-dakolo-for-seeking-redress-in-court/|title=rape case group lauds busola dakolo for seeking redress in court|work=theeagleonline.com.ng|date=2019-04-02}}</ref>'''Omowumi''' bụ onye guzobere Gender Mobile Initiative (GMI), nke na-akwado iwu na mmemme nke gọọmentị na ndị na-emetụta ya n'ịkwalite Ịha nhata nwoke na nwanyị na iwepụ ime ihe ike dabere na nwoke na nwanyị site na nkwado iwu, nkuchi teknụzụ, nyocha, nnyefe ọrụ, mmata ọha na eze, ike, ikike iwu na akụ na ụba. <ref>{{Cite web|url=https://thenationonlineng.net/sexual-harassment-ngo-ford-foundation-partner-to-develop-app/|title=sexual harassment ngo ford foundation partner to develop app|work=thenationonlineng.net|date=2019-10-13}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://saharareporters.com/2019/08/20/nigeria-university-develop-policy-curb-sexual-harassment|title=nigeria university develop policy curb sexual harassment|work=saharareporters.com|date=2019-08-20}}</ref>
<ref>{{Cite web|url=https://thenewsnigeria.com.ng/2019/10/13/sexual-harassment-ngo-ford-foundation-partner-to-develop-report-application/|title=sexual harassment ngo ford foundation partner to develop report application|work=thenewsnigeria.com.ng|date=2019-10-13}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.pulse.ng/news/local/sexual-harassment-destroying-institutions-of-learning-ngo-cries-out/5dxq0e1/|title=sexual harassment destroying institutions of learning ngo cries out|work=pulse.ng|date=2022-10-28|accessdate=2023-11-05|archivedate=2022-11-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221114000607/https://www.pulse.ng/news/local/sexual-harassment-destroying-institutions-of-learning-ngo-cries-out/5dxq0e1}}</ref> malitere Campus Safety Initiative, nke na-akwado ụlọ ọrụ agụmakwụkwọ dị elu iji dozie nsogbu mmekọahụ site na iwu ọhụrụ, ntinye aka na teknụzụ maka njikwa ikpe dị irè, nke na'ụzọ dị ukwuu na Naịjirịa tupu ugbu a.
== Nkwado ==
Omowumi Ogunrotimi, e depụtara ya maka 2018 Commonwealth Youth Programme Awards dị ka naanị onye Naịjirịa na-akwado enyemaka ya maka ihe mgbaru ọsọ mmepe na-adịgide adịgide 5, nha nhata nwoke na nwanyị, na Naijiria. Ihe nrite ahụ <ref>{{Cite web|url=https://punchng.com/nigerian-selected-as-finalist-in-commonwealth-youth-awards/|title=nigerian selected as finalist in commonwealth youth awards|work=punchng.com|date=2018-04-17}}</ref>-amata ndị ntorobịa pụtara ìhè dị afọ 15 ruo 29, ndị ọrụ na mmemme ha nwere mmetụta dị ukwuu na obodo ha.
== Onyinye ==
* <ref name="to"/>: onye na-ahụ maka ikpe ziri ezi nwoke na nwanyị site na IJR South Africa.<ref>{{Cite web|url=https://www.redafrica.xyz/chude-jideonwo-red-co-founder-nominated-jci-ten-outstanding-young-persons-nigeria/|title=chude jideonwo red co-founder nominated jci ten outstanding young persons nigeria|work=redafrica.xyz|date=2018-04-02}}</ref><ref name="of"/><ref name="you"/>
* 2018: Onye natara onyinye Alumni nke Mandela Washington Fellowship; na
== Ihe odide ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Ogunrotimi, Omowumi}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
rzpewrqdjb75j8lbgxbhyzc52qo0hxo
Esther Ijewere
0
34119
729712
721169
2026-09-30T23:18:22Z
Mbah Victor Chukwuemerie
16687
added {{DEFAULTSORT}} and {{Datatbox}}
729712
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
{| class="infobox biography vcard"
! colspan="2" class="infobox-above" style="font-size:125%;" |<div class="fn" style="display:inline">Esther Ijewere</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Mba
| class="infobox-data category" |Onye Naijiria
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Alma mater
| class="infobox-data" |[[Olabisi Onabanjo University|Mahadum Olabisi Onabanjo]]
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Ọrụ
| class="infobox-data role" |<templatestyles src="Hlist/styles.css"></templatestyles><div class="hlist">
* Onye na-ahụ maka mmekọrịta ọha na eze
* Onye edemede
</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Nhazi (s)
| class="infobox-data org" |Rubies Ink Initiative maka ụmụ nwanyị na ụmụaka
|}
[[Category:Articles with hCards]]
'''Esther Ijewere''' (nke bụbu ''Esther Kalejaiye'') bụ onye Naijiria na-akwado, onye edemede, onye na-ahụ maka ikike ụmụ nwanyị na nwa agbọghọ na onye na-ede akwụkwọ maka ''[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]'' . Ọ bụ onye isi otu Walk Against Rape (W.A.R), <ref name="connectnigeria.com">{{Cite news|author=Abimboye|first=Michael|title=Esther Ijewere's walk against rape gets govt, celebrities backing|url=https://connectnigeria.com/articles/2015/02/esther-ijeweres-walk-against-rape-gets-govt-celebrities-backing/|accessdate=13 July 2020|date=23 February 2015|archive-date=13 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200713140247/https://connectnigeria.com/articles/2015/02/esther-ijeweres-walk-against-rape-gets-govt-celebrities-backing/|url-status=dead}}</ref> bụ atụmatụ nkwado e mere iji nyere ndị e dinara n'ike aka ma chọọ ikpe ziri ezi. <ref name="Everyday Heroes: Esther Ijewere-Kal">{{Cite news|author=Ajiki|first=Christiana|title=Everyday Heroes: Esther Ijewere-Kalejaiye|url=https://connectnigeria.com/articles/2018/04/everyday-heroes-esther-ijewere-kalejaiye/|accessdate=13 July 2020|date=20 April 2020|archive-date=13 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200713150621/https://connectnigeria.com/articles/2018/04/everyday-heroes-esther-ijewere-kalejaiye/|url-status=dead}}</ref>
== Mmụta ==
Ijewere bụ onye gụsịrị akwụkwọ na Sociology na [[Mahadum Olabisi Onabanjo]], Ago Iwoye, Ogun State, Nigeria . <ref name="encomium">{{Cite news|url=http://encomium.ng/rape-victims-now-come-out-and-talk-esther-ijewere-kalejaiye-unveils-breaking-the-silence/|title=‘Rape victims now come out and talk’ – Esther Ijewere-Kalejaiye unveils Breaking the Silence|work=[[Encomium Magazine]]|first=Tinuola|author=Joseph|date=13 December 2013|accessdate=18 July 2016}}</ref>
== Ọrụ ==
Ijewere bụ onye guzobere Rubies Ink Initiative for Women and Children, otu nche anwụ nke na-ekpuchi ọtụtụ ọrụ metụtara ụmụ nwanyị na ụmụ agbọghọ gụnyere Walk Against Rape, Women of Rubies, Project Capable, Rubies Ink Media na College Acquaintance Rape Education Workshop . <ref>{{Cite news|url=http://theeagleonline.com.ng/ceo-of-rubies-ink-ijewere-kalejaiye-wins-young-person-of-the-year-award/|title=CEO of Rubies Ink, Ijewere-Kalejaiye, wins ‘Young Person of the Year Award’|work=The Eagle|publisher=[[News Agency of Nigeria]]|date=11 July 2016|accessdate=18 July 2016}}</ref> <ref>{{Cite news|author=Ogujiuba|first=Azuka|title=Esther Ijewere-Kalejaiye: Many People Don’t Like My Openness about Rape|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2017/05/06/esther-ijewere-kalejaiye-many-people-dont-like-my-openness-about-rape/|accessdate=13 July 2020|date=6 May 2017}}</ref> mbido ọrụ ya na Rubies Ink, ọ ghaghị ịkwụ ụgwọ ọrụ niile.<ref>{{Cite news|url=http://www.vanguardngr.com/2015/04/speaking-up-against-rape-helps-the-victims-get-justice-esther-ijewere-kalejaiye/|title=Speaking up against rape helps the victims get justice — Esther Ijewere Kalejaiye|work=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard News]]|author=Ajose|first=Kehinde|date=4 April 2015|accessdate=18 July 2016}}</ref>'afọ 2013, mmegide ya megide ndina n'ike mere ka o dee akwụkwọ Breaking the Silence, akwụkwọ na-akọwa banyere ndina n'anya na ihe otiti ya. <ref>{{Cite news|author=Onyegbula|first=Esther|title=Being a single mom is not a death sentence — Ijewere|url=https://www.vanguardngr.com/2019/08/being-a-single-mom-is-not-a-death-sentence-ijewere-2/|accessdate=13 July 2020|date=15 August 2019}}</ref> na-achịkwa obodo maka ụmụ nwoke a na-akpọ Men Who Inspire iji mee emume obi ike n'ime ụmụ nwoke.
== Nkwado ==
<ref>{{Cite news|author=Esene|first=Isime|title=Seun Onigbinde, Yasmin Belo-Osagie, Olumide Makanjuola… See the #YNaijaPowerList2016 for Advocacy|url=https://ynaija.com/seun-onigbinde-yasmin-belo-osagie-olumide-makanjuola-see-ynaijapowerlist2016-advocacy/|accessdate=13 July 2020|date=3 August 2016}}</ref>'afọ 2015, Ijewere haziri ngagharị iwe megide ndina n'ike nke dọtara ndị ama ama dị ka [[Kate Henshaw]], [[Alibaba Akpobome|Ali Baba]], Toni Payne, [[DJ Jimmy Jatt]] na ndị ọzọ. bụ onye isi otu Walk Against Rape (W.A.R), [1] bụ atụmatụ nkwado e mere iji nyere ndị e dinara n'ike aka ma chọọ ikpe ziri ezi. <ref>{{Cite news|author=Esene|first=Isime|title=Seun Onigbinde, Yasmin Belo-Osagie, Olumide Makanjuola… See the #YNaijaPowerList2016 for Advocacy|url=https://ynaija.com/seun-onigbinde-yasmin-belo-osagie-olumide-makanjuola-see-ynaijapowerlist2016-advocacy/|accessdate=13 July 2020|date=3 August 2016}}</ref> kwadoro site na Ministri nke Lagos State nke Okwu Ụmụ nwanyị na Ịda Ogbenye. <ref name="leadingladiesafrica.org">{{Cite news|author=Sanwo|first=Aderinsola|date=26 April 2017|title=Quote of the day: "I am not scared of lifting other women up. As long as I wear the crown, no one can take my throne." Esther Ijewere|url=https://leadingladiesafrica.org/v4/2017/04/26/quote-day-i-not-scared-lifting-women-long-i-wear-crown-no-one-can-take-throne-esther-ijewere/|accessdate=13 July 2020}}</ref><ref name="ynaija.com">{{Cite news|author=Olapoju|first=Kolapo|date=13 February 2015|title=Rubies Ink partners with LASG to organize C.A.R.E workshop|url=https://ynaija.com/rubies-ink-partners-with-lasg-to-organize-c-a-r-e-workshop/|accessdate=13 July 2020}}</ref> ozi a mere ka ọ hazie ogbako na-emetụta ndina n'ike n'ụlọ akwụkwọ sekọndrị gafee [[Naijiria|Naịjirịa]] College nke akpọrọ Acquaintance Rape Education (C.A.R.E), na mmekorita ya na Ministri Ikpe Ziri Ezi nke Lagos na Domestic and Sexual Violence Response Team (DSVRT). [1] [2]
Site <ref>{{Cite news|url=https://thenationonlineng.net/rubies-ink-initiative-feed-the-aged-for-christmas/|title=Rubies Ink Initiative feed aged for christmas/|date=25 December 2021|accessdate=17 May 2022}}</ref> Rubies Ink Initiative maka ụmụ nwanyị na ụmụaka, Esther na-eru ndị a na-emegbu emegbu na ọha mmadụ. <ref>{{Cite news|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2021/12/23/rubies-ink-initiative-supports-senior-citizens-with-christmas-goodies/|title=Rubies Ink Initiative supports senior citizens with christmas goodies|date=23 December 2021|accessdate=17 May 2022}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.vanguardngr.com/2021/12/rubies-ink-feed-aged-for-christmas/|title=Rubies Ink Initiative feed aged for christmas/|date=24 December 2021|accessdate=24 May 2022}}</ref>
== Ihe na-akpali 2030 ==
N'ọnwa Mee afọ 2022, Esther kwadoro nnọkọ catalyst 2030 na mgbasa ozi na iwu ọha na eze. A kwadoro ogbako ahụ n'oge Catalyzing Change Week 2022 (CCW2022).<ref>{{Cite news|url=https://www.vanguardngr.com/2022/05/esther-ijewere-hosts-catalyst-2030-session-on-media-public-policy/|title=Esther Ijewere hosts catalyst 2030 session on media public policy/|date=5 May 2022|accessdate=24 May 2022}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://catalysingchangeweek.catalyst2030.net/events/media-and-public-policy/|title=Catalysing Change Week|date=9 May 2022|accessdate=24 May 2022}}</ref>
== Onyinye na nhọpụta ==
Ọtụtụ ụlọ ọrụ <ref>{{Cite news|url=http://ynaija.com/rubies-ink-partners-with-lasg-to-organize-c-a-r-e-workshop/|title=Rubies Ink partners with LASG to organize C.A.R.E workshop|work=[[YNaija]]|author=Kolapo Olapoju|date=13 February 2015|accessdate=18 July 2016}}</ref> gọọmentị gọọmentị nabatara onyinye ya nye ndị Naijiria. <ref>{{Cite news|url=https://guardian.ng/guardian-woman/ceo-of-rubies-ink-esther-ijewere-kalejaiye-wins-young-person-of-the-year-award/|title=CEO of Rubies Ink, Esther Ijewere-Kalejaiye :Wins "young person of the year award"|work=[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian News]]|date=16 July 2016|accessdate=18 July 2016}}</ref>'abalị itoolu n'ọnwa Julaị n'afọ 2016, e nyere ya onyinye "Onye Ntorobịa nke Afọ" na asọmpi ịma mma nke Miss Tourism Nigeria nke afọ 2016. [1] <ref>{{Cite web|url=http://timelineng.com/index.php/entertainment/1804-esther-ijewere-kalejaiye-wins-wise-women-awards|title=ESTHER IJEWERE-KALEJAIYE WINS WISE WOMEN AWARDS|publisher=TimelineNG|author=Yusuf Adeoye|date=27 June 2016|accessdate=18 July 2016|archivedate=4 January 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170104063649/http://timelineng.com/index.php/entertainment/1804-esther-ijewere-kalejaiye-wins-wise-women-awards}}</ref> bụkwa onye natara Wise Women Awards ' "Christian Woman in Media Award" nke ọ meriri na June 2016.<ref>{{Cite news|author=Today|title=Full list: Winners of 2018 ELOY Awards|url=https://www.today.ng/culture/full-list-winners-2018-eloy-awards-174044/amp|accessdate=13 July 2020|date=26 November 2018}}</ref>'afọ 2018, Esther meriri Social Entrepreneur of the Year Award na Exquisite Ladies of the Year Awards . [1]
== Ndụ onwe onye ==
Ijewere bụ nne nwere ụmụ abụọ.<ref name="The Sun Newspaper">{{Cite news|url=https://www.sunnewsonline.com/i-dont-regret-walking-out-of-my-marriage-says-esther-ijewere/|title=‘I don't regret walking out of my marriage’ – Esther Ijewere|work=[[The Sun (Nigeria)|The Sun]]|first=Raphael|author=Idemudia|date=30 August 2020|accessdate=18 April 2022}}</ref>'ajụjụ ọnụ ya na The Sun, ọ dụrụ ụmụ nwanyị na-eche ime ihe ike n'ụlọ ihu n'alụmdi na nwunye ha ka ha tụgharịa uche n'ọnọdụ ogologo oge ha nọ na mmekọrịta dị otú ahụ mgbe ha na-ekwu maka nkewa site na di mbụ ya.
== Ihe odide ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Ijewere, Esther}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
mvdjkrmp4fevv9w23gglcvag6mfacnm
Adnan Badran
0
34128
729711
136315
2026-09-30T23:16:29Z
Mbah Victor Chukwuemerie
16687
added {{DEFAULTSORT}}
729711
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder|name=Adnan Badran|native_name=عدنان بدران|image=Adnan Badran portrait.jpg|order=[[Prime Minister of Jordan]]|monarch=[[Abdullah II of Jordan|Abdullah II]]|term_start=6 April 2005|term_end=27 November 2005|predecessor=[[Faisal al-Fayez]]|successor=[[Marouf al-Bakhit]]|birth_date={{birth date and age|1935|12|15|df=y}}|birth_place=[[Jerash]], [[Emirate of Transjordan|Transjordan]], [[British Empire]]|party=Independent|profession=Biologist|spouse=Maha Badran}}
'''Adnan Badran''' ({{lang-ar|عدنان بدران}}) (born 15 December 1935) is a [[Jọdan|Jordanian]] politician and academic of Palestinian descent. He was the 35th Prime Minister of Jordan from 6 April 2005 to 27 November 2005.
== Mbido ndụ na agụmakwụkwọ ==
<ref name="rulersba">{{Cite web|title=Badran, Adnan|url=http://rulers.org/indexb1.html|publisher=Rulers|accessdate=13 March 2013}}</ref> mụrụ Badran na Jerash, Jọdan (nke dị na Emirate nke Transjordan, akụkụ nke Alaeze Ukwu Britain) na 15 Disemba 1935 na nne na nna Palestine. Nna ya si Nablus na Palestine. <ref name=":1">{{Cite web|title=Prof. Adnan Badran – IAS|url=https://iasworld.org/fellows-cpt/prof-adnan-badran/|accessdate=2021-07-24|work=Islamic world academy of sciences|language=en-US|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210724165700/https://iasworld.org/fellows-cpt/prof-adnan-badran/|archivedate=24 July 2021}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://iasworld.org/fellows-cpt/prof-adnan-badran/ "Prof. Adnan Badran – IAS"]. ''Islamic world academy of sciences''. [https://web.archive.org/web/20210724165700/https://iasworld.org/fellows-cpt/prof-adnan-badran/ Archived] from the original on 24 July 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">24 July</span> 2021</span>.</cite></ref> natara nzere bachelọ nke sayensị na Mahadum Oklahoma State (1959) na nzere MS na PhD ya na Mahadum Michigan State (1963). [1] <ref>{{Cite web|title=Adnan Badran {{!}} PALAST|url=http://palast.ps/en/profile/adnan-badran|accessdate=2021-07-20|work=The Palestine Academy for Science and Technology|language=en}}</ref> <ref name="rulersba" /> Badran, Mudar Badran, bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị na Jọdan ma jee ozi dị ka praịm minista ọtụtụ ugboro.
== Prọfesọ na ndọrọ ndọrọ ọchịchị ==
<ref name=":0">{{Cite web|title=Detailed Curriculum Vitae Prof. Adnan Badran|url=https://www.uop.edu.jo/En/AboutUOP/TheHigherConsultantoftheUniversity/Documents/Curriculum%20Vitae%20-%20Prof.%20Adnan%20Badran%20(Detailed).pdf|accessdate=25 February 2021|work=University of Petra|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210613030022/https://www.uop.edu.jo/En/AboutUOP/TheHigherConsultantoftheUniversity/Documents/Curriculum%20Vitae%20-%20Prof.%20Adnan%20Badran%20%28Detailed%29.pdf|archivedate=13 June 2021}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.uop.edu.jo/En/AboutUOP/TheHigherConsultantoftheUniversity/Documents/Curriculum%20Vitae%20-%20Prof.%20Adnan%20Badran%20(Detailed).pdf "Detailed Curriculum Vitae Prof. Adnan Badran"] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. ''University of Petra''. [https://web.archive.org/web/20210613030022/https://www.uop.edu.jo/En/AboutUOP/TheHigherConsultantoftheUniversity/Documents/Curriculum%20Vitae%20-%20Prof.%20Adnan%20Badran%20%28Detailed%29.pdf Archived] <span class="cs1-format">(PDF)</span> from the original on 13 June 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 February</span> 2021</span>.</cite></ref>'afọ 1987, a họpụtara Badran ka ọ bụrụ odeakwụkwọ ukwu mbụ nke Kansụl Kasị Elu nke Sayensị na Teknụzụ, onye isi oche ya bụ Prince Hassan.
Ọ bụ minista ọrụ ugbo na minista agụmakwụkwọ n'oge dị mkpirikpi na ngwụcha afọ 1980. N'ime afọ ndị 1990 ọ ghọrọ onye isi oche nke Arab Academy of Sciences na Mahadum Philadelphia nke Jọdan, ọkwá ọ ka na-ejide. Site <ref name=":0"/> 1994 ruo 1998, ọ bụ osote onye nduzi nke UNESCO.
<ref>{{Cite web|title=Jordan (09/05)|url=https://2009-2017.state.gov/outofdate/bgn/jordan/54165.htm|accessdate=2021-02-25|work=U.S. Department of State}}</ref> Abdullah nke Abụọ họpụtara Badran ka ọ bụrụ praịm minista na 7 Eprel 2005 dị ka akụkụ nke gọọmentị ọhụrụ nke ga-abụ nke na-eme mgbanwe karịa gọọmentị ndị gara aga. <ref>{{Cite web|title=Jordan (09/05)|url=https://2009-2017.state.gov/outofdate/bgn/jordan/54165.htm|accessdate=2021-02-10|work=U.S. Department of State}}</ref> ghọkwara Minista na-ahụ maka nchekwa na gọọmentị ọhụrụ ahụ. [1] Otú <ref name="urlProf. Adnan Badran">{{Cite web|url=http://www.ias-worldwide.org/profiles/prof9.htm|title=Prof. Adnan Badran|work=IAS|accessdate=9 February 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090813104935/http://www.ias-worldwide.org/profiles/prof9.htm|archivedate=13 August 2009}}</ref> dị, mgbe ọnwa asaa gasịrị, ya na gọọmentị ya gbara arụkwaghịm n'ihi ọganihu dị ala nke mgbanwe na nkụda mmụọ nke bọmbụ ụlọ nkwari akụ na Amman na 9 Nọvemba 2005.
Badran bụ onye isi oche nke Mahadum Petra . <ref>[http://www.uop.edu.jo Petra University]</ref> <ref>{{Cite web|title=University of Petra {{!}} Professor Adnan Badran|url=https://www.uop.edu.jo/en/Administration/Pages/DrAdnanBadran.aspx|accessdate=2021-02-10|work=www.uop.edu.jo|archivedate=2021-01-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210123173507/https://www.uop.edu.jo/en/Administration/Pages/DrAdnanBadran.aspx}}</ref> Septemba 2014, ọ ghọrọ Chancellor na mahadum ahụ. [1] Ọ bụ onye isi oche nke Mahadum Yarmouk. Badran <ref name=":1"/> Fellow na onye bụbu osote onye isi oche nke The World Academy of Sciences . [1] <ref>{{Cite web|title=UNESCO Science Report The Arab States Adnan Badran and Moneef R. Zou'bi|url=https://www.researchgate.net/publication/266565083|accessdate=2021-02-25|work=ResearchGate|language=en}}</ref> Julaị 2009, Badran na Moneef R. Zou'bi bipụtara UNESCO Science Report 2010 na Arab States. [1] Mahadum Sungkyunkwan (1981), Mahadum Michigan State (2007), na Mahadum Yarmouk (2014) nyere Badran nzere Doctorates Honorary. <ref>{{Cite web|title=Adnan Badran|url=http://scholar.google.com/citations?user=7pOkhVoAAAAJ&hl=en|accessdate=2021-07-24|work=scholar.google.com}}</ref><ref name=":1" /> bụ onye dere akwụkwọ 120, gụnyere akwụkwọ 22, ma nwee ikike ikike 4. [1] [2]
== Ndụ onwe onye ==
Badran bi na Dabouq. O nwere ụmụ isii na ụmụ ụmụ asaa. N'ụbọchị mbụ n'ọnwa Eprel 2019, nwunye Badran, Maha, <ref>{{Cite web|title=Jordanian Prime Minister Adnan Badran's wife, Maha, meets with Peru's...|url=https://www.gettyimages.com/detail/news-photo/jordanian-prime-minister-adnan-badrans-wife-maha-meets-with-news-photo/52999440|accessdate=2021-07-24|work=Getty Images|language=en-us}}</ref> nwụrụ mgbe ọ rịasịrị ọrịa ogologo oge mgbe ọ dị afọ 67.
== Hụkwa ==
* Ndepụta nke praịm minista nke Jọdan
== Ihe odide ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Badran, Adnan}}
== Njikọ mpụga ==
* Ajụjụ ọnụ Akụkọ Akụkọ Akụrụngwa na Adnan Badran, Oklahoma Oral History Research Program na OSU Library
* UNESCO SCIENCE REPORT 2010 Ọnọdụ Sayensị dị ugbu a gburugburu ụwa
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
9w9i0moujkyw63eyp4066nt62bzb27p
Ali Suheimat
0
34135
729710
182148
2026-09-30T23:15:36Z
Mbah Victor Chukwuemerie
16687
added {{DEFAULTSORT}}
729710
wikitext
text/x-wiki
[[File:Ali Suheimat.png|thumb|Ali Suheimat|244x244px]]{{Infobox officeholder|children=3 July 1980}}
'''Ali Mohamad Suheimat''' <small>Eng</small>. (amụrụ n'afọ 1936 wee nwụọ na Mee 10, 2024) المهندس علي محمد السحيمات, bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị na injinia [[Jọdan]], <ref>Civil engineering, Volume 33 American Society of Civil Engineers, 1963</ref> onye nwere ọtụtụ ọkwa ndọrọ ndọrọ ọchịchị dị elu na ọchịchị na alaeze Hashemite nke Jọdan. A mụrụ Ali Suheimat n'obodo Al-Karak. <ref>Current world leaders, Volume 26, Issues 1-6</ref> bụ osote praịm minista, onye isi obodo Amman, Minista nke Transport na Communications, n'etiti ọkwa ndị ọzọ.Onye otu ndị nlekọta <ref>{{Cite web|url=https://www.oxcis.ac.uk/governance|title=Governance | Oxford Centre for Islamic Studies|work=www.oxcis.ac.uk}}</ref> Oxford Centre for Islamic studies . [1]
== Mmụta ==
* Ọ natara agụmakwụkwọ praịmarị, nke sekọndrị na nke sekọrị na Al-Karak Secondary School.
* Degree Bachelor na Civil Engineering na 1960, American University of Beirut, <ref>{{Cite web|url=http://www.aub.edu.lb/alumni/reunion/Pages/celebratingclasses.aspx|title=Home Page}}</ref> [[Lebanon|Lebanọn]].
* Diploma na Establishment na mmezi nke okporo ụzọ na 1963, United States of America.
* Diploma <ref name="auto">Suheimat clan, history and attitudes, by Dr. Yassin Suheimat, 2005</ref> atụmatụ mmepe maka ọrụ mmepe na akụ na ụba na mba ndị na-emepe emepe, Mahadum Sussex, [[Obodoézè Nà Ofú|UK]] na 1969. [1]
== Ọrụ ==
* Injinia M'an Ministry of Public Works, n'oge site na 1960 ruo 1962 na Directorate of Works, na Ma'an, Al-Karak na Irbid.
* Injinia na-arụzi okporo ụzọ na Ministry of Public Works, n'oge 1963-1964.
* Onye nduzi nke ọrụ <ref>Highways & road construction international, Volumes 44–46, 1976</ref> iwu okporo ụzọ na ụlọ ọrụ ndị kachasị na [[Saudi Arabia]] maka ndị ọkachamara na-ewu ụlọ na iwu okporo ámá na ọdụ ụgbọ elu na 1964-1968.
* Ọ bụ onye na-ahụ maka ọrụ mmepe na-esote na ọrụ okporo ụzọ, ọdụ ụgbọ elu na akụrụngwa site na 1969-1971, na The National Planning Council na Jọdan.
* Odeakwụkwọ ukwu nke Ministry <ref>{{Cite web|url=http://www.mot.gov.jo/en/previousministers|title=Previous Ministers | Ministry of Transport|accessdate=2010-08-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110716102204/http://www.mot.gov.jo/en/previousministers|archivedate=2011-07-16}}</ref> Transport 1/2/1971 ruo 1/3/1973 . [1]
* Minista <ref>International railway journal, Volume 17 Simmons-Boardman Pub. Corporation., 1977</ref>-ahụ maka njem, [1] Gọọmentị nke Mudar Badran, n'oge site na 28/11/1976 ruo 19/12/1979, ebe ọ lekọtara mmezu nke ọdụ ụgbọ elu Queen Alia International na ọdụ ụgbọ mmiri nke Aqaba, na ọtụtụ ọrụ dị mkpa, nke nyere aka na mmepe nke Jọdan.
* Minista nke steeti maka ihe gbasara ndị kansụl na Minista nke njem, gọọmentị nke Sharif Abdul Hamid Sharaf site na 19/09/1979 ruo 07/03/1980.<ref>Statesman's Year-Book, Palgrave Macmillan, 1983 - 1690 pages</ref>
* Minista nke steeti maka ihe gbasara ndị kansụl <ref>Near East/South Asia report, Issue 2865 Foreign Broadcast Information Service, USA</ref> Minista nke njem, [1] Gọọmentị nke Kassim al-Rimawi 03/07/1980 ruo 28/08/1980.
* Minista nke steeti maka ihe gbasara ndị kansụl na Minista nke njem, Gọọmentị nke Mudar Badran site na 28/08/1980 ruo 01/10/1984.
* <ref>{{Cite web|url=http://www.ammancity.gov.jo/|title=Home|work=ammancity.gov.jo|accessdate=2022-08-08|archivedate=2009-04-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090422053011/http://www.ammancity.gov.jo/}}</ref> isi obodo Amman, (1989-1991). [1]
* Onye otu Royal Commission maka idepụta Charter nke Abụọ nke Mba na 1990.
* Onye osote praịm minista <ref>Management and international business issues in Jordan - Page 158, Hamed El-Said, Kip Becker - 2001 - 198 pages.</ref> minista nke njem na nkwukọrịta, Gọọmentị nke Taher al-Masri site na 19/06/1991 ruo 21/11/1991. [1]
* Onye osote praịm minista na minista na-ahụ maka njem, Gọọmentị nke Sharif Zaid ibn Shaker 21/11/1991 ruo 29/05/1993.
* Onye otu nke mbụ Advisory Council site na 1978 ruo 20/04/1980.
* Onye otu Advisory Council II 20/04/1980 ruo 20/04/1982.
* Onye otu nke atọ Advisory Board 20/04/1982 ruo 07/01/1984 .
* Onye isi oche nke Board Trustees nke Mahadum Petra, Amman-Jordan . [1]
* Onye otu Royal Commission nke Mahadum Yarmouk, nke lekọtara nguzobe na iwu Mahadum yarmouk na Mahadum sayensị na teknụzụ Jọdan. 1977–1986.<ref name="auto">Suheimat clan, history and attitudes, by Dr. Yassin Suheimat, 2005</ref>
* Onye otu Royal Commission na Mahadum Mu'tah. 1981–1996.
* Onye otu Board nke Mahadum nke Mu'tah.
* Onye otu Board na ọtụtụ ụlọ ọrụ na ụlọ ọrụ.
* Onye ndụmọdụ nye ọtụtụ ụlọ ọrụ <ref>MEED., Volume 44, Issues 14–26, Economic East Economic Digest, ltd, 2000</ref> ụlọ ọrụ ụwa na-abụghị Jọdan.
== Ihe odide ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Suheimat, Ali}}
== Njikọ mpụga ==
* [http://www.pm.gov.jo Ebe nrụọrụ weebụ Prime Ministry of Jordan]
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
27tcmxhiy75ti4r41tmilf4oa1bfw2a
Hisham Ghassib
0
34138
729709
136164
2026-09-30T23:14:43Z
Mbah Victor Chukwuemerie
16687
added {{DEFAULTSORT}}
729709
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox biography vcard"
! colspan="2" class="infobox-above" style="font-size:125%;" |<div class="fn" style="display:inline">Hisham Ghassib</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |A mụrụ ya
| class="infobox-data" |1950
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Mba
| class="infobox-data category" |Jọdan
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Mmụta
| class="infobox-data" |PhD na Theoretical Physics, Mahadum nke Leeds, 1976
|}
[[Category:Articles with hCards]]
'''Hisham B. Ghassib''' bụ onye Jọdan na-ahụ maka physics Ndị Marxist intellectual. Ọ bụ prọfesọ nke physics na Princess Sumaya University for Technology (PSUT), ebe ọ bụbu Dean.
Ghassib nwetara Ph.D. ya na Mahadum Manchester na 1974. N'afọ 1975, ọ ghọrọ osote prọfesọ na physics na Mahadum Jọdan dị na Amman . <ref name="BehrmanUnesco1979">{{Cite book|author=Daniel Behrman|title=Science and technology in development: a Unesco approach|url=https://books.google.com/books?id=IvQeAQAAIAAJ|accessdate=25 August 2012|year=1979|publisher=Unesco|isbn=978-92-3-101725-4}}</ref> <ref>'PSUT president', ''[[The Star (Amman newspaper)|The Star]]'', 20 September 2010. Accessed via [[HighBeam]].</ref> rụrụ ọrụ dị ka onye isi oche mbụ nke PSUT site na 1999 ruo 2010, mgbe Dr Issa Batarseh nọchiri ya. Ọ bụ onye isi oche nke Socialist Thought Forum. A maara ya maka echiche siri ike ya megide ndị Zionist <ref>{{Cite web|url=https://www.memri.org/reports/jordanian-physics-professor-hisham-ghassib-judaism-despicable-religion-should-not-be|title=Jordanian Physics Professor Hisham Ghassib: Judaism is a Despicable Religion That Should Not be Respected; I Would Fight Alongside Hizbullah Against Israel, America, 'Petro-Reactionaries'}}</ref> Ọ bụ onye dere ọtụtụ akwụkwọ na ngalaba dị iche iche. <ref>{{Cite web|url=https://www.addustour.com/articles/1004593?s=2aa27c26877d83910df074d389ef9189|title=هشام غصيب يصدر "العقل والمنهج في الثورة العلمية الكبرى"|work=جريدة الدستور الاردنية|language=ar|accessdate=2020-03-28}}</ref>
== Ihe odide ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Ghassib, Hisham}}
== Njikọ mpụga ==
* [https://web.archive.org/web/20120904033302/http://www.ghassib.com/ Ebe nrụọrụ weebụ onwe onye, kwụsịrị]
* [https://web.archive.org/web/20190302152534/https://www.psut.edu.jo/ar/users/prof-hisham-ghassib/ Faculty Page na Princess Sumaya University for Technology]
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
e9j86lw24na23vrv5vbqi39yfq9jpys
Hakeem Belo-Osagie
0
34161
729708
136160
2026-09-30T23:13:42Z
Mbah Victor Chukwuemerie
16687
added {{DEFAULTSORT}}
729708
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox biography vcard"
! colspan="2" class="infobox-above" style="font-size:125%;" |<div class="fn" style="display:inline">Hakeem Belo-Osagie</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |A mụrụ ya
| class="infobox-data" |1955 (afọ 67-) <br /><div class="birthplace" style="display:inline">Lagos, Naịjirịa</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Mba
| class="infobox-data category" |Onye Naijiria
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Ọrụ
| class="infobox-data role" |Onye ọchụnta ego
|-
! class="infobox-label" scope="row" |A maara ya maka
| class="infobox-data" |Onye isi oche nke Metis Capital Partners
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Nwunye
| class="infobox-data" |[[Myma Belo-Osagie]]
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Ụmụaka
| class="infobox-data" |[[Yasmin Belo-Osagie]]
|}
[[Category:Articles with hCards]]
'''Hakeem Belo-Osagie''' bụ onye ọchụnta ego Naijiria. <ref name="ourPeople">{{Cite web|url=https://www.metiscapitalpartnersltd.com/about|title=Metis Capital Partners – Hakeem Belo-Osagie|work=|accessdate=18 November 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101207072106/http://metiscapitalpartners.com/ourPeople.htm|archivedate=7 December 2010}}</ref> bụ onye isi oche nke Metis Capital Partners otu nzukọ lekwasịrị anya na ịzụ ahịa na ịnye ahịa na-adọrọ mmasị, nnukwu tiketi na Africa iji họrọ ndị mmekọ itinye ego na mba ụwa. <ref>{{Cite web|title=Africa's 50 Richest|url=https://www.forbes.com/africa-billionaires/gallery/hakeem-belo-osagie|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131105042305/http://www.forbes.com/africa-billionaires/gallery/hakeem-belo-osagie|archivedate=5 November 2013|work=Forbes|accessdate=18 November 2015}}</ref>Forbes Magazine depụtara ya dị ka nwoke nke iri anọ na otu kacha baa ọgaranya n'Africa n'afọ 2014. [1]
Belo-Osagie bụ nwa Prọfesọ Tiamiyu Belo-Osogie, onye a ma ama na-ahụ maka ọrịa ụmụ nwanyị nke na-egbo mkpa ahụike nke ezinụlọ onye bụbu onye isi ndị agha Naijiria bụ [[Ibrahim Babangida]]. Site na njikọ ahụ, Hakeem nwetara ọrụ dị ka onye enyemaka pụrụ iche nye onye ndụmọdụ onye isi ala na mmanụ na ike ma mesịa bụrụ onye enyemaka pụrụ oke nye Minista nke mmanụ na ike, onye nwụrụ anwụ Alhaji Rilwan Lukmon. Nhọpụta ndị ahụ, ọ kwetara na ha mere ka ọ nọrọ n'ọnọdụ iji mechie azụmahịa mmanụ ole na ole nke o ji nweta akụ na ụba mbụ ya.
Belo-Osagie malitere ọrụ ya dị ka onye na-ahụ maka akụ na ụba mmanụ ala na onye ọka iwu, mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ na Harvard Business School. Ruo ihe karịrị afọ iri atọ, ọ bụ onye isi na akụ na ụba Naijiria site na itinye aka n'ọtụtụ azụmaahịa nke onwe; ọkachasị na mpaghara ike, ego na nkwukọrịta. Ruo n'afọ 2017, Belo-Osagie bụ onye isi oche nke [[Etisalat site na e&|Etisalat]]'s Nigerian arm, nke ọ na-achịkwa nnukwu ogwe. <ref name="ourPeople"/> nwekwara ọtụtụ azụmahịa ndị ọzọ na Naịjirịa.
Belo-Osagie na nwunye ya, Dr Myma Belo-Osgie (onye guzobere Udo Udoma & Belo-Osogie), bụ ndị ọrụ ebere a ma ama na-ekwere n'ike nke agụmakwụkwọ. <ref>{{Cite web|url=http://news.yale.edu/2015/10/06/president-malawi-discusses-democratization-malawi-and-africa|title=YaleNews|work=|date=6 October 2015}}</ref><ref>{{Cite web|title=Nigerian Businessman Belo-Osagie Honored By the Harvard Business School's Africa Business Club and the African Leadership Academy|url=http://www.modernghana.com/news/397362/1/nigerian-businessman-belo-osagie-honored-by-the-ha.html|work=Modern Ghana|publisher=Modern Ghana|accessdate=18 November 2015}}</ref> so na ndị kasị enye onyinye na African Leadership Academy na Johannesburg, ma nye ego maka nkwalite Africa na [[Yale University|Mahadum Yale]]. <ref>{{Cite web|title=Scholarships for Graduates {{!}} Balliol College, University of Oxford|url=https://www.balliol.ox.ac.uk/graduate-admissions/scholarships|publisher=University of Oxford|accessdate=18 November 2015}}</ref><ref>{{Cite web|title=Hakeem and Myma Belo-Osagie Distinguished African Business and Entrepreneurship Lecture with Aliko Dangote|url=http://africa.harvard.edu/event/hakeem-and-myma-belo-osagie-distinguished-african-business-and-entrepreneurship-lecture-with-aliko-dangote/|work=Center for African Studies|accessdate=18 November 2015|archivedate=19 November 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151119055608/http://africa.harvard.edu/event/hakeem-and-myma-belo-osagie-distinguished-african-business-and-entrepreneurship-lecture-with-aliko-dangote/}}</ref> na nwunye ahụ bụkwa ndị na-akwado Mahadum Harvard's Center for African Studies, Belo-Osagie eguzobewo agụmakwụkwọ iji kwado ụmụ akwụkwọ Africa na-amụ na Balliol College, Oxford.
== Ọrụ ebere ==
Belo-Osagie na nwunye ya so n'ime ndị na-enye onyinye kachasị ukwuu na African Leadership Academy (the "ALA"), ụlọ akwụkwọ sekọndrị dị na Johannesburg nke na-arụ ọrụ iji kụziere ụmụ akwụkwọ kachasị mma n'Africa. Tọrọ ntọala na 2008, ALA na-ahọrọ nke ukwuu na-etinye ndị na-eto eto na-ekwe nkwa n'ime usoro mmụta siri ike nke afọ abụọ nke idu ndú, ọrụ na ọmụmụ Africa. Netwọk ALA nke ndị gụsịrị akwụkwọ na-agụnye ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ narị ndị isi na-eto eto anọ sitere na mba iri anọ na atọ gafee kọntinent ahụ. N'afọ 2012, ụlọ akwụkwọ ahụ kpughere "Hakeem na Myma Belo-Osagie Wing", nke akpọrọ aha iji kwado nkwado di na nwunye ahụ nyere ALA na nkwado ha maka ya. <ref name="ala facebook">{{Cite web|title=Today ALA honors Mr. Hakeem Belo-Osagie,... – African Leadership Academy {{!}} Facebook|url=https://www.facebook.com/africanleadershipacademy/posts/10150597658586714|work=www.facebook.com|accessdate=18 November 2015}}</ref>
Di na nwunye ahụ guzobere "Hakeem na Myma Belo-Osagie Fund for the Promotion of Africa" na Mahadum Yale, ma bụrụkwa ndị na-akwado Mahadum Harvard Center for African Studies. Belo-Osagie nyekwara ego iji nye ụmụ akwụkwọ Africa na-amụ na Balliol College, Oxford agụmakwụkwọ.
Belo-Osagie <ref>{{Cite web|title=Hakeem Belo-Osagie {{!}} Alfanar|url=http://www.alfanar.org.uk/about/board/hakeem-belo-osagie|work=www.alfanar.org.uk|accessdate=18 November 2015|archivedate=19 November 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151119094300/http://www.alfanar.org.uk/about/board/hakeem-belo-osagie}}</ref>-eje ozi na bọọdụ [[Alfanar]], ọrụ ebere nke na-etinye ụkpụrụ nke itinye ego na ngalaba onwe onye na onyinye ebere iji nyere aka wuo ụlọ ọrụ mmekọrịta mmadụ na ibe ya n'ụwa ndị Arab. <ref>{{Cite web|title=The Nigerian National Committee of United World Colleges presents Awards & Certificates to 15 Nigerian Students {{!}} Photos from the Ceremony {{!}} GreenBiro.com|url=http://greenbiro.com/the-nigerian-national-committee-of-united-world-colleges-presents-awards-certificates-to-15-nigerian-students-photos-from-the-ceremony/|work=greenbiro.com|accessdate=19 November 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151119233716/http://greenbiro.com/the-nigerian-national-committee-of-united-world-colleges-presents-awards-certificates-to-15-nigerian-students-photos-from-the-ceremony/|archivedate=19 November 2015}}</ref> bụkwa onye isi oche nke Kọmitii Mba Naịjirịa maka United World Colleges, nke na-enyere kọleji ndị otu ahụ aka ịchọpụta ndị kwesịrị ekwesị maka mmemme agụmakwụkwọ ha nke afọ abụọ nke International Baccalaureate. Maazị Belo-Osagie enyekwara ọtụtụ agụmakwụkwọ na United World Colleges.
== Ihe odide ==
{{Reflist|2}}
{{DEFAULTSORT:Belo-Osagie, Hakeem }}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
lowsl5idicizo2gs6pvsiq5v1slg2al
Mehret Mandefro
0
38257
729534
214774
2026-09-30T13:12:10Z
Chiziqa
13055
Added {{DEFAULTSORT:}}
729534
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|image=|caption=}}
Mehret Mandefro ( ከውጭ 1977) bụ onye Etiopia-American ihe nkiri / onye na-eme ihe onyonyo, edemede onye edemede, dibịa na akwụkwọ gbasara gbasara mmadụ . [1] [2] Ọ bụ onye ndu otu nke Indaba Africa, onye na-arụkọ ọrụ nke Realness Institute [3] na onye nchoputa nke Truth Aid Media [4] ma bụrụkwa onye isi oche nke ndị maka ego owuwe ihe ubi nke òkè. [5] Ọ bụkwa onye nnata nke Paul & Daisy Soros Fellowships maka ndị America ọhụrụ (2001) na na 2007 nọdụrụ dị ka otu n'ime ndị 41 ama ama New American panelists. [6] [7] N'afọ 2016, ụlọ ọrụ Carnegie nke New York kwanyere ya ugwu dịka otu n'ime ndị mbata mba America. [8]
== Ọrụ ==
Mandefro bụ otu n'ime 2009 Honorees na Black Girls Rock Awards, na-anata onyunyo ọrụ obodo.
Ọ na-arụkọ ọrụ na-ahụ ihe nkiri 2019 Zeresenay Berhane aha ya bụ, Ụtọ na afọ, n'ụdị Adrian Sturges, Laura Bickford na Fiona Druckenmiller. <ref>{{Cite web|url=https://scannain.com/featured/feature-irish-films-to-watch-out-for-in-2019/|title=#Feature: Irish films to watch out for in 2019|author=Murphy|first=Niall|date=January 4, 2019|publisher=Scannain|accessdate=November 3, 2020}}</ref> N'otu afọ ahụ, akwụkwọ akụkọ ọ chịkọtara ma mekwaa nke akpọrọ, " ''The Love Generation'' ", bụ onye a họpụtara maka ihe nrite olu ndị Webby. <ref>{{Cite web|url=http://www.tadias.com/04/11/2019/spotlight-mehret-mandefros-the-loving-generation-up-for-webby-award/|title=Spotlight: Mehret Mandefro's 'The Loving Generation' up for Webby Award|date=April 11, 2019|publisher=Tadias Magazine|accessdate=November 3, 2020}}</ref> Emere ihe nkiri ahụ n'ihu ọha yana mmadụ atọ ndị ọzọ ka ewepụtara ya na mba ụwa na Toronto International Film Festival (TIFF)). <ref>{{Cite web|url=https://scannain.com/irish/abroad/tiff-19-irish-2/|title=Four more Irish features added to 2019 Toronto International Film Festival|author=Murphy|first=Niall|date=August 8, 2019|publisher=Scannain|accessdate=November 3, 2020}}</ref>
Na 2019 Cannes Film Festival nke e mere na Palais Des Festivals, Cannes, [[France]], ọ dụrụ ndị na-eme ihe nkiri Africa ọdụ ka ha wulite dị mkpa site na imekọ ihe ọnụ, na-enwe na mba Africa ndị ọzọ ọrụ ike na Nollywood iji nọrọ ụlọ ọrụ ihe nkiri ha. <ref>{{Cite web|url=https://www.pmnewsnigeria.com/2019/05/21/movie-director-afolayan-decries-segregation-in-filmmaking-in-africa/|title=Movie Director Afolayan decries segregation in filmmaking in Africa|date=May 21, 2019|publisher=PM News Nigeria|accessdate=November 3, 2020}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/10-nollywood-stars-to-attend-the-cannes-film-festival-2019/8gxgksc|title=10 Nollywood stars will attend the Cannes film festival 2019 to sell African narratives|date=May 5, 2019|author=Bada|first=Gbenga|publisher=Pulse Nigeria|accessdate=November 3, 2020}}</ref>
Ya na onye isi ihe nkiri Abraham Gezahagne, na February 2020 nọchitere [[Ethiopia|Etiopia]] na Berlinale Africa Hub, ebe o sere osisi dị na yana ihe ịma aka nke ihe nkiri na ụlọ ọrụ TV na mba ahụ chere chere. <ref>{{Cite web|url=https://variety.com/2020/film/entertainment-industry/berlinale-2020-ethiopia-africa-hub-1203512155/|title=Berlin: Government Support Has Ethiopian Biz Ready to Boom|author=Vourlias|first=Christopher|date=February 23, 2020|publisher=Variety|accessdate=November 3, 2020}}</ref>
Ya, n'ụdị Alicia Keys, Lacey Schwartz Delgado, Elliott Halpern na Elizabeth Trojian, onye isi na-akwụkwọ akwụkwọ, Olee otú ọ na-adị ka akwụkwọ onwe, dabere na akwụkwọ Ruth Feldstein, ọ na-adị ka akwụkwọ onwe : Black Women Entertainers na Civil Rights Movement, nke Yoruba Richen na-eduzi ma PBS na WNET ga-ebute ya n'oge oyi 2021. <ref>{{Cite web|url=https://realscreen.com/2020/07/28/pbs-thirteen-prep-how-it-feels-to-be-free-doc-with-alicia-keys-yap-films/|title=PBS, Thirteen prep "How It Feels To Be Free" doc with Alicia Keys, Yap Films|author=Morgan|first=Jullian|date=July 28, 2020|publisher=Realscreen|accessdate=November 3, 2020}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://verysmartbrothas.theroot.com/10-thoughts-after-watching-the-loving-generation-docume-1823357499|title=10 Thoughts on The Loving Generation Documentary About Biracial Kids Born After Loving v. Virginia|author=Jackson|first=Panama|date=February 27, 2018|publisher=The Root|accessdate=November 3, 2020|archivedate=May 12, 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210512023647/https://verysmartbrothas.theroot.com/10-thoughts-after-watching-the-loving-generation-docume-1823357499}}</ref>
== Ihe nkiri ==
{| class="wikitable"
! style="background:#B0C4DE;" |Afọ
! style="background:#B0C4DE;" | Ihe nkiri
! style="background:#B0C4DE;" | Ọrụ
! style="background:#B0C4DE;" | Ụdị
! style="background:#B0C4DE;" | Ref.
|-
| 2021
| ''Otú Ọ Na-adị Ịnwere onwe''
| Onye na-emekọ ihe ọnụ
| Akwụkwọ akụkọ
|
|-
| rowspan="2" | 2019
| ''Ọgbọ na-ahụ n'anya''
| Onye isi nchịkwa, onye na-emepụta ihe
| Akwụkwọ akụkọ
|
|-
| ''Ụtọ n'ime afọ''
| Onye na-emekọ ihe ọnụ
| Ihe nkiri
|
|-
| 2017
| ''Ụgha Ọcha nta''
| Onye mmepụta/odee
| Akwụkwọ akụkọ
| <ref>{{Cite web|url=https://www.docnyc.net/film/little-white-lie/|title=LITTLE WHITE LIE|publisher=DOC NYC|accessdate=November 4, 2020}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://itvs.org/films/little-white-lie|title=Little White Lie|publisher=iTVS|accessdate=November 4, 2020}}</ref>
|-
| 2014
| ''Mmetụta''
| Onye nrụpụta
| Ihe nkiri
|
|}
== Edensibia ==
{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* Official website
* {{IMDb name|nm2321233}}
* [https://skoll.org/contributor/mehret-mandefro/ Mehret Mandefro] on Skoll
* [https://web.archive.org/web/20211126003657/http://www.healthandsocietyscholars.org/1822/16821/2890 Mehret Mandefro, M.D., M.S.c, A.B.] on RWJF
* [https://www.mmaglobal.com/speakers/mehret-mandefro Mehret Mandefro, MD, MSc] on MMA
* [https://web.archive.org/web/20230518161920/https://publichealth.gwu.edu/departments/health-policy-and-management/mehret-mandefro Mehret Mandefro, MD, MSc] on GW
{{DEFAULTSORT: Mandefro, Mehret}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
cspnuk2w1b99k3q6wh7bk3jh5kl7r1j
Joel Haikali
0
38262
729536
153476
2026-09-30T13:14:45Z
Chiziqa
13055
Added {{DEFAULTSORT:}}
729536
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=Joel Haikali|nationality=Namibian|occupation={{hlist|Director|film producer|writer}}}}
'''Joel Haikali''' bụ onye nduzi Namibia, onye na-ahụ ihe nkiri na onye ode akwụkwọ. O akara ihe mbụ bụ ike Nna m na 2011. [1] Ọ , , , , National ihe nkiri , egwu, Ọdịiche (2008), African Cowboy (2011) na mmetụta (2012). [1] Ihe nkiri mkpirisi ndị ahụ ndekọ aha n'elu ka e iku na Alliance Française na Swakopmund . [1] Haikali na-elekọta ụlọ ọrụ ihe nkiri Namibia.
== Ọrụ ==
Joe Haikali bụ onye na-eme ihe nkiri Namibia ma nwee ụlọ ọrụ na-eme ihe ike Joe Vision Production. [1] Na 2007, ọ gara Pan-African Film Festival iji mee njikọ na n'aha onwe ya na ndị ọzọ na-eme ihe nkiri Namibia. [2] Ihe nkiri mbụ bụ ike Nna m e mmetụta na 2011. [3] Akụkọ ya nwere ọmụmụ ụka n'asụsụ Oshiwambo, Afrikaans na bekee. [3] Ihe nkiri ihe nkiri nkiri Panduleni Hailundu, Patrick Hainghono na Senga Brockerhoff. AfricAvenir na Franco-Namibia Cultural Centre (FNCC) gụrụ ọnụ iji achọta Nna m na September 2015, na ebe ikpeazụ na Windhoek . [3] N'ime edemede nke ụdị dị iche iche, Haikali kwuru okwu na Berlinale Africa Hub na February 2018 ma njikọ n'ịkpọ ụlọ ọrụ Namibia site na imekọ ihe ọnụ na ndị mmekọ mba ọzọ. [4] Kọmịshọna ihe nkiri Namibia, otu anụ ọ na-achị, ikike aha ngalaba iwu South Africa-Namibia-Germany The Girl from Wereldend . [4]
== Filmografii ahọpụtara ==
* ''Ụwa nke Taa'' (2004)
* ''Ọdịiche'' (2008)
* ''African Cowboy'' (2011)
* ''Nwa Nna M'' (2011)
* ''Gbalịa'' (2012)
* ''Kaunapawa anaghị ahụ anya'' (2019)
== Edensibia ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT: Haikali, Joel}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
qjgsauac956h8k3ut554lg1kr3d107x
Perivi Katjavivi
0
38263
729538
194288
2026-09-30T13:29:31Z
Chiziqa
13055
Added {{DEFAULTSORT:}}
729538
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|URL=https://perivikatjavivi.com}}
.Perivi John Katjavivi, bụ onye [[Namibia]] - onye na-eme ihe nkiri Britain . [1] [2] O meela ọtụtụ ihe nkiri ndị a ma ama egwu Eembwiti, Ihe nkiri a na-ahụ ahụ anya na ihe nkiri . E si azụ, ọ bụkwa onye na-achọta ihe, onye edemede, onye na-ahụ maka isiokwu, onye na-eme ihe nkiri, onye na-ese ihe nkiri na onye nchịkọta nchịkọta <ref>{{Cite web|url=https://africasacountry.com/author/perivi-john-katjavivi|title=Perivi Katjavivi: filmmaker and writer|publisher=Africasacountry|accessdate=11 October 2020}}</ref>
== Ndụ onwe onye ==
<ref>{{Cite web|url=https://www.newera.com.na/2014/06/20/intellectual-liberation-struggle-hero-professor-peter-katjavivi-1941/|title=The intellectual liberation struggle hero: Professor Peter Katjavivi (1941 … )|date=2014-06-20|work=New Era Newspaper Namibia|accessdate=2017-09-08|archivedate=2014-06-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140626050329/https://www.newera.com.na/2014/06/20/intellectual-liberation-struggle-hero-professor-peter-katjavivi-1941/}}</ref>Akwụkwọ akụkọ Katjavivi na Oxford, England ma nwee ike ise. Nna ya Peter Katjavivi bụ onye ike ndị na onye ike ike Namibia, As of 2021[update] </link></link> Ọkà okwu nke National Assembly of Namibia, nne ya bụ Briton Jane Katjavivi.
Katjavivi tolitere na Windhoek, isi obodo Namibia. Ọ ngo ihe nkiri na Columbia College na Los Angeles ebe ọpon BA. Ore MA na African Cinema na Mahadum Cape Town . [1] Ugbu a ọ bụ nwa akwụkwọ PhD na Visual History na Mahadum Western Cape .
== Ọrụ ==
Na 2016, Katjavivi mere ihe nkiri ''a na-ahụ anya nke'' nwa agbọghọ ya. E gosipụtara ihe nkiri a n'ọtụtụ mmemme ihe nkiri gụnyere Busan, na asọmpi na Durban. Ihe nkiri a nwetara ihe nrite maka ihe nkiri kacha mma na Innsbruck na [[Austria]]. <ref name="perivi">{{Cite web|url=https://2019.encounters.co.za/guest/perivi-katjavivi/|title=Perivi Katjavivi career|publisher=Encounters South African International Documentary Film Festival|accessdate=11 October 2020}}</ref> N'afọ 2019, o wepụtara obere ''ihe nkiri Ememe Ihe Nkiri'', ya na Mpumelelo Mcata na-eduzi ya. Ihe nkiri ahụ nwere Premiere ụwa ya na 69th Berlinale na February 2019. <ref name="official">{{Cite web|url=https://perivikatjavivi.com/|title=Perivi Katjavivi|publisher=British Film Institute|accessdate=11 October 2020|archivedate=23 October 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201023075742/https://perivikatjavivi.com/}}</ref>
== Ihe nkiri ==
{| class="wikitable"
!Afọ
! Ihe nkiri
! Ọrụ
! Ụdị
! Ref.
|-
| 2008
| ''Ụlọ ahịa ahụ''
| Onye nduzi
| Ihe nkiri dị mkpirikpi
|
|-
| 2009
| ''Ịhụnanya bụ...''
| Onye nduzi, onye na-emepụta ihe
| Ihe nkiri dị mkpirikpi
|
|-
| 2011
| ''Eembwiti''
| Onye nduzi
| Ihe nkiri dị mkpirikpi
|
|-
| 2012
| ''100 dollar''
| Onye na-eme ihe nkiri: Nolan
| Ihe nkiri dị mkpirikpi
|
|-
| 2012
| ''Ezigbo abalị m''
| Onye isi, onye ode akwụkwọ, onye na-emepụta ihe, onye na-ahụ maka igwefoto, onye na-ese foto, onye nchịkọta akụkọ
| Ihe nkiri dị mkpirikpi
|
|-
| 2016
| ''Uushimba (Obodo-Ndụ)''
| Odee
| Ihe nkiri dị mkpirikpi
|
|-
| 2016
| ''Ihe a na-adịghị ahụ anya''
| Onye nduzi, onye edemede, onye mmepụta ihe
| Ihe nkiri njiri mara
| <ref>{{Cite web|url=https://variety.com/2016/film/global/joburg-namibian-director-perivi-katjavivi-on-his-elegiac-drama-the-unseen-1201906893/|title=Joburg: Namibian Director Perivi Katjavivi on His Drama 'The Unseen'|publisher=Variety Media|accessdate=10 October 2020}}</ref>
|-
| 2018
| ''Emoyeni: Nsanguluko''
| Onye nduzi
| Obere TV
|
|-
| 2019
| ''Ihe nkiri Ememme Nkiri''
| Onye isi, onye nrụpụta, onye na-ahụ maka igwefoto, onye ndezi agbakwunyere
| Ihe nkiri njiri mara
| <ref>{{Cite web|url=https://2019.encounters.co.za/film/film-festival-film/|title=Film Festival Film|publisher=Encounters South African International Documentary Film Festival|accessdate=11 October 2020}}</ref>
|-
| 2023
| ''N'okpuru Osisi Hanging''
| Onye nduzi
| Ihe nkiri njiri mara
|
|}
== Edensibia ==
{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* {{IMDb name|nm3821223}}
* [https://africasacountry.com/2017/06/new-film-tackles-the-legacy-of-the-first-genocide-of-the-20th-century The legacy of the first genocide of the 20th century]
* [https://africasacountry.com/2017/02/the-german-namibian-genocide-what-is-to-be-done The German Namibian Genocide–What is to be done?]
* [https://africasacountry.com/2015/09/an-interview-with-the-director-of-the-namibian-liberation-film-paths-to-freedom An interview with the director of ‘Paths To Freedom’, a film on Namibian liberation]
* [https://africasacountry.com/2015/05/black-film-white-masks White Masks]
{{DEFAULTSORT: Katjavivi, Perivi}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
m2po8g3jv3a6o92f3adp702tjfzzf8n
Tim Huebschle
0
38264
729540
496350
2026-09-30T13:37:16Z
Chiziqa
13055
Added {{DEFAULTSORT:}}
729540
wikitext
text/x-wiki
[[File:Tim Huebschle.jpg|thumb|Tim Huebschle]]
'''Tim Huebschle''' bụ onye ntụzi ihe nkiri Namibia na onye na-ese ihe . <ref>{{Cite web|url=http://www.imdb.com/name/nm1216761/|title=Tim Huebschle|work=IMDb|accessdate=2019-04-23}}</ref>
Ka akwụkwọ akwụkwọ na Windhoek, Tim Huebschle kwagara Cape Town wee gụchaa Bachelor of Arts na English & Literature German na Mahadum Cape Town . N'oge ọkụ ya, o sonye na seminarị usoro ihe nkiri ole na ole ma họrọ ọrụ na ụlọ ọrụ ihe nkiri. [1] Otú ịme ihe nkiri dị ike nke onwe ya na 2000, mgbe ọ hapụsịrị South Africa wee kwaga Berlin Abramso internships na ụlọ ọrụ ihe na isi obodo German. Na 2003 ọ la ihie Namibia ebe o nwere ike imehie maka Savanna Akụkọ, usoro ihe nkiri nke ihe 13, na-agbasa na Namibia Broadcasting Corporation (NBC). Mgbe emechara usoro ahụ na 2005 Huebschle gara n'ihu na-arụ ọrụ dị ka onye na-eduzi fim dị, ihe nkiri, vidiyo egwu na mgbasa ozi. N'ime afọ niile ọ na-anakọta ọtụtụ otuto obodo na mba ụwa maka ọrụ ya. [2] [3] [4] Na 2009 o mebere ụlọ ọrụ mmepụta ihe nkiri Namibia Collective Productions . [5] N'afọ 2013/14, o duziri ihe ngosi 26 nke usoro ihe nkiri na usoro 20 usoro maka usoro maka mmemme ehihie nke ụlọ ọrụ TV German ARD. [6] Huebschle weputara njiri ogologo nke mpụta mbụ ya #LANDoftheBRAVEfilm na Ọktoba 2019.
== Ihe nrite na nhọpụta ==
{| class="wikitable sortable"
!Afọ
! Mmemme onyinye
! Ọrụ ahọpụtara
! Otu
! Nsonaazụ
|-
| 2007
| Ọwa Ọwa Music Video Awards
| ''Mokasie - Gazza''
| Kwaito kacha mma | {{Won}}
|-
| 2008
| Ọwa Ọwa Music Video Awards
| ''Chokola - Lady May''
| Ihe nkiri egwu kacha mma | {{Won}}
|-
| 2012
| Silicon Valley African Film Festival
| ''Na-achọ Iilonga''
| Ihe nkiri Short kacha mma | {{Won}}
|-
| rowspan="2" | 2013
| Africa Movie Academy Awards
| ''Osimiri Nwụrụ Anwụ''
| Ihe nkiri Short kacha mma | {{Nom}}
|-
| Silicon Valley African Film Festival
| ''Osimiri Nwụrụ Anwụ''
| Ihe nkiri Short kacha mma | {{Won}}
|-
| rowspan="2" | 2019
| rowspan="2" | Namibia Ụlọ ihe nkiri & ihe nkiri
| rowspan="2" | ''Ụbọchị anwụ anwụ ọzọ''
| Akwụkwọ akụkọ kacha mma | rowspan=2 {{Won}}
|-
| Ụda & Egwu kacha mma
|-
| 2020
| Silicon Valley African Film Festival
| ''#LANDoftheBRAVE ihe nkiri''
| Njirimara nkọwa kacha mma | {{Won}}
|-
|}
== Filmografii ahọpụtara ==
{| class="wikitable plainrowheaders" style="margin-right: 0;"
!Afọ
! Aha
! Ụdị
! Onye nduzi
! Odee
! Onye nrụpụta
! Onye nchịkọta akụkọ
! Ihe ndetu
|-
! scope="row" | 2004-2005
| ''Akụkọ Savanna''
| Ihe nkiri Igwe onyonyo | {{yes}}| {{yes}}| {{yes}}| {{yes}}
| eduzi & dee 6 ngosipụta; edeziri nkeji 9
|-
! scope="row" | 2006
| ''100 Afọ Etosha''
| Akwụkwọ akụkọ | {{yes}}| {{no}}| {{yes}}| {{yes}}
|
|-
! rowspan="3" scope="row" | 2007
| ''Anụ ehi''
| Ihe nkiri dị mkpirikpi | {{yes}}| {{no}}| {{yes}}| {{yes}}
|
|-
| ''Mokasie - Gazza''
| Vidiyo egwu | {{yes}}| {{yes}}| {{no}}| {{yes}}
|
|-
| ''Chokola - Lady May''
| Vidiyo egwu | {{yes}}| {{yes}}| {{yes}}| {{yes}}
|
|-
! scope="row" | 2009
| ''[[Onye Na-agba Ịnyịnya Na-enweghị Ịnyịnya|Onye na-agba ịnyịnya na-enweghị ịnyịnya]]''
| Ihe nkiri dị mkpirikpi | {{yes}}| {{yes}}| {{yes}}| {{yes}}
| Ya na Jana von Hase dekọrọ
|-
! scope="row" | 2011
| ''Na-achọ Iilonga''
| Ihe nkiri dị mkpirikpi | {{yes}}| {{yes}}| {{no}}| {{no}}
| Ejikọtara ya na Nailoke Mhanda dere
|-
! scope="row" | 2012
| ''Osimiri Nwụrụ Anwụ''
| Ihe nkiri dị mkpirikpi | {{yes}}| {{yes}}| {{no}}| {{no}}
| Rolf Ackermann dere ya
|-
! scope="row" | 2013-2015
| ''Das Waisenhaus maka wilde Tiere''
| Ihe nkiri Igwe onyonyo | {{yes}}| {{yes}}| {{no}}| {{no}}
|
|-
! rowspan="3" scope="row" | 2017
| ''Ụbọchị anwụ anwụ ọzọ''
| Akwụkwọ akụkọ | {{yes}}| {{yes}}| {{yes}}| {{no}}
|
|-
| ''Ala Oom''
| Akwụkwọ akụkọ | {{yes}}| {{yes}}| {{yes}}| {{no}}
| Edere ya na Ernst Steynberg
|-
| ''Ụkwụ ịgba egwu Nikhita''
| Akwụkwọ akụkọ | {{yes}}| {{yes}}| {{yes}}| {{no}}
|
|-
! rowspan="2" scope="row" | 2019
| ''Hafeni - Nwoke nke Mondesa''
| Akwụkwọ akụkọ | {{yes}}| {{yes}}| {{yes}}| {{no}}
|
|-
| ''#LANDoftheBRAVE ihe nkiri''
| Ihe nkiri njiri mara | {{yes}}| {{yes}}| {{no}}| {{no}}
|
|-
! scope="row" | 2020
| ''Na-aga n'ihu''
| Akwụkwọ | {{yes}}| {{no}}| {{yes}}| {{yes}}
| Ndinomholo Ndilula na-eduzi
|-
|}
== Edensibia ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT: Huebschle, Tim}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
1po7nwfzi6hzgjkqesd947jf2292ht5
Pascal Amanfo
0
38266
729542
452211
2026-09-30T13:39:56Z
Chiziqa
13055
Added {{DEFAULTSORT:}}
729542
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=Pascal Amanfo|image=|alt=|caption=|birth_name=|birth_date=March 31<ref name="films2">{{Cite web |url=http://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/Happy-birthday-to-Pascal-Amanfo-269562 |title=Happy birthday to Pascal Amanfo |last=Adeyemi |first=Adebayo |date=March 2013 |website=Ghana Web}}</ref><ref name="films">{{Cite web |url=http://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/Birthdays-Pascal-Amanfo-turns-a-year-older-today-427269 |title=Birthdays: Pascal Amanfo turns a year older today |last=admin |year=2016 |website=Ghana Web |access-date=2017-07-01}}</ref>|birth_place=|death_date=<!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} or {{Death-date and age|Month DD, YYYY|Month DD, YYYY}} (death date then birth date) -->|death_place=|nationality=[[Nigerian]]|other_names=|occupation=Director, screenwriter|known_for=}}
'''Pascal Amanfo''' bụ onye ntụzi ihe nkiri Naijiria, dabere na ụlọ ọrụ ihe nkiri Ghana .<ref>{{Cite web|url=https://www.modernghana.com/entertainment/43364/jeffrey-nortey-is-a-starpascal-amanfo.html|title=Jeffrey Nortey Is A "Star"—Pascal Amanfo|author=Odartey GH Business|date=May 2017|work=Modern Ghana|accessdate=2017-07-01}}</ref>
== Ndụ mmalite na agụmakwụkwọ ==
Amanfo bu onye Awo Omamma na Oru East, Imo State . Nne ya si ebo Esan nke Edo State . <ref name="enco">{{Cite web|url=http://encomium.ng/why-i-reconciled-with-my-wife-after-8-months-separation-pascal-amanfo/|title=Why I reconciled with my wife after 8 months separation'- PASCAL AMANFO|date=November 2015|work=Enconium Magazine}}</ref>
== Ọrụ ==
''<ref>{{Cite web|url=https://www.bellanaija.com/2015/07/sodas-popcorn-movie-review-if-tomorrow-never-comes/|title=Sodas & Popcorn Movie Review: If Tomorrow Never Comes|author=Sodas and Popcorn|date=2015|work=bellanaija}}</ref>''Njụajụjụ ọnụ na The Delay Show Ghana (2014), Amanfo ndị AMAA onye na-eme ihe nkiri na-enweta ihe nrite, Adjetey Anang dị ka "nrọ onye nduzi ọ ALA", na-ahụ maka ọrụ uchu ya na fim uchu n' ọrụ ime ihe. [1] Na 2014, e depụtara ya dị ka otu n'ime ndị isi ihe nkiri Nigeria kacha elu site n'aka Pulse. [2] N'ajụjụ ọnụ 2014 na Vanguard (Nigeria) , onye na-eme ihe nkiri Nollywood, Sharon Francis kwuru Amanfo dị ka onye ndu, onye kwesịrị otuto maka nkuzi ya n'achịchọ ya maka akwụkwọ. [3] Onye na-eme ihe nkiri egwu elu nke Ghana, Yvonne Nelson na-ekwu okwu na Amanfo taaban ya, kwuru na ọ bụ "otu n'ime ndị isi ụmụaka na Ghana" ma nwee ụzọ isi mee ka ọnọdụ ndị siri ike yie ihe na-adịghị ike maka ndị ọrụ ụgbọ mmiri mgbe ha nọ na-esobe. [4] [5] N’afọ 2011, Amanfo kwuru Single six , starring Yvonne Okoro and John Dumelo. [6] N'afọ 2013, Amanfo butere ihe nkiri sịnịma na ụzọ na Ghana, mgbe ihe nkiri ya bụ Boko Haram mere mpụta mbụ. Ụfọdụ Ghana machiri ihe nkiri a ma bụrụ ihe a na-eme na mmiri n'agbanyeghị na aha oriri aha ya ka ọ bụrụ mba n'okpuru nnochi. [7] Amanfo tinyere trailer maka Purple Rose (2014) nke ozi Nse Ikpe Etim . Ihe nkiri a gbara ya gburugburu na ndụ onye nta ndị na-ajụ ajụjụ. [8] N'afọ 2015, BellaNaija na-ekiri nke Amanfo if na echi ikwu okwu dị ka ezigbo mbọ ma e jiri ya mere ihe nkiri ya gara aga. O toro ihe nkiri sinima, ekiri a na-ahụ anya na ndị e ji mee ihe na ihe nkiri ahụ.
== Ndụ onwe onye ==
Amanfo no yɛ Kristoni. N’afọ 2015, o kwuru na ya ga na-elekwasị anya n’ibi ndụ na-atọ Chineke ụtọ. <ref>{{Cite web|url=http://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/Pascal-Amanfo-runs-to-Christ-Dedicates-life-to-him-377740|title=Pascal Amanfo runs to Christ: Dedicates life to him|author=admin|date=August 2015|work=Ghana Web}}</ref>
== Ihe nkiri ==
* Obodo Sin
* ''Ihe ndina Roses''
* ''Mepee Scandals''
* ''Ezinụlọ na-agba ọsọ''
* ''Stalemate'' (dị ka onye mmepụta)
* ''Agbamakwụkwọ ikpeazụ m'' (2009)
* ''Onye ọrụ ụlọ ọrụ'' (2008)
* ''Alụghị di na nwunye''
* ''Achọrọ ịbụ''
* ''Ụlọ ili''
* ''[[House of Gold (ihe nkiri)|Ụlọ ọla edo (ihe nkiri)]]''
* ''Akwụkwọ ozi e degaara nne m''
* ''Ihe omimi nke mmekọahụ'' <ref>{{Cite web|url=https://www.newsghana.com.gh/pascal-amanfo-releases-the-mystery-of-sex-short-film/|title=Pascal Amanfo releases "The mystery of sex" short film|date=May 2017|work=Ghana|accessdate=2017-07-01}}</ref>
* ''Rose Purple'' <ref>{{Cite web|url=https://www.bellanaija.com/2014/02/nse-ikpe-etim-eddie-watson-star-in-pascal-amanfos-purple-rose-watch-the-trailer/|title=Nse Ikpe-Etim & Eddie Watson star in Pascal Amanfo's "Purple Rose" {{!}} Watch the Trailer - BellaNaija|work=www.bellanaija.com|language=en-US|accessdate=2018-04-19}}</ref>
* ''Ọ bụrụ na echi agaghị abịa'' <ref>{{Cite web|url=https://www.bellanaija.com/2015/07/sodas-popcorn-movie-review-if-tomorrow-never-comes/|title=Sodas & Popcorn Movie Review: If Tomorrow Never Comes - BellaNaija|work=www.bellanaija.com|language=en-US|accessdate=2018-04-19}}</ref>
* ''Atọ n'Ime Otu''
* ''Boko Haram'' <ref>{{Cite news|url=http://www.vanguardngr.com/2013/10/boko-haram-hits-screen-censors-hit-back/|title=Boko Haram movie debuts! - Vanguard News|date=2013-10-10|work=Vanguard News|accessdate=2018-04-19|language=en-US}}</ref>
* ''Ịzụ ahịa di'' <ref>{{Cite web|url=http://www.pulse.ng/movies/husband-shopping-watch-movie-review-by-adenike-adebayo-id3471278.html|title=Watch movie review by Adenike Adebayo|author=Chidunga|first=Izuzu|work=Pulse Ghana|accessdate=2017-07-01|archivedate=2017-06-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170619032125/http://www.pulse.ng/movies/husband-shopping-watch-movie-review-by-adenike-adebayo-id3471278.html}}</ref>
* ''Ọ bụrụ na ị bụ nke m'' <ref>{{Cite web|url=http://www.pulse.ng/movies/if-you-were-mine-movie-set-to-hit-ghana-cinemas-id3472467.html|title=Movie set to hit Ghana cinemas|author=Chidumga|first=Izuzu|work=Pulse Nigeria|accessdate=2017-07-01|archivedate=2016-11-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161111193400/http://pulse.ng/movies/if-you-were-mine-movie-set-to-hit-ghana-cinemas-id3472467.html}}</ref>
* ''Akwụsịla'' <ref>{{Cite web|url=http://www.pulse.com.gh/movies/stalemate-jackie-appiah-van-vicker-on-set-of-pascal-amanfos-new-movie-id3830879.html|title=Jackie Appiah, Van Vicker on set of Pascal Amanfo's new movie|date=June 2015|work=Pulse|accessdate=2017-07-01|archivedate=2017-01-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170113093329/http://pulse.com.gh/movies/stalemate-jackie-appiah-van-vicker-on-set-of-pascal-amanfos-new-movie-id3830879.html}}</ref>
* ''Naanị isii'' <ref>{{Cite web|url=https://www.modernghana.com/music/15660/3/mzbels-single-six-movie-premieres-july-29.html|title=Mzbel's' Single Six movie premieres July 29|author=admin|date=July 2011|work=Modern Ghana|accessdate=2017-07-06}}</ref>
* 40 Ọ na-adị gị mma
=== Ihe nkiri ihe nkiri Golden Icons Academy ===
* 2012 Golden Icons Academy Movie Awards - Best Original Screenplay ( ''Single isii'' ) - nhọpụta
* 2012 Golden Icons Academy Movie Awards - Best Director (nhọrọ ndị na-ekiri) - nhọpụta
* 2013 Golden Icons Academy Movie Awards - Best Director ( ''Ụlọ Gold'' ) - nhọpụta
=== Africa Magic Viewers Choice Awards ===
* 2014 Africa Magic Viewers Choice Awards - Best Writer ( ''Single and Married'' ) - nhọpụta
== Hụkwa ==
* Ndepụta ndị na-eme ihe nkiri Naijiria
* Ndepụta ndị na-emepụta ihe nkiri Naijiria
* Ndepụta ndị nduzi ihe nkiri Naijiria
== Edensibia ==
{{Reflist|30em}}
== Njikọ mpụga ==
* {{IMDb name|2479375}}
{{authority control}}
{{DEFAULTSORT: Ammanford, Pascal}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
[[Òtù:Ndị Igbo]]
065dhs0xz4fh3oiuxxd023dyegg9po8
Salamina Mosese
0
38281
729543
516037
2026-09-30T13:45:08Z
Chiziqa
13055
Added {{DEFAULTSORT:}}
729543
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|website=}}
'''Salamina Mpelo Mosese''' (amuru 19 June 1983), bu onye omekorita South Africa, onye na-emeputa ihe, onye mgbasa ozi na agwa onyonyo. <ref>{{Cite web|title=AN INTERVIEW WITH STEPHINA ZWANE AND SALAMINA MOSESE, THE FEMALE MEDIA POWERHOUSES BEHIND ‘BABYMAMAS’|url=https://iamschick.com/actresses/an-interview-with-stephina-zwane-and-salamina-mosese-the-female-media-powerhouses-behind-babymamas/|accessdate=2021-10-16|language=en-US}}</ref> A maara ya nke ọma maka ọrụ "Nthabiseng Masilo" na telivishọn serial ''7de Laan'' . <ref name="TVSA">{{Cite web|title=Salamina Mosese: TVSA|url=https://www.tvsa.co.za/actors/viewactor.aspx?actorid=4497|accessdate=2021-10-16|work=www.tvsa.co.za}}</ref> <ref name="Faeza">{{Cite web|author=Faeza|title=Tshepo and Salamina Mosese open about their marriage|url=https://www.news24.com/drum/Archive/tshepo-and-salamina-mosese-open-about-their-marriage-20170728|accessdate=2021-10-16|work=Drum|language=en-US}}</ref>
== Ndụ onwe onye ==
A mụrụ Moses na 19 June 1983 na obodo Zebediela, Limpopo, South Africa. Ọ natara akwụkwọ ikike Matric nwere ọdịiche na Bekee, Afrikaans na History. <ref name="TVSA"/> Ọ gụchara nzere bachelọ nke Arts na ngalaba nkwukọrịta sitere na Mahadum Johannesburg (RAU). Mgbe ahụ ọ gụchara diploma diploma na Business Management site na [[Regenesys Business School]] . <ref name="biography">{{Cite web|author=Nkosi|first=Joseph|title=Salamina Mosese biography, age, profile, background, husband, education - The Nation|url=https://thenation.co.za/bio/salamina-mosese-biography/|accessdate=2021-10-16|language=en-US|archivedate=2021-10-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211016063627/https://thenation.co.za/bio/salamina-mosese-biography/}}</ref>
Ọ lụrụ onye omekorita South Africa Tshepo Howza Mosese kemgbe 2008 <ref>{{Cite web|title=‘You’re my everyday miracle’ — Howza and Salamina Mosese celebrate 13 years of love|url=https://www.timeslive.co.za/tshisa-live/tshisa-live/2021-10-02-youre-my-everyday-miracle--howza-and-salamina-mosese-celebrate-13-years-of-love/|accessdate=2021-10-16|work=TimesLIVE|language=en-ZA}}</ref> na di na nwunye ahụ nwere ụmụ abụọ: Tumelo. <ref>{{Cite web|title=Salamina Mosese dishes on expecting her second child and the challenges of love|url=https://www.timeslive.co.za/tshisa-live/tshisa-live/2020-01-21-salamina-mosese-dishes-on-expecting-her-second-child-and-the-challenges-of-love/|accessdate=2021-10-16|work=TimesLIVE|language=en-ZA}}</ref> Ọ zutere Tshepo n'oge usoro telivishọn ''Backstage'' . <ref>{{Cite web|date=2021-09-28|title=Salamina and Tshepo Mosese celebrate 13th anniversary|url=https://www.kaya959.co.za/salamina-and-tshepo-mosese-celebrate-13th-anniversary/|accessdate=2021-10-16|work=KAYA 959|language=en-ZA}}</ref> Duo mechara nweta ihe nrite “Inspirational Couple of the Year Award” na I Do Awards. <ref name="Salamina">{{Cite web|author=Kandie|first=Lynn|date=2021-01-05|title=Amazing facts about Salamina Mosese and her inspiring life story|url=https://briefly.co.za/90569-salamina-mosese-bio-age-baby-wife-movies-tv-shows-pictures-profile.html|accessdate=2021-10-16|work=Briefly|language=en}}</ref> <ref name="Faeza"/>
N'afọ 2020, o kwupụtara nke ahụ, ọ na-enwe ịda mbà n'obi na-esochi ọtụtụ ihe ịma aka na ndụ onwe ya na ihe nkiri. <ref>{{Cite web|title=Salamina Mosese opens up about depression|url=https://zalebs.com/drama/salamina-mosese/salamina-moses-opens-about-depression|accessdate=2021-10-16|work=ZAlebs|language=en|archivedate=2021-10-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211016063618/https://zalebs.com/drama/salamina-mosese/salamina-moses-opens-about-depression}}</ref>
== Ọrụ ==
Ọ malitere ọrụ dịka onye ngosi maka mmemme ụmụaka eTV akpọrọ ''CRAZe'' . Ọ gara n'ihu na-egosi mmemme ahụ afọ ise. N'afọ 1994, o mere ihe ngosi cameo na telivishọn Serial ''Soul City'' . N'oge a, o sonyekwara na SABC1 ntorobịa show ''Soul Buddyz'' site na 1999-2002. <ref name="biography"/> N'April 2006, ọ weghaara ọrụ onye nkuzi ihe nkiri "Keketso Chaka" site na Katlego Danke na e.tv soapie Backstage, wee rụọ ọrụ ya ruo June 2007. Na 2007, o wepụtara mmemme ''Crazy Games'' na SABC2 na emesia na ihe ngosi eziokwu ''Top Class'' na SABC1. Ka ọ dị ugbu a na 2008, ọ meriri wee gosipụta ihe ngosi ''ihe ngosi kacha elu'' . Mgbe nke ahụ gasịrị, ọ ghọrọ onye ngosi ihe ngosi egwuregwu Nedbank abụọ na SABC3 na eTV. <ref name="Salamina"/> <ref name="TVSA"/>
Mgbe nke ahụ gasịrị, ọ pụtara n'ọtụtụ usoro telivishọn dị ka ''Justice for All'', ''Erfsondes'' na SABC 2 na BBC Drama series, ''Wild at Heart'' . Dị ka onye na-ekiri telivishọn, o gosipụtara asọmpi ọchụchọ "Oziọma kpakpando". <ref>{{Cite web|title=Salamina Mosese|url=http://www.afternoonexpress.co.za/guests/salamina-mosese/3986|accessdate=2021-10-16|work=www.afternoonexpress.co.za|archivedate=2025-01-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250119235035/http://www.afternoonexpress.co.za/guests/salamina-mosese/3986}}</ref> Mgbe ahụ na 2012 ọ sonyeere na SABC 1 sitcom, "Abo Mzala" wee mee ọrụ ọchị mbụ ya. <ref name="TVSA"/> Mgbe ahụ na 2013, ọ rụrụ ọrụ na serial ''Ella'' site n'ịrụ ọrụ dị ka "onye ọrụ ụlọ". <ref name="biography"/> O mechara nweta SAFTA Golden Horn Award maka 'Best Actress in a comedy' maka ọrụ a. N'afọ 2016, o sonyeere ihe nkiri opera soap ''7de laan'' a ma ama na SABC 2, wee rụọ ọrụ dịka onye nta akụkọ, "Nthabiseng Masilo". Ka ọ dị ugbu a, ọ kwadoro ihe ngosi ịzụ nwa "Yummy Mammi" na AzaTV. <ref name="Salamina"/>
OEwezuga ime ihe nkiri, ọ rụrụ ọrụ na ngalaba ụlọ ọrụ dịka onye na-ahụ maka mmekọrịta ndị otu na South Africa Council for Educators (SACE). Ọ bụ onye rụpụtara usoro ntanetị a na-akpọ "AzaTV" nke ewepụtara na Mee 2015. Ewezuga nke ahụ, ọ bụkwa onye isi njikwa nke "Sorele Media", ụlọ ọrụ mgbasa ozi nwere ọdịnaya ya na enyi ya bụ Stephina Zwane hibere. <ref>{{Cite web|date=2020-08-17|title=Women Entrepreneurs & Funding - 'We Knew We Were Ready for Funding'- Salamina Mosese|url=https://smesouthafrica.co.za/salamina-Mosese-women-funding/|accessdate=2021-10-16|work=SME South Africa|language=en-ZA|archivedate=2021-10-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211016063619/https://smesouthafrica.co.za/salamina-Mosese-women-funding/}}</ref> Site na ụlọ ọrụ ahụ, o wepụtara ihe nkiri ihe nkiri ''ịhụnanya na Kwaito'' . Ihe nkiri ahụ nwetara otuto ndị nkatọ ma họrọkwa maka Ememme Nkiri Johanannesburg. <ref name="Salamina"/> <ref name="biography"/> <ref name="TVSA"/>
== Ihe nkiri ==
{| class="wikitable"
!Afọ
! Ihe nkiri
! Ọrụ
! Ụdị
! Ref.
|-
| 1994
| ''Obodo obi''
| Zandi (cameo)
| Ihe nkiri Igwe onyonyo
|
|-
| 2003
| ''[[Kụọ Ụbọ ahụ|Tie Drum]]''
| Nwa nwanyi okporo uzo #1
| Ihe nkiri
|
|-
| 2010
| ''Anụ na Obi''
| Chloe
| Ihe nkiri Igwe onyonyo
|
|-
| 2012
| ''Erfsondes''
| Miss Z
| Ihe nkiri Igwe onyonyo
|
|-
| 2014
| ''Abo Mzala''
| Ella
| Ihe nkiri Igwe onyonyo
|
|-
| 2016
| ''Lovehụnanya na Kwaito''
| onye na-emepụta ihe
| Ihe nkiri
|
|-
| 2016
| ''7 de Laan''
| Nthabiseng Masilo
| Ihe nkiri Igwe onyonyo
|
|-
| 2018
| ''Nwa mama''
| Toli, onye na-emepụta ihe
| Ihe nkiri
|
|}
== Edensibia ==
{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* [https://www.imdb.com/name/nm3388194/?ref_=nmbio_bio_nm IMDb]
{{DEFAULTSORT: Mosese, Salamina}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
4q72czo6yy0fpmr8xcb3pkemvw3vn06
Stanlee Ohikhuare
0
38326
729547
696834
2026-09-30T14:00:15Z
Chiziqa
13055
Added {{DEFAULTSORT:}}
729547
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=Stanlee Ohikhuare|birth_name=Stanlee Aideloje Ohikhuare|nationality=Nigerian|citizenship=Nigerian|occupation=Filmmaker,Cinematographer, and Writer|known_for=producing short films.|notable_works=Tunnel|awards=2013 Africa Magic Viewers' Choice Awards, Best Cinematographer}}
'''Stanlee Aideloje Ohikhuare''' nke ama ama dị ka '''Stanlee Oikhuare''' bụ onye na-eme ihe nkiri Naijiria, <ref>{{Cite web|date=2019-07-15|title=SPAR rewards Mariam Kayode as Best Child Actor at Real Times Film Festival|url=https://www.vanguardngr.com/2019/07/spar-rewards-mariam-kayode-as-best-child-actor-at-real-times-film-festival/|accessdate=2022-07-19|work=Vanguard News|language=en-GB}}</ref> onye na-ese ihe nkiri, na onye edemede. <ref name=":0">{{Cite web|author=Abumere|first=Princess|date=2016-01-29|title=5 films by the cinematographer|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/stanlee-ohikhuare-5-films-by-the-cinematographer/tvb2647|accessdate=2021-09-17|work=Pulse Nigeria|language=en|archivedate=2021-09-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210917221533/https://www.pulse.ng/entertainment/movies/stanlee-ohikhuare-5-films-by-the-cinematographer/tvb2647}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web|date=2017-11-11|title=Charles Okafor plays late Benson Idahosa in ' Idahosa Trails'|url=https://tribuneonlineng.com/charles-okafor-plays-late-benson-idahosa-in-idahosa-trails/|accessdate=2021-09-17|work=[[Nigerian Tribune|Tribune Online]]|language=en-US}}</ref> A maara ya maka imepụta obere ihe nkiri. <ref name=":2">{{Cite web|date=2016-01-29|title="Common Man" director to hold film clinic|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/stanlee-ohikhuare-common-man-director-to-hold-film-clinic/7yg20kl|accessdate=2021-09-17|work=Pulse Nigeria|language=en|archivedate=2021-09-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210917223037/https://www.pulse.ng/entertainment/movies/stanlee-ohikhuare-common-man-director-to-hold-film-clinic/7yg20kl}}</ref> O nwetara diplọma n'ụlọ akwụkwọ nka nka . <ref>{{Cite web|date=2021-07-16|title=Le cinéma d'auteur africain se réinvente – Jeune Afrique|url=https://www.jeuneafrique.com/1195431/culture/le-cinema-dauteur-africain-se-reinvente/|accessdate=2021-09-22|work=JeuneAfrique.com|language=fr-FR}}</ref>
== Ihe nkiri ==
{| class="wikitable"
! rowspan="2" |Afọ
! rowspan="2" | Aha
! colspan="5" | Ọrụ
! rowspan="2" | Ihe ndetu
! rowspan="2" | Ref
|-
! Onye nduzi
! Onye nrụpụta
! Odee
! Onye na-ese ihe nkiri
! Onye nchịkọta akụkọ
|-
| rowspan="3" | 2014
| ''Ọwara'' |{{yes}}
|
|
|
|
| Ihe nkiri mkpirisi mbụ nke Ohikhuare
| <ref name=":0"/>
|-
| ''Ndi Kpis: oriri nke nkpuru obi''
|
|
|
|
|
|
| <ref name=":3" />
|-
| ''Mkpebi: Mkpebi igbu ọchụ nke LaVena Johnson''
|
|
|
|
|
|
|
|-
| rowspan="3" | 2015
| ''Ihe nkiri nzuzu'' |{{yes}}
|
|
|
|
| Kpakpando [[Kiki Omeili]]
| rowspan="3" | <ref name=":2"/>
|-
| ''Ntụgharị'' |{{yes}}
|
|
|
|
|
|-
| ''Dị mma'' |{{yes}}|{{yes}}
|
|
|
|
|-
| 2016
| ''Iterum'' |{{yes}}
|
|
|
|
| Edere ya na Ememme Nkiri Cannes nke afọ 69
| <ref>{{Cite web|author=Izuzu|first=Chibumga|date=2016-05-11|title=4 Nigerian films screening at 69th edition|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/2016-cannes-film-festival-4-nigerian-films-screening-at-69th-edition/7b66eqk|accessdate=2021-09-17|work=Pulse Nigeria|language=en|archivedate=2021-09-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210917221536/https://www.pulse.ng/entertainment/movies/2016-cannes-film-festival-4-nigerian-films-screening-at-69th-edition/7b66eqk}}</ref>
|-
| rowspan="2" | 2017
| ''Ụzọ ụzọ Idahosa'' |{{yes}}|{{yes}}|{{yes}}|{{yes}}|{{yes}}
| Dabere na akụkọ otu onye nta akụkọ zutere onye ụkọchukwu Naijiria, [[Benson Idahosa]]
| <ref name=":1"/> <ref>{{Cite web|author=Okechukwu|first=Daniel|date=2019-06-13|title=Five Nollywood Films Based on Real Life Events.|url=https://culturecustodian.com/five-nollywood-films-based-on-real-life-events/|accessdate=2021-09-17|work=The Culture Custodian (Est. 2014)|language=en-US}}</ref>
|-
| ''Uwe nke Harms'' |{{yes}}
|
|
|
|
| Emere ya na mmemme ihe nkiri Cannes nke afọ 70
| <ref>{{Cite web|author=Izuzu|first=Chibumga|date=2017-05-17|title=Stanlee Ohikhuare's short film to premiere at 2017 Cannes Film Festival|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/coat-of-harm-stanlee-ohikhuares-short-film-to-premiere-at-2017-cannes-film-festival/8yg4rmj|accessdate=2021-09-22|work=Pulse Nigeria|language=en}}</ref>
|-
| 2020
| ''[[Lady Buckit and the Motley Mopsters|Nwanyị Buckit na ndị Motley Mopsters]]''
|
||{{yes}}
|
|
| Ihe ngosi ogologo ihe ngosi izizi nke Nigeria
| <ref>{{Cite web|date=2020-11-27|title=Nigeria's first feature-length animated film cost $1m|url=https://www.theafricareport.com/50939/nigerias-first-feature-length-animated-film-aims-to-entertain-educate-young-and-old/|accessdate=2020-12-14|work=The Africa Report.com|language=en-US}}</ref>
|-
|
| ''Nwoke nkịtị'' |{{yes}}
|
||{{yes}}
|
|
| <ref name=":3">{{Cite web|date=2016-09-25|title=8 Nollywood directors Nigerians should be very proud of|url=https://thenet.ng/8-nollywood-directors-nigerians-should-be-very-proud-of/|accessdate=2021-09-17|work=Nigerian Entertainment Today|language=en-US}}</ref>
|}
== Ihe nrite na nhọpụta ==
{| class="wikitable"
!Afọ
! Ihe nrite
! Otu
! Ọrụ
! Nsonaazụ
! Ref
|-
| 2013
| rowspan="6" | [[Africa Magic Viewers' Choice Awards|Nhọrọ nke Africa Magic Viewers' Choice Awards]]
| Mgbasa ozi ọhụụ kachasị mma - Vidiyo dị n'ịntanetị
| ''Ndi: Mkpu''|{{Nom}}
| <ref>{{Cite web|date=2014-03-09|title=2014 AMVCA: Desmond Elliot, Funke Akindele and Rita Dominic win big + Full List of Winners|url=https://thenet.ng/2014-amvca-desmond-elliot-funke-akindele-and-rita-dominic-win-big-full-list-of-winners/|accessdate=2021-09-17|work=Nigerian Entertainment Today|language=en-US}}</ref>
|-
| rowspan="10" | 2015
| Kacha mma etemeete
||{{Nom}}
| rowspan="5" | <ref>{{Cite web|author=Ejiofor|first=Clement|date=2015-03-07|title=AMVCA 2015: October 1, The Meeting Win Big|url=https://www.legit.ng/398102-amvca-2015-full-list-of-winners.html|accessdate=2021-09-18|work=Legit.ng - Nigeria news.|language=en|archivedate=2025-04-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250414223719/https://www.legit.ng/398102-amvca-2015-full-list-of-winners.html}}</ref>
|-
| Onye isi ihe nka kacha mma
||{{Nom}}
|-
| Onye isi ihe nkiri kacha mma
||{{Nom}}
|-
| Ihe nkiri sinima kacha mma
||{{Won}}
|-
| Onye nrụpụta ọkụ kacha mma
||{{Nom}}
|-
| rowspan="3" | Golden Icon Academy Awards
| Ụda kacha mma
| rowspan="2" | ''Ndi Kpis: oriri nke nkpuru obi''|{{Won}}
|<ref>{{Cite web|date=2015-10-20|title=Full list of winners at GIAMA 2015|url=https://thenet.ng/full-list-of-winners-at-giama-2015/|accessdate=2021-09-17|work=Nigerian Entertainment Today|language=en-US}}</ref>
|-
| rowspan="2" | Ndezi kacha mma |{{Nom}}
|
|-
| rowspan="3" | ''Mkpebi'' |{{Nom}}
|
|-
| Nigerian Entertainment Awards
| Onye nduzi kacha mma|{{Nom}}
| <ref>{{Cite web|date=2015-06-12|title=Olamide, Ice Prince, Wizkid grab multiple nominations at 10th NEA|url=https://thenet.ng/olamide-ice-prince-wizkid-grab-multiple-nominations-at-10th-nea/|accessdate=2021-09-17|work=Nigerian Entertainment Today|language=en-US}}</ref>
|-
| rowspan="9" | [[Africa Magic Viewers' Choice Awards|Nhọrọ nke Africa Magic Viewers' Choice Awards]]
| Ihe nkiri sinima kacha mma|{{Won}}
| <ref>{{Cite web|author=Tadeniawo|first=Collins|date=2015-03-07|title=Full list of winners at AMVCA 2015|url=https://thenet.ng/full-list-of-winners-at-amvca-2015/|accessdate=2021-09-17|work=Nigerian Entertainment Today|language=en-US}}</ref>
|-
| rowspan="5" | 2016
| rowspan="2" | Onye nrụpụta ọkụ kacha mma
| ''Nwoke nkịtị''|{{Won}}
| <ref>{{Cite web|author=Sanusi|first=Hassan|date=2016-03-05|title=AMVCA 2016: See the full WINNERS list|url=https://thenet.ng/amvca-2016-see-the-full-winners-list/|accessdate=2021-09-17|work=Nigerian Entertainment Today|language=en-US}}</ref>
|-
| ''Ndi Kpis: oriri nke nkpuru obi''|{{Nom}}
| rowspan="4" | <ref>{{Cite web|author=Badmus|first=Kayode|date=2015-12-12|title=Full list of nominees for AMVCA 2016|url=https://thenet.ng/full-list-of nominees-for-amvca-2016|accessdate=2021-09-17|work=[[Nigerian Entertainment Today]]|language=en-US}}</ref>
|-
| Ihe nkiri sinima kacha mma
| rowspan="3" | ''Nwoke nkịtị'' |{{Nom}}
|-
| Ihe nkiri kacha mma - West Africa |{{Nom}}
|-
| rowspan="2" | Onye isi ihe nka kacha mma |{{Nom}}
|-
| rowspan="3" | 2018
| rowspan="3" | ''Ụzọ ụzọ Idahosa''|{{Nom}}
| rowspan="3" | <ref>{{Cite web|date=2018-09-02|title=AMVCA 2018: Full list of winners|url=https://punchng.com/amvca-2018-full-list-of-winners/|accessdate=2021-09-17|work=Punch Newspapers|language=en-US}}</ref>
|-
| Onye ndezi ụda kacha mma |{{Nom}}
|-
| Ihe nkiri/ihe onyonyo odee kacha mma |{{Nom}}
|}
== Edensibia ==
{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* {{IMDb name|id=6461706}}
{{DEFAULTSORT: Ohikhuare, Stanlee}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
sr6zefmjhmpkze18uf9naqltmc69kyd
Sonia Irabor
0
38336
729758
672386
2026-10-01T10:20:21Z
Chiziqa
13055
Added DEFAULTSORT
729758
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=Sonia Irabor|birth_date={{Birth date and age|1990|01|03|df=y}}|birth_place=[[Lagos, Nigeria]]|nationality=[[Nigerian]]|education=[[University of Leicester]]; <br>[[Drama Studio London]]|occupation=Writer, Filmmaker, Actress, Editor}}
'''Sonia Irabor''' (amụrụ 3 Jenụwarị 1990) bụ onye odee, onye na-eme ihe nkiri na onye na-eme ihe nkiri . Ọ bụ onye nchịkọta akụkọ ''Genevieve Magazine'' . <ref>{{Cite web|date=2020-01-03|title=Genevieve magazine editor, Sonia Irabor clocks 30|url=https://allure.vanguardngr.com/2020/01/sonia-irabor/|accessdate=2021-12-01|work=Vanguard Allure|language=en-US}}</ref>
== Akụkọ ndụ ==
A mụrụ Irabor nye Soni na [[Betty Irabor]], ndị ọrụ mgbasa ozi abụọ. <ref>{{Cite web|title=SONIA IRABOR: How I Evolved, Built My Own Identity|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2020/03/01/sonia-irabor-how-i-evolved-built-my-own-identity/|date=2020-03-01|accessdate=2021-12-01|work=[[ThisDay]]|language=en-US}}</ref> Nne ya bụ onye nchoputa na onye nchịkọta akụkọ nke ''Genevieve Magazine'' <ref>{{Cite web|date=2019-01-26|title='Depression…what we need is more talk therapy, empathy'|url=https://guardian.ng/features/health/depressionwhat-we-need-is-more-talk-therapy-empathy/|first=Chukwuma|author=Muanya|accessdate=2021-12-01|work=[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]|language=en-US|archivedate=2021-12-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211201120127/https://guardian.ng/features/health/depressionwhat-we-need-is-more-talk-therapy-empathy/}}</ref> ebe nna ya bụ onye mgbasa ozi redio na TV. <ref>{{Cite web|author=BellaNaija.com|date=2016-12-08|title=Soni Irabor: Celebrating a Quintessential Media Icon|url=https://www.bellanaija.com/2016/12/soni-irabor-celebrating-a-quintessential-media-icon/|accessdate=2021-12-01|work=[[BellaNaija]]|language=en-US}}</ref> Na 2011, ọ gụsịrị akwụkwọ na Mahadum Leicester ebe ọ nwetara nzere bachelọ nke sayensị na Communications na Media Studies. <ref>{{Cite web|date=2017-07-28|title=Betty Irabor’s Daughter, Sonia Becomes The New Editor Of Genevieve Magazine|url=https://g9ija.com/2017/07/28/betty-irabors-daughter-sonia-becomes-the-new-editor-of-genevieve-magazine/|first=Benedicta|author=Robbins Patrick|accessdate=2021-12-01|work=G9IJA.com|language=en-US|archivedate=2021-12-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211201120131/https://g9ija.com/2017/07/28/betty-irabors-daughter-sonia-becomes-the-new-editor-of-genevieve-magazine/}}</ref> O mechara gaa Drama Studio London ebe ọ nwetara diplọma na ọkachamara na-eme ihe wee gụchaa na 2016. <ref>{{Cite web|title=Alumni {{!}} 2016 Graduates|url=https://www.dramastudiolondon.co.uk/choose-year/2016-graduates|accessdate=2021-12-01|work=www.dramastudiolondon.co.uk}}</ref>
== Ọrụ ==
Irabor malitere ọrụ ya site na ijikwa kọlụm "Teen Zone" nke ''Genevieve Magazine'' mgbe ọ dị afọ 13. <ref name=":0">{{Cite web|date=2017-08-19|title=My mother's shoes are too big to fill, I am carving my own path - Sonia Irabor|url=https://guardian.ng/guardian-woman/my-mothers-shoes-are-too-big-to-fill-i-am-carving-my-own-path-sonia-irabor/|first=Tobi|author=Awodipe|accessdate=2021-12-01|work=[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]|language=en-US|archivedate=2021-12-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211201120125/https://guardian.ng/guardian-woman/my-mothers-shoes-are-too-big-to-fill-i-am-carving-my-own-path-sonia-irabor/}}</ref> Ọ rụrụ ọrụ dị ka onye na-eweta redio na onye na-emepụta ihe yana na PR, <ref name=":0" /> Mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ na mahadum, Irabor ghọrọ Assistant Editor / UK Correspondent for ''Genevieve Magazine'' <ref>{{Cite web|author=Tolu|date=2017-02-26|title="I don't have much of a personal life" {{!}} Genevieve Magazine's Sonia Irabor speaks on being Assistant Editor and parental influence|url=https://ynaija.com/i-dont-much-personal-life-genevieve-magazines-sonia-irabor-speaks-assistant-editor-parental-influence/|accessdate=2021-12-01|work=[[YNaija]]|language=en-GB}}</ref> emesia a họpụtara ya Editor na 2017. <ref>{{Cite web|author=BellaNaija.com|date=2017-07-29|title=Sonia Irabor named Editor of Genevieve Magazine|url=https://www.bellanaija.com/2017/07/sonia-irabor-editor-genevieve/|accessdate=2021-12-01|work=[[BellaNaija]]|language=en-US}}</ref> Dị ka onye na-eme ihe nkiri, Sonia apụtawo n'ọtụtụ egwuregwu, ihe nkiri na usoro TV gụnyere ''Man Of Dreams'', <ref>{{Cite web|author=BellaNaija.com|date=2019-03-08|title=WATCH the Season Finale of Victor Sanchez Aghahowa's "Man of Her Dreams" starring Sonia Irabor & Folu Storms|url=https://www.bellanaija.com/2019/03/watch-the-season-finale-of-victor-sanchez-aghahowas-man-of-her-dreams-starring-sonia-irabor-folu-storms/|accessdate=2021-12-01|work=BellaNaija|language=en-US}}</ref> ''Inspector K'', <ref>{{Cite web|date=2017-04-15|title=The Media Blog: The first episode of Inspector K is pretty cool|url=https://ynaija.com/first-episode-inspectork-cool/|accessdate=2021-12-01|work=YNaija|language=en-GB}}</ref> na ''Tebụl'' . <ref name="FOR">{{Cite web|date=2018-06-04|title=Under 30 Creatives|url=https://www.forbesafrica.com/under-30/2018/06/04/under-30-creatives/|first=Forbes|author=Africa|accessdate=2021-12-01|work=Forbes Africa|language=en}}</ref>
== Nkwenye ==
N'afọ 2018, a kpọrọ Sonia aha dị ka otu n'ime ihe okike Forbes Africa 30 na-erughi 30. <ref name="FOR"/> Akpọrọ ya aha dịka otu n'ime ndị ntorobịa iri kachasị ike na oghere mgbasa ozi na listi ike [[YNaija]] . <ref>{{Cite web|date=2018-11-16|title=#YNaijaPowerList2018: Mercy Abang, Fisayo Soyombo, Instablog9ja… See the 10 most powerful young persons in the media space|url=https://ynaija.com/ynaijapowerlist2018-mercy-abang-fisayo-soyombo-instablog9ja-see-the-10-most-powerful-young-persons-in-the-media-space/|accessdate=2021-12-01|work=YNaija|language=en-GB}}</ref>
N'akụkụ nne ya, a ghọtara Sonia dị ka nọmba 11 na 2021 "25 Kasị Ike Women in Journalism" nke Women in Journalism Africa. <ref>{{Cite web|date=2021-10-02|title=Ijeoma Nwogwugwu, Stella Din, Kadaria Ahmed named among 25 most powerful Nigerian female journalists|url=https://www.thecable.ng/ijeoma-nwogwugwu-stella-din-kadaria-ahmed-named-among-25-most-powerful-nigerian-female-journalists|first=Bolanle|author=Olabimtan|accessdate=2021-12-01|work=[[TheCable]]|language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web|date=2018-06-04|title=Yemi Alade, Sonia Irabor, Falz, others make 2018 Forbes Africa Under-30 list|url=https://punchng.com/yemi-alade-sonia-irabor-falz-others-make-2018-forbes-africa-under-30-list/|accessdate=2022-07-19|work=Punch Newspapers|language=en-US}}</ref>
== Edensibia ==
<references />
{{DEFAULTSORT: Irabor, Sonia}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
[[Òtù:Onye édémédé akwukwọ si-na Naigeria]]
ae6lej72u8hlhg7qdeknrpl4jxvjvyv
Malik Afegbua
0
38337
729759
153633
2026-10-01T10:21:56Z
Chiziqa
13055
Added DEFAULTSORT
729759
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox biography vcard"
! colspan="2" class="infobox-above" style="font-size:125%;" |<div class="fn" style="display:inline-block">Malik Afegbua</div>
|- class="mw-file-element" data-file-height="611" data-file-type="bitmap" data-file-width="604" decoding="async" height="223" resource="./File:Malik_Afegbua.png" src="//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d4/Malik_Afegbua.png/220px-Malik_Afegbua.png" srcset="//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d4/Malik_Afegbua.png/330px-Malik_Afegbua.png 1.5x, //upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d4/Malik_Afegbua.png/440px-Malik_Afegbua.png 2x" width="220"
| colspan="2" class="infobox-image" |[[File:Malik_Afegbua.png|frameless]]</img>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Obodo
| class="infobox-data category" | Naijiria
|- class="infobox-label" scope="row"
! class="infobox-label" scope="row" | Ọrụ(ọrụ)
| class="infobox-data role" | Onye na-eme ihe nkiri, onye na-ese ihe na-ahụ anya, onye na-ahụ maka nkà na ụzụ okike na onye edemede
|-
! class="infobox-label" scope="row" | Mara maka
| class="infobox-data" | iji teknụzụ ọgụgụ isi nke artificial na ngalaba nka na ihe ngosi Ejiji maka ndị okenye
|- class="infobox-data"
! class="infobox-label" scope="row" | Nwunye
| class="infobox-data" | Ese-lami Afegbua
|-
! class="infobox-label" scope="row" | Ụmụaka
| class="infobox-data" | Tobias Afegbua
|}
'''Malik Afegbua''' bụ onye Naijiria na-eme ihe nkiri, onye na-ese ihe na teknụzụ okike. A maara ya nke ọma maka ụzọ echiche echiche ya n'èzí igbe site n'itinye iji teknụzụ [[Ọgụgụ isi|AI]] na-eme ihe na nkà.
Na Jenụwarị 2023, ọ ghọrọ nje ma nata mgbasa ozi mgbasa ozi sitere na gburugburu ụwa mgbe o tinyere onyonyo na nyiwe mgbasa ozi ọha akpọrọ ''The Elder Series'' ebe o gosipụtara ma gosipụta ndị agadi n'okporo ụzọ ejiji, nke yi uwe mara mma na nke mara mma site na iji AI. <ref name=":0">{{Cite web|author=|first=|title=Nigerian AI artist creates a fashion show for elderly people|url=https://www.cnn.com/style/article/malik-afegbua-elderly-fashion-ai-art-spc-intl/index.html|accessdate=2023-03-05|work=CNN|language=en}}</ref> N'oge na-adịghị anya, a na-eto ya maka nkọwa ya nke ndị agadi n'ụzọ dị mma site na iji AI, ma natakwara nkatọ na mmetụta ọjọọ nke ọgụgụ isi artificial kpatara na nkà dị ka AI na-ewere na ọ ga-egbu nkà ịmepụta mmadụ. <ref>{{Cite web|author=Barnes|first=Sara|date=2023-02-14|title=AI-Generated Art Imagines a Fabulous Fashion Show Featuring Only Senior Models|url=https://mymodernmet.com/malik-afegbua-fashion-show-for-elders/|accessdate=2023-03-05|work=My Modern Met|language=en}}</ref> Otú ọ dị, ihe osise ya na-agbagha echiche ndị a na-ahụkarị bụ́ ndị gbara gburugburu ka e si aghọta ndị agadi na ọha mmadụ nke oge a. <ref name=":1">{{Cite web|date=2023-03-02|title=Malik Afegbua Talks About His Viral AI Fashion Show for Seniors In an Interview With CNN Style|url=https://www.bellanaijastyle.com/malik-afegbua-elderly-fashion-ai-art/|accessdate=2023-03-05|work=BN Style|language=en-US}}</ref> <ref name="indianexpress.com">{{Cite web|date=2023-01-16|title=Nigerian filmmaker uses AI to show elderly people in fashionable clothes, Hollywood costume designer is impressed|url=https://indianexpress.com/article/trending/trending-globally/nigerian-filmmaker-uses-ai-to-show-elderly-people-in-fashionable-clothes-8384460/|accessdate=2023-03-05|work=The Indian Express|language=en}}</ref>
== Ọrụ ==
Ọ bụ onye na-ese foto na onye na-ese ihe na-ahụ anya n'oge oge nke 2011 n'oge ọ natakwara igwefoto Canon dịka onyinye sitere n'aka otu n'ime ndị enyi ya. <ref>{{Cite news|author=Ukomadu|first=Angela|date=2023-01-30|title=Nigerian artist uses AI to re-imagine life for the elderly|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/technology/nigerian-artist-uses-ai-re-imagine-life-elderly-2023-01-30/|accessdate=2023-03-05}}</ref> Igwefoto Canon nke ọ natara dị ka onyinye ghọrọ oge mgbanwe na ndụ ya ka ọ gbanwere na nka na foto site na ịbụ pivot gụsịrị akwụkwọ n'ụlọ akwụkwọ azụmahịa. <ref>{{Cite web|date=2023-01-30|title=Nigerian artist uses AI to re-imagine life for the elderly|url=https://www.euronews.com/next/2023/01/30/nigeria-art-ai|accessdate=2023-03-05|work=euronews|language=en}}</ref> O jiri igwefoto Canon mepụta vidiyo na ọ gara ọbụna ịmepụta ihe nkiri na vidiyo ụlọ ọrụ site n'ịgbanwe onwe ya dị ka onye na-ese ihe nkiri na-akụzi onwe ya. Ọ tọrọ ntọala Slickcity Media na n'okpuru ọkọlọtọ mmepụta ọ mepụtala mgbasa ozi, mgbasa ozi, ihe nkiri akwụkwọ na ihe ngosi mebere maka ụlọ ọrụ ama ama dị ka American Express na Meta, agbanyeghị kemgbe ọ malitere nje, ọ na-enye aha ndị a ma ama dị ka ụlọ ọrụ Marvel, IBM na Cadbury. <ref name=":1">{{Cite web|date=2023-03-02|title=Malik Afegbua Talks About His Viral AI Fashion Show for Seniors In an Interview With CNN Style|url=https://www.bellanaijastyle.com/malik-afegbua-elderly-fashion-ai-art/|accessdate=2023-03-05|work=BN Style|language=en-US}}</ref>
Ọ na-eji AI n'elu ikpo okwu Midjourney, nke na-enyere aka ịmepụta ihe oyiyi na nzaghachi nke ederede ederede. Ọ na-ejikwa [[Adobe Photoshop]] dezie ma kọọ ihe metụtara ọrụ nka ya. O wee bụrụ onye a ma ama na echiche ya na-emebi emebi nke igosipụta ejiji site na oghere nke ọgụgụ isi sitere na ''The Elder Series'' na Jenụwarị 2023 wee nweta akwụkwọ ịkpọ òkù ka ọ gosipụta ọrụ nka ya na France, Brazil na United States of America. <ref name=":0">{{Cite web|author=|first=|title=Nigerian AI artist creates a fashion show for elderly people|url=https://www.cnn.com/style/article/malik-afegbua-elderly-fashion-ai-art-spc-intl/index.html|accessdate=2023-03-05|work=CNN|language=en}}</ref> O nwetara mkpali ime ihe ngosi ejiji AI akpọrọ ''The Elder Series'' ma ọ bụ nke a makwaara dị ka ''Ejiji Show maka ndị agadi'' mgbe ọ lechara nne ya nke chere ọrịa strok ihu. O ji echiche ya na-arụkọ ọrụ na ngwanrọ AI site n'igosi ụdị ịka nká na-ele anya na uwe mara mma. <ref>{{Cite news|date=2023-01-15|title=The Nigerian AI artist reimagining a stylish old age|language=en-GB|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/world-africa-64260739|accessdate=2023-03-05}}</ref> Òtù Ahụ Ike Ụwa kwakọbara otuto maka ihe osise ya pụrụ iche site n'ihota ya bụ isi, onye nyere aka na mbọ zuru ụwa ọnụ nke WHO/UN's Decade of Healthy Aging na-alụso afọ ọgụ ọgụ. Onye mmebe ihe nrite nke [[Academy Awards|Academy Award]] Ruth E. Carter toro ọrụ ya na-akpọ ''nke a bụ ihe dope'' na post Instagram. <ref>{{Cite web|author=Alochi|first=Oscar|date=2023-01-20|title=Meet Malik Afegbua The Nigerian AI Artist Redefining Fashion for The Older Generation’s Style|url=https://nairobifashionhub.co.ke/meet-malik-afegbua-the-nigerian-ai-artist-redefining-fashion-for-the-older-generations-style/|accessdate=2023-03-05|work=African fashion|language=English}}</ref> <ref name="indianexpress.com">{{Cite web|date=2023-01-16|title=Nigerian filmmaker uses AI to show elderly people in fashionable clothes, Hollywood costume designer is impressed|url=https://indianexpress.com/article/trending/trending-globally/nigerian-filmmaker-uses-ai-to-show-elderly-people-in-fashionable-clothes-8384460/|accessdate=2023-03-05|work=The Indian Express|language=en}}</ref>
== Edensibia ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT: Afegbua, Malik}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
0moq2dihqootcmpvqdlgm7vmtszcnlj
Etinosa Idemudia
0
38338
729760
721179
2026-10-01T10:23:18Z
Chiziqa
13055
Added DEFAULTSORT
729760
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=Etinosa Idemudia|image=|imagesize=|caption=Etinosa Idemudia|birth_name=Etinosa Idemudia|birth_place=[[Benin]], [[Edo State]], Nigeria|nationality=Nigerian|citizenship=Nigerian|education=Computer Engineering|alma_mater=[[Covenant University]]|occupation=Actress, producer, engineer, content provider|years_active=2016 – present|mother=Patricia Idemudia|father=Sylvester Idemudia}}
'''Etinosa Idemudia''' bụ onye omere [[Ndị Naijiria|Naijiria]], onye mgbasa ozi mgbasa ozi na onye na-eme ihe nkiri . A maara ya nke ọma maka ọrụ ya dị ka ''Akugbe'' na usoro mbụ nke ROK, ''Blood of Enogie'', nke ọ meriri ihe nrite maka ''Best Actress na TV Series'', na Hollywood na African Prestigious Awards. <ref name="VONg">{{Cite news|url=https://von.gov.ng/nollywood-actress-etinosa-idemudia-bags-international-award/|title=Nollywood Actress, Etinosa Idemudia Bags International Award|author=Ingbian|first=Stephanie|date=25 November 2021|work=Voice of Nigeria|accessdate=17 June 2022|archive-date=31 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220831175524/https://von.gov.ng/nollywood-actress-etinosa-idemudia-bags-international-award/|url-status=dead}}</ref> A makwa ya maka skits na-atọ ọchị n'ịntanetị nke ọ malitere imepụta na kesaa n'ọwa instagram ya na-egosi ndị na-eme ihe nkiri [[Nollywood]] dị iche iche gụnyere [[Daniel K Daniel]] ; <ref name="DM">{{Cite news|url=https://dailymedia.com.ng/who-is-etinosa-idemudiabiography-profile-history-of-planning-engineer-turned-nollywood-actress-etinosa-idemudia/|title=HISTORY OF PLANNING ENGINEER TURNED NOLLYWOOD ACTRESS ETINOSA IDEMUDIA|author=Agbo|first=Dennis|date=12 July 2017|work=Daily Media|accessdate=12 July 2018}}</ref> yana maka ọrụ nkwụsị ya dị ka Amanda na ''onye isi oche'' sitcom <ref name="bella">{{Cite news|url=https://www.bellanaija.com/2018/06/faithia-williams-chairman-teaser/|title=Faithia Williams, Muyiwa Adegoke, Etinosa Idemudia Star in New Sitcom 'Chairman'|author=Naija|first=Bella|date=11 June 2018|work=BellaNaija|accessdate=12 July 2018}}</ref> na mmepụta ihe nkiri mbụ ya ''bụ The Washerman'' .
== Ndụ mbido ==
A mụrụ Etinosa na [[Warri]], [[Ȯra Delta|Delta State]], <ref name="RAA">{{Cite web|url=https://royalartsacademy.com.ng/raa-acting-alumna-etinosa-idemudia/|title=RAA ACTING ALUMNA: ETINOSA IDEMUDIA|author=|first=|date=3 July 2017|work=Royal Arts Academy|accessdate=12 July 2018|archivedate=19 March 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180319025630/http://royalartsacademy.com.ng/raa-acting-alumna-etinosa-idemudia/}}</ref> nye Sylvester Idemudia, onye isi otu onye isi ezumike nka nke Greenfield Refineries (NNPC Group) na Patricia Idemudia, onye na-asọpụrụ na onye guzobere Ụlọ Akwụkwọ Mmeri. Etinosa bidoro akwụkwọ praịmarị ya na Victory International School, Warri wee gụọ akwụkwọ sekọndrị na Cambridge International School, Warri na Igbinedion Education Centre, Benin, [[Ȯra Edo|Edo State]] .
Na 2011, o nwetara nzere bachelọ na Kọmputa Engineering na Mahadum ọgbụgba ndụ <ref name="Sun">{{Cite news|url=http://sunnewsonline.com/im-single-waiting-for-the-right-man-etinosa-idemudia-actress/|title=I'm single, waiting for the right man – Etinosa Idemudia, actress|author=Agadibe|first=Christian|date=4 July 2018|work=Daily Sun|accessdate=12 July 2018}}</ref> Mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ na Mahadum, Etinosa malitere ịrụ ọrụ dị ka Injinia Planning <ref name="DM"/> ya na Delattre Bezons Nigeria, onye enyemaka nke Entrepose Contracting. Ọ rụrụ ọrụ mbụ dị ka onye injinia na-eme atụmatụ maka ọrụ owuwu mmanụ na gas ruo n'afọ 2016 mgbe ọ malitere ime ihe oge niile. Etinosa wee gaa Royal Arts Academy nke onye na-eme ihe nkiri ama ama [[Emem Isong|bụ Emem Isong]] nwe ebe o nwetara diploma na Performing Arts n'afọ 2016.
N'ime obere oge, ọ pụtara n'ọtụtụ ihe nkiri na ihe nkiri TV gụnyere; ''Mere for More'', ''[[Ebe Ọrụ Ebube|The Miracle Center]]'', ''N'ụzọ na-ezighị ezi nke ya'', ''[[Devil in Agbada|Ekwensu na Agbada]]'', <ref name="DIA">{{Cite web|url=https://pmnewsnigeria.com/2021/06/26/nollywood-actress-linda-osifo-shines-in-new-movie-devil-in-agbada/|title=Nollywood actress Linda Osifo shines in new movie 'Devil in Agbada'|author=Ugbodagba|first=Kazeem|date=26 June 2021|work=PM News|accessdate=17 June 2022}}</ref> ''Blindspot'', <ref name="Sun"/> ''Stacy'', ''The Call'' and ''The Millions'' .
== Ọrụ ==
Na 2013, mgbe ọ chọpụtara vidiyo Instagram, Etinosa malitere imepụta skits na-atọ ọchị, nke ọ kesara na nyiwe mgbasa ozi mmekọrịta. Ndị skits ahụ nwere mmasị na nlebanya dị egwu, na-eweta ihe ịga nke ọma ya na ụlọ ọrụ ntụrụndụ nke Naijiria, bụ nke mechiri na ọ meriri ihe nrite maka Best Online Comic Act na 2016 Scream Awards. <ref name="DM"/>
Na 2016, Etinosa debanyere aha na Royal Arts Academy, <ref name="Royal Arts">{{Cite news|url=https://guardian.ng/saturday-magazine/etinosa-cool-comfy-in-jumpsuits/|title=Etinosa… Cool, comfy in jumpsuits|author=Thomas-Odia|first=Ijeoma|date=12 June 2021|work=The Guardian Newspaper|accessdate=25 September 2021}}</ref> [[Lagos]], [[Naijiria|Nigeria]], ebe ọ nwetara Diploma na Ịrụ Ọrụ, mgbe nke ahụ gasịrị ọ kwụsịrị ọrụ injinia ya iji nweta ọrụ oge niile na ntụrụndụ. <ref name="thenation">{{Cite news|url=http://thenationonlineng.net/fans-endorse-etinosa-idemudias-the-washerman/|title=Fans Endorse Etinosa's New Film|author=Ayinla-Olusukanmi|first=Dupe|date=12 July 2018|work=The Nation|accessdate=12 July 2018}}</ref>
Ọrụ ihe nkiri mbụ ya bụ obere mpụta cameo na ''A Little White Lie'' nke Emem-Isong mepụtara. <ref name="Sun"/> Kemgbe ahụ, ọ gara n'ihu na-egosipụta n'ọtụtụ ihe nkiri Nollywood a ma ama na usoro telivishọn gụnyere ''Ekwensu na Agbada'', ''Blood of Enogie'', ''The Call'', ''Chairman'', ''Corpershun'' <ref name="accelerate">{{Cite news|url=https://acceleratetv.com/accelerate-tv-premieres-new-drama-series-corper-shun/|title=ACCELERATE TV PREMIERES NEW DRAMA SERIES, 'CORPER SHUN'|author=Oluwatoyin|first=Adeleye|date=28 April 2018|work=AccelerateTV|accessdate=25 September 2021|archive-date=25 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210925143422/https://acceleratetv.com/accelerate-tv-premieres-new-drama-series-corper-shun/|url-status=dead}}</ref> na ''Ịhụnanya n'Ebe Na-ezighị ezi'' . N'afọ 2017, ọ meriri ihe nrite maka onye na-eme ihe nkiri kacha mma na ihe nkiri 48 Hours Film Project maka arụmọrụ ya na obere ihe nkiri ''Scheme'' <ref name="RAA"/>
N'afọ 2018, ọ malitere ịmepụta ihe nkiri mbụ ya, ''The Washerman'', nke nwere ọtụtụ ndị na-eme ihe nkiri [[Ndị Naijiria|Nigeria]] na ndị na-eme ihe nkiri Nollywood gụnyere [[Sound Sultan]], Ik Ogbonna, Mofe Duncan, Chris Okagbue, [[Jaywon]], Sani Danja, Bryan Okwara, Frank Donga, [[Judith Audu]], [[Sexy Steel]], Stephen Damian, Mercy Isoyp na Etinosa n'onwe ya. Ntọhapụ nke ụgbọala na-adọkpụ maka ihe nkiri ahụ wulitere atụmanya dị ukwuu maka mwepụta nke ihe nkiri ahụ akwadoro maka Summer nke 2018. <ref name="instalive">{{Cite news|url=https://www.vanguardngr.com/2018/06/actress-etinosa-idemudia-restores-hope-hopeless-washerman/|title=Actress, Etinosa Idemudia restores hope to the hopeless in 'The Washerman'|author=Agbana|first=Rotimi|date=26 June 2018|work=The Vanguard Newspaper|accessdate=12 July 2018}}</ref>
N'afọ 2021, ọ meriri ihe nrite maka onye na-eme ihe nkiri kachasị mma na usoro ihe nkiri TV (Africa) na Hollywood na African Prestigious Awards na California, United States. <ref name="guardina">{{Cite news|url=https://guardian.ng/sunday-magazine/los-angeles-california-celebrates-nollywood-star-etinosa-idemudia-as-best-actress-in-an-african-tv-series/|title=Los Angeles, California celebrates Nollywood star, Etinosa Idemudia as best actress in an African TV series|author=|first=|date=5 December 2021|work=The Guardian Newspaper|accessdate=17 June 2022}}</ref>
=== Okike ọdịnaya ===
Dị ka onye na-eweta ọdịnaya, Etinosa enyela ọdịnaya maka ndị isi ụlọ ọrụ mgbasa ozi Nigeria MTN na ''MTN Comedy Plus ikpo okwu'' ha, <ref name="RAA"/> ọ na-ejekwa ozi dị ka onye nnọchianya maka MUVng, ụgbọ ala maka ụlọ ọrụ na-akwụ ụgwọ nke dabeere na Benin, [[Ȯra Edo|Edo State]], [[Naijiria|Nigeria]] .
N'April 2020, n'oge mkpọchi ọrịa COVID-19 na Nigeria, Etinosa malitere ịbịbịa asọmpi talent ịntanetị kwa izu na nyiwe mgbasa ozi mmekọrịta ya maka ndị na-eme ihe nkiri. <ref name="vang">{{Cite news|url=https://www.vanguardngr.com/2020/04/actress-etinosa-idemudia-launches-live-talent-show-on-instagram/|title=Actress Etinosa Idemudia launches live talent show on Instagram|author=Ebirim|first=Juliet|date=22 April 2020|work=The Vanguard Newspaper|accessdate=25 September 2021}}</ref>
== Ndụ onwe onye ==
Na Disemba 2020, Etinosa na onye ibe ya nabatara nwa mbụ ya. <ref name="penned">{{Cite news|url=https://punchng.com/actress-etinosa-idemudias-second-marriage-crashes-less-than-a-year/|title=Actress Etinosa Idemudia's second marriage crashes less than a year|author=Olonilua|first=Ademola|date=8 May 2021|work=Punch Newspaper|accessdate=5 October 2021}}</ref> Na Septemba 2021, papa ya nwụnahụrụ Etinosa mgbe ọ lụsịrị ọrịa na-amaghị ama. <ref name="father">{{Cite news|url=https://pmnewsnigeria.com/2021/09/19/actress-etinosa-idemudia-devastated-after-fathers-death/|title=Actress Etinosa Idemudia devastated after father's death|author=Okanlawon|first=Taiwo|date=8 May 2021|work=PM News|accessdate=5 October 2021}}</ref> O deere ya otuto mmetụta uche n'elu ikpo okwu soshal midia ya, na-akọwa ọnwụ ya dịka ihe mgbu kacha njọ ọ nwetụrụla. <ref name="fther">{{Cite news|url=https://thenationonlineng.net/my-dads-death-worst-pain-ever-etinosa-idemudia/|title=My dad's death worst pain ever- Etinosa Idemudia|author=Bada|first=Gbenga|date=20 September 2021|work=The Nation Online|accessdate=5 October 2021}}</ref> Na 2022, ọ katọrọ Leo DaSilva maka inye ndụmọdụ mmekọrịta mgbe niile. <ref>{{Cite web|url=https://tooxclusive.com/etinosa-shuts-loe-dasilva-up-after-sharing-a-relationship-tip-for-the-umpteenth-time/|title=Etinosa Shuts Loe Dasilva up After Sharing a Relationship Tip for the Umpteenth Time|date=4 July 2022|accessdate=9 March 2024|archivedate=12 March 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240312203954/https://tooxclusive.com/etinosa-shuts-loe-dasilva-up-after-sharing-a-relationship-tip-for-the-umpteenth-time/}}</ref>
== Ihe nrite na nnabata ==
{| class="wikitable"
!Afọ
! Ihe omume
! Ihe nrite
! onye nnata
! Nsonaazụ
|-
| 2016
| Ihe nrite mkpu <ref>{{Cite news|title=Scream Awards 2016 -Full List Of Winners|url=http://www.mediaguide.ng/scream-awards-2016-full-list-winners/|author=Igwe|first=Silas|date=4 January 2017|work=Media Guide Nigeria|accessdate=12 July 2018|archive-date=14 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190514153005/http://www.mediaguide.ng/scream-awards-2016-full-list-winners/|url-status=dead}}</ref>
| Iwu ọchị ọchị kacha mma n'ịntanetị
| Etinosa Idemudia |{{Won}}
|-
| 2016
| Ọrụ ihe nkiri nke awa 48 <ref name="DM"/>
| Onye na-eme ihe nkiri kacha mma
| Etinosa Idemudia |{{Won}}
|-
| 2021
| Hollywood na African Prestigious Awards <ref name="VONg"/>
| Onye na-eme ihe nkiri kacha mma n'usoro ihe onyonyo onyonyo (Africa)
| Etinosa Idemudia |{{Won}}
|-
|}
== Ihe nkiri ==
{| class="wikitable"
!Afọ
! Aha
! Onye nduzi
! Ihe ndetu
|-
| 2015
| ''Na-efunahụ njikwa''
| Ikechukwu Onyeka
| Ihe nkiri TV na-egosi Joseph Benjamin
|-
| rowspan="5" | 2016
| ''Ụgha dị obere ọcha''
| John Njamah
| Emem Isong mepụtara
|-
| ''Ajuwaya''
| Tolu Tanner
| Ihe nkiri nke Lord Tanner & ụlọ ọrụ mepụtara
|-
| ''[[Alter Ego (ihe nkiri 2017)|Gbanwee Ego]]''
| Moses Inwang
| Ihe nkiri nke Esther Eyibio mebere
|-
| ''Adventures nke Etinosa''
| Daniel David
| Usoro webụ, ewepụtara na Pulse TV Network
|-
| ''Na-efunahụ njikwa''
| Ikechukwu Onyeka
| Ihe nkiri TV na Royal Arts Network
|-
| rowspan="3" | 2017
| ''Obi Ụjọ''
| Tope alake
| Ihe nkiri nke [[Judith Audu]] mepụtara
|-
| ''N'uche''
| James Abinibi
| Ihe nkiri njiri mara
|-
| ''Corpershun''
| Tunde Olaoye
| Usoro nke Accelerate TV Network mepụtara
|-
| rowspan="2" | 2018
| ''Onye isi oche''
| Imoh Umoren
| Ihe onyonyo nke Bola Ola Media mepụtara
|-
| ''Onye washerman''
| Charles Uwagbai
| Ihe nkiri nke Etinosa Idemudia mepụtara
|-
| rowspan="2" | 2019
| ''Oku''
| James Abinibi
| Ihe nkiri nke Woli Arole mebere
|-
| ''Ihe oyiyi ọla edo''
| Tade Ogidan
| Ihe nkiri Tade Ogidan mere
|-
| 2020
| ''[[Ebe Ọrụ Ebube|Ebe Ebube]]''
| Niyi Towolawi
| Ihe nkiri nke ihe nkiri Kherut mepụtara
|-
| rowspan="4" | 2021
| ''Charlie Charlie''
| Charles Uwagbai
| Ihe nkiri mepụtara site na Creative Unit Studios
|-
| ''[[Devil in Agbada|Ekwensu in Agbada]]''
| Umaru Elijah
| Ihe nkiri nwekwara Desmond Elliot, Akin Lewis na Erica Nlewedim
|-
| ''Ọbara Enogie''
| Charles Uwagbai
| Usoro ihe onyonyo izizi ROK
|-
| ''[[Progressive Tailors Club|Ụlọ ọgbakọ na-aga n'ihu ịkwa akwa]]''
| Biodun Stephens
| Ụlọ ihe nkiri Anthill mepụtara
|-
| rowspan="3" | 2022
| ''Osisi ọhịa''
| Biodun Stephen
| Ihe nkiri nke Niyi Akinmolayan dere
|-
| ''Ihe ọghọm ama ama''
| Charles Uwagbai
| ROK Studios mmepụta mbụ
|-
| ''Ịhụnanya na Ezinụlọ''
| Collins Aharanwa
| ROK Studios mmepụta mbụ
|}
== Hụkwa ==
* Ndepụta ndị na-eme ihe nkiri Naijiria
* Ndepụta ndị na-emepụta ihe nkiri Naijiria
== Edensibia ==
{{DEFAULTSORT: Idemudia, Etinosa}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
[[Òtù:Pages with unreviewed translations]]
810zg1oijt966nalq3bhks5cyztwr26
Onyeka Igwe
0
38339
729761
153631
2026-10-01T10:24:20Z
Chiziqa
13055
Added DEFAULTSORT
729761
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=Onyeka Igwe|birth_date=1986|birth_place=[[London, UK]]|nationality=Nigerian<br />British|occupation={{hlist| Artist|filmmaker|photographer}}}}
'''Onyeka Igwe''' (amụrụ 1996), bụ onye omenkà Britain-Nigeria, na-arụkarị ọrụ na mgbasa ozi dabere na fim. <ref>{{Cite web|title=Onyeka Igwe|url=https://onyekaigwe.com/|accessdate=25 January 2024|work=onyekaigwe.com}}</ref> A mụrụ ya ma zụlite ya na [[London]], a na-ewerekwa ya "dị ka onye ọsụ ụzọ nke sinima Africa." <ref>{{Cite web|title=ART X Lagos returns with a wide-ranging fair programme themed 'The Dialogue'|author=Art Fair|date=24 October 2023|url=https://artafricamagazine.org/art-x-lagos-returns-with-a-wide-ranging-fair-programme-themed-the-dialogue/|work=Art Africa Magazine|accessdate=24 January 2024|archivedate=14 November 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231114124733/https://artafricamagazine.org/art-x-lagos-returns-with-a-wide-ranging-fair-programme-themed-the-dialogue/}}</ref>
A na-enyocha ọrụ ya na ''MoMA'', ''Black Radical Imagination'', ''Institute of Contemporary Art'' (2017), ''Dhaka Art Summit'' (2020), ''London Film Festival'' 2015 na 2020, ''Open City Documentary Festival'' 2021 na 2022, ''Rotterdam International, Netherlands'' (2018-2020). ), [4] ''Edinburgh Artist Moving Image'' (2016), ''Scotiabank Contact Photography Festival'', <ref>{{Cite web|author=Larry Humber|date=10 April 2021|url=https://www.theartnewspaper.com/2021/04/10/torontos-contact-photography-festival-expands-its-takeover-of-public-spaces|title=Toronto's Contact Photography Festival expands its takeover of public spaces|accessdate=23 January 2024|work=The Art Newspaper|archivedate=9 August 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220809210242/https://www.theartnewspaper.com/2021/04/10/torontos-contact-photography-festival-expands-its-takeover-of-public-spaces}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://artdaily.com/news/135270/Scotiabank-CONTACT-Photography-Festival-opens-25th-anniversary-edition|title=Scotiabank CONTACT Photography Festival opens 25th anniversary edition|work=ArtDaily-The First Art Newspaper on the Net|accessdate=24 January 2024}}</ref> ''Festival Festival'' (2019), ''Camden Arts Center'' na ''Smithsonian African American film Festival'' (2018). <ref name="filmlondon">{{Cite web|url=https://filmlondon.org.uk/profile/onyeka-igwe|title=Onyeka Igwe|work=Film London|accessdate=23 January 2024|archivedate=23 January 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240123181302/https://filmlondon.org.uk/profile/onyeka-igwe}}</ref>
== Ọrụ ==
=== Enweghị egwu, ọ dịghị Palaver ===
''Enweghị Dance, Ọ dịghị Palaver'' bụ akwụkwọ akụkọ dị mkpirikpi egosiri na 2017 na 2018. Ọrụ ahụ nwetara nlebanya dị egwu dịka ọ na-agwa [[Agha ụmụ nwanyị|The Aba Women's Riots nke 1929]] [8] na "nhụjuanya anya nke ebe nchekwa colonial" ma nwaa "ịgbanwe ụzọ anyị si mara ndị o nwere". <ref>{{Cite web|url=https://www.ebony.com/artist-onyeka-igwe-brings-the-nigerian-aba-womens-war-of-1929-to-light/|title=ARTIST ONYEKA IGWE BRINGS THE NIGERIAN ABA WOMEN'S WAR OF 1929 TO LIGHT|work=[[Ebony (magazine)|Ebony Magazine]]|date=14 April 2023|accessdate=24 January 2024|archivedate=1 June 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230601094434/https://www.ebony.com/artist-onyeka-igwe-brings-the-nigerian-aba-womens-war-of-1929-to-light/}}</ref>
=== Ọrụ ndị na-adịbeghị anya, 2019 ===
''Agbanwela aha ndị a gụnyere nke m na eziokwu agbanweela'' bụ obere akụkọ Onyeka depụtara na 2019. Ọ bụ akụkọ gbasara nna nna ya n’ụzọ anọ dị iche iche. Ọ gbadoro ụkwụ na ndị si mba Africa . Na 2023, The Museum of West African Art headed Nigeria Pavilion which was curated at 2024 Venice Biennale where Onyeka participated alongside [[Yinka Shonibare]], Tunji Adeniyi-Jones, [[Ndidi Dike]], [[Fatimah Tuggar]], [[Toyin Ojih Odutola]], Precious Okoyomon and Abraham Oghobase. <ref>{{Cite web|url=https://fadmagazine.com/2023/10/11/aindrea-emelife-talks-to-fad-about-mowaa-collaboration-with-christies-for-frieze-week/|title=AINDREA EMELIFE TALKS TO FAD ABOUT MOWAA COLLABORATION WITH CHRISTIE'S FOR FRIEZE WEEK|author=Mark Westall|date=11 October 2023|accessdate=24 January 2024|work=fad magazine|archivedate=15 November 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231115050640/https://fadmagazine.com/2023/10/11/aindrea-emelife-talks-to-fad-about-mowaa-collaboration-with-christies-for-frieze-week/}}</ref>
== Ihe ngosi ==
Ihe ngosi Onyeka gụnyere:
* Mkpesa ngagharị iwe (Enweghị egwu, enweghị Palaver), MoMA PS1, [[New York City|New York]] (2023) <ref>{{Cite web|url=https://www.momaps1.org/programs/182-onyeka-igwe|title=ONYEKA IGWE, A Repertoire of Protest (No Dance, No Palaver) {{!}} March 16 – August 21, 2023|work=momaos1.org|accessdate=5 January 2024|archivedate=2 October 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231002145911/https://www.momaps1.org/programs/182-onyeka-igwe}}</ref>
* Ọrụ ebube na George Green, The High Line, [[New York City|New York, USA]] (2022)
* Ihe a na-akpọ Archive, LUX, [[London|London, UK]]
* Ezi akụkọ bụ ihe dị n'ime ụlọ ahụ, Mercer Union, Toronto, Canada (2021) <ref>{{Cite web|url=https://www.mutualart.com/Exhibition/Onyeka-Igwe--The-Real-Story-Is-What-s-In/|title=Onyeka Igwe: The Real Story Is What's In That Room|work=mutualart.com|accessdate=21 January 2024}}</ref>
* Enwere ụmụnne abụọ, Jerwood Foundation (2019) <ref>{{Cite web|url=https://jerwoodarts.org/exhibitionsandevents/events/jerwood-staging-series-2019-onyeka-igwe-there-were-two-brothers/|title=There Were Two Brothers|accessdate=24 January 2024|archivedate=27 September 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220927003159/https://jerwoodarts.org/exhibitionsandevents/events/jerwood-staging-series-2019-onyeka-igwe-there-were-two-brothers/}}</ref> [14]
* Mmezi, ya na Aliya Pabani, Trinity Square Video, Toronto, Canada (2018).
=== Ihe ngosi otu ===
Ha gụnyere:
* Lagos Peckham kwugharịa: njem nlegharị anya na ọdọ mmiri, ụlọ ihe ngosi South London (2023) <ref>{{Cite web|url=https://artafricamagazine.org/south-london-presents-lagos-peckham-repeat-pilgrimige-to-the-lakes/|title=South London presents 'Lagos, Peckham, Repeat: Pilgrimige to the Lakes'|date=29 June 2023|work=artafricamagazine.com|accessdate=30 December 2023|archivedate=4 October 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231004124536/https://artafricamagazine.org/south-london-presents-lagos-peckham-repeat-pilgrimige-to-the-lakes/}}</ref>
* Echoes, Haus der Kunst, Munich, Germany (2022) <ref>{{Cite web|url=https://hausderkunst.de/en/exhibitions/echoes|title=Echoes|accessdate=24 January 2024|archivedate=30 March 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230330023950/https://www.hausderkunst.de/en/exhibitions/echoes}}</ref>
* Ahazigharịrị, Timothy Taylor [[New York City|New York, USA]] (2021) <ref>{{Cite web|url=https://www.timothytaylor.com/exhibitions/30-reconfigured/|title=Reconfigured|work=timothytaylor.com|accessdate=21 January 2024}}</ref>
* Ebe nchekwa nke Nguzogide, Neue Galerie, Innsbruck, Austria (2021) <ref>{{Cite web|url=https://www.kuenstlerschaft.at/en/exhibition/archives-of-resistance/|title=Archives of Resistance and Repair – kuveti – artists association tyrol|accessdate=24 January 2024|archivedate=29 September 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230929043016/https://www.kuenstlerschaft.at/en/exhibition/archives-of-resistance/}}</ref>
* Usoro mmepụta KW, Berlin, Germany (2020) <ref>{{Cite web|url=https://www.mutualart.com/Exhibition/Donation-Outset--KW-Production-Series-at/|title=Donation Outset: KW Production Series at Museum Abteiberg|work=mutualart.com}}</ref>
* Mmegharị ndị ọrụ ọhụrụ, McEvoy Foundation for Arts, San Francisco, USA
* POST Colonial Bodies II, CC Matienzo, Buenos Aires, Argentina (2019) <ref>{{Cite web|url=https://untref.edu.ar/muntref/en/noticias/muntref-joins-the-international-film-festival/|title=Muntref|accessdate=24 January 2024|archivedate=4 February 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230204085050/http://untref.edu.ar/muntref/en/noticias/muntref-joins-the-international-film-festival/}}</ref>
* ''Enwere ihe na mkparịta ụka ahụ na-adọrọ mmasị karịa njedebe nke'' (aha), [[London|London, UK]] (2018) <ref>{{Cite web|url=https://www.theshowroom.org/exhibitions/theres-something-in-the-conversation-that-is-more-interesting-than-the-finality-of-a-title|work=The Showroom|title=The Showroom {{pipe}} there's something in the conversation that is more interesting than the finality of (A title)|accessdate=24 January 2024|archivedate=2 October 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231002233827/https://www.theshowroom.org/exhibitions/theres-something-in-the-conversation-that-is-more-interesting-than-the-finality-of-a-title}}</ref> [8]
* Iko Mbaụwa! , Montreal, Canada (2018) <ref>{{Cite web|url=http://articule.org/en/projects/world-cup|title=World Cup!|work=articule.org|accessdate=24 January 2024|archivedate=10 February 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200210063415/http://www.articule.org/en/projects/world-cup}}</ref>
== Ihe nkiri ==
* ''Aha ndị ahụ agbanweela, gụnyere nke m na eziokwu agbanweela'' (2019) [23] [24]
* ''Ungentle'' (eduzi na 2022)
* ''Ọrụ ebube na George Green'' <ref>{{Cite web|url=https://www.anothermag.com/art-photography/14105/onyeka-igwe-artist-new-york-high-line-interview|title=Onyeka Igwe, the Artist Exploring England's Social Histories|work=An Other Magazine|date=23 May 2022|accessdate=15 January 2024|archivedate=10 June 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230610085741/https://www.anothermag.com/art-photography/14105/onyeka-igwe-artist-new-york-high-line-interview}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://thecitylife.org/2022/05/04/high-line-art-presents-onyeka-igwes-film-the-miracle-on-george-green/|title=HIGH LINE ART PRESENTS ONYEKA IGWE'S FILM THE MIRACLE ON GEORGE GREEN|work=thecitylife.org|date=5 May 2022|accessdate=24 January 2024|archivedate=1 December 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221201174529/https://thecitylife.org/2022/05/04/high-line-art-presents-onyeka-igwes-film-the-miracle-on-george-green/}}</ref>
* ''Ebe nchekwa a na-akpọ'' (2020)
* ''Usoro Pụrụiche'' (2018) [24]
* ''Aha ya n'ọnụ m'' (2017)
* ''Ịnọdụ n'elu nwoke'' (2018)
* ''Anyị chọrọ aha ọhụrụ'' (2015)
* ''Duet Radikal'' (2023)
* ''Ọ nweghị ebe nchekwa nwere ike iweghachi gị'' (2020)
* ''Ọgbakọ'' (2013)
* ''Enweghị ịgba egwu, enweghị Palaver'' [8]
== Mbipụta ==
* {{Cite book|author=Igwe|first=O.|year=2021|title=Unbossed and Unbound: How Can Critical Proximity Transfigure British Colonial Moving Images?|location=United Kingdom|publisher=[[University of the Arts, London]]}}
* {{Cite book|title=The Interjection Calendar 008|date=April 2023|location=United Kingdom|publisher=Montez Press|isbn=9781838376086}}
* Being Close To, With or Amongst, The Feminist Review (2020)
* Hiraeth, or Queering Time in Archives Otherwise (with JD Stokely), Alphaville Journal of Film and Screen Media (2019)
* Feature Interview with June Givanni<ref>MIRAJ Vol.6, Spring 2018</ref>
* Migrating Bodies<ref>NON Periodical Vol. 1, Spring 2016
Rearviews, C Magazine, 2015</ref>
== Ihe nrite na nhọpụta ==
N'afọ 2022, a họpụtara Onyeka Igwe maka ihe nrite Jarman <ref>{{Cite web|url=https://filmlondon.org.uk/flamin/the-jarman-award/jarman-award-2022|title=The Jarman Award 2022|work=film London|accessdate=24 January 2024|archivedate=16 December 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221216133008/https://filmlondon.org.uk/flamin/the-jarman-award/jarman-award-2022}}</ref> na Max Mara Art Prize for Women . <ref>{{Cite web|url=https://www.happening.media/category/magazine/en/news/635a400659952d1fda9e7677/shortlist-of-artists-announced-for-2022-2024-max-mara-art-prize-for-women|title=SHORTLIST OF ARTISTS ANNOUNCED FOR 2022-2024 MAX MARA ART PRIZE FOR WOMEN|author=Roman Lugassy|date=27 October 2022|accessdate=24 January 2024|archivedate=24 September 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230924111617/https://www.happening.media/category/magazine/en/news/635a400659952d1fda9e7677/shortlist-of-artists-announced-for-2022-2024-max-mara-art-prize-for-women}}</ref> Na 2021, ọ meriri ihe nrite Foundwork Artist <ref>{{Cite web|url=https://foundwork.art/dialogues/onyeka-igwe|title=Onyeka Igwe Interview by Rianna Jade Parker|work=Foundwork Artist Prize|accessdate=24 January 2024|archivedate=24 August 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220824155113/https://foundwork.art/dialogues/onyeka-igwe}}</ref> na onyinye 2020 Arts Foundation Futures Award maka obere ihe nkiri nnwale. <ref>{{Cite web|url=https://artsfoundation.co.uk/directory/onyeka-igwe/|title=Onyeka Igwe {{!}} Fellow in 2020 for Experimental Short Film|work=artsfoundation.co.uk|accessdate=24 January 2024|archivedate=28 May 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220528193052/https://artsfoundation.co.uk/directory/onyeka-igwe/}}</ref> N'afọ 2019, Onyeka meriri ihe nrite Berwick New Cinema Awards na Berwick Film &amp; Media Arts Festival . N'akụkụ Seán Elder, Rebecca Moss na AJ Stockwell, The Guardian depụtara ya ka ''ọ na-egosikwa ihe ngosi nke izu'' maka usoro nhazi Jerwood. <ref>{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/artanddesign/2019/aug/30/the-week-in-art-peter-doig|title=Bowling ball necklaces and legless ladies – the week in art|author=Jonathan Jones|authorlink=Jonathan Jones (journalist)|date=30 August 2019|work=[[The Guardian]]|accessdate=24 January 2024|archivedate=3 December 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191203112626/https://www.theguardian.com/artanddesign/2019/aug/30/the-week-in-art-peter-doig}}</ref>
== Edensibia ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT: Igwe, Onyeka}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
j1tt97xlpcgexnhcitzn6fkiyct1noy
Raja Choudhury
0
38342
729607
155404
2026-09-30T17:27:08Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
729607
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Raja Choudhury''' (amụrụ Ranjit Choudhury, 11 June 1964) bụ onyinye nturu ugo nke mba ( [[Ndia|India]] ) na-emeri <ref>{{Cite web|url=http://www.sunday-guardian.com/technologic/restoring-the-lost-legacies-of-brilliant-indian-minds|title=Restoring the lost legacies of brilliant Indian minds|publisher=The Sunday Guardian|date=2014-05-14|accessdate=2014-05-14|archivedate=2019-01-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190117125330/http://www.sunday-guardian.com/technologic/restoring-the-lost-legacies-of-brilliant-indian-minds}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.thehindu.com/features/friday-review/documentary-the-quantum-indians-on-indian-scientists/article6937129.ece|title=Giants of Indian science|publisher=TheHindu.com|date=2015-02-27|accessdate=2015-04-25}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://blogs.nature.com/indigenus/2014/04/film-on-scientists-gets-national-award.html|title=Film on scientists gets national award|publisher=Nature Magazine|date=2014-04-22|accessdate=2014-04-22}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://news.webindia123.com/news/Articles/India/20140202/2332639.html|title=The Quantum Indians wins Golden Beaver Award for Best Public Science Film in 2013|publisher=webindia123.com|date=2014-02-02|accessdate=2014-02-21|archivedate=2014-03-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140308070819/http://news.webindia123.com/news/Articles/India/20140202/2332639.html}}</ref> onye na-eme ihe nkiri, <ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/name/nm2529130/|title=Raja Choudhury's profile at the Internet Movie Database|publisher=IMDB|accessdate=2012-07-07}}</ref> onye na-ese ụkpụrụ ụlọ, ọkà okwu ọha, onye nkuzi ime mmụọ na Shift Network., na onye na-emepụta ihe nrụnye mgbasa ozi na ihe omume <ref>{{Cite web|url=http://www.afaqs.com/news/story/24204_Coca-Colas-touch-screen-entertainment-kiosks/|title=AFAQS article - Coca-Cola's touch-screen entertainment kiosks|publisher=afaqs.com|date=2009-06-09|accessdate=2012-07-07}}</ref> na ebe nrụọrụ weebụ, ụfọdụ n'ime ha natara Webby Awards . <ref>{{Cite web|url=http://www.webbyawards.com/webbys/current_honorees.php?media_id=96&category_id=53&season=12/|title=Webby Honoree CBCWorldwide.com|publisher=WebbyAwards.com|accessdate=2012-07-07}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.webbyawards.com/webbys/current_honorees.php?media_id=96&category_id=40&season=12/|title=Webby Honoree OurWeddingDay.com|publisher=WebbyAwards.com|accessdate=2012-07-07}}</ref> Ọ na-emepụta ihe nkiri akwụkwọ akụkọ mba ụwa na amamihe India, akụkọ ihe mere eme na nsụhọ. Ihe nkiri o mere gụnyere mmụọ ime mmụọ na ụwa ọgbara ọhụrụ, ekwere m: Uru Universal for a Global Society, The Modern Mystic, The Quantum Indians, Yoga: Aligning to the Source na nso nso a ihe nkiri ụwa zuru ụwa ọnụ nke India na-eme ememme International Day of Yoga nke isiokwu ya bụ Yoga. Harmony with Nature nke ewepụtara na 21 Juun 2015. Ọ na-emepụta ihe nkiri ọhụrụ ugbu a na WTTW Chicago PBS nke a na-akpọ America's First Guru na Swami Vivekananda na mbata nke Yoga na Hindu na mkparịta ụka America na-ewu ewu na 1893. Raja nọ na ngalaba nkuzi Shift Network n'ịntanetị na amamihe ndị India. Raja bụkwa onye nkuzi na A Thousand Suns Academy na-akụzi mmemme na nkuzi dị elu na amamihe na ntụgharị uche ndị India.
== Ndụ mbido ==
A mụrụ Raja Choudhury na [[Ibadan|Ibadan, Nigeria]] nye nne na nna India Sukumar na Manjusri Choudhury na 11 June 1964. Nna ya bụ ọkachamara UN na nnọchi anya WHO si India. O tolitere na [[Naijiria|Nigeria]] wee gaa Freetown, [[Sierra Leone]] ebe ọ gara ụlọ akwụkwọ Grammar Sierra Leone. Na 16 ọ kwagara [[Kánada|Canada]] wee mụọ na Mahadum Waterloo . Ọ gara n'ihu mụọ architecture na AA School of Architecture na 1984 na London, UK ebe ọ gụsịrị akwụkwọ na 1992. Na AA ọ malitere Unit Graphics Kọmputa tupu ọ gụchaa iweta CAD na 3D modeling na ụlọ akwụkwọ maka oge mbụ. Na AA ọ gụrụ akwụkwọ na ndị na-ese ụkpụrụ ụlọ Ron Herron na Ranulph Glanville na ọkachamara cybernetics Gordon Pask .
== Ọrụ mmalite na mgbasa ozi dijitalụ ==
Na 1993 Choudhury, Mudimo Okondo, na Emma Westecott tọrọ ntọala Mpaghara UK, ụlọ ọrụ nhazi dijitalụ na [[London]] . Choudhury haziri VID Mpaghara Kiosk Network na Tower Records na HMV ụlọ ahịa na London. A kọwara kiosk ahụ dị ka "Ihe ngosi Ọhaneze Kasị Mma nke Multimedia Ever" site n'akwụkwọ akụkọ nka nka nka. N'afọ 1995, ndị otu nọ na Mpaghara weputara CDROM Music & Lifestyle Magazine UnZip <ref>{{Cite web|url=http://www.marketingweek.co.uk/home/ipc-launches-magazines-on-cd-rom/2011397.article/|title=Marketing Week article on Zone UK and IPC's launch of UnZip 1995|publisher=Marketingweek.co.uk|date=1995-03-10|accessdate=2012-07-06}}</ref> na akwụkwọ akụkọ IPC nke enyere Milia D'Or na Mipcom na Cannes na 1996. Mpaghara bụ ụlọ ọrụ izizi na UK webata kiosk na ịntanetị n'ime ụlọ ahịa egwu, klọb abalị na ụlọ mmanya mahadum. Na 1997 Mpaghara etinyere kiosks multimedia na mahadum 10 London, na-enye MeTV Network maka ụmụ akwụkwọ. Choudhury kwagara [[New York City]] na 1998 wee mepụta FastTake Video Kiosk Network, mmalite ntanetị nke Softbank, NetValue na BT Conferencing, wee bụrụ onye nduzi okike maka ụlọ ọrụ Cohn &amp; Wolfe na Converseon. Na 2007 o haziri webụsaịtị Webby Honorees na 2008: OurWeddingDay.com na CBCWorldwide.com. N'afọ 2008, o mepụtara netwọọdụ ntụrụndụ kiosk mgbasa ozi mgbasa ozi mbụ nke India maka Coca-Cola akpọrọ Dilli Dil Se Network <ref>{{Cite web|url=http://www.afaqs.com/news/story/24204_Coca-Colas-touch-screen-entertainment-kiosks/|title=AFAQS article - Coca-Cola's touch-screen entertainment kiosks|publisher=afaqs.com|date=2009-06-09|accessdate=2012-07-07}}</ref> n'oge 2009 [[Indian Premier League]] na-enye vidiyo, nkata vidiyo, eziokwu, nsonaazụ, egwuregwu, ịkparịta ụka n'Ịntanet na nbudata mkpanaka. Kiosks ihuenyo mmetụ ahụ dị na ebe iri atọ n'ofe New Delhi. Kemgbe 2009, Raja gara n'ihu na-arụ ọrụ na oghere dijitalụ na-adụ ọdụ nnukwu ụdị na òtù na-abaghị uru gụnyere tGELF, Alchemist Group na The Shift Network.
== Ihe nkiri akwụkwọ akụkọ ==
Ihe nkiri akwụkwọ akụkọ mbụ nke Choudhury dị ka onye na-emepụta ihe na onye nduzi nka bụ "Desi: South Asian nke New York" maka PBS Channel Thirteen na 2000 ya na Glazer Creative na New York. Ọ malitere ibipụta akwụkwọ akụkọ akpọrọ Universal Quest with AT Mann . Ọ gara n'ihu wepụta ọtụtụ vidiyo maka American India Foundation, Ramakrishna-Vivekananda Center na ndị ọzọ. Na 2006, o wepụtara ihe nkiri akwụkwọ akụkọ mbụ ya "Spirituality in the Modern World" nke weghaara mkparịta ụka n'etiti Ken Wilber na Traleg Kyabgon Rinpoche . E wepụtara DVD na 2007.
[[Usòrò:Raja_Choudhury_Film_Montage.jpg|thumb| Ihe nkiri Raja Choudhury na ihe nrite]]
Na 2010 Raja wepụtara ihe nkiri akwụkwọ akụkọ ya nke abụọ "Ekwere m: Uru Ụwa Nile Maka Global Society" <ref>{{Cite web|url=http://www.thehindu.com/news/national/article1523845.ece|title=India is an emerging idea, not just an emerging market|publisher=The Hindu Newspaper|date=2011-03-10|accessdate=2012-07-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20131103185543/http://www.thehindu.com/news/national/article1523845.ece|archive-date=2013-11-03|url-status=dead}}</ref> na nkwenkwe nke Karan Singh . Onye isi ala India bụ Manmohan Singh bidoro ihe nkiri a na Machị 2011, wee gosi ya na netwọkụ TV ọha nke India nke Doordarshan . Na 2011 o mere ihe nkiri "The Modern Mystic" na onye nkụzi ime mmụọ Sri M nke Madanapalle. Emere DVD a na Bangalore India na Ọktoba 2011. Ahọpụtara ihe nkiri abụọ a maka Ememme Nkiri Mmụọ Enlightened na CultureUnplugged.com. Na 2012 o wepụtara "The 21st Century Indian" profiling SM Krishna, India's Minister of External Affairs. N'August 2013 Choudhury wepụtara ihe nkiri ahụ The Quantum India <ref>{{Cite web|url=http://blogs.nature.com/indigenus/2013/08/what-can-india-learn-from-bose-raman-saha.html|title=What can India learn from Bose, Raman & Saha?|publisher=Nature Magazine Blog|date=2013-08-07|accessdate=2013-12-17}}</ref> banyere nnukwu ndị ọkà mmụta sayensị India Satyendranath Bose, CV Raman na Meghnad Saha maka Public Service Broadcasting Trust of India (PSBT) na Public Diplomacy Division of the Ministry of External Affairs of India . Ihe nkiri a meriri ihe nkiri National Film Award for Best Educational/Motivational/Instructional Film nke 2013 nakwa ihe nrite Golden Beaver a ma ama nyere site na Ngalaba Sayensị na Nkà na Ụzụ nke India, Vigyan Prasar, dị ka ihe nkiri sayensị ọha kacha mma nke 2013. O mekwara ihe nkiri 2 acclaimed na Yoga Yoga: Nkwekọrịta na isi mmalite, akụkọ ifo, omume, na akụkọ ihe mere eme nke Yoga malitere na 26 Nọvemba 2013 ma gụnye ngosipụta nke BKS Iyengar, Karan Singh na Devdutt Pattanaik na ihe nkiri gọọmentị India na-eme ememme ahụ. Ụbọchị mba ụwa nke Yoga akpọrọ Yoga Harmony with Nature nke ewepụtara na 21 June 2015.
Na 2023, Raja na-emecha mmepụta nke ihe nkiri maka PBS nke a na-akpọ America's First Guru nke na-akọ akụkọ Swami Vivekananda na otú ọbịbịa ya na Chicago na 1893 mere ka mgbanwe ime mmụọ na omenala America, okwu, na nsụhọ. WTTW Chicago na-ekesa ihe nkiri a na ọdịda nke 2023.
== Ọha na-ekwu okwu, onyinye na otuto ==
Raja enwetala ọtụtụ onyinye na mkpuchi mgbasa ozi maka ọrụ ya na fim na mgbasa ozi dijitalụ gụnyere 2014 National Film Award for Best Educational/Motivational/Instructional Film ( [[Ndia|India]] ) maka 2013, The 2014 Golden Beaver Award for Best Indian Public Science Film si [[Vigyan Prashar]], 2 Webby Awards na 2008, saịtị Adobe nke ụbọchị na Milia D'Or na MipCom. Na May 2012, Raja nyere okwu na TED ogbako TED @ Bangalore na "Amamihe India na Ụwa Taa". Raja nyere TEDx Talk na "Yoga 3.0" na New Delhi na 21 June 2015 iji mee ememe ụbọchị Yoga mbụ nke mba ụwa. O nyekwara okwu isi okwu na 2015 Porter Prize na New Delhi na "Rewiring the Brain." Site na 2016 gaa n'ihu, Raja enyela usoro nkuzi ọha na eze na-akpọ Universal Quest na Dr. Karan Singh na India International Center na New Delhi, India na Kundalini, Soma, Shiva, The Art and Science of Meditation, Hacking Your Consciousness.
== Onye Ozizi Ime Mmụọ ==
Na 2015, Raja malitere iduzi okwu na ogbako na New Delhi n'okpuru ọkọlọtọ Universal Quest wee mee ka ha dị na YouTube na-adọta ọtụtụ puku echiche. N'ihi ya, na 2018, a gwara ya ka ọ zụlite nkuzi na usoro Kundalini oge ochie nke India maka usoro ntanetị US na-ewu ewu bụ Shift Network. Usoro izizi ya na-akpọte Kundalini gị malitere na Machị 2018 ma kemgbe ahụ Raja akụzierela ihe ọmụmụ 11 na ụmụ akwụkwọ karịrị 4,000 ma na-ewere ya dị ka onye nkuzi ama ama na netwọkụ. N'afọ 2019, Raja malitere ịkụziri mmemme dị elu na amamihe ndị India na ụlọ akwụkwọ ntanetị ọhụrụ A Thousand Suns Academy na-anọchite anya ya na US.
== Ndụ onwe onye ==
Raja lụrụ onye mmebe Jagriti Chadha na 2005, ha nwere nwa nwanyị ma biri na United States.
== Ihe nkiri ==
{| class="wikitable"
!Afọ
! Ihe nkiri/ihe ngosi
! Ọrụ
! Ihe ndetu
|-
| 2000
| Desi: Ndị South Asia nke New York PBS Doc
| Onye na-emepụta ihe/Onye isi ihe nka
| Mmepụta mbụ na South Asia nke New York City; Omenala nri, ndọrọ ndọrọ ọchịchị, akụkọ ihe mere eme.
|-
| 2006
| Ime mmụọ na ụwa nke oge a: Mkparịta ụka ya na Ken Wilber na Traleg Rinpoche
| Onye na-emepụta ihe na onye nduzi
| ( Ihe nkiri akwụkwọ akụkọ )
|-
| rowspan="2" | 2011
| Ekwenyere m: Uru Eluigwe na Ala Maka Otu Global Society
| Onye na-emepụta ihe na onye nduzi
| Ihe nkiri Documentary na Dr. Karan Singh na ọhụụ ya maka India na Humanity. PM Manmohan Singh malitere na 2012
|-
| Ihe omimi nke oge a: Sri M nke Madanapalle
| Onye na-emepụta ihe na onye nduzi
| Ihe nkiri ihe nkiri banyere onye nkuzi ime mmụọ, onye nkuzi, onye na-akwado okpukperechi na Guru hụrụ n'anya nye ọtụtụ, Sri M (Mumtaz Ali)
|-
| 2012
| Ndị India nke narị afọ nke 21: Amamihe na Action SMKrishna
| Onye na-emepụta ihe na onye nduzi
| Ihe nkiri Documentary na SM Krishna, onye isi ala Karnataka bụ onye mere Bangalore na Silicon Valley nke India.
|-
| rowspan="2" | 2013
| Ndị India Quantum: Bose, Saha na Raman
| Onye edemede na onye nduzi
| Ihe nkiri Documentary na nnukwu ndị ọkà mmụta sayensị India Raman, Bose na Saha mepụtara site na PSBT na PD/XP nke MEA - onye mmeri nke 2014 National Film Award for Best Educational Film nke 2013 na onye meriri Vigyan Prashar Golden Beaver Award maka ihe nkiri sayensị kacha mma.
|-
| Yoga: Dakọtara na Isi Iyi
| Onye edemede na onye nduzi
| Ihe nkiri na-egosi isi na mmalite nke Yoga nke PSBT na PD/XP nke MEA mepụtara.
|-
| 2015
| Yoga: Nkwekọ na okike
| Onye edemede na onye nduzi
| Ihe nkiri akwụkwọ akụkọ banyere mmalite, akụkọ ihe mere eme, omume na mgbasa nke Yoga zuru ụwa ọnụ na mmemme UN's International Day of Yoga na 21 June 2015 - nke PD/XP Division nke Ministry of External mepụtara - Premiering June 2015.
|-
| 2017
| Devipuram: Guruji Amritananda
| Onye edemede na onye nduzi
| Ihe nkiri ihe nkiri na Guruji Amritananda, ọkà mmụta sayensị nuklia bụ onye ghọrọ onye isi India na-ahụ maka Sri Vidya na ofufe chi - nke Sri Vidya Trust mepụtara. Ebube ya na 2017
|-
| 2023
| Guru mbụ nke America
| Onye edemede na onye nduzi
| Ihe nkiri Documentary na Swami Vivekananda na akụkọ banyere otú Yoga na okpukpe Hindu si bịa America na ọ bịarutere na 1893 na nzuko omeiwu nke okpukpe ụwa. Premiering na ọdịda nke 2023 na PBS na WTTW Chicago dị ka ọdụ ngosi. A ga-egosi ihe nkiri n'ụwa niile yana na PBS na US.
|}
== Edensibia ==
{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* {{IMDb name|nm2529130|Raja Choudhury}}
* [https://www.rajachoudhury.com Raja Choudhury's Official Website]
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
nillp6rwutjyytth4hqd6x903ghl6fw
More Martins
0
38344
729762
451034
2026-10-01T10:27:00Z
Chiziqa
13055
Added DEFAULTSORT
729762
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=Mide Martins|birth_name=Mide Funmi Martins|birth_date=|birth_place=[[Lagos Island]], [[Lagos State, Nigeria]]|nationality=[[Nigerian]]|occupation={{flatlist|
*[[Actor|Thespian]]
*[[Film Producer]]
*[[Film Actor]]}}|spouse=Afeez Owo}}
'''Mide Funmi Martins''' {{Audio|Yo-Mide Funmi Martins.ogg|Listen}} bụ onye na-eme ihe nkiri [[Nollywood]], onye nlereanya na onye na-emepụta ihe nkiri. Ọ bụ ada onye na-eme ihe nkiri Nollywood, [[Funmi Martins]] onye nwụrụ n'ihi nkụchi obi na 2002. <ref name=":0">{{Cite web|date=2015-10-16|title=My husband has never raised his hand against me — Mide Martins|url=https://www.vanguardngr.com/2015/10/my-husband-has-never-raised-his-hand-against-me-mide-martins/|accessdate=2022-07-16|work=Vanguard News|language=en-GB}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.vanguardngr.com/2015/10/my-husband-has-never-raised-his-hand-against-me-mide-martins/ "My husband has never raised his hand against me — Mide Martins"]. ''Vanguard News''. 2015-10-16<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2022-07-16</span></span>.</cite></ref> <ref name=":1">{{Cite web|date=2016-07-31|title=How I saved my marriage– Mide Martins-Abiodun|url=https://punchng.com/how-i-saved-my-marriage/|accessdate=2022-07-16|work=Punch Newspapers|language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://punchng.com/how-i-saved-my-marriage/ "How I saved my marriage– Mide Martins-Abiodun"]. ''Punch Newspapers''. 2016-07-31<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2022-07-16</span></span>.</cite></ref> <ref>{{Cite web|date=2022-04-02|title=Mide Martins: Filmmaking is more than making money The Nation Newspaper|url=https://thenationonlineng.net/mide-martins-filmmaking-is-more-than-making-money/|accessdate=2022-07-16|language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Nollywood actress Mide Martins suffers head injury (Video) - P.M. News|url=https://pmnewsnigeria.com/2020/12/19/nollywood-actress-mide-martins-suffers-head-injury-video/|accessdate=2022-07-16|language=en-US}}</ref>
== Ndụ mmalite na agụmakwụkwọ ==
O nwetara ụlọ akwụkwọ praịmarị ya na Community Grammar School, Ibadan wee nweta asambodo ụlọ akwụkwọ sekọndrị na Providence Heights Secondary School, Fagba, Lagos mgbe nke ahụ gasịrị ọ kwagara [[Mahadum Olabisi Onabanjo]], Ago Iwoye iji nweta diploma na International Relations . <ref name=":1"/>
== Ọrụ ==
Mide Martins malitere ọrụ ya mgbe nne ya nwụsịrị na 2002. <ref name=":0"/> <ref name=":1"/> Kemgbe ahụ, o meela ma mepụta ọtụtụ ihe nkiri. <ref name=":1" />
== Ndụ onwe onye ==
Midde Martins bụ ada Funmi Martins. Ọ lụrụ Afeez Owo, a gọzikwara ha na ụmụ abụọ. <ref>{{Cite web|title=Mide Martins, husband Afeez Owo celebrate 17th wedding anniversary - P.M. News|url=https://pmnewsnigeria.com/2021/09/08/mide-martins-husband-afeez-owo-celebrate-17th-wedding-anniversary/|accessdate=2022-07-16|language=en-US}}</ref> <ref name=":1"/>
== Ihe nkiri ==
* Makan Je (2001)
* Arewa (2003)
* Orejomi (2005)
* Kilebi Olorun (2007)
* Ife Owo (2008)
* Amoye (2008)
* Osas Omoge Benin (2012
* Omoge Lekki (2016)
* Ameerah (2021)
* Onitemi (2022) <ref>{{Cite web|title=Mide Funmi Martins|url=https://www.imdb.com/name/nm2636289/|accessdate=2022-08-23|work=IMDb|language=en}}</ref>
* Onye nhazi agbamakwụkwọ (2022)
* Iyawo Buga (2022) <ref>{{Cite web|author=Aderemi|first=Samson|date=2022-08-19|title=Odunlade and Mide Martins in an all action latest yoruba movie –Iyawo Buga|url=https://ibrandtv.com/odunlade-mide-martins-action-latest-yoruba-movie-iyawo-buga/|accessdate=2022-08-23|work=iBrandTV|language=en-US|archivedate=2022-08-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220823152459/https://ibrandtv.com/odunlade-mide-martins-action-latest-yoruba-movie-iyawo-buga/}}</ref>
* Ihe ụtọ achụpụ (2022)
== Edensibia ==
<references />
{DEFAULTSORT: Martins, More}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
9w1sf6757kuwi7i4rfvuxrgpom78qgc
Madam Kofo
0
38345
729763
587900
2026-10-01T10:28:17Z
Chiziqa
13055
Added DEFAULTSORT
729763
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox biography vcard"
! colspan="2" class="infobox-above" style="font-size:125%;" |<div class="fn" style="display:inline-block">Madam Kofo</div>
|- class="infobox-data"
! class="infobox-label" scope="row" | Amụrụ
| class="infobox-data" |<div class="nickname" style="display:inline"> Kofoworola Abiola Atanda</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" | Obodo
| class="infobox-data category" | Naijiria
|-
! class="infobox-label" scope="row" | Ụmụ amaala
| class="infobox-data category" | Naijiria
|- class="infobox-label" scope="row"
! class="infobox-label" scope="row" | Ọrụ
| class="infobox-data role" | Onye na-eme ihe nkiri
|-
! class="infobox-label" scope="row" | <span style="white-space:nowrap;">Ọrụ ama ama</span>
| class="infobox-data" | The Campus Queen
|- class="infobox-data"
! class="infobox-label" scope="row" | Ihe nrite
| class="infobox-data" | ihe nrite pụrụ iche na 2021 Best of Nollywood Awards.
|}
'''Kofoworola Abiola Atanda''' bụ onye na-eme ihe nkiri Naịjirịa ama ama nke moniker '''Madam Kofo''' mara maka ọrụ ya na opera ncha, ''Second Chance'' ebe ọ ghọrọ onye ama ama maka mbinye aka isi ya. <ref>{{Cite web|author=Obioha|first=Vanessa|date=2019-03-31|title=Where Are They Now?|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2019/03/31/where-are-they-now/|accessdate=2022-05-08|work=THISDAYLIVE|language=en-US}}</ref> <ref name=":0">{{Cite web|date=2021-11-15|title=Bon Awards: Late Chico Ejiro, Madam Kofo for Special Recognition|url=https://www.premiumtimesng.com/entertainment/nollywood/495481-bon-awards-late-chico-ejiro-madam-kofo-for-special-recognition.html|accessdate=2022-05-08|language=en-GB}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web|author=Kehinde|first=Seye|date=2018-09-03|title=How I Started Acting On Stage 51 Years Ago - Madam KOFO|url=https://www.citypeopleonline.com/how-i-started-acting-on-stage-51-years-ago/|accessdate=2022-05-08|work=City People Magazine|language=en-US}}</ref>
== Ọrụ ==
Madam Kofo started her acting career with Hubert Ogunde and revealed that her highest grossing during her time was ₦10. <ref name=":0" /> <ref>{{Cite web|date=2022-02-16|title=The highest acting fee I got in my prime was N10 - Madam Kofo - The Nation Newspaper|url=https://thenationonlineng.net/the-highest-acting-fee-i-got-in-my-prime-was-n10-madam-kofo/|accessdate=2022-05-08|language=en-US}}</ref>
N'afọ 1991, o wepụtara ihe nkiri akpọrọ ''Otu Omo'' nke gosipụtara [[King Sunny Adé|King Sunny Ade]] . <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=-MZtAAAAMAAJ&q=%22abiola+atanda%22|title=People in the News, 1900-1999: A Survey of Nigerians of the 20th Century|date=2000|publisher=Independent Communications Limited|isbn=978-978-32284-0-5|language=en}}</ref> Enyere ya onyinye nkwanye ugwu pụrụ iche na 2021 [[Best of Nollywood Awards]] . <ref name=":0" /> <ref>{{Cite web|author=Obioha|first=Vanessa|date=2021-11-12|title=Why BON Awards is Honouring Madam Kofo, Chico Ejiro|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2021/11/12/why-bon-awards-is-honouring-madam-kofo-chico-ejiro/|accessdate=2022-05-08|work=THISDAYLIVE|language=en-US}}</ref>
== Ihe nkiri ==
* ''Ohere nke Abụọ''
* ''Ikuku nke akara aka'' <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Gd0HAQAAMAAJ&q=%22abiola+atanda%22|title=Film & Video|date=1997|publisher=Nigerian Film Corporation|language=en}}</ref>
* ''Queen Campus'' (2004)
* ''Ụzọ dị warara'' (2006)
* ''[[Alter Ego (ihe nkiri 2017)|Mgbanwe Ego]]'' (2017)
== Edensibia ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT: Kofo, Madam}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
5e9wdu2jocwmrsh9xgtdgxj3fbicwsw
Joy Grant-Ekong
0
38349
729764
175747
2026-10-01T10:29:50Z
Chiziqa
13055
Added DEFAULTSORT
729764
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|website=}}
'''Joy Grant-Ekong''' nke a na-akpọbu '''Joy Aiyegbeni''' <ref name="thisdaylive.com">{{Cite web|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2023/02/04/8-interesting-facts-you-didnt-know-about-popular-movie-producer-joy-grant-ekong/|title=8 interesting facts you didn’t know about popular movie producer – Joy Grant-Ekong|date=4 February 2023|work=Thisday Newspaper|accessdate=10 August 2023}}</ref> bụ onye na-eme ihe nkiri Naijiria na onye na-emepụta ihe nkiri, <ref>{{Cite web|url=https://pmnewsnigeria.com/2022/12/05/top-10-movie-producers-in-nollywood/|title=Top 10 movie producers in Nollywood|date=5 December 2022|work=PM News Nigeria|accessdate=10 August 2023}}</ref> onye isi, onye nlekọta edemede na onye na-ahụ maka mmepụta ihe, <ref>{{Cite web|url=https://sunnewsonline.com/top-5-leading-female-movie-producers-in-nigeria/|title=Top 5 Leading female movie producers in Nigeria|date=4 March 2021|work=The Sun Newspaper|accessdate=10 August 2023}}</ref> mara maka ihe nkiri ihe nkiri 2020 ya ''[[Mama Drama (ihe nkiri)|Mama Drama]]'' <ref>{{Cite web|url=https://tribuneonlineng.com/top-movies-produced-directed-by-award-winning-joy-grant-ekong/|title=Top movies produced & directed by award winning Joy Grant-Ekong|date=14 August 2021|work=Tribune Newspaper|accessdate=10 August 2023}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://thenationonlineng.net/top-10-nigeria-movie-producers-in-2021/|title=Top 10 Nigeria movie producers in 2021|date=5 April 2021|work=Thenation Newspaper|accessdate=10 August 2023}}</ref> na ''Otu Too Ọtụtụ'' . <ref>{{Cite web|url=https://www.bellanaija.com/2021/04/one-too-many-nollywood-film/|title=First Look at the forthcoming film "One Too Many" starring Jide Kosoko, Omowunmi Dada & Dakore Akande|date=8 April 2021|work=Bella Naija|accessdate=10 August 2023}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/heres-a-first-look-at-one-too-many-directed-by-kayode-kasum/ntnnpc4|title=Here's a first look at 'One Too Many' directed by Kayode Kasum|date=8 April 2021|work=Pulse Nigeria|accessdate=10 August 2023}}</ref>
== Ndụ mbido ==
A mụrụ Joy Grant-Ekong na Lagos, Nigeria. <ref name="thisdaylive.com"/> Ọ malitere na 2003 mgbe ọ sonyeere ndị agha Ojo Ladipo Theatre wee kwaga na [[Wale Adenuga Production|Wale Adenuga Productions]] dị ka onye njikwa na-aga n'ihu. <ref name="Daily">{{Cite web|url=https://dailytimesng.com/meet-joy-grant-ekong-female-movie-producers-changing-the-narrative/|title=Meet Joy Grant-Ekong: Female movie producers changing the narrative|date=4 March 2022|work=Dailytimes Newspaper|accessdate=10 August 2023}}</ref> Joy Grant-Ekong sonyeere M-Net's multicamera soap opera ''[[Tinsel (TV series)|Tinsel]]'' kwa ụbọchị site na oge nke abụọ wee bụrụ onye isi ngalaba maka ndị enyemaka onye nduzi ruo oge nke anọ. <ref name="Daily" />
== Ọrụ ==
N'afọ 2016, o wepụtara ihe nkiri akpọrọ ''Babysitting Ejiro'' ihe nkiri M-Net nke Victor Sanchez Aghahowa na ihe nkiri akpọrọ ''InLine'' nke [[Tope Oshin]] duziri, nke ewepụtara na sinima mba na 2017. <ref name="Tribune">{{Cite web|url=https://tribuneonlineng.com/top-movies-produced-directed-by-award-winning-joy-grant-ekong/|title=Top movies produced & directed by award-winning Joy Grant-Ekong|date=14 August 2021|work=Tribune Newspaper|accessdate=10 August 2023}}</ref> Joy Grant-Ekong wepụtara ihe nkiri nwere ogologo ihe nkiri ''[[Mama Drama (ihe nkiri)|Mama Drama]]'' na ''Echoes'' na 2019. <ref name="Tribune" /> N'afọ 2020, o wepụtara ''Hell Ride'' nke meriri ihe ngosi mba ụwa kacha mma na 2022 Toronto International Nollywood Film Festival (TINFF). <ref name="guardian.ng">{{Cite web|url=https://guardian.ng/art/joy-grant-ekong-wins-big-at-the-toronto-international-nollywood-film-festival-tinff/|title=Joy Grant-Ekong wins big at the Toronto International Nollywood Film Festival (TINFF)|date=10 November 2022|work=Guardian Newspaper|accessdate=10 August 2023|archivedate=12 August 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230812130515/https://guardian.ng/art/joy-grant-ekong-wins-big-at-the-toronto-international-nollywood-film-festival-tinff/}}</ref> N'afọ 2020, a kpọrọ ya aha n'etiti ndị na-emepụta ihe nkiri na-akpụzi ụlọ ọrụ ihe nkiri Nigeria site n'aka ''[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]'' . <ref>{{Cite web|url=https://www.vanguardngr.com/2020/02/joy-grant-ekong-bolaji-amusan-others-among-movie-producers-shaping-nigerian-film-industry/|title=Joy Grant-Ekong, Bolaji Amusan, others, among movie producers shaping Nigerian film industry|date=12 February 2020|work=Vanguard Newspaper|accessdate=10 August 2023}}</ref> Na 2021 o wepụtara ''Otu Too Ọtụtụ'' . <ref name="thenationonlineng.net">{{Cite web|url=https://thenationonlineng.net/positive-reviews-of-one-too-many-excites-grant-ekong/|title=Positive reviews of One too many excites Grant-Ekong|date=16 November 2022|work=Thenation Newspaper|accessdate=10 August 2023}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://punchng.com/my-new-movie-shows-theres-hope-nigeria-grant-ekong/|title=My new movie shows there’s hope Nigeria — Grant-Ekong|date=12 November 2022|work=Punch Newspaper|accessdate=10 August 2023}}</ref>
== Ihe nkiri ==
{| class="wikitable"
! rowspan="2" |Afọ
! rowspan="2" | Aha
! colspan="2" | Ọrụ
! rowspan="2" | Ref
|-
! Onye nduzi
! Onye nrụpụta
|-
| 2016
| ''Ejiro nwa-anọdụ ala'' |{{no}}|{{yes}}
|
|-
| 2017
| ''N'ahịrị'' |{{no}}|{{yes}}
| <ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt7492760/fullcredits?ref_=tt_ov_wr_sm|title=Full Cast & Crew|work=IMDb Newspaper|accessdate=10 August 2023}}</ref>
|-
| rowspan="2" | 2019
| ''Nkwughachi'' |{{no}}|{{yes}}
|
|-
| ''Aghọgburu'' |{{no}}|{{yes}}
|
|-
| rowspan="2" | 2020
| ''hell Ride'' |{{no}}|{{yes}}
| <ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt23468652/fullcredits?ref_=tt_ov_st_sm|title=Full Cast & Crew|work=IMDb Newspaper|accessdate=10 August 2023}}</ref>
|-
| ''Mama Drama'' |{{no}}|{{yes}}
| <ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt12424356/fullcredits?ref_=tt_ov_st_sm|title=Full Cast & Crew|work=IMDb Newspaper|accessdate=10 August 2023}}</ref>
|-
| 2022
| ''Otu Too Ọtụtụ'' |{{no}}|{{yes}}
| <ref name="thenationonlineng.net"/>
|-
| 2023
| ''Agbajiri ngwa ngwa'' |{{yes}}|{{yes}}
|
|}
== Ihe nrite na nhọpụta ==
{| class="wikitable"
!Afọ
! Ihe nrite
! Otu
! Ihe nkiri
! Nsonaazụ
! Ref
|-
| 2017
| Laghachi na mmemme ihe nkiri igbe, California
| Ihe nkiri Ogologo Akụkụ kacha mma
| ''N'ahịrị'' |{{Won}}
|
|-
| rowspan="2" | 2022
| Ememme ihe nkiri Zuma
| Foto kacha mma
| ''hell Ride'' |{{Won}}
|
|-
| Ememme ihe nkiri Nollywood nke mba Toronto (TINFF)
| Njirimara izizi kacha mma na mba ụwa
| hell Ride|{{Won}}
| <ref name="guardian.ng"/>
|}
== Edensibia ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT: Grant-Ekong, Joy}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
iqgshl3lirkp79t74zhpz03i3qlwpkm
Uyoyou Adia
0
38350
729765
154859
2026-10-01T10:34:15Z
Chiziqa
13055
Added DEFAULTSORT
729765
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=Uyoyou Adia|citizenship=[[Nigeria]]|occupation={{hlist|[[Film producer]]|[[film director]]|[[screenwriter]]|[[actress]]}}|yearsactive=2013|known_for={{plainlist|
*''[[Charge and Bail]]''
*''[[The Sessions (2020 film)|The Sessions]]''
*''[[Hey You (2022 film)|Hey You]]''
}}}}
'''Uyoyou Adia''' bụ onye na-eme ihe nkiri Nollywood na onye ntụzi ihe nkiri. A maara ya maka ọrụ ya na ''[[Charge and Bail]]'', ''The Sessions'' and ''Hey You'' . <ref name=":0">{{Cite web|title=Uyoyou Adia: If You Don’t Believe in Yourself, You May Never Get to Your Destination – THISDAYLIVE|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2021/10/02/uyoyou-adia-if-you-dont-believe-in-yourself-you-may-never-get-to-your-destination/amp/|accessdate=2022-07-30|work=www.thisdaylive.com|archivedate=2022-07-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220730164542/https://www.thisdaylive.com/index.php/2021/10/02/uyoyou-adia-if-you-dont-believe-in-yourself-you-may-never-get-to-your-destination/amp/}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">. ''www.thisdaylive.com''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2022-07-30</span></span>.</cite></ref> <ref>{{Cite web|title=Uyoyou Adia Delivers Daring 'Hey You' – THISDAYLIVE|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2022/06/04/uyoyou-adia-delivers-daring-hey-you/amp/|accessdate=2022-07-30|work=www.thisdaylive.com|archivedate=2022-07-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220730153102/https://www.thisdaylive.com/index.php/2022/06/04/uyoyou-adia-delivers-daring-hey-you/amp/}}</ref> <ref>{{Cite web|date=2019-08-30|title=Judith Audu, Omowumi Dada, Uyoyou Adia team up for 'The Sessions'|url=https://www.vanguardngr.com/2019/08/judith-audu-omowumi-dada-uyoyou-adia-team-up-for-the-sessions/|accessdate=2022-07-30|work=Vanguard News|language=en-GB}}</ref> <ref>{{Cite web|date=2022-05-07|title=Uyoyou Adia’s Charge And Bail Goes To Amazon Prime|url=https://independent.ng/uyoyou-adias-charge-and-bail-goes-to-amazon-prime/|accessdate=2022-07-30|work=Independent Newspaper Nigeria|language=en-GB}}</ref>
== Ọrụ ==
Adia malitere dị ka onye na-eme ihe nkiri na 2013 ebe o gosipụtara na ihe nkiri akpọrọ ''Child, Ọ bụghị Nwunye'' . Na 2017, o mere onye nkuzi na [[Tope Oshin]] na Remi Ibinola. Mgbe ọzụzụ ahụ gasịrị, ọ họọrọ isonye na Homevida, ụlọ ọrụ ide ihe nke Homevida, [[Google]], USAID na [[Pan-Atlantic University|Mahadum Pan-Atlantic]] kwadoro. Kemgbe ahụ, ọ na-ede, na-eduzi na-egosi na ọtụtụ fim. <ref name=":0"/>
== Ihe nrite na nhọpụta ==
Ọ bụ onye nnata nke The African Films and Arts Festival Award Nomination n'okpuru udi nke Best Emerging Film Makers. <ref>{{Cite web|title=2019 African Films and Arts Festival Nominations|url=https://theafricanfilmfestival.org/Festival/Winners/2019}}</ref>
== Ihe nkiri ==
* ''Nwa Alụghị nwunye'' <ref name=":0"/>
* ''[[Nneka the Pretty Serpent (2020 film)|Nneka: Agwọ mara mma]]'' <ref name=":0" />
* ''[[rattlesnake: The Ahanna Story|Rattlesnake: Akụkọ Ahanna]]'' <ref name=":0" />
* ''[[The Ghost and the Tout|Mmụọ na Tout]]'' <ref name=":0" />
* ''[[Charge and Bail|Ebo na mgbapụta]]'' <ref>{{Cite web|date=2021-08-06|title=Watch: Teaser For 'Charge And Bail' Film Out|url=https://editor.guardian.ng/life/film/watch-teaser-for-charge-and-bail-film-out/|accessdate=2022-07-30|work=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News|language=en-US|archivedate=2021-10-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211004110328/https://editor.guardian.ng/life/film/watch-teaser-for-charge-and-bail-film-out/}}</ref>
* ''Oge ndị ahụ'' <ref>{{Cite web|date=2019-08-30|title=Judith Audu, Omowumi Dada, Uyoyou Adia team up for ‘The Sessions’|url=https://www.vanguardngr.com/2019/08/judith-audu-omowumi-dada-uyoyou-adia-team-up-for-the-sessions/|accessdate=2022-07-30|work=Vanguard News|language=en-GB}}</ref>
* ''Hey gi'' <ref>{{Cite web|date=2022-04-08|title=Niyi Akinmolayan’s Anthill partner Adia for Hey You|url=https://thenationonlineng.net/niyi-akinmolayans-anthill-partner-adia-for-hey-you/|accessdate=2022-07-30|work=The Nation Newspaper|language=en-US}}</ref>
== Edensibia ==
<references />
{{DEFAULTSORT: Adia, Uyoyou}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
ba6lbfddxduf20f0606p9ijcprssbcf
Temidayo Abudu
0
38351
729766
153846
2026-10-01T10:35:41Z
Chiziqa
13055
Added DEFAULTSORT
729766
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|website=}}
'''Temidayo Abudu''' bụ onye na-emepụta ihe nkiri [[Ndị Naijiria|Naijiria]], onye na-edepụta ihe, na onye ntụzi ihe nkedo . A maara ya nke ọma maka imepụta ihe nkiri mpụ aha ya bụ ''Ọlọtọré'', na imekọ ihe n'isi ''[[Chief Daddy]]'' na [[Mo Abudu]] . <ref name="IMDb 2022">{{Cite web|title=Temidayo Abudu|work=IMDb|date=July 18, 2022|url=https://m.imdb.com/name/nm8497264/|accessdate=July 18, 2022}}</ref>
== Agụmakwụkwọ ==
Temidayo Abudu nwere nzere bachelọ na Management and Marketing si Royal Holloway, Mahadum London . <ref name="THISDAYLIVE 2020">{{Cite web|author=THISDAYLIVE|first=Home -|title=Mo Abudu’s Daughter‘s ‘Californian Chic’ Wedding – THISDAYLIVE|work=THISDAYLIVE – Truth and Reason|date=October 15, 2020|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2019/08/10/mo-abudus-daughter-s-californian-chic-wedding/amp/|accessdate=July 18, 2022|archivedate=July 18, 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220718031207/https://www.thisdaylive.com/index.php/2019/08/10/mo-abudus-daughter-s-californian-chic-wedding/amp/}}</ref>
== Ihe nkiri ==
* ''Ọlọtọre'' (2019)
* ''[[Chief Daddy|Chief Baba]]'' (2018)
* ''Ụlọ oriri na ọṅụṅụ Royal Hibiscus'' (2017)
== Ndụ onwe onye ==
Na 2019, Temidayo lụrụ Adebola Makanjuola na [[California|California, United States]] . <ref name="The Eagle Online 2019">{{Cite web|title=Photos as Mo Abudu’s daughter weds in US, bride’s mum steps out in stunning dress -|work=The Eagle Online|date=July 2, 2019|url=https://theeagleonline.com.ng/photos-as-mo-abudus-daughter-weds-in-us-brides-mum-steps-out-in-stunning-dress/|accessdate=July 18, 2022}}</ref> Ha abụọ nabatara nwa mbụ ha na 2020. <ref name="Punch Newspapers 2022">{{Cite web|title=Filmmaker Mo Abudu welcomes second grandchild - Punch Newspapers|work=Punch Newspapers|date=January 29, 2022|url=https://punchng.com/filmmaker-mo-abudu-welcomes-second-grandchild/|accessdate=July 18, 2022}}</ref>
== Hụkwa ==
* Ndepụta ndị Yoruba
* Ndepụta ndị na-emepụta ihe nkiri Naijiria
== Edensibia ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT: Abudu, Temidayo}}
== Njikọ mpụga ==
* {{IMDb name|8497264|Temidayo Abudu}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
bao17xzx4nphmgyb0ppxivlqeg59hgg
Seun Sean Jimoh
0
38356
729767
186480
2026-10-01T10:38:18Z
Chiziqa
13055
Added DEFAULTSORT
729767
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox biography vcard"
! colspan="2" class="infobox-above" style="font-size:125%;" |<div class="fn" style="display:inline-block">Seun Sean Jimoh</div>
|- class="infobox-data"
! class="infobox-label" scope="row" | Amụrụ
| class="infobox-data" |<div class="nickname" style="display:inline"> Seun Sean Jimoh</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" | Ụmụ amaala
| class="infobox-data category" | Naijiria
|-
! class="infobox-label" scope="row" | Ọrụ
| class="infobox-data role" | Onye na-eme ihe nkiri
|- class="infobox-label" scope="row"
! class="infobox-label" scope="row" | Afọ arụ ọrụ
| class="infobox-data" | 2007
|-
! class="infobox-label" scope="row" | Mara maka
| class="infobox-data" | [[A Long Night|Ogologo abalị]]
|- class="infobox-data"
! class="infobox-label" scope="row" | Nwunye
| class="infobox-data" | Olatokunbo Morafa Jimoh <small>(m. 2017)</small>
|-
! class="infobox-label" scope="row" | Ụmụaka
| class="infobox-data" |
|}
'''Seun Sean Jimoh''' {{Audio|Yo-Seun Sean Jimoh.ogg|Audio}} bụ onye omere na ndabere na America.
== Ndụ onwe onye ==
Na 7 Jenụwarị 2017, Seun na-egosi Olatokunbo Morafa Jimoh. [1] Na 22 Mee 2019, site na post Instagram, [2] o imere mbata nke nwa ya nke abụọ..
== Ọrụ ==
Na 2007, ọ ama ọrụ mbụ mbụ dị ka onye na-eme ihe nkiri na Nigeria Yoruba soap opera "Kilanta", [1] sitcom isiokwu na-egosi na Africa Magic Yoruba, na Super Story, [1] usoro ihe nkiri mpaghara. Ọ bịara bụrụ onye a ma ama na 2015, na-arụ ọrụ na-edu ndú na A Long Night, na The Ex (II), nke ụlọ ya ihe nrite na 2016 Best of Nollywood Awards dị ka ụbọchị nke Afọ (nwoke). N'afọ 2019, Seun Sean Jimoh, ihe nkiri mbụ ya na-egosi "A Tale of Brothers Two" [2] n'okpuru ọchịchị Flintstone Pictures, na na 18th nke Ọktoba 2019, ewepụtara ya na sinima mba niile, na-egosi Adeniyi Johnson , Sophie Alakija, Bolanle Ninalowo., na Skiibii dị ka onye na-eme ihe nkiri ihe nkiri.
== Ihe nkiri ==
{| class="wikitable"
!Afọ
! Ihe nkiri
! Ọrụ
! Ihe ndetu
|-
| rowspan="2" | 2015
| ''The Ex (II)''
| Chinedu
| Ihe nkiri
|-
| ''Ogologo abalị''
| Tony
| Ihe nkiri
|-
| 2020
| ''E mebiri'' <ref>{{Cite web|title=Watch this Short Film "Violated" Addressing Rape and Abuse|url=https://www.bellanaija.com/2020/06/short-film-violated-addresses-rape-and-abuse/|work=[[BellaNaija]]|accessdate=25 September 2020|date=30 June 2020}}</ref>
|
| Ihe nkiri dị mkpirikpi
|}
== Ihe nrite na nhọpụta ==
{| class="wikitable"
!Afọ
! Ihe omume
! Ihe nrite
! onye nnata
! Nsonaazụ
|-
| 2016
| [[2016 Best of Nollywood Awards|Ihe nrite Nollywood kacha mma]]
| Nkpughe nke Afọ (nwoke)
| rowspan="2" | Onwe ya |{{Won}}
|-
| 2019
| Ihe nrite AEAUSA nke ise
| Onye na-eme ihe nkiri kacha mma na Diaspora|{{Won}}
|}
== Edensibia ==
{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* {{IMDb name|id=8924711}}
{{DEFAULTSORT: Jimoh, Seun Sean}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
b323rw5v4shnclhfy9sh2y0k5nw4cnc
Jorge Cohen
0
38357
729768
153667
2026-10-01T10:40:40Z
Chiziqa
13055
Added DEFAULTSORT
729768
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=Jorge Cohen|other_names=|image=|image_size=|alt=|caption=|birth_date=1986|birth_name=Jorge Cohen|birth_place=[[Luanda]], [[Angola]]|death_date=|death_place=|resting_place=|resting_place_coordinates=<!-- {{coord|LAT|LONG|display=inline,title}} -->|nationality=[[Angola]]n|alma_mater=University of London<br>Catholic University of Lisbon|education=|height=|years_active=2008–present|party=|spouse=|children=|awards=|father=|mother=|relatives=|signature=|website=|footnotes=|occupation=Producer}}
'''Jorge Cohen''' (amụrụ 1986) <ref>{{Cite web|url=https://mubi.com/cast/jorge-cohen|title=JORGE COHEN: PRODUCER|publisher=MUBI|accessdate=9 November 2020}}</ref>, bụ onye na-eme ihe nkiri Angolan . [1] A mara ya nke ọma dị ka onye na-ahụ ihe nkiri ndị a ma ama nke Alambamento, Luanda 24/7 na Air Conditioning .
== Ndụ onwe onye ==
<ref name="cohen">{{Cite web|url=https://geracao-80.com/jorge-cohen|title=JORGE COHEN : PRODUCER|publisher=Geração 80 official website|accessdate=9 November 2020}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://geracao-80.com/jorge-cohen "JORGE COHEN : PRODUCER"]. Geração 80 official website<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">9 November</span> 2020</span>.</cite></ref>Ụlọ akwụkwọ ya na 1986 na Luanda, Angola. N'afọ 2009, ọ kwagara Portugal wee gụchaa nzere masters na Business Administration na Mahadum nke Lisbon. Mgbe ahụ ọ kwagara England wee akara akara ugo nhọrọ nna ya ọzọ na Global Cultural and Creative Industries na SOAS, Mahadum London na 2018.
== Ọrụ ==
Na 2009, Cohen mere mmalite mbụ ya Alambamento, obere ihe nkiri. Ọ bụ onye nduzi nke ahụ, bụ nke ike otuto dị egwu. Mgbe ihe ịga nke ọma nke ahụ ahụ, ọ na-ekiri onye na-arụ ọrụ nke ụlọ ọrụ 'Geração 80' na 2010. Mgbe e gosiri, o mere ọtụtụ ihe nkiri dị fim: Luanda 24/7, Havemos de Voltar na 1999 yana akwụkwọ; Triângulo, Independência nke Mário Bastos duziri. <ref name="cinafrica">{{Cite web|url=http://cinafrica.letras.ufrj.br/index.php/filmes/angola/116-jorge-cohen|title=Angola: Jorge Cohen|publisher=cinafrica|accessdate=9 November 2020}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[http://cinafrica.letras.ufrj.br/index.php/filmes/angola/116-jorge-cohen "Angola: Jorge Cohen"]. cinafrica<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">9 November</span> 2020</span>.</cite></ref> Akwụkwọ akụkọ ''Independência'' meriri ihe nrite maka akwụkwọ akụkọ kacha mma na Cameron International Film Festival wee bụrụ nhọrọ gọọmentị na Durban International Film Festival, Luxor African Film Festival na Pan African Film Festival. <ref>{{Cite web|url=https://www.filmatique.com/archive-1/2018/independencia|title=Independência: Memories of Colonialism in Angola|work=Filmatique|accessdate=17 October 2020|archivedate=16 November 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201116043259/https://www.filmatique.com/archive-1/2018/independencia}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://filmfreeway.com/independencia|title=Independence|work=Film Freeway|accessdate=17 October 2020}}</ref>
Ihe nkiri 2013 ya ''Triângulo'' bụ ihe nrụpụta Angola-Brazil-Portugal. Na 2014, o wepụtara akwụkwọ akụkọ telivishọn ''Afripedia Angola'' dị ka mmekọ Sweden-Angola. N'afọ 2017, o wepụtara akwụkwọ akụkọ ''El Último País'' nke onye isi Cuban Gretel Marín duziri. The film mere Official Nhọrọ nke Amsterdam Festival 2017 nakwa. <ref name="cinafrica">{{Cite web|url=http://cinafrica.letras.ufrj.br/index.php/filmes/angola/116-jorge-cohen|title=Angola: Jorge Cohen|publisher=cinafrica|accessdate=9 November 2020}}</ref> N'afọ 2020, o mere ihe nkiri akụkọ ifo mbụ ya, ''Ikuku ikuku'' . <ref name="cohen">{{Cite web|url=https://geracao-80.com/jorge-cohen|title=JORGE COHEN : PRODUCER|publisher=Geração 80 official website|accessdate=9 November 2020}}</ref>
== Ihe nkiri ==
{| class="wikitable"
!Afọ
! Ihe nkiri
! Ọrụ
! Ụdị
! Ref.
|-
| 2011
| ''Alambamento''
| Onye na-emepụta eriri
| Ihe nkiri dị mkpirikpi
|
|-
| 2011
| ''Luanda 24/7''
| Onye na-emepụta ihe, onye edemede
| Ihe nkiri dị mkpirikpi
|
|-
| 2013
| ''Triângulo''
| Onye nrụpụta
| Akwụkwọ akụkọ
|
|-
| 2014
| ''Afripedia Angola''
| Onye na-emepụta ihe
| Ihe nkiri usoro onyonyo
|
|-
| 2015
| ''Independência''
| Onye nrụpụta, onye ọrụ ọganihu
| Akwụkwọ akụkọ
|
|-
| 2017
| ''El Último País''
| Onye na-emepụta ihe
| Akwụkwọ akụkọ
|
|-
| 2017
| ''Haemos de Voltar''
| Onye nrụpụta
| Ihe nkiri dị mkpirikpi
|
|-
| 2018
| ''1999''
| Onye mmekọ mmekọ
| Ihe nkiri dị mkpirikpi
|
|-
| 2020
| ''Igwe ntụ oyi''
| Onye nrụpụta
| Ihe nkiri
|
|}
== Edensibia ==
{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* {{IMDb name|nm4024464}}
{{DEFAULTSORT: Cohen,Jorge}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
qk1w3ljn1x8m01276dlvsuliph2n4sr
Jacky Ido
0
38363
729769
153677
2026-10-01T10:42:51Z
Chiziqa
13055
Added DEFAULTSORT
729769
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|URL=}}
<ref>{{Cite web|url=http://www.english.rfi.fr/visiting-france/20100811-tarantino-lelouche-jacky-ido-explores-love-40-s|title=Jacky Ido's first big French role, exploring love in the 1940s|work=RFI|accessdate=1 November 2014}}</ref>Jacky Ido (amuru 14 Mee 1977) bu onye omere nke French amuru Burkinabé . Ọrụ mbụ bụ Lemalian na ihe nkiri German 2005, The White Masai . Ndị na-ege ntị n'asụsụ Bekee mara ya nke ọma maka ọrụ ya dị ka Marcel, onye na-ahụ maka ihe nkiri na ihe nkiri Quentin Tarantino nke 2009, Inglourious Basterds . [1] Nwanne Ido Cédric Ido, onye bụkwa onye na-eme ihe nkiri, eduzila ya na nkenke Hasaki Ya Suda . [2] Ido na-arụ ọrụ ma na-ebi na Paris, France na, dị ka nke 2010, na-arụ ọrụ na album nke slam uri .
<ref>{{Cite web|url=https://deadline.com/2015/03/mireille-enos-star-the-catch-shonda-rhimes-abc-pilot-1201384492/|title=Mireille Enos Cast As Female Lead In Shonda Rhimes' 'The Catch' Pilot - Deadline|author=Nellie Andreeva|work=Deadline|accessdate=16 May 2015}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.digitalspy.co.uk/ustv/news/a636000/numb3rs-star-alimi-ballard-joins-shonda-rhimess-abc-pilot-the-catch.html|title=Numb3rs star Alimi Ballard joins Shonda Rhimes's ABC pilot The Catch|work=Digital Spy|accessdate=16 May 2015}}</ref>Na 2014, Ido gbara egwu dị ka Leo Romba na usoro ihe nkiri televishọn French-American dị ukwuu Taxi Brooklyn . Na 2015, a tụbara ya n'ihu Mireille Enos na ABC iwu thriller, The Catch ikpe Shonda Rhimes .
== Ihe nkiri ==
=== Ihe nkiri ===
{| class="wikitable sortable"
!Afọ
! Aha
! Ọrụ
! class="unsortable" | Ihe ndetu
|-
| 2005
| ''White Masai''
| Lemalian Mamutelil
|
|-
| 2006
| ''Les Enfants du na-akwụ ụgwọ''
| Lamine
|
|-
| 2008
| ''Aide-toi, le ciel t'idera''
| Fer
|
|-
| 2009
| ''Ndị Basterds dị egwu''
| Marcel
| Ihe nrite Guild nke ndị na-eme ihe nkiri maka arụmọrụ pụtara ìhè site na ihe nkedo na foto ngagharị<br /><br /><br /><br /><nowiki></br></nowiki> Ihe nturu ugo ihe nkiri Choice nke ndị nkatọ maka mkpokọta mmemme kacha mma<br /><br /><br /><br /><nowiki></br></nowiki> San Diego Film Critics Society Award maka ịrụ ọrụ kacha mma site na otu ìgwè
|-
| 2010
| ''Ihe Agha Nwere ike Weta''
| Bob
|
|-
| 2012
| ''Igwe redio''
| Léonard de Vitry
|
|-
| 2012
| ''Mkpọchi''
| Hụ
|
|-
| 2012
| ''Django Unchained''
| Ohu (anaghị akwụ ụgwọ)
|
|-
| 2012
| ''The Adventures of Huck Finn [ de ]''
| Jim
|
|-
| 2013
| ''[[Aya of Yop City (film)|Aya de Yopougon]]''
| Ignace / Hervé / Moussa
| Olu
|-
| 2013
| ''West''
| John Bird
|
|-
| 2014
| ''Salaud, n'ezie''
| Jacky
|
|-
| 2014
| ''N'ụtụtụ''
| Malik
|
|-
| 2017
| ''Chateau''
| Charles
|
|-
| 2019
| ''Scappo na casa''
| Mugabe
|
|}
=== Igwe onyonyo ===
{| class="wikitable sortable"
!Afọ
! Aha
! Ọrụ
! class="unsortable" | Ihe ndetu
|-
| 2004
| ''Laverie de famille''
| Onye egwuregwu bọọlụ
| Ihe omume: "Boulet de canon"
|-
| 2005
| ''gburugburu''
| Onye
| Oge 1, Nkeji 3
|-
| 2007
| ''Tropiques amers''
| Koyaba
| Ọrụ ugboro ugboro
|-
| 2007
| ''Ụlọ ọgwụ''
| Onye nkuzi
| Ihe omume: "Fragiles"
|-
| 2007
| ''Duval et Moretti''
| Walli
| Ihe omume: "César à deux doigts de la mort"
|-
| 2014
| ''Taxi Brooklyn''
| Leo Romba
|
|-
| 2016
| ''The Catch''
| Jules Dao
|
|-
| 2019
| ''Nwanyị di ya nwụrụ''
| Emmanuel Kazadi
|
|}
== Edensibia ==
{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* Jacky Ido at IMDb
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT: Ido, Jacky}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
31z1z3trd1apjhwe5mnqbtccftgrrru
Isaka Sawadogo
0
38367
729770
153679
2026-10-01T10:51:11Z
Chiziqa
13055
Added DEFAULTSORT
729770
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=Isaka Sawadogo|birth_date={{bya|1966}}|birth_place=Burkina Faso|nationality=Burkinabé|occupation=Actor}}
'''Isaka Sawadogo''' (amụrụ 1966), mgbe ụfọdụ a na-etinye dị ka Issaka Sawadogo, bụ onye omere Burkinabé . A kacha mara ya maka ọrụ ya na ihe nkiri Canada Diego Star, nke ọ ikike nhọpụta Prix Jutra maka onye na-eme ihe nkiri kacha mma na 16 Jutra Awards na 2014, na ihe nkiri Dutch The Paradise Suite, nke omeri Golden Golden. Nwa ehi maka onye na-eme ihe nkiri kacha mma na 2016 Netherlands Film Festival . <ref>[https://www.telegraaf.nl/lifestyle/1270599/issaka-sawadogo-wint-gouden-kalf-voor-beste-acteur "Issaka Sawadogo wint Gouden Kalf voor Beste Acteur"]. ''[[De Telegraaf]]'', December 30, 2016.</ref>
<ref>André Duchesne, [https://www.lapresse.ca/cinema/2021-07-02/festival-de-cannes/de-nombreux-courts-quebecois-au-marche-du-film.php "De nombreux courts québécois au marché du film"]. ''[[La Presse (Canadian newspaper)|La Presse]]'', July 2, 2021.</ref>Na 2020, ọ rep na ọrụ nkwado na ihe nkiri Philippe Lacôte Night of the Kings (La Nuit des rois) . [1] Na 2021 onye ọrụ onye ndu na obere ihe nkiri Jorge Camarotti Ousmane .
== Edensibia ==
{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* {{IMDb name|1371957}}
{{DEFAULTSORT: Sawadogo, Isaka}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
n2o013hxltki95zwmk2xcx2wrol9nm3
Prince Bubacarr Aminata Sankanu
0
38373
729771
723317
2026-10-01T11:01:22Z
Chiziqa
13055
Added DEFAULTSORT
729771
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=Prince Bubacarr Aminata Sankanu|image=|alt=|caption=|birth_name=Aminata Sankanu|birth_date=<!-- {{Birth date and age|YYYY|MM|DD}} for living people supply only the year with {{Birth year and age|YYYY}} unless the exact date is already widely published, as per [[WP:DOB]]. For people who have died, use {{Birth date|YYYY|MM|DD}}. -->|birth_place=Sotuma Sere, Jimara, [[Upper River Division|Upper River Region]], [[The Gambia]]|death_date=<!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (DEATH date then BIRTH date) -->|death_place=|nationality=|other_names=|occupation=Filmmaker|years_active=2012–present|known_for=|notable_works=''Pain of Sorrow''}}
'''Prince Bubacarr Aminata Sankanu''' bụ onye ntụzi ihe nkiri na onye na-ahụ ihe nkiri Gambia. Onye bụbu onye nta ahụ, ọ kwagara Germany na 1998 wee malite ihe nkiri na 2012. O guzobela Cinekambiya International Film Festival (CIFF), ụlọ ọrụ nke ya, Sanxaafi, wee jide ihe nkiri. Ọ bụkwa ọkà ihe nkiri nkiri nke Africa akwụkwọ na Mahadum Stirling .
== Ndụ mbido ==
. A jaridar Sankanu n'obodo Sotuma Sere dị na Jimara, Oke River Region . Ọ bụ Serahuleh (a ịdị ka Soninke ) na ọ bụ onye nri . Sankanu bụ ụdị nke ụdị Sankanu Kaggoro, nke nke logo Ghana oge ochie, na ọ bụ onye isi nke ihe ya. Ọ gara ụlọ akwụkwọ Nusrat ma bụrụ onye ode akwụkwọ nwa akwụkwọ<ref name=":0">{{Cite news|url=http://standard.gm/site/2018/01/12/aminata-sankanu-filmmaker/|title=Aminata Sankanu Filmmaker|date=12 January 2018|work=The Standard|accessdate=4 October 2018|archive-date=4 October 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181004145022/http://standard.gm/site/2018/01/12/aminata-sankanu-filmmaker/|url-status=dead}}</ref>
== Ọrụ nta akụkọ ma kwaga Germany ==
. <ref name=":0"/>Sankanu na mbụ onye dịka onye nta ndị na Gambia . Ọ bụ onye nta ndị nweere onwe ya bụ onye dere isi maka Upfront, akwụkwọ akụkọ pati APRC, yana BBC, Voice of America, Deutsche Welle, na The Point . N'ụ ọkà ya, o ji aha akwụkwọ Wagadou Ghana Remme mee ihe. Ọ gara n'ihu na-arụ ọrụ na Gambia Radio & Television Service (GRTS) na TV mba, wee kwado mmemme 'Business Forum'. Sankanu ike "ihe dị mfe" oge ọ blea ọihe n'ibu n'ibu GRTS wee hụ ndị ọzọ na-enwe nsogbu ngwaọrụ n'ihi ijere Jammeh ozi. O akwụkwọ akwụkwọ na maka visa na mpaghara Schengen, ma m na Germany na 1998
== Ọrụ ihe nkiri ==
Sankanu kpebiri ịbụ ọkachamara na-eme ihe nkiri na 2012. <ref name=":0"/> Ọ tọrọ ntọala Cinekambiya International Film Festival (CIFF) na 2015. Ọ tọrọ ntọala ụlọ ọrụ abụọ, Sanxaanu Kaggoro Film Kaffo (Sanxaafi) na Tagadou Productions, ma mụọ diploma na ihe nkiri dijitalụ na ihe nkiri na SAE Institute na Cologne, [[Jémanị|Germany]] . <ref name=":1">{{Cite news|url=http://fatunetwork.net/hollywood-african-prestigious-awards-nominate-sankanus-pain-of-sorrow-for-best-film-2018/|title=Hollywood African Prestigious Awards Nominate Sankanu's PAIN OF SORROW for Best Film 2018|date=11 July 2018|work=Fatu Network|accessdate=4 October 2018}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="true">[http://fatunetwork.net/hollywood-african-prestigious-awards-nominate-sankanus-pain-of-sorrow-for-best-film-2018/ "Hollywood African Prestigious Awards Nominate Sankanu's PAIN OF SORROW for Best Film 2018"]. ''Fatu Network''. 11 July 2018<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">4 October</span> 2018</span>.</cite></ref> Sanxaafi abụrụla ụlọ ọrụ ihe nkiri Gambia mbụ ghọrọ akụkụ nke Pan African Federation of Filmmakers . <ref>{{Cite news|url=http://www.whatson-gambia.com/news/headline-news/1964-over-187-gambian-youths-empowered-by-prince-sankanu-s-film-projects|title=Over 187 Gambian youths empowered by Prince Sankanu's film projects|date=16 August 2017|work=What's On Gambia|accessdate=4 October 2018}}</ref>
Na Septemba 2017, Sankanu mechara ihe nkiri akpọrọ ''Bleeding Blade'' banyere [[Ibe nwaanyị ugwu|ibi ụmụ nwanyị ibe]] (FGM). Ihe nkiri a sochiri otu nwa agbọghọ aha ya bụ Sira Camara onye onye ọlụlụ nwara ịmanye ya ibi úgwù mgbe ha kwenyechara ịlụ; ihe nkiri ahụ na-ahụ ka obodo na-emesị mebie omume ahụ. Onye mgbasa ozi na onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị Isatou Touray kwuru na ihe nkiri ahụ bụ "mmalite dị mma" n'ịgbanwe echiche ọha na eze na ọgụ megide FGM na Gambia. <ref>{{Cite news|url=https://www.freedomnewspaper.com/2017/10/03/gambia-sankanu-opens-a-new-front-in-the-fight-against-fgm/|title=Gambia: Sankanu Opens A New Front In The Fight Against FGM|date=3 October 2017|work=Freedom Newspaper|accessdate=4 October 2018}}</ref>
Sankanu mekwara ọtụtụ ihe nkiri ndị ọzọ n'afọ 2017. Ha na-agụnye ''mgbu nke mwute'', na ịkpa ókè megide ụmụ agbọghọ nwere nkwarụ, ''Kuu Buka Labang'', ihe nkiri [[asụsụ Mandinka]] na mgbanwe nke akara aka, na ''Hisirinwalle'', ihe nkiri ezinụlọ [[Soninke language|Sarahulleh]] na enweghị ekele. A họpụtara ''mgbu nke mwute'' maka ihe nkiri kacha mma na 2018 Hollywood African Prestigious Awards (HAPAwards). <ref name=":1"/> A na-ekwu na ọ kpalitere "ihe nkiri Gambian ọhụrụ." <ref>{{Cite news|url=http://thepoint.gm/africa/gambia/article/prince-sankanus-pain-of-sorrow-sparks-the-new-wave-of-gambian-filmmaking|title=Prince Sankanu's "Pain of Sorrow" Sparks the New Wave of Gambian Filmmaking|date=21 March 2017|work=The Point|accessdate=4 October 2018}}</ref>
N'afọ 2018, e wepụtara ihe nkiri abụọ Sankanu rụpụtara. Ha gụnyere ''Faasike'', ya na Bubacarr Zaidi Jallow, na ''Chossano'', na Papis Kebbah Jobarteh na Frank Adim. Sankanu bụkwa onye nrụpụta ọrụ nke ''Kelefa Saane'', akwụkwọ akụkọ na dike Senegambian precolonial, nke Fenja Braster duziri. <ref name=":1"/>
== Ọmụmụ ihe nkiri ==
Sankanu ekwuola na ebumnobi ya bụ ịghọ " prọfesọ zuru oke na sinima." <ref name=":2">{{Cite web|url=https://www.stir.ac.uk/testimonials/arts-humanities/prince-bubacarr-aminata-sankanu/|title=Prince Bubacarr Aminata Sankanu|work=University of Stirling|accessdate=4 October 2018|archivedate=4 October 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181004185639/https://www.stir.ac.uk/testimonials/arts-humanities/prince-bubacarr-aminata-sankanu/}}</ref> N'ihi ya, ọ kwalitela ebumnuche a site n'ịmụ MLitt Film Studies: Theory and Practice na Mahadum Stirling, UK. N'ịbụ onye gụsịrị akwụkwọ, Stirling enyela ya ohere ịgụ akwụkwọ PhD na cinema Africa na ụlọ ọrụ ahụ, nke ọ kwụsịrị ruo mgbe oge ọrụ ya anaghị arụ ọrụ. <ref name=":0"/> <ref name=":2" />
== Ndụ onwe onye na ndọrọ ndọrọ ọchịchị ==
Sankanu lụrụ di na nwunye afọ iri na ise, mana agbasara ya n'ụlọ ikpe Brikama Cadi mgbe alụmdi na nwunye ahụ amụtaghị nwa. Ọ lụrụ ọzọ mana nke a were naanị afọ ise. Ọ na-alụ ugbu a nke atọ. <ref name=":0"/>
<ref name=":3">{{Cite news|url=http://thepoint.gm/africa/gambia/article/sankanu-makes-history-as-first-gambian-to-run-for-elections-in-germany|title=Sankanu makes history as first Gambian to run for elections in Germany|date=15 September 2016|work=The Point|accessdate=4 October 2018}}</ref>Na 5 September 2016, Sankanu meri mbụ aka mbụ na German Pirate Party iji guzoro dị ka onye ndoro-ndoro na ọhụrụ aka ndị omeiwu na North Rhine-Westphalia na 14 Mee 2017. Ọ ga-abụ onye-aghandọrọ na Wahkreis 17, na-ekpuchi mpaghara ndịda isi nke Cologne . [1] Sankanu nwaaburu ịzọ ọkwa dịka onye ndoro-ndoro ochichi na mbụ aka ndị omeiwu Europe, mana ọ tụfuru oge achị maka ndebanye aha onye akwụkwọ akwụkwọ. [2] Sankanu bụkwa onye kọmishana ndị Pirate Party na nrida Sahara Africa .
== Edensibia ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT: Sankanu, Prince Bubacarr Aminata}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
f6ai5x6hmgt0mvdjkct9gnf17row53w
Ibrahim Ceesay
0
38374
729772
538738
2026-10-01T11:05:43Z
Chiziqa
13055
Added DEFAULTSORT
729772
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=Ibrahim Ceesay|image=|caption=|birthname=|birth_date=|awards=Best direct of the movie [[Hand of Fate (film)|Hand of Fate]], Gambian Personality of the Year in 2013|known_for=[[Hand of Fate (film)|Hand of Fate]]|birth_place=Gambia|othername=|nationality=Gambian|occupation=Movie Director, Human Right Activist|yearsactive=}}
'''Ibrahim Ceesay''' bụ onye na-akwado ikpe ziri ezi nke Gambian, onye na-agbachitere ihe ndị ruuru mmadụ, Onye na-eme ihe nkiri, onye na-eme udo na onye mmeri nke ihe nkiri ''Aka nke Fate'' . Ọ bụ onye isi oche nke African Artists Peace Initiative (AAPI) ma na-eduzi na ndị ọrụ afọ ofufo na òtù ndị ntorobịa dị iche iche na ọrụ dị iche iche. <ref>{{Cite web|url=http://www.gambia.dk/forums/topic.asp?ARCHIVE=true&TOPIC_ID=13245|title=Gambian Film: - "The Hand of Fate" -European Tour - Bantaba in Cyberspace|work=www.gambia.dk|accessdate=2019-10-08|archivedate=2020-10-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201021161139/http://www.gambia.dk/forums/topic.asp?ARCHIVE=true&TOPIC_ID=13245}}</ref>
== Ọrụ ==
. <ref name=":0">{{Cite web|url=https://thepoint.gm/africa/gambia/article/ibrahim-ceesay-is-gambian-personality-of-the-year|title=The Point|work=[[The Point (the Gambia)|The Point]]|date=January 3, 2014|accessdate=2022-11-24}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://thepoint.gm/africa/gambia/article/ibrahim-ceesay-is-gambian-personality-of-the-year "The Point"]. ''[[The Point ( Gambia)|The Point]]''. January 3, 2014<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2022-11-24</span></span>.</cite></ref>Ibrahim Ceesay bụ onye isi oche nke Children and Community Development Initiative for Development (CAID) na onye na-ahụ maka ihe nkiri bụ onye na-akwado ikpe ziri ezi, akwụkwọ ndị Gambia News and Report na-akpọ ya kwa izu n'ihi ihe. ngwa nke magazin ahụ kwuru na ọ bụ ya nke ukwuu. ihe nkiri acclaimed Hand of Fate
== Ihe nrite ==
. <ref name=":0" /> <ref>{{Cite web|url=https://www.yourcommonwealth.org/social-development/peace-building/gambian-activist-wins-humanitarian-award/|title="Gambian activist wins humanitarian award"|work=www.yourcommonwealth.org|date=December 1, 2017|accessdate=2022-11-24}}</ref>Enyere ya aro kacha mma maka ihe nkiri Hand of Fate ma nweela ọtụtụ nhọpụta na Africa na UN dị ka onye mmetụta. Ọ bụ onye Gambian nke afọ na 2013
== Edensibia ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT: Ceesay, Ibrahim}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
oc9u8hiw4jbfur1vgoon7l405taf9ti
Vénuste Maronko
0
38378
729773
153704
2026-10-01T11:09:22Z
Chiziqa
13055
Added DEFAULTSORT
729773
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox biography vcard"
! colspan="2" class="infobox-above" style="font-size:125%;" |<div class="fn" style="display:inline-block">Vénuste Maronko</div>
|- class="infobox-data"
! class="infobox-label" scope="row" | Amụrụ
| class="infobox-data" | Septemba 1992 (afọ 31)<br /><br /><br /><br /><nowiki></br></nowiki><div class="birthplace" style="display:inline"> Burundi</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" | Alma nne
| class="infobox-data" | Lycee Tecnique d'informatique et d'electricite
|- class="infobox-data"
! class="infobox-label" scope="row" | Ọrụ(ọrụ)
| class="infobox-data role" | Onye isi ihe nkiri, onye na-eme ihe nkiri, onye na-agụ egwú
|-
! class="infobox-label" scope="row" | Afọ arụ ọrụ
| class="infobox-data" | 2011-ugbu a
|}
'''Vénuste Maronko''' (amuru ya na Septemba 1992) bu onye isi ihe onyonyo, onye omere na onye na-abụ abụ.
== Akụkọ ndụ ==
. <ref>{{Cite news|title=5 Must-See African Films (Video)|url=https://atlantablackstar.com/2013/03/09/5-african-films-to-know-about-video/|accessdate=19 October 2020|work=Atlanta Black Star|date=9 March 2013}}</ref>A mindi Maronko na Burundi na September 1992. Ọ gara Lycee Technique d'informatique et d'electricite. [1] Na 2011, Maronko duziri obere ihe nkiri mbụ ya, Pourquoi moi? Ọ bụ ihe mere otu nwa mpaghara e gburugburu mpaghara ya, onye nwanne nna ya mesịkwara dinaa n’ike. Emere ihe nkiri a na International Festival of Cinema and Audiovisual of Burundi (FESTICAB). [2] A kọwawo mgbe ihe nkiri a dị ka ihe na-echetara ihe nkiri ụlọ nke 1950. Atlanta Black Star hụrụ ya otu n'ime ihe nkiri Africa ise a ga-ahụ ikirikiri.
Ọ duziri Bad Life na 2014. Ihe nkiri a na-ekwu otu nwa ihe, Boda, bụ onye na-arụ ọrụ maka onye na-ere ọgwụ na onye na-ere ọgwụ gbagburu, ọ bụ ebe na Boda na-adị ndụ n. 'ụzọ ọrụ ebube mgbe ọ nọsịrị na coma. A ahụmahụ Bad Life maka ihe nrite Guido Huysmans na Nrite African Filmmakers Prize na Leuven International Short Film Festival, ọ ihe nri maka ihe nkiri kacha mma yana ihe nrite maka kacha mma na FESTICAB.. <ref name="frese">{{Cite news|author=Frese|first=Rene|title=Maronko Venuste|url=https://bwebmagazine.wixsite.com/bmag/single-post/2015/02/23/Maronko-Venuste|accessdate=19 October 2020|work=B Web Magazine|date=23 February 2015}}</ref>
Maronko nwere mmasị na otu nnupụisi na mmetụta ha na ọha mmadụ, ebe ọ rụrụ ọrụ dị ka onye na-ese vidiyo maka International Business Times. <ref>{{Cite news|author=Buchanan|first=Elsa|title=Burundi: 'You are young and must fight' - How rebel touts manipulate young men toward armed conflict|url=https://www.ibtimes.co.uk/burundi-you-are-young-must-fight-how-rebel-touts-manipulate-young-men-toward-armed-conflict-1514228|accessdate=19 October 2020|work=International Business Times|date=10 August 2015}}</ref>
== Ihe nkiri onyonyo ==
* 2011 : ''Pourquoi moi?''
* 2014 : ''Ndụ ọjọọ''
== Edensibia ==
{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* [https://twitter.com/maronkovenuste Twitter]
{{DEFAULTSORT: Maronko, Vénuste}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
ry82j8ftkeskw16o67dkhwymxu0mtjq
Ngọzi J
0
38390
729775
200232
2026-10-01T11:11:30Z
Chiziqa
13055
Added DEFAULTSORT
729775
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=J Blessing|image=|alt=|caption=|birth_name=Jibril Blessing|birth_date={{birth date and age|1988|04|15|df=yes}}|birth_place=|death_date=<!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) -->|death_place=|nationality=Kenyan|other_names=|occupation=Filmmaker, music video director, cinematographer|years_active=2008-present|known_for=|notable_works=''[[Churchill Show]]'' director, Link Video Global, Keep Pace Africa, Digitone Agency|website={{URL|www.jblessing.com/}}}}{{Infobox person|name=J Blessing|image=|alt=|caption=|birth_name=Jibril Blessing|birth_date={{birth date and age|1988|04|15|df=yes}}|birth_place=|death_date=<!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) -->|death_place=|nationality=Kenyan|other_names=|occupation=Filmmaker, music video director, cinematographer|years_active=2008-present|known_for=|notable_works=''[[Churchill Show]]'' director, Link Video Global, Keep Pace Africa, Digitone Agency|website={{URL|www.jblessing.com/}}}}
'''Jibril Blessing''' (amụrụ 15 Eprel 1988), <ref name="birthday">{{Cite news|author=Peris Wambugu|url=https://www.standardmedia.co.ke/entertainment/showbiz/2001409768/avril-celebrates-j-blessing-on-his-birthday|title=Avril celebrates J Blessing on his birthday|work=[[The Standard (Kenya)|The Standard]]|date=15 April 2021|accessdate=30 July 2021}}</ref> amara ama dị ka '''J Blessing''' ma ọ bụ '''jblessing''', bụ onye na-ese sinima Kenya na vidiyo egwu na onye na-emepụta ihe onyonyo na onye isi. Ọ bụ onye na-ese ihe nkiri na onye nduzi nke usoro ihe nkiri TV ''The Churchill Show'' .
== Ndụ mmalite na agụmakwụkwọ ==
Blessing tolitere na mpaghara Komarock Phase 2, na nso Mpaghara 3 wee malite dị ka onye ịgba egwu. <ref name="PD">{{Cite web|author=Elly Gitau|url=https://www.pd.co.ke/entertainment/meet-j-blessing-one-of-most-renowned-cinematographers-in-kenya-37122/|title=Meet J. Blessing one of most renowned cinematographers in Kenya|work=PD Online|date=19 May 2020|accessdate=30 July 2021}}</ref> Ọ gụrụ akwụkwọ na Los Angeles Film School na California. <ref name="ownsite">[https://web.archive.org/web/20211102123813/https://www.jblessing.com/ J Blessing], retrieved 30 July 2021.</ref> </link><sup class="noprint Inline-Template noprint noexcerpt Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[</sup>
== Ọrụ ==
Mgbe ọ rụsịrị ọrụ dị ka onye ntụzi vidiyo na onye na-emepụta ihe, Blessing hiwere Link Video Global, ụlọ ọrụ mmepụta nke dabere na Nairobi. <ref name="PD"/> O nwekwara Digitone Agency <ref>{{Cite news|author=Elizabeth Ngigi|url=https://www.the-star.co.ke/sasa/word-is/2020-09-14-j-blessings-firm-owes-me-sh400000-says-brendah-jons/|title=J Blessing's firm owes me Sh400,000, says Brendah Jons|work=[[The Star (Kenya)|The Star]]|date=14 September 2020|accessdate=30 July 2021}}</ref> ma bụrụkwa onye nchoputa na onye isi oche nke Keep Pace Africa. </link><sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''[[wikipedia:Tinye edensibịa|<span title="This claim needs references to reliable sources. (July 2021)">na</span>]]'' ]</sup> egwu egwu na ndị na-emepụta ihe na-eto ya maka ịmalite ọrụ ha gụnyere Willy Paul <ref>{{Cite web|author=Carole Ndanu|url=http://niaje.com/the-man-who-discovered-my-talent-willy-paul-celebrates-his-father-j-blessing/|title='The Man Who Discovered My Talent' Willy Paul Celebrates His 'Father' J Blessing|work=Niaje|date=11 September 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160821065147/http://niaje.com/the-man-who-discovered-my-talent-willy-paul-celebrates-his-father-j-blessing/|archivedate=2016-08-21}}</ref> na onye na-emepụta vidiyo egwu Young Wallace. </link>
Blessing bụ onye na-emepụta vidiyo na-arụ ọrụ na ''Churchill Show'' . <ref name="PD"/> <ref>{{Cite news|url=https://www.nation.co.ke/kenya/life-and-style/buzz/jblessing-i-have-paid-my-dues-405624|accessdate=20 July 2020|date=5 July 2020|title=JBLESSING: I have paid my dues|author=Josephine Mosongo|work=Daily Nation}}</ref> <ref>{{Cite news|author=Rajab Zawadi|url=https://nairobinews.nation.co.ke/chillax/why-j-blessing-has-yet-again-been-kicked-out-of-churchill-show|title=Why J Blessing has yet again been kicked out of 'Churchill Show'|work=[[Nairobi News]]|date=3 December 2019|accessdate=30 July 2021}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://mpasho.co.ke/lifestyle/2020-07-04-he-has-been-fired-so-many-timeshe-once-tried-sabotaging-the-show-zeddy-exposes-churchill-director-j-blessing/|title='He has been fired so many times, he once tried sabotaging the show' Zeddy exposes Churchill director J Blessing|work=Mpasho|date=4 July 2020|accessdate=30 July 2021}}</ref> {{As of|2019|12}} </link></link> ọ nọkwa na-emepụta ihe ngosi ọhụrụ maka ụlọ ọrụ mmepụta ihe, Laugh Industry. <ref>{{Cite web|author=Richard Kamau|url=https://nairobiwire.com/2019/12/churchill-j-blessing-not-sacked-working-on-new-shows.html|title=Churchill: J Blessing Not Sacked, Working on New Shows|work=Nairobi Wire|date=6 December 2019|accessdate=30 July 2021|archivedate=11 April 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210411070218/http://nairobiwire.com/2019/12/churchill-j-blessing-not-sacked-working-on-new-shows.html}}</ref>
== Ndụ onwe onye ==
Ruo 2017, Blessing nọ na mmekọrịta ogologo oge na Chantelle, onye ya na ya nwere nwa nwoke, nke nwụrụ na nwata. <ref>{{Cite web|author=Caren Nyota|url=https://www.the-star.co.ke/sasa/word-is/2017-04-20-j-blessing-finally-breaks-his-silence-after-being-dumped-by-partner/|title=J Blessing FINALLY breaks his silence after being dumped by partner|date=20 April 2017|accessdate=30 July 2021|archivedate=14 July 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210714222156/https://www.the-star.co.ke/sasa/word-is/2017-04-20-j-blessing-finally-breaks-his-silence-after-being-dumped-by-partner/}}</ref> Kemgbe 2018, a na-ekwu na ya na onye na-agụ egwú Avril na-enwe mmekọrịta na ọ mụrụ nwa site na ya, <ref>{{Cite news|url=https://nairobinews.nation.co.ke/chillax/pregnant-avril-gets-sh3-5m-bmw-gift-secret-lover|title=Pregnant Avril gets Sh3.5m BMW gift from 'secret lover'|work=Nairobi Nation|date=25 February 2018|accessdate=30 July 2021}}</ref> <ref name="birthday"/> ma ọ kpọbatara nwanyị dị iche dị ka enyi ya nwanyị na Nọvemba 2018. <ref>{{Cite news|url=http://www.ghafla.com/ke/j-blessing-introduces-beautiful-girlfriend-so-whos-avrils-baby-daddy/|title=J Blessing introduces beautiful girlfriend. So who's Avril's baby daddy?|work=Ghafla|date=12 November 2018}}</ref> Ọ bụ nna nwa mbụ onye ọbụ abụ bụ Laika. <ref>{{Cite news|author=Caren Nyota|url=https://www.tuko.co.ke/411139-j-blessings-baby-mama-laika-welcomes-child-mzungu-hubby.html|title=J Blessing's Baby Mama Laika Welcomes Child with Mzungu Hubby|work=Tuko|date=6 May 2021|accessdate=30 July 2021}}</ref>
== Ihe nrite na nhọpụta ==
== Ihe onyonyo ==
{| class="wikitable"
!Vidiyo: kpalie
! Artist: nameles
|-
| "Mpenzi"
| Willy Paul
|-
| "Koffi Yo"
| Master Piece ft Dk na Cabassa
|-
| "Ndị mara mma"
| Eko Dyda
|-
| "Onye mmeri"
| Joyce Omondi
|-
| "Sari Sari"
| Dk Kwenye Beat featuring Antoneosol
|-
| "My City My Town"
| Prezzo na Cannibal
|-
| "Buo amụma"
| Ọpụpụ
|-
| "Naanị ụzọ"
| Kaberere na Mr Vee
|-
| "Msaidizi"
| Gloria Muliro
|-
| "Pendo"
| Angel nche
|-
| "Anyị na-eme"
| Kpakpando niile
|-
| "Zongelela"
| Soc
|-
| "Pokea Sifa"
| Nwanyị Bee
|-
| "Yaweh"
| Denno ft Danco
|-
| "Dace ya boss"
| Koffi Olomide
|-
| "ka na-eguzo"
| Cindy Sanyu
|-
| "Tucheze"
| Ferre Gola ft.Victoria Kimani
|-
| "Baraka zangu"
| Rebecca Soki
|-
| "Jide m"
| Monique ft. Ketchup
|}
== Edensibia ==
.{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* [https://web.archive.org/web/20211102123813/https://www.jblessing.com/ Webụsaịtị gọọmentị]
{{DEFAULTSORT: Blessing, J}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
qlrwc2ytilgst7s7dn9dw95le9o1i17
Zainab Gimba
0
38402
729776
644093
2026-10-01T11:19:48Z
Chiziqa
13055
Added DEFAULTSORT
729776
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder|image=|party=[[All Progressive Congress|APC]]|country=Nigeria}}
'''Zainab Gimba''' bụ onye ndọrọndọrọ ọchịchị Naịjirịa. A hoputara ya n'ulo omebe iwu Naijiria dika onye ndoro-ndoro ochichi nke otu pati [[All Progressives Congress|APC]] na ntuli aka etiti Bama/Ngala/Kala Balge, [[Ȯra Borno|Borno State]] . <ref>{{Cite web|date=2019-07-18|title=Reps raise alarm over plight of IDPs|url=https://punchng.com/reps-raise-alarm-over-plight-of-idps/|accessdate=2022-02-21|work=Punch Newspapers|language=en-US}}</ref> Ọ bụ onye otu ndị omeiwu Commonwealth na-akwado maka nnọchite anya na idobe nha anya nwoke na nwanyị. <ref name=":0">{{Cite web|title=National Assembly {{!}} Federal Republic of Nigeria|url=https://www.nassnig.org/mps/single/127|accessdate=7 November 2020|work=www.nassnig.org}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.nassnig.org/mps/single/127 "National Assembly | Federal Republic of Nigeria"]. ''www.nassnig.org''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">7 November</span> 2020</span>.</cite></ref> <ref name=":1" />
== Agụmakwụkwọ ==
Zainab nwere BS.c na Public Administration. Ọ gakwara n'ihu n'agụmakwụkwọ ya wee nweta akara ugo mmụta Master na nchịkwa ọha. O nwere PhD na nchịkwa ọha na nyocha amụma. <ref name=":0" />
== Ọrụ ==
Oge 2011 ruo 2014, ọ rụrụ ọrụ dị ka Hon. Kọmishọna na-ahụ maka mbelata ịda ogbenye na inye ndị ntorobịa ume na Borno steeti. Ọ rụkwara ọrụ dịka Hon. Commissioner Borno State Universal Basic Education Board site na 2014 ruo 2015. A họpụtara ya ka Hon. Commissioner Ministry of Water Resources Borno State na 2015 wee jee ozi rue 2018.
N'oge ogbako omebe iwu Commonwealth nke 64 (CPC) na Speke Resort Munyonyo, Kampala na 2019, a họpụtara Zainab onye osote onye isi oche nke mpaghara Commonwealth Women Parliamentarian (CWP) Africa. <ref name=":1">{{Cite web|date=25 September 2019|title=Nigerian lawmaker elected vice-chairperson Commonwealth Women in Parliament|url=https://www.premiumtimesng.com/news/top-news/354297-nigerian-lawmaker-elected-vice-chairperson-commonwealth-women-in-parliament.html|accessdate=7 November 2020|language=en-GB}}</ref>
== Ihe nrite ==
* Asambodo Merit Award nke National Youth Service Corps (NYSC) Yobe steeti na-akwado maka ọmarịcha ọrụ ya na CDS na ọrụ izizi, 2000.
* Ihe nrite nke onye ndu kacha mma nke ụlọ ọgbakọ Rotary nke Maiduguri, Eprel 2018
* Award nke kacha mma site n'aka ụmụ akwụkwọ Ngala (NGALSA) maka ọrụ enyemaka ya. Eprel 29, 2018.
* Ihe nrite nke West Africa Water Expo maka nkwado ya na West Africa WAWE Expo 2018.
== Edensibia ==
<references />
== Njikọ mpụga ==
* [http://www.africawomannig.com/2019/10/07/meet-nigerian-female-representative-per-excellence-honourable-dr-zainab-gimba/ AKWỤKWỌ DR.] [http://www.africawomannig.com/2019/10/07/meet-nigerian-female-representative-per-excellence-honourable-dr-zainab-gimba/ ZAINAB GIMBA]
* [https://www.thtimesnews.com/blog/borno-s-only-female-legislator-shares-318-vehicles-1-692-empowerment-tools Naanị otu nwanyị onye omebe iwu nke Borno na-eketa ụgbọ ala 318, ngwa ike 1,692 nye ndị mejupụtara.]
* [https://www.premiumtimesng.com/regional/nnorth-east/289441-bornos-only-female-apc-candidate-speaks-on-rough-road-to-victory-at-primary.html Naanị otu nwanyị na-azọ ọkwa APC na Borno na-ekwu okwu n'ụzọ ọjọọ iji nweta mmeri.]
{{DEFAULTSORT: Gimba, Zainab}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
8oppex0n7u6afrss0jiofctomuh3g3c
Yetunde Teriba
0
38405
729778
450148
2026-10-01T11:20:52Z
Chiziqa
13055
Added DEFAULTSORT
729778
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox biography vcard"
! colspan="2" class="infobox-above" style="font-size:125%;" |<div class="fn" style="display:inline-block">Yetunde Teriba</div>
|- class="infobox-data"
! class="infobox-label" scope="row" | Amụrụ
| class="infobox-data" |<div class="birthplace" style="display:inline"> [[Lagos]], [[Nigeria]]</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" | Obodo
| class="infobox-data category" | [[Nigerian|Naijiria]]
|-
! class="infobox-label" scope="row" | Agụmakwụkwọ
| class="infobox-data" | [[University of Ibadan|Mahadum nke Ibadan]]
|- class="infobox-label" scope="row"
! class="infobox-label" scope="row" | Ọrụ(ọrụ)
| class="infobox-data role" | Onye na-akwado nwoke na nwanyị, diplomat, onye nchịkwa
|-
! class="infobox-label" scope="row" | Nwunye
| class="infobox-data" | Prof. [[Owodunni Teriba]]
! class="infobox-label" scope="row" | Ụmụaka
| class="infobox-data" | 4
|- class="infobox-data"
! class="infobox-label" scope="row" | Weebụsaịtị
| class="infobox-data" | <span class="url">[https://web.archive.org/web/20240309120213/https://www.yetundeteriba.com/ www.yetundeteriba.com]</span>
|}
'''Yetunde Teriba''' bụ onye ụzọndọrọ nhọrọ, onye ụzọndọrọ nhọrọ na onye nchọpụta Naijiria . Ọ bụ onye ọrụ nke Òtù Na-ahụ Maka Ịdị n'Otu Africa (nke bụzi African Union) 1989 ma bụrụ onye ọsụ ụzọ na ngalaba ụmụ na 1992. [1] Ọ bụ onye isi ngalaba na-ahụ maka nwoke na Njikọ na ngalaba mgbasa ozi na Women, Gender na Development Directorate nke African Union Commission ruo mgbe ọ lara ezumike nka n'onwe ya na Commission na 2013. [2] [3] [4] O hiweziri SOFAMAFI Foundation for the Agadi (SFE) .
== Ndụ mmalite na agụmakwụkwọ ==
Mkpakọrịta Teriba na Lagos, Nigeria . Mgbe ọ akwụkwọ akwụkwọ na Mahadum Ibadan, e were ya n'ahụ ebe ahụ dị ka onye nchọpụta. <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=GkwlAQAAIAAJ&q=Yetunde+Teriba+ibadan|title=Commonwealth Universities Yearbook|date=1987|publisher=Association of Commonwealth Universities|language=en}}</ref>
== Ọrụ ==
Ọ malitere ọrụ ya na 1989 na Òtù Na-ahụ Maka Ịdị n'Otu Africa (ugbu a bụ [[Ọchịchị ikike mmadụ mpaghara|African Union]] ), <ref>{{Cite web|author=Madariola|first=Busayo|date=2020-07-23|title=A Quintessence of Grace: Yetunde Teriba|url=https://ekohotblog.com/2020/07/23/a-quintessence-of-grace-yetunde-teriba1/|accessdate=2020-11-10|work=EKO HOT BLOG|language=en-US|archivedate=2020-11-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201110185516/https://ekohotblog.com/2020/07/23/a-quintessence-of-grace-yetunde-teriba1/}}</ref> jere ozi dị ka onye isi ngalaba nhazi nwoke na nwanyị na ngalaba ụmụ nwanyị, Gender na Development Directorate nke African Union Commission <ref>{{Cite web|title=4th World Congress of Rural Women|url=https://wunrn.com/2007/05/4th-world-congress-of-rural-women/}}</ref> wee lara ezumike nká. n'afọ 2013. Mgbe ọ lara ezumike nká, o hiwere SOFAMAFI Foundation for the Agadi. <ref>{{Cite web|url=https://www.fasngo.org/assets/files/23%20GIMAC/Conference%20Report%20-%2023rd%20GIMAC%20Pre-Summit%20Meeting%20-%20Jan.%202014%20.pdf|title=23rd Pre-Summit Consultative Meeting on Gender Mainstreaming in the African Union: Women in Agriculture and Food Security|date=January 2014|publisher=African Union|accessdate=2024-03-09|archivedate=2020-09-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200919060812/http://www.fasngo.org/assets/files/23%20GIMAC/Conference%20Report%20-%2023rd%20GIMAC%20Pre-Summit%20Meeting%20-%20Jan.%202014%20.pdf}}</ref>
Na OAU/AU Golden Jubilee Celebration na 2013, Teriba bụ onye na-elekwasị anya na African Union. <ref>{{Cite web|title=OAU/AU Golden Jubilee Celebration Pan-Africanism and African Renaissance|url=https://www.uneca.org/sites/default/files/uploaded-documents/Staff_Union/Staff_Voice/uneca-staff-voice_issue-5_web.pdf|work=United Nations Economic Commission for Africa}}</ref>
Ebipụtara akụkọ ''ndụ ya, Ndụ emelitere'', Jenụwarị 1, 2020. <ref>{{Cite book|author=Teriba|first=Yetunde|title=An Enriched Life (The Autobiography of Yetunde Teriba): Highlighting Contributions to Women, Gender and Development in the African Union|year=2020|isbn=978-1-7336892-0-5}}</ref>
== Ndụ onwe onye ==
Teriba, Owodunni Teriba, onye ama n'ihe gbasara akụ na mụrụ, nwụrụ n'April 2020. <ref>{{Cite web|date=2020-04-29|title=ECA mourns as ex-economist Teriba buried in US|url=https://www.premiumtimesng.com/news/more-news/390471-eca-mourns-as-ex-economist-teriba-buried-in-us.html|accessdate=2021-05-01|language=en-GB}}</ref> Njikọ ha nwere ụmụ anọ gọziri. <ref>{{Cite web|url=https://www.uneca.org/stories/eca-mourns-death-former-chief-economist-owodunni-teriba|title=ECA mourns death of former Chief Economist, Owodunni Teriba|publisher=United Nations Economic Commission for Africa|date=April 28, 2020|accessdate=September 12, 2020|archivedate=October 29, 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201029002901/https://www.uneca.org/stories/eca-mourns-death-former-chief-economist-owodunni-teriba}}</ref>
== Edensibia ==
{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* [http://www.fahamu.org/dialogue-on-african-unions-ssr-framework-and-gender-transformation-agenda/ Mkparịta ụka na usoro SSR nke African Union na Agenda Mgbanwe Gender]
* [https://www.sida.se/contentassets/9fff5d262c9146418ae1e8e86c8c15bf/15269.pdf Nyochaa etiti oge nke Sida kwadoro mmemme Femmes Africa Solidarité (FAS) "Ịkwalite Civil Society na nchekwa mmadụ, mgbochi esemokwu na nchekwa udo" n'oge 2010-2012]
* [http://www.womencount4peace.org/sites/default/files/sites/default/files/publications/UNOWA%20-%20Regional%20Forum%20of%20the%2010th%20Anniversary%20of%20UNSCR%201325-%20en%20-%2020130917.pdf AKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWỤKWATA NKE NKE NKE 1325]
{{DEFAULTSORT: Teriba, Yetunde}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
53i7huk8ct5dh6jzgo5t8uqqpoozu1e
Rahila Hadea Cudjoe
0
38410
729779
709400
2026-10-01T11:22:00Z
Chiziqa
13055
Added DEFAULTSORT
729779
wikitext
text/x-wiki
. <ref name=":0"/> <ref>{{Cite news|author=Commonwealth Judicial Education Institute Report|first=Prof. N.R. Madhava Menon|date=2013|title=Newsletter of the Commonwealth Judicial Education Institute|work=Commonwealth Judicial Education Institute|url=http://cjei.org/publications/Fall%20Newsletter%202013.pdf}}</ref>Justice Rahila Hadea Cudjoe OFR ( , ስለ 6 Ọktoba 1948) bụ onye ọkaiwu Naijiria lara ezumike nka na onye bụbu onye ọka ikpe steeti Kaduna . Ọ bụ onye ọka ikpe mbụ na Steeti Kaduna wee jee ozi site na 1996 ruo 2014. [1] Ọ bụkwa ọka iwu ihe na North Western steeti yana mbụ bụ onye ọka iwu na steeti Kaduna.
== Ndụ mmalite na agụmakwụkwọ ==
. <ref name=":0">{{Cite web|author=Admin|date=2017-02-07|title=CUDJOE, Rahila Hadea|url=https://blerf.org/index.php/biography/cudjoe-rahila-hadea/|accessdate=2020-11-21|work=Biographical Legacy and Research Foundation|language=en-US|archivedate=2023-03-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230310171038/https://blerf.org/index.php/biography/cudjoe-rahila-hadea/}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFAdmin2017">Admin (2017-02-07). . ''Biographical Legacy and Research Foundation''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2020-11-21</span></span>.</cite></ref>A akwụkwọ Justice Rahila na Zaria, Kaduna State, na 1948. Ọ gara akwụkwọ akwụkwọ Our Ladies, Kaduna na Government Girls College, Dala, Kano tupu akwụkwọ ikike na Mahadum Ahmadu Bello, Zaria. Akpọrọ Rahila ka ọ bụrụ ụlọ ụlọ Naijiria na 1973
== Ọrụ ==
. <ref>{{Cite book|author=Nwadinobi and Maguire|first=Eleanor Ann and Sarah|title=THE ROLE OF WOMEN AND GIRLS IN PEACE INITIATIVES IN NIGERIA|publisher=Nigerian Stability and Reconciliation programme|year=2013|pages=3.1 and 3.2.1}}</ref> <ref name=":0"/>Rahila akwụkwọ iwu ya dị ka onye steeti na mịnịstrị ikpe ziri ezi nke steeti Kaduna. N'afọ 1979, a mgbaàmà ya ka ọ bụrụ onye na-ede akwụkwọ iwu nke Ministry of Justice, Kaduna na onye tinye ndị omebe iwu na Kaduna State House of Assembly . N'afọ 1983, a mgbaàmà ya onye ọkaikpe nke ụlọ ikpe dị elu nke steeti Kaduna. [1] N'okpuru onye bụbu Gọvanọ Lawal Kaita nke Kaduna steeti, Rahila mgbaàmà onye isi ọkaikpe steeti ahụ. Ọ bụ onye a ma maka isi ụlọ ọrụ Zango-Kataf (Ahhia), Kaduna State Riots Judicial Commission of Inquiry na 1992
== Ndị otu ==
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT: Cudjoe, Rahila Hadea}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
o05ws6hgpkezc9j7ve0y4ktyeryu5vb
Raquel Kasham Daniel
0
38412
729780
210045
2026-10-01T11:24:19Z
Chiziqa
13055
Added DEFAULTSORT
729780
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|title=|website={{URL|raqueldaniel.com/rkd/}}}}
. <ref>{{Cite web|date=18 September 2020|title=Our Founder and Creative Director|url=https://bambiniafrica.com/our-founder-and-creative-director/|accessdate=2022-09-18|work=Bambini Africa, Bambini Books ,Bambini TV|language=en-GB|archivedate=2023-03-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230321202410/https://bambiniafrica.com/our-founder-and-creative-director/}}</ref>Raquel Kasham Daniel bụ onye ọchụnta ego na-elekọta mmadụ, onye nkuzi na onye edemede [1] nke ọtụtụ akwụkwọ akwụkwọ FLOW: mmo ụmụ anụmanụ na nsso . [2] Ọ na-enyela ọtụtụ ihe nrite maka ọrụ ya na onyonyo ndịiche iche na ụzọ . [3] [4] Ọ bụkwa onye nnata ihe nrite African Luther King Heroes Award. [5] Ọ tọrọ ntọala Beyond the Classroom Foundation dị ka nzaghachi maka mkpa mkpa na eze na igwe nke ihe ngosi na-agụnye ihe ọ llaa [6] wee kee Nzuriaiki.com (ugbu a voluserve.com), ikpo okwu nke na- nsogbu ndị na- ike uru na ndị ọrụ afụ na Africa. [7] O mekwara Bambini Africa, ndị akwụkwọ akwụkwọ Bambini na Bambini TV
== Ndụ mbido ==
<ref>{{Cite web|author=Jeremiah|date=8 November 2020|title=Style Is My Identity – Raquel|url=https://leadership.ng/style-is-my-identity-raquel/|accessdate=2021-06-16|work=Leadership News – Nigeria News, Breaking News, Politics and more|language=en-GB|archivedate=2022-05-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220526020956/https://leadership.ng/style-is-my-identity-raquel/}}</ref> <ref name="LLA">{{Cite web|title="Trust and Enjoy your journey, Worry less and Don't burn bridges." LLAInterview- Meet Raquel Kasham Daniel, Founder Salt and Light Girls. – Leading Ladies Africa|url=https://leadingladiesafrica.org/trust-and-enjoy-your-journey-worry-less-and-dont-burn-bridges-llainterview-meet-raquel-kasham-daniel-founder-salt-and-light-girls/|accessdate=2021-06-16|language=en-GB}}</ref>Dị ka ndị mmadụ si na ndị ọnụ ya, Daniel bụ onye Kaduna State ma biri na Kaduna na Lagos ọtụtụ ndụ ya. Ọ bụ nwa mbụ n'ime mmadụ anọ na otu nwa nri. Papa ya nwụnahụrụ ya mgbe ọ dị afọ iri na isii, nne ya nwụnahụrụ ya mgbe afọ a gachara
== Agụmakwụkwọ ==
. <ref name="YNA">{{Cite web|author=Adelana|first=Oludolapo|date=29 August 2018|title=5 Nigerians to attend Climate Reality Training with former US Vice President, Al Gore » YNaija|url=https://naija.yafri.ca/5-nigerians-to-attend-climate-reality-training-with-former-us-vice-president-al-gore/|accessdate=2021-06-16|work=YNaija|language=en-GB}}</ref>Daniel bụ onye akwụkwọ akwụkwọ na Mahadum Lagos .
== Akwụkwọ akụkọ ==
* ''Akwụkwọ nchụso mbụ m'' (2021) <ref>{{Cite book|author=Daniel|first=Raquel Kasham|url=https://www.amazon.com/First-Tracing-Raquel-Kasham-Daniel/dp/B0942FWLQD|title=My First Tracing Book|date=29 April 2021|publisher=Independently published|isbn=9798746826985}}</ref>
* ''FLOW: ntuziaka nwa agbọghọ maka ịhụ nsọ'' <ref>{{Cite book|author=Daniel|first=Raquel Kasham|url=https://www.amazon.co.uk/FLOW-girls-menstruation-Raquel-Daniel-ebook/dp/B08NYTZ1HM|title=FLOW: a girl's guide to menstruation}}</ref>
* ''Dị ọcha'' <ref>{{Cite web|title=Buy Squeaky Clean – Pre-Order by Raquel Daniel|url=https://paystack.shop/raqueldaniel-books?product=squeakyclean|accessdate=2021-06-16|work=Buy Squeaky Clean – Pre-Order by Raquel Daniel}}</ref>
* ''Akwụkwọ agba agba nnukwu ọchị m'' <ref>{{Cite web|title=Buy My Big Fun Colouring Book by Raquel Daniel|url=https://paystack.shop/raqueldaniel-books?product=my-big-fun-colouring-book-hlwkmw|accessdate=2021-06-16|work=Buy My Big Fun Colouring Book by Raquel Daniel}}</ref>
* ''Akwụkwọ m na-atọ ọchị nke ukwuu'' <ref>{{Cite web|title=Buy My Big Fun Tracing Book by Raquel Daniel|url=https://paystack.shop/raqueldaniel-books?product=my-big-fun-tracing-book-bvddoe|accessdate=2021-06-16|work=Buy My Big Fun Tracing Book by Raquel Daniel}}</ref>
* ''Akwụkwọ mkpụrụedemede na COVID-19'' <ref>{{Cite web|title=Buy The Alphabet Book on COVID-19 by Raquel Daniel|url=https://paystack.shop/raqueldaniel-books?product=the-alphabet-book-on-covid-19-qgspkv|accessdate=2021-06-16|work=Buy The Alphabet Book on COVID-19 by Raquel Daniel}}</ref>
* ''Ndekọ ọgụgụ nke onwe m'' <ref>{{Cite web|title=Buy My Personal Reading Log by Raquel Daniel|url=https://paystack.shop/raqueldaniel-books?product=my-personal-reading-log-mbxybq|accessdate=2021-06-16|work=Buy My Personal Reading Log by Raquel Daniel}}</ref>
* ''Enwere nje ọhụrụ n'obodo'' <ref>{{Cite web|title=Buy THERE IS A NEW VIRUS IN TOWN by Raquel Daniel|url=https://paystack.shop/raqueldaniel-books?product=tianvit|accessdate=2021-06-16|work=Buy THERE IS A NEW VIRUS IN TOWN by Raquel Daniel}}</ref>
* ''Akwụkwọ agba agba m na-atọ ụtọ'' <ref>{{Cite web|title=Buy My Fun Colouring Book by Raquel Daniel|url=https://paystack.shop/raqueldaniel-books?product=my-fun-colouring-book-bpbkou|accessdate=2021-06-16|work=Buy My Fun Colouring Book by Raquel Daniel}}</ref>
== Ihe nrite na nnabata ==
* Ihe nrite ndị dike nke Luther King nke Africa <ref>{{Cite web|author=Okeke|first=Ifeoma|title=2021 African Luther King Heroes Award|url=https://businessday.ng/news/article/2021-african-luther-king-heroes-award-recognises-10-nigerians/|work=Business Day|date=7 February 2021|accessdate=16 June 2021}}</ref>
* Ụmụ nwanyị Social entrepreneurs Award. <ref name="VAN">{{Cite web|date=14 March 2021|title=IWD 2021: Raquel Daniel honoured by Nile University|url=https://www.vanguardngr.com/2021/03/iwd-2021-raquel-daniel-honoured-by-nile-university/|accessdate=2021-06-16|work=Vanguard News|language=en-US}}</ref>
* Ihe nrite ụmụ nwanyị nwetara <ref>{{Cite web|title=2021 Women Achievers Award|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2021/03/21/raquel-daniel-wins-usgeaa-women-achievers-award/|work=[[This Day]]|accessdate=16 June 2021}}</ref>
* Sọpụrụ Nigeria Community Development Award. <ref>{{Cite web|title=2016 Honour Nigeria Community Development Award|url=https://www.vanguardngr.com/2016/10/raquel-jacobs-receives-2016-honour-nigeria-award/|work=Vanguard Newspaper|accessdate=16 June 2021}}</ref>
* Ihe nrite onye ndu La Roche <ref>{{Cite web|title=2014 La Roche Leadership Award|url=https://guardian.ng/features/raquel-jacobs-12-others-get-la-roche-leadership-2014-chosen-youth-award/|work=The Guardian Newspaper|date=22 September 2014|accessdate=16 June 2021|archivedate=1 April 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220401091337/https://guardian.ng/features/raquel-jacobs-12-others-get-la-roche-leadership-2014-chosen-youth-award/}}</ref>
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT: Daniel, Raquel Kasham}}
[[Òtù:Onye édémédé akwukwọ si-na Naigeria]]
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
poaxafnnacxxkqjt77ptqkxcnxgzt8m
Rechael Tonjor
0
38413
729781
153753
2026-10-01T11:34:52Z
Chiziqa
13055
Added DEFAULTSORT
729781
wikitext
text/x-wiki
. <ref name="Bio">{{Cite web|url=https://www.rio2016.com/en/athlete/rechael-tonjor|title=Rechael Tonjor|accessdate=8 August 2016|work=Rio 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160806085917/https://www.rio2016.com/en/athlete/rechael-tonjor|archivedate=6 August 2016}}</ref>Rechael Tonjor ( banyere 14 Ọktoba 1991) bụ onye na-egwu mmiri na mmiri. Ɔ gbara n'ahọmpị 100 nke ụmụ ekiri na ekiri olimpiks Summer 2016
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
* Rechael Tonjor at Olympics at Sports-Reference.com (archived)
{{DEFAULTSORT: Tonjor, Rechael}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
1h4zwbuti8kds97ppq7m5z53aivkhwl
Rinsola Babajide
0
38416
729782
723435
2026-10-01T11:45:13Z
Chiziqa
13055
Added DEFAULTSORT
729782
wikitext
text/x-wiki
[[Usòrò:Rinsola Babajide (21199182444).jpg|thumb|Rinsola Babajide (21199182444).]]
<ref>{{Cite web|title=Nigeria call up former England starlet Rinsola Babajide for 2024 Olympics qualifiers|url=https://www.espn.co.uk/espn/story/_/id/38638952/nigeria-call-former-england-starlet-rinsola-babajide-2024-olympics-qualifiers%3fplatform=amp|accessdate=2023-10-17|work=espn.co.uk|language=en-GB|date=14 October 2023}}</ref>Omorinsola Omowunmi Ajike Babajide ( 17 Jun 1998), nke a maara dị ka Rinsola Babajide, bụ ike n'ibu na-egwu egwu dị ka winger nke Spanish Liga F club UDG Tenerife . Onye bụbu onye ahụ mba England ruo n'okpuru afọ 21, o mere mpụta mbụ ya na Nigeria na Ọktoba 2023.
.Ọ gbara na Liverpool, Millwall Lionsses, Watford na Brighton & Hove Albion .
== Ọrụ klọb ==
=== Ndị ọdụm Millwall ===
. <ref>{{Cite news|url=http://millwall.fawsl.com/news/babajide_it_was_a_good_first_game.html#SOwshPw72fb8yUJy.97|title=BABAJIDE: IT WAS A GOOD FIRST GAME|work=millwall.fawsl.com|first=Philippa|author=Christopher-Browne|date=20 March 2015|accessdate=2 March 2017|archive-date=3 March 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170303123026/http://millwall.fawsl.com/news/babajide_it_was_a_good_first_game.html#SOwshPw72fb8yUJy.97|url-status=dead}}</ref>O sonyeere Millwall Lionesses si Crystal Palace na January 2015, [1] mana mere mpụta izizi izizi ya na Machị 18 megide ndị London Bees na egwuregwu FA WSL nke ụdị na ụzọ
=== Watford ===
. <ref>{{Cite web|url=http://www.liverpoolfc.com/news/ladies/288419-ladies-sign-england-u20-international-babajide|title=Ladies sign England U20 international Babajide|work=a Liverpool Football Club|date=25 January 2018|accessdate=25 January 2018}}</ref>Na February 2017, Babajide dechara kwụ na Ladies Watford . [1] Ọ gbatara goolu mbụ mbụ ya maka ihe ahụ na mmeri 3–2 meri London Bees na egwuregwu FA WSL Spring Series . [2] Babajide gụchara dịka onye jikọnyere Watford ọkpụ goolu n'ahọmpị mmiri 2017, jiri ọkpụ goolu atọ pụta.
. <ref>{{Cite web|title=Babajide joins Albion on loan|url=https://www.brightonandhovealbion.com/news/2198579/rinsola-joins-albion-on-loan|accessdate=2021-07-27|work=www.brightonandhovealbion.com|language=en|archivedate=2024-06-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240616182839/https://www.brightonandhovealbion.com/news/2198579/rinsola-joins-albion-on-loan}}</ref>Na 26 Julaị 2021, Brighton & Hove Albion Women Football Club ịnwa mbinye aka Rinsola na mbinye ego ogologo oge sitere n'aka ụmụ ekiri Liverpool.
. <ref>{{Cite web|author=Veevers|first=Nicholas|date=9 September 2020|title=With eight new faces in the England squad, find out a bit more about each of them|url=http://www.thefa.com/news/2020/sep/09/meet-the-new-lionesses-090920|work=The Football Association}}</ref>N'August 2018, Babajide bụ nke England U20s squad nke kwuru na ọla na 2018 FIFA U-20 World Cup . [1] Na September 2020 itinyere ya na akara maka otu ndị isi England
. <ref>{{Cite web|title=Ajibade scores stunner to rescue 1-1 draw for Super Falcons against Ethiopia|url=https://www.vanguardngr.com/2023/10/2024-olympic-qualifier-ajibade-scores-stunner-to-rescue-1-1-draw-for-super-falcons-against-ethiopia/|work=Vanguard}}</ref>N'ihi nne na nna ya bụ Naijiria, Babajide tozurukwa ẹkọchite anya Nigeria . [1] Ọ natara oku izizi ya na Ọktoba 2023 wee mee mpụta mbụ ya na 25 Ọktoba 2023, na-amalite na ụzọ 1–1 ya na Etiopia n'oge ntozu Olympic 2024
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT: Babajide, Rinsola}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
sxb0uqzy5rfvplxet43102zzd274gig
Ronke Giwa-Onafuwa
0
38418
729783
656183
2026-10-01T11:46:37Z
Chiziqa
13055
Added DEFAULTSORT
729783
wikitext
text/x-wiki
<ref name=":0">{{Cite web|title=Ronke Giwa-Onafuwa Biography {{!}} Education {{!}} Career {{!}} Naijabiography|url=https://naijabiography.com/biography/ronke-giwa-onafuwa-biography/|accessdate=2024-02-24|work=Naijabiography Media|language=en-US|archivedate=2024-02-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240224183320/https://naijabiography.com/biography/ronke-giwa-onafuwa-biography/}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web|author=Falade|first=Tomi|date=2023-01-14|title=Ronnie G: Exploring Endless Possibilities|url=https://independent.ng/ronnie-g-exploring-endless-possibilities/|accessdate=2024-02-24|work=Independent Newspaper Nigeria|language=en-GB}}</ref>Ronke Giwa-Onafuwa, onye a ma dị ka Ronnie G, bụ onye na-eweta redio na onye mgbasa ozi nke Naijiria [1] [2] [3] [4] [5] Ọ natara ihe nrite Mgbasa Ozi Nigeria maka Onye Redio Kasị Mma (Southwest Zone). <ref name=":2">{{Cite web|author=Nigeria|first=Guardian|date=2023-08-06|title=Broadcaster Giwa-Onafuwa calls for intentional parenting during book launch|url=https://guardian.ng/news/broadcaster-giwa-onafuwa-calls-for-intentional-parenting-during-book-launch/|accessdate=2024-02-24|work=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News|language=en-US|archivedate=2024-02-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240224183318/https://guardian.ng/news/broadcaster-giwa-onafuwa-calls-for-intentional-parenting-during-book-launch/}}</ref> <ref name=":11">{{Cite web|date=2024-02-22|title=Ronke Giwa-Onafuwa Biography: Author, Broadcaster, and On-Air Personality - How Nigeria News|url=https://howng.com/ronke-giwa-onafuwa-biography-author-broadcaster-and-on-air-personality/|accessdate=2024-02-25|work=How Nigeria News - Discover Nigerian Trends Online|language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web|date=2020-04-23|title=10 songs supporting the world through lockdown|url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-52366162|accessdate=2024-02-27|work=BBC News|language=en-GB}}</ref>
== Ndụ mmalite na agụmakwụkwọ ==
. <ref name=":0" />Ronke Giwa na Lagos State, Nigeria. Ọ gara Mahadum Lagos State ebe ọ egwu bekee na agụmagụ. [1] [2] [3] Ọ kwagara London ka ọ bụ ọrụ egwu na-eme na London Center for Contemporary Music. [4] [5] [6] [3] [7] Mgbe ọ la mfe Naijiria, ọ gara mahadum nke Ibadan ebe ọ na-ama nzere masta na nzi ozi ozi na nka nka nka. <ref name=":3">{{Cite web|author=Network|first=Brand|date=2022-02-04|title=Book Review: Lara's Lessons By Ronke Giwa-Onafuwa - Brand Network|url=https://brandnetwork.com.ng/book-review-laras-lessons-by-ronke-giwa-onafuwa/|accessdate=2024-02-24|language=en-US}}</ref> <ref name=":2" /> <ref name=":1"/>
== Ọrụ ==
Ronke Giwa sonyeere ụlọ ọrụ mgbasa ozi n'ime afọ ya na National Youth Service Corps (NYSC) na Ibadan . [1] [2] [3] Ọ na-arụ ọrụ na Splash FM na Ibadan dị ka onye na-eweta redio redio 2009, ma na-eduzi ngalaba mgbasa ozi ụdị. [4] [5] [6] [7] Ọ bụkwa onye ọbịa ihe nkiri n'isi ụtụtụ a ma ama <nowiki>''</nowiki>Morning Splash<nowiki>''</nowiki><ref>{{Cite web|author=Babarinsa|first=Olusola|date=2023-03-31|title=Fakorede, Giwa- Onafuwa empower women at International Women's Day brunch|url=https://punchng.com/fakorede-giwa-onafuwa-empower-women-at-international-womens-day-brunch/|accessdate=2024-02-24|work=Punch Newspapers|language=en-US}}</ref> <ref name=":0" /> <ref name=":4">{{Cite web|author=People|first=City|date=2019-07-01|title=Meet Top IBADAN Radio Presenters|url=https://www.citypeopleonline.com/meet-top-ibadan-radio-presenters/|accessdate=2024-02-24|work=City People Magazine|language=en-US}}</ref> <ref name=":10">{{Cite web|title=Lara's Lessons – Rovingheights Books|url=https://rhbooks.com.ng/product/laras-lessons/|accessdate=2024-02-25|work=rhbooks.com.ng}}</ref>
== Ndụ onwe onye ==
Ronke Giwa lụrụ Adebajo Onafuwa na 4 June 2016. <ref name=":0"/> <ref>{{Cite web|author=Media|first=Primus|date=2022-12-14|title=BREAKING! After Queening for over a decade, Ronke Giwa takes a bow from Splash FM -|url=https://primusmediacity.com/after-queening-for-over-a-decade-ronke-giwa-takes-a-bow-from-splash-fm/,%20https://primusmediacity.com/after-queening-for-over-a-decade-ronke-giwa-takes-a-bow-from-splash-fm/|accessdate=2024-02-24|language=en-US}}</ref> <ref name=":6">{{Cite web|author=Salawu|first=Saheed|date=2023-01-13|title=I'm only taking a break from radio to explore new opportunities — Ronke Giwa-Onafuwa|url=https://tribuneonlineng.com/im-only-taking-a-break-from-radio-to-explore-new-opportunities-ronke-giwa-onafuwa/|accessdate=2024-02-24|work=Tribune Online|language=en-GB}}</ref> <ref name=":11"/> Ha nwere ụmụ atọ. <ref name=":8">{{Cite web|author=Network|first=Brand|date=2022-02-04|title=Book Review: Lara's Lessons By Ronke Giwa-Onafuwa - Brand Network|url=https://brandnetwork.com.ng/book-review-laras-lessons-by-ronke-giwa-onafuwa/|accessdate=2024-02-24|language=en-US}}</ref> <ref name=":0" /> <ref>{{Cite web|title=Ronke Giwa–Onafuwa: "I Want To Be An Inspiration To My Kids"|url=https://babymigo.com/babymigo/learn/ronke-giwa-onafuwa-i-want-to-be-an-inspiration-to-my-kids|accessdate=2024-02-24|work=Babymigo|language=en}}</ref> <ref>{{Cite web|author=Reporter|first=Our|date=2019-08-16|title=What motherhood has taught me — Ronke Giwa|url=https://tribuneonlineng.com/what-motherhood-has-taught-me-ronke-giwa/|accessdate=2024-02-24|work=Tribune Online|language=en-GB}}</ref>
== Edere akwụkwọ ==
* Ihe nkuzi Lara: akwụkwọ gbasara ndụ site na oghere nke nwata. <ref>{{Cite web|author=Network|first=Brand|date=2022-02-04|title=Book Review: Lara's Lessons By Ronke Giwa-Onafuwa - Brand Network|url=https://brandnetwork.com.ng/book-review-laras-lessons-by-ronke-giwa-onafuwa/|accessdate=2024-02-24|language=en-US}}</ref> <ref name=":2"/> <ref name=":0"/> <ref name=":10"/> <ref>{{Cite web|author=mobileapp|date=2022-03-03|title=Life Through The Lens Of An Adolescent {{!}} Ronke Giwa-Onafuwa|url=https://tvcentertainment.tv/2022/03/life-through-the-lens-of-an-adolescent-ronke-giwa-onafuwa/|accessdate=2024-02-27|work=PURE ENTERTAINMENT|language=en-US|archivedate=2024-02-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240227232350/https://tvcentertainment.tv/2022/03/life-through-the-lens-of-an-adolescent-ronke-giwa-onafuwa/}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Ronke Giwa Books-Splashfm1055.com|url=https://www.splashfm1055.com/news/Lara%27s-Lessons-by-Ronke-Giwa-Onafuwa%3A-A-Fresh-Look-at-How-to-Parent-Millennial-Successfully--2472|accessdate=2024-03-09|archivedate=2022-01-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220126094540/https://www.splashfm1055.com/news/Lara%27s-Lessons-by-Ronke-Giwa-Onafuwa%3A-A-Fresh-Look-at-How-to-Parent-Millennial-Successfully--2472}}</ref>
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT: Giwa-Onafuwa. Ronke}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
7rqogmhiu6nkofx35omhxzz7oi94hba
Ruby Gyang
0
38423
729784
154744
2026-10-01T11:47:36Z
Chiziqa
13055
Added DEFAULTSORT
729784
wikitext
text/x-wiki
. <ref>{{Cite web|url=http://www.pulse.ng/music/chocolate-city-record-label-merges-with-loopy-music-id3690106.html|title=Chocolate City:Record label merges with Loopy Music|publisher=pulse|accessdate=2024-03-09|archivedate=2017-08-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170828190737/http://www.pulse.ng/music/chocolate-city-record-label-merges-with-loopy-music-id3690106.html}}</ref>Ngohide Ruby Ann GyangGyang, onye amara aha ya bụ Ruby Gyang nke ọma, bụ onye Naijiria na-abụ abụ na onye na-ede abụ. Ọ nyere aka na mbụ na Chocolate City
A nwanne Ruby Gyang na Jos, Plateau State, ebe ọ malite na nwata. Njem ya na-eso nke mgbe ọ na-ekiri Loopy Music n'ụdị MI, Ice Prince na Jesse Jagz . Ruby Gyang arụ ọrụ ma soro ndị na-ese ihe dị ka MI, Jesse Jagz, Gosi Dem Camp, Ice Prince na Bez rụkọọ ọrụ. [1] Ruby Gyang sonyeere egwu Chocolate City ka eji mmiri Loopy Music na Chocolate City Music na 2015. Ọ okpuruala EP n'okpuru akara.
* Kale Ni <ref>{{Cite web|url=https://www.pulse.ng/entertainment/music/music-ruby-gyang-kale-ni/3vk2bg6|title=Ruby Gyang – 'Kale ni'|date=1 July 2017|work=pulse.ng|accessdate=14 June 2019}}</ref>
* Abalị Nsọ
* Oya Dance <ref>{{Cite web|url=https://www.bellanaija.com/2018/02/new-music-ruby-gyang-oya-dance/|title=New Music: Ruby Gyang – Oya Dance|author=BellaNaija.com|date=16 February 2018|work=BellaNaija|accessdate=14 June 2019}}</ref>
* Na-etipịa
* Har Abada <small>(feat. Classiq and Kheengz )</small>
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT: Gyang, Ruby}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
k54plabhpj2n3o34l7vprbrv3tbb9ri
Sezgi Sena Akay
0
38447
729566
723663
2026-09-30T15:44:36Z
Geraldine Kene
23189
added {{DEFAULTSORT}}+Databox
729566
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
. <ref name="June 2013">{{Cite news|title=Sezgi Sena Akay Haziran 2013|url=http://kelebekgaleri.hurriyet.com.tr/galeridetay/70545/2368/8/sezgi-sena-akay-haziran-2013|work=Hurriyet.com.tr|language=tr|publisher=[[Hürriyet]]|accessdate=11 April 2017|archive-date=12 April 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170412142717/http://kelebekgaleri.hurriyet.com.tr/galeridetay/70545/2368/8/sezgi-sena-akay-haziran-2013|url-status=dead}}</ref>Sezgi Sena Akay ( 41 Ọktoba 1994) bụ onye omere Turkey, onye bụbu onye egwuregwu, volleyball, onye nghazi, na ihe nlere nke e chiri okpueze kwụsị mma nke ụwa 2012 . [1] Ọ bụ ọdụdụ nwa [2] na 42nd aha n'ihi ihe mere eme nke pageant na ebe nke anọ si Turkey iji merie Best Model of the World. Ọ na mbụ Best Model nke Turkey 2012. [3] [4] Ọ pụtara ọrụ ime ihe ngosi ya na Paris
. <ref name="Victoria's Secret">{{Cite web|url=http://www.dipnot.tv/sena-akay-hedefim-victoria-secret-mankeni-olabilmek/63596/|title='Hedefim Victoria's Secret Mankeni Olabilmek'|author=Taş|first=Kenan|date=19 February 2014|work=Dipnot.tv|language=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140316131043/http://www.dipnot.tv/sena-akay-hedefim-victoria-secret-mankeni-olabilmek/63596/|archivedate=16 March 2014|accessdate=11 April 2017}}</ref> Ọ taka ịgba ịgba mgbe ọ ka dị obere. Ɔ gbara maka Galatasaray SK afɔ ise wee ike maka Fenerbahçe SK Women's Under-18 Volleyball Team otu afọ
<ref name="The Magnificent Century">{{Cite news|date=27 January 2017|title=Sezgi Sena Akay, Muhteşem Yüzyıl Kösem'de|url=http://www.milliyet.com.tr/sezgi-sena-akay-muhtesem-yuzyil-magazin-2404173|work=Milliyet.com.tr|language=tr|publisher=[[Milliyet]]|accessdate=11 April 2017}}</ref>N'afọ 2014, ọ gbara Nevin Karatay na ihe nkiri nkiri Kanal D na usoro thriller Zeytin Tepesi ( Turkish <nowiki></link></nowiki> ). Ọrụ ya bụ Nevin Karatay dabara na nke Elena Monforte na ngwaọrụ Italian mbụ Le tre rose di Eva ( Italian <nowiki></link></nowiki> ). Na 2015, ọ mmemme mmemme Magazin Postası na Fox . N'agbata 2015 na 2016, a tụbara ya dị ka onye ndu na usoro ihe nkiri SHOW TV Acı Aşk (Turkish: Bitter Love), [1] ụdị nke usoro South Korea Bad Love (2007 – 2008). ọnwa January 2017, ọ na-egosi Murad IV 's Imperial Consort Sanavber na oge nke abụọ nke usoro ihe nkiri ihe mere eme Muhteşem Yüzyıl: Kösem (Turkish: The Ebube Century: Kösem ) na-agbasa na FOX.
== Ndụ mmalite na agụmakwụkwọ ==
. <ref>{{Cite web|url=http://www.ntv.com.tr/yasam/sezgi-sena-akay-selen-soyderin-yerinegeldi-sezgi-sena-akay-kimdir,RWYX5SdcvUeeP4zXvXXlJA|title=Sezgi Sena Akay, Selen Soyder'in Yerine Geldi|date=2 January 2017|work=NTV.com.tr|publisher=[[NTV (Turkey)|NTV MSNBC]]|language=tr|accessdate=11 April 2017}}</ref>A game Sezgi Sena Akay na 31 October 1994 na Istanbul, nye nne na nna Circassian . [1] O nweghị ndị. [2] Mgbe ọ akwụkwọ akwụkwọ na Erenköy Girls High School, ọ debanyere aha na Ngalaba Ọha na Ọha na Ọha, Ngalaba Nkwukọrịta, na Mahadum Yeditepe
== Ọrụ egwuregwu ==
. <ref name="Victoria's Secret"/> Ọ taka ịgba ịgba mgbe ọ ka dị obere. Ɔ gbara maka Galatasaray SK afɔ ise wee ike maka Fenerbahçe SK Women's Under-18 Volleyball Team otu afọ
=== Ụdị kacha mma nke Turkey ===
.Sezgi Sena Akay meriri na 25th Best Model nke Turkey pageant wee merie aha "Best Model of Turkey 2012" na 15 December 2012. Emere ihe omume na Galatasaray Islet (Suada) na Istanbul.
== Ọrụ ime ihe ==
Ọrụ mpụta mbụ bụ na ihe nkiri nkiri 2014 Zeytin Tepesi nke agbagburu na Ayvalık, Balıkesir . Ọrụ ya bụ Nevin Karatay dabara na nke Elena Monforte na ngwaọrụ Italian mbụ Le tre rose di Eva ( Italian </link> ). </link><sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''[[wikipedia:Tinye edensibịa|<span title="This claim needs references to reliable sources. (August 2023)">a chọrọ nkọwa</span>]]'' ]</sup>
N'agbata 2015 na 2016, a tụbara ya dị ka onye ndu Melek Yılmaz Köklükaya na usoro ihe nkiri SHOW TV Acı Aşk (Turkish: ntụgharị obi ilu), [1] uzo nke uzo South Korea Bad Love (2007 – 2008). Ọ na-akpọkwa violin na ahụ
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Sena Akay Segzi}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
l59zawirjzutfcrry9zjkenr2564ov3
729567
729566
2026-09-30T15:45:14Z
Geraldine Kene
23189
added {{DEFAULTSORT}}+Databox
729567
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
. <ref name="June 2013">{{Cite news|title=Sezgi Sena Akay Haziran 2013|url=http://kelebekgaleri.hurriyet.com.tr/galeridetay/70545/2368/8/sezgi-sena-akay-haziran-2013|work=Hurriyet.com.tr|language=tr|publisher=[[Hürriyet]]|accessdate=11 April 2017|archive-date=12 April 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170412142717/http://kelebekgaleri.hurriyet.com.tr/galeridetay/70545/2368/8/sezgi-sena-akay-haziran-2013|url-status=dead}}</ref>Sezgi Sena Akay ( 41 Ọktoba 1994) bụ onye omere Turkey, onye bụbu onye egwuregwu, volleyball, onye nghazi, na ihe nlere nke e chiri okpueze kwụsị mma nke ụwa 2012 . [1] Ọ bụ ọdụdụ nwa [2] na 42nd aha n'ihi ihe mere eme nke pageant na ebe nke anọ si Turkey iji merie Best Model of the World. Ọ na mbụ Best Model nke Turkey 2012. [3] [4] Ọ pụtara ọrụ ime ihe ngosi ya na Paris
. <ref name="Victoria's Secret">{{Cite web|url=http://www.dipnot.tv/sena-akay-hedefim-victoria-secret-mankeni-olabilmek/63596/|title='Hedefim Victoria's Secret Mankeni Olabilmek'|author=Taş|first=Kenan|date=19 February 2014|work=Dipnot.tv|language=tr|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140316131043/http://www.dipnot.tv/sena-akay-hedefim-victoria-secret-mankeni-olabilmek/63596/|archivedate=16 March 2014|accessdate=11 April 2017}}</ref> Ọ taka ịgba ịgba mgbe ọ ka dị obere. Ɔ gbara maka Galatasaray SK afɔ ise wee ike maka Fenerbahçe SK Women's Under-18 Volleyball Team otu afọ
<ref name="The Magnificent Century">{{Cite news|date=27 January 2017|title=Sezgi Sena Akay, Muhteşem Yüzyıl Kösem'de|url=http://www.milliyet.com.tr/sezgi-sena-akay-muhtesem-yuzyil-magazin-2404173|work=Milliyet.com.tr|language=tr|publisher=[[Milliyet]]|accessdate=11 April 2017}}</ref>N'afọ 2014, ọ gbara Nevin Karatay na ihe nkiri nkiri Kanal D na usoro thriller Zeytin Tepesi ( Turkish <nowiki></link></nowiki> ). Ọrụ ya bụ Nevin Karatay dabara na nke Elena Monforte na ngwaọrụ Italian mbụ Le tre rose di Eva ( Italian <nowiki></link></nowiki> ). Na 2015, ọ mmemme mmemme Magazin Postası na Fox . N'agbata 2015 na 2016, a tụbara ya dị ka onye ndu na usoro ihe nkiri SHOW TV Acı Aşk (Turkish: Bitter Love), [1] ụdị nke usoro South Korea Bad Love (2007 – 2008). ọnwa January 2017, ọ na-egosi Murad IV 's Imperial Consort Sanavber na oge nke abụọ nke usoro ihe nkiri ihe mere eme Muhteşem Yüzyıl: Kösem (Turkish: The Ebube Century: Kösem ) na-agbasa na FOX.
== Ndụ mmalite na agụmakwụkwọ ==
. <ref>{{Cite web|url=http://www.ntv.com.tr/yasam/sezgi-sena-akay-selen-soyderin-yerinegeldi-sezgi-sena-akay-kimdir,RWYX5SdcvUeeP4zXvXXlJA|title=Sezgi Sena Akay, Selen Soyder'in Yerine Geldi|date=2 January 2017|work=NTV.com.tr|publisher=[[NTV (Turkey)|NTV MSNBC]]|language=tr|accessdate=11 April 2017}}</ref>A game Sezgi Sena Akay na 31 October 1994 na Istanbul, nye nne na nna Circassian . [1] O nweghị ndị. [2] Mgbe ọ akwụkwọ akwụkwọ na Erenköy Girls High School, ọ debanyere aha na Ngalaba Ọha na Ọha na Ọha, Ngalaba Nkwukọrịta, na Mahadum Yeditepe
== Ọrụ egwuregwu ==
. <ref name="Victoria's Secret"/> Ọ taka ịgba ịgba mgbe ọ ka dị obere. Ɔ gbara maka Galatasaray SK afɔ ise wee ike maka Fenerbahçe SK Women's Under-18 Volleyball Team otu afọ
=== Ụdị kacha mma nke Turkey ===
.Sezgi Sena Akay meriri na 25th Best Model nke Turkey pageant wee merie aha "Best Model of Turkey 2012" na 15 December 2012. Emere ihe omume na Galatasaray Islet (Suada) na Istanbul.
== Ọrụ ime ihe ==
Ọrụ mpụta mbụ bụ na ihe nkiri nkiri 2014 Zeytin Tepesi nke agbagburu na Ayvalık, Balıkesir . Ọrụ ya bụ Nevin Karatay dabara na nke Elena Monforte na ngwaọrụ Italian mbụ Le tre rose di Eva ( Italian </link> ). </link><sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''[[wikipedia:Tinye edensibịa|<span title="This claim needs references to reliable sources. (August 2023)">a chọrọ nkọwa</span>]]'' ]</sup>
N'agbata 2015 na 2016, a tụbara ya dị ka onye ndu Melek Yılmaz Köklükaya na usoro ihe nkiri SHOW TV Acı Aşk (Turkish: ntụgharị obi ilu), [1] uzo nke uzo South Korea Bad Love (2007 – 2008). Ọ na-akpọkwa violin na ahụ
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Sena, Akay Segzi}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
ikhv7wzgrztvvm86ceeki53g3059fc9
Donna Adja
0
38450
729569
176315
2026-09-30T15:53:23Z
Geraldine Kene
23189
added {{DEFAULTSORT}}+Databox
729569
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
<ref name=":0" />'''Donna Oghenenyerovwo Adja''' (nke a dị ka Donna Diva), bụ onye Naijiria na-eme ihe nkiri na onye na-eme egwuregwu<ref name="bio">{{Cite web|author=|first=|date=10 May 2013|title=Unveiling Donna Diva, Naija's First Female Producer|url=https://www.vanguardngr.com/2012/07/unveiling-donna-diva-naijas-first-female-producer/amp/|work=[[Vanguard (Nigeria)]]|language=en}}</ref> bụ nwanyị mbụ na-emepụta ihe ndekọ na Naịjirịa na onye ọrụ ebere.
== Mmalite na agụmakwụkwọ ya ==
Adja si Eku na Ethiope East, Delta State. Ọ gụrụ akwụkwọ praịmarị na Adams Iweh Primary School na ụlọ akwụkwọ sekọndrị na Baptist High School; Ha abụọ n'obodo ya na Delta steeti. Ọ gara n'ihu nweta akara ugo mmụta na Business Management na Mahadum Obafemi Awolowo (OAU), Ile Ife. <ref>{{Cite web|author=Komolafe|first=Toyin|date=26 June 2015|title=My inspiration Comes From Experience — Donna Diva|url=https://hallmarknews.com/my-inspiration-comes-from-experience-donna-divamy-inspiration-comes-from-experience-donna-diva/|work=Hallmark News|language=en}}</ref>
== Ọrụ ya ==
Ọ malitere ịbụ abụ mgbe ọ dị afọ iri na ise; n'ime ukwe ụka dị n'ime ya. Ọ gara n'ihu bụrụ onye isi egwu nke ụlọ egwu in-house nke Sheraton Lagos Hotel. Ọ kwụsịrị ọrụ ahụ na 2011 ka ọ malite ọrụ solo dị ka onye na-edekọ ihe. <ref name="bio" />
N'afọ 2012, o wepụtara egwu izizi ya akpọrọ Shut Up . <ref>{{Cite web|author=Boye|first=Don|date=10 March 2016|title=Have You Seen The Nigerian 'Avatar'? Watch Donna Diva Feat. Gold Cruz – Gaga|url=https://tooxclusive.com/download-mp3/donna-diva-shut-up-videonna-diva-shut-up-video/|work=[[TooXclusive]]|language=en|accessdate=4 October 2022|archivedate=7 October 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221007083808/https://tooxclusive.com/download-mp3/donna-diva-shut-up-videonna-diva-shut-up-video/}}</ref> bụ [[Clarence Peters]] sere vidio ahụ. O weputara egwu na vidiyo nke egwu ya bụ ''Gaga'' n'afọ 2013. Ọ bụ [[Mattmax]] gbara vidio ahụ. <ref>{{Cite web|first=Onos|author=Reporter|date=24 May 2013|title=Donna Diva – Shut Up + Video|url=https://www.bellanaija.com/2013/05/have-you-seen-the-nigerian-avatar-watch-donna-diva-feat-gold-cruz-gaga/amp/|work=[[Bella Naija]]|language=en}}</ref> na-ekwu maka vidio ahụ mgbe ihe nkiri Hollywood nke afọ 2009 bụ Avatar . <ref>{{Cite web|author=|first=|date=21 June 2013|title=I Splashed N5m On 'Gaga' Video —Donna Diva|url=https://pmnewsnigeria.com/2013/06/21/i-splashed-n5m-on-gaga-video-donna-diva/|work=[[P.M. News]]|language=en}}</ref>'ajụjụ ọnụ ya na P.M. News, ọ kpughere na o mefuru ihe karịrị nde naira ise na-agbapụ vidiyo ahụ na ''Gaga'', ebe ọ ga-agbapụ vidio ahụ ma mezigharịa ejiji ugboro abụọ. Ọ gara n'ihu na ntọhapụ nke egwu Super Love . Vidio nke a<ref>{{Cite web|first=Ajose|author=Kehinde|date=3 May 2014|title=Why I directed My Music Video —Donna Diva|url=https://www.vanguardngr.com/2014/05/directed-music-video-donna-diva/amp/|work=[[Vanguard (Nigeria)]]|language=en}}</ref> ahụ bụ nke onwe ya.<ref>{{Cite web|first=Damilare|author=Aiki|date=1 August 2013|title=Events This Weekend: The August 2013 Kick-Off Edition|url=https://www.bellanaija.com/2013/08/events-this-weekend-the-august-2013-kick-off-edition/amp/|work=[[Bella Naija]]|language=en}}</ref>'afọ 2013 ọ bụ otu n'ime ndị na-eme ihe nkiri na enyi ya - Cool FM OAP [[Do2tun]]'s - Bachelor's night, n'akụkụ Ice Prince, [[M.I Abaga]], Sean Tizzle, [[Chidinma]], [[Kcee (musician)|KCee]], [[Iyanya]], Vector, DJ Xclusive, [[Olamide]], [[Spinall|DJ Spinall]], [[Atọ Makun|AY Makun]] na [[Dammy Krane]]. <ref name="main">{{Cite web|author=|first=|date=12 August 2022|title=Donna Adja Releases New Single, Ganja|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2022/08/12/donna-adja-releases-new-single-ganja/|work=[[This Day]]|language=en}}</ref> hapụrụ ụlọ ọrụ ihe nkiri Naijiria, kwaga Los Angeles. <ref>{{Cite web|author=|first=|date=|title=Donna Adja|url=https://m.imdb.com/name/nm7469899/|work=[[IMDb]]|language=en}}</ref> nwere ihe ngosi cameo ole na ole na fim Hollywood. <ref name="breathe">{{Cite web|author=|first=|date=15 July 2020|title=[Video] Donna Adja – Releases "Breathe" In Memory Of George Floyd|url=https://www.ghanamatters.com/video-donna-adja-releases-breathe-in-memory-of-george-floyd/|work=Ghana Matters|language=en}}</ref> laghachiri n'egwuregwu egwu Naijiria wee wepụta egwu Breathe iji cheta [[George Floyd]], nwoke Africa America nke onye uwe ojii gburu n'ụzọ dị egwu, na-egbu ya site na ịpị ikpere ya n'olu onye ahụ. <ref name=":0">{{Cite web|author=Ihekire|first=Chinonso|date=13 August 2022|title=Donna Adja Serves Ganja|url=https://guardian.ng/saturday-magazine/donna-adja-serves-ganja/|work=[[The Guardian (Nigeria)]]|language=en|accessdate=9 March 2024|archivedate=1 February 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230201193104/https://guardian.ng/saturday-magazine/donna-adja-serves-ganja/}}</ref>afọ 2022 na egwu ''Ganja''.
The Sun gosipụtara ya dị ka otu n'ime ụmụ nwanyị Africa 100 kacha nwee mmetụta na ụlọ ọrụ egwu.
O nwere obere oge na ụlọ ọrụ ihe nkiri Naijiria, Nollywood, mana ọ hapụrụ n'ihi ndọrọ ndọrọ ọchịchị na iyi egwu mmekọahụ.<ref>{{Cite web|author=|first=|date=4 June 2013|title=Sexual Harassment Chased Me From Nollywood|url=https://pmnewsnigeria.com/2013/06/04/sexual-harassment-chased-me-from-nollywood/?amp=1|work=[[P.M. News]]|language=en}}</ref>
== Nkọwapụta ==
* mechie (2012)
* Gaga (2013) <ref>{{Cite web|author=TX|first=Tyler|date=17 October 2012|title=Donna Diva – Gaga Ft. Gold|url=https://tooxclusive.com/download-mp3/donna-diva-gaga-ft-gold/|work=[[TooXclusive]]|language=en}}</ref>
* Na-eku ume (2022) <ref name="breathe" />
* Ịhụnanya Ukwu (2014) <ref name="two">{{Cite web|author=Bami|first=Stiph|date=17 April 2014|title=Donna Diva – Super Love + My Oga [AuDio + ViDeo]|url=https://www.naijavibe.net/donnadiva-super-love-my-oga-audio-video/|work=Naija Vibes|language=en}}</ref>
* Oga m (2014) <ref name="two" />
* Wakanda ruo mgbe ebighị ebi
* Oghene Do
* Hello
* Ahụrụ m Ahụ Gị n'anya
* Ganja (2022)
== Ndụ onwe ==
O nwetara Audi A6 dị ka onyinye ụbọchị ọmụmụ sitere n'aka ndị Fans ya na 2013]<ref>{{Cite web|author=Thabit|first=Khadijah|date=8 August 2013|title=Female Singer Donna Diva Gets 2013 Audi A6 As Birthday Gift|url=https://www.legit.ng/42965.html|work=[[Legit.ng]]|language=en|accessdate=9 March 2024|archivedate=30 November 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221130005643/https://www.legit.ng/42965.html}}</ref>
== Edensibia ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Adja, Donna}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
azckofs71o4zunzb3o58akl86he9a9e
Shalewa Ashafa
0
38451
729571
643802
2026-09-30T15:56:51Z
Geraldine Kene
23189
added {{DEFAULTSORT}}+Databox
729571
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
. <ref name=":0" />name=":1" />Shalewa Ashafa {{Audio|Yo-Shalewa Ashafa.ogg|Audio}}(amuru 12 Julaị 1995) nke a ma ama dika ShallyStar bu onye omere Nollywood bu onye ama ama maka oru ya na Ajoche na The Razz Guy
== Ndụ mmalite na agụmakwụkwọ ==
.A misali Shalewa Ashafa dị ka nwa ikpeazụ nne na nna ya na steeti Ogun na 12 Julaị 1995. [1] [2] O kaadị ụlọ ụlọ akwụkwọ praịmarị ya n'aka Christ the Cornerstone Nursery and Primary School, GRA Ikeja, Lagos wee gụchaa ụlọ. akwụkwọ akwụkwọ na Iloko Model College dị na steeti Osun. O akara akara akara mbụ ya na Advertising na mahadum Lagos <ref name=":0">{{Cite web|date=2021-10-25|title=I’m a fantastic actress - Shalewa Ashafa|url=https://www.vanguardngr.com/2021/10/im-a-fantastic-actress-shalewa-ashafa/|accessdate=2022-08-03|work=Vanguard News|language=en-GB}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.vanguardngr.com/2021/10/im-a-fantastic-actress-shalewa-ashafa/ "I'm a fantastic actress - Shalewa Ashafa"]. ''Vanguard News''. 2021-10-25<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2022-08-03</span></span>.</cite></ref> <ref name=":2">{{Cite web|date=2019-03-02|title=Getting big roles is sometimes based on who you know — Shalewa Ashafa|url=https://punchng.com/getting-big-roles-is-sometimes-based-on-who-you-know-shalewa-ashafa/|accessdate=2022-08-03|work=Punch Newspapers|language=en-US}}</ref> <ref name=":1">
== Ihe nkiri ==
''Evol (2017),''
== Ntụaka ==
<references />
{{DEFAULTSORT:Ashafa, Shalewa}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
gm9znt8aedtj8zo9urdzzv12m38gzky
Shanga
0
38452
729616
176726
2026-09-30T17:41:30Z
Geraldine Kene
23189
added {{DEFAULTSORT}}+Databox
729616
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Usòrò:Artist - Shanga.jpg|thumb|Artist - Shanga.]]
.Manuela Modupe Udemba, onye amara aha ya dị ka Shanga, bụ onye Switzerland–Nigeria na-abụ abụ-onye na-agụ abụ, injinia ngwaọrụ, na onye na-edekọ ihe. Amụrụ ya na Bern, Switzerland wee gbasoo ọrụ ya mgbe enwetachara dịka onye injinia ngwaọrụ.
== Ndụ mbido ==
. <ref>{{Cite web|date=8 May 2020|title=I aspire to be one of the best musicians globally —Shanga|url=https://tribuneonlineng.com/i-aspire-to-be-one-of-the-best-musicians-globally-shanga/|accessdate=11 September 2020|work=Tribune Online|language=en-GB}}</ref>A pịare Shanga n'etiti Nigeria na Switzerland, ebe ọ gụchara ụlọ akwụkwọ elementrị na nke ike. Mgbe akwụkwọ akwụkwọ, ọ debanyere aha na ụlọ akwụkwọ injinịa na Hamburg
== Ọrụ ==
.Shanga weputara EP ya aha ndu na 2013. N'afọ 2014, ọta nkatọ dị mma maka ọrụ ya iche wee too ya na akwụkwọ Swiss Der Bund maka ọrụ nka na ụdị egwu ya. <ref>{{Cite news|author=Hebeisen|first=Ane|title=Schönheit minus Pathos|url=https://www.derbund.ch/agenda/musik//schoenheit-minus-pathos/story/20819985|accessdate=28 April 2020|work=Der Bund|publisher=Tamedia|date=31 July 2014|language=de}}</ref>
. <ref>{{Cite news|author=AL|first=Yhusuff|title=[Video] Shanga – Certified « tooXclusive|url=https://tooxclusive.com/video-shanga-certified/|accessdate=29 April 2020|work=tooXclusive|date=15 April 2020}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Shanga Explores New Genre with The Song "Certified" – 1001Grill|url=https://www.1001grill.ch/shanga-explores-new-genre-with-the-song-certified/|accessdate=11 September 2020|language=en}}</ref>N'etiti 2018 na 2019, ọ ọkụkụ Chuchichäschtli, Sweeter Than Wine na Gosi m . N'April 2020, o enwe otu mbụ ya na-egosi Asambodo site na album mpụta mbụ ya Bold. Egwu a bụ iche iche nke afro na grime, nke e ibu site na ihe mere eme (Bisi Udemba) na mix & mastered by Grammy -nominated Ben Mühlethaler maka ọrụ ya na Prince
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Shanga}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
dfj0if8rexq696l9t1z41lwhazib7lk
729617
729616
2026-09-30T17:42:25Z
Geraldine Kene
23189
added {{DEFAULTSORT}}+Databox
729617
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
.Manuela Modupe Udemba, onye amara aha ya dị ka Shanga, bụ onye Switzerland–Nigeria na-abụ abụ-onye na-agụ abụ, injinia ngwaọrụ, na onye na-edekọ ihe. Amụrụ ya na Bern, Switzerland wee gbasoo ọrụ ya mgbe enwetachara dịka onye injinia ngwaọrụ.
== Ndụ mbido ==
. <ref>{{Cite web|date=8 May 2020|title=I aspire to be one of the best musicians globally —Shanga|url=https://tribuneonlineng.com/i-aspire-to-be-one-of-the-best-musicians-globally-shanga/|accessdate=11 September 2020|work=Tribune Online|language=en-GB}}</ref>A pịare Shanga n'etiti Nigeria na Switzerland, ebe ọ gụchara ụlọ akwụkwọ elementrị na nke ike. Mgbe akwụkwọ akwụkwọ, ọ debanyere aha na ụlọ akwụkwọ injinịa na Hamburg
== Ọrụ ==
.Shanga weputara EP ya aha ndu na 2013. N'afọ 2014, ọta nkatọ dị mma maka ọrụ ya iche wee too ya na akwụkwọ Swiss Der Bund maka ọrụ nka na ụdị egwu ya. <ref>{{Cite news|author=Hebeisen|first=Ane|title=Schönheit minus Pathos|url=https://www.derbund.ch/agenda/musik//schoenheit-minus-pathos/story/20819985|accessdate=28 April 2020|work=Der Bund|publisher=Tamedia|date=31 July 2014|language=de}}</ref>
. <ref>{{Cite news|author=AL|first=Yhusuff|title=[Video] Shanga – Certified « tooXclusive|url=https://tooxclusive.com/video-shanga-certified/|accessdate=29 April 2020|work=tooXclusive|date=15 April 2020}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Shanga Explores New Genre with The Song "Certified" – 1001Grill|url=https://www.1001grill.ch/shanga-explores-new-genre-with-the-song-certified/|accessdate=11 September 2020|language=en}}</ref>N'etiti 2018 na 2019, ọ ọkụkụ Chuchichäschtli, Sweeter Than Wine na Gosi m . N'April 2020, o enwe otu mbụ ya na-egosi Asambodo site na album mpụta mbụ ya Bold. Egwu a bụ iche iche nke afro na grime, nke e ibu site na ihe mere eme (Bisi Udemba) na mix & mastered by Grammy -nominated Ben Mühlethaler maka ọrụ ya na Prince
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Shanga}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
bf97ycl2js11gg0r1k399875enl809z
Shatu Garko
0
38454
729620
153827
2026-09-30T17:46:18Z
Geraldine Kene
23189
added {{DEFAULTSORT}}+Databox
729620
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
. <ref>{{Cite news|title=Miss Nigeria crown dia first hijab wearing queen|work=BBC News Pidgin|url=https://www.bbc.com/pidgin/tori-59708774|accessdate=2021-12-18}}</ref> <ref>{{Cite web|author=editing|date=2021-12-18|title=18-year-old Hijab Model Wins Miss Nigeria Beauty Pageant|url=http://saharareporters.com/2021/12/18/18-year-old-hijab-model-wins-miss-nigeria-beauty-pageant|accessdate=2021-12-18|work=Sahara Reporters}}</ref>Shatu Sani Garko' (amuru 23 Novemba 2003) [1] bu ihe nlere anya na eze nwanyi mara mma nke Naijiria nke chiri okpueze 44th Miss Nigeria na 2021. [2] [3] N'ịbụ onye meri mgbe ọ dị afọ 18, a ma maka ịbụ onye mbụ mbụ ahụ.
== ndabere ==
<ref>[https://punchng.com/i-was-told-to-take-off-hijab-if-i-wanted-to-be-a-successful-model-shatu-garko-miss-nigeria-2021/ I Was Told To Take Off Hijab]</ref>Garko bụ onye Kano State, Nigeria. [1] N'agbanyeghị na ọ bụ onye, ọ gara ụlọ akwụkwọ ndekọ bụ́ ebe a na-emegbu ya. ọmụmaatụ, a dụrụ Garko ọdụ ka ọ tụpụ hijab ya ka ọ nwee ihe ịga nke ọma na ụlọ ọrụ ahụ, nke ọ ụmụaka.
== Miss Nigeria ==
. <ref>[https://punchng.com/18-year-old-hijab-model-shatu-garko-wins-miss-nigeria-2021/ 18-year-old Hijab Model Wins Miss Nigeria]</ref>N'afọ 2021, Garko, onye mbụ mbụ Miss Nigeria n'ime afọ 64 nke akwụkwọ ahụ, yana hijabi mbụ n'ụdị onye na-ere ọgwụ Halima Abubakar
== Nkatọ ==
<ref>[https://punchng.com/hisbah-to-grill-shatu-garkos-parents-over-illegal-participation-in-miss-nigeria/ Hisbah to Grill Shatu's Parents]</ref>Mmeri Garko's Miss Nigeria mmegide sitere n'aka Hisbah, otu Muslim purist otu na Northern Nigeria. Hisbah katọrọ nsonye Garko na ahụ ahụ, na-ahụ omume ya dị ka "iwu na-akwadoghị" na ihe atụ nke ụmụ anụmanụ. Na nchebe ya na BBC Hausa gbara, Louis ụlọ ọrụ Hisbah steeti Kano bụ Muhammad Harun Ibn-Sina kwuputara na a set ndị nne na nna Garko ka ha na ndị ụlọ Hisbah nwee ike ịzụ maka ịgba onye ọnụ
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Garko Shatu}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
jmogi4uhb75q1l96retjyz93sh8t3p9
729621
729620
2026-09-30T17:46:56Z
Geraldine Kene
23189
729621
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
. <ref>{{Cite news|title=Miss Nigeria crown dia first hijab wearing queen|work=BBC News Pidgin|url=https://www.bbc.com/pidgin/tori-59708774|accessdate=2021-12-18}}</ref> <ref>{{Cite web|author=editing|date=2021-12-18|title=18-year-old Hijab Model Wins Miss Nigeria Beauty Pageant|url=http://saharareporters.com/2021/12/18/18-year-old-hijab-model-wins-miss-nigeria-beauty-pageant|accessdate=2021-12-18|work=Sahara Reporters}}</ref>Shatu Sani Garko' (amuru 23 Novemba 2003) [1] bu ihe nlere anya na eze nwanyi mara mma nke Naijiria nke chiri okpueze 44th Miss Nigeria na 2021. [2] [3] N'ịbụ onye meri mgbe ọ dị afọ 18, a ma maka ịbụ onye mbụ mbụ ahụ.
== ndabere ==
<ref>[https://punchng.com/i-was-told-to-take-off-hijab-if-i-wanted-to-be-a-successful-model-shatu-garko-miss-nigeria-2021/ I Was Told To Take Off Hijab]</ref>Garko bụ onye Kano State, Nigeria. [1] N'agbanyeghị na ọ bụ onye, ọ gara ụlọ akwụkwọ ndekọ bụ́ ebe a na-emegbu ya. ọmụmaatụ, a dụrụ Garko ọdụ ka ọ tụpụ hijab ya ka ọ nwee ihe ịga nke ọma na ụlọ ọrụ ahụ, nke ọ ụmụaka.
== Miss Nigeria ==
. <ref>[https://punchng.com/18-year-old-hijab-model-shatu-garko-wins-miss-nigeria-2021/ 18-year-old Hijab Model Wins Miss Nigeria]</ref>N'afọ 2021, Garko, onye mbụ mbụ Miss Nigeria n'ime afọ 64 nke akwụkwọ ahụ, yana hijabi mbụ n'ụdị onye na-ere ọgwụ Halima Abubakar
== Nkatọ ==
<ref>[https://punchng.com/hisbah-to-grill-shatu-garkos-parents-over-illegal-participation-in-miss-nigeria/ Hisbah to Grill Shatu's Parents]</ref>Mmeri Garko's Miss Nigeria mmegide sitere n'aka Hisbah, otu Muslim purist otu na Northern Nigeria. Hisbah katọrọ nsonye Garko na ahụ ahụ, na-ahụ omume ya dị ka "iwu na-akwadoghị" na ihe atụ nke ụmụ anụmanụ. Na nchebe ya na BBC Hausa gbara, Louis ụlọ ọrụ Hisbah steeti Kano bụ Muhammad Harun Ibn-Sina kwuputara na a set ndị nne na nna Garko ka ha na ndị ụlọ Hisbah nwee ike ịzụ maka ịgba onye ọnụ
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Garko, Shatu}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
9yf5t3ps2w7qe3ypbec6gty9fswm6fj
Sheri Hagen
0
38478
729623
674594
2026-09-30T17:49:00Z
Geraldine Kene
23189
added {{DEFAULTSORT}}+Databox
729623
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Sheri Hagen ( ከውጭ 1968 na Lagos) bụ onye omere German, edemede onye, onye isi na onye na-ahụ ihe nkiri dabere na Berlin, onye nwe ụlọ ọrụ ikike Equity Film GmbH, na onye nkwalite na onye na-akwado iche iche n' ime ihe nkiri German.
== Ndụ ==
. <ref name="shh">[https://schauspielervideos.de/fullprofile/schauspielerin-sheri-hagen.html ''Sheri Hagen.''] In: ''schauspielervideos.de.'' Retrieved 31 July 2021.</ref>A Washington Sheri Hagen na Lagos, tolitere na Hamburg, ma biri na Berlin ikpe etiti 1990s. [1] Asụsụ mbụ ya bụ German. [2] Na mbụ, ọ na-eji mara, ma mgbe o so enyi ya gaa nlegharị anya maka ọrụ egwu, a nabatara ha abụọ. Hagen ikike ime ihe na ụlọ ihe nkiri an der Wien . [3] Site na 2010 ruo 2012 ọ mere ihe na Berlin Vaganten Bühne wee mee ihe na oge 2013/14 na Ballhaus Naunynstraße
Hagen na-arụ ọrụ n'ihu ọrụ. Ebe ọ bụ na 1995, mgbe ihe ngosi ngosi ya na ihe omume nke usoro Praxis Bülowbogen, a hụwo ya n'ọtụtụ ihe, dị ka ọtụtụ ụzọ nke Tatort, yana usoro ọzọ dị ka Der Landarzt, Siska, na Bella Block . O me ihe nkiri dị ka Bel, dabere na egwuregwu nke otu aha nke Bertolt Brecht, Das Leben der Anderen , na dị ka onye nkwado nke United States Condoleezza Rice na usoro ZDF -abụọ nke Deutschlandspiel .
. <ref>{{Cite web|title=Lexis® - Sign In {{!}} LexisNexis|url=https://signin.lexisnexis.com/lnaccess/app/signin?back=https%3A%2F%2Fadvance.lexis.com%3A443%2Furl-api%2Flaapi%2Fdocument%3Fcollection%3Dnews%26id%3Durn%253AcontentItem%253A652W-78D1-F03R-N1W1-00000-00%26context%3D1516831.&aci=la|accessdate=2022-10-21|work=signin.lexisnexis.com}}</ref>N'ọrụ ya, Hagen kere ọrụ nke ya, na-arụ ọrụ dị ka onye edemede, onye nduzi, na onye ihe, dị ka ihe nkiri 2012 na-emeri Auf den zweiten Blick nke Michael Klammer, Pierre Sanoussi-Bliss, na Ingo Naujoks mere. [1] Na ihe nkiri a, nke na- anya na ụdị dị iche iche, Hagen Ezinụlọ na-alụ maka dị iche iche iche na fim, ma na- riekwa ihe nkiri. [2] Na 2018 ihe nkiri ya Fenster Blau, nke egwuregwu Muttermale Fenster Blau nke Marianna Salzmann, n'ime ihe nkiri. Hagen nwere ụlọ ọrụ ihe nkiri nke ya, Equality Film GmbH, nke dabere na Berlin. [3] Na mgbakwunye na iji ihe nkiri ya dị ka ọrụ mmemme, [4] Hagen na- ikakwa ụdị dị iche iche na ihe nkiri na ihe nkiri dịka n'iji ya.
== Ntụaka ==
<references />
{{DEFAULTSORT:Hagen, Sheri}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
o7ehgr0wcrns2obn7weipxddqo98ab1
Shola Allyson-Obaniyi
0
38479
729628
176737
2026-09-30T17:52:03Z
Geraldine Kene
23189
added {{DEFAULTSORT}}+Databox
729628
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Sola Allyson-Obaniyi, nke a mara dị ka Shola Allyson ma ọ bụ Sola Allyson ma ọ bụ Sola Allyson ( opera na 24 September 1971 [1] ), bụ onye Naijiria ndọrọ obi, ndị mmadụ, na onye na-abụ abụ na onye na-ede abụ. Ọ batara n'ọmụma egwu na egwu egwu Eji Owuro (2003), [2] nke bụ ọba egwu maka ihe nkiri nke otu aha ahụ. Mgbe Eji Owuro, o wepụtara albums ndị ọzọ dị ka Gbeje F'ori, Ire na Im'oore n'etiti ndị ọzọ. Her popular songs include: "Eji Owuro", "Obinrin Ni Mi", "Aseye", "Isinmi", amongst others. [3] E wezụga onye na-agụ ịgụ, ọ bụkwa onye ekiri olu, onye na onye mama. [4] Ọ na-emekwa ihe gbasara egwu maka ihe nkiri Naijiria.
== Ndụ mmalite na agụmakwụkwọ ==
. <ref name="Solabio">{{Cite web|url=http://solaallyson.com/tours-events/biography/|title=Sola Allyson – Biography|accessdate=2024-03-10|archivedate=2018-02-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180226121313/http://solaallyson.com/tours-events/biography}}</ref>A match Sola Allyson Obaniyi na Ikorodu, Lagos State nke 1970s. Ọ akwụkwọ akwụkwọ praịmarị na Anglican Primary School, Ikorodu, mgbe nke ahụ mma, ọ gara ụlọ akwụkwọ Shams-el-deen Grammar, Ikorodu maka ụlọ akwụkwọ. O mechara gaa Government Technical College, Agidingbi, Ikeja, ebe ọ enyo Business Studies wee nweta nzere NBTE
. <ref name="Solabio"/> <ref name="The Nigerian Voice">{{Cite web|url=http://www.thenigerianvoice.com/movie/3442/why-i-dont-wear-skimpy-dresses-sola-allyson-obaniyi.html|title=WHY I DON'T WEAR SKIMPY DRESSES –SOLA ALLYSON-OBANIYI|work=Nigeria Films|publisher=The Nigerian Voice|date=6 August 2007|accessdate=27 September 2016}}</ref>N'afọ 1997, ọ a ụzọ na The Polytechnic, Ibadan ka ọ mgbanwe Nkà na ẹzẹ Egwu, na-amụba olu na obere egwu. O zutere prof a na-akpọ Oluwole Oladejo Adetiran bụ onye ediri ọrụ ya, o mechakwara nwetara nzere Higher National Diploma (HND) na Upper Credi
== Ọrụ ==
<ref name="my news watch">{{Cite web|url=http://www.mynewswatchtimesng.com/im-privileged-enter-peoples-souls-sola-allyson-obaniyi/|title=I'm privileged to enter into people's souls – Sola Allyson-Obaniyi|work=News Watch Times|date=17 February 2015|accessdate=27 August 2016|author=Salami, Tayo|archivedate=9 February 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160209170538/http://www.mynewswatchtimesng.com/im-privileged-enter-peoples-souls-sola-allyson-obaniyi/}}</ref> <ref name="The Nigerian Voice"/>Sola Allyson Obaniyi akwụkwọ akụkọ ya dị ka onye na-agụ akwụkwọ nkwado na-eme afọ 1980, mgbe ọ dị naanị afọ iri na atọ. [1] [2] O mechara bụrụ ihe n'ịgba azụ azụ wee soro ndị egwu dịka: Yinka Ayefele, Gbenga Adeboye, Pasuma, Obesere, na Daddy Showkey onye ọrụ. Ohere ime album mbụ bụ Eji Owuro, bịara mgbe ọ zutere otu nwoke nwere ihe nkiri nkiri n'ime ụgbọ ala ọha. Nwoke ahụ nsogbu ụka na Allyson, na-agwa ya ịse ihe nkiri ọ ka kwubiri, nke aha ya bụ " Orekelewa ". E mechara mejupụta Allyson ka ọ bụrụ egwu egwu maka ihe nkiri ahụ, nke butere aha ihe nkiri ahụ gaa na " Eji Owuro ". Mgbe Eji Owuro, ihe nkiri ahụ, ụlọ ọrụ ahụ ime album egwu zuru ezu maka ihe nkiri ahụ. Album ahụ, mgbe ewepụtara ya, na-ekiri ihe ịga nke ọma na ụgbọ na nke siri ike, na-ebute Allyson n'ime ụlọ ọrụ egwu.
== Ndụ onwe onye ==
Allyson lụrụ na March 2003. O zutere di ya, Toyin Obaniyi na ukwe uka. Ha nwere ụmụ atọ: Ayobami, Mopelola na Obafunmiwo. <ref name="Solabio"/> <ref name="The Nigerian Voice"/> <ref>{{Cite web|url=http://www.osundefender.org/2013/12/15/my-music-heals-suicide-prone-minds-says-sola-allyson-obaniyi/|title=My music heals suicide-prone minds, Says SOLA ALLYSON-OBANIYI|work=The Nation|publisher=Osun Defender|date=15 December 2013|accessdate=27 September 2016|archivedate=1 February 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190201013647/http://www.osundefender.org/2013/12/15/my-music-heals-suicide-prone-minds-says-sola-allyson-obaniyi/}}</ref>
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Allyson-Obaniyi, Shola}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
ks8mcx6q427hq62k7ttcxxav9dkj97p
Siju Iluyomade
0
38481
729630
156036
2026-09-30T17:53:52Z
Geraldine Kene
23189
added {{DEFAULTSORT}}+Databox
729630
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
. <ref>{{Cite web|url=https://punchng.com/wils-2019-dr-siju-iluyomade-building-legacies-to-last/|title=WiLS 2019: Dr. Siju Iluyomade: Building Legacies to Last|work=Punch Newspapers|date=20 June 2019|language=en-US|accessdate=2019-11-01}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2018/11/30/honour-for-the-unsung-philanthropist/|title=Honour for the Unsung Philanthropist|author=editor|date=2018-11-30|work=THISDAYLIVE|language=en-US|accessdate=2019-11-01}}</ref>Siju Iluyomade (amuru 8 Jenuarị 1964) bu onye okaiwu Naijiria, onye nkwuputa okwu na onye na-akwado ya. Ọ bụ onye nchoputa nke Arise Women Conference, [1] [2] azụ na-ahụ nke nzaghachi (NGO) dabere na akara maka ike ụmụ na Handmaidens Women in Leadership Series <ref>{{Cite web|url=https://dailytimes.ng/dr-siju-iluyomade-prof-funlayo-olapade-others-speak-at-wils-2019/|title=Dr Siju Iluyomade, Prof Funlayo Olapade, others speak at WiLS 2019|date=2019-07-06|work=Daily Times Nigeria|language=en-GB|accessdate=2019-11-01}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://tribuneonlineng.com/dr-iluyomade-and-the-passion-for-nigerian-women/|title=Dr Iluyomade and the passion for Nigerian women » Tribune Online|date=2019-07-01|work=Tribune Online|language=en-GB|accessdate=2019-11-01}}</ref>
== Agụmakwụkwọ ==
<ref>{{Cite web|url=https://thenationonlineng.net/gone-days-voiceless-women/|title='Gone are the days of voiceless women'|date=2018-12-01|work=The Nation Newspaper|language=en-US|accessdate=2019-11-01}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://justumagazine.com/dr-siju-iluyomade-founder-convener-arise-women-foundation/|title=DR SIJU ILUYOMADE, FOUNDER/CONVENER, ARISE WOMEN FOUNDATION|work=JustuMagazine|language=en-US|accessdate=2019-11-01}}</ref>Siju gara Queen's College wee wee akara akara ugo ike iwu na Mahadum Ife (nke bụzi Obafemi Awolowo University, Ile Ife).
== Ndụ onwe onye ==
<ref>{{Cite web|url=https://www.newtelegraphng.com/2018/12/great-times-as-siju-iluyomade-becomes-the-toast/|title=Great times as Siju Iluyomade becomes the toast|author=Correspondents|date=2018-12-02|work=Newtelegraph|language=en-US|accessdate=2019-11-01|archivedate=2019-08-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190807165544/https://www.newtelegraphng.com/2018/12/great-times-as-siju-iluyomade-becomes-the-toast/}}</ref>Ọ nkiri Idowu Iluyomade, [1] [2] onye-azị ukwu na Redeemed Christian Church of God nwere ụmụ atọ.
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Iluyomade, Siju}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
jnkfk28ov57q0jndyp5vtj0fk67rxdh
Tayo Odueke
0
38482
729632
197400
2026-09-30T17:57:55Z
Geraldine Kene
23189
added {{DEFAULTSORT}}+Databox
729632
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
. <ref name="Ajetunmobi 2022">{{Cite web|author=Ajetunmobi|first=Maymunah|title=Iyabo Ojo, other female actresses whose daughters are becoming popular like them|work=[[Legit.ng]]|date=25 March 2022|url=https://www.legit.ng/entertainment/celebrities/1462140-mercy-aigbe-iyabo-ojo-other-actresses-whose-daughters-are-becoming-celebrities-like-them/|accessdate=5 August 2022}}</ref>Tayo Odueke // ⓘ</link> ( gbasara 21 Febrụwarị 1976), onye amara aha ya dị ka Sikiratu Sindodo (Ntị ⓘ )</link> bụ onye Naijiria na-eme ihe nkiri na onye na-ebe ihe ihe. <ref name="Sulaimon 2020">{{Cite web|author=Sulaimon|first=Nimot Adetola|title=Nollywood actress Sikiratu Sindodo celebrates look-alike daughter - P.M. News|work=[[P.M. News]]|date=21 August 2020|url=https://www.pmnewsnigeria.com/2020/08/21/nollywood-actress-sikiratu-sindodo-celebrates-look-alike-daughter/|accessdate=5 August 2022}}</ref>
== Ndụ mmalite na agụmakwụkwọ ==
. <ref name="Punch Newspapers 2018">{{Cite web|title=Why people think I’m wayward –Tayo Odueke (Sikirat Sindodo)|work=[[The Punch]]|date=25 March 2018|url=https://punchng.com/why-people-think-im-wayward-tayo-odueke-sikirat-sindodo/|accessdate=5 August 2022}}</ref>Amụrụ na 21 February 1976 na Ijebu Ode, Ogun State . [1] Odueke gara Mainland Preparatory Nursery and Primary School dị na Surulere, Lagos State tupu ọ gawa na Methodist Girls High School, Yaba, Lagos . Ore diplọma na ihe nkiri nka na mahadum nke Ibadan
== Ọrụ ==
. <ref name="Modern Ghana 2013">{{Cite web|title=Full List of 2013 (ZAFAA) Zulu African Film Academy Awards Nominations|work=Modern Ghana|date=August 30, 2013|url=https://www.modernghana.com/entertainment/22951/full-list-of-2013-zafaa-zulu-african-film-academy-awards-n.html|accessdate=August 6, 2022}}</ref>Odueke egwuregwu na ihe nkiri mbụ ya na-egosi Hired Assassin. [1] Ihe nkiri Sikiratu Sindodo mere ka ọ pụta ìhè maka ọrụ ya na ihe nkiri ahụ. [2] Na 2013, ihe mere maka Best Lead Actress (Indigenous) na Zulu African Film Academy Awards.
== Ihe nkiri ==
* ''Egoro Assassin''
* ''Sikiratu Sindodo'' <ref>{{Cite web|title=Sikiratu Sindodo recaps one-and-half year ordeal on sick bed 'The illness cost me N10m but I'm glad to be alive'|work=[[Encomium Magazine]]|url=https://encomium.ng/sikiratu-sindodo-recaps-one-and-half-year-ordeal-on-sick-bed-the-illness-cost-me-n10m-but-im-glad-to-be-alive/|accessdate=2022-08-06|language=en-US}}</ref>
* ''Itu''
* ''Were Alaso''
* ''Ikan''
* ''Efa''
* ''Dokita Orun''
* ''Imedo''
* Khadijat ''<ref name="Bada 2015">{{Cite web|author=Bada|first=Gbenga|title=Yoruba actress premieres new movie, Khadijat|work=Pulse Nigeria|date=April 26, 2015|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/sikiratu-sindodo-yoruba-actress-premieres-new-movie-khadijat/2132z2n|accessdate=August 5, 2022|archivedate=August 5, 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220805143537/https://www.pulse.ng/entertainment/movies/sikiratu-sindodo-yoruba-actress-premieres-new-movie-khadijat/2132z2n}}</ref>''
* ''Ero mi'' <ref>{{Cite web|title=Elesho Unveils New Film|work=P.M. News|url=https://pmnewsnigeria.com/2012/09/28/elesho-unveils-new-film-2/|accessdate=2022-08-05|language=en-US}}</ref>
* ''Ogo Mushin'' <ref name="Jonathan 2020">{{Cite web|author=Jonathan|first=Oladayo|title=PHOTOS: Pasuma stars in ghetto-inspired Yoruba movie, Ogo Mushin|work=[[Premium Times]]|date=August 26, 2020|url=https://www.premiumtimesng.com/entertainment/nollywood/410895-photos-pasuma-stars-in-ghetto-inspired-yoruba-movie-ogo-mushin.html|accessdate=August 5, 2022}}</ref>
* ''Na-achọ Baami''
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Tayo, Odueke}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
so2u5jwb0vkc8ik7x0skix8ycw4gu27
Simi Drey
0
38483
729634
709426
2026-09-30T18:00:02Z
Geraldine Kene
23189
added {{DEFAULTSORT}}+Databox
729634
wikitext
text/x-wiki
[[Usòrò:Simi Drey broadcaster on NdaniTV in Sept 2018.png|thumb|Simi Drey broadcaster on NdaniTV in Sept 2018.png]]
''.Simileoluwa Audrey Adejumo nke a mara dị ka Simi Drey ( 25 June ) bụ onye omere Britain-Nigeria, onye na-egosi ihe ngosi na onye ọbịa. [1] N'afọ 2019, ọ meri ihe Awards Africa maka Best OAP (TV/Radio). [2] [3] Na 2016, ọ gbara ama na usoro Nollywood TV Tinsel , na-arụ ọrụ Amanda.''
== Akụkọ ndụ ==
. <ref>{{Cite web|title=Nigeria:Ajose, Alakija, Adele, Coker… The Who’s Who of Lagos families|url=https://www.theafricareport.com/198382/nigeria-alakija-adele-coker-the-whos-who-of-lagos-families/|accessdate=2024-02-23|work=The Africa Report.com|language=en}}</ref>Simi Audrey Adejumo na 25 June na London, United Kingdom mana o sitere na Ibadan, Oyo State, Ologun Kutere . [1] A mịrị ya dị ka ọkpara n'ime ụmụ ise nke Prọfesọ David Olusoji Adejumo, onye bụbu Louis oche nke Oyo State Universal Basic Education, na Oriakụ Emilomo Adejumo. Simi soro mgbatị ya ọtụtụ oge nwata na United Kingdom. Ọ gụkwara akwụkwọ praịmarị na ike n'ebe ahụ. [2] Nna nna Simi, Prọfesọ Oladele Adebayo Ajose bụ onye isi ala Lagos bụ onye jere ozi dịka osote onye isi oche mbụ nke Mahadum Obafemi Awolowo.
. <ref>{{Cite web|title=SIMI DREY: I'm a huge seeker of adventures|url=https://thenationonlineng.net/simi-drey-im-a-huge-seeker-of-adventures/|work=The Nation News}}</ref>Ya na nne nne ya nọ, Ambassador Audrey Olatokunbo Ajose, onye ọkaiwu Naijiria na onye nta ndị bụ onye jere ozi dịka onye adị anya Naijiria na Scandinavia site na 1987 ruo 1991, ma kpalie Simi ka ọ gbasoo ọrụ nta. Na 2014, ọ akwụkwọ akwụkwọ na klas mbụ na Mgbasa ozi, Journalism na Media Communications si Mahadum Wales, United Kingdom
== Ọrụ ==
<ref>{{Cite web|author=Anu|date=2019-11-25|title=Simi 'Drey' Biography {{!}} Profile {{!}} FabWoman|url=https://fabwoman.ng/simi-drey-biography/|accessdate=2024-02-22|work=FabWoman {{!}} News, Celebrity, Beauty, Style, Money, Health Content For Women|language=en-US}}</ref>Simi nwere ikike ịgbasa ozi akwụkwọ ọ bụ nwata. Mgbe ọ nọ na mahadum, ọ ntọala ntọala ma ọrụ dị ka onye nchịkọta akụkọ maka akwụkwọ ọmụmụ akwụkwọ, GMag. [1] Na 2011, mgbe ọ ka nọ na mahadum, ọrụ pụtara n'ihu ọha mgbe ọ ohu ọrụ mbụ ya na ụlọ ọrụ redio dị na Wales nke a na-akpọ Calon FM . N'Ọnọ Julaị otu awụ ahụ, Simi gara Nigeria wee jee ozi dị ka onye na-arụ ọrụ n' ike ọrụ ike HiTV, Lagos State . [2] Mgbe ọ akwụkwọ akwụkwọ n'arọ ya, o ihe ihega ihe ma gaa n'ihu n'ahụ ya n'ebe ahụ. Mgbe ọ a akara akara akara ugo mmụta mahadum ya na 2013, ọ kwagara kpamkpam. Mgbe NYSC ya nri, onye ọrụ na Cool TV afọ dị ka onye ọbịa nke The Late Night Show, tupu ya ịbanye na Spice TV na ike ihe ngosi flagship ha, Bargain Hunters na 2016
N'afọ Disemba afọ 2016, Simi mere ihe mbụ ya na Nigerian Radio na The Beat 99.9 Fm ebe ọ bụ ihe na-egosi ụtụtụ Saturday na Sunday ruo afọ atọ tupu ebuga ya na ihe enyo Morning Rush nke ụbọchị izu nke ya na Osikhena Dirisu mere . Mgbe ọ nọ na Beat Fm, yana eserese na MTV Base, fotora ya ka ọ pụta MTV EMA na Seville, Spain na Disemba 2019<ref>{{Cite web|date=2019-11-27|title=Woman Crush Wednesday: Simi 'Drey' Adejumo {{!}} EveryEvery|url=https://everyevery.ng/wcw-simi-drey-adejumo/|accessdate=2024-02-23|work=everyevery.ng|language=en-US}}</ref>
== Ihe nkiri ==
* ''Gọvanọ'' (2016)
* ''Obi ụtọ na ụbọchị nna'' (2016)
* ''Tinsel'' (2017)
* ''Ụbọchị Nna ọzọ'' (2019)
* ''Nwanyị nwanyị na onye hụrụ ya n'anya'' (2021)
== Ihe nrite ==
{| class="wikitable"
|+
!Afọ
! Aha
! Otu
! Nsonaazụ
! Ref
|-
| 2015
| Trek African Women Awards
| Ihe ngosi TV nke afọ|{{Won}}
| <ref>{{Cite web|title=Trek African Women Award calls for entries|url=https://thenationonlineng.net/women-award-calls-for-entries/|work=The Nation News}}</ref>
|-
| rowspan="2" | 2019
| The Future Awards Africa
| Ihe nrite maka OAP|{{Won}}
| <ref>{{Cite web|title=At 21, OAP and Media Personality— Simi Drey is the Youngest African to Win The Future Awards – Leading Ladies Africa|url=https://leadingladiesafrica.org/at-21-oap-and-media-personality-simi-drey-is-the-youngest-african-to-win-the-future-awards-africa/|accessdate=2024-02-22|language=en-GB}}</ref>
|-
| Ihe nrite ELOY
| Award maka omume TV|{{Nom}}
| <ref>{{Cite web|title=ELOY Awards 2019 Winners Emerge - THISDAYLIVE|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2019/11/30/eloy-awards-2019-winners-emerge?amp=1|accessdate=2024-02-23|work=www.thisdaylive.com}}</ref> <ref>{{Cite web|title=ELOY Awards 2019 Nominees List – Glitz Africa Magazine|url=https://www.glitzafrica.com/eloy-awards-2019-nominees-list/|accessdate=2024-02-23|language=en-US|archivedate=2024-02-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240223075428/https://www.glitzafrica.com/eloy-awards-2019-nominees-list/}}</ref>
|-
| 2023
| Icon Noble Awards
| On Air àgwà nke afọ |{{Won}}
|
|}
== Ndụ onwe onye ==
Na June 2022, Simi Drey gbara aka na onye nchoputa nke BFree, Julian Flosbach. Di na nwunye ahụ mere emume agbamakwụkwọ ọdịnala ha na agbamakwụkwọ ọcha na Mee 2023 na [[Ibadan]] na [[Ȯra Lagos|Lagos State]], [[Naijiria|Nigeria]] n'otu n'otu. <ref>{{Cite web|author=Alake|first=Olumide|date=2022-06-30|title=Congratulations pour as Simi Drey says yes to forever with cute Oyinbo fiance|url=https://www.legit.ng/entertainment/celebrities/1475375-actress-simi-drey-leaves-gushing-engages-oyinbo-fiance-shares-romantic-video-proposal/|accessdate=2024-02-22|work=Legit.ng - Nigeria news.|language=en}}</ref>
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Drey, Simi}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
50y428n2vao1scc0yk2r0i8uzessq7x
729641
729634
2026-09-30T18:02:27Z
Geraldine Kene
23189
added {{DEFAULTSORT}}+Databox
729641
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
''.Simileoluwa Audrey Adejumo nke a mara dị ka Simi Drey ( 25 June ) bụ onye omere Britain-Nigeria, onye na-egosi ihe ngosi na onye ọbịa. [1] N'afọ 2019, ọ meri ihe Awards Africa maka Best OAP (TV/Radio). [2] [3] Na 2016, ọ gbara ama na usoro Nollywood TV Tinsel , na-arụ ọrụ Amanda.''
== Akụkọ ndụ ==
. <ref>{{Cite web|title=Nigeria:Ajose, Alakija, Adele, Coker… The Who’s Who of Lagos families|url=https://www.theafricareport.com/198382/nigeria-alakija-adele-coker-the-whos-who-of-lagos-families/|accessdate=2024-02-23|work=The Africa Report.com|language=en}}</ref>Simi Audrey Adejumo na 25 June na London, United Kingdom mana o sitere na Ibadan, Oyo State, Ologun Kutere . [1] A mịrị ya dị ka ọkpara n'ime ụmụ ise nke Prọfesọ David Olusoji Adejumo, onye bụbu Louis oche nke Oyo State Universal Basic Education, na Oriakụ Emilomo Adejumo. Simi soro mgbatị ya ọtụtụ oge nwata na United Kingdom. Ọ gụkwara akwụkwọ praịmarị na ike n'ebe ahụ. [2] Nna nna Simi, Prọfesọ Oladele Adebayo Ajose bụ onye isi ala Lagos bụ onye jere ozi dịka osote onye isi oche mbụ nke Mahadum Obafemi Awolowo.
. <ref>{{Cite web|title=SIMI DREY: I'm a huge seeker of adventures|url=https://thenationonlineng.net/simi-drey-im-a-huge-seeker-of-adventures/|work=The Nation News}}</ref>Ya na nne nne ya nọ, Ambassador Audrey Olatokunbo Ajose, onye ọkaiwu Naijiria na onye nta ndị bụ onye jere ozi dịka onye adị anya Naijiria na Scandinavia site na 1987 ruo 1991, ma kpalie Simi ka ọ gbasoo ọrụ nta. Na 2014, ọ akwụkwọ akwụkwọ na klas mbụ na Mgbasa ozi, Journalism na Media Communications si Mahadum Wales, United Kingdom
== Ọrụ ==
<ref>{{Cite web|author=Anu|date=2019-11-25|title=Simi 'Drey' Biography {{!}} Profile {{!}} FabWoman|url=https://fabwoman.ng/simi-drey-biography/|accessdate=2024-02-22|work=FabWoman {{!}} News, Celebrity, Beauty, Style, Money, Health Content For Women|language=en-US}}</ref>Simi nwere ikike ịgbasa ozi akwụkwọ ọ bụ nwata. Mgbe ọ nọ na mahadum, ọ ntọala ntọala ma ọrụ dị ka onye nchịkọta akụkọ maka akwụkwọ ọmụmụ akwụkwọ, GMag. [1] Na 2011, mgbe ọ ka nọ na mahadum, ọrụ pụtara n'ihu ọha mgbe ọ ohu ọrụ mbụ ya na ụlọ ọrụ redio dị na Wales nke a na-akpọ Calon FM . N'Ọnọ Julaị otu awụ ahụ, Simi gara Nigeria wee jee ozi dị ka onye na-arụ ọrụ n' ike ọrụ ike HiTV, Lagos State . [2] Mgbe ọ akwụkwọ akwụkwọ n'arọ ya, o ihe ihega ihe ma gaa n'ihu n'ahụ ya n'ebe ahụ. Mgbe ọ a akara akara akara ugo mmụta mahadum ya na 2013, ọ kwagara kpamkpam. Mgbe NYSC ya nri, onye ọrụ na Cool TV afọ dị ka onye ọbịa nke The Late Night Show, tupu ya ịbanye na Spice TV na ike ihe ngosi flagship ha, Bargain Hunters na 2016
N'afọ Disemba afọ 2016, Simi mere ihe mbụ ya na Nigerian Radio na The Beat 99.9 Fm ebe ọ bụ ihe na-egosi ụtụtụ Saturday na Sunday ruo afọ atọ tupu ebuga ya na ihe enyo Morning Rush nke ụbọchị izu nke ya na Osikhena Dirisu mere . Mgbe ọ nọ na Beat Fm, yana eserese na MTV Base, fotora ya ka ọ pụta MTV EMA na Seville, Spain na Disemba 2019<ref>{{Cite web|date=2019-11-27|title=Woman Crush Wednesday: Simi 'Drey' Adejumo {{!}} EveryEvery|url=https://everyevery.ng/wcw-simi-drey-adejumo/|accessdate=2024-02-23|work=everyevery.ng|language=en-US}}</ref>
== Ihe nkiri ==
* ''Gọvanọ'' (2016)
* ''Obi ụtọ na ụbọchị nna'' (2016)
* ''Tinsel'' (2017)
* ''Ụbọchị Nna ọzọ'' (2019)
* ''Nwanyị nwanyị na onye hụrụ ya n'anya'' (2021)
== Ihe nrite ==
{| class="wikitable"
|+
!Afọ
! Aha
! Otu
! Nsonaazụ
! Ref
|-
| 2015
| Trek African Women Awards
| Ihe ngosi TV nke afọ|{{Won}}
| <ref>{{Cite web|title=Trek African Women Award calls for entries|url=https://thenationonlineng.net/women-award-calls-for-entries/|work=The Nation News}}</ref>
|-
| rowspan="2" | 2019
| The Future Awards Africa
| Ihe nrite maka OAP|{{Won}}
| <ref>{{Cite web|title=At 21, OAP and Media Personality— Simi Drey is the Youngest African to Win The Future Awards – Leading Ladies Africa|url=https://leadingladiesafrica.org/at-21-oap-and-media-personality-simi-drey-is-the-youngest-african-to-win-the-future-awards-africa/|accessdate=2024-02-22|language=en-GB}}</ref>
|-
| Ihe nrite ELOY
| Award maka omume TV|{{Nom}}
| <ref>{{Cite web|title=ELOY Awards 2019 Winners Emerge - THISDAYLIVE|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2019/11/30/eloy-awards-2019-winners-emerge?amp=1|accessdate=2024-02-23|work=www.thisdaylive.com}}</ref> <ref>{{Cite web|title=ELOY Awards 2019 Nominees List – Glitz Africa Magazine|url=https://www.glitzafrica.com/eloy-awards-2019-nominees-list/|accessdate=2024-02-23|language=en-US|archivedate=2024-02-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240223075428/https://www.glitzafrica.com/eloy-awards-2019-nominees-list/}}</ref>
|-
| 2023
| Icon Noble Awards
| On Air àgwà nke afọ |{{Won}}
|
|}
== Ndụ onwe onye ==
Na June 2022, Simi Drey gbara aka na onye nchoputa nke BFree, Julian Flosbach. Di na nwunye ahụ mere emume agbamakwụkwọ ọdịnala ha na agbamakwụkwọ ọcha na Mee 2023 na [[Ibadan]] na [[Ȯra Lagos|Lagos State]], [[Naijiria|Nigeria]] n'otu n'otu. <ref>{{Cite web|author=Alake|first=Olumide|date=2022-06-30|title=Congratulations pour as Simi Drey says yes to forever with cute Oyinbo fiance|url=https://www.legit.ng/entertainment/celebrities/1475375-actress-simi-drey-leaves-gushing-engages-oyinbo-fiance-shares-romantic-video-proposal/|accessdate=2024-02-22|work=Legit.ng - Nigeria news.|language=en}}</ref>
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Drey, Simi}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
7ef6lhzfl5vhlxah24s0wj0lhjd7uv6
Sola kosoko
0
38484
729646
723742
2026-09-30T18:07:32Z
Geraldine Kene
23189
added {{DEFAULTSORT}}
729646
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|honorific_prefix=[[Oba (ruler)#Oloye|Omoba]]|name=Sola Kosoko-Abina<!-- include middle initial, if not specified in birth_name -->|image=<!-- just the filename, without the File: or Image: prefix or enclosing [[brackets]] -->|alt=<!-- descriptive text for use by the blind and visually impaired's speech synthesis (text-to-speech) software -->|caption=|parents=[[Jide Kosoko]]<br>[[Henrietta Kosoko]]|birth_name=<!-- only use if different from name -->|birth_date={{Birth date and age|1980|01|7|df=y}}<!-- {{Birth date and age|YYYY|MM|DD}} for living people - supply only the year unless the exact date is already widely published, as per WP:DOB. For people that have died, use {{Birth date|YYYY|MM|DD}}. -->|birth_place=|death_date=<!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} -->|death_place=|nationality=[[Nigerian]]|other_names=|spouse=Abiodun Abinna<ref name="Daily Post Nigeria 2012">{{cite web | title=Photo News: Jide's Daughter ,Sola Kosoko Marries In Style | website=Daily Post Nigeria | date=15 January 2012 | url=https://dailypost.ng/2012/01/15/photo-news-jides-daughter-sola-kosoko-marries-in-style/ | access-date=27 July 2022}}</ref>|children=2|occupation=Actress|years_active=2000–present|known_for=laroda ojo|notable_works=laroda Ọjọ́, oko irese, Ọmọ bishop|alma_mater=[[Olabisi Onabanjo University]]}}
. <ref>{{Cite web|title=Film and Video Censors Board Boss Urge Youths to Tap into Nollywood – THISDAYLIVE|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2022/07/12/film-and-video-censors-board-boss-urge-youths-to-tap-into-nollywood/|accessdate=25 July 2022|work=www.thisdaylive.com}}</ref>Sola Kosoko, {{Audio|Yo-Sola Kosoko.ogg|Audio}}nke a na-akpọ Sola Kosoko-Abina (na-akpa 7 January 1980), [1] bụ onye na-eme ihe nkiri na onye na-ahụ maka ihe nkiri nke Naijiria nke a ma ama Larọda. òjò. Ọ bụ ada Jide Kosoko . [1] [2] Sola kosoko gbara egwu na ihe nkiri Pala pala nke gosikwara Yemi Solade na Muyiwa Kosoko. Ɔ na-agwa ndị agha Naijiria okwu n'oge mmemme Media Literacy and Capacity Building
== Agụmakwụkwọ ==
. <ref name="The Sun Nigeria 2016">{{Cite web|date=28 August 2016|title=How dad lured me into acting –Sola Kosoko|url=https://www.sunnewsonline.com/how-dad-lured-me-into-acting-sola-kosoko/|accessdate=27 July 2022|work=The Sun Nigeria}}</ref>Kosoko nzere bachelọ na Sociology na Mahadum Olabisi Onabanjo
== Ọrụ ==
<ref name="The Nation Newspaper 2021">{{Cite web|date=7 October 2021|title=Latest Nigeria news update|url=https://thenationonlineng.net/|accessdate=27 July 2022|work=The Nation Newspaper}}</ref> <ref>{{Cite news|url=http://ibakatv.com/sola-kosoko|title=Sola Kosoko|publisher=IBakaTV|archive-date=2016-03-09|access-date=2024-03-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20160309233754/https://ibakatv.com/sola-kosoko|url-status=dead}}</ref>Kosoko malitere ọrụ ọkaibe ya n'afọ 1999 ebe ọ nọ na ihe nkiri nkiri Ola Abata nke nna ya mere; Jide Kosoko . N'afọ 2001, ọ mere ihe nkiri n'ihe nkiri Omo Olorire nke mere ka ọ bụrụ ewu ewu. O meela n'ihe nkiri nkiri ma na bekee na Yoruba akụkọ ọ pụtara ime ihe nkiri.
== Ndụ onwe onye ==
Sola Kosoko bụ otu n'ime ụmụ Jide Kosoko . Ọ gosiri Abiodun Abinna, ha abụọ ụmụ ahụhụ abụọ (Oluwasindara na Oluwasikemi) na otu nwa nwoke (Oluwasire).
== Ihe nrite na nhọpụta ==
* Nhọpụta ndị obodo obodo
== Filmografii ahọpụtara ==
* ''Ola Abata'' (1999)
* ''Oko Irese'' (2000)
* ''Omo Olorire'' (2001)
* ''Oko Irese''
* ''Omo Bishop'' (2005)
* ''Eji Adegbenro 2'' (2006)
* ''Lárọdá òjò'' (2008)
* ''Oloruka'' (2017) <ref name="Izuzu 2017">{{Cite web|author=Izuzu|first=Chibumga|date=30 August 2017|title=Watch Odunlade Adekola, Sola Kosoko in new movie|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/oloruka-watch-odunlade-adekola-sola-kosoko-in-new-movie/072c9wh|accessdate=27 July 2022|work=Pulse Nigeria}}</ref>
* ''Obí'' (2018)
* ''Ndị otu Shadow'' (2020)
* ''Jemila''
* ''Ndagwurugwu N'etiti''
* ''Roses na Ogwu'' <ref name="Encomium Magazine 2015">{{Cite web|date=23 December 2015|title='I want to exceed my father's success,' says Sola Kosoko|url=https://encomium.ng/i-want-to-exceed-my-fathers-success-says-sola-kosoko/|accessdate=27 July 2022|work=Encomium Magazine}}</ref>
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Kosoko, Sola}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
d2l100arfnpqure0ggjepkaycj0jd7m
729742
729646
2026-10-01T08:03:37Z
Geraldine Kene
23189
Added Databox
729742
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
. <ref>{{Cite web|title=Film and Video Censors Board Boss Urge Youths to Tap into Nollywood – THISDAYLIVE|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2022/07/12/film-and-video-censors-board-boss-urge-youths-to-tap-into-nollywood/|accessdate=25 July 2022|work=www.thisdaylive.com}}</ref>Sola Kosoko, {{Audio|Yo-Sola Kosoko.ogg|Audio}}nke a na-akpọ Sola Kosoko-Abina (na-akpa 7 January 1980), [1] bụ onye na-eme ihe nkiri na onye na-ahụ maka ihe nkiri nke Naijiria nke a ma ama Larọda. òjò. Ọ bụ ada Jide Kosoko . [1] [2] Sola kosoko gbara egwu na ihe nkiri Pala pala nke gosikwara Yemi Solade na Muyiwa Kosoko. Ɔ na-agwa ndị agha Naijiria okwu n'oge mmemme Media Literacy and Capacity Building
== Agụmakwụkwọ ==
. <ref name="The Sun Nigeria 2016">{{Cite web|date=28 August 2016|title=How dad lured me into acting –Sola Kosoko|url=https://www.sunnewsonline.com/how-dad-lured-me-into-acting-sola-kosoko/|accessdate=27 July 2022|work=The Sun Nigeria}}</ref>Kosoko nzere bachelọ na Sociology na Mahadum Olabisi Onabanjo
== Ọrụ ==
<ref name="The Nation Newspaper 2021">{{Cite web|date=7 October 2021|title=Latest Nigeria news update|url=https://thenationonlineng.net/|accessdate=27 July 2022|work=The Nation Newspaper}}</ref> <ref>{{Cite news|url=http://ibakatv.com/sola-kosoko|title=Sola Kosoko|publisher=IBakaTV|archive-date=2016-03-09|access-date=2024-03-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20160309233754/https://ibakatv.com/sola-kosoko|url-status=dead}}</ref>Kosoko malitere ọrụ ọkaibe ya n'afọ 1999 ebe ọ nọ na ihe nkiri nkiri Ola Abata nke nna ya mere; Jide Kosoko . N'afọ 2001, ọ mere ihe nkiri n'ihe nkiri Omo Olorire nke mere ka ọ bụrụ ewu ewu. O meela n'ihe nkiri nkiri ma na bekee na Yoruba akụkọ ọ pụtara ime ihe nkiri.
== Ndụ onwe onye ==
Sola Kosoko bụ otu n'ime ụmụ Jide Kosoko . Ọ gosiri Abiodun Abinna, ha abụọ ụmụ ahụhụ abụọ (Oluwasindara na Oluwasikemi) na otu nwa nwoke (Oluwasire).
== Ihe nrite na nhọpụta ==
* Nhọpụta ndị obodo obodo
== Filmografii ahọpụtara ==
* ''Ola Abata'' (1999)
* ''Oko Irese'' (2000)
* ''Omo Olorire'' (2001)
* ''Oko Irese''
* ''Omo Bishop'' (2005)
* ''Eji Adegbenro 2'' (2006)
* ''Lárọdá òjò'' (2008)
* ''Oloruka'' (2017) <ref name="Izuzu 2017">{{Cite web|author=Izuzu|first=Chibumga|date=30 August 2017|title=Watch Odunlade Adekola, Sola Kosoko in new movie|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/oloruka-watch-odunlade-adekola-sola-kosoko-in-new-movie/072c9wh|accessdate=27 July 2022|work=Pulse Nigeria}}</ref>
* ''Obí'' (2018)
* ''Ndị otu Shadow'' (2020)
* ''Jemila''
* ''Ndagwurugwu N'etiti''
* ''Roses na Ogwu'' <ref name="Encomium Magazine 2015">{{Cite web|date=23 December 2015|title='I want to exceed my father's success,' says Sola Kosoko|url=https://encomium.ng/i-want-to-exceed-my-fathers-success-says-sola-kosoko/|accessdate=27 July 2022|work=Encomium Magazine}}</ref>
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Kosoko, Sola}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
j89af0sdgtturs58mxcj3264vmp3cji
Somadina
0
38486
729741
156040
2026-10-01T07:59:14Z
Geraldine Kene
23189
added {{DEFAULTSORT}}+Databox
729741
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
. <ref>{{Cite web|author=Onabanjo|first=Adedamola|date=17 August 2018|title=Somadina Takes A Deep Dive Into Her Emotions|url=https://culturecustodian.com/somadina-takes-a-deep-dive-into-her-emotions/|accessdate=2023-04-03|work=The Culture Custodian (Est. 2014.)|language=en-GB}}</ref> <ref name="thenativemag.com">{{Cite web|title=Somadina: The nomadic teenager spreading her wings one bop at a time|url=https://thenativemag.com/featured/somadina-nomadic-teenager-spreading-wings-one-bop-time/|accessdate=2023-04-03|work=The NATIVE|language=en-US}}</ref>Somadina ( mmalite 22 Maachị 2000) bụ onye Naijiria na-agụ abụ na onye na-ede abụ. [1] Ọ egwu egwu ya n'ihu ọha na 2018 site na otu mpụta mbụ ya na-egosi "IHY" nke nọmba " Akpọrọ m gị .
<ref name=":0">{{Cite web|title=Lollapalooza lineup 2023: Kendrick Lamar, Billie Eilish and Red Hot Chili Peppers|url=https://www.yahoo.com/lifestyle/lollapalooza-lineup-2023-kendrick-lamar-181400483.html|accessdate=2023-04-04|work=Yahoo Life|language=en-US}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web|author=Placko|first=Dane|date=21 March 2023|title=Lollapalooza 2023 lineup: Kendrick Lamar, Billie Eilish, Red Hot Chili Peppers among summer fest headliners|url=https://www.fox32chicago.com/news/lollapalooza-2023-lineup-kendrick-lamar-billie-eilish-red-hot-chili-peppers-among-summer-fest-headliners|accessdate=2023-04-04|work=FOX 32 Chicago|language=en-US}}</ref>Na Ma ọchịchị 2023, a mara ọkwa ya dị ka otu n'ime ndị na-ese ihe n'Africa ka ọ mee na American Musical Festival, Lollapalooza Chicago n'ụdị ndị nka Naijiria, Tems na Rema <ref name=":2">{{Cite web|title=Lollapalooza lineup 2023: Kendrick Lamar, Billie Eilish and Red Hot Chili Peppers|url=https://www.chicagotribune.com/entertainment/music/ct-ent-lollapalooza-chicago-2023-lamar-billie-eilish-20230321-3g5zvfepuzdctgke2fv354sjbq-story.html|accessdate=2023-04-04|work=Chicago Tribune}}</ref>
== Ndụ mbido ==
<ref>{{Cite web|date=11 January 2022|title=Meet Somadina, Nigeria's Musical Finest — Raydar Magazine|url=https://raydarmagazine.com/meet-somadina-nigerias-musical-finest/|accessdate=2023-04-03|work=raydarmagazine.com|language=en-US}}</ref>A Mini Somadina na Port Harcourt, Nigeria na 22 Maachị 2000 site na nne na nna Nigeria. Mgbe ọ dị otu awụ, ọ kwagara Netherlands n'ihi na nna ya ike ọrụ n'ebe ahụ. [1] Mgbe ọ akwụkwọ akwụkwọ na St. George's School, Ascot, ụlọ akwụkwọ ụmụ akwụkwọ nọọrọ onwe ya na ụlọ akwụkwọ ụbọchị na Berkshire, England, ọ kwagara London, England ebe ọ bụ akara akara mahadum na Sociology na Mahadum Warwick . Mgbe ọsịrị akara akara ugo jụrụ ya na London, ọ la ike Naijiria ka ọ gbasoo ọrụ ya nke ọma na egwu.
=== 2018–2021: Mmalite ọrụ ===
Somadina malitere ọrụ egwu ya na 2018. <ref>{{Cite web|author=Staff|first=Notion|date=24 February 2023|title=Somadina: "My Voice is my Engine"|url=https://notion.online/somadina-interview/|accessdate=2023-04-03|work=Notion|language=en-GB}}</ref> <ref>{{Cite web|author=Adebiyi|first=Adeayo|date=13 March 2023|title=Women's History Month 2023: 10 fast-rising female artists to watch out for [Editor's Pick]|url=https://www.pulse.ng/entertainment/music/womens-history-month-2023-10-fast-rising-female-artists-to-watch-out-for/62mmylw|accessdate=2023-04-04|work=Pulse Nigeria|language=en}}</ref> Ọ rụpụtara otu mbụ ya akpọrọ "IHY" nke pụtara "Akpọrọ m gị asị" n'ọnwa Ọktoba 2018, egwu nkewa nke e dekọrọ na studio. <ref>{{Cite web|title=The 15 Most Exciting Artists For 2023|url=https://dmy.co/features/the-15-most-exciting-artists-for-2023|accessdate=2023-04-04|work=dmy.co|language=en-GB}}</ref> N'oge na-adịghị anya, ọ malitere akara onwe ya, "Somadina Sounds" na mmekorita ya na Chin Okeke. N'afọ 2019, o wepụtara otu akpọrọ "Lay Low" na-egosi Orinayo. <ref>{{Cite web|title=FEATURE: Spotlight: Somadina|url=https://www.musicmusingsandsuch.com/musicmusingsandsuch/2022/12/29/feature-spotlight-somadina|accessdate=2023-04-03|work=Music Musings & Such|language=en-US}}</ref>
=== 2022–2023: Obi nke Eluigwe enweghị mgbagha ===
. <ref>{{Cite web|author=Okim|first=Itty|date=11 March 2023|title=Interview: Somadina – Beyond walls and boxes – Digimillennials|url=https://digimillennials.com/lifestyle-culture/interview-somadina-beyond-walls-and-boxes/|accessdate=2023-04-04|language=en-US}}</ref>Na Nọvemba 2022, Somadina weputara EP ya ila "Obi nke ndị na-eso a na-agba agba agbagha" (HOTHU), [1] nwere egwu 11 obere Paradaịs, Oge 2 na Unyi Unyi . [2] [3] [4] Ọ pụtara EP na ihe ngosi ihe ngosi ngosi na-ahụ anya nke HOTHU ikike na nnukwu ihe ngosi nka nke Africa, ART X. Nke a sochiri n'oge na-egosi anya ihe ngosi London na Endred Member na nrị ntọhapụ na Soho House Berlin, na-emechi oghere nkwalite ya maka Ckay na Koko na London . [5] Iji gosi akara oru ngo a, o akara otu ị chọrọ "YI Want You". [6] [7] Ọ na-egosi ndị na-ese ihe dị ka Zamir, The Cavemen na Odunsi the Engine, na e akara n'okpuru Somadina Sounds .
== Artist ==
=== Ụdị ===
. <ref>{{Cite web|date=8 October 2022|title=Somadina…The Rebirth of Africa's Songbird|url=https://editor.guardian.ng/life/somadinathe-rebirth-of-africas-songbird/|accessdate=2023-04-04|work=The Guardian Nigeria News – Nigeria and World News|language=en-US|archivedate=2023-04-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230403235447/https://editor.guardian.ng/life/somadinathe-rebirth-of-africas-songbird/}}</ref>N'ịbụ onye tolitere, Somadina nwere ike dị ukwuu nke R&B, nke na-egosi n'ụzọ doro anya na ụdị egwu ya; [1] Otú ọ dị, o siri na ọ na- ike ndị na nkume afro-psychedelic. [2] [3] The Guardian ekiri ya dị ka "onye egwu na-ama ngosi ma na-ama atụ, na-ama ihe ngosi radical nke nwere ike sitere na Pop, Alternative rock na RnB ".
=== Mmetụta ===
Somadina tolitere na anụ egwu. Ọ na-ewere nna ya, onye egwu egwu RnB n'anya dị ka otu n'ime mkpali ya ịgba ike. Ọnụ ọgụgụ ọnụ ya na mgbasa ozi, opi na ya enwetala ụgbọ dị iche iche nke egwu egwu, asị John Legend, Fela Kuti, Asa, Avril Lavigne, Williams Onyeabo r na Shampoo . [1] [2] Egwu nke 70s foto dị ukwuu n'ahụ ya na-eme ka ihe ihe egwu ndị Africa na ụdị 80s ọla-arụ ọrụ rock.
== Mmezu ==
<ref name=":0"/> <ref name=":1"/> <ref name=":2"/>Na January 2022, ụbọchị ya na magazin Vogue dị ka otu n'ime ndị na-egwu egwu ga-achị ụlọ ọrụ egwu na 2022. [1] [2] [3] NME dekwara ya dị ka otu n'ime ndị na- ese ihe na-nke 100 maka 2023. [4] Na Ma ọchịchị 2023, ikiri aha ya dị ka otu n'ime ụmụ anọ Africa na-mpụtapụta Pop na Billboard. [5] N'otu March 2023, a mara ọkwa ya dị ka otu n'ime ndị na-ese ihe n'Africa ka ọ mee na American Musical Festival, Lollapalooza Chicago n'ụdị ndị na-ese ihe Nigeria, Tems na Rema
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Somadina}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
deooa9rz64csq1a3yhe6do7h6cpmjn8
Sotonye Denton-West
0
38487
729743
153917
2026-10-01T08:05:31Z
Geraldine Kene
23189
added {{DEFAULTSORT}}+Databox
729743
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Sotonye Denton-West bụ onye ọkaikpe Naijiria na ihe mbụ na-achị isi dịka onye isi ọka nke High Court of Rivers State, Nigeria. Ọ bụ onye mbụ onye ọkaikpe si Rivers steeti n'iche ikpe mkpegharị
== Agụmakwụkwọ ==
. <ref name=":2">{{Cite news|author=Atuma|first=Uche|date=21 October 2016|title=NBA U-turn on judges' arrests|work=The Sun; Lagos [Lagos]}}</ref>Denton-West bụ onye Buguma dị n'okpuru nke Asari-Toru Rivers State, Nigeria. Akwụkwọ ozi na Septemba 15, 1946, na Lagos State [1] nye Chief Denton Victor West na Madam Stella Denton West. [2] Site na 1953 ruo 1960 ọ gara Our Lady of Apostles, Yaba, Lagos, ebe ọ alaka FSLC ya na 1960. [1] N'ihi ya, ọ gawara na prestigious Queen's College, Lagos maka ụlọ akwụkwọ ya wee gụchaa. na 1965. [1] N'afọ 1970 ọ akara akara ugo ojiji iwu na mahadum Lagos
== Ọrụ ==
. <ref>{{Cite web|author=|first=|date=2016-10-21|title=I Was A Victim Of Judicial Corruption; There Is Need To Uphold To The Tenets Of Justice And Fair Play -Justice Sotonye Denton-West - PUO REPORTS|url=https://puoreports.ng/2016/10/21/i-was-victim-of-judicial-corruption/|accessdate=2023-05-11|language=en-US}}</ref>Ọ akụkọ ọrụ ya na ọrụ iwu na 1971. na 1973 ọ nwe ụlọ ọrụ iwu nke ya. N'afọ 1986, a chọpụta ya aha n'dị elu dị ka onye ọka ikpe, a nchọpụta ya onye isi ọka ikpe na 2001. [1] A kpọgara ya n'ikpe Mkpegharị na 2005. [1] Ọ bụ onye ọkaiwu. mgbaàmà mbụ si Rivers steeti, bụrụkwa onye ọkaikpe mbụ. [2] Ọ lara ezumike nká na 2016, [1] na mgbe ọ lara ezumike nká, o kwuru na ya onwe ya bụ ndị ọrụ n'iwu ikpe.
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Denton-West, Sotonye}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
t0p474zdrrz11ia11175d69u06p7ws7
Stella Ngwu
0
38489
729744
153919
2026-10-01T08:07:40Z
Geraldine Kene
23189
added {{DEFAULTSORT}}+Databox
729744
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
<ref>{{Cite news|author=Onochie|first=Bridget Chiedu|title=Court sacks Enugu House of Reps' members|url=https://guardian.ng/news/court-sacks-enugu-house-of-reps-members/|accessdate=22 November 2020|publisher=Guardian|date=19 October 2016}}</ref>Stella Uchenwa Obiageli Ngwu // ⓘ<nowiki></link></nowiki> ( dhoof 9 Julaị 1958) bụ onye agha ndị Naijiria si Enugu State, Nigeria . Ọ bụ nwafọ Ukehe dị n'okpuru Igbo-Etiti nke steeti Enugu. Ọ nọchitere anya Igbo-Etiti/Uzo-Uwani Federal Constituency n' akara omebe iwu [1] site na 2011 ruo 2019 n'okpuru People's Democratic Party . [2] [3] Na 2016, Federal High Court, Abuja Division chụrụ n'iche mana meri nhọpụta ọzọ na 2017
== Ntụaka ==
{{DEFAULTSORT:Ngwu, Stella}}
[[Òtù:Ndị Igbo]]
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
bmlzqoutm5v0be4bd83jlsir7lf9ci0
Stephanie Okwu
0
38491
729745
452570
2026-10-01T08:09:16Z
Geraldine Kene
23189
added {{DEFAULTSORT}}+Databox
729745
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
. <ref>{{Cite web|url=http://nigeriafilms.com/content.asp?menu=1&ContentTypeID=0&hot=1|title=Nollywood/ Nigeria No.1 movies/ Films resources online|accessdate=2024-03-10|archivedate=2016-04-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160410004154/http://www.nigeriafilms.com/content.asp?menu=1&ContentTypeID=0&hot=1}}</ref>Stephanie {{Audio|Ig-Stephanie Okwu.ogg|Audio}} Okwu // ⓘ</link> ( gbasara 1994) bụ ihe nlere anya na ịma mma onye Naijiria bụ onye chiri okpueze dị ka Nwa ihe mara mma na Nigeria Universe 2013 wee nọchite anya Nigeria na Miss Universe 2013 pageant na Russia
== Nwa agbọghọ kacha mma na Nigeria ==
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
* [https://web.archive.org/web/20120503231324/http://mbgn.silverbirdgroup.com/ Weebụsaịtị nwa agbọghọ kacha mma na Nigeria]
{{DEFAULTSORT:Okwu, Stephanie}}
[[Òtù:Ndị Igbo]]
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
ilo7xb9950ej6ov3i1n31uj216wybb4
Sunmisola Agbebi
0
38493
729746
631483
2026-10-01T08:11:20Z
Geraldine Kene
23189
added {{DEFAULTSORT}}+Databox
729746
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
. <ref>{{Cite web|author=Man|first=The New|title=Biography of Minister Sunmisola Agbebi Elizabeth|url=https://www.thenewman.org.ng/2022/06/biography-of-minister-sunmisola-agbebi.html|accessdate=2023-04-12|work=The New Man}}</ref>Sunmisola Agbebi Elizabeth nke a mara dị ka " Sunmisola Agbeb i" ( eje 2 Mee 1998) bụ onye Naijiria na-abụ abụ, onye na-ede abụ na onye ndu ofufe. [1] [2] Na Nọvemba 2020, o otu mpụta mbụ ya na-amalite "Ijuanya" mana ọta aha ya na 2020 site na otu egwu egwu "Koseunti", ụdị arụ ọrụ nke abụ ochie nke onye Apostolic Church
== Ndụ mbido ==
A xiriir Sunmisola Agbebi na 2 May 1998 nye Mr. & Mrs. Kayode Agbebi na Lagos State, Nigeria. [1] Ka ọ akwụkwọ akwụkwọ na Sagab College Ikorodu, Lagos, ọ na-enweta nzere bachelọ ugbu a na National Open University of Nigeria
== Ọrụ egwu ==
N'ọnọ Nọvemba afọ 2020, ọ na-abụ ọrụ egwu ya "Amazing" nke EmPawa Africa na YouTube nke mbụ ya. Afọ ka otu nke ahụ ebube na February 2022, o mmetụta otu egwu egwu "Koseunti", bụ egvu Efe Mac Roc ibu ma bụrụ nke o jiri bata n'isi.
<ref>{{Cite web|author=Trendyhiphop|date=2023-04-12|title=Sunmisola Agbebi x Lawrence Oyor - My Daddy My Daddy|url=https://www.trendyhiphop.com/sunmisola-agbebi-x-lawrence-oyor-my-daddy-my-daddy/|accessdate=2023-04-12|work=TrendyHipHop|language=en}}</ref>N'Ọnọ Ọktoba 2022, Sunmisola haziri egwu egwu egwu egwu egwu, AIIIH nke osisi "Dịka Ọ Dị n'Eluigwe" na Charis Event Center, Lagos State [1] Na egwu egwu, o nwere ụdị egwu egwu. agbanwe agbanwe. Papa m papa m” nke na-egosi onye ọ bụ abụ mbụ Lawrence Oyor
== Ndụ onwe onye ==
Na 2 Maachị 2023, Sunmisola gbara onye na-abụ abụ oziọma ya, Yinka Okeleye nkwa n'ememe. [1] [2] [3] Ha nwere akwụkwọ ozi na-egosi ha na 5 Ma ọchịchị 2023 n'iche ya na Lagos State, Nigeria<ref>{{Cite web|author=Alake|first=Olumide|date=2023-03-08|title="The chemistry wasn’t ordinary": Sunmisola says yes to Yinka in sweet video|url=https://www.legit.ng/entertainment/celebrities/1523941-chemistry-wasnt-ordinary-gospel-singer-sunmisola-agbegbi-yinka-okeleye-sweet-video/|accessdate=2023-04-12|work=Legit.ng - Nigeria news.|language=en}}</ref> <ref>{{Cite web|author=NNN|date=2023-03-06|title=Gospel Singers Yinka Okeleye and Sunmisola Agbebi Get Engaged|url=https://nnn.ng/gospel-singers-yinka-okeleye-sunmisola-agbebi-get-engaged/|accessdate=2023-04-12|work=NNN|language=en|archivedate=2023-04-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230412031701/https://nnn.ng/gospel-singers-yinka-okeleye-sunmisola-agbebi-get-engaged/}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Photos: Moments From Sunmisola Agbebi & Yinka Okeleye Introduction|url=https://henotace.org/photos-moments-from-sunmisola-agbebi-yinka-okeleye-introduction/|accessdate=2023-04-12|language=en-US|archivedate=2023-04-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230412034612/https://henotace.org/photos-moments-from-sunmisola-agbebi-yinka-okeleye-introduction/}}</ref>
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Agbebi, Sunmisola}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
n87vpfezqhgf1iqc10qjdxqjkip7wl6
Suzanne Iroche
0
38495
729747
153930
2026-10-01T08:13:41Z
Geraldine Kene
23189
added {{DEFAULTSORT}}+Databox
729747
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Suzanne Olufunke Iroche ma ọ bụ Suzanne Olufunke Soboyejo-Iroche bụ onye ụlọ Naijiria na-edu FinBank .
== Ndụ ==
<ref name="new">[http://www.vanguardngr.com/2009/08/new-ceos-resume-immediately-who-they-are/ New CEOs resume immediately, who they are?], Babajide Komolafe, 14 August 2009, VanguardNGR, Retrieved 23 February 2016</ref>Iroche gara Queen's College, Mahadum Lagos na Kellogg School of Management na Illinois.
<ref name="bloom">[https://www.bloomberg.com/research/stocks/people/person.asp?personId=46989131&privcapId=28829457 Suzanne Olufunke Iroche], Bloomberg, Retrieved 23 February 2016</ref>Ọ bụ onye isi oche nke Global Bank Directorate [1] na o tinyela aka na izi ezumike nka na United Bank for Africa
<ref name="cbn">[http://www.vanguardngr.com/2009/08/cbn-sacks-5-banks-directors/ CBN sacks 5 Banks Directors], Gabriel Omoh and Babajide Komolafe, 14 August 2009, VanguardNGR, Retrieved 23 February 2016</ref>Ọ bịara mara mgbe e nwere mkpamkpa na ụlọ ọrụ ụlọ nke Naijiria mgbe a chụrụ ndị isi ụlọ akụ ise na 13 August 2009, na ndị Central Bank of Nigeria sere ndị isi anya ise ise. Osote Gọvanọ, Sarah Alade, kwuputara na a na-amụ Iroche ka ọ bụrụ onye isi FinBank Nigeria nhụjuanya Okey Nwosu . Ndị ọzọ nọchiri n'otu ụbọchị ahụ ahụ CEO nke Union Bank of Nigeria, Dr. Bath Ebong, onye nọchiri anya Olufunke Iyabo Osibodu na Cecilia Ibru onye John Aboh nọchiri na Oceanic Bank .
<ref>{{Cite web|author=Olawoyin|first=Oladeinde|date=2019-07-31|title=UAC director resigns|url=https://www.premiumtimesng.com/business/business-news/344187-uac-director-resigns.html|accessdate=2020-06-10|language=en-GB}}</ref>N'afọ 2019, a akara ya ka ọ bụrụ onye isi ụmụaka nke ụlọ ọrụ Naijiria United Africa Company of Nigeria (UAC) nọchiri Awuneba Ajumogobia nke arụkwaghịm ya na 31 Julaị.
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Iroche, Suzanne}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
0kr5dwtgia1scnc9xahlzvw03qajtnr
Taaooma
0
38496
729749
153931
2026-10-01T08:17:04Z
Geraldine Kene
23189
added {{DEFAULTSORT}}+Databox
729749
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
<ref>{{Cite web|title=How two Nigerian women are breaking into comedy's boys club|url=https://www.csmonitor.com/World/Africa/2020/0810/How-two-Nigerian-women-are-breaking-into-comedy-s-boys-club|work=Christian Science Monitor|accessdate=8 October 2020|date=10 August 2020}}</ref> <ref>{{Cite web|date=2020-02-18|title=Who is Taaooma? Unmasking Instagram's unlikely most popular comedian [Pulse Interview]|url=https://www.pulse.ng/entertainment/celebrities/who-is-taaooma-unmasking-instagrams-unlikely-most-popular-comedian/lwd7s7r|accessdate=2021-03-01|work=Pulse Nigeria|language=en-US}}</ref>Maryam Apaokagi, onye aha ya dị ka Taaooma , bụ onye Naijiria na-atọ ọchị, onye okike, onye na-ese ihe nkiri, [1] na onye mgbasa ozi mgbasa ozi . Ọ na-eje ozi ugbu a dị ka CEO, na onye nchoputa Chop Tao, [2] ụlọ ọrụ nri, na-eduzi maka The Greenade Company, [2] ụlọ ọrụ cinematography. A maara ya maka ọtụtụ ọrụ na skits ya.
== Ndụ mbido ==
<ref>{{Cite web|author=Edeme|first=Victoria|title=My mum inspires some of my skits, says Taaooma|url=https://punchng.com/my-mum-inspires-some-of-my-skits-says-taaooma/|work=Punch Newspapers|accessdate=5 July 2022|date=12 May 2022}}</ref>Maryam Apaokagi ọtụtụ awụ ya na Namibia . Ụgbọ njem nlegharị anya na njikwa ọrụ njem na Kwara State University . [1] [2] [3] Na 2022, ọ na-agwa The Punch, "Achọrọ m ịbụ ike. E, menye oriri ịbụ ọkàiwu. Agara m mahadum ma nye m njem nlegharị anya."
== Ndụ onwe onye ==
<ref>{{Cite web|title=PHOTOS: Taaooma marks first wedding anniversary|url=https://lifestyle.thecable.ng/photos-taaooma-marks-first-wedding-anniversary/|work=TheCable Lifestyle|accessdate=27 March 2022|date=24 January 2022}}</ref> <ref>{{Cite web|author=Ukonu|first=Ivory|date=2022-02-06|title=2021 Was A Great Year For Me – Maryam Apaokagi-Greene|url=https://thewillnigeria.com/news/2021-was-a-great-year-for-me-maryam-apaokagi-greene/|accessdate=2022-11-21|language=en-US}}</ref>Na February 2020, Apaokagi gbara nyere ya Abdulaziz Oladimeji (aka. Abula) na Namibia, [1] wee lụọ na 24 January 2021.
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:Taaooma}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
4q8ufw7kxz9v392c8egi94kr1g7tyvi
Myma Belo-Osagie
0
38644
729647
722694
2026-09-30T18:10:34Z
Chikerenma Ndubuka
8900
Added Defaultsort, and Databox
729647
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Myma Adwowa Belo-Osagie (née Bentsi-Enchill), bụ onye njikwa na Udo Udoma & Belo-Osagie law firm na Lagos, Nigeria. Ọ akwụkwọ akwụkwọ na Mahadum Ghana yana Harvard Law School .<ref>{{Cite news|author=Akinmurele|first=Lolade|title=Myma Belo-Osagie elected AAAS honorary member|url=https://www.businessdayonline.com/morecompanies/article/myma-belo-osagie-elected-aaas-honorary-member/|accessdate=13 July 2018|date=24 April 2018|archive-date=14 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180714194017/https://www.businessdayonline.com/morecompanies/article/myma-belo-osagie-elected-aaas-honorary-member/|url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.bloomberg.com/research/stocks/people/person.asp?personId=45719877&privcapId=35854150|title=Stocks|work=Bloomberg.com}}</ref>
<ref>{{Cite news|author=Anonymous|title=HAKEEM AND MYMA BELO-OSAGIE AFRICAN BUSINESS AND ENTREPRENEURSHIP LECTURE|url=https://africa.harvard.edu/belo-osagie-african-business-and-entrepreneurship-lecture|accessdate=14 July 2018|publisher=Harvard University Centre for African Studies|archive-date=14 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180714221758/https://africa.harvard.edu/belo-osagie-african-business-and-entrepreneurship-lecture|url-status=dead}}</ref>Ọ na-eje ozi na Global Advisory Council of the Office of President of Harvard University, ọ bụkwa onye so na Harvard University Center for African Studies Africa Advisory Board.
== Agụmakwụkwọ ==
<ref>{{Cite web|url=http://www.uubo.org/people/myma-belo-osagie/|title=MYMA BELO-OSAGIE|work=www.uubo.org|accessdate=2024-03-11|archivedate=2022-05-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220519154244/https://www.uubo.org/people/myma-belo-osagie/}}</ref>Myma Belo-Osagie akwụkwọ akwụkwọ n' akwụkwọ akwụkwọ Achimota a ma ama tupu ya agụchaa ya na LL. B nzere na Mahadum Ghana na 1975. Ọ gara ụlọ akwụkwọ iwu Ghana wee nweta ya ụlọ akwụkwọ na 1977. Ọ ọmụmụ akwụkwọ na Harvard Law School na 1978 na LL. M ogo wee Gafe ule Nigerian Law School na 1984 nyere ikike ime Naijiria yana Ghana. Ọ akwụkwọ akwụkwọ na Harvard Law School na 1985 na nzere SJD
== Ọrụ ==
<ref>{{Cite news|title=Women gather to break-off life and business limitations at GPS 2017|url=https://guardian.ng/guardian-woman/no-glass-ceiling-women-gather-to-break-off-life-and-business-limitations-at-global-possibilities-summit-2017/amp/|accessdate=14 July 2018|date=15 April 2017}}</ref>Ọ bụrụ ọrụ ya dị ka onye akwụkwọ na Accra High Court Registry, Ghana na 1973. Mgbe ọ nọ na mmemme doctoral ya, ọ bụ onye ngwaahịa nke onye isi mgbasa iwu mba ụwa, Dean David Smith. N'afọ 1985, ọ ntọala ụlọ ọrụ iwu Udo Udoma & Belo-Osagie
== Ndụ onwe onye ==
Myma Belo-Osagie na-egosi Hakeem Belo-Osagie na ha nwere ụmụ a na-akpọ ọnụ Yasmin Belo-Osagie . Ọ bụ onye Ghana. <ref name="auto">{{Cite news|author=The Eagle online|title=Belo-Osagie Elected Member American Academy Of Arts And Sciences|url=https://theeagleonline.com.ng/belo-osagie-elected-member-american-academy-of-arts-and-sciences/|accessdate=14 July 2018|publisher=The Eagle (online)|date=19 April 2018}}</ref> <ref>{{Cite news|author=Alfred|first=Kayode|title=Myma Bello-Osagie marks 60|url=http://thenationonlineng.net/myma-bello-osagie-marks-60/|accessdate=14 July 2018|date=22 March 2014}}</ref>
== Ihe nrite na nnabata ==
<ref>{{Cite web|url=https://www.amacad.org/content/members/newfellows.aspx?s=a|title=Newly Elected Fellows|work=www.amacad.org}}</ref> <ref name="auto"/>A Bel nyochao-Osagie ka ọ bụrụ onye otu onye ụlọ ụwa nke American Academy of Arts and Sciences na ekiri 2018.
Harvard Business School's Africa Business Club na Center for African Studies na-akwado Hakeem & Myma Belo-Osagie Distinguished African Business and Entrepreneurship Lecture Series kwa afọ 2015.<ref>{{Cite news|author=DeBenedictis|first=Julia E.|title=Nigerian Billionaire Discusses Business Success|url=https://www.thecrimson.com/article/2015/10/30/nigerian-billionaire-hbs-talk/|accessdate=13 July 2018|publisher=The Harvard Crimson|date=30 October 2015}}</ref> <ref>{{Cite news|author=Powell|first=Alvin|title=The path to profits in Africa Continent's richest man describes how business can succeed there despite obstacles|url=https://news.harvard.edu/gazette/story/2015/11/the-path-to-profits-in-africa/|accessdate=13 July 2018|publisher=The Harvard Gazette|date=2 November 2015}}</ref>
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
{{DEFAULTSORT:Belo-Osagie, Myma}}
jtaqs89zudiqzhrbk5ntcpvn9lhpgte
Ngozi Iwere
0
38694
729516
175928
2026-09-30T12:16:55Z
Chikerenma Ndubuka
8900
Added Defaultsort, and Databox
729516
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
<ref name=":0">{{Cite web|author=Iwere|first=Ngozi|title=Ngozi Iwere is the first in Nigeria to develop a model program for HIV/AIDS prevention that targets and involves the entire community instead of focusing on small high-risk target populations. Read more|url=https://www.ashoka.org/en-us/fellow/ngozi-iwere|accessdate=December 2, 2023|work=Ashoka}}</ref>Ngozi Patricia Iwere (amuru Ọgọst 12, 1956) bu onye okachamara na-elekọta mmadụ na obodo Naijiria. [1] [2] Ọ ntọala ma na-eduzi Community Life Project (CLP), otu ihe na-akwado maka ngwaahịa na-abụ aka na obodo, na-achọ anya na-enye HIV/AIDS na ntapu ụmụ m. [3] Ọ na-hazi African Feminist Forum (AFF), egwu nke ndị na-eme ihe ike, ndị nche na ndị na-eme ihe n'ofe Africa. [1] Ọ bụbu onye otu Ashoka mụ 1996
== Ndụ mmalite na agụmakwụkwọ ==
<ref name=":0" />Akwụkwọ akụkọ nke August 12, 1956, na Illah Delta State, Nigeria. [1] Ọ bụrụ agha obodo Naijiria na ego n'ime obodo n'oge ọ bụ nwata. [2] O Asambodo Nkà Ọzụzụ nke Mba site na College of Education, Abraka, Delta State, na 1977. [2] Ọ akwụkwọ akwụkwọ na French na Bayero University, Kano, Nigeria. [2] Mgbe ọ na-agụ akwụkwọ, ọ na-ekere òkè na mmemme ụmụ akwụkwọ.
== Ọrụ ==
<ref>{{Cite journal|date=2004|title=Front Matter|url=https://www.jstor.org/stable/3583388|journal=African Journal of Reproductive Health / La Revue Africaine de la Santé Reproductive|volume=8|issue=3|pages=1–5|issn=1118-4841}}</ref>Iwere ọrụ dị ka onye nta akwụkwọ na akwụkwọ ndị African Guardian and Business in Economic Community of West African States ( ECOWAS ), ebe ọ kpuchiri okwu mba ọzọ na ọgba aghara mba. [1] O aka guzobe otu feminist na Nigeria, Women in Nigeria (WIN), bụ ebe o jere ozi dịka onye nhazi mba.
HIV/AIDS na anya 80s na oge 90s, n'oge ọrịa a juru ebe niile n'Africa. Ọ mkpa ngwa ọ dị maka ụzọ zuru oke maka nsogbu nke ma nwoke ma ekere. [1] Nke a mere ka e guzobe Community Life Project (CLP) na 1992, otu akwụkwọ na-arụ ọrụ na mpaghara dịka otu ụlọ ọrụ ntutu isi, ebe ajịja, na ụlọ akwụkwọ iji kesaa ozi na-azụ. [2] [1] Otu CLP na Reclaim Naija Grassroots Movement mechara hibere na 2010 lekwasịrị anya na atumatu ụmụaka nke obodo, መል <ref>{{Cite book|url=https://www.jstor.org/stable/j.ctvfjcxvh|title=Holding the World Together: African Women in Changing Perspective|date=2019|publisher=University of Wisconsin Press|isbn=978-0-299-32110-9|doi=10.2307/j.ctvfjcxvh.10}}</ref> <ref>{{Cite journal|author=Hord|first=Charlotte|date=2004|title=Breaking the Cycle of Unsafe Abortion in Africa|url=https://www.jstor.org/stable/3583302|journal=African Journal of Reproductive Health / La Revue Africaine de la Santé Reproductive|volume=8|issue=1|pages=29–36|doi=10.2307/3583302|pmid=15487610|issn=1118-4841}}</ref> <ref>{{Cite journal|author=Sedgh|first=Gilda|date=2011|title=Estimating Abortion Incidence in Burkina Faso Using Two Methodologies|url=https://www.jstor.org/stable/41310723|journal=Studies in Family Planning|volume=42|issue=3|pages=147–154|doi=10.1111/j.1728-4465.2011.00275.x|pmid=21972666|issn=0039-3665}}</ref>
Ụzọ nke Iwere gụnyere itinye aka na mpaghara dị iche iche nke obodo yana iji netwọk ndị dị ugbu a kwalite mmụta ahụike na mgbochi. Ọrụ ya gụnyere ịhazi otu nlebara anya, nkuzi nkuzi, na mmemme na otu obodo dị iche iche. <ref name=":0"/> Ihe nlereanya a na-eleba anya HIV/AIDS na nsogbu ahụike ndị obodo chọpụtara, dị ka STDs na atụmatụ ezinụlọ. <ref name=":0" /> Ejila usoro mgbochi HIV/AIDS nke obodo ya na-ebelata mkparị na ịkwalite omume ịchọ ahụike n'etiti obodo. <ref name=":1">{{Cite web|author=Olawale|first=Ronke|date=November 9, 2019|title=GLOBAL FEMINISMS COMPARATIVE CASE STUDIES OF WOMEN'S ACTIVISM AND SCHOLARSHIP|url=https://sites.lsa.umich.edu/globalfeminisms/wp-content/uploads/sites/787/2020/10/Iwere_Nigeria_Annotated_Final-.pdf.|accessdate=October 22, 2023|work=lsa umich}}</ref> Ọrụ ya etinyela aka na ahụike ọha na Naịjirịa. <ref name=":0" />
== Ihe nrite na nnabata ==
<ref name="Nigeria 2022 j786">{{Cite web|author=Nigeria|first=Guardian|title=CLP celebrates 30 years of empowering marginalised and vulnerable grassroots citizens in Nigeria|work=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News|date=11 November 2022|url=https://guardian.ng/news/clp-celebrates-30-years-of-empowering-marginalised-and-vulnerable-grassroots-citizens-in-nigeria/|accessdate=29 December 2023|archivedate=29 December 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231229221101/https://guardian.ng/news/clp-celebrates-30-years-of-empowering-marginalised-and-vulnerable-grassroots-citizens-in-nigeria/}}</ref>Na 1996, Iwere ikpe onye otu Ashoka. [1] Na 2016, ọ natara MacArthur Foundation Award maka ụlọ ọrụ okike na nke irẹ dị. [2] [3] [4] Ekwupụtala ọrụ ya n'akwụkwọ na mgbasa ozi mgbasa ozi dịka The Guardian, Mba, na Channels TV .
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
{{DEFAULTSORT:Iwere, Ngozi}}
2xql69xdxc7mhufa7ntkvvm8xppjsod
Ngozi Opara
0
38695
729521
154289
2026-09-30T12:22:39Z
Chikerenma Ndubuka
8900
Added Defaultsort, and Databox
729521
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Ngozi Opara (amuru 11 Novemba 1971) bu onye egwuregwu aka Naijiria. Ɔ gbara na ekiri na ekiri na 1992 Summer Olympics
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
{{DEFAULTSORT:Opara, Ngozi}}
htxjtk3msjg2l5npszw545inrbq4evv
Nike Akande
0
38696
729527
722871
2026-09-30T12:31:42Z
Chikerenma Ndubuka
8900
Added Defaultsort, and Databox
729527
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
<ref name="nike">{{Cite news|url=http://www.vanguardngr.com/2014/10/achievement-time-management-chief-dr-mrs-onikepo-akande-70/|title=Achievement is about Time Management — Chief Dr. Mrs. Onikepo Akande at 70|work=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard Newspaper]]|author=Taire|first=Ike|date=29 October 2014|accessdate=8 December 2015}}</ref>Onikepo Olufunmike Akande, OON</link> CON (née Adisa, nti 29 Ọktoba 1944) bụ onye akụ na azụ Nigeria, onye na-edekọ ego na onye ọrụ nke jere ozi dị ka Onye isi oche nke Lagos Chamber of Commerce and Industry na nri ndụ osote onye isi oche nke Nigerian Association of Chambers of Commerce, Industry, Mines na Ọrụ ugbo .
== Ndụ mmalite na agụmakwụkwọ ==
<ref>{{Cite news|url=http://www.onlinenigeria.com/people/ad.asp?blurb=113|title=Onikepo Akande|work=Online Nigeria|accessdate=8 December 2015}}</ref>Onye Ibadan, Oyo State, Nike njikọ na Legọs dị ka nwa mbụ n'ime ụmụ anọ n'ime ihe eze. Ọ akwụkwọ akwụkwọ na Queen's School, Ede (ugbu a Queen's School, Ibadan ) ka ọ gụchara akwụkwọ n'Ibadan. [1] [2] O Core B.Sc na Akaụntụ si North-Western Polytechnic (Ugbu a Mahadum North London ) ka akwụkwọ akwụkwọ na 1968. Ọ bụkwa onye akwụkwọ na Harvard Business School na International Institute for Management Development .
== Ọrụ ==
=== Ọrụ ọha ===
<ref name="nike">{{Cite news|url=http://www.vanguardngr.com/2014/10/achievement-time-management-chief-dr-mrs-onikepo-akande-70/|title=Achievement is about Time Management — Chief Dr. Mrs. Onikepo Akande at 70|work=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard Newspaper]]|author=Taire|first=Ike|date=29 October 2014|accessdate=8 December 2015}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFTaire2014">Taire, Ike (29 October 2014). [http://www.vanguardngr.com/2014/10/achievement-time-management-chief-dr-mrs-onikepo-akande-70/ "Achievement is about Time Management — Chief Dr. Mrs. Onikepo Akande at 70"]. ''[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard Newspaper]]''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">8 December</span> 2015</span>.</cite></ref>Nike ikpe Mịnịsta na-ahụ maka ụlọ ọrụ na-ahụ maka ụlọ ọrụ nke mbụ na Naijiria ka emechara ya ugboro abụọ na Disemba 1997 na Ọgọst 1998 n'okpuruokpuru Sani Abacha . [1] [2] Ọ bụkwa onye amaghị na 2014 National Conference and one of Nigeria Vision 2010 and Vision 20:2020 .
<ref name="nike" />Nike bụ onye ọrụ ihe na onye na-ahụ maka akụ na mụrụ onye bụbu onye isi ala Goodluck Jonathan akwụkwọ dị ka "ihe mkpali". [1] Ọ bụ onye isi oche nke Union Bank of Nigeria na PZ Foundation . [2] Ọ na-ejekwa ozi dịka onye isi ụlọ ọrụ ego nke Naijiria na ụlọ akụ ụlọ ọrụ Naijiria.
<ref name="oni">{{Cite news|url=http://www.vanguardngr.com/2015/12/my-pledge-to-lcci-economy-nike-akande/|title=My pledge to LCCI, economy —Nike Akande|work=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard Newspaper]]|author=Uzor|first=Naomi|date=7 December 2015|accessdate=8 December 2015}}</ref>Na 8 Disemba 2015, ihe Nike Oga oche nke NEPAD Business Group Nigeria na-ekiri Chris Ezeh. [1] Ọ na-eje ozi ugbu a dị ka onye isi oche nke Lagos Chamber of Commerce and Industry, ọnọdụ ọ na-ejide jide 5 December 2015.
== Ihe nrite na nnabata ==
<ref name="nik">{{Cite news|url=http://www.encomium.ng/short-takes-from-nike-akandes-70th-birthday-celebration/|title=Short takes from Nike Akande’s 70th birthday celebration|work=Ecomium Magazine|date=14 November 2014|accessdate=8 December 2015}}</ref>Na mmemme na Addis Ababa, Ethiopia na 1998, e nyere Nike onyinye nturu ugo African Federation of Women Entrepreneur. [1] N'afọ 2003, e nyere ya onye ọrụ nke Order of Niger (OON). [2] Nike bụkwa onye nnata dị mba nke Onye Nna nke Order nke Niger (CON)pamo 2014.
== Ndụ onwe onye ==
<ref name="akande">{{Cite news|url=http://www.citypeopleng.com/nike-akanda-hits-it-big-in-corporate-nigeria/|title=Nike Akanda hits it big in Corporate Nigeria|work=City People Magazine|author=Kehinde|first=Seye|date=25 November 2015|accessdate=8 December 2015|archive-date=10 December 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151210220746/http://citypeopleng.com/nike-akanda-hits-it-big-in-corporate-nigeria/|url-status=dead}}</ref>Nike nwera aha "Ekerin Iyalode nke Ibadanland", ọkwa ụdị omenala n'ala nna ya. Ọ mụrụ Chief Adebayo Akande, bụ nnukwu ọchụnta ego na onye nwe Splash FM, Ibadan onye na ya nwere ụmụ.
<ref name="nik"/>Na 1 Nọvemba 2014, Nike mere eme ememe ọkụ 70th ya. [1] A haziri mmemme ahụ n' oriri oriri na mmeri Eko na ndị ọchụnta ego ama ama na ndị ndọrọndọrọ nhọrọ bịara onye bụbu Gọvanọ Lagos steeti, Babatunde Fashola na Gọvanọ Ogun steeti Ibikunle Amosun .
== Ntụaka ==
{{Reflist|2}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
{{DEFAULTSORT:Akande, Nike}}
1wgt8frvpdj558o95b8ui1ew8hw645w
Nikki Laoye
0
38724
729530
722876
2026-09-30T12:43:49Z
Chikerenma Ndubuka
8900
Added Defaultsort, and Databox
729530
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Usòrò:Nikki Laoye and Kirk Franklin on stage in 2009.jpg|thumb|Nikki Laoye and Kirk Franklin on stage in 2009.]]
<ref>{{Cite news|url=http://thenet.ng/2016/02/music-nikki-laoye-feat-banky-w-onyeuwaoma/|title=MUSIC: Nikki Laoye feat. Banky W – Onyeuwaoma|author=Adesida|first=Olumide|date=14 February 2016|work=TheNet Newspaper|accessdate=20 November 2017}}</ref>Oyenike Laoye, mara dị ka Nikki Laoye, bụ onye Naijiria na-edekọ ihe nkiri, onye na-agụtọ, onye na-ahụ maka ụdị mmadụ, onye na-ede abụ, onye na-agba egwu na onye na-eme ihe. nkiri oge ụfọdụ, nke a ma ama maka okwu egwu ya na ihe ngosi ogbo. [1] Dị ka onye na-ese ihe nkiri, egwu Laoye enwetala ya ọtụtụ ihe nrite ndị The Headies Award na 2013 maka Best Female Vocal Performance [2] na All African Music Awards (AFRIMA) na 2014 maka Best Female Artiste na African Inspirational Egwu . [3] [4] A makwa ya nke ọma maka egwu egwu 2006 Agaghị enwe ọzụzụ a ụzọ tupu, egwu egwu 2013 " 1-2-3 ", the soulful ballad " Only You ", which she remixed in 2016 featuring Seyi Shay and the love song Onyeuwaoma featuring Banky W.
<ref>{{Cite news|url=http://encomium.ng/voice-of-refugees-nikki-laoye-explains-why-she-bagged-the-ambassadorial-job/|title=Voice of Refugees: Nikki Laoye, Explains Why she bagged the Ambassadorial Job|date=20 May 2014|work=Encomium Magazine|accessdate=30 July 2014}}</ref> <ref>{{Cite news|url=http://thenationonlineng.net/nikki-laoye-seeks-donations-world-refugee-day-via-angel-relief-fund-nikki-laoye-provide-food-relief-materials-clothing-drugs-families-also-provide-education-f/|title=NIKKI LAOYE SEEKS DONATIONS FOR WORLD REFUGEE DAY|date=19 June 2016|work=The Nation Newspaper|accessdate=20 November 2017}}</ref>Mmasị ya maka ndị mmadụ dọtara uche nke National Commission for Refugees, Migrants, and Internal Displaced Persons (NCFRMI), bụ ndị edemede ya dị ka onye a ma ama 'Voice of Refugees' na Southwest Nigeria na 2013.
A alaka na Lagos, Nigeria, Laoye sitere na osisi egwu egwu egwu egwu egwu - Late Oba Adetoyese Laoye (nke sitere na Ede, Osun State-Nigeria), [1] Onye na-agụ obe, nke a na-akpọ nke ọma, onye nta nwere nnukwu olu, bilie. Iji onye ama na 2006 site na otu egwu egwu, "Enweghị dị otú a tupu" site na album studio mbụ ya, Angel 4 Life (2008), [2] nke gosikwara ndị otu ndị ọzọ ama ama, fim Hip -Hop na Rooftop Mcs na ya. nwanne, Rap2Sai – "Taka Sufe"; The love ballad "Onye ịgba n'anya" na R&B crooner Jeremiah Gyang [3] n'etiti ndị ọzọ
== Ndụ mbido ==
A mụrụ Laoye na Lagos, Nigeria; the only ada to Prince Olushola Isaac Laoye & Olori Christiana Yetunde Laoye. Laoye nwere ihe nketa agwakọtara dị ka nna ya, Olushola bụ onye Europe (Dutch), Ghana na nna Nigeria. Ọ bụ nwanne ụmụnne nwoke atọ: <ref name="vinemag1">{{Cite web|url=http://vinemag.com/nikki-laoye-why-i-kept-my-virginity-till-my-wedding-night/|title=Nikki Laoye: Why I kept my virginity till my wedding night | VINE|publisher=Vinemag.com|date=n.d.|accessdate=23 March 2014}}</ref> Femi, Bola na Ade, onye a makwaara dị ka Xblaze, onye na-emepụta egwu na-eto eto / onye na-ese egwú Hip Hop <ref>{{Cite web|url=http://notjustok.com/2014/02/19/nikki-laoye-xblaze-your-number-ft-runel-karebian/|title=Nikki Laoye & XBlaze – Your Number ft. Runel Karebian|publisher=Notjustok.com|date=n.d.|accessdate=23 March 2014|archivedate=23 March 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140323021026/http://notjustok.com/2014/02/19/nikki-laoye-xblaze-your-number-ft-runel-karebian/}}</ref> na Lagos, Nigeria. O debanyere aha n'òtù ukwe na nke ịgba egwú mgbe ọ dị afọ ise.
N'afọ 2000, nzụkọ nhọrọ n'ụdị paseeji nke St. Anne's Hall, ụlọ ezumike nkeonwe, na mahadum nke Ibadan mere ka e nwee otu ụmụ ekiri, Soul Sistas, nke mịrị Laoye, Debola Kester na Aboyowa Tene. [1] Ụmụ ụmụ ndị ahụ zutere n'oge mgbede nke egwu, egwu na egwuregwu n'ime ụlọ ezumike ha ma tie mkpu n'ụzọ aka. Ha pụta imekọ ọnụ, nanị n'ihi ọdịdị ya ma calaamad wepụta aha "Soul Sistas" ka ha gụchara abụ n'otu ụlọ akwụkwọ na Pastọ, Dele Osunmakinde (nke bụ pastọ nke ọtụka Baptism, Lagos) ji obi kwuo "ụmụ amụrụ ndị a na-abụ abụ abụ obi gị". N'afọ 2003, nwa ndị ọzọ bụ Funmi Ojo sonyeere ụmụ anụmanụ ahụ obere oge, mana la ike na atọ n'ime otu afɔ ahụ.
== Agụmakwụkwọ ==
<ref name="Punchng1">{{Cite web|author=Kemi Lanre|url=http://www.punchng.com/spice/local-entertainment/i-love-adventure-nikki-laoye-oturu/|title=Nikki Laoye: I Love Adventure|publisher=The Punch Newspapers|date=n.d.|accessdate=23 March 2014|archivedate=22 March 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140322133129/http://www.punchng.com/spice/local-entertainment/i-love-adventure-nikki-laoye-oturu/}}</ref>Laoye akwụkwọ akwụkwọ ya na Grace Children School, [1] Gbagada, Lagos. N'oge na-adịghị anya, onye-amụ egwu ya mgbaàmà ya, bụ́ onye ike ikike ya n'oge ọ ka dị nro ma jiri aka ya ya kpàere ya ihe piano n'efu na njedebe nke ụbọchị akwụkwọ ọlụ. Ewulitekwa nkà egwu Laoye n'oge afọ ụlọ akwụkwọ na Federal Government Girl's College, Sagamu [1] (site na ebe ọ mmụta akwụkwọ na 1998) na na mahadum nke Ibadan otu n'otu n'otu n'otu n 'otu n'otu na-egwu egwu na ụlọ akwụkwọ na-egwu egwu ma sonye na egwu na ịgba egwu. Otu dị iche iche iche Exousia, Soul Alliance na ụmụ anụmanụ otu atɔ, Soul Sistas
Laoye ọrụ ya dị ka onye na-ese ihe na 2006, narịta nke mbụ ya, "Enweghị ike dị otú tupu", [1] nke onye na-ekiri egwu Nigeria Cobhams ibu. Otu ahụ nwere n'ikuku ikuku na ụlọ ọrụ redio bụ isi na Nigeria wee nweta dị ukwuu n'ofe obodo ahụ, wee mee Laoye ka ọ bụrụ otu n'ime ndị na-ese ihe nkiri ndị n'oge a na ụlọ ọrụ egwu Nigeria nwere ike na-akụ ngosi. Ntọhapụ nke otu HipHop fim ya, "Taka Sufe" nke na-egosi Rooftop Mcs na Rap2Sai mere ka ndị Naijiria hụ ya n'anya ma nyekwa nwanne ya nwoke, Xblaze bụ onye abụ ahụ. (Xblaze Ade Laoye tinyere ọtụtụ n'ime egwu ndị dị na album mbụ Laoye yana otu egwu egwu nke 2013, " 1-2-3 ".
N'afọ 2008, Laoye sochirita nke album mbụ ya Angel 4 Life - nchịkọta nke isiokwu oge a na usoro nke ndị na-ese ihe na Naijiria Rooftop Mcs, Blaise, Jeremiah Gyang na ọtụtụ ndị ọzọ. N'oge na-adịghị anya, onye na-abụ abụ aha ama ka ndị otu ya ji nke nta nke nta rịgoro n'ọkwa nke mbụ na ihe ngosi Chart Nigeria ruo izu ụka; na ọ bụ onye bụ isi ihe ngosi na MTV Base Rockumentary show- Advance Warning . Na 2009, Laoye nha [1] n'ụdị ndị nka ozi ọma nke mba America bụ Kirk Franklin, Cece Winans na Donnie McClurkin nye ndị na-ege ntĩ 500,000 na The 2009 Experience Concert na Lagos, Nigeria. Laoye rụkwara ọrụ ihe nkiri na Nigerian-Broadway ogbo egwu egwu, OLURONBI na October 2009 [2] ma bụrụ otu n'ime ụmụ anụmanụ ise na-ese ihe [3] na 2009 Tetmosol Girl Power Tour, nke bụ njem nlegharị anya na mba dị iche iche na dị iche iche. Nigeria.
Mwepụta nke otu "Enweghị mgba nke otu ụzọ a tupu" wetara ụzọ nke oge Ndị na-emeghe emepe na ụlọ ọrụ Naijiria. Ihe nrite oge asaa a na-abụ abụ, (2009 Hip Hop World Awards- Best Vocal Performance (Female) na HipHop World ụdị (Kachasị Mma New Artist); [1] Kora Awards - Kachasị Mma Ime Mmụọ Artist na Kasị Mma Nhazi; 2009 City People Entertainment Awards - Onye egwu nke awụ (Nwanyị); ihe nrite 2009 Nigerian Entertainment Awards na US -Oziọma Artist nke Afọ [2] & 2009 SoundCity Music Video Awards-Best Female Video), natara nnukwu egwu wee nye Laoye ọkwa dị ka 3rd mma kacha. na 2009 HipHop World Awards na Nigeria ( Darey Art Alade na Tuface na- nipa 1st na 2nd n'otu n'otu, n'ime ihe ngosi 10 na ihe nrite).
<ref name="ibue123">{{Cite news|url=http://www.imbuemag.tv/interviews/item/50-oya-niki-laoye-1-2-tiri|title=Oya 1-2-tiri|date=10 June 2014|work=Imbue Magazine|accessdate=17 July 2014|archive-date=30 September 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140930142056/http://imbuemag.tv/interviews/item/50-oya-niki-laoye-1-2-tiri|url-status=dead}}</ref>Na 2009, Laoye nha n'ደቀ Kirk Franklin, CeCe Winans, Donnie McClurkin na ndị na-ege ntĩ 500,000 [1] na The Experience Concert na Lagos.
<ref name="ibue123"/>Egwu Laoye enwetala n'egwu dị egwu n'Africa, ebe ọ bụ otu n'ime ndị omenkà a mbụ Naijiria gbara ndị ọnụ wee mata ya na ọwa kpọrọ America, BET na 2009 [1] na ọ bụ otu n'ime ndị ọka ikpe izizi. maka BET's Sunday Best Auditions nke. emere na Lagos, Nigeria na Disemba 2009. N'afọ 2011, e sere ndụ Laoye na ọrụ ya n'ụdị oyiyi iche na BET, nke ihuenyo "BET Spotlight - Nikki Laoye".
N'afọ 2013, onye na-agụ egwú ahụ laghachiri n'egwuregwu egwu mgbe ọ nọ na nkwụsịtụ mgbe nna ya nwụrụ na 2011. <ref name="thisdayliveVirgin">{{Cite news|url=http://www.thisdaylive.com/articles/nikky-laoye-i-was-a-virgin-when-i-got-married/174283/|title=Nikky Laoye: I was a Virgin When...|date=22 March 2014|work=This Day Newspapers|accessdate=22 March 2014|archive-date=23 March 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140323022026/http://www.thisdaylive.com/articles/nikky-laoye-i-was-a-virgin-when-i-got-married/174283/|url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite web|author=Akinboade|first=Bola|url=http://www.bebeakinboade.com/2011/08/nikki-laoye-losses-father.html|title=Celebrity Buzz: Nikki Laoye Losses Father|publisher=Bebeakinboade.com|date=25 August 2011|accessdate=23 March 2014|archivedate=23 March 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140323033857/http://www.bebeakinboade.com/2011/08/nikki-laoye-losses-father.html}}</ref>
<ref name="hiphopworldmagazine1">{{Cite news|url=http://hiphopworldmagazine.com/2013/12/27/nikki-laoye-receives-headies-2013-award-amid-tears/|title=Nikki Laoye Receives Headies 2013 Award Amid Tears|work=Hip Hop World|accessdate=27 December 2013|archive-date=27 December 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131227233057/http://hiphopworldmagazine.com/2013/12/27/nikki-laoye-receives-headies-2013-award-amid-tears/|url-status=dead}}</ref>Enyere Laoye ọrụ ịdekọ ụdị egwu egwu maka onye na-ahụ ihe onyonyo nke Naijiria, Mo Abudu 's Ebony Life Television na June 2013. Vidio a bụ onye ama ama dị ka vidiyo egwu izizi maka egwu. Papa ewepụtara na June 2013, a na-akpọ Laoye ka ọ mee ukwe maka ndị isi oche [1] na Aso Rock, Abuja na were ndị ọzọ. Dị ka ọ dị na 2013, ọ bịara otu egwu "Ọ dịghị Beans" ya na onye na-ese ihe nkiri Yoruba Hip Hop Base One; otu egwu egwu "1-2-3"; na Rotimi Keys weputara [2] ballad " naanị gị ", egwu a raara nye na ebe nna ya nwụrụ anwụ, [3] nke o ime ihe nri maka ihe kacha mma olu olu (Nwanyị) na 2013 Headies Awards na Lagos. Nigeria.
N'August 2013, Laoye buru isi okwu Nigerian Corner na Nottinghill Carnival <ref>{{Cite news|url=http://dailyindependentnig.com/2013/08/nikki-laoye-stands-by-pastor-fatoyinbo/|title=Nikki Laoye at Nottinghill|author=Faith|first=Damiete|date=17 September 2013|work=Daily Independent Newspaper|accessdate=15 November 2013}}</ref> na United Kingdom, ihe omume na-adọta ọtụtụ puku ndị Naijiria bi n'ofe United Kingdom. N'otu afọ ahụ, Laoye gara njem nleta ụka nke England, <ref>{{Cite news|url=http://www.mydailynewswatchng.com/2013/09/14/nikki-laoye-shines-uk/|title=Nikki Laoye shines in UK|date=14 September 2013|work=Daily Newswatch|accessdate=21 November 2013}}</ref> nke kpọgara ya London, Manchester, Loughton na Warrington. Na Septemba 2013, Laoye soro akụkọ R&amp;B mere Mary J. Blige <ref>{{Cite news|url=http://sunnewsonline.com/new/entertainment/mary-j-blige-tiwa-savage-jodie-others-excite-fans-sisters-soul-concert/|title=Mary J Blige, Tiwa Savage, Nikki Laoye, others, excite fans at Sisters with Soul concert|author=Braide|first=Damiete|date=17 October 2013|work=The Sun Newspaper|accessdate=15 November 2013}}</ref> na egwu egwu <nowiki>''Sister with Soul''</nowiki> na Lagos, Nigeria.
== Ọrụ ebere ==
Na Disemba 2010, Laoye tọrọ ntọala "Angel 4 Life Foundation", <ref>{{Cite web|url=http://www.wahalamedia.com/index.php/nikki-laoye-launches-qangel-4-lifeq-charity-project-and-her-notebook-line-qscribbles-by-nikki-laoyeq.html|title=Nikki Laoye Launches 'Angel 4 Life' Charity Project and Her Notebook Line – "Scribbles by Nikki Laoye"|date=22 December 2010|work=Wahala Media|accessdate=22 March 2014|archivedate=23 March 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140323015043/http://www.wahalamedia.com/index.php/nikki-laoye-launches-qangel-4-lifeq-charity-project-and-her-notebook-line-qscribbles-by-nikki-laoyeq.html}}</ref> nzukọ na-abụghị nke gọọmentị nke ọ na-enye ndụmọdụ ma na-enyere aka ịzụlite nkà okike nke ndị ntorobịa nwere nkà anụ ahụ <ref>{{Cite news|url=http://tribune.com.ng/news2013/index.php/en/columns/2012-11-27-09-23-15/diran-apata-s-sunday-message/item/14373-my-parents-influenced-my-music-career-—nikki-laoye.html|title=My parents influenced my music career —Nikki Laoye|date=27 November 2012|work=The Express Tribune|accessdate=22 March 2014}}</ref> ma na-enyekwa aka na njikwa nke usoro ọgwụgwọ egwu. Ụlọ ọgwụ nke Modupe Cole Home maka ndị ahụ na-ama aka anụ ahụ na nke uche, na Lagos, Nigeria. <ref name="DadBroke">{{Cite news|url=http://sunnewsonline.com/new/entertainment/nikki-laoye-dad-broke-heart/|title=Nikki Laoye: Dad broke my heart when...|author=Ogaga|first=Tony|date=9 November 2013|work=Daily Sun|accessdate=15 November 2013}}</ref>
<ref>{{Cite news|url=http://sunnewsonline.com/new/entertainment/nikki-laoye-dad-broke-heart/|title=Nikki Laoye: White Cane Day|author=Ogaga|first=Tony|date=9 November 2013|work=Daily Sun|accessdate=15 November 2013}}</ref>N'October 2012, Laoye's Angel 4 Life Foundation, yana njikọ Nigeria Association of the Blind (Lagos Chapter, Nigeria) mere emume ahụ ụbọchị 2012 International White Cane Day, mmemme fim Sing for the blind unplugged fund nnukwu ego na paseeji nke ndị siri ike akara Palms na Lekki na Nkwado sitere na ndị a ma ama dịka Sammie Okposo, Funke Kuti, Tiwa Savage, Dipp, Lamboginny na Kiki Omeili ; ije ije mara oke okpete na oriri ehihie iji mee mmemme na akwụkwọ onwe nke ụmụ amaala Lagos steeti niile.
== Nkwenye na onyinye ==
Ọrụ Laoye enwetala ọtụtụ nhọpụta na nkwanye ùgwù gụnyere KORA Awards, HipHop World Awards <ref name="HHW09">{{Cite news|url=http://www.bellanaija.com/2009/03/10/hiphop-world-awards-2009-nominees-announced/|title=Hip Hop World Awards 2009 Nominees Announced|author=Bella|first=Naija|date=10 March 2009|work=BellaNaija|accessdate=15 November 2013}}</ref> (nke bụ isi), Soundcity Music Video Awards, <ref>{{Cite news|url=http://bellanaija.com/2009/07/09/soundcity-music-video-awards-2009-nominees/|title=Soundcity Music Video Awards 2009 Nominees List|author=Bella|first=Naija|date=9 July 2009|work=BellaNaija|accessdate=15 November 2013}}</ref> City People Entertainment Awards, NEA Awards (US), <ref name="NEA09">{{Cite news|url=http://www.jaguda.com/2009/03/25/nea-awards-j-martins-mi-naeto-c-lead-nominations/|title=NEA Awards: J-Martins & Naeto C Lead Nominations|date=25 March 2009|work=Jaguda|accessdate=19 July 2014|archive-date=28 July 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140728201001/http://www.jaguda.com/2009/03/25/nea-awards-j-martins-mi-naeto-c-lead-nominations/|url-status=dead}}</ref> Nigeria Ihe nrite vidiyo egwu (NMVA); Africa Gospel Music Awards (UK), Crystal Gospel Awards, Nigeria Gospel Music Awards (NGMA), na ihe pụrụ iche na MTVBase Advance Warning Reality TV Show. <ref>{{Cite news|url=http://www.mtvbase.com/news/NAIJA-s-HOTTEST-EMERGING-MUSIC-STARS-GO-UNDER-THE-SPOTLIGHT-IN-MTV-ZAIN-ADVANCE-WARNING-1169/|title=Naija's Hottest Emerging Starts Go under the Spotlight|author=Base|first=MTV|date=25 August 2008|work=MTV Base|accessdate=15 November 2013}}</ref> A mara ọkwa ya dị ka otu n'ime ndị nnọchi anya akara aka maka akara aka elekere ama ama, Ice Watch, na Nigeria.
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
[[Òtù:Pages with unreviewed translations]]
{{DEFAULTSORT:Laoye, Nikki}}
bf44j8xy4qo7ivm2kxbkxw8puoj0mbq
Niyola
0
38725
729533
722886
2026-09-30T13:09:03Z
Chikerenma Ndubuka
8900
Added Defaultsort, and Databox
729533
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Usòrò:Niyola on The Jiuce 2014 Ndanitv.png|thumb|Niyola ]]
Oyenike Laoye, {{Audio|Yo-Eniola Akinbo.ogg|Audio}} mara dị ka Nikki Laoye, bụ onye Naijiria na-edekọ ihe nkiri, onye na-agụtọ, onye na-ahụ maka ụdị mmadụ, onye na-ede abụ, onye na-agba egwu na onye na-eme ihe. nkiri oge ụfọdụ, nke a ma ama maka okwu egwu ya na ihe ngosi ogbo. [1] Dị ka onye na-ese ihe nkiri, egwu Laoye enwetala ya ọtụtụ ihe nrite ndị The Headies Award na 2013 maka Best Female Vocal Performance [2] na All African Music Awards (AFRIMA) na 2014 maka Best Female Artiste na African Inspirational Egwu . [3] [4] A makwa ya nke ọma maka egwu egwu 2006 Agaghị enwe ọzụzụ a ụzọ tupu, egwu egwu 2013 " 1-2-3 ", the soulful ballad " Only You ", which she remixed in 2016 featuring Seyi Shay and the love song Onyeuwaoma featuring Banky W.<ref>{{Cite news|url=http://thenet.ng/2016/02/music-nikki-laoye-feat-banky-w-onyeuwaoma/|title=MUSIC: Nikki Laoye feat. Banky W – Onyeuwaoma|author=Adesida|first=Olumide|date=14 February 2016|work=TheNet Newspaper|accessdate=20 November 2017}}</ref>
<ref>{{Cite news|url=http://encomium.ng/voice-of-refugees-nikki-laoye-explains-why-she-bagged-the-ambassadorial-job/|title=Voice of Refugees: Nikki Laoye, Explains Why she bagged the Ambassadorial Job|date=20 May 2014|work=Encomium Magazine|accessdate=30 July 2014}}</ref> Mmasị ya maka ndị mmadụ dọtara uche nke National Commission for Refugees, Migrants, and Internal Displaced Persons (NCFRMI), bụ ndị isi ya dị ka onye a ma ama 'Voice of Refugees' na Southwest Nigeria na 2013<ref>{{Cite news|url=http://thenationonlineng.net/nikki-laoye-seeks-donations-world-refugee-day-via-angel-relief-fund-nikki-laoye-provide-food-relief-materials-clothing-drugs-families-also-provide-education-f/|title=NIKKI LAOYE SEEKS DONATIONS FOR WORLD REFUGEE DAY|date=19 June 2016|work=The Nation Newspaper|accessdate=20 November 2017}}</ref>
== Ndụ mbido ==
A mụrụ Laoye na Lagos, Nigeria; the only ada to Prince Olushola Isaac Laoye & Olori Christiana Yetunde Laoye. Laoye nwere ihe nketa agwakọtara dị ka nna ya, Olushola bụ onye Europe (Dutch), Ghana na nna Nigeria. Ọ bụ nwanne ụmụnne nwoke atọ: <ref name="vinemag1">{{Cite web|url=http://vinemag.com/nikki-laoye-why-i-kept-my-virginity-till-my-wedding-night/|title=Nikki Laoye: Why I kept my virginity till my wedding night | VINE|publisher=Vinemag.com|date=n.d.|accessdate=23 March 2014}}</ref> Femi, Bola na Ade, onye a makwaara dị ka Xblaze, onye na-emepụta egwu na-eto eto / onye na-ese egwú Hip Hop <ref>{{Cite web|url=http://notjustok.com/2014/02/19/nikki-laoye-xblaze-your-number-ft-runel-karebian/|title=Nikki Laoye & XBlaze – Your Number ft. Runel Karebian|publisher=Notjustok.com|date=n.d.|accessdate=23 March 2014|archivedate=23 March 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140323021026/http://notjustok.com/2014/02/19/nikki-laoye-xblaze-your-number-ft-runel-karebian/}}</ref> na Lagos, Nigeria. O debanyere aha n'òtù ukwe na nke ịgba egwú mgbe ọ dị afọ ise.
N'afọ 2000, nzụkọ nhọrọ n'ụdị paseeji nke St. Anne's Hall, ụlọ ezumike nkeonwe, na mahadum nke Ibadan mere ka e nwee otu ụmụ ekiri, Soul Sistas, nke mịrị Laoye, Debola Kester na Aboyowa Tene. [1] Ụmụ ụmụ ndị ahụ zutere n'oge mgbede nke egwu, egwu na egwuregwu n'ime ụlọ ezumike ha ma tie mkpu n'ụzọ aka. Ha pụta imekọ ọnụ, nanị n'ihi ọdịdị ya ma calaamad wepụta aha "Soul Sistas" ka ha gụchara abụ n'otu ụlọ akwụkwọ na Pastọ, Dele Osunmakinde (nke bụ pastọ nke ọtụka Baptism, Lagos) ji obi kwuo "ụmụ amụrụ ndị a na-abụ abụ abụ obi gị". N'afọ 2003, nwa ndị ọzọ bụ Funmi Ojo sonyeere ụmụ anụmanụ ahụ obere oge, mana la ike na atọ n'ime otu afɔ ahụ.
Pịa ruo afá ise, Soul Sistas bụ akwụsị otu cappella na Mahadum ma bụrụ ndị ama ama maka nkwekọ nkwupụta ha ihie ha nke egwu cappella ndịdịwo "Ịhụnanya Gị Dị Mma Ndụ". Na 2005, ụmụ anụmanụ ahụ gara ụzọ ha dị iche iche mgbe ha akwụkwọ akwụkwọ na Mahadum na Laoye na-icheso naanị ọrụ na Debola na Aboyowa egwu ọrụ mgbe niile. Na 2007, ndị atọ ahụ la ihie ka ha dekɔ remix maka hit ha, [1] "Baba L'oke" maka album mpụta mbụ nke Laoye, Angel 4 Life . N'afọ 2010, Debola gbara aka na ihe ngosi egwu Naijiria, Project Fame Season 3 [2] wee bụrụ otu n'ime ndị ozi iri ikpeazụ n'ụdị Ochuko, Yetunde Omo'badan, Chidinma Ekile (onye meri).
== Agụmakwụkwọ ==
a <ref name="Punchng1">{{Cite web|author=Kemi Lanre|url=http://www.punchng.com/spice/local-entertainment/i-love-adventure-nikki-laoye-oturu/|title=Nikki Laoye: I Love Adventure|publisher=The Punch Newspapers|date=n.d.|accessdate=23 March 2014|archivedate=22 March 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140322133129/http://www.punchng.com/spice/local-entertainment/i-love-adventure-nikki-laoye-oturu/}}</ref>Laoye akwụkwọ akwụkwọ ya na Grace Children School, [1] Gbagada, Lagos. N'oge na-adịghị anya, onye-amụ egwu ya mgbaàmà ya, bụ́ onye ike ikike ya n'oge ọ ka dị nro ma jiri aka ya ya kpàere ya ihe piano n'efu na njedebe nke ụbọchị akwụkwọ ọlụ. Ewulitekwa nkà egwu Laoye n'oge afọ ụlọ akwụkwọ na Federal Government Girl's College, Sagamu [1] (site na ebe ọ mmụta akwụkwọ na 1998) na na mahadum nke Ibadan otu n'otu n'otu n'otu n 'otu n'otu na-egwu egwu na ụlọ akwụkwọ na-egwu egwu ma sonye na egwu na ịgba egwu. Otu dị iche iche iche Exousia, Soul Alliance na ụmụ anụmanụ otu atɔ, Soul Sistas.
N'afọ 2008, Laoye sochirita nke album mbụ ya Angel 4 Life - nchịkọta nke isiokwu oge a na usoro nke ndị na-ese ihe na Naijiria Rooftop Mcs, Blaise, Jeremiah Gyang na ọtụtụ ndị ọzọ. N'oge na-adịghị anya, onye na-abụ abụ aha ama ka ndị otu ya ji nke nta nke nta rịgoro n'ọkwa nke mbụ na ihe ngosi Chart Nigeria ruo izu ụka; na ọ bụ onye bụ isi ihe ngosi na MTV Base Rockumentary show- Advance Warning . Na 2009, Laoye nha [1] n'ụdị ndị nka ozi ọma nke mba America bụ Kirk Franklin, Cece Winans na Donnie McClurkin nye ndị na-ege ntĩ 500,000 na The 2009 Experience Concert na Lagos, Nigeria. Laoye rụkwara ọrụ ihe nkiri na Nigerian-Broadway ogbo egwu egwu, OLURONBI na October 2009 [2] ma bụrụ otu n'ime ụmụ anụmanụ ise na-ese ihe [3] na 2009 Tetmosol Girl Power Tour, nke bụ njem nlegharị anya na mba dị iche iche na dị iche iche. Nigeria.
.Mwepụta nke otu "Enweghị mmetụta nke otu ụzọ a tupu" wetara ụda nke oge Ndị Kraịst mepere emepe na ụlọ ọrụ egwu Naijiria. Ihe nrite oge asaa a họpụtara abụ, (2009 Hip Hop World Awards- Best Vocal Performance (Female) na HipHop World Mkpughe (Kachasị Mma New Artist);[1] Kora Awards-Kasị Mma Ime Mmụọ Artist na Best Nhazi; 2009 City People Entertainment Awards- Onye na-egwu egwu nke afọ (Nwanyị); ihe nrite 2009 Nigerian Entertainment Awards na US -Oziọma Artist nke Afọ[2] & 2009 SoundCity Music Video Awards-Best Female Video), natara nnukwu nkwanye ugwu wee nye Laoye ọkwa dị ka 3rd Best Performance na 2009 HipHop World Awards na Nigeria (Darey Art Alade na Tuface na-abịa 1st na 2nd n'otu n'otu, n'ime ihe ngosi iri na onyinye ahụ).
<ref name="ibue123">{{Cite news|url=http://www.imbuemag.tv/interviews/item/50-oya-niki-laoye-1-2-tiri|title=Oya 1-2-tiri|date=10 June 2014|work=Imbue Magazine|accessdate=17 July 2014|archive-date=30 September 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140930142056/http://imbuemag.tv/interviews/item/50-oya-niki-laoye-1-2-tiri|url-status=dead}}</ref>Na 2009, Laoye nha n'ደቀ Kirk Franklin, CeCe Winans, Donnie McClurkin na ndị na-ege ntĩ 500,000 [1] na The Experience Concert na Lagos.
<ref name="hiphopworldmagazine1">{{Cite news|url=http://hiphopworldmagazine.com/2013/12/27/nikki-laoye-receives-headies-2013-award-amid-tears/|title=Nikki Laoye Receives Headies 2013 Award Amid Tears|work=Hip Hop World|accessdate=27 December 2013|archive-date=27 December 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131227233057/http://hiphopworldmagazine.com/2013/12/27/nikki-laoye-receives-headies-2013-award-amid-tears/|url-status=dead}}</ref>Enyere Laoye ọrụ ịdekọ ụdị egwu egwu maka onye na-ahụ ihe onyonyo nke Naijiria, Mo Abudu 's Ebony Life Television na June 2013. Vidio a bụ onye ama ama dị ka vidiyo egwu izizi maka egwu. Papa ewepụtara na June 2013, a na-akpọ Laoye ka ọ mee ukwe maka ndị isi oche [1] na Aso Rock, Abuja na were ndị ọzọ. Dị ka ọ dị na 2013, ọ bịara otu egwu "Ọ dịghị Beans" ya na onye na-ese ihe nkiri Yoruba Hip Hop Base One; otu egwu egwu "1-2-3"; na Rotimi Keys weputara [2] ballad " naanị gị ", egwu a raara nye na ebe nna ya nwụrụ anwụ, [3] nke o ime ihe nri maka ihe kacha mma olu olu (Nwanyị) na 2013 Headies Awards na Lagos. Nigeria.
N'August 2013, Laoye buru isi okwu Nigerian Corner na Nottinghill Carnival [1] na United Kingdom, ihe omume na-enye ọtụtụ puku ndị Naijiria bi n'ofe United Kingdom. N'otu agbọ ahụ, Laoye gara njem ụka nke England, [2] nke kpọgara ya London, Manchester, Loughton na Warrington. Na September 2013, Laoye soro ndị R&B mere Mary J. Blige [3] na egwu egwu <nowiki>''</nowiki>Sister with Soul<nowiki>''</nowiki> na Lagos, Nigeria.
Na January 2016, Laoye gbara isi ihe omume Butterscotch Evenings, yana American R&B Superstar Brian Mcknight na Eko Hotels and Suites na Lagos, Nigeria. [1] Na 12 February 2016, ụbọchị abụọ ka ụbọchị Valentine gachara, Laoye mmetụta duet na onye na-agụ Nigerian R&B Banky W nke aha ya bụ Onyeuwaoma, egwu ahụ na-atọ ụtọ rave reviews na e ọzọ vidiyo na 14 Eprel 2016 <ref>{{Cite news|url=http://notjustok.com/2016/04/14/video-nikki-laoye-x-banky-w-onyeuwaoma/|title=VIDEO: Nikki Laoye X Banky W – Onyeuwaoma|author=Boi|first=Lala|date=14 April 2016|work=Notjustok.com|accessdate=9 May 2016|archive-date=6 May 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160506193222/http://notjustok.com/2016/04/14/video-nikki-laoye-x-banky-w-onyeuwaoma/|url-status=dead}}</ref>
== Ọrụ ebere ==
<ref>{{Cite news|url=http://sunnewsonline.com/new/entertainment/nikki-laoye-dad-broke-heart/|title=Nikki Laoye: White Cane Day|author=Ogaga|first=Tony|date=9 November 2013|work=Daily Sun|accessdate=15 November 2013}}</ref>N'October 2012, Laoye's Angel 4 Life Foundation, yana njikọ Nigeria Association of the Blind (Lagos Chapter, Nigeria) mere emume ahụ ụbọchị 2012 International White Cane Day, mmemme fim Sing for the blind unplugged fund nnukwu ego na paseeji nke ndị siri ike akara Palms na Lekki na Nkwado sitere na ndị a ma ama dịka Sammie Okposo, Funke Kuti, Tiwa Savage, Dipp, Lamboginny na Kiki Omeili ; ije ije mara oke okpete na oriri ehihie iji mee mmemme na akwụkwọ onwe nke ụmụ amaala Lagos steeti niile.
== Nkwenye na onyinye ==
Ọrụ Laoye enwetala ọtụtụ nhọpụta na nkwanye ùgwù gụnyere KORA Awards, HipHop World Awards <ref name="HHW09">{{Cite news|url=http://www.bellanaija.com/2009/03/10/hiphop-world-awards-2009-nominees-announced/|title=Hip Hop World Awards 2009 Nominees Announced|author=Bella|first=Naija|date=10 March 2009|work=BellaNaija|accessdate=15 November 2013}}</ref> (nke bụ isi), Soundcity Music Video Awards, <ref>{{Cite news|url=http://bellanaija.com/2009/07/09/soundcity-music-video-awards-2009-nominees/|title=Soundcity Music Video Awards 2009 Nominees List|author=Bella|first=Naija|date=9 July 2009|work=BellaNaija|accessdate=15 November 2013}}</ref> City People Entertainment Awards, NEA Awards (US), <ref name="NEA09">{{Cite news|url=http://www.jaguda.com/2009/03/25/nea-awards-j-martins-mi-naeto-c-lead-nominations/|title=NEA Awards: J-Martins & Naeto C Lead Nominations|date=25 March 2009|work=Jaguda|accessdate=19 July 2014|archive-date=28 July 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140728201001/http://www.jaguda.com/2009/03/25/nea-awards-j-martins-mi-naeto-c-lead-nominations/|url-status=dead}}</ref> Nigeria Ihe nrite vidiyo egwu (NMVA); Africa Gospel Music Awards (UK), Crystal Gospel Awards, Nigeria Gospel Music Awards (NGMA), na ihe pụrụ iche na MTVBase Advance Warning Reality TV Show. <ref>{{Cite news|url=http://www.mtvbase.com/news/NAIJA-s-HOTTEST-EMERGING-MUSIC-STARS-GO-UNDER-THE-SPOTLIGHT-IN-MTV-ZAIN-ADVANCE-WARNING-1169/|title=Naija's Hottest Emerging Starts Go under the Spotlight|author=Base|first=MTV|date=25 August 2008|work=MTV Base|accessdate=15 November 2013}}</ref> A mara ọkwa ya dị ka otu n'ime ndị nnọchi anya akara aka maka akara aka elekere ama ama, Ice Watch, na Nigeria.
Na 26 Disemba 2013, ekpughere Laoye dị ka onye mmeri nke ụdị nke Best Vocal Performance (Nwanyị) maka ballad mmụọ ya "Naanị Gị" na mpaghara siri ike nke gụnyere ndị ọbụ abụ [[Waje]], Niyola, [[Seyi Shay]] na Zaina, na The Headies 2013 Ememe ihe nrite na Lagos, Nigeria. <ref name="hiphopworldmagazine1"/>
Na 21 Mee 2014, a họpụtara Laoye na ngalaba maka Best Gospel Artiste na African Muzik Magazine Awards (AFRIMMA) 2014. Ememe nturu ugo emere na Eismann Center na Dallas, Texas na 26 Julaị 2014. <ref>{{Cite web|url=http://afrimma.com/afrimma-nominees-2014/|title=AFRIMMA Nominees 2014|date=21 May 2014|work=AFRIMMA|accessdate=22 May 2014|archivedate=23 May 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140523180116/http://afrimma.com/afrimma-nominees-2014/}}</ref> Mgbe ọnwa ahụ gasịrị, a họpụtara Laoye maka Best Gospel Artiste of the Year site na Nigerian Entertainment Awards (NEA). <ref>{{Cite news|url=http://notjustok.com/2014/05/30/nea-awards-2014-view-nominees-list/|title=NEA Awards 2014 – View Nominees List|date=30 May 2014|work=AFRIMMA|accessdate=26 June 2014|archive-date=30 June 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140630191319/http://notjustok.com/2014/05/30/nea-awards-2014-view-nominees-list/|url-status=dead}}</ref>
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
[[Òtù:Pages with unreviewed translations]]
{{DEFAULTSORT:Niyola}}
sqfhj2rs7gqkg526quuxxaefrbokici
Nkoyo Toyo
0
38726
729537
154351
2026-09-30T13:25:54Z
Chikerenma Ndubuka
8900
Added Defaultsort, and Databox
729537
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
<ref>{{Cite news|author=Onifade|first=Olasunkanmi|title=Women group demand progress, implementation of charter|url=https://sundiatapost.com/2018/05/11/women-group-demand-progress-implementation-of-charter/|accessdate=13 May 2018|publisher=SundiataPost|date=10 May 2018}}</ref>Nkoyo Esu Toyo (amuru Nọvemba 5, 1958) bu onye oka iwu, onye na-akwado na onye uzo esi. [1] Ọ jere ozi dịka onye otu ụlọ omebe iwu Naijiria, [2] na onye isi anya Etiopia na Djibouti. 11 Tupu ịdọrọ ndịiche, ọ akara Gender and Development Action (GADA), otu iji kwalite ọhọrọ nhọrọ na ụzọ na-alụ ọgụ ọgụ maka ụmụ nwoke na Nigeria. [3] Nkoyo Toyo bụ ihe n'ihe metụtara ma sonye n'otu dị iche iche na-ahụ maka ikike ụmụnwanyị zuru ụwa ọnụ, [4] ọ bụkwa otu n'ime ndị kpọbatara mmemme "Tousand Thousand Women's March" na Abuja , nke òtù Women4Women (W4W) He4She na-hazi iji lebara okwu ndị isi ike ahụ anya. ụmụ
== Agụmakwụkwọ ==
Na 1974, Nkoyo akwụkwọ akwụkwọ na Union Secondary School wee si iwu na Mahadum Ahmadu Bello, Zaria Kaduna na 1975. Na 1980, Nkoyo Toyo akwụkwọ akwụkwọ na Nigerian Law School ma ike ya na Nigerian Bar Association . O mechara nweta nzere Master of Laws (LLM) na Mahadum Lagos na 1994. [1] Maka agụụ ya na ọrụ ya n'ịkwalite ọnọdụ ụmụ ekiri na ndụ ọha na eze Nigeria, Nkoyo, Chevening Scholarship ka ọ na Institute of Development Studies (IDS), University of Sussex, [2] ebe ọካር Masters na Governance na 2001. . Site na 2020 ruo 2021, ọ natara Masters in Public Administration (MPA) site na John F. Kennedy School of Government na Harvard University, ebe ọ bụ Edward S. Mason Fellow .
=== Ọrụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị tupu ===
Na 1990 ka ọ rụsịrị ọrụ dị iche iche ruo afọ iri dị ka onye ọka iwu steeti, onye isi ụlọ akụ na onye na-ahụ maka iwu nzuzo, Nkoyo gafere oge niile n'ọrụ anaghị akwụ ụgwọ, guzobe ndụmọdụ iji nye ikike obodo na ndụmọdụ mmepe na steeti na ndị na-abụghị. ụlọ ọrụ uru. Na 1994, ọ laghachiri n'ụlọ akwụkwọ iwu iji nweta LL. M na-elekwasị anya na Iwu nchịkwa na usoro iwu. Nkoyo nwere mmasị karịsịa ka a ga-esi leba anya na enweghị isi na ọha na eze na iji ikike eme ihe n'ụzọ na-ezighị ezi site na ụlọ ọrụ ọha. N'oge na-adịghị anya, ọ hụrụ njedebe nke usoro iwu Naijiria na mkpa ọ dị ịgafe iwu iwu na mmejuputa na nchịkwa.
Na 1994, mgbe Nigeria dara ogbenye na-egosi na Dakar mpaghara ihe nke anọ World Conference on Women, ọ co-guzobere Gender & Development Action (GADA). enyo GADA bụ ọdịiche dị iche nha anya eze akụ na-ahụ na-achọrọ maka ụmụ echere na Nigeria. Na GADA ọ nwanne ma jikwaa mmemme na ngwaọrụ ya na òtù iche zuru ụwa ọnụ dị ka USAID & UNIFEM iji kwalite ndetu maka ụmụ ụmụ na Nigeria. Ọrụ ya agbasawanye ma hụra maka ụmụ na ndụ ọha, fim na-egosi nwa, yana ọhọta nha nke ọrụ.
Na 2001 maka ọrụ ya na-akwado ikike ike ike na akụ na mụrụ ụmụ, Nkoyo rike Chevening Scholarship ka ọ gbasoo MA na Governance & Development na Institute of Development Studies (IDS) na Mahadum Sussex . Na IDS, Nkoyo lashre ọkọlọtọ maka isonye na ndụ ọha ma edi ọrụ ya ike n'ịsụ ụzọ maka ụmụ anụmanụ sitere na ọgwụgwọ.
=== Ọrụ Ọchịchị (2008 - dị ugbu a) ===
Mmasị Nkoyo nwere na ngwaọrụndọrọ Butere nhọpụtapụta ya n'afọ 2008 dị ka onye anya Nigeria na Etiopia na Djibouti yana onye ihe anya mba ahụ na-adịgide adịgide na African Union na Commission Economic for Africa. N'okwu a, ọ rụkọrọ ọrụ nke ọma na onye bụbu onye isi ala Nigeria Abubakar Abdulsalam n'ime njedebe nke AU High-Level Implementation Panel for Sudan and South Sudan (2009) iji kparịta ike udo zuru oke na South Sudan. Na 2010, Nkoyo duuru nguzobe nke AU Youth Volunteer Corps na African Union wee chịkwaa nri n'etiti AU Peace and Security Council na ndị agha njikọ na nchekwa (PSC) nke European Union maka nchekwa na-enye ndị n'Africa. .
N'afọ 2011, n'okpuru ọkọlọtọ People's Democratic Party (PDP), a họpụtara Nkoyo ka ọ bụrụ ụlọ omebe iwu Naijiria, dịka onye otu ụlọ omebe iwu nke mba. N'ụlọ ahụ ọ nọchitere anya mpaghara Calabar-Odukpani nke Cross River steeti ma bụrụkwa nke ọma n'ihe gbasara mmepe obodo na itinye ego n'ọha obodo. Mgbe ọ nọ n'ọfịs ọ jere ozi dị ka onye a ma ama na kọmitii na-ahụ maka mba ofesi ma kwadoo mkpebi maka ọnọdụ ndị Bakassi gbahapụrụ afọ 10 mgbe ikpe ICJ gasịrị nke mere ka ha nọrọ n'etiti Nigeria na Cameroon dị ka ụmụ amaala na-enweghị obodo.
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
{{DEFAULTSORT:Toyo, Nkoyo}}
iy3lke26o18qxrdff6uqk3hkoxmlkio
Noo Saro-Wiwa
0
38727
729544
200393
2026-09-30T13:46:55Z
Chikerenma Ndubuka
8900
Added Defaultsort, and Databox
729544
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Noo Saro-Wiwa bụ onye odee Britain-Nigeria, mara maka ide njem ya. Ọ bụ ada onye ndọrọndọrọ ndị Naijiria Ken Saro-Wiwa .
== Agụmakwụkwọ ==
<ref>[https://www.davidhigham.co.uk/authors-dh/noo-saro-wiwa/ "Noo Saro-Wiwa"] at David Higham.</ref>Ụlọ ọrụ Noo Saro-Wiwa na Port Harcourt, Nigeria, ma tolite na Ewell, Surrey na England. [1] Ọ gara ụlọ akwụkwọ Roedean, King's College London na Mahadum Columbia, New York, ma bi ugbu a na London.
== Na-ede ==
Akwụkwọ mbụ Saro-Wiwa bụ Ịchọ Transwonderland: Njem na Nigeria ( Granta Books, 2012). [1] Ahụ ya maka akwụkwọ akụkọ njem kacha mma nke Dolman, [2] ma edi ya akwụkwọ ozi Sunday Times nke Afọ na 2012. Ahọpụtara ya dị ka akwụkwọ izu ụka BBC Radio 4 na 2012, ndị Financial Times ya dị ka otu n'ime akwụkwọ njem kacha mma nke 2012. Akwụkwọ ntuziaka Guardian ti aka ya n'ime akwụkwọ 10 mgbasa mma nke oge a na Africa na 2012. A na-asụala ya n'asụsụ French na Italian. Na 2016 ọ meri Albatros Travel Literature Prize na Italy.
LNa 2016, o nyere aka na anthology ''An Unreliable Guide to London'' ( Influx Press ), yana ''obodo mgbaba'' (Unbound), akụkọ ihe mere eme nke ide na ndị na-achọ mgbaba. Akụkọ ya ọzọ gosikwara na ''La Felicità Degli Uomini Semplici'' (66th na 2nd), akwụkwọ ọgụgụ asụsụ Italiantali dabere na football.
O nyela aka akwụkwọ, njem, akụkọ na echiche maka The Guardian, The Independent, The Financial Times, The Times Literary Supplement, City AM, La Repubblica, Prospect na New York Times .
<ref name="CNTraveler">Michelle Jana Chan, [https://www.cntraveller.com/gallery/worlds-most-influential-women-travellers "The World's Most Influential Women Travellers"], ''Condé Nast Traveller'', 19 December 2018.</ref>Magazin Condé Nast Traveler aha ya bụ Saro-Wiwa dịka otu n'ime " Ndị njem 30 kacha emetụta " na 2018
<ref>Olatoun Gabi-Williams, [https://web.archive.org/web/20230127160015/https://guardian.ng/art/after-seminal-anthology-busby-celebrates-new-daughters-of-africa/ "After seminal anthology, Busby celebrates New Daughters of Africa"], Guardian Arts, ''The Guardian'' (Nigeria), 21 April 2019.</ref>Ọ bụ onye nyere aka na akwụkwọ ọmụmụ 2019 New Daughters of Africa, nke Margaret Busby deziri
== Ndụ onwe onye ==
Noo Saro-Wiwa bụ ada onye Naijiria na-ede uri na onye na-akwado ebe obibi Ken Saro-Wiwa, na nwanne ya ejima bụ onye na-ese vidio na onye na-ese ihe nkiri Zina Saro-Wiwa .
* [https://www.cityam.com/the-unexpected-consequences-of-gorilla-conservation-in-uganda/ "Ihe a na-atụghị anya ya sitere na nchekwa gorilla na Uganda"], ''City AM'', 11 Disemba 2019.
* [https://www.the-tls.co.uk/articles/her-lipstick-her-hair-and-her-coat/ "Phoebe Waller-Bridge na okike nke Fleabag"]
* [https://www.the-tls.co.uk/articles/swimming-with-sharks-clinton/ "Iso Sharks na-egwu mmiri: Hillary na Chelsea Clinton na-ekwurịta akwụkwọ ọhụrụ ha, Gutsy Women"]
* [https://www.the-tls.co.uk/articles/public/working-class-heroine/ "Egwuregwu klaasị na-arụ ọrụ: Noo Saro-Wiwa na-ekerịta nghọta na ndụmọdụ sitere n'aka Michelle Obama"], ''TLS'', 6 Disemba 2018.
* [http://www.cityam.com/262771/land-conquest-casinos-and-copious-wine-georgia-perhaps "Ala nke mmeri, casinos na nnukwu mmanya, Georgia"], ''City AM'', 5 Julaị 2018.
* [https://www.theguardian.com/commentisfree/2015/feb/12/name-letters?CMP "Gịnị dị n'aha? Ọfọn, akwụkwọ ozi ziri ezi ga-enyere aka"], ''The Guardian'', 12 February 2015.
* "Boko Haram: Gịnị kpatara selfies agaghị 'eweghachite ụmụ agbọghọ anyị'", ''Prospect'', 20 Mee 2014. <ref>Noo Saro-Wiwa, [http://www.prospectmagazine.co.uk/world/boko-haram-why-selfies-wont-bring-back-our-girls "Boko Haram: Why selfies won't 'bring back our girls'"], ''Prospect'', 20 May 2014.</ref>
* " [https://www.theguardian.com/commentisfree/2016/may/16/top-gun-tom-cruise-tony-scott Bombastic, monochrome na simplistic - ma ka m hụrụ n'anya Top Gun] ", ''The Guardian'', 16 Mee 2016. <ref>Noo Saro-Wiwa, [https://www.theguardian.com/commentisfree/2016/may/16/top-gun-tom-cruise-tony-scott "Bombastic, monochrome and simplistic – and yet still I love Top Gun"], ''The Guardian'', 16 May 2016.</ref>
== Hụkwa ==
== Ntụaka ==
{{Reflist|30em}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
{{DEFAULTSORT:Saro-Wiwa, Noo}}
ho2s2i8t4ktc4fotqbo4dznsj4qurqg
Obiageri Amaechi
0
38728
729545
154354
2026-09-30T13:50:52Z
Chikerenma Ndubuka
8900
Added Defaultsort, and Databox
729545
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Obiageri Pamela Amaechi (amuru na Maachị 12, 1999) bu onye egwu egwu Naijiria nke biara nke ato n'ime mmemme nkparita uka n' tsare Commonwealth 2022 na 2022 nke Afrika n'ike . Ọ gbara maka Princeton Tigers na egwuregwu US .
== Ọrụ ==
<ref>{{Cite web|title=Discus Throw Women – Qualification – Summary|url=https://media.aws.iaaf.org/competitiondocuments/pdf/6082/AT-DT-W-q----.RS4.pdf?v=-1395513345|publisher=[[International Association of Athletics Federations|IAAF]]|date=July 10, 2018|accessdate=December 13, 2022}}</ref>Na 2018, o meri mmemme mmemme n'ụdị ECAC/IC4A, na-ahọ mpi maka Princeton Tigers. [1] Dị ka nke 2022, ọ bụ onye njide iche Ivy League na discus, wee nata nke All-America ugboro abụọ. [2] Ọ gbara maka US na IAAF World U20 nke afọ 2018, ebe ọ gụchara nke iri na anọ na anọghị ntozu, na o rughị eru maka nche ikpeazụ ikpeazụ.
Amaechi mere egwuregwu izizi ya na ụzọ n'ahọmpị anụ Afrịka nke afọ 2022 wee gụchara nke atọ na mmemme ụka . [1] Mgbe ahụ ahụ gachara, ọ meri emume nche mba Naijiria, bụ nke bụkwa ntozu maka Commonwealth 2022 . [1] [2] Ọ bịara nke atọ na mmemme discus na- Commonwealth. [3] [4] Ka emechara n'afọ, ọ bịara nke atọ na mmemme mmemme. [5] Amaechi bụ otu n'ime ụmụ afọ atɔ zọọrọ mgba n'ahọmpi egwuregwu mba ụwa nke afọ 2023 <ref>{{Cite web|url=https://completesports.com/worldathleticschamps-onyekwere-leads-historic-nigerian-trio-to-discus-throw-action-on-sunday/|title=#WorldAthleticsChamps: Onyekwere Leads Historic Nigerian Trio To Discus Throw Action On Sunday|publisher=Complete Sports|date=19 August 2023|accessdate=3 January 2023}}</ref>
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
{{DEFAULTSORT:Amaechi, Obageri}}
bhxce1pvb2iyw11w5oy2p3t6jand7x4
Obiọma Nwaorgu
0
38729
729548
698925
2026-09-30T14:02:37Z
Chikerenma Ndubuka
8900
Added Defaultsort, and Databox
729548
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
AObioma Nwaorgu (amuru 1948) bu onye Naijiria parasitologist na oria oria . Ọ bụ onye prọfesọ na mahadum Nnamdi Azịkwe (nke a na-akpọbu [[Ọ̀hà Ọmambala|Anambra State]] University of Technology, wee kewazie ya na Enugu State University of Science and Technology ). Ọ akwụkwọ akwụkwọ na Mahadum Nigeria na Mahadum Cambridge . A na-echeta Nwaorgu maka mmeri na mmeri ya iji nje nje ndị na-egosi ọrịa Guinea worm, ịba, ịsị osimiri, na ahụ ọkụ eju . Ọ bụ onye ndu na-ahụ n'anya nhụbanya nke ọrịa iri na abụọ nke Òtù Ahụ Ike na-akwado. Nwaorgu bụkwa onye nchoputa na onye isi oche nke NGO Global Health and Awareness Research Foundation (GHARF), bụ nke nyere ngwaọrụ na inye nkwado maka ụmụ anọ na ndị. Ọkụ onye otu ụlọ akwụkwọ nke Naijiria na 2011, ma bụrụ onye otu Royal Society of Tropical Medicine and Hygiene nke [[London]].
== Ndụ mmalite, agụmakwụkwọ na ezinụlọ ==
A nema Obioma Chebechi Okolo na 1948 na Naijiria. [1] [2] O nkọwa nzere bachelọ nke isiokwu na zoology na Mahadum Nigeria, na Nsukka, Nigeria na 1973. [3] [4] Ọ gara n'ihu na-agụ akwụkwọ na zoology na Mahadum Cambridge dị na England. [5] N'afọ 1976 na St Mark's Church dị na Cambridge, Okolo akwụkwọ nwa akwụkwọ Naijiria ibe ya bụ Joseph "Joe" Goziem Nwaorgu, bụ onye na-agụ akwụkwọ ụlọ na mahadum. [6] [7] Ha wee ụmụ anọ ọnụ. [8] Nwaorgu ihe PhD na parasitology n'afọ 1979. [1]
== Ọrụ ==
=== Nkuzi (1980–2023) ===
N'afọ 1980, e goro Nwaorgu ọrụ dị ka akwụkwọ ihe ndị dị ndụ na mahadum steeti Anambra e hiwere ọhụrụ n'Enugwu, [9] [10] Ọ jere ozi dị ka onye isi ngalaba ikpe biology site na 1981 ruo 1982 na nke ngalaba na-ahụ maka nsogbu nke etinyere n'afọ ruo 1983. . Site na 1983 ruo 1988, Nwaorgu bụ onye isi ngalaba parasitology na entomology. [11] A kpọpụtara mahadum steeti Anambra n'afọ 1991, ka mahadum Sayensị na Nkà na ẹzà Enugu steeti, [12] na n'afọ 1992 ka e hiwere [[mahadum Nnamdi Azikiwe]] dị n'Awka mgbe ụlọ akwụkwọ ahụ kewara na mahadum Enugu . [10] E kenyere Nwaorgu na mahadum Nnamdi Azikiwe n'oge ahụ. [9] Ọ kwagara Boston, Massachusetts na 1994 mgbe e nyere ya mmeri apụta abụọ Takemi Fellowship site na Harvard School of Public Health . [2] [13] Nwaorgu bụ onye otu World Health Organisation na ọbọ "Roll Back Malaria" site na 1999 ruo 2001. [3] Ọ la ikpe dị ka onye isi oche nke ngalaba parasitology na 2002 wee jee ozi na ikike ruo 2005. [11] nta 2009, ọ bụ onye nduzi nke ngalaba nke ike na gburugburu ebe obibi. [9] A kpọbatara Nwaorgu dịka onye otu ụlọ akwụkwọ nke Naijiria na 2011, [13] [14] ma bụrụ onye otu Royal Society of Tropical Medicine and Hygiene nke London. [13]
Nwaorgu kpala ihe ọmụmụ asụsụ iri anọ n'ime akwụkwọ akụkọ ndị ọgbara ọhụrụ gbasara ọrịa, nje nje na ọrịa na-efe efe . [4] Otu n'ime ọrụ ya na ịba njikọ dị n'etiti ọrịa ịba na oke mmiri ozuzo na iru mmiri. N'ihi na mmiri ozuzo na-ekiri nke ukwuu na anwụnta Anopheles ga-ebu nje nje Plasmodium falciparum nke na-ebute ịba, ọrịa na-eme elu otu ụnwanyi ma ọ bụ abụọ ka mmiri ozuzo nchebe. Ndị ọkà nsogbu ndị ọzọ ihe ọ tara. [15] Ọ usoro ụzọ atọ na steeti Enugu iji ọnụ ọgụgụ ndị Dracunculus medinensis (nke a na-akpọ Guinea worms), Onchocerca volvulus, nke na-akpata kpuru ìsì, na Schistosoma (nke a na-akpọ flukes) , nke na-ebute ahụ ọkụ . [4] [16] [17] fim ya na Guinea worms ndị iwebata kemịkalụ iji ịhụnanya mmiri mmiri ndị emetọ wee ọnụ ọgụgụ ndị na-akpa na mgbasa ọrịa. Ozi mkpochapụ ahụ, nke ngwaọrụ n'efu maka ndị ọrịa nwere ọrịa Guinea worm. Ọ dịka afọ abụọ nke ọrịa site na 300,000 na 1986 ruo gburugburu 170,000 site na 1988. [18] Nwaorgu bụ onye isi ihe maka ọrụ ọrụ na-egosi na abụọ nke Òtù Ike na-akwado maka njikwa na ọrịa na- efe efe. [16] N'afọ 2020, a mgbaàmà ya ka ọ bụrụ onye WHO na-akwado, "Social Innovation in Health", nke ya na Ministry of Health aka iji kwalite mgbasa ọrụ. Ebumnobi bụ ka ndị agha leba anya na ndị na-adịghị ike, dị ka ime obodo, ụmụ , na na, na ileba anya otu esi mma isi dozie ibelata ọrịa na-efe efe na inye onye zuru ụwa ọnụ maka ngwaọrụ dị mma. . [19] Atụmatụ Nwaorgu duziri ozikwuru na 2022 maka afọ abụọ ọzọ, [20] emesia ọ lara ezumike nka na 2023. [21]
=== Nkwado ụmụ nwanyị na ụmụaka ===
[21]Nwaorgu hibere wee duzie otu Global Health and Awareness Research Foundation (GHARF) n'Enugwu n'afọ 1995. n'Enugwu n'afọ 1995. ihe nke NGO bụ inye ụmụ na ndị na-emepụta ngwá ọrụ, ndị dara ogbenye bụ ndị nwere ike ọrụ obere iche iche na ọrụ. [22] N'aha GHARF, Nwaorgu kacha nta nri n'etiti 2000 na 2009, site na ndị mmekọ na US dị ka Ford Foundation, na MacArthur Foundation iji duzie ikuru ọnwụ na HIV / AIDS na nkuzi nkuzi ike na Nigeria. [23] [24] [25] N'afọ 2008, a ajụjụ ya ka ọ ọrụ ọrụ ruo n'afọ 2012, na kọmitii nhazi nke Forum Women's Forum on Science and Technology (AWFST). [26]Mụka a bụ nke African Technology Policy Studies Network hibere iji kwalite ọzụzụ aka ụmụ n'ime , akara na-achọ na ike. [27] Kọmiti nhazi nke mbụ nwere ndị anya si mba ọzọ, yana ndị otu dịka Afaf Marei na Manal Samra (Egypt), RoseEmma Mamaa Entsua-Mensah na Peggy Oti-Boateng (Ghana), Norah Olembo na Agnes Wakesho Mwang'ombe (Kenya), Mamolise Falatsa na Deepa Pullanikkatil ( Lesotho ), Ogugua Rita Eboh (Nigeria), Bitrina Diyamett (Tanzania) na Noah Matovu (Uganda), bụ ndị a na-ewere dị ka ndị isi n'ike ha. [28] N'afọ 2012, Mwang'ombe ikpe oche ma họrọ Nwaorgu dị ka osote onye isi oche nke AWFST. [17] Ndị otu Women Aide Collective nke Enugu kwanyere ya ugwu n'afọ 2023 maka nkwado ọ na-akwado maka ikike mmadụ na onye nyere ụmụ ike ike.
* {{Cite journal|author=Albertson|first=Donna G.|title=Chromatin Diminution and a Chromosomal Mechanism of Sexual Differentiation in ''Strongyloides Papillosus''|journal=Chromosoma|date=October 1979|volume=75|pages=75–87|url=https://link.springer.com/article/10.1007/bf00330626|doi=10.1007/bf00330626|pmid=533664|issn=0009-5915}}
* {{Cite journal|author=Nwaorgu|first=O. C.|title=The Effectiveness of Combined Control Measures on the Prevalence of Guinea Worm Disease in Anambra State, Nigeria|url=https://archive.org/details/journal-of-helminthology_1991-09_65_3/page/226|journal=[[Journal of Helminthology]]|date=September 1991|volume=65|issue=3|pages=226–231|doi=10.1017/S0022149X00010750|issn=0022-149X}}
* {{Cite journal|author=Nwaorgu|first=O. C.|title=A School-Based Schistosomiasis and Intestinal Helminthiasis Control Programme in Nigeria: Acceptability to Community Members|url=https://archive.org/details/sim_tropical-medicine-and-international-health_1998-10_3_10/page/842|journal=[[Tropical Medicine & International Health]]|date=October 1998|volume=3|issue=10|pages=842–849|doi=10.1046/j.1365-3156.1998.00313.x|pmid=9809919|issn=1360-2276}}
* {{Cite journal|author=Aribodor|first=Dennis N.|title=Association of Low Birth Weight and Placental Malarial Infection in Nigeria|journal=[[Journal of Infection in Developing Countries]]|date=September 2009|volume=3|issue=8|pages=264–281|doi=10.3855/jidc.554|pmid=19801805|issn=1972-2680}}
* {{Cite journal|author=Nwaorgu|first=O. C.|title=Prevalence of Malaria among Children 1–10 Years Old in Communities in Awka North Local Government Area, Anambra State South East Nigeria|journal=African Research Review|date=October 2011|volume=5|issue=22|pages=264–281|doi=10.4314/afrrev.v5i5.21|issn=1994-9057}}
* {{Cite book|ref=none|author=Okeibunor|first=Joseph|editor=Reich|title=Governing Health Systems: For Nations and Communities Around the World|url=https://www.hsph.harvard.edu/wp-content/uploads/sites/114/2013/05/GoverningHealthSystems_Cover-front-matter.pdf|date=2015|edition=1st|publisher=Lamprey & Lee|location=Brookline, Massachusetts|chapter=6. Community Perception of Health Services in South East Nigeria: A Reflection of Health System Governance in Nigeria|pages=138–176|isbn=978-1-942108-00-9}}
== Ntụaka ==
{{Reflist|30em}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
{{DEFAULTSORT:Nwaorgu, Obiọma}}
ccwq5rr85z19wycg2w2s9j5yf6kaxzv
Ojy Okpe
0
38730
729549
449792
2026-09-30T14:16:58Z
Chikerenma Ndubuka
8900
Added Defaultsort, and Databox
729549
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Ojinika Anne Okpe ( Furason 23 1981), nke a na-adị ka Ojy Okpe, bụ ihe atụ Naijiria, onye na-ekiri ihe nkiri na arịrịka TV na Arise News, onye na-akwado What's Trending with Ojy Okpe na onye na-akwado ihe ngosi ụtụtụ ọma <ref>{{Cite web|url=https://thenationonlineng.net/ojy-okpe-model-tv-girl-filmmaker/|title=Ojy Okpe: Model, TV Girl, Filmmaker|date=June 29, 2020|work=[[The Nation (Nigeria)]]}}</ref>
== Nzụlite na agụmakwụkwọ ==
<ref name="new_york">{{Cite web|author=Thomas-Odia|first=Ijeoma|date=29 January 2022|title=Ojy Okpe: 'In building your career as a woman, understand the power you possess'|url=https://guardian.ng/guardian-woman/ojy-okpe-in-building-your-career-as-a-woman-understand-the-power-you-possess/|accessdate=23 December 2022|work=[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]|language=en}}</ref>Okpe si Ukwani, na Delta State . A njikọ ya Philomena Ngozi Egwuenu na Matthew Egwuenu, onye bụbu kọmishana ndị uwe ojii Naijiria. Ọ akwụkwọ akwụkwọ praịmarị na Queensland Academy na akwụkwọ akwụkwọ na Rainbow College, ha abụọ na Lagos State . Na 2006, o ikike nzere bachelọ na nzi ozi yana nwatakiri na-eme ihe nkiri sitere na Mahadum St John, New York . Ọ echiche ihe nkiri na New York Film Academy .
== Ọrụ ==
<ref>{{Cite web|author=Balde|first=Lehlé|date=5 September 2020|title='A woman alone has power but collectively women have an impact'|url=https://businessday.ng/bd-weekender/article/a-woman-alone-has-power-but-collectively-women-have-an-impact/|accessdate=18 December 2022|work=[[Business Day (Nigeria)|Business Day]]|language=en}}</ref>Njụjụ ọnụ na Business Day, Okpe kwuputara otú ọrụ ya si bụrụ mgbe niile, na-agbanwe site na ịme ihe nkiri na ihe nkiri na akwụkwọ na-eme nchọpụta.
<ref>{{Cite web|author=|first=|date=|title=Ojy Okpe|url=https://www.fashionmodeldirectory.com/models/Ojy_Okpe/|work=Fashion Model Directory|language=en}}</ref>Ọ bụ onye South Africa talent scout a na-akpọ Jan Malan okpukpera ya. Ore amara ya site na isonye na Mnet Face of Africa dika Oluchi Onweagba . Ɔ gara agba nke a mere na Ghana. Mgbe nke ahụ nri, ọ bụ ọrụ na South Africa wee hụ na New York dị ka ihe, n'okpuru Storm Management . [1] Ọ nọ na peeji nke akwụkwọ ejiji ejiji na ụdị ndụ Elle, Cosmopolitan, Essence, Drum, Magazine Genevieve, na Vogue . <nowiki></link></nowiki>Ọ rụkwara ọrụ na ndị na-achọ ejiji na ụlọ Oscar de la Renta, Zang Toi, Moschino, Ralph Lauren, Gottex, Dumebi Iyamah, Jean Paul Gaultier, Deola Sagoe, Versace Mai Atafo, Baby Phat, Lanre ] Silva [Dolce & Gabbana. [2] [3] Ọ kpuchiri mbụ nke akwụkwọ Mania na 2012. [4] [5] O meela ụzọ ọsọ nke izu ejiji Africa dị iche iche iche izu ejiji South Africa, izu Ejiji Lagos, Port Harcourt International Fashion Week na izu ejiji Arise TV. [6] [7] Ọ gara Martini themed afterparty nke Lagos Fashion Week na 2019, [8] na 2018 AMVCA, ebe ikiri ya dị ka uwe kacha mma nke Netng . [9] Na map Africa, ọ bụ ike ọrụ dị ka ihe atụ runway na Paris, New York na London. Ọ rụkwara ọrụ na L'Oreal's Mizani dị ka ihu nke ika na Africa.
<ref>{{Cite web|url=https://thelagosreview.ng/erica-nlewedim-ojy-okpe-ife-durosinmi-etti-others-nominated-for-2020-eloy-awards/|title=Erica Nlewedim, Ojy Okpe, Ife Durosinmi Etti, Others Nominated for 2020 ELOY Awards|work=[[The Lagos Review]]}}</ref>Dị ka arịlịka TV, ọ na-akwado Arise News Good Morning Show, na-ama Reuben Abati na Tundun Abiola na ụbọchị izu, yana Steve Ayorinde na-ama. [1] Ọ na-anabatakwa ngalaba ya What's Trending with Ojy Okpe . [2] [3] [4] [5] [6] Ọ gbara ndị ọhaneze kpọrọ ọnụ Chimamanda Ngozi Adichie, Oluchi Onweagba, Omotola Jalade Ekeinde, Susan Sarandon, Sarah Jessica Parker, Iman na Idina Menzel . [7] [8] N'afọ 2020, mmetụtara ya maka ihe nrite ụdị TV nke afọ na onyunyo Ladies Of the Year (ELOY), maka ọrụ ya na Arise News
Ọ bụ onye mmeri Emmy Awards dị ka nke ndị na-ahụ ihe na-ahụ ihe nkiri Changers: Olee otú Harlem Globetrotters Battled Racism . Ọ bụkwa ihe nke ihe nkiri Hollywood The Devil Wears Prada na Marvel nkiri Spider-Man 3 <ref name="interview">{{Cite web|url=https://www.vanguardngr.com/2019/08/the-expanding-universe-of-ojy-okpe/|title=The Expanding Universe of Ojy Okpe|date=24 August 2019|work=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]]}}</ref>
== Ndụ onwe onye ==
<ref>{{Cite web|url=https://theinfong.com/2016/05/genevieve-nnaji-supermodels-oluchi-ojy-okpe-fun-girls-birthday-getaway-photos/amp/|title=Genevieve Nnaji and supermodels, Oluchi and Ojy Okpe on a fun girls birthday getaway (Photos)|date=2 May 2016|accessdate=12 March 2024|archivedate=21 December 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221221170552/https://theinfong.com/2016/05/genevieve-nnaji-supermodels-oluchi-ojy-okpe-fun-girls-birthday-getaway-photos/amp/}}</ref>Ọ akụkọ otu Austin Okpe; ha gbara gburugburu. [1] Ha nwere ụmụ abụọ; nwoke na nwa onwe. [2] She is best mates with Genevieve Nnaji and Oluchi Onweagba-Orlandi, with the trio going on multiple holidays together. <ref>{{Cite web|url=https://www.informationng.com/2014/12/photos-genevieve-nnaji-oluchi-orlandi-ojy-okpe-having-fun-in-new-york-city.html|title=Photos: Genevieve Nnaji, Oluchi Orlandi, Ojy Okpe Having Fun in New York City|date=5 December 2014}}</ref>
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
[[Òtù:Ndị Igbo]]
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
{{DEFAULTSORT:Okpe, Ojy}}
5a376fgnbkwt3vscra4dgd2t64rcl0f
Cecilia James
0
38732
729550
580217
2026-09-30T14:22:48Z
Chikerenma Ndubuka
8900
Corrected Defaultsort, and Databox
729550
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
<ref>{{Cite web|title=Cecilia Chineye James|url=https://www.birmingham2022.com/athletes/cecilia-chineye-james/021d09de-1ebb-48d1-beae-5ab0a0416c2e|accessdate=14 April 2023|work=Birmingham2022.com|publisher=[[Birmingham Organising Committee for the 2022 Commonwealth Games Limited]]}}</ref>'''Cecilia Chineye James''' (amụrụ na 5 Julaị 2000) bụ onye Judoka Naijiria, onye gbara otu ọkara arọ.
Ọ gbara Naịjirịa n'asọmpi Judo nke ime obodo na nke mba ụwa.
== Mmezu ==
James nọchitere anya Naijiria na asọmpi Commonwealth 2022 na England. <ref>{{Cite web|author=IV|first=Editorial|date=28 July 2022|title=2022CWG: Meet 94 athletes representing Nigeria at 2022 Commonwealth Games *Their sports|url=https://www.blueprint.ng/2022cwg-meet-94-athletes-representing-nigeria-at-2022-commonwealth-games-their-sports/|accessdate=14 April 2023|work=Blueprint Newspapers|language=en-US}}</ref>
Ọ meriri Taonga Soko nke Zambia n'asọmpi 16 nke ụmụnwaanyị 63kg. <ref>{{Cite web|date=2 August 2022|title=Boxer Osoba out, judoka Asonye loses bronze|url=https://punchng.com/boxer-osoba-out-judoka-asonye-loses-bronze/|accessdate=14 April 2023|work=Punch Newspapers|language=en-US}}</ref>
<ref>{{Cite web|date=3 August 2022|title=Liadi grabs weightlifting silver as judokas, boxer, male table tennis team fall|url=https://editor.guardian.ng/sport/liadi-grabs-weightlifting-silver-as-judokas-boxer-male-table-tennis-team-fall/|accessdate=14 April 2023|work=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News|language=en-US|archivedate=14 April 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230414201827/https://editor.guardian.ng/sport/liadi-grabs-weightlifting-silver-as-judokas-boxer-male-table-tennis-team-fall/}}</ref>Katherine Haecker nke Australia meriri ya na nkeji iri na ise na ngalaba ịdị arọ dị kilogram 63 nke ụmụ nwanyị.
== Edensibia ==
{{Reflist}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
{{DEFAULTSORT:James, Cecilia}}
p82j7a3f7v4ju2e8mkqbelm7pgg03kz
Bamike Olawunmi
0
38734
729553
705819
2026-09-30T14:31:58Z
Chikerenma Ndubuka
8900
Corrected Defaultsort, and added Databox
729553
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
La Folie St. James, Paris, France
The Bells University, Ota,
The Royal Film Academy|alma_mater=[[Big Brother Naija]]|occupation=[[Actor]]|known_for=[[Foreigner's God]]|spouse=[[Tope Adenibuyan]]}}
'''Bamike Olawunmi''',Listeni nke a maara nke ọma dị ka Bambam bụ onye na-eme ihe nkiri na telivishọn nke Naijiria. Ọ bụ nwunye onye na-agụ egwu na onye na-eme ihe nkiri, Tope Adenibuyan. <ref>{{Cite web|author=Okonofua|first=Odion|date=3 March 2022|title='You reminded me of the people parents warned us to be wary of' - Bam Bam talks about meeting Teddy A for the 1st time|url=https://www.pulse.ng/entertainment/celebrities/bam-bam-talks-about-meeting-teddy-a-for-the-1st-time/t42csm4|accessdate=26 July 2022|work=Pulse Nigeria|archivedate=26 July 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220726225709/https://www.pulse.ng/entertainment/celebrities/bam-bam-talks-about-meeting-teddy-a-for-the-1st-time/t42csm4}}</ref> maara ya maka ọrụ ya na Inspector K, Backup Wife na Foreigner's God.<ref name=":2">{{Cite web|author=CHRISTINE|date=9 February 2022|title=BBNaija Stars Bam Bam, Teddy A Expecting Second Child Together|url=https://dailytrust.com/bbnaija-stars-bam-bam-teddy-a-expecting-second-child-together|accessdate=26 July 2022|work=Daily Trust|language=en|archivedate=26 July 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220726225709/https://dailytrust.com/bbnaija-stars-bam-bam-teddy-a-expecting-second-child-together}}</ref><ref name=":1">{{Cite web|title=Movie Fans Await Ifan Michael’s ‘Foreigner’s God’ – THISDAYLIVE|url=https://www.thisdaylive.com/2019/01/12/movie-fans-await-ifan-michaels-foreigners-god/|accessdate=26 July 2022|work=www.thisdaylive.com|archivedate=26 July 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220726185029/https://www.thisdaylive.com/index.php/2019/01/12/movie-fans-await-ifan-michaels-foreigners-god/amp/}}</ref><ref>{{Cite web|author=Augoye|first=Jayne|date=16 November 2019|title=BBNaija's Teddy A, Bam Bam wed in Dubai|url=https://www.premiumtimesng.com/entertainment/naija-fashion/363642-bbnaijas-teddy-a-bam-bam-wed-in-dubai.html|accessdate=26 July 2022|work=Premium Times Nigeria|language=en-GB}}</ref>
== Mbido ndụ na agụmakwụkwọ ==
Bambam bụ nwa mbụ n'ezinụlọ onye nọọsụ lara ezumike nká na onye na-ahụ maka mmekọrịta mba na mba. Ya na nna ya biri na United States, France na United Kingdom n'oge ọrụ ya. <ref name=":0">{{Cite web|date=20 October 2018|title=I was relieved when I got evicted from Big Brother Nigeria – Bamike Olawunmi (Bambam)|url=https://punchng.com/i-was-relieved-when-i-got-evicted-from-big-brother-nigeria-bamike-olawunmi-bambam/|accessdate=26 July 2022|work=Punch Newspapers|language=en-US}}</ref> Bambam nwetara asambodo ụlọ akwụkwọ praịmarị ya na Nigerian Navy Primary School, Apapa. Ọ nwetara asambodo post-elementary ya na La Folie St. James, Paris, France, na nzere mbụ ya na Mahadum Bells, Ota . <ref name=":0" />
== Ọrụ ime ihe nkiri ==
Bambam malitere ọrụ ime ihe nkiri ya na 2017 mgbe ọ ka bụ nwa akwụkwọ nke Royal Arts Academy. <ref>{{Cite web|author=Augoye|first=Jayne|date=2 May 2018|title=#BBnaija: Teddy A, Bambam land Nollywood roles|url=https://www.premiumtimesng.com/entertainment/nollywood/266955-bbnaija-teddy-a-bambam-land-nollywood-roles266955.html|accessdate=26 July 2022|work=Premium Times Nigeria|language=en-GB}}</ref> ahụ, ọ pụtara n'ọtụtụ ihe nkiri gụnyere Inspector K", 'Backup Wife and Foreigner's God.<ref name=":0"/><ref>{{Cite web|author=Falade|first=Tomi|title=BamTeddy, Foreigner's God|url=https://independent.ng/and-its-bamteddy-for-nollywood-in-foreigners-god/}}</ref><ref name=":1"/>
== Big Brother Naija ==
A họpụtara Bambam mgbe ikpe nke abụọ ya na [[Big Brother Naija]] TV reality show audition. <ref name=":0"/>'afọ 2017, o mere nnwale mbụ na Abuja na nke abụọ nke kpọgara ya n'ụlọ Big Brother Naija mere na Lagos n'afọ 2018.
== Ndụ onwe onye ==
Bambam lụrụ Tope Adenibuyan, onye ya na ya bi n'ụlọ Big Brother Naija. Agbamakwụkwọ ọdịnala ha mere na 7 Septemba 2019 na steeti Ogun ebe agbamakwụkwọ ndị ọcha mere na Dubai, [[United Arab Emirates|UAE]] na 16 Nọvemba 2019. <ref>{{Cite web|date=27 May 2020|title=BBnaija's Bam Bam Reveals Her Journey Through Pregnancy|url=https://guardian.ng/life/bbnaijas-ex-housemate-bam-bam-reveals-her-journey-through-pregnancy/|accessdate=26 July 2022|work=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News|language=en-US|archivedate=26 July 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220726231221/https://guardian.ng/life/bbnaijas-ex-housemate-bam-bam-reveals-her-journey-through-pregnancy/}}</ref> <ref name=":2"/> di ya nwere ụmụ abụọ.
== Edensibia ==
<ref>{{Cite web|date=27 May 2020|title=BBnaija's Bam Bam Reveals Her Journey Through Pregnancy|url=https://guardian.ng/life/bbnaijas-ex-housemate-bam-bam-reveals-her-journey-through-pregnancy/|accessdate=26 July 2022|work=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News|language=en-US|archivedate=26 July 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220726231221/https://guardian.ng/life/bbnaijas-ex-housemate-bam-bam-reveals-her-journey-through-pregnancy/}}</ref> <ref name=":22">{{Cite web|author=CHRISTINE|date=9 February 2022|title=BBNaija Stars Bam Bam, Teddy A Expecting Second Child Together|url=https://dailytrust.com/bbnaija-stars-bam-bam-teddy-a-expecting-second-child-together|accessdate=26 July 2022|work=Daily Trust|language=en|archivedate=26 July 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220726225709/https://dailytrust.com/bbnaija-stars-bam-bam-teddy-a-expecting-second-child-together}}</ref>
<references />
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
{{DEFAULTSORT:Olawunmi, Bamike}}
nak244m42reue6xmmx12u4c1fi6h5lj
Aisha Dikko
0
38735
729554
516253
2026-09-30T14:36:30Z
Chikerenma Ndubuka
8900
729554
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Aisha Dikko''' bụ onye bụbu onye ọka iwu ukwu na Kọmishọna nke Ikpe Ziri Ezi maka Ministrị Ikpe Zie (Kaduna State). Ewere ya iyi dịka onye ọkaiwu ukwu na kọmishọna nke ikpe ziri ezi nke Kaduna Steeti na 12 Julaị 2019 n'okpuru ọchịchị Nasir Ahmad el-Rufai.<ref>{{Cite web|author=IV|first=Editorial|date=2019-07-03|title=Kaduna: El-Rufai appoints spokesman as internal security commissioner, 10 others|url=https://www.blueprint.ng/kaduna-el-rufai-appoints-spokesman-as-internal-security-commissioner-10-others/|accessdate=2020-11-09|work=Blueprint Newspapers Limited|language=en-US}}</ref> <ref name="auto">{{Cite web|title=Aisha Dikko Archives|url=https://www.thecable.ng/tag/aisha-dikko|accessdate=2020-11-09|work=TheCable|language=en-US|archivedate=2020-11-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201117160337/https://www.thecable.ng/tag/aisha-dikko}}</ref> <ref>{{Cite web|date=2019-07-03|title=El-Rufai nominates 11 Commissioners for Kaduna|url=https://www.premiumtimesng.com/news/top-news/338519-breaking-el-rufai-nominates-11-commissioners-for-kaduna.html|accessdate=2020-11-09|language=en-GB}}</ref> <ref>{{Cite web|date=2019-07-12|title=El-Rufai swears in commissioners|url=https://guardian.ng/news/el-rufai-swears-in-commissioners/|accessdate=2020-11-09|work=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News|language=en-US|archivedate=2020-11-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201109102606/https://guardian.ng/news/el-rufai-swears-in-commissioners/}}</ref>
== Agụmakwụkwọ ==
Dikko bụ onye gụsịrị akwụkwọ na iwu. Ọ nwetara akara ugo mmụta ya na [[Mahadum nke Ahmadu Bello|Mahadum Ahmadu Bello]] n'afọ 1987, ma mesịa gaa [[Ụlọ Akwụkwọ Iwu Nigeria|Ụlọ Akwụkwọ Iwu Naijiria]], Victoria Island, Lagos. <ref name=":0">{{Cite web|date=2020-02-26|title=Aisha Dikko|url=https://kif.kdsg.gov.ng/aisha-dikko/|accessdate=2020-11-09|work=Kashim Ibrahim Fellowship|language=en-US|archivedate=2021-05-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210522150519/https://kif.kdsg.gov.ng/aisha-dikko/}}</ref>Ọ banyere n'otu ndị ọka iwu Naijiria n'afọ 1988.
== Ọrụ ==
Dikko malitere ọrụ ya dị ka onye ọrụ a na-enye ọzụzụ na ngalaba iwu nke Habib Bank Limited . <ref name=":0" /> Ọ rụrụ ọrụ na ngalaba ụlọ akụ ruo afọ iri na asaa wee bụrụ onye njikwa. O mechara sonye na ngalaba onwe onye, bụrụ onye isi mmekọ nke ụlọ ọrụ iwu Messrs Dikko, Khalil & Co (Barristers and Solicitors).
Gọvanọ nke Kaduna Steeti họpụtara ya dị ka onye isi enyemaka pụrụ iche n'ihe gbasara iwu na ọrụ ọha na eze. O mechara bụrụ onye ndụmọdụ pụrụ iche n'ihe gbasara iwu na onye isi nke Special Investigation and Prosecution Unit. Na 12 Julaị 2019 ọ ṅụrụ iyi dị ka Attorney-General na Commissioner of Justice. <ref>{{Cite web|url=https://kif.kdsg.gov.ng/aisha-dikko/#:~:text=Aisha%20Dikko%20is%20the%20Kaduna,the%20Nigerian%20Bar%20in%201988.|title=Aisha Dikko – KIF|accessdate=2020-11-18|archivedate=2021-05-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210522150519/https://kif.kdsg.gov.ng/aisha-dikko/#:~:text=Aisha%20Dikko%20is%20the%20Kaduna,the%20Nigerian%20Bar%20in%201988.}}</ref>
== Edensibia ==
{{Reflist}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
{{DEFAULTSORT:Dikko, Aisha}}
ml2l6rf7qwwujjwdueudkaxjdi0dpiy
Aisha Ochuwa
0
38737
729556
631815
2026-09-30T14:44:08Z
Chikerenma Ndubuka
8900
Added Defaultsort, and Databox
729556
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
*Lawyer
*entrepreneur
}}|years_active=2017–present|known_for=|notable_works=}}
'''Aisha Ochuwa Tella''' (amụrụ na 22 Eprel, 1994) bụ onye ọka iwu na onye ọchụnta ego Naijiria. Ọ bụkwa onye guzobere EBAO, ụlọ ọrụ ejiji Naijiria nke e guzobere na 2017. <ref name=":0">{{Cite web|date=2023-04-05|title=Trailblazing Women: Celebrating Top 5 Young Female Entrepreneurs|url=https://leadership.ng/trailblazing-women-celebrating-top-5-young-female-entrepreneurs/|accessdate=2023-11-03|language=en-US}}</ref>
== Ndụ mbido ==
A mụrụ Aisha Ochuwa Tella na 22 Eprel, 1994 na Lagos Steeti, Nigeria mana o si Auchi, Edo Steeti. Ọ gụsịrị akwụkwọ praịmarị na sekọndrị na Lagos Steeti..<ref>{{Cite web|author=Telegraph|first=New|date=2023-01-21|title=Aisha Ochuwa Tella: From legal career to luxury jewellery business|url=https://newtelegraphng.com/aisha-ochuwa-tella-from-legal-career-to-luxury-jewellery-business/|accessdate=2023-11-03|work=New Telegraph|language=en-US}}</ref> Ka e mesịrị, ọ nwetara diploma na Criminology na LL.B degree na nke abụọ Class Upper Division- ha abụọ na Babcock University, Nigeria.
== Ọrụ ==
Ochuwa chọrọ mgbe niile ịbanye <ref>{{Cite web|author=Online|first=Tribune|date=2023-07-14|title=Author, entrepreneur, Aisha Ochuwa publishes guide to starting online business|url=https://tribuneonlineng.com/author-entrepreneur-aisha-ochuwa-publishes-guide-to-starting-online-business/|accessdate=2023-11-03|work=Tribune Online|language=en-GB}}</ref> azụmaahịa. N'afọ 2010, ọ malitere dị ka onye na-ere ọla mgbe ọ nọ n'afọ mbụ ya na Mahadum Babcock. Mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ na mahadum na 2015, ọ gara [[Ụlọ Akwụkwọ Iwu Nigeria|Ụlọ Akwụkwọ Iwu Naijiria]] wee gụsịrị akwụkwọ n'afọ 2016. <ref>{{Cite web|author=Nigeria|first=Guardian|date=2022-10-17|title=I started my business with just #150 – Aisha Ochuwa Tella|url=https://guardian.ng/saturday-magazine/just-human/i-started-my-business-with-just-150-aisha-ochuwa-tella/|accessdate=2023-11-03|work=The Guardian Nigeria News – Nigeria and World News|language=en-US|archivedate=2023-11-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231103082046/https://guardian.ng/saturday-magazine/just-human/i-started-my-business-with-just-150-aisha-ochuwa-tella/}}</ref><ref>{{Cite web|title=Our Attorneys|url=https://prescottparsons.com/attorneys/|work=Prescott Parsons Law Firm|accessdate=2024-03-12|archivedate=2024-03-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240302193455/https://prescottparsons.com/attorneys/}}</ref>'oge na-adịghị anya, ọ rụrụ ọrụ dị ka onye ọka iwu azụmahịa na ụlọ ọrụ na ụlọ ọrụ ndị ọka iwu na Lagos. <ref>{{Cite web|author=Olagoke|first=Bode|date=2023-04-03|title=Shining stars of Nigerian Jewellery: Top 5 Jewellers redefining craftsmanship|url=https://blueprint.ng/shining-stars-of-nigerian-jewellery-top-5-jewellers-redefining-craftsmanship/|accessdate=2023-11-03|work=Blueprint Newspapers Limited|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|title=Why I pioneered a mentorship program — Aisha-Ochuwa|url=https://www.vanguardngr.com/2022/10/why-i-pioneered-a-mentorship-program-aisha-ochuwa-tella/|work=Vanguard Newspaper}}</ref>N'afọ 2017, o guzobere ụlọ ọrụ nke ya EBAO, ụlọ ọrụ na-emepụta ọla. [1] [2]
<ref>{{Cite web|author=Nigeria|first=Guardian|date=2023-03-12|title=NYWEEN: Celebrating inspirational women and fostering equality|url=https://guardian.ng/saturday-magazine/nyween-celebrating-inspirational-women-and-fostering-equality/|accessdate=2023-11-03|work=The Guardian Nigeria News – Nigeria and World News|language=en-US}}</ref> Dika onye ọka iwu, Ochuwa na-arụ ọrụ na [[Naijiria|Naịjirịa]] na United Kingdom. Ọ bụ onye otu Nigeria Bar Association na Chartered Institute of Arbitration (UK). <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[''[[wikipedia:Tinye edensibịa|<span title="This claim needs references to reliable sources. (November 2023)">citation needed</span>]]'']</sup>
Na Septemba 2022, Ochuwa meriri DENSA Awards maka Nwanyị Kasị arụpụta Ihe n'Afọ. <ref>{{Cite web|author=Nigeria|first=Guardian|date=2023-03-15|title=DENSA Awards 2022: Celebrating excellence and positive change in Nigeria's industries|url=https://guardian.ng/arts-2/densa-awards-2022-celebrating-excellence-and-positive-change-in-nigerias-industries/|accessdate=2023-11-03|work=The Guardian Nigeria News – Nigeria and World News|language=en-US}}</ref> Ọ nwetakwara African Brand Award site na Silverbird Group dị ka Top Leading & Innovative Luxury Jewellery Brand nke afọ. <ref>{{Cite web|author=Rapheal|date=2023-03-15|title=Aisha Tella bags Young Entrepreneur Award at Yes Awards 2022|url=https://sunnewsonline.com/aisha-tella-bags-young-entrepreneur-award-at-yes-awards-2022/|accessdate=2023-11-03|work=The Sun Nigeria|language=en}}</ref> A makwaara ya dị ka Onye Ọchụnta ego Na-eto eto nke Afọ na YEIS Awards 2022. [1] <ref name=":0" /> <ref>{{Cite web|author=Rapheal|date=2023-08-16|title=Exploring Insights of a Budding Author: Aisha Ochuwa’s journey|url=https://sunnewsonline.com/exploring-insights-of-a-budding-author-aisha-ochuwas-journey-from-entrepreneur/|accessdate=2023-11-03|work=The Sun Nigeria|language=en}}</ref> N' ọnwa Eprel 2023, edepụtara ya n'etiti ụmụ nwanyị ise ọchụnta ego kacha elu na Nigeria n'akụkụ Mo Abudu na Hilda Bacci site na onye ndu.Na Julaị 2023, o wepụtara akwụkwọ akpọrọ A Guide to Starting An Online Business [1]
== Edensibia ==
{{Reflist}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
{{DEFAULTSORT:Ochuwa Aisha}}
0pamwrza39mskr7tiustc0je5jw7z17
Aisha Umar
0
38738
729559
705781
2026-09-30T14:58:32Z
Chikerenma Ndubuka
8900
Added Defaultsort, and Databox
729559
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
! class="infobox-label" scope="row" |Mba
| class="infobox-data category" |Onye Naijiria
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Ọrụ
| class="infobox-data role" |Onye na-egwu volleyball
|}
'''Aisha Umar''' bụ onye Naijiria na-egwu volleyball nke na-egwu na otu egwuregwu volleyball Customs nke Naijiria. <ref>{{Cite web|author=Saliu|first=Mohammed|date=2021-08-17|title=NVBF invites 54 players ahead of Nations Cup in Rwanda|url=https://www.brila.net/nvbf-invites-54-players-ahead-of-nations-cup-in-rwanda/|accessdate=2023-03-21|work=Latest Sports News In Nigeria|language=en-US|archivedate=2023-03-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230321200639/https://www.brila.net/nvbf-invites-54-players-ahead-of-nations-cup-in-rwanda/}}</ref>
== Mmezu ==
Aisha na-agba otu egwuregwu volleyball "b" na Beach maka otu egwuregwu bọọlụ ụmụnwaanyị Naịjirịa.
<ref>{{Cite web|date=2019-03-17|title=Africa Club Championship: Nigeria Customs women volleyball team pummel USFA of Burkina Faso|url=https://dailytrust.com/africa-club-championship-nigeria-customs-women-volleyball-team-pummel-usfa-of-burkina-faso/|accessdate=2023-03-21|work=Daily Trust|language=en-GB}}</ref> <ref>{{Cite web|author=NNN|date=2019-03-16|title=Africa Club Championship: Nigeria Customs women volleyball team pummel USFA of Burkina Faso|url=https://nnn.ng/africa-club-championship-nigeria-customs-women-volleyball-team-pummel-usfa-of-burkina-faso/|accessdate=2023-03-21|work=NNN|language=en|archivedate=2023-03-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230320192548/https://nnn.ng/africa-club-championship-nigeria-customs-women-volleyball-team-pummel-usfa-of-burkina-faso/}}</ref> Aisha tinyere Priscilla Agera na Tochukwu Nnourge meriri Burkina Faso na egwuregwu mmeghe na asọmpi Volleyball nke Afrịka nke afọ 2019 na Cairo, Egypt.
Aisha sokwa <ref>{{Cite web|date=2021-08-21|title=Volleyball Federation opens camp in Kaduna with 54 players|url=https://guardian.ng/sport/volleyball-federation-opens-camp-in-kaduna-with-54-players/|accessdate=2023-03-21|work=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News|language=en-US|archivedate=2023-03-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230321200440/https://guardian.ng/sport/volleyball-federation-opens-camp-in-kaduna-with-54-players/}}</ref>'òtù ndị Nigeria Volleyball Federation kpọrọ maka asọmpi Africa Volleybball nke 2021 na [[Rwanda]]. Ndị otu ụmụ nwanyị Naịjirịa <ref>{{Cite web|date=2021-09-20|title=Nigeria's women volleyball team finish fourth in Kigali, men seventh|url=https://punchng.com/nigerias-women-volleyball-team-finish-fourth-in-kigali-men-seventh/|accessdate=2023-03-21|work=Punch Newspapers|language=en-US}}</ref> n'ọnọdụ nke anọ na ngwụcha asọmpi ahụ.
<ref>{{Cite web|author=Magazine|first=BrandPower|date=2017-08-17|title=Women volleyball World Cup Qualifier: Nigerian team heads for Abidjan|url=https://brandpowerng.com/women-volleyball-world-cup-qualifier-nigerian-team-heads-for-abidjan/|accessdate=2023-03-21|work=BrandPower Magazine|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web|date=2017-08-17|title=Melandi: Nigeria Women Volleyball Federation Team to depart to Abidjan for World Cup Tournament|url=https://reportcircle.com/melandi-nigeria-women-volleyball-federation-team-expected-depart-abidjan-world-cup-tournament/|accessdate=2023-03-21|work=Reportcircle|language=en-US}}</ref> Ya na Albertina Francis so na ndị otu Naijiria na asọmpi ntozu mba ụwa nke 2018 FIVB na Ivory Coast.
<ref>{{Cite web|date=2022-09-26|title=Pictures: Offa VC, Customs emerge champions of 2022 Nigeria Volleyball Premier League|url=https://www.blueprint.ng/pictures-offa-vc-customs-emerge-champions-of-2022-nigeria-volleyball-premier-league/|accessdate=2023-03-21|work=Blueprint Newspapers|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2022-09-27|title=Offa Volleyball Club, Customs win 2022 titles|url=https://guardian.ng/sport/offa-volleyball-club-customs-win-2022-titles/|accessdate=2023-03-21|work=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News|language=en-US|archivedate=2023-03-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230321200832/https://guardian.ng/sport/offa-volleyball-club-customs-win-2022-titles/}}</ref>Ndị otu kọstọm Naịjirịa pụtara dịka ndị mmeri nke asọmpị bọọlụ bọọlụ Naịjirịa nke afọ 2022.
== Edensibia ==
{{Reflist}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
{{DEFAULTSORT:Umar, Aisha}}
9qubi0ydvamx30eocuyo2mnjnomk8xi
Olayemi Ogunwole
0
38739
729560
723078
2026-09-30T15:04:44Z
Chikerenma Ndubuka
8900
Added Defaultsort, and Databox
729560
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
<ref>{{Cite news|author=Ajose|first=Kehinde|title=There is no limit to how far women can rise in the media|url=https://www.vanguardngr.com/2016/05/no-limit-far-women-can-rise-media/amp/|accessdate=5 July 2018}}</ref>Olayemi Ogunwole nke a na-akpọ Honey Pot bụ onye na-elekọta redio na TV nwere TVC Communications, Lagos, Nigeria
== Agụmakwụkwọ ==
<ref>{{Cite web|url=https://max1023.fm/artist/olayemi/|title=- 102.3 Max FM|publisher=|accessdate=2024-03-12|archivedate=2018-01-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180108070947/http://max1023.fm/artist/olayemi/}}</ref> <ref>{{Cite news|author=Sokoya|first=Seye|title=I'm comfortable with my body —Honey Pot|url=http://www.tribuneonlineng.com/110449/|accessdate=5 July 2018}}</ref>Honey Pot bụ onye akwụkwọ akwụkwọ na bekee na Mahadum Obafemi Awolowo, Nigeria
== Ọrụ ==
=== Ọrụ mgbasa ozi mbụ ===
<ref name="max1023.fm">{{Cite web|url=https://max1023.fm/2018/04/07/meet-the-honey-pot-of-maxfm-olayemi-ogunwole/|title=Meet The Honey Pot of MaxFM, Olayemi Ogunwole - 102.3 Max FM|date=7 April 2018|publisher=|accessdate=12 March 2024|archivedate=25 January 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210125192155/https://www.max1023.fm/2018/04/07/meet-the-honey-pot-of-maxfm-olayemi-ogunwole/}}</ref>Ọ mgbasa ozi ya n'oge ụbọchị ọmụmụ ya na OAU, Ile-Ife dị ka onye na-elekọta TV na NTA Ile-Ife ebe ọ akwụkwọ Fact Finding na Yemi . Ọ bụkwa onye otu Orientation Broadcasting Service (OBS) n'oge afụ ọrụ ya na Anambra Steeti, Nigeria <ref name="auto">{{Cite news|author=Kehinde|first=Seye|title=I am a Happy-Go-Lucky Girl - Honeypot, TVC Entertainment Splash Presenter|url=http://www.citypeopleonline.com/happy-go-lucky-girl-honeypot-tvc-entertainment-splash-presenter/|accessdate=5 July 2018|publisher=City People online|date=31 July 2017}}</ref>
<ref>{{Cite news|author=Anonymous|title=TVC Communications launches 102.3 Max FM|url=https://guardian.ng/features/tvc-communications-launches-102-3-max-fm/amp/|accessdate=5 July 2018|publisher=The Guardian Nigeria (online)|date=25 October 2017}}</ref> <ref name="auto"/> <ref name="max1023.fm"/>Mgbe afọ NYSC ya nchebe, ọ gawara na Bisi Olatilo Show (BOS). Mgbe ọ gụchara akwụkwọ na BOS, ọ gara ụlọ akwụkwọ FRCN . Ọ gakwara na Rock City 101.9 FM, Abeokuta, ebe ọ na-anabata Rock Game na ekiri Akụkọ wee gaa na Star 101.5 FM, ebe ọ na-anabata Midday Belt ma gụkwaa mmetụta. Ọ gakwara na Rainbow 94.1 FM, ebe ọ gbagoro n'ọkwa onye isi mmemme tupu oge ọ na-asụ ugbu a na Max FM (nke bụbu Radio Continental).
=== Ọrụ ndị ọzọ ===
<ref>{{Cite news|author=Webdesk|title=TVC OAP Honeypot and Ruggedman host City People music awards|url=https://www.tvcontinental.tv/2017/08/tvc-oap-honeypot-ruggedman-host-city-people-music-awards/|accessdate=5 July 2018|publisher=TVC online|date=8 August 2017|archive-date=25 April 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230425161448/http://www.tvcontinental.tv/2017/08/tvc-oap-honeypot-ruggedman-host-city-people-music-awards/|url-status=dead}}</ref>E mgbasa mgbasa ozi ya, Honeypot mgbasala mgbasa ozi maka ụdị dị ka Harpic, First Monie nke First Bank na mgbasa ozi ndị ọzọ. [1] Ọhụrụ 2017 City People Music Awards n'ekiri Ruggedman <ref>{{Cite news|author=City People|title=Music Stars Storm 2017 City People Music Awards Details of the Colourful Event in Lagos|url=http://www.citypeopleonline.com/music-stars-storm-2017-city-people-music-awards-details-colourful-event-lagos/|accessdate=5 July 2018|publisher=City people online|date=14 August 2017}}</ref>
== Ihe nrite na nkwanye ugwu ==
Enyere ya ihe nrite iche iche maka ọrụ ya dị iche ama na ọkụ ọkụ na TV site na Entertainment Splash site n'aka ndị obodo na 2016<ref>{{Cite news|author=Webdesk|title=TVC rejoices with her presenter 'HoneyPot' as she bags award from City People|url=https://www.tvcontinental.tv/2016/07/tvc-rejoices-presenter-honeypot-bags-award-city-people/|accessdate=5 July 2018|publisher=TVC online|date=26 July 2016|archive-date=25 April 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230425161448/http://www.tvcontinental.tv/2016/07/tvc-rejoices-presenter-honeypot-bags-award-city-people/|url-status=dead}}</ref>
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
{{DEFAULTSORT:Ogunwole, Olayemi}}
qkps5b9fpmoq31uzx518qd5xvm4mym3
Aisha Rimi
0
38740
729561
719803
2026-09-30T15:10:36Z
Chikerenma Ndubuka
8900
Added Defaultsort, and Databox
729561
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Aisha Rimi''' si na [[Ȯra Katsina|Steeti Katsina]] dị na Northern Nigeria. Ọ bụ onye tọrọ ntọala na Africa Law Practice (ALP NG & Co), ụlọ ọrụ iwu azụmahịa na Nigeria.Ọ bụ onye gụsịrị akwụkwọ na iwu (LLB na LLM) nke Mahadum Buckingham na England.<ref>{{Cite news|author=Omoniyi|first=Oluwatosin|title=Rimi: Women need networks to mentor each other|url=https://www.newtelegraphng.com/2019/01/rimi-women-need-networks-to-mentor-each-other/|accessdate=11 January 2019|date=4 January 2019|archive-date=3 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190203012623/https://www.newtelegraphng.com/2019/01/rimi-women-need-networks-to-mentor-each-other/|url-status=dead}}</ref>
== Mbido ndụ na agụmakwụkwọ ==
A mụrụ Aisha ma zụlite ya n'ụlọ ndị Alakụba dị n'ebe ugwu na Naịjirịa. Ọ si na [[Ȯra Katsina|Steeti Katsina]]. <ref>{{Cite news|author=Omoniyi|first=Oluwatosin|title=Rimi: Women need networks to mentor each other|url=https://www.newtelegraphng.com/2019/01/rimi-women-need-networks-to-mentor-each-other/|accessdate=11 January 2019|date=4 January 2019|archive-date=3 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190203012623/https://www.newtelegraphng.com/2019/01/rimi-women-need-networks-to-mentor-each-other/|url-status=dead}}</ref> gụsịrị akwụkwọ na nzere LLB na Mahadum Buckingham na ọkachamara na International Commercial Law na Master of Laws site n'otu ụlọ ọrụ ahụ. O nwekwara Post Graduate Masters Diploma na Organizational Leadership, na Said Business School, Mahadum Oxford.
== Ọrụ ==
Aisha Rimi malitere ọrụ iwu ya na ''Ajumogobia & Okeke'' site na 1991 ruo 2001 tupu ọ gaa Chadbourne &amp; Parke New York (nke bụ Norton Rose ugbu a) dị ka onye ọka iwu nleta ebe ọ nọrọ otu afọ. Site na 2002 ruo 2007, ọ bụ osote onye isi oche na GWI Consulting na Washington DC. N'afọ 2007, ọ ghọrọ onye guzobere Rimi & Partners. Na Mee 2017, ọ jikọtara ya na Olasupo Shasore (SAN), Uyiekpen Giwa-Osagie, Oyinkan Badejo-Okusanya iji guzobe ụlọ ọrụ iwu nke kọntinent, nke a maara ugbu a dị ka Africa Law Practice (ALP Legal ma ọ bụ ALP NG & Co), <ref>{{Cite web|title=Our People {{!}} ALP {{!}} A leading corporate commercial law firm in Lagos Nigeria|url=https://www.alp.company/our-people|accessdate=2023-10-16|work=www.alp.company}}</ref> nke jikọtara ya da ALP International (na [[Mauritius]]) yana ụlọ ọrụ iwu ndị mmekọ na [[Kenya]], [[Rwanda]], South Africa, [[Tanzania]], [[Uganda]] na [[Zambia]]. <ref>{{Cite news|author=Adeoye|first=Oluremi|title=Women Need To Create Their Own Networks|url=https://leadership.ng/2019/01/05/women-need-to-create-their-own-networks/|accessdate=11 January 2019|date=5 January 2019}}</ref>Na ALP NG & Co, ọ bụ onye na-ahụ maka njikwa yana onye ọka iwu na itinye ego na mba ọzọ na ịgbaso iwu. Ọ na-enyekwa ndụmọdụ gbasara ego ọrụ, njikọ aka (ụlọ ọrụ na ọrụ), na ụzọ niile nke ọrụ iwu azụmahịa na ndị ahịa onwe. <ref>{{Cite news|author=Adeoye|first=Oluremi|title=Women Need To Create Their Own Networks – Aisha|date=23 November 2019}}</ref> Ọ na-anọdụ ala n'ọtụtụ bọọdụ. <ref>{{Cite web|author=Uzor|first=Franklin|date=2023-10-15|title=NIPC Welcomes New CEO, Aisha Rimi, to Lead Nigeria’s Investment Promotion|url=https://www.nipc.gov.ng/2023/10/15/nipc-welcomes-new-ceo-aisha-rimi-to-lead-nigerias-investment-promotion/|accessdate=2023-10-16|work=Nigerian Investment Promotion Commission|language=en-US|archivedate=2023-10-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231018233704/https://www.nipc.gov.ng/2023/10/15/nipc-welcomes-new-ceo-aisha-rimi-to-lead-nigerias-investment-promotion/}}</ref><ref>{{Cite web|title=October 2023|url=https://www.nipc.gov.ng/2023/10/|accessdate=2023-10-16|work=Nigerian Investment Promotion Commission|language=en-US|archivedate=2023-10-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231018233705/https://www.nipc.gov.ng/2023/10/}}</ref> Ọ bụkwa onye a họpụtara n'oge na-adịbeghị anya dị ka onye isi oche nke Nigerian Investment Promotion Commission (NIPC).
== Ikike Ndị Dị Mkpa ==
Iwu azụmahịa ụlọ ọrụ | Gọọmenti na nrubeisi nke usoro | Mkparịta ụka diplomatic | Nduzi ndi isi na owuwu otu | Ndụmọdụ azụmahịa na nchịkwa | Atụmatụ atụmatụ na mmezu | Njikwa oru ngo | Nlekọta ụlọ | Nkwado maka ọdịmma nne na nwa.
== Ọrụ ebere ==
[[Usòrò:Dr_Kemi_Ibru_and_Aisha_Rimi_at_the_Walk_for_Cancer_in_Abuja,_Nigeria.jpg|thumb|Dr Kemi Ibru na Aisha Rimi na Walk for Cancer na Abuja, Nigeria|304x304px]]
Aisha Rimi, site na ụlọ ọrụ ya (Africa Law Practice), na-eme mmemme pro bono iji nyere ndị a na-emegbu n'ụlọ aka inweta ikpe ziri ezi.
== Edensibia ==
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
{{DEFAULTSORT:Rimi, Aisha}}
2cliqngbxiejfobgearbbzm8jylqxhh
Olayinka Koso-Thomas
0
38741
729562
154621
2026-09-30T15:19:22Z
Chikerenma Ndubuka
8900
Added Defaultsort, and Databox
729562
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
<ref>{{Cite web |url=http://www.fundacionprincipedeasturias.org/ing/04/premiados/trayectorias/trayectoria620.html |title=Prince of Asturias Award profile |accessdate=2024-03-12 |archivedate=2008-10-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081007050219/http://www.fundacionprincipedeasturias.org/ing/04/premiados/trayectorias/trayectoria620.html }}</ref>Olayinka Koso-Thomas (amuru 1937) bu dibia bekee bi na Sierra Leone . [1] A maara ya n'ụwa niile maka mbọ ọ na-agba marinade igbubi ụmụ . Na 1998, o keere onyunyo Prince of Asturia maka ọrụ a
== Ntụaka ==
<references />
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
{{DEFAULTSORT:Koso-Thomas, Olayinka}}
60my6kckiil3qaee26ta8sgyny0s68c
Olayinka Ramota Karim
0
38742
729564
228625
2026-09-30T15:32:34Z
Chikerenma Ndubuka
8900
729564
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Prọfesọ Olayinka Ramota Karim FNIFST (akpa 11 Jenụarị 1968) bụ onye Muhammadu Naijiria ọ bụ Prọfesọ nke nri nri na 4th substantive Vice-chancellor nke Fountain University Osogbo . <ref>{{Cite news|author=Tribune|first=Online|date=9 January 2023|title=Female professor, Olayinka Karim emerges Fountain University new VC|publisher=tribune|url=https://tribuneonlineng.com/female-professor-olayinka-karim-emerges-fountain-university-vc/|accessdate=9 January 2023}}</ref> <ref>{{Cite web|title=The Vice Chancellor – Fountain University Osogbo|url=https://fuo.edu.ng/the-vice-chancellor/|accessdate=2024-03-02|language=en-US|archivedate=2024-03-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240302142136/https://fuo.edu.ng/the-vice-chancellor/}}</ref> <ref>{{Cite web|date=2024|title=KARIM Ramota OLAYINKA|url=https://www.researchgate.net/profile/Karim-Olayinka}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Prof. Ramota Karim Emerges 4th Vice Chancellor of Fountain University - THISDAYLIVE|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2023/01/14/prof-ramota-karim-emerges-4th-vice-chancellor-of-fountain-university|accessdate=2024-03-02|work=www.thisdaylive.com|language=en}}</ref>
== Ndụ mmalite na agụmakwụkwọ ==
.Prof. (Mrs.) Olayinka Ramota Karim akwụkwọ na Ijebu Ode, Ogun State Ọ gara ụlọ akwụkwọ praịmarị Ansarudeen n'etiti 1975 na Muslim Girls' High School abụọ na Ijebu-ode. [1] Ọ bụ onye akwụkwọ akwụkwọ na Federal University of Agriculture, Abeokuta (FUNAB), Ogun State ebe ọ a akara akara ugo ojiji iji na Sayensị Nri na Nkà na ẹzẹ na 1992. N'afọ 1995 ọ gụchara Master of Science in Food Technology. na Mahadum Ibadan, Oyo State. na Dọkịta nke Nkà Ihe Ọmụma na Sayensị Nri na Teknụzụ Nri (Nhazi nri na njikwa ogo) na 2005 sikwa na FUNAB
== Ọrụ ==
<ref>{{Cite web|author=Oyeniran|first=Apata|date=2023-04-19|title=I Will Berth A New, Vibrant, Global Fountain University, Says Prof. Ramota Karim|url=https://independent.ng/i-will-berth-a-new-vibrant-global-fountain-university-says-prof-ramota-karim/|accessdate=2024-03-02|work=Independent Newspaper Nigeria|language=en-GB}}</ref>O sonyeere nke Mahadum Ilorin, dị ka onye nkuzi ukwu na 2008, Department of Home Economics and Food Science. Na የውስጥ, 9 Jenụwarị 2023, Onye isi oche Council na Pro-Chancellor nke Mahadum ahụ, Dr. Awa Ibraheem ewere nhọpụta nke Prọfesọ Olayinka Ramota Karim dị ka onye isi oche nke anọ nke Mahadum ahụ.
== Mbipụta ==
# Na-enyocha ogo akpu echekwara na mmepụta Gari <ref>{{Cite web|title=Evaluating stored cassava quality in gari production|url=https://scholar.google.com/citations?view_op=view_citation&hl=en&user=gAB2w0gAAAAJ&citation_for_view=gAB2w0gAAAAJ:LO7wyVUgiFcC|accessdate=2024-03-02|work=scholar.google.com}}</ref>
# Njirimara Chemical nke Raw na Processed Breadfruit (Treculia africana) Mkpụrụ ntụ ọka <ref>{{Cite web|title=Chemical properties of raw and processed breadfruit (Treculia africana) seed flour|url=https://scholar.google.com/citations?view_op=view_citation&hl=en&user=gAB2w0gAAAAJ&citation_for_view=gAB2w0gAAAAJ:BJbdYPG6LGMC|accessdate=2024-03-02|work=scholar.google.com}}</ref>
# Mmetụta dị iche iche na ọdịnaya mmiri dị na ụfọdụ akụrụngwa injinia nke Paddy Rice <ref>{{Cite web|title=Effect of variety and moisture content on some engineering properties of paddy rice|url=https://scholar.google.com/citations?view_op=view_citation&hl=en&user=gAB2w0gAAAAJ&citation_for_view=gAB2w0gAAAAJ:IjCSPb-OGe4C|accessdate=2024-03-02|work=scholar.google.com}}</ref>
# Njirimara physicochemical nke mgwakota agwa siri ike "Amala" akwadoro site na Plantain (Musa Paradisca) ntụ ọka na Moringa (Moringa Oleifera) akwukwo ntụ ntụ <ref>{{Cite web|title=PHYSICOCHEMICAL PROPERTIES OF STIFF DOUGH “AMALA” PREPARED FROM PLANTAIN (MUSA PARADISCA) FLOUR AND MORINGA (MORINGA OLEIFERA) LEAF POWDER|url=https://scholar.google.com/citations?view_op=view_citation&hl=en&user=gAB2w0gAAAAJ&citation_for_view=gAB2w0gAAAAJ:ILKRHgRFtOwC|accessdate=2024-03-02|work=scholar.google.com}}</ref>
# Mkpụrụ Gari na ngwakọta kemịkalụ nke mgbọrọgwụ akpu echekwabara site na iji usoro ọdịnala <ref>{{Cite web|title=Gari yield and chemical composition of cassava roots stored using traditional methods|url=https://scholar.google.com/citations?view_op=view_citation&hl=en&user=gAB2w0gAAAAJ&citation_for_view=gAB2w0gAAAAJ:d1gkVwhDpl0C|accessdate=2024-03-02|work=scholar.google.com}}</ref>
# Àgwà dị nso, ịnweta na mmetụta mmetụta nke 'amala' kwadebere site na ntụ ọka yam nke e ji ntụ akwụkwọ moringa wusie ike <ref>{{Cite web|title=Proximate, mineral and sensory qualities of ‘amala’prepared from yam flour fortified with moringa leaf powder|url=https://scholar.google.com/citations?view_op=view_citation&hl=en&user=gAB2w0gAAAAJ&citation_for_view=gAB2w0gAAAAJ:YsMSGLbcyi4C|accessdate=2024-03-02|work=scholar.google.com}}</ref>
# Àgwà ọma nke Weevil (Callosobruchus maculatus) Ngwaahịa cCowpea (Vigna unguiculata) emetụtara <ref>{{Cite web|title=Quality attributes of weevils (Callosobruchus maculatus) infested cowpea (Vigna unguiculata) products|url=https://scholar.google.com/citations?view_op=view_citation&hl=en&user=gAB2w0gAAAAJ&citation_for_view=gAB2w0gAAAAJ:epqYDVWIO7EC|accessdate=2024-03-02|work=scholar.google.com}}</ref>
# Biscuit na-eme ntụ ọka sitere na ọka wheat na plantain na ọkwa dị iche iche nke mfri eke <ref>{{Cite web|title=Biscuit making potentials of flours from wheat and plantain at different stages of ripeness|url=https://scholar.google.com/citations?view_op=view_citation&hl=en&user=gAB2w0gAAAAJ&citation_for_view=gAB2w0gAAAAJ:9Nmd_mFXekcC|accessdate=2024-03-02|work=scholar.google.com}}</ref>
# Arụmọrụ, Profaịlụ Ozu na Nkwụsi Ike Oxidative nke ọkụkọ Broiler na-enye nri mkpụrụ osisi Baobab Haziri <ref>{{Cite web|title=Performance, Carcass Profile and Oxidative Stability of Broiler chickens fed Processed Baobab Seed Meal|url=https://scholar.google.com/citations?view_op=view_citation&hl=en&user=gAB2w0gAAAAJ&citation_for_view=gAB2w0gAAAAJ:XvxMoLDsR5gC|accessdate=2024-03-02|work=scholar.google.com}}</ref>
# Ụzọ dị egwu maka Model Kinetic nke Ascorbic Acid nbibi n'oge akpịrị ịkpọ nkụ nke ikuku pineapple emechara <ref>{{Cite web|title=A dynamic method for kinetic model of ascorbic acid degradation during air dehydration of pretreated pineapple slices|url=https://scholar.google.com/citations?view_op=view_citation&hl=en&user=gAB2w0gAAAAJ&citation_for_view=gAB2w0gAAAAJ:9yKSN-GCB0IC|accessdate=2024-03-02|work=scholar.google.com}}</ref>
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
{{DEFAULTSORT:Olayinka Ramota Karim}}
92vqq6xehwwfjgmxtwmsfgpn4gmly8p
OluTimehin Kukoyi
0
38744
729577
159499
2026-09-30T16:26:08Z
Chikerenma Ndubuka
8900
Added Defaultsort, and Databox
729577
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
<ref>{{Cite web|title=About Olutimehin Kukoyi|url=https://ohtimehin.com/wp/about-olutimehin-kukoyi/|work=OhTimehin.com|accessdate=2024-03-12|archivedate=2021-07-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210717173510/https://ohtimehin.com/wp/about-olutimehin-kukoyi/}}</ref> <ref>{{Cite web|title=One Quiet Night|url=https://www.afreada.com/stories/one-quiet-night|accessdate=2021-07-19|work=AFREADA - stories from home|language=en-US|archivedate=2021-07-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210719103210/https://www.afreada.com/stories/one-quiet-night}}</ref>OluTimehin Kukoyi (née Adegbeye) ( gbasara 3 Ọktoba 1991) bụ onye odee, onye edemede na onye gboo na Naijiria . [1] Ọrụ ya na-anya anya na nkata nwoke na alụ ọgụ, ime obodo na achọ. Ọ na-edekwa mmetụta
== Ọrụ ==
Kukoyi na-ede ọkọlọtọ ọkọlọtọ ọkọlọtọ, okike na ihe mgbaàmà nsogbu na eze na This Is Africa, Africa Is A Country, Bella Naija, na akwụkwọ ndị ọzọ. [1] Ebipụtala ihe odide ya n'asụsụ dị iche iche, Bekee, Japanese na Norwegian . Ọ bụ eriri maka akwụkwọ ozi Norwegian Bistandsaktuelt [2] ma Klassekampen bipụta ya. [3] [4] Ejirila ọrụ na Norwegian dị ka ndabere maka akwụkwọ edemede maka obere Norwegian.<ref>{{Cite web|url=https://politikkogmakt-versjon2.cappelendamm.no/vgsamf/aktivitet.html?kap=974343&tid=2101772|title=Politikk og makt - versjon 2: Kapittel 29 - Brudd på menneskerettighetene|work=politikkogmakt-versjon2.cappelendamm.no|language=nb|accessdate=2017-06-30|archivedate=2017-09-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170910220114/https://politikkogmakt-versjon2.cappelendamm.no/vgsamf/aktivitet.html?kap=974343&tid=2101772}}</ref>
<ref>{{Cite web|url=https://www.facebook.com/C4BRITDOC/photos/pcb.1434575836552514/1434572449886186/?type=3|title=Britdoc|work=www.facebook.com|language=en|accessdate=2017-06-30}}</ref>Kukoyi bụ ọkà okwu na TEDGlobal n'afọ 2017, [1] bụ ebe o kwuru okwu ya 'abụrụ n'obodo?" [2] . ime okwu iri a ma nke obodo ahụ. [3] [4] N'afọ 2015, ọ sonyeere n'ihe omumu ihe omumu ihe okike nke Farafina Trust na Lagos .Ọ bụ alumna nke FEMRITE [5] ogbako na Uganda (2014 ) na BRITDOC Queer Impact Producers Lab (2017).
OluTimehin Kukoyi bụ onye ama n'etiti ndị Naijiria na ndị Africa feminist nke ụgbọ ya. [1] Site na webụsaìtì ya, [2] blọọgụ, [3] Twitter, [4] oru nta akuko, ikwu okwu ihu ọha na ime ihe n' ịntanetị, o nwere ọtụtụ ndị na-agụ akwụkwọ n'etiti ndị ọrụ na ndị na-eme ihe ike. A mara ya maka otu o si ese ya dị ka onye na-agba ọsọ na nne na obodo Nigeria na echiche okike na mgba n'etiti ọha mmadụ. E wezụga ɔkwan TED, o kwuwokwa okwu na ogbako zuru ụwa ọnụ dị ka AWID forum, mmeghe Urban 20 Summit, Oslo Urban Arena, Women Deliver Conference and the Up Close and Liveable Festival, nakwa na mahadum dị iche iche.
Ọ bụ onye ọrụ onye ode akwụkwọ na The Correspondent, na-arụ ọrụ dị ka 'Onye Ozi Ndị Ọzọ' ruo mgbe mbipụta dijitalụ kwụsịrị na Jenụwarị 2021. <ref>{{Cite web|url=https://thecorrespondent.com/834/the-correspondent-will-stop-publishing-on-1-january-2021-wed-like-to-thank-our-members-for-their-support/110404044300-147106ec|title=The Correspondent will stop publishing on 1 January 2021. We'd like to thank our members for their support|date=10 December 2020}}</ref>
== Ntụaka ==
{{Reflist|30em}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
{{DEFAULTSORT:Kukoyi, OluTimehin}}
id5o2fpc5hshb7gyscpo51vs926yjjl
Olufunke Baruwa
0
38745
729578
197682
2026-09-30T16:30:30Z
Chikerenma Ndubuka
8900
Added Defaultsort, and Databox
729578
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Olufunke Baruwa bụ onye Naijiria na-ahụ maka okike na nchoputa, onye na-ekwu okwu mkpa na nsogbu na-achọ anya na okike,, ụzọ na ụzọ. N'ime ihe afụ iri abụọ, ọ nọ na-ebute ụzọ na atumatu kpatara na eze na nsogbu na Nigeria na-arụ ọrụ na iwe, ọha mmadụ, na ndị mmekọ mba ụwa.
== Agụmakwụkwọ ==
Baruwa akwụkwọ akwụkwọ na Mahadum Abuja (BSc) na Mahadum Nigeria, Nsukka (MBA), wee gụchaa nkuzi ndị ọzọ gbasara okike, cholesterol mgbasa na njikwa na Mahadum East Anglia na Mahadum York . Na 2022, ọ karin MA na Nrụrụ aka na nri na Mahadum Sussex .
== Ọrụ ==
<ref>{{Cite web|author=Ajumobi|first=Kemi|date=2023-03-10|title=Olufunke Baruwa - Program Officer for Gender, Racial & Ethnic Justice, W/Africa at Ford Foundation|url=https://businessday.ng/interview/women-in-business/article/olufunke-baruwa-program-officer-for-gender-racial-ethnic-justice-w-africa-at-ford-foundation/|accessdate=2023-08-10|work=Businessday NG|language=en-US}}</ref>Baruwa bụ onye a ma maka nkwado ọ na-akwado agụ ụmụnwanyị n'ọkwa ndị agha, ọha na eze na akụ na-alụ ọgụ. [1] Site na 2000 ruo 2015, ọ bụ onye ọrụ mmemme na mmemme mkpochapụ mba ego ogbenye nke mba, onye nwata nwoke na ihe na Office of the Senior Special Assistant to the President on MDGs, yana dị ka onye ị na-enye ike, ọrịa na Ministry of Communications. Nkà na ẹzẹ. N'afọ 2015, a akara ya ka ọ bụrụ onye isi ụmụaka nke Nigerian Women's Trust Fund Nigerian Women Trust Fund - ihe ọrụ nkà na ẹzà na ego maka ụmụ akwụkwọ na-arị elu ndị na-eme mgbalị na Nigeria. na ịchịkọta ihe na-ahụ anya Ayisha Osori. . [2] Tupu o were onye isi oche nke Nigerian Women's Trust Fund ọ ọrụ na bọọdụ ndị isi nke ego ahụ site na 2011 ruo 2015. [3] na n'afọ 2018, a nchọpụta ya onye isi oche nke Board of Directors. , na- anya Amina Salihu. N'otu apụ ahụ, ọ sonyeere US Agency for International Development ( USAID ) / Nigeria dị ka Civil Society na Media Specialist na ha Peace & Democratic Governance Office
== Nkwenye ==
<ref>{{Cite web|url=http://www.inclusivesecurity.org/17-women-changing-world/|title=17 Women Who Are Changing the World|date=2015-01-28|work=Inclusive Security|accessdate=2017-05-30}}</ref>A kpọrọ aha dị ka otu n'ime 'ụmụ 17 na- agbanwe ụwa' site na Institute for Inclusive Development na 2015 Colloquium nke e mere na Harvard Kennedy School of Government na Cambridge, Massachusetts, Baruwa bụ onye òtù Women Waging Peace Network.
<ref>{{Cite news|url=https://guardian.ng/guardian-woman/16-leading-organizations-changing-the-lives-of-nigerian-women-and-girls/|title=16 leading organizations changing the lives of Nigerian women and girls|accessdate=2017-05-30|language=en-US}}</ref>Akwụkwọ ya maka ọrụ ya na Nigerian Women's Trust Fund nke The Guardian, She Leads Africa, na akwụkwọ ndị ọzọ. <ref>{{Cite web|url=https://awpnetwork.com/2015/10/13/14-leading-organizations-changing-the-lives-of-nigerian-women-and-girls/|title=14 Leading Organizations Changing the Lives of Nigerian Women and Girls|date=2015-10-13|work=AWP Network|accessdate=2017-05-30|archivedate=2017-05-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170509150100/https://awpnetwork.com/2015/10/13/14-leading-organizations-changing-the-lives-of-nigerian-women-and-girls/}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://sheleadsafrica.org/olufunke-baruwas-10-tips-on-career-longetivity/|title=Olufunke Baruwa's 10 tips on career longevity {{!}} She Leads Africa|date=2017-06-29|work=She Leads Africa|accessdate=2018-04-04|language=en-US}}</ref>
== Mbipụta ==
{| class="wikitable sortable mw-collapsible"
!Afọ
! Mbipụta
! Ụdị mbipụta
|-
| 2018
|
| Edemede magazin
|-
| 2020
|
| Nkọwa amụma
|-
| 2022
|
| Nkeji edemede
|-
| 2023
|
| Nkeji edemede
|-
| 2023
|
| Nkeji edemede
|-
| 2023
|
| Nkeji edemede
|-
| 2023
|
| Nkeji edemede
|}
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
{{DEFAULTSORT:Baruwa, Olufunke}}
sc2yh8w6xco61slc7yhun0jqsrir7rn
Olufunlola Adekeye
0
38746
729579
154381
2026-09-30T16:36:46Z
Chikerenma Ndubuka
8900
Added Defaultsort, and Databox
729579
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
<ref name="Bamgboya">Adelanwa Bamgboya, [https://allafrica.com/stories/201603220290.html Nigeria: Three Women of the Supreme Court], ''Daily Trust'', 22 March 2016.</ref> <ref>[https://www.thisdaylive.com/index.php/2019/01/06/after-a-hard-won-battle-abba-aji-set-to-become-nigerias-7th-female-scourt-justice/ After a Hard Won Battle, Abba-Aji Set to Become Nigeria’s 7th Female S’Court Justice], ''This Day'', 6 January 2019.</ref>Justice Olufunlola Oyelola Adekeye bụ onye ọkaikpe Naijiria. Ọ bụ nke abụọ a mgbaàmà Associate Justice nke Ndịikpe Kasị Elu nke Nigeria (JSC)
== Ndụ ==
<ref>[https://allafrica.com/stories/200903090799.html Nigeria: Yar'Adua Approves New Justices for Supreme Court], ''This Day'', 7 March 2009.</ref>Adekeye gara St Anne's School Ibadan maka njikọ ịrịịrị ya. Ọ jere ozi tupu tupu ikpe Mkpegharị apụtapụta ya na Ndịikpe Kasị Elu. Nhọpụta ndị ikpe Kasị Elu ya, yana nke John Fabiyi, akwụkwọ site n'aka President Umaru Musa Yar'Adua na 6 Maachị 2009.
N'afọ 2012 Justice Adekeye kwupụtara na "ịde ikpe abụghị maka ndị ọkàiwu umengwụ." <ref name="Bamgboya">Adelanwa Bamgboya, [https://allafrica.com/stories/201603220290.html Nigeria: Three Women of the Supreme Court], ''Daily Trust'', 22 March 2016.</ref> Ọ lara ezumike nká na bench Courtlọikpe Kasị Elu na Nọvemba 2012. N'okwu ọ kwuru na nnọkọ ụlọikpe valedictory, ọ kpọrọ oku ka a tụleghachi atumatu na-egbochi ụmụ nwanyị lụrụ di na nwunye iru elu n'ọkwa ọrụ ha na steeti di ha: <ref>[https://scannewsnigeria.com/featured-post/controversy-mars-swearing-in-of-appeal-court-justice-2/ Controversy Mars Swearing In of Appeal Court Justice], ''Scan News'', 6 November 2012.</ref>
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
{{DEFAULTSORT:Adekeye, Olufunlola}}
arfhlf8k0g4r2y1dql58imtgig5p4oq
Dr. Betta Chimaobim Edu
0
38747
729586
624297
2026-09-30T16:58:51Z
Chikerenma Ndubuka
8900
Added Defaultsort, and Databox
729586
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Betta Chimaobim Edu''' (amụrụ na 27 Ọktoba 1986) bụ onye ndọrọndọrọ ọchịchị Naijiria.Ọ jere ozi dịka onye ndu ụmụ nwanyị mba nke All Progressive Congress.Ọ bụ Kọmishọna na-ahụ maka ahụike Cross River steeti ruo mgbe ọ gbara arụkwaghịm n'afọ 2022.Ọ bụkwa onye isi oche mba Nigeria Health Commissioners Forum. <ref name="punchng">{{Cite web|date=2022-03-27|title=Betta Edu emerges youngest APC national women leader.|url=https://punchng.com/betta-edu-emerges-youngest-apc-national-women-leader/|accessdate=2022-04-04|work=Punch Newspapers|language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://punchng.com/betta-edu-emerges-youngest-apc-national-women-leader/|title=Betta Edu emerges youngest APC national women leader|date=27 March 2022}}</ref> <ref name=":0">{{Cite web|author=|date=2022-03-25|title=Sources: Betta Edu faces disqualification from APC convention over section 84(2)|url=https://www.thecable.ng/sources-betta-edu-faces-disqualification-from-apc-convention-over-section-8412|accessdate=2023-05-28|work=TheCable|language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web|date=2022-10-06|title=Health commissioners hold forum on primary health care funding|url=https://businessday.ng/news/article/health-commissioners-hold-forum-on-primary-health-care-funding/|accessdate=2023-07-09|work=Businessday NG|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|title=Ekiti Health Commissioner Rallies Colleagues against Brain Drain - THISDAYLIVE|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2022/05/06/ekiti-health-commissioner-rallies-colleagues-against-brain-drain|accessdate=2023-07-09|work=www.thisdaylive.com|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|date=1 August 2020|title=Dr Betta Edu emerges as the National Chairman of Nigeria Commissioners for Health Forum|url=https://www.vanguardngr.com/2020/08/dr-betta-edu-emerges-as-the-national-chairman-of-nigeria-commissioners-for-health-forum/|accessdate=28 May 2023|work=Vanguard Nigera}}</ref>
== Agụmakwụkwọ ==
Ọ gụsịrị akwụkwọ sekọndrị ya na 2001 na Federal Government Girls College, [[Calabar]] wee nweta akara ugo mmụta mbụ ya na ọgwụ na ịwa ahụ na Mahadum Calabar na 2009. <ref>{{Cite web|date=2023-07-27|title=Tinubu Appoints 36-Year-Old Harvard Certified Betta Edu, Others As Ministers – Independent Newspaper Nigeria|url=https://independent.ng/tinubu-appoints-36-year-old-harvard-certified-betta-edu-others-as-ministers/|accessdate=2023-07-27|language=en-GB}}</ref> Ọ nwere Post Graduate Diploma na Public Health for Developing Countries site na [[London]] School Hygiene &amp; Tropical Medicine, nzere masta na Public Health in Developing Countris site na London Academy of Hygiene and Tropical Medicine. <ref>{{Cite news|title=Profile of Wike, El-Rufai, Umahi, Betta Edu and odas wey make Tinubu ministerial list|work=BBC News Pidgin|url=https://www.bbc.com/pidgin/tori-66322325|accessdate=2023-07-27}}</ref>
== Ọrụ ==
N'afọ 2015, Edu ghọrọ onye kachasị nta a họpụtara dịka onye ndụmọdụ pụrụ iche nye Gọvanọ Ukwu nke Cross River State [[Benedict Bengioushuye Ayade|Benedict Ayade]] na Community and Primary Healthcare . <ref>{{Cite web|author=|date=2015-12-26|title=Gov Ben Ayade Breaks Record Again, Appoints Youngest Special Adviser In Nigeria|url=https://www.calitown.com/gov-ben-ayade-breaks-record-again-appoints-youngest-special-adviser-in-nigeria/|accessdate=2023-05-28|work=calitown|language=en-US}}</ref>
N'afọ 2020, ọ ghọrọ onyeisi oche nke [[Ȯra Cross River|Cross River State]] COVID-19 Taskforce . <ref>{{Cite web|author=Abang|first=Mike|date=2021-12-14|title=Cross River has best COVID-19 response in Nigeria - Commissioner|url=https://businessday.ng/news/article/cross-river-has-best-covid-19-response-in-nigeria-commissioner/|accessdate=2022-10-15|work=Businessday NG|language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Dr Betta Edu emerges as National Chairman of Nigeria Commissioners for Health Forum {{!}} The Paradise News|url=https://theparadise.ng/dr-betta-edu-emerges-as-national-chairman-of-nigeria-commissioners-for-health-forum/|accessdate=2022-01-05|work=theparadise.ng|language=en-US|archivedate=2022-01-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220105000245/https://theparadise.ng/dr-betta-edu-emerges-as-national-chairman-of-nigeria-commissioners-for-health-forum/}}</ref>'ọnwa Ọgọstụ n'afọ ahụ, a họpụtara ya ka ọ bụrụ onye isi oche nke National Chairman nke Nigeria Health Commissioners Forum . [1]
Edu bụ onye otu Royal School of Public Health na African Institute of Public Health Professionals . <ref>{{Cite web|date=24 November 2022|title=Betta Edu, others emerge Fellow African Institute of Public Health in Cairo Egypt|url=https://www.vanguardngr.com/2022/11/betta-edu-others-emerge-fellow-african-institute-of-public-health-in-cairo-egypt/|accessdate=28 May 2023|work=Vanguard Nigeria}}</ref>
Betta Edu ghọrọ onye ndu nwanyị mba kacha nta nke All Progressives Congress (APC) na Maachị 2022. <ref name="punchng"/>
<ref>{{Cite web|author=Cyril|date=2023-01-01|title=2023: APC national women leader mobilises in Cross River for Tinubu|url=https://sunnewsonline.com/2023-apc-national-women-leader-mobilises-in-cross-river-for-tinubu/|accessdate=2023-07-13|work=The Sun Nigeria|language=en}}</ref>Betta dị ka onye isi ụmụ nwanyị APC na mba n'oge mkpọsa ntuli aka izugbe Naijiria 2023 mesiri ụmụ nwanyị obi ike na pasent 35 nke President Bola Tinubu.
N'ọnwa Julaị 2023, ndị isi ụmụ nwanyị nke All Progressives Congress (APC) gafee steeti 36 niile dị na Naịjirịa gụnyere nke [[Federal Capital Territory (Nigeria)|Federal Capital Territory (FCT)]] mere ntuli aka nke ntụkwasị obi na Betta Edu. <ref>{{Cite web|author=Online|first=Tribune|date=2023-07-14|title=Members pass 'vote of confidence' on APC national women leader|url=https://tribuneonlineng.com/members-pass-vote-of-confidence-on-apc-national-women-leader/|accessdate=2023-07-17|work=Tribune Online|language=en-GB}}</ref> Ha mere nke a n'oge ha gara leta Onye isi ala [[Bola Tinubu|Bola Ahmed Tinubu]] na Presidential Villa, Abuja . <ref>{{Cite web|author=Cyril|date=2023-07-14|title=36 Women Leaders Pass "Vote of Confidence" on APC National Women Leader|url=https://sunnewsonline.com/36-women-leaders-pass-vote-of-confidence-on-apc-national-women-leader/|accessdate=2023-07-17|work=The Sun Nigeria|language=en}}</ref>
Ọzọkwa na Julaị 2023, Gọọmentị etiti nke Naịjirịa site na [[Maryam Babangida]] National Center For Women Development nke DG [[Asabe Vilita Bashir]] duziri, na mmekorita ya na Ministry of Women Affairs and Social Development nyere Betta Edu onyinye nke Ịdị Mma na idu ndú maka itinye okike na ike ụmụ nwanyị. Nke <ref>{{Cite web|author=Nigeria|first=Guardian|date=2023-07-19|title=FG honours APC National Women Leader, Edu with merit award|url=https://editor.guardian.ng/news/fg-honours-apc-national-women-leader-edu-with-merit-award/|accessdate=2023-07-20|work=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News|language=en-US|archivedate=2023-07-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230720061552/https://editor.guardian.ng/news/fg-honours-apc-national-women-leader-edu-with-merit-award/}}</ref> a bụ iji kwado mkpebi ya ịkwado ihe kpatara inye ụmụ nwanyị, ụmụaka, na ndị ọzọ na-adịghị ike na Naịjirịa ike. <ref>{{Cite web|author=Oyoyo|first=Igho|date=2023-07-19|title=APC National Women Leader, Betta Edu, Honoured With MBNCWD Merit Award|url=https://leadership.ng/apc-national-women-leader-betta-edu-honoured-with-mbncwd-merit-award/|accessdate=2023-07-20|language=en-US}}</ref>
<ref>{{Cite web|author=Omogbolagun|first=Tope|date=2023-07-27|title=FULL LIST: Senate unveils Tinubu's 28 ministerial nominees|url=https://punchng.com/full-list-senate-unveils-tinubus-28-ministerial-nominees/|accessdate=2023-07-27|work=Punch Newspapers|language=en-US}}</ref>N'ọnwa Julaị afọ 2023, Onye isi ala [[Bola Tinubu|Bola Ahmed Tinubu]] họpụtara Betta Edu ka ọ bụrụ onye minista dịka Ndị omeiwu Naijiria kpughere mmadụ iri abụọ na asatọ a họpụtara maka nhọpụta ndị minista. <ref>{{Cite news|title=Wike, El-Rufai, Umahi, Alake, odas make Tinubu ministerial list|work=BBC News Pidgin|url=https://www.bbc.com/pidgin/tori-66300394|accessdate=2023-07-27}}</ref> <ref>{{Cite web|date=2023-07-27|title=Tinubu appoints youngest minister in fourth Republic, 36-year-old Dr Betta Edu {{!}} ThisNigeria|url=https://thisnigeria.com/tinubu-appoints-youngest-minister-in-fourth-republic-36-year-old-dr-betta-edu/|accessdate=2023-07-28|work=thisnigeria.com|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web|author=Cyril|date=2023-07-27|title=Dr. Betta Edu emerges first female Minister from Cross River and Youngest Minister in Nigeria|url=https://sunnewsonline.com/dr-betta-edu-emerges-first-female-minister-from-cross-river-and-youngest-minister-in-nigeria/|accessdate=2023-07-28|work=The Sun Nigeria|language=en}}</ref>-eme ka ọ bụrụ nwanyị minista mbụ si Cross River Steeti na onye minista kachasị nta na Federal Executive Council of Nigeria na mba nke anọ nke Naịjirịa.
N'ọnwa Ọgọstụ afọ 2023, a ṅụrụ Betta iyi dị ka minista na-ahụ maka ihe gbasara enyemaka na mbelata ịda ogbenye na ndị omebe iwu niile nọchiri ya dị ka onye ndú ụmụ nwanyị nke mba <ref>{{Cite web|date=2023-08-22|title=Humanitarian Minister assumes office, reassures Nigerians speedy results|url=https://tribuneonlineng.com/humanitarian-minister-assumes-office-reassures-nigerians-speedy-results/|accessdate=2023-08-26|work=Tribune Online|language=en-GB}}</ref> <ref>{{Cite web|date=2023-08-21|title=Wale Edun, Keyamo, Betta Edu take oath of office as ministers|url=https://www.thecable.ng/just-in-umahi-keyamo-betta-edu-take-oath-of-office-as-ministers|accessdate=2023-08-26|work=TheCable|language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web|author=Folorunsho-Francis|first=Adebayo|date=2023-08-23|title=APC NWC replaces Kyari, Betta Edu with Dalori, Idele|url=https://punchng.com/just-in-apc-nwc-replaces-kyari-betta-edu-with-dalori-idele/|accessdate=2023-08-26|work=Punch Newspapers|language=en-US}}</ref>
== Ihe nrite ==
* Nigeria Quintessential Woman Award, Federal Ministry of Women Affairs and Social Development (2020) <ref>{{Cite web|date=2020-07-25|title=Federal Ministry of Women Affairs Honors Dr. Betta Edu with award of excellence|url=https://www.vanguardngr.com/2020/07/federal-ministry-of-women-affairs-honors-dr-betta-edu-with-award-of-excellence/|accessdate=2022-01-04|work=Vanguard News|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2020-07-25|title=Cross River Health Commissioner, Betta Edu, to receive Award of Excellence|url=https://www.premiumtimesng.com/promoted/405085-cross-river-health-commissioner-betta-edu-to-receive-award-of-excellence.html|accessdate=2023-01-10|work=Premium Times|language=en-US}}</ref>
* Onyinye nke Ịdị Mma, National Youth Council of Nigeria (2020) <ref>{{Cite web|date=19 August 2020|title=Youth Day: National Youth Council of Nigeria Says Dr Betta Edu is "Hero Of COVID-19."|url=https://www.vanguardngr.com/2020/08/youth-day-national-youth-council-of-nigeria-says-dr-betta-edu-is-hero-of-covid-19/|accessdate=28 May 2023|work=Vanguard Nigeria}}</ref>
* <ref>{{Cite web|date=2020-11-07|title=Cross River Health Commissioner, Betta Edu wins 2020 'medical expert of the Year' award|url=https://www.vanguardngr.com/2020/11/cross-river-health-commissioner-betta-edu-wins-2020-medical-expert-of-the-year-award/|accessdate=2022-01-04|work=Vanguard News|language=en-US}}</ref> ahụike nke Afọ (2020) [1]
* Onyinye nke ịdị mma <ref>{{Cite web|date=2023-07-19|title=FG Honours Edu With Excellence In Gender Inclusion Award – Independent Newspaper Nigeria|url=https://independent.ng/fg-honours-edu-with-excellence-in-gender-inclusion-award/|accessdate=2023-07-20|language=en-GB}}</ref> itinye aka na Mmekọahụ, Federal Ministry of Women Affairs (2023) [1]
* Afọ 2020: Kọmishọna nke Afọ" UN-SDG
== esemokwu ==
A kwụsịtụrụ ya dị ka Minista na-ahụ maka ọrụ ebere na mbelata ịda ogbenye mgbe ebubo na ọ bụ nde Naira 585 ($ 640,000; £ 500,000) na ozi ya. <ref>{{Cite news|author=BBC|first=BBC|title=Betta Edu: Nigerian poverty minister suspended over money in personal bank account|url=https://www.bbc.com/news/world-africa-67914673|accessdate=2024-01-09}}</ref>
<ref>{{Cite web|date=2020-03-27|title=COVID-19: Why There Are No Ventilators At Isolation Center - Betta Edu|url=https://crossriverwatch.com/2020/03/covid-19-why-there-are-no-ventilators-at-isolation-center-betta-edu/|accessdate=2023-05-28|work=CrossRiverWatch|language=en-US|archivedate=2023-08-31|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230831120655/https://crossriverwatch.com/2020/03/covid-19-why-there-are-no-ventilators-at-isolation-center-betta-edu/}}</ref><ref>{{Cite web|date=2020-07-06|title=CROSS RIVER NMA WITHDRAWS SERVICES OVER STATE'S COVID-19 HANDLING|url=https://medicalworldnigeria.com/post/Cross-River-NMA-Withdraws-Services-Over-States-COVID-19-Handling?pid=44221/|accessdate=2023-01-10|work=Medical World Nigeria|language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web|date=2020-05-25|title=NMA Can't Pass Vote Of No Confidence On Me, C'River Commissioner|url=https://tnnonline.info/nma-cant-pass-vote-of-no-confidence-on-me-criver-commissioner/|accessdate=2023-01-10|work=Today's News Now|language=en-US}}</ref><ref name=":0"/>N'afọ 2020, E boro Edu ebubo ibipute foto adịgboroja nke ndị na-ekuku ikuku.Ndị otu ahụike Naịjirịa na Cross River steeti wepụrụ votu enweghị ntụkwasị obi n'Edu maka ebubo omume ọjọọ ndị ọkachamara na-ebo ya n'ihe gbasara ọrịa COVID-19.Edu kwuru na votu enweghị ntụkwasị obi bụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị.N'afọ 2022, n'oge ọ na-azọ ọkwa ka ọ bụrụ onyeisi ụmụ nwanyị mba APC, e boro Edu ebubo na ọ na-eme omume rụrụ arụ.
<ref>{{Cite web|author=Okafor|first=Chiamaka|date=2024-01-08|title=BREAKING: Humanitarian Ministry Scandal: Tinubu suspends Betta Edu|url=https://www.premiumtimesng.com/news/657050-breaking-humanitarian-ministry-scandal-tinubu-suspends-betta-edu.html|accessdate=2024-01-08|work=Premium Times Nigeria|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web|author=Tolu-Kolawole|first=Deborah|date=2024-01-08|title=BREAKING: Tinubu suspends Betta Edu over N585m scandal|url=https://punchng.com/breaking-tinubu-suspends-betta-edu-over-n585m-scandal/|accessdate=2024-01-08|work=Punch Newspapers|language=en-US}}</ref> Na 8Jenụwarị 2024, Onye isi ala [[Bola Tinubu|Bola Ahmed Tinubu]] kwụsịtụrụ ya n'ọkwa ya dị ka minista na-ahụ maka ihe gbasara ọrụ ebere na ibelata ịda ogbenye maka ihe a na-ekwu na ọ bụ nde mmadụ iri ise na ise na-eme n'ụlọ ọrụ ahụ. <ref>{{Cite news|date=2024-01-08|title=Betta Edu: Nigerian poverty minister suspended over money in personal bank account|url=https://www.bbc.com/news/world-africa-67914673|accessdate=2024-01-08|work=BBC News|language=en-GB}}</ref> isi ala Tinubu rịọrọ Economic and Financial Crimes Commission (EFCC) maka nyocha zuru oke.
== Edensibia ==
<references />
[[Òtù:All articles with unsourced statements]]
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
{{DEFAULTSORT: Edu, Betta}}
5y5ixps8b9tcfg55jw49xuxd49q8mhs
Ruona J. Meyer
0
38751
729592
154746
2026-09-30T17:06:39Z
Chikerenma Ndubuka
8900
Added Defaultsort, and Databox
729592
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Ruona J. Meyer''' (1982), nke a na-akpọbu '''Ruona Agbroko''' na Ruona Agbroko-Meyer bụ onye nta akụkọ nyocha nke Naijiria. <ref>{{Cite web|title=Ruona Meyer's Biography {{!}} Muck Rack|url=https://muckrack.com/ruona-meyer-1/bio|work=muckrack.com|language=en|accessdate=2020-05-27}}</ref> A kpọrọ ya Investigative Journalist nke 2013 na Naịjirịa. E gosipụtara ọrụ ya na BBC, 234Next, Financial Times, Reuters, Daily Trust, This Day, na ndị ọzọ. <ref>{{Cite web|url=https://www.pmnewsnigeria.com/2019/08/07/sweet-sweet-codeine-documentary-earns-nigerian-journalist-emmy-nomination/|title='Sweet Sweet Codeine' documentary earns Nigerian journalist Emmy nomination|date=2019-08-07|work=P.M. News|language=en-US|accessdate=2019-08-19}}</ref> ọ bụ onye nta akụkọ Naijiria mbụ a họpụtara maka onyinye Emmy International . <ref>{{Cite web|url=https://www.iemmys.tv/2019-international-emmy-awards-nominees-for-news-current-affairs-announced/|title=2019 INTERNATIONAL EMMY® AWARDS NOMINEES FOR NEWS & CURRENT AFFAIRS ANNOUNCED – International Academy of Television Arts & Sciences|language=en-US|accessdate=2019-08-19}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.dailytrust.com.ng/emmys-2019-i-still-cant-believe-it-ruona-meyer.html|title=Emmy's 2019: I still can't believe it - Ruona Meyer|date=2019-08-17|work=Daily Trust|language=en-GB|accessdate=2019-08-19}}</ref>
== Agụmakwụkwọ na ọrụ ==
<ref>{{Cite web|title=Conversation with Ruona J. Meyer – African Women in Media|date=22 August 2018|url=https://africanwomeninmedia.com/conversation-with-ruona-j-meyer/|language=en-GB|accessdate=2020-05-27}}</ref><ref>{{Cite web|title=Nigeria Gets First Ever Emmy Nod with 'Sweet, Sweet Codeine'|url=https://businesspost.ng/general/nigeria-gets-first-ever-emmy-nod-with-sweet-sweet-codeine/|date=2019-08-15|work=Business Post Nigeria|language=en-GB|accessdate=2020-05-27}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://portal.unesco.org/en/ev.php-URL_ID=36341&URL_DO=DO_TOPIC&URL_SECTION=201.html|title=UNESCO - Director-General condemns murder of Nigerian journalist Godwin Agbroko|author=UNESCOPRESS|work=portal.unesco.org|accessdate=2019-08-19}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://pen.org/advocacy-case/godwin-agbroko/|title=Godwin Agbroko|date=2017-05-24|work=PEN America|language=en|accessdate=2019-08-19}}</ref>A mụrụ Meyer na Benin City, Nigeria na 1982, otu n'ime ụmụ ise nke Rachel na Godwin Agbroko. Godwin, onye ntaakụkọ Naijiria na Naijiria, ka egburu na Disemba 22, 2006. O nwere, tupu ọnwụ ya, enwetara onyinye maka ọrụ ya gụnyere PEN/Barbara Goldsmith Freedom to Write Award na 1997.
.<ref>{{Cite web|url=http://exploretravelmagazine.com/2018/03/08/the-beauty-of-a-mixed-culture-an-interview-with-ruona-agbroko-meyer/|title=The beauty of a mixed culture: An interview with Ruona Agbroko-Meyer – Explore Magazine|language=en-US|accessdate=2019-08-19|archivedate=2019-08-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190819131730/http://exploretravelmagazine.com/2018/03/08/the-beauty-of-a-mixed-culture-an-interview-with-ruona-agbroko-meyer/}}</ref><ref>{{Cite web|title=Nigeria receives first ever international Emmy nomination for documentary by DMU PhD student|url=https://www.dmu.ac.uk/about-dmu/news/2019/august/nigeria-receives-first-ever-international-emmy-nomination-for-documentary-by-dmu-phd-student1.aspx|work=www.dmu.ac.uk|accessdate=2020-05-27}}</ref>Meyer gụchara akara ugo mmụta postgraduate na Mahadum Wits dị na South Africa, site na ebe o ji ihe dị iche mechaa.N'oge ahụ, ọ gbakwara blọgụ maka ngalaba akwụkwọ akụkọ.O nwetara akara ugo mmụta dị elu na microbiology na Mahadum Lagos, Nigeria.Ugbu a ọ bụ nwa akwụkwọ PhD na Mahadum De Montfort na Leicester (DMU).
Akụkọ mbụ Meyer dere bụ maka akwụkwọ akụkọ This Day na Lagos na June 12, 2003. <ref>{{Cite web|title=Conversation with Ruona J. Meyer – African Women in Media|date=22 August 2018|url=https://africanwomeninmedia.com/conversation-with-ruona-j-meyer/|language=en-GB|accessdate=2020-05-27}}</ref> Site n'ebe ahụ, ọ rụọla ọrụ na ndị nta akụkọ dịka Simon Kolawole, Paul Ibe, Ijeoma Nwogwugwu, Kadaria Ahmed, na Dele Olojede, bụ ndị gbara akwụkwọ akụkọ ugbu a - defunct 234Next.
== Ọrụ na onyinye ndị dị mkpa ==
* Sweet, Sweet Codeine (2018) maka BBC Africa Eye, Nigeria.
* <ref>{{Cite news|url=https://www.reuters.com/article/safrica-environment-karoo-idUSLDE7360NH20110408|title=Shale gas stirs ecology fears in S.Africa's Karoo|date=2011-04-08|work=Reuters|accessdate=2019-08-19|language=en}}</ref>''Shale gas na-akpali egwu gburugburu ebe obibi na Karoo nke S.Africa'' (April, 2011) maka Reuters [1]
* <ref>{{Cite web|url=https://battabox.com/category/ruona/|title=Presenter: Ruona|work=BattaBox|language=en-US|accessdate=2019-08-19|archivedate=2019-08-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190819203113/https://battabox.com/category/ruona/}}</ref>'okporo ámá maka Battabox.
Na mbido Ọgọstụ 2019,, A họpụtara Meyer n'okpuru Onyinye Akụkọ na Akụkọ .Meyer lemon dị ka ekwuputara dị ka onye ahọpụtara maka 47th international Emmy Awards 2019 maka ọrụ ya na Sweet,Sweet Codeine, akwụkwọ akụkọ banyere ịṅụ ọgwụ ọjọọ na Nigeria, nke e mere maka BBC Africa Eye.Ọ bụ nhọpụta mbụ Naịjirịa nwetara nturu ugo a.A họpụtara Meyer n'okpuru onyinye onyinye ugbu a & Akụkọ. <ref>{{Cite web|url=https://www.dmu.ac.uk/about-dmu/news/2019/august/nigeria-receives-first-ever-international-emmy-nomination-for-documentary-by-dmu-phd-student1.aspx|title=Nigeria receives first ever international Emmy nomination for documentary by DMU PhD student|work=www.dmu.ac.uk|accessdate=2019-08-19}}</ref>
Ihe nrite ndị ọzọ gụnyere:
* One World Media Awards Onye mmeri- TV Documentary Award (June 2019)
* Onye mmeri BBC NEWS Awards - Nnyocha nke Afọ (June 2019)
* Onye a họpụtara na Royal Television Society Awards - Current Affairs International (Feb 2019)
* Onye a họpụtara maka British Journalism Awards, - Global Investigation of the Year (Dec 2018)
* Onye nta akụkọ nyocha nke afọ nke Naijiria, Wole Soyinka Centre (Dec. 2013)
* Financial Times Editorial Intern, Pearson Diversity Internship (July 2012)
* Onye mmeri, Thomson Reuters" FitzGerald Prize (Jenụwarị 2010)
* Onye mmeri, 'Nigeria's Young Journalist of the Year, The Future Awards (Feb 2010)
== Edensibia ==
{{Reflist}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
{{DEFAULTSORT:Meyer, Ruona}}
kbhm2gfvcd7p3xq7vtj9o2m0pu3dboa
Angela Ajodo
0
38752
729594
154389
2026-09-30T17:09:50Z
Chikerenma Ndubuka
8900
Added Defaultsort, and Databox
729594
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Angela Ajodo''' (amụrụ 30 Disemba 1972) bụ onye ọkpọ aka bọọlụ Naijiria. ọ gbara n'asọmpi 1992 Summer Olympics..
== Bọọlụ aka ==
== Edensibia ==
{{Reflist}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
{{DEFAULTSORT: Ajodo, Angela}}
ds9l0bp6yaudnr45jeejpfakvgi7wkv
Anita Ukah
0
38753
729597
541408
2026-09-30T17:12:21Z
Chikerenma Ndubuka
8900
Added Defaultsort, and Databox
729597
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Anita Ukah''' (amụrụ 14 Ọgọst 1995) bụ ihe atụ Naijiria, onye ọchụnta ego na onye nwe aha ịma mma nke e chiri okpueze dị ka onye mmeri nke mbipụta 2018 nke ọmarịcha nwa agbọghọ kacha mma na Nigeria.Ọ nọchiri anya Naịjirịa na asọmpi Miss World 2018 nke e mere na 8 Disemba 2018 na Sanya City Arena dị na Sanya, China, ebe ọ nọ na Top 30 na asọmpi Miss World. <ref>{{Cite web|date=2018-09-22|title=Anita Ukah emerges new queen|url=https://www.pulse.ng/lifestyle/events/mbgn-2018-anita-ukah-emerges-new-queen/erssf3r.amp|accessdate=2020-11-17|work=Pulse Nigeria}}</ref>
== Oge ọ malitere ==
<ref>{{Cite web|date=2018-12-02|title=I dreamt of becoming a queen at tender age – Anita Ukah, MBGN|url=https://www.sunnewsonline.com/i-dreamt-of-becoming-a-queen-at-tender-age-anita-ukah-mbgn-2018/|accessdate=2020-11-17|work=The Sun Nigeria|language=en-US}}</ref> Ukah si imo steeti ma si na ezinaụlọ mmadụ asaa.
== Agụmakwụkwọ ==
Ukah bụ ọkà mmụta sayensị ụlọ nyocha ahụike gara Mahadum Igbenedion, Okada, gụsịrị akwụkwọ na 2016.
== Anwụ ==
Anwụ mbụ Anita mere bụ na mahadum ya ebe ọ meriri asọmpi Miss Igbinedion University Okada (IUO) na 2014. <ref>{{Cite web|author=Benin|first=Usman A. Bello|date=2019-03-15|title=How I became the most beautiful girl in Nigeria – Anita|url=https://dailytrust.com/how-i-became-the-most-beautiful-girl-in-nigeria-anita|accessdate=2020-11-17|work=Daily Trust|language=en|archivedate=2021-11-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211130062955/https://dailytrust.com/how-i-became-the-most-beautiful-girl-in-nigeria-anita}}</ref> N'afọ 2018, Ukah nọchitere anya steeti Imo na Most Beautiful Girl na Naịjirịa 2018. <ref>{{Cite web|date=2018-09-22|title=Miss Imo emerges 'Most Beautiful Girl in Nigeria' {{!}} Premium Times Nigeria|url=https://www.premiumtimesng.com/entertainment/naija-fashion/285219-miss-imo-emerges-most-beautiful-girl-in-nigeria.html|accessdate=2020-11-17|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web|date=2018-09-22|title=Nigerians React To The 2018 Most Beautiful Girl In Nigeria (MBGN) Pageant|url=https://m.guardian.ng/life/nigerians-react-to-the-2018-most-beautiful-girl-in-nigeria-mbgn-pageant/|accessdate=2020-11-17|work=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News|language=en-US}}</ref> na nnukwu mmechi nke emere na Okara Cultural Centre na Yenagoa, Bayelsa, e kpuwere ya okpueze dị ka nwa agbọghọ kachasị mma na Naịjirịa.
Ukah bụ onye a ma ama maka ịkwalite ngwa ahịa obodo emere n'afọ 2019, weputara ngwa eji eji ejiji nke ya akpọrọ The Uzo Brand. Ụlọ ọrụ ahụ na-emepụta ngwaahịa akpụkpọ anụ sitere na ihe ndị dị na mpaghara.The ika tumadi na-elekwasị anya na akpa.N'okpuru ika ahụ, o wepụtara mkpokọta akpa ya.<ref>{{Cite web|date=2020-06-28|title=My most memorable moment as beauty queen – Anita Ukah|url=https://www.sunnewsonline.com/my-most-memorable-moment-as-beauty-queen-anita-ukah/|accessdate=2020-11-17|work=The Sun Nigeria|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2020-01-04|title=MBGN speaks on made-in-Nigeria products|url=https://www.pmnewsnigeria.com/2020/01/04/mbgn-speaks-on-made-in-nigeria-products/|accessdate=2020-11-17|work=P.M. News|language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web|date=2020-01-04|title=Promoting made-in-Nigeria goods will boost entrepreneurship - MBGN -|url=https://theeagleonline.com.ng/promoting-made-in-nigeria-goods-will-boost-entrepreneurship-mbgn/|accessdate=2020-11-17|work=The Eagle Online|language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Promoting made-in-Nigeria goods will boost entrepreneurship, says ex-MBGN|url=https://punchng.com/promoting-made-in-nigeria-goods-will-boost-entrepreneurship-says-ex-mbgn/|accessdate=2020-11-17|work=Punch Newspapers|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|author=Samuel|first=Amegavi|title=Anita Ukah, The Most Beautiful Girl In Nigeria 2018 Winner, Has Launched Locally-Made Bag Collection – Glam Africa|url=https://www.glamafrica.com/anita-ukah-the-most-beautiful-girl-in-nigeria-2018-winner-has-launched-locally-made-bag-collection|accessdate=2020-11-17|language=en-GB|archivedate=2021-11-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211130062953/https://glamafrica.com/anita-ukah-the-most-beautiful-girl-in-nigeria-2018-winner-has-launched-locally-made-bag-collection}}</ref><ref>{{Cite web|author=BellaNaija.com|title=MBGN 2018 Anita Ukah Launches New Bag Collection|url=https://www.bellanaija.com/2019/08/mbgn-2018-anita-ukah-launches-new-bag-collection/|accessdate=2020-11-17|work=www.bellanaija.com|language=en-US}}</ref>
== Edensibia ==
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
{{DEFAULTSORT:Ukah, Anita}}
jgwve53v0kntqo9381fnqrh50rx436a
Asikey George
0
38754
729605
496862
2026-09-30T17:25:29Z
Chikerenma Ndubuka
8900
Added Defaultsort, and Databox
729605
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
<ref>{{Cite web|url=https://theafrovibe.com/will-stop-asikey-going/|title=Who Will Stop Asikey (From Going)?|date=30 August 2017|accessdate=2018-06-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180612162509/https://theafrovibe.com/will-stop-asikey-going/|archivedate=12 June 2018}}</ref>'''Asikiya Albright George''', nke a maara dị ka '''Asikey''' ma ọ bụ '''Asikey George''', bụ onye na-agụ egwu na onye na-ede egwu na Naijiria. <ref>{{Cite web|url=http://www.praxismagonline.com/asikeys-earth-attack/|title=Notes on Asikey's Earth Attack|author=Praxis Editorial|date=30 September 2016|accessdate=2018-06-03}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.vanguardngr.com/2018/03/soul-conversation-genie-platform-soul-music-fraternity-nigeria/|title=Soul conversation with the Genie: a platform for soul music fraternity of Nigeria|work=Vanguard|accessdate=2018-06-03}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://tooxclusive.com/download-mp3/asikey-earth-attack/|title=Asikey – "Earth Attack"|date=22 September 2016|work=[[TooXclusive]]|accessdate=2018-06-03}}</ref> <ref name="pulseref">{{Cite web|url=http://www.pulse.ng/entertainment/music/asikey-george-talks-career-journey-plans-for-the-year-2018-id7755787.html|title=AFRIMA 2017 winner discusses career journey, plans for the year 2018|author=Johnson|first=Ayodele|date=20 December 2017|work=Pulse|accessdate=12 March 2024|archivedate=15 December 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181215121755/https://www.pulse.ng/entertainment/music/asikey-george-talks-career-journey-plans-for-the-year-2018-id7755787.html}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://rhythm937.com/wizkid-wins-big-at-afrima-2017-full-list-of-winners/|title=Wizkid Wins Big At AFRIMA 2017 {{!}} Full List of Winners|date=Nov 13, 2017|work=Rhythm FM|accessdate=2018-06-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180612140241/https://rhythm937.com/wizkid-wins-big-at-afrima-2017-full-list-of-winners/|archivedate=12 June 2018}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.dailytrust.com.ng/top-10-hottest-naija-artistes-of-2017.html|title=Top 10 hottest Naija artistes of 2017|author=Kehinde|first=Opeyemi|date=26 December 2017|work=Dailytrust|accessdate=2018-06-03|archivedate=12 June 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180612141000/https://www.dailytrust.com.ng/top-10-hottest-naija-artistes-of-2017.html}}</ref> Egwu ya bụ ngwakọta nke nkume ọzọ, pop na mkpụrụ obi Na 2017, o meriri Best Female Artist na inspirational Music na All Africa Music Awards.Akwụkwọ akụkọ Daily Trust depụtara Askey dị ka otu n'ime ndị omenkà iri kacha mma na Naịjirịa nke 2017.
== Mbido ndụ na agụmakwụkwọ ==
<ref>{{Cite web|url=https://notjustok.com/video-download/video-asikey-let-us-be/|title=VIDEO: Asikey – Let Us Be|author=lalaboiy|date=7 August 2015|accessdate=2018-06-03}}</ref> <ref name="afroviberef">{{Cite web|url=https://theafrovibe.com/asikey-crazy-combination-great-not-great/|title=Asikey: Crazy Is a Combination of Great and Not Great|author=Arinzechukwu|first=Akpa|date=13 September 2017|work=Afrovibe|accessdate=2018-06-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180723104328/https://theafrovibe.com/asikey-crazy-combination-great-not-great/|archivedate=23 July 2018}}</ref> <ref name="pulseref"/><ref name="afroviberef" /> Amụrụ n'ezinaụlọ si Rivers steeti, Askey nọrọ afọ ndụ ya na steeti Ogun.Ọ bụ onye gụsịrị akwụkwọ na Mahadum Nigeria, ebe ọ gụrụ akụkọ ihe mere eme na ọmụmụ mba ụwa.Ọ na-akọwa onwe ya dị ka onye na-abụghị okpukpe n'agbanyeghị na ọ bụ onye Kraịst na itinye isiokwu okpukpe na egwu ya.
== Ọrụ egwu ==
<ref>{{Cite web|url=http://tooxclusive.com/download-mp3/asikey-dont-let-go/|title=Asikey – We (Don't let me go)|date=19 August 2017|accessdate=2018-06-03|archivedate=25 January 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190125232743/http://tooxclusive.com/download-mp3/asikey-dont-let-go/}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://themetroreview.com/music-review-earth-attack-by-asikey/|title=Music Review: "Earth Attack" by Asikey|author=Nwilo|date=25 September 2016|accessdate=2018-06-03|archivedate=19 July 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180719233228/http://themetroreview.com/music-review-earth-attack-by-asikey/}}</ref> <ref name="afroviberef"/>N'ihi ụdị egwu ya, ndị mgbasa ozi jiri Asikey tụnyere Asa, TooXclusive na-akpọkwa ya "Afrika na-esote Asa" N'ajụjụ ọnụ 2017 ya na Afrovibe, o kwetara na Asa pụtara na egwu ya, na-ekwu kpọmkwem mmetụta Bed of Stone nwere na ya.
N'afọ 2016, Asikey wepụtara egwuregwu mbụ ya Human n'okpuru Pendulum Records. Ọ bụ ụlọ ọrụ egwu Lanre Lawal's Bail Music Company kwalitere ma na-ere ya. N'ịbụ nke nwere egwu asaa, Human na-alụ ọgụ na isiokwu ndị dị ka nnwere onwe na ịdị adị. Ndepụta egwu nke EP nwetara nzaghachi dị egwu site n'aka ndị nkatọ na ndị na-azụ ahịa, ọtụtụ ndị na-ekwu maka ụdị ya pụrụ iche. <ref>{{Cite web|url=https://www.360nobs.com/2016/11/album-review-asikey-human/|title=EP Review: Asikey – Human|author=Okichie|first=Wilfried|date=14 November 2016|work=360nobs.com|accessdate=2018-06-03|archivedate=2018-07-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180723064249/https://www.360nobs.com/2016/11/album-review-asikey-human/}}</ref>'ịtụleghachi maka 360nobs, Wilfried Okichie kwuru na Human "anaghị ejide gị na bọọlụ na-achọ nlebara anya, ọ bụghịkwa ka e mere ya. Ọ na-ewe ụzọ aghụghọ site na iji mmepụta na-enweghị isi na ederede egwu dị irè nke nwere ike ịbụ ihe na-emebi akụkụ ndị a. "
N'ụbọchị mbụ n'ọnwa Mee afọ 2020, Asikey wepụtara egwu nke abụọ ya nke akpọrọ ''Yellow''. Ọ bụ Mikky Me Joses mepụtara ya kpamkpam ma gosipụta mmekọrịta ya na onye na-agụ egwu Brymo. EP na-enyocha isiokwu ndị dị ka ahụike uche, ịhụ onwe onye n'anya na nkwalite. <ref name="Pulse Nigeria 1278">{{Cite web|author=Motolani Alake|title='Yellow' sees Asikey's glowing tribute to mental health, self-love and upliftment [EP Review]|url=https://www.pulse.ng/entertainment/music/asikey-george-yellow-ep-review-brymo-features/1qzzh6m|work=Pulse Nigeria|accessdate=7 May 2020|date=7 May 2020}}</ref>'ime nyocha maka Pulse Nigeria, Motolani Alake nyere EP akara asaa n'ime iri, na-eto mmepụta ya ma na-aja Asikey mma maka ime ka okwu ya bụrụ ihe kwere omume na "a na-abara ya ọnụ site n'ịkọwa eziokwu ya".
== Nkọwapụta ==
=== EPs ===
* ''Mmadụ'' (2016)
* ''Yellow'' (2020)
=== Ndị otu ahọpụtara ===
* "Ọchịchịrị" (2017)
* "Ịhụnanya n'ebe gị nọ" (2019)
* "Anyị (Ahapụla m) " (2019)
== Edensibia ==
{{Reflist}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
{{DEFAULTSORT:Asikey, George}}
0o85843v0g85710uolwlbf8mtq9qn5h
Boma Goodhead
0
38760
729609
538320
2026-09-30T17:29:57Z
Chikerenma Ndubuka
8900
Corrected Defaultsort, and added Databox
729609
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Boma Goodhead''', (amụrụ na 24 Nọvemba 1970) bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị Naijiria na onye omeiwu gọọmentị etiti na-anọchite anya Asari-Toru Federal Constituency na Rivers Steeti. <ref>{{Cite news|title=BBC World Service - Focus on Africa, Nigeria’s new heroine-Boma Goodhead|url=https://www.bbc.co.uk/programmes/p06hn3b6|accessdate=25 February 2023|work=[[BBC]]}}</ref>
Ọ bụ onye otu Peoples Democratic Party . <ref>{{Cite web|title=National Assembly {{!}} Federal Republic of Nigeria|url=https://nass.gov.ng/mps/single/480|work=nass.gov.ng|accessdate=25 February 2023}}</ref>
== Mbido ndụ na agụmakwụkwọ ==
A mụrụ Boma na 24 Nọvemba 1970 n'aka Melford Dokubo, onye bụbu onye ọka ikpe ụlọ ikpe dị elu na Naịjirịa. Ọ si Buguma na Asari-Toru mpaghara gọọmentị nke Rivers State . <ref>{{Cite news|author=Ebiri|first=Kelvin|title=It wasn’t about me but Nigeria, says female rep who dared DSS|url=https://guardian.ng/news/it-wasnt-about-me-but-nigeria-says-female-rep-who-dared-dss/|accessdate=25 February 2023|publisher=The Guardian|date=9 August 2018}}</ref> <ref>{{Cite news|author=Musa|first=Ahmed|date=August 10, 2018|title=Meet Boma Goodhead: Female Rep Who Dared Armed Operatives|work=[[Independent Nigeria]]|url=https://independent.ng/meet-boma-goodhead-female-rep-who-dared-armed-operatives/|accessdate=February 10, 2023}}</ref><ref>{{Cite news|author=Adelabu|first=Taiwo|title=Daughter of a judge, Asari-Dokubo’s sister, Ibori’s ex-aide … the female lawmaker who confronted DSS operatives|url=https://www.thecable.ng/daughter-of-a-judge-asari-dokubos-sister-iboris-ex-aide-the-female-lawmaker-who-confronted-dss-operatives|accessdate=24 February 2023|date=13 August 2018}}</ref> Ọ bụ nwanne nwaanyị nke Asari Dokubo.
== Arụmụka ==
<ref>{{Cite news|author=Adelabu|first=Taiwo|title=Daughter of a judge, Asari-Dokubo’s sister, Ibori’s ex-aide … the female lawmaker who confronted DSS operatives|url=https://www.thecable.ng/daughter-of-a-judge-asari-dokubos-sister-iboris-ex-aide-the-female-lawmaker-who-confronted-dss-operatives|accessdate=24 February 2023|date=13 August 2018}}</ref>N'oge nzukọ kọmitii na 2017, o boro ebubo na ọ na-eyi egwu "ịgbaji isi" onye omeiwu ibe ya, Razak Atunwa bụ onye degara akwụkwọ ozi nye onye isi ala oge ahụ Goodluck Jonathan, na-arịọ ya ka ọ pụta n'ihu otu ad hoc panel maka asịrị iri ngo.
== Edensibia ==
<references />
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
{{DEFAULTSORT:Goodhead, Boma}}
b9ta0pz2gxyd42a2t6w7pecsmukbh8c
Josephine Oluseyi Williams
0
38767
729612
623332
2026-09-30T17:34:05Z
Chikerenma Ndubuka
8900
Added Defaultsort, and Databox
729612
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Josephine Oluseyi Williams''' (amụrụ n'ụbọchị nke 3 n'ọnwa Eprel n'afọ 1956) bụ onye Naijiria ọkachamara n'ihe gbasara ego, Onye nchịkwa ọha na eze na onye bụbu onye isi ọrụ steeti Lagos . <ref>{{Cite web|url=http://encomium.ng/tag/mrs-josephine-oluseyi-williams/|title=Mrs. Josephine Oluseyi Williams|work=Encomium Magazine}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.thegazellenews.com/2015/02/12/fashola-extols-positive-attitudinal-change-by-state-civil-servants-as-17th-hos-retires/|title=Fashola Extols Positive Attitudinal Change By State Civil Servants As 17th HoS Retires|work=The Gazelle News|accessdate=2015-04-16|archivedate=2020-07-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200710101059/http://www.thegazellenews.com/2015/02/12/fashola-extols-positive-attitudinal-change-by-state-civil-servants-as-17th-hos-retires/}}</ref>
== Oge ọ malitere ==
A mụrụ Josephine na steeti Lagos, ndịda ọdịda anyanwụ Naijiria.[1] Ọ gara mahadum Legọs bụ ebe ọ nwetara nzere bachelọ na ngalaba ndekọ ego na nzere post-graduate na sayensị kọmputa. [2]
== Ọrụ gọọmentị ==
Ọ sonyeere ndị ọrụ obodo Naijiria na February 15, 1980, dị ka onye na-ahụ maka ego mgbe ọ gụchara ọrụ ntorobịa otu afọ.[1] Mgbe ya na Federal Housing Authority nọrọ afọ ise, ọ sonyeere Lagos State Civil Service dị ka Chief Accountant tupu ọ gawa na Lagos State Ministry of Physical Planning and Urban Development dị ka Director nke Akaụntụ.[2] Na June 1994, a họpụtara ya Auditor-General na na 1995, ọ ghọrọ State Accountant-General.[3] Na February 2006, a họpụtara ya odeakwụkwọ na-adịgide adịgide, Lagos State Ministry of Finance, ọnọdụ ọ nọrọ ruo mgbe a họpụtara ya dị ka onyeisi ndị ọrụ na October 2013 iji nọchie Adesegun Olusola Ogunlewe.[4]. Ọ lara ezumike nká na February 2015 mgbe ọ dị afọ 60 ka afọ 34 rụchara ọrụ wee nọchie ya Folashade Sherifat Jaji, onye Gọvanọ steeti, Babatunde Fashola kwadoro nhọpụta ya na February 17, 2015. [5][6].
== Edensibia ==
{{Reflist}}
[[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]]
{{DEFAULTSORT:Williams, Josephine Oluseyi}}
s6ehmt5qg17nbjeec1cmu5jpmimk1wo
Amy Jadesimi
0
38770
729614
719972
2026-09-30T17:38:04Z
Chikerenma Ndubuka
8900
Added Defaultsort, and Databox
729614
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
<ref name="Bio">{{Cite web|author=Laura Secorun Palet|url=http://www.ozy.com/rising-stars/amy-jadesimi-a-one-woman-economic-engine/38752|title=Amy Jdesimi: A One-Woman Economic Engine|accessdate=3 November 2017|date=22 January 2015|publisher=The Daily Dose (Ozy.com)|archivedate=21 August 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180821223418/https://www.ozy.com/rising-stars/amy-jadesimi-a-one-woman-economic-engine/38752}}</ref>'''Amy Jadesimi''' (amụrụ n'afọ 1976) bụ onye ọchụnta ego Naijiria na onye isi nchịkwa nke [[LADOL|Lagos Deep Offshore Logistics Base]] (LADOL), ụlọ ọrụ logistics na injinia nwere onwe ya na Port of Lagos, Nigeria.
== Nzụlite na agụmakwụkwọ ==
A mụrụ Amy Jadesimi na [[Naijiria|Naịjirịa]] n'afọ 1976. Nna ya bụ Chief [[Oladipo Jadesimi]], onye isi oche nke [[LADOL]]. <ref name="Bio"/> Nne ya<ref>{{Cite web|title=Meet the Boss: Amy Jadesimi, managing director, LADOL (Nigeria)|publisher=How We Made It In Africa|date=22 October 2015|url=https://www.howwemadeitinafrica.com/meet-the-boss-amy-jadesimi-managing-director-ladol-nigeria/52384/|accessdate=3 November 2017|first=Kate|author=Douglas|archivedate=24 July 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190724162456/https://www.howwemadeitinafrica.com/meet-the-boss-amy-jadesimi-managing-director-ladol-nigeria/52384/}}</ref>, Alero Okotie-Eboh, bụ onye na-agbasa ozi n'oge gara aga nke ghọrọ onye na-elekọta ụlọ oge niile. Nna nna <ref name="3R">{{Cite web|accessdate=24 August 2018|url=http://thenationonlineng.net/i-always-wanted-to-be-a-broadcaster/|title=I always wanted to be a broadcaster|date=3 August 2014|first=Yetunde|author=Oladeinde}}</ref>, Chief Festus Okotie-Eboh, bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke ghọrọ Minista na-ahụ maka ego na Naijiria.
<ref name="Bio"/><ref name="Data">{{Cite web|accessdate=3 November 2017|date=15 September 2013|url=http://venturesafrica.com/amy-jadesimi-working-towards-transformation/|title=Towards Transformation: The Amy Jadesimi Story|author=Ventures Africa|publisher=Ventures Africa Magazine}}</ref>Jadesimi gụrụ akwụkwọ na Benenden School na United Kingdom, wee na Mahadum Oxford, ebe ọ gụsịrị BA na Physiological Sciences na BMBCh na nkà mmụta ọgwụ na 1999.Mgbe e mesịrị, ọ nwetara MBA na Stanford Graduate School of Business.
<ref name="3R"/>Jadesimi bụ nwanne nwanyị ọkara nke Emma McQuiston, ụdị ejiji nke bụ Marchionness of Bath ugbu a.
== Ọrụ ==
Mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ na ụlọ akwụkwọ ahụike, Goldman Sachs were ya n'ọrụ. Jadesimi malitere ịrụ ọrụ na ngalaba Investment Banking nke ụlọ ọrụ ahụ, nke dị n'ọfịs ha na [[London]], na-elekwasị anya na njikọta, nnweta na ego ụlọ ọrụ. <ref name="Data"/> rụrụ ọrụ n'ebe ahụ afọ atọ. Ọ bụ ezie na a maara Jadesimi nke ọma dị ka onye ọchụnta ego, o bughị n'obi ịhapụ ọrụ ahụike ma chụsoo ọrụ ọzọ. Goldman Sachs nyere ya ọrụ mgbe ọ na-arụ ọrụ na ụlọ ọrụ dị na Oxford. Mgbe <ref name="5R">{{Cite web|url=https://sinmisolany.com/2016/08/16/amy-jadesimi/|title=Amy Jadesimi, Managing Director of the Lagos Deep Offshore Logistics Base (LADOL)|accessdate=24 August 2018|date=16 August 2016|publisher=Sinmisolany.com|author=Sinmisola Nojimu-Yusuf|archivedate=13 August 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180813072402/https://sinmisolany.com/2016/08/16/amy-jadesimi/}}</ref> rụchara ọrụ n'ebe ahụ afọ atọ, ọ laghachighị n'ụlọ ọgwụ ma ọ bụ ọrụ mbụ ya kama ọ gara n'ihu na-agbaso MBA na Stanford.
Mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ na Mahadum Stanford, ọ nọrọ otu afọ na Brait SE na Johannesburg, South Africa, ebe ọ rụrụ ọrụ na ngalaba nkeonwe, dị ka onye isi azụmahịa. N'afọ 2004, ọ laghachiri n'ala nna ya wee sonye na LADOL, ụlọ ọrụ nhazi nke nna ya malitere n'afọ 2001. <ref name="Data"/> oge na-aga, ọ rịgooro n'ọkwa ma na 2009, ụlọ ọrụ ahụ họpụtara ya dị ka Chief Executive Officer nke azụmahịa ahụ. Site na LADOL, Jadesimi sonyeere Venture Strategies for Health and Development (VSHD) ebe ya na ndị dọkịta Naijiria ndị ọzọ na ndị na-ahụ maka ọmụmụ na-arụ ọrụ iji belata ọnụ ọgụgụ dị elu nke ọnwụ nne na Naijiria. Mgbe ha na-ekwu maka ọtụtụ ikpe ahụ, Jadesimi na ndị dọkịta ndị ọzọ chọpụtara na ọgwụ ndị e ji belata ọnwụ nne dị oke ọnụ; ya mere, ọ bụghị ọtụtụ ụmụ nwanyị dị ime nwere ike ịzụta ha. VSHD bịara na ọgwụ nke dabara adaba maka ọnwụ nne ma ka mma maka ahịa. <ref name="6R">{{Cite web|title=People: Amy Jadesimi|author=Oreoluwa Atobatele|url=https://the234project.com/people/nigeria/amy-jadesimi/|publisher=The234Project.Com|accessdate=24 August 2018|date=24 August 2018|archivedate=23 August 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180823205023/http://the234project.com/people/nigeria/amy-jadesimi/}}</ref>'okpuru nlekọta Jadesimi, nzukọ ahụ jikọtara aka na ụlọ ọrụ na-emepụta ọgwụ na Naijiria, Emzor Pharmaceuticals, iji kesaa ọgwụ ahụ na Naijeria. <ref name="7R">{{Cite web|publisher=Philanthropreneurshipforum.com|url=https://www.philanthropreneurshipforum.com/speaker/dr-amy-jadesimi/|title=Biography of Dr. Amy Jadesimi, Managing Director and CEO, LADOL|date=2016|accessdate=24 August 2018|author=Philanthropreneurshipforum.com|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180430120326/https://www.philanthropreneurshipforum.com/speaker/dr-amy-jadesimi/|archivedate=30 April 2018}}</ref> Gabiga LADOL, ọ nọ na kọmitii ndụmọdụ ụwa nke Prince's Trust International, onye guzobere kọmishọna nke Business and Sustainable Development and Commission na onye na-enye onyinye na Forbes.
E gosipụtara ya dị ka onye ọbịa na London Business School African summit, na-ekwu maka njikọta na uto na kọntinent ahụ, n'otu oge ahụ Jadesimi sonyere na-amalite ihe osise a na-akpọ Remember To Rise . <ref name="Omenka">{{Cite news|title=Innovative Painting: Remember To Rise is an Olufeko and London Business School collabo endorsed by the noteworthy|url=https://www.omenkaonline.com/innovative-painting-remember-rise-olufeko-london-business-school-africa-club-collabo-endorsed-celebrities-business-noteworthy/|accessdate=5 January 2019|publisher=Omenkaonline.com|date=13 November 2018|archive-date=13 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190113182347/https://www.omenkaonline.com/innovative-painting-remember-rise-olufeko-london-business-school-africa-club-collabo-endorsed-celebrities-business-noteworthy/|url-status=dead}}</ref>
== Nsọpụrụ na onyinye ==
N'afọ 2012, a kpọrọ Jadesimi [[Desmond Tutu|Achịbishọp Desmond Tutu]] Fellow. N'afọ 2013, World Economic Forum kpọrọ ya aha dị ka Onye ndu ụwa na-eto eto. N'afọ ahụ kwa, e nyere ya aha Rising Talent site na Women's Forum for the Economy and Society. Forbes gụnyere ya na 2014 20 Youngest Power Women in Africa isiokwu. The Financial Times kpọrọ ya <ref name="7R"/> otu n'ime ndị Afrịka iri abụọ na ise kachasị mma iji lelee. A matara Dr Jadesimi dị ka otu n'ime ndị Top 100 kacha nwee mmetụta n'ụwa niile nke ndị si n'Afrịka na nkwado nke United Nations International Decade for People of African Descent[https://www.un.org/en/observances/decade-people-african-descent Afọ Iri Mba Nile nke Mba Ndị Dị n'Otu Maka Ndị A mụrụ n'Afrịka]
== Hụkwa ==
* Ọnọdụ akụ na ụba nke Naịjirịa
* [[Ȯra Lagos|Lagos Steeti]]
== Ihe odide ==
{{Reflist}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
{{DEFAULTSORT:Jadesimi, Amy}}
3u3na6ij0een73chuf4ziijmhqbsxlr
Mark Essien
0
38775
729633
722420
2026-09-30T17:59:15Z
Chikerenma Ndubuka
8900
Added Defaultsort, and Databox
729633
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Mark Anthony Essien''' {{Audio|Ig-Mark Essien.ogg|(Listen)}} (amụrụ 18 Disemba 1980 na [[Ikot Ekpene]], [[Ȯra Akwa Ibom|Akwa Ibom State]] ) bụ onye ọchụnta ego Naijiria, onye nrụpụta ngwanrọ na onye na-etinye ego mmalite. Ọ bụ onye nchoputa na onye isi oche nke Hotels.ng, otu n'ime ebe nrụọrụ weebụ ntinye akwụkwọ na ụlọ oriri na ọṅụṅụ mbụ na [[Naijiria|Nigeria]] . <ref>{{Cite web|url=http://www.itwebafrica.com/home-page/e-commerce/700-nigeria/237472-facebook-cpo-confirms-nigerias-strategic-importance|title=Facebook CPO confirms Nigeria's strategic importance - ITWeb Africa|author=Staff Writer|work=www.itwebafrica.com|language=en-gb|accessdate=2017-03-03|archivedate=2017-03-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170304113903/http://www.itwebafrica.com/home-page/e-commerce/700-nigeria/237472-facebook-cpo-confirms-nigerias-strategic-importance}}</ref> <ref>{{Cite news|url=http://www.premiumtimesng.com/business/business-interviews/204436-interview-nigerian-firm-i-started-300-grew-sell-hotel-rooms-worth-billions-naira-founder.html|title=INTERVIEW: How Nigerian firm I started with $300 grew to sell hotel rooms worth billions of naira – Founder - Premium Times Nigeria|date=2016-05-31|work=Premium Times Nigeria|accessdate=2017-03-03|language=en-GB}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.cnn.com/2015/08/24/africa/mark-essien-hotels-ng/index.html|title=Is this the weirdest job interview ever?|first=Lauren|author=Said-Moorhouse|work=CNN|accessdate=2017-03-03}}</ref> Tupu o hiwe Hotels.ng na 2013, Essien arụbula ngwa nkesa faịlụ akpọrọ Gnumm (nke Snoopstar.com nwetara), sochiri mmalite mmụta asụsụ akpọrọ Ingolingo. <ref>{{Cite news|url=http://ventureburn.com/2014/01/hotel-ng-solving-the-small-problems-before-building-robcop/|title=Hotels.ng: solving the small problems before building Robocop – Ventureburn|date=2014-01-31|work=Ventureburn|accessdate=2017-03-03|language=en-US}}</ref>
== Ọrụ ==
=== Ụlọ oriri na ọṅụṅụ.ng ===
N'afọ 2013, Essien hiwere Hotels.ng. Spark.ng mere ntinye ego izizi nke $75,000 yana itinye ego ọzọ nke $150,000. <ref>{{Cite news|url=http://pulse.ng/tech/mobile-west-africa-2016-event-kicks-off-today-with-mark-essien-ebi-atawodi-simon-ononobi-others-id4938694.html|title=Mobile West Africa 2016: Event kicks off today with Mark Essien, Ebi Atawodi, Simon Ononobi, others|author=Okunola|first=Folarin|accessdate=2017-03-03|language=en-US|archive-date=2017-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20170304040255/http://pulse.ng/tech/mobile-west-africa-2016-event-kicks-off-today-with-mark-essien-ebi-atawodi-simon-ononobi-others-id4938694.html|url-status=dead}}</ref>
Na 2015, ụlọ ọrụ ahụ nwetara ego ntinye ego ọzọ nke $ 1.2 nde site n'aka ndị na-etinye ego na mba ụwa EchoVC Pan-Africa Fund, <ref>{{Cite web|url=https://techpoint.ng/2015/05/26/hotels-ng-raises-1-2-million-in-funding/|title=Hotels.ng Raises $1.2 Million in Funding|work=techpoint.ng|language=en-US|accessdate=2017-03-13|archivedate=2017-03-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170323074044/https://techpoint.ng/2015/05/26/hotels-ng-raises-1-2-million-in-funding/}}</ref> mkpụrụ ego teknụzụ nke mkpụrụ osisi, na Omidyar Network, ụgbọ ala ntinye ego nke onye nrụpụta eBay Pierre Omidyar . <ref>{{Cite web|url=http://techcabal.com/2015/05/25/exclusive-hotels-ng-raises-1-2-million-series-a-from-omidyar-echovc/|title=Exclusive: Hotels.ng Raises $1.2 Million Series A From Omidyar, EchoVC {{!}} TechCabal|date=25 May 2015|accessdate=2017-03-03}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://techcrunch.com/2015/05/26/hotels-ng-funding/|title=Nigeria's Hotels.ng Grabs $1.2M To Expand Listings Across Africa|author=Shu|first=Catherine|work=TechCrunch|date=26 May 2015|accessdate=2017-03-03}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://qz.com/413719/nigerias-tourism-opportunity-can-be-unlocked-by-local-online-booking-platforms/|title=Nigeria's tourism opportunity can be unlocked by local online booking platforms|author=Mohammed|first=Omar|work=Quartz|accessdate=2017-03-03|language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite news|url=http://disrupt-africa.com/2015/05/nigerias-hotels-ng-raises-1-2-million-from-omidyar-network-echovc/|title=Hotels.ng raises $1.2m from Omidyar Network, EchoVC|date=2015-05-26|work=Disrupt Africa|accessdate=2017-03-03|language=en-US}}</ref>
Essien rigoro dị ka onye isi oche nke HNG Internships, mmemme o hiwere iji dozie nsogbu injinia akụrụngwa nke Naijiria. O nyefere n'aka Seyi Onifade <ref>{{Cite web|title=Mark Essien Steps Down as HNG Internship CEO, Seyi Fade Appointed|url=https://technext.ng/2019/08/12/hng-internship-mark-essien-steps-down-ceo-seyi-fade-appointed-replacement/|date=2019-08-12|work=Technext|accessdate=2020-05-13|archivedate=2024-12-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241203072716/https://technext.ng/2019/08/12/hng-internship-mark-essien-steps-down-ceo-seyi-fade-appointed-replacement/}}</ref>
== Ihe nrite na nnabata ==
Na 2015, Essien mere ndepụta Forbes nke ndị ọchụnta ego 30 kacha nta na [[Afrịka|Africa]] . A họpụtara ya maka onyinye nturu ugo Nigeria Future n'etiti ndị ọzọ. <ref>{{Cite news|url=https://www.bellanaija.com/2014/07/davido-yaya-toure-mark-essien-are-the-future-africa-awards-2014-nominees-see-full-list/|title=Davido, Yaya Toure, Mark Essien are The Future Africa Awards 2014 Nominees {{!}} See Full List|work=BellaNaija|accessdate=2017-03-03|language=en-US}}</ref>
== Ezinụlọ ==
Na 8 Eprel 2018 Essien lụrụ Jenni Naiaretti, onye bụkwa onye nrụpụta. <ref>{{Cite news|url=https://www.pulse.ng/lifestyle/relationships-weddings/mark-essien-hotels-ng-boss-ties-the-knot-in-akwa-ibom-id6509301.html|title=Mark Essien: Hotels NG boss ties the knot in Akwa Ibom!|author=Adetayo|first=Ayoola|accessdate=2018-11-29|language=en-US|archive-date=2018-11-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20181129184234/https://www.pulse.ng/lifestyle/relationships-weddings/mark-essien-hotels-ng-boss-ties-the-knot-in-akwa-ibom-id6509301.html|url-status=dead}}</ref>
== Ntinye ego ==
Na 2016, Hotels.ng jikọrọ aka na [[Jason Njoku]] na Spark na OgaVenue, <ref>{{Cite web|url=https://techpoint.ng/2016/08/18/spark-hotelsng-invest-ogavenue/|title=SPARK and Hotels.ng invest $45,000 in ogaVenue|work=techpoint.ng|date=18 August 2016|language=en-US|accessdate=2017-03-13|archivedate=2017-03-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170314062902/https://techpoint.ng/2016/08/18/spark-hotelsng-invest-ogavenue/}}</ref> usoro ntinye akwụkwọ mmemme. Essien na-eje ozi dị ka onye nduzi na bọọdụ OgaVenue.
== Okwu ọha ==
Essien bụ ọkà okwu TEDx ugboro ugboro. O meela okwu gbasara netwọkụ na-enye ohere iji wuo azụmahịa yana otu Africa ga-esi eduga na teknụzụ teknụzụ zuru ụwa ọnụ, na-ekwu okwu na TEDxEuston na TEDxGbagada n'otu n'otu. <ref>{{Cite web|url=http://techcabal.com/2016/01/14/this-is-how-mark-essien-thinks-africa-can-lead-the-worlds-tech-space/|title=This is How Mark Essien Thinks Africa Can Lead the World's Tech Space {{!}} TechCabal|date=14 January 2016|accessdate=2017-03-03}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.cnn.com/2016/06/15/africa/nigerian-economy-mpa-feat/index.html|title=Is now the time to invest in Nigeria?|author=Katie Pisa, for|work=CNN|date=15 June 2016|accessdate=2017-03-03}}</ref> <ref>{{Cite news|url=http://life.guardian.ng/2016/08/mark-essien-solving-problems-creatively/|title=Mark Essien : Solving Problems Creatively - The Guardian Life Magazine|date=2016-08-07|work=The Guardian Life Magazine|accessdate=2017-03-03|language=en-US|archive-date=2017-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20170304035804/http://life.guardian.ng/2016/08/mark-essien-solving-problems-creatively/|url-status=dead}}</ref>
== Hụkwa ==
* Ụlọ oriri na ọṅụṅụ.ng
== Edensibia ==
{{Reflist}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
{{DEFAULTSORT:Essien, Mark}}
jy02iws3cittl4hw9mot1jgcxvgdlno
Affiong Williams
0
38780
729645
721642
2026-09-30T18:06:10Z
Chikerenma Ndubuka
8900
Added Defaultsort, and Databox
729645
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Affiong Williams''' {{Audio|Ig-Affiong_Williams.ogg|Audio}} bụ onye Naijiria ọchụnta ego si Cross River Steeti Ọ bụ onye nchoputa na onye isi oche nke Reel Fruit, ụlọ ọrụ Naijiria na-ahazi ma na-ekesa mkpụrụ osisi na mpaghara.Ọ lụrụ Tayo Oviosu, onye isi ụlọ ọrụ ego Paga. <ref>{{Cite news|url=https://techpoint.africa/2017/04/14/tayo-and-affiong-relationship-goals/|title=Tayo Oviosu and Affiong Williams are relationship goals|date=April 14, 2017|work=Techpoint Africa|language=en-US}}</ref>
== Agụmakwụkwọ ==
Williams bụ onye gụsịrị akwụkwọ physiology na psychology na Mahadum Witwatersrand, South Africa. <ref>{{Cite news|author=Anudu|first=Odinaka|title=How Affiong Williams brought Reelfruit to limelight|url=https://www.businessdayonline.com/life-arts/enterpreneur/article/affiong-williams-brought-reelfruit-limelight/|accessdate=15 July 2018|publisher=Business Day (online)|date=15 January 2018|archive-date=18 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180718031942/https://www.businessdayonline.com/life-arts/enterpreneur/article/affiong-williams-brought-reelfruit-limelight/|url-status=dead}}</ref> Ọ nwekwara diplọma postgraduate na njikwa azụmahịa site n'otu mahadum ahụ. Ọ gakwara Stanford Graduate School of Business ebe o sonyere na Seed Transformation Program nke 2018.
== Ọrụ ==
Mgbe <ref>{{Cite web|url=https://globalbusinessforum.com/africa/speakers/92|title=Affiong Williams {{!}} Africa 2017 {{!}} Global Business Forum|work=globalbusinessforum.com|language=en|accessdate=2018-07-17|archivedate=2018-07-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180717184154/https://globalbusinessforum.com/africa/speakers/92}}</ref> ọ gụsịrị akwụkwọ na diplọma ya, ọ rụrụ ọrụ na Endeavour South Africa site na 2008 ruo 2012 ebe ọ rịgooro n'ọkwa Portfolio Manager. <ref>{{Cite news|url=http://womenofrubies.com/profile-meet-affiong-williams-the-young-lady-introducing-a-new-snack-into-the-nigerian-market/|title=#PROFILE{{!}} MEET AFFIONG WILLIAMS, THE YOUNG LADY INTRODUCING A NEW SNACK INTO THE NIGERIAN MARKET|author=Ijewere|first=Esther|work=Women of Rubies|accessdate=2018-07-17|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news|author=Essiet|first=Daniel|title=Her road to success|url=http://thenationonlineng.net/road-success-2/|accessdate=16 July 2018}}</ref> ọ laghachiri Naịjirịa n'afọ 2012 wee malite ReelFruit, ụlọ ọrụ ugbo nke ya. <ref>{{Cite news|author=Adekoya|first=Femi|title=Affiong Williams: Low consumer purchasing power affecting businesses|url=https://guardian.ng/business-services/affiong-williams/amp/|accessdate=16 July 2018|date=17 March 2017}}</ref> A na-ekwu na ọ malitere ụlọ ọrụ ahụ n'ụlọ ya na Surulere, na ego mbụ nke $ 8,000.
== Ndụ onwe onye ==
Ọ lụrụ Tayo Oviosu, onye nchoputa na onye isi nke ụlọ ọrụ ego Paga. <ref>[https://mypaga.com/ Paga]</ref>.
== Ihe nrite na nnabata ==
<ref>{{Cite news|author=Essiet|first=Daniel|title=Her road to success|url=http://thenationonlineng.net/road-success-2/|accessdate=16 July 2018}}</ref>. <ref>{{Cite news|author=Dolan|first=Kerry A.|title=Africa's Most Promising Young Entrepreneurs: Forbes Africa's 30 Under 30 For 2015|url=https://www.forbes.com/sites/kerryadolan/2015/06/12/africas-most-promising-young-entrepreneurs-forbes-africas-30-under-30-for-2015/|accessdate=15 July 2018|date=13 June 2015}}</ref> <ref>{{Cite news|author=Onehi|first=Victoria|title=Affiong Williams Makes Forbes Africa's Billionaire List|url=https://www.dailytrust.com.ng/news/women-enterpreneurs/affiong-williams-makes-forbes-africa-s-billionaires-list/155376.html|accessdate=16 July 2018|publisher=Daily Trust|date=14 July 2016|archive-date=17 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180717183705/https://www.dailytrust.com.ng/news/women-enterpreneurs/affiong-williams-makes-forbes-africa-s-billionaires-list/155376.html|url-status=dead}}</ref>Forbes depụtara ya n'ime ndị ọchụnta ego kachasị mma n'Africa na 2015.ReelFruit meriri ụmụ nwanyị mba ụwa na asọmpi azụmaahịa na Netherlands.
<ref>{{Cite web|title=15 African Female Founders You Should Know In 2023|url=https://africanfolder.com/15-african-female-founders-2023/|work=African Folder|accessdate=12 March 2023}}</ref>N'onwa Machị afọ 2023, a kpọrọ Affiong Williams aha n'etiti "Ụmụ nwanyị Africa iri na ise ị ga-ama na 2023" site n'aka African Folder.
== Edensibia ==
{{Reflist}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
{{DEFAULTSORT:Williams, Affiong}}
d9t67xhpbbj6d1475v4vcc9h2ul0cff
World Vision Canada
0
40739
729755
719198
2026-10-01T09:58:21Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
729755
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
{| class="infobox vcard"
|+ class="infobox-title fn org" id="4" |World Vision Canada
! class="infobox-label" scope="row" style="padding-right:0.6em;" | tọrọ ntọala
| class="infobox-data note" | 1957
|- class="infobox-label" scope="row" style="padding-right:0.6em;"
! class="infobox-label" scope="row" style="padding-right:0.6em;" | Onye malitere
| class="infobox-data" | [[Robert Pierce]]
|-
! class="infobox-label" scope="row" style="padding-right:0.6em;" | Ụdị
| class="infobox-data" | Òtù Na-abụghị Gọọmenti
|-
! class="infobox-label" scope="row" style="padding-right:0.6em;" | Lekwasị anya
| class="infobox-data" | Inyere ụmụaka, ezinụlọ na obodo aka imeri ịda ogbenye na ikpe na-ezighị ezi.
|- class="infobox-data"
! class="infobox-label" scope="row" style="padding-right:0.6em;" | Ebe
| class="infobox-data label" |
|}
'''Ụwa Ọhụụ Canada''' bụ enyemaka Ndị Kraịst, mmepe, na ọgbakọ nkwado na-arụ ọrụ iji mepụta mgbanwe na-adịgide adịgide na ndụ ụmụaka, ezinụlọ, na obodo iji merie ịda ogbenye na ikpe na-ezighị ezi. <ref>{{Cite web|title=About World Vision|url=http://www.worldvision.ca/aboutus/Pages/default.aspx|work=World Vision Canada|accessdate=29 June 2016|archivedate=7 July 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160707070141/http://www.worldvision.ca/aboutus/Pages/default.aspx}}</ref> Dabere na Mississauga, Ontario, World Vision Canada bụ ụlọ ọrụ enyemaka onwe yana mmepe kachasị na Canada. <ref>{{Cite news|author=Pitts|first=Gordan|title=How Dave Toycen boosted donations at World Vision Canada by 700%|url=https://www.theglobeandmail.com/report-on-business/rob-magazine/the-strength-to-give/article24616275/|accessdate=29 June 2016|date=May 28, 2015}}</ref> Ọ bụ akụkụ nke World Vision Partnership nke World Vision International na-edu.
== Akụkọ ihe mere eme ==
World Vision malitere na 1950 site n'aka onye ozi ala ọzọ America bụ Robert Pierce . <ref>{{Cite web|title=Bob Pierce|url=http://wheaton.edu/isae/hall-of-biography/bob-pierce|work=Wheaton College|publisher=Institute for the Study of American Evangelicals|accessdate=29 June 2016}}</ref>
Canada abụrụla akụkụ nke ezinụlọ World Vision kemgbe mmalite. Na 1950, Pierce nwere nzukọ mbụ na Canada iji kwurịta ihe ọ hụrụ na ihe ọ mụtara n’Eshia. Na 1957, ụlọ ọrụ World Vision mbụ nke Canada mepere na Toronto. <ref>{{Cite web|title=About Our History|url=http://www.worldvision.ca/aboutus/Pages/history.aspx|work=World Vision Canada|accessdate=29 June 2016|archivedate=22 June 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160622081116/http://www.worldvision.ca/aboutus/Pages/History.aspx}}</ref>
== Gbado anya na atumatu ==
World Vision Canada na-arụ ọrụ n'ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ mba 100, na-elekwasị anya na ọdịmma ụmụaka. Ha na-arụ ọrụ iji gbanwee ndụ ụmụaka gburugburu ụwa site na nkwado ụmụaka. Nkwado na-ejikọta ndị na-enye onyinye na ụmụaka ụfọdụ n'ime otu mba 49. Ndị nkwado na-ekwe nkwa inye $39 kwa ọnwa maka mmemme na-abara nwa ahụ, ezinụlọ ha na obodo ha uru. <ref>{{Cite news|author=Verstraten|first=Katelyn|title=Give Smart: World Vision|url=https://www.thestar.com/business/2014/12/14/give_smart_world_vision.html|accessdate=29 June 2016|date=December 14, 2014}}</ref>
Mmemme World Vision Canada na-elekwasị anya na agụmakwụkwọ, nri, mmiri dị ọcha, ahụike, mmepe akụ na ụba na obodo, nchekwa ụmụaka na nzaghachi mberede. <ref>{{Cite web|title=Changing the Lives of Children Around the World|url=http://www.worldvision.ca/ourwork/what-world-vision-canada-does/Pages/default.aspx|work=World Vision Canada|accessdate=29 June 2016|archivedate=24 June 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160624152758/http://www.worldvision.ca/ourwork/what-world-vision-canada-does/Pages/default.aspx}}</ref>
== Nkwado na mkpọsa ==
=== Ụnwụ Awa 30 ===
Ụnwụ nke awa 30 malitere na 1971 na Crescent Heights Baptist Church na Calgary, Alberta . Mgbe ihe omume na Calgary gasịrị, ụnwụ nke awa 30 gbasara n'etiti ndị ntorobịa na United States, Australia na akụkụ ndị ọzọ nke ụwa. <ref>{{Cite news|title=World Vision's 30 Hour Famine began in basement of Calgary church|url=http://www.cbc.ca/news/canada/calgary/world-vision-s-30-hour-famine-began-in-basement-of-calgary-church-1.3047502|accessdate=29 June 2016|date=April 24, 2015}}</ref> Ka ọ na-erule afọ 2015, iri puku kwuru iri puku ndị ntorobịa nọ na mba iri abụọ na otu so na mmegharị ahụ. <ref>{{Cite news|title=Inspired to ignite World Vision's 30 Hour Famine movement|url=http://calgary.ctvnews.ca/inspired-to-ignite-world-vision-s-30-hour-famine-movement-1.2307984|accessdate=29 June 2016|date=April 1, 2015|archive-date=16 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160816162935/http://calgary.ctvnews.ca/inspired-to-ignite-world-vision-s-30-hour-famine-movement-1.2307984|url-status=dead}}</ref> Ruo awa 30, otu na ndị mmadụ n'otu n'otu wepụtara onwe ha ịhapụ ihe, dị ka nri, egwuregwu vidiyo ma ọ bụ ekwentị iji kwalite ego ma ọ bụ mmata maka agụụ ụwa. <ref>{{Cite news|title=Youth challenged to give up more than food for 30-Hour Famine|url=http://www.kenoradailyminerandnews.com/2013/05/10/youth-challenged-to-give-up-more-than-food-for-30-hour-famine|accessdate=29 June 2016|date=May 10, 2013}}</ref>
=== Enweghị Nwa maka ọrịre ===
Mgbasa ozi enweghị nwa maka ọrịre bu n'obi ime ka mmadụ mata ọrụ ụmụaka . Dị ka nke 2016, ụmụaka 168 nde bụ akụkụ nke ọrụ ọrụ zuru ụwa ọnụ. <ref>{{Cite web|title=Child Labour|url=http://www.ilo.org/global/topics/child-labour/lang--en/index.htm|work=International Labour Organization|accessdate=29 June 2016}}</ref>
Kwa afọ, a na-ebubata ngwaahịa ruru ijeri dollar na Canada site na mba ndị na-eji ụmụaka arụ ọrụ. Mgbasa ozi a na-achọ ịgba ndị Canada ume ịjụkwu ajụjụ gbasara ebe nri na uwe ha si bịa yana ịchọ ka ụlọ ọrụ mee ka ozi gbasara ụdọ ọkọnọ ha pụta ìhè. <ref>{{Cite news|author=Russell|first=Andrew|title=Canadians unaware how many products made using child labour: World Vision|url=http://globalnews.ca/news/1886301/canadians-unaware-how-many-products-made-use-child-labour-world-vision/|accessdate=29 June 2016}}</ref>
Dị ka nke 2016, World Vision Canada na-achọ iwu na-achọ ka ụlọ ọrụ na-azụ ahịa na Canada na-akọ kwa afọ maka usoro ha na-eme iji hụ na ụlọ ọrụ ha si mba ofesi adịghị eji ọrụ ụmụaka na-emepụta ngwaahịa ndị e zubere maka ahịa ahịa Canada. <ref>{{Cite news|author=Press|first=Jordan|title=Canadians could be buying goods made by child labourers, says World Vision|url=https://www.thestar.com/news/canada/2016/06/09/canadians-could-be-buying-goods-made-by-child-labourers-says-world-vision.html|accessdate=29 June 2016|date=June 9, 2016}}</ref>
=== Mmiri Ọhụụ Ụwa ===
Mgbasa ozi mmiri nke World Vision Canada na-achọ ịnye mmiri dị ọcha maka ị drinkingụ mmanya, idebe ihe ọcha na ịdị ọcha. Dị ka World Vision Canada si kwuo, ihe karịrị nde mmadụ 663 n'ụwa niile na-ebighị mmiri dị ọcha. <ref>{{Cite web|title=Clean Water in Action|url=http://www.worldvision.ca/getinvolved/clean-water/Pages/clean-water.aspx?water-hpx|work=World Vision Canada|accessdate=29 June 2016|archivedate=7 August 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160807190638/http://www.worldvision.ca/getinvolved/clean-water/Pages/clean-water.aspx?water-hpx}}</ref>
N'agbata 2011 na 2016, World Vision Canada nyere ihe karịrị nde mmadụ 5.5 mmiri ọṅụṅụ dị ọcha. <ref>{{Cite news|author=Wolfe|first=Debbie|title=Witness The Power Of Clean Water Around The World|url=http://www.huffingtonpost.ca/debbie-wolfe/world-water-day_b_9509046.html|accessdate=29 June 2016|date=March 22, 2016}}</ref>
Kemgbe 1995, Obi ike Polar Bear Dip na Oakville, Ontario na-enweta ego maka ọrụ mmiri World Vision Canada gburugburu ụwa. <ref>{{Cite web|title=History|url=http://www.polarbeardip.ca/history.php|work=Polar Bear Dip|accessdate=29 June 2016|archivedate=21 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160321224731/http://www.polarbeardip.ca/history.php}}</ref> Dị ka nke 2016, ihe omume ahụ akwalitela ihe karịrị $ 1.4 nde. <ref>{{Cite news|title=2016 Oakville Courage Polar Bear Dip brings fundraising total to more than $1.4 million|url=http://www.insidehalton.com/news-story/6215695-2016-oakville-courage-polar-bear-dip-brings-fundraising-total-to-more-than-1-4-million/|accessdate=29 June 2016|date=January 1, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160107030325/http://www.insidehalton.com/news-story/6215695-2016-oakville-courage-polar-bear-dip-brings-fundraising-total-to-more-than-1-4-million/|archive-date=7 January 2016|url-status=dead}}</ref>
Na Mee 27, 2016 ndị ọrụ si World Vision Canada ji ụlọ mposi oroma gagharịa n'ime ogbe ndịda Toronto, Ontario iji dọta uche gaa na ijeri mmadụ gburugburu ụwa bụ ndị na-enweghị ohere ịdị ọcha na ịdị ọcha zuru oke. <ref>{{Cite news|author=Nickle|first=David|title=World Vision Canada brings orange toilet to Toronto City Hall to highlight need for improved sanitation globally|url=http://www.insidetoronto.com/news-story/6694214-world-vision-canada-brings-orange-toilet-to-toronto-city-hall-to-highlight-need-for-improved-sanitat/|accessdate=29 June 2016|date=May 27, 2016}}</ref>
== Ego ==
Dika nkwuputa ego nke 2015 siri kwuo, otutu ego World Vision Canada sitere na nkwado umuaka na onyinye ndi ozo. World Vision Canada na-enwetakwa onyinye n'aka gọọmentị Canada. Ngụkọta ego ha nwetara na 2015 bụ CA $443 nde. <ref>{{Cite web|title=Financial Statements of World Vision Canada|url=http://sites.worldvision.ca/annualreport/downloads/financialstatement-2015.pdf|work=World Vision Canada|accessdate=29 June 2016|pages=1–2|format=PDF|date=September 30, 2015|archivedate=3 August 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160803143557/http://sites.worldvision.ca/annualreport/downloads/financialstatement-2015.pdf}}</ref> Na 2015, 80.5% nke ego ya ejiri mee ihe na mmemme, 13.8% na ntinye ego yana 5.7% na nchịkwa. <ref>{{Cite web|title=Annual Impact Report|url=http://sites.worldvision.ca/annualreport/downloads/WVC_AnnualReport_2015_En.pdf|work=World Vision Canada|accessdate=29 June 2016|format=PDF|date=2015|archivedate=6 June 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160606203714/http://sites.worldvision.ca/annualreport/downloads/WVC_AnnualReport_2015_En.pdf}}</ref>
Na 2016, World Vision Canada were 455 ọrụ oge niile na ndị ọrụ 28 nwa oge. <ref>{{Cite web|author=Richard Yerema|title=World Vision Canada|url=http://content.eluta.ca/top-employer-world-vision-canada|work=Eluta|accessdate=29 June 2016|date=November 8, 2015}}</ref>
== Ndị nnọchi anya ndị ama ama ==
Mmemme onye nnọchi anya onye ama ama na-emekọrịta ihe na ndị ama ama dị iche iche iji luso ịda ogbenye ọgụ na imeziwanye ndụ ụmụaka gburugburu ụwa. <ref>{{Cite web|title=Celebrity Ambassador Program|url=http://www.worldvision.ca/aboutus/celebrity_ambassador_program/Pages/default.aspx|work=World Vision Canada|accessdate=29 June 2016|archivedate=31 July 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160731165728/http://www.worldvision.ca/aboutus/celebrity_ambassador_program/Pages/default.aspx}}</ref>
Na 2016 Meghan Markle ghọrọ onye nnọchi anya ụwa maka World Vision Canada. Markle gara [[Rwanda]] na February 2016 maka mgbasa ozi mmiri dị ọcha nke World Vision Canada. <ref>{{Cite news|author=Watkins|first=Janelle|title=Meghan Markle 'Suits' Up for Success|url=http://www.ebony.com/entertainment-culture/meghan-markle-suits-interview#axzz4BCuT5D3L|accessdate=29 June 2016|date=February 29, 2016}}</ref>
== Onye mmekọ ama ama ==
* Jann Arden <ref>{{Cite web|title=Biography|url=http://www.jannarden.com/biography/|work=Jann Arden|accessdate=29 June 2016|archivedate=23 March 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180323030632/http://www.jannarden.com/biography/}}</ref>
* Rick Campanelli <ref>{{Cite news|title=Rick Campanelli: Inside his life-changing trip to Cambodia|url=http://ca.hellomagazine.com/celebrities/0201404256805/rick-campanelli-inside-his-life-changing-trip-to-cambodia/|accessdate=29 June 2016|date=April 25, 2014|archive-date=17 September 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160917121551/http://ca.hellomagazine.com/celebrities/0201404256805/rick-campanelli-inside-his-life-changing-trip-to-cambodia/|url-status=dead}}</ref>
* Tom Cochrane <ref>{{Cite news|author=Levitz|first=Stephanie|title=Refugee children, programs at risk as fundraising dollars run low: musician Tom Cochrane|url=http://www.cbc.ca/news/politics/world-refugee-day-cochrane-trudeau-1.3643179|accessdate=29 June 2016|date=June 20, 2016}}</ref>
* Mike Fisher <ref>{{Cite web|title=Fisher Sees Poverty First Hand|url=http://mikefisher.ca/news/44/|work=Mike Fisher|accessdate=29 June 2016|date=October 17, 2009|archivedate=8 August 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160808174711/http://mikefisher.ca/news/44/}}</ref>
* Ọkụ <ref>{{Cite news|author=Bliss|first=Karen|title=Singer Lights Sheds Light On Two Charities|url=http://www.samaritanmag.com/844/singer-lights-sheds-light-two-charities|accessdate=29 June 2016|date=September 25, 2011|archive-date=1 July 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160701082124/http://www.samaritanmag.com/844/singer-lights-sheds-light-two-charities|url-status=dead}}</ref>
* Meghan Markle <ref>{{Cite web|title=Event hosted by Suits star Meghan Markle brings clean water to children|url=https://www.worldvision.ca/about-us/media-centre/meghan-markle-brings-clean-water-to-children|work=World Vision|accessdate=November 14, 2017|date=24 March 2016}}</ref>
* Colin Mochrie <ref>{{Cite news|author=Ouzounian|first=Richard|title=Colin Mochrie on his first book, Not Quite the Classics|url=https://www.thestar.com/entertainment/stage/2013/10/25/colin_mochrie_on_his_first_book_not_quite_the_classics.html|accessdate=29 June 2016|date=October 25, 2013}}</ref>
* Ụmụnna Scott <ref>{{Cite web|url=https://www.huffingtonpost.ca/joan-kelley-weisshaar-walker/property-brothers-charity_b_6160910.html|title=How the Property Brothers Use Their Fame to Help the World's Poorest|date=2014-11-16|work=HuffPost Canada|language=en|accessdate=2019-04-16}}</ref>
* Alex Trebek <ref>{{Cite news|author=Reevely|first=David|title=Alex Trebek gets a key to Ottawa, and to Jim Watson's heart|url=https://ottawacitizen.com/news/local-news/reevely-alex-trebek-gets-a-key-to-ottawa-and-to-jim-watsons-heart|accessdate=29 June 2016|date=April 29, 2016}}</ref>
== Edensibia ==
achọ ka ụlọ ọrụ na-azụ ahịa na Canada na-akọ kwa afọ maka usoro ha na-eme iji hụ na ụlọ ọrụ ha si mba ofesi adịghị eji ọrụ ụmụaka na-emepụta ngwaahịa ndị e zubere maka ahịaachọ ka ụlọ ọrụ na-azụ ahịa na Canada na-akọ kwa afọ maka usoro ha na-eme iji hụ na ụlọ ọrụ ha si mba ofesi adịghị eji ọrụ ụmụaka na-emepụta ngwaahịa ndị e zubere maka ahịa{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* Official website
{{World Vision International}}
[[Òtù:Pages with unreviewed translations]]
65ep7sh01oouwpiotwof7oblbyvqyot
Ugbo Benny
0
41770
729735
163282
2026-10-01T06:37:39Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
729735
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Benny Farm''' bụ ụdị na mpaghara Notre-Dame-de-Grâce nke Montreal, nke Gọọmenti Canada ihe na mbụ 1940s maka ịlọghachite ndị agha nke Agha ọgụ nke ebe ha. [1] N'afọ 2010, a kpọkwuru mpaghara ahụ ka ọ bụrụ Aire Benny site na mpaghara Côte-des-Neiges–Notre-Dame-de-Grâce . <ref name="russo">{{Cite news|url=http://www.lesactualites.ca/?site=CDN§ion=page&1=C100331&2=C100331_Benny|title=Benny Farm devient l'Aire Benny|work=Journal Actualites|date=1 April 2010|accessdate=March 2, 2012|language=French}}</ref>
Ndị Department of Veterans Affairs na-elekọta ụlọ mbụ ụlọ ndị a, emesịa site n'aka Canada Mortgage and Housing Corporation (CMHC). <ref name="clc">{{Cite web|url=http://www.clc.ca/success-story/benny-farm|title=Benny Farm|publisher=Canada Lands Company Limited and Canada Lands Company CLC Limited|accessdate=March 2, 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120120154315/http://www.clc.ca/success-story/benny-farm|archivedate=January 20, 2012}}</ref>
== Edensibia ==
{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* [https://web.archive.org/web/20161229030935/https://www.cssscavendish.qc.ca/en/your-csss/facilities/clsc/clsc-de-benny-farm/ CLSC De Benny Farm]
* [https://web.archive.org/web/20161228200248/http://www.loeuf.com/projects/z-o-o-non-profit-housing-cooperative/?lang=en Benny Farm – ZOO na-arụkọ ọrụ ọnụ ụlọ anaghị akwụ ụgwọ] Archived </link>
* [https://web.archive.org/web/20170202010746/http://www.omhm.qc.ca/en/immeubles-benny-farm Immeubles Benny Farm] na [https://web.archive.org/web/20181212175542/http://www.omhm.qc.ca/ Office municipal d'habitation de Montréal]
ltp0l48lj19hdsw6a7lqukwf63j21ow
Valley Transit (Washington)
0
42260
729738
719091
2026-10-01T07:33:15Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
729738
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Valley Transit''' bụ onye na-ahụ maka ụgbọ njem ọha na Walla Walla County, [[Washington (nkeji obodo)|Washington]] . Ọ na-arụ ụzọ 10 n'obodo Walla Walla na College Place . Kemgbe 2022, ụgbọ ala Valley Transit enweghị ego efu .
== Akụkọ ihe mere eme ==
E hiwere Valley Transit dị ka Mpaghara Uru Ụgbọ njem Ọha na Walla Walla County na 1979, na-aghọ mpaghara uru njem njem ọha na mpaghara . Ndị ntuli aka kwadoro ụtụ ahịa 0.3 pasent na Machị 18, 1980, na-enye ohere maka ọrụ ịmalite na Jenụwarị 5, 1981. <ref name="History">{{Cite web|title=History of Valley Transit|url=http://www.valleytransit.com/framesets/history.htm|publisher=Valley Transit|accessdate=July 14, 2016|archivedate=March 5, 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305062954/http://www.valleytransit.com/framesets/history.htm}}</ref> N'afọ mbụ nke ọrụ ya, usoro ahụ bu ndị njem 435,500.
Ruo 1997, Valley Transit rụrụ ụzọ etiti obodo Milton-Freewater, Oregon, site na nkwekọrịta gọọmentị etiti; ejirila ụgbọ ala gọọmentị obodo Milton-Freewater dochie ya. <ref>{{Cite news|author=Diaz|first=Alfred|date=July 12, 2016|title=Milton-Freewater opts to drop fares for buses|url=http://www.union-bulletin.com/news/local_governments/milton_freewater/milton-freewater-opts-to-drop-fares-for-buses/article_1819abb2-4854-11e6-b69f-571909ce6e1a.html|work=[[Walla Walla Union-Bulletin]]|accessdate=July 14, 2016}}</ref>
Na February 9, 2010, pasent 76 nke ndị ntuli aka kwadoro pasent 0.3 nke ụtụ isi ahịa iji kwụọ ụgwọ ọrụ dị ugbu a ma gbochie mbelata ọrụ. <ref>{{Cite web|title=Special Election Results: February 9, 2010|url=https://wei.sos.wa.gov/county/wallawalla/en/elections/ArchivedElections/pages/february09_2010.aspx|publisher=Walla Walla County Auditor|accessdate=July 14, 2016}}</ref> <ref>{{Cite news|author=Alexander|first=Whitman|date=February 9, 2010|title=Walla Walla voters pass sales tax increase to maintain Valley Transit services|url=http://whitmanpioneer.com/news/2010/02/09/voters-pass-measure-to-maintain-valley-transit-services/|work=Whitman Pioneer|accessdate=July 14, 2016|archive-date=July 1, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160701111117/http://whitmanpioneer.com/news/2010/02/09/voters-pass-measure-to-maintain-valley-transit-services/|url-status=dead}}</ref> Na Machị 2020, Valley Transit wepụrụ ụzọ ọ na-adị n'ihi ọrịa COVID-19 wee belata ọrụ ruo loops ogologo elekere na ọtụtụ ụgbọ ala. E wepụrụ ego ụgbọ ala ruo nwa oge. <ref>{{Cite news|author=LeValley|first=Chloe|date=May 27, 2020|title=Walla Walla Valley Transit rolls out phased approach to bring back services|url=https://www.union-bulletin.com/news/local/governments/walla-walla-valley-transit-rolls-out-phased-approach-to-bring-back-services/article_29d501ce-7b40-5be1-9bd3-8dd2a56bb54e.html|work=Walla Walla Union-Bulletin|accessdate=July 28, 2023}}</ref> Eweghachiri ọrụ nkịtị na Machị 2023 ka agbakechara ọkwa ndị ọrụ. <ref>{{Cite news|author=Smith|first=Kate|date=March 28, 2023|title=Walla Walla's Valley Transit returns to full service, and it's free to ride|url=https://www.union-bulletin.com/news/local/governments/walla-walla-s-valley-transit-returns-to-full-service-and-it-s-free-to-ride/article_0c07f2ec-ca7b-11ed-87c6-cfb3fbca43bd.html|work=Walla Walla Union-Bulletin|accessdate=July 28, 2023}}</ref>
== Ụzọ ==
[[Usòrò:Valley_Transit_-_Market_Station,_Walla_Walla,_WA.jpg|áká_èkpè|thumb| Ọdụdọ ahịa dị na ogbe ndịda Walla Walla, isi ọdụ Ndagwurugwu Transit]]
{{As of|2023}}, Valley Transit operates 10 routes in Walla Walla and surrounding communities. These routes generally run every 30 to 60 minutes from Monday to Saturdays.<ref name="Info">{{Cite web|title=Rider Info|url=https://www.valleytransit.com/rider-info/|publisher=Valley Transit|accessdate=July 28, 2023}}</ref>
Ụlọ ọrụ ahụ na-ejikọkwa n'ọtụtụ ụzọ ụgbọ ala etiti obodo, nke ndị na-enye ndị ọzọ na-arụ ọrụ, na Walla Walla Transit Center na ogbe ndịda Walla Walla : <ref>{{Cite web|title=Intercity Travel|url=http://www.valleytransit.com/framesets/intercity.htm|publisher=Valley Transit|accessdate=July 14, 2016|archivedate=August 19, 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150819085031/http://www.valleytransit.com/framesets/intercity.htm}}</ref>
* Njem Line Grape nke Washington, na-eme njem okirikiri 3 kwa ụbọchị na Pasco
* [[Kayak Public Transit]], nke ndị Confederated Tribes nke Umatilla Indian Reservation na-arụ
* Ụgbọ ala Milton-Freewater gaa Milton-Freewater, Oregon
* [[Columbia County Public Transportation|Ụgbọ njem ọhaneze Columbia County]] na Dayton na Prescott
== Ụgwọ ego ==
Ndagharị Ndagwurugwu malitere ịnye ụgbọ ala na-anaghị akwụ ụgwọ n'oge ọkọchị n'etiti afọ 2010 iji kwalite ịnya ụgbọ ala. <ref>{{Cite news|author=Hillhouse|first=Vicki|date=May 25, 2016|title=Valley Transit set for another fare-free summer|url=http://www.union-bulletin.com/local_columnists/strictly_business/valley-transit-set-for-another-fare-free-summer/article_b252144c-229f-11e6-a423-bb6684c855fc.html|work=Walla Walla Union-Bulletin|accessdate=July 14, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20190329020917/http://www.union-bulletin.com/local_columnists/strictly_business/valley-transit-set-for-another-fare-free-summer/article_b252144c-229f-11e6-a423-bb6684c855fc.html|archive-date=March 29, 2019|url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite news|author=LeValley|first=Chloe|date=May 23, 2021|title=Valley Transit riders can ride for free this summer on most services|url=https://www.union-bulletin.com/news/valley-transit-riders-can-ride-for-free-this-summer-on-most-services/article_8d886f58-ba7f-11eb-ae2a-47f78eb8ced1.html|work=Walla Walla Union-Bulletin|accessdate=July 28, 2023}}</ref> A gbatịpụrụ ọrụ akwụghị ụgwọ n'afọ niile na-amalite na 2022 dịka akụkụ nke mmemme pilot afọ anọ nke ngwungwu [[Move Ahead Washington]] gọọmentị steeti kwadoro. <ref>{{Cite news|author=Dinman|first=Emry|date=June 13, 2022|title=Walla Walla's Valley Transit eliminates most fares for riders until 2026|url=https://www.union-bulletin.com/news/local/governments/walla-wallas-valley-transit-eliminates-most-fares-for-riders-until-2026/article_b055c546-e835-11ec-8e11-0bed066629f9.html|work=Walla Walla Union-Bulletin|accessdate=July 28, 2023}}</ref>
Ụgwọ ụlọ ọrụ ahụ bụbu cents 50 maka ndị njem gbara afọ 5 ma ọ bụ karịa ma nweere onwe ya nye ndị na-erubeghị afọ 5 (ihe ruru atọ onye na-anya ụgbọ ala). E nyekwara akwụkwọ ikike ngafe kwa ọnwa na akwụkwọ tiketi. <ref name="Info"/> Valley Transit malitere iji ụgwọ ekwentị site na Token Transit na 2018. <ref>{{Cite news|author=Monserud|first=Andy|date=March 30, 2018|title=Valley Transit rolls out easy-pay app|url=https://www.union-bulletin.com/news/local/valley-transit-rolls-out-easy-pay-app/article_9f2fc5d8-3442-11e8-98c0-5bdc2b47d7fe.html|work=Walla Walla Union-Bulletin|accessdate=July 28, 2023}}</ref>
== Edensibia ==
{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* Official website
e3vblev736c185vkz8po1sh1kawwaub
Ugwu Zeil
0
44184
729736
177312
2026-10-01T06:43:18Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
729736
wikitext
text/x-wiki
[[Usòrò:Mt Zeil.jpg|thumb|Mt Zeil.]]
Ugwu Zeil ( Western Arrernte : Urlatherrke ) ( 1,531 m ma ọ bụ 5,023 ft ) bụ ugwu dị na Northern Territory nke Australia nke dị na mpaghara ugwu Zeil na-eme atụmatụ MacDonnell Ranges . [1] Ọ bụ ọnụ ọgụgụ kasị elu na Northern Territory, yana ọnụ ọgụgụ kasị elu elu na ala ala Australia n'ìdi-echeta nke oke oke nkesa. <ref name="GSA">{{Cite web|title=Highest Mountains|url=https://www.ga.gov.au/scientific-topics/national-location-information/landforms/highest-mountains|publisher=Geoscience Australia|accessdate=6 October 2019}}</ref>
== Akụkọ ihe mere eme ==
A sere na mbụ Ugwu Zeil aha n'oge ma ọ bụ na-eso njem Ernest Giles na 1872, ọnọdụ anya mgbe Count Karl von Waldburg-Zeil (1841-1890), bụ onye merela onwe ya dị iche iche na nso nso a. na nche ala na Spitzbergen; ihe odide ala ala peeji na akwụkwọ ozi Giles na-egosi na ọ bụ onye akwụkwọ ya bụ Baron Ferdinand von Mueller mkpa aha aha ahụ
== Etymology ụmụ amaala ==
Aha ugwu Zeil n'asụsụ Arrernte Western bụ Urlatherrke, na-ezo aka na caterpillars Yeperenye. . <ref>[https://web.archive.org/web/20230926085258/https://hermannsburgschool.com/?history hermannsburgschool.com].</ref>
== Hụkwa ==
* Ndepụta ugwu dị n'Australia
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* [https://maps.google.com/maps?q=Australia&ie=UTF8&om=1&z=12&ll=-23.396148,132.403793&spn=0.127614,0.343323&t=k Onyonyo nke Ugwu Zeil na Google Maps]
* [https://web.archive.org/web/20050617084805/http://www.ga.gov.au/education/facts/landforms/highmtns.htm Ugwu kachasị elu nke Australia - Geoscience Australia]
g8m9o1fiad6zvc0q6lti668k9fu006k
Vandorn Hinnant
0
45249
729739
719093
2026-10-01T07:35:38Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
729739
wikitext
text/x-wiki
[[File:Vandorn Hinnant and his The Transformative Vision sand diagram.jpg|thumb|Vandorn Hinnant]]
<ref name=":0">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=CqDdMX4rRPYC&q=%22Vandorn+Hinnant%22&pg=PA426|title=The Secrets for Motivating, Educating, and Lifting the Spirit of African American Males|author=Johnson|first=Ernest H.|date=2011-11-21|publisher=iUniverse|isbn=9781462046430|language=en}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFJohnson2011">Johnson, Ernest H. (2011-11-21). [https://books.google.com/books?id=CqDdMX4rRPYC&q=%22Vandorn+Hinnant%22&pg=PA426 ''The Secrets for Motivating, Educating, and Lifting the Spirit of African American Males'']. iUniverse. [[ISBN]] [[Special:BookSources/9781462046430|<bdi>9781462046430</bdi>]].</cite></ref>Vandorn Hinnant ( banyere 1953) bụ onye na-ese ihe na-ahụ anya, onye na-ede uri na onye nkuzi dabere na Durham, North Carolina <ref name=":6">{{Cite web|url=http://cbsculpturegarden.com/vandorn-hinnant/|title=Vandorn Hinnant, Artist {{!}} Carolina Bronze Sculpture Garden|work=cbsculpturegarden.com|language=en-US|accessdate=2018-04-22}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[http://cbsculpturegarden.com/vandorn-hinnant/ "Vandorn Hinnant, Artist | Carolina Bronze Sculpture Garden"]. ''cbsculpturegarden.com''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2018-04-22</span></span>.</cite></ref> <ref name=":1">{{Cite news|url=http://www.greensboro.com/blogs/gotriad_extra/downtown-greenway-artist-to-share-artwork-ideas-with-public-at/article_d298f4f9-be72-5d14-b05f-178eb5f50e5a.html|title=Downtown Greenway artist to share artwork ideas with public at Monday meeting|author=Staff Report|work=Greensboro News & Record|accessdate=2018-04-21|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20180321203110/http://www.greensboro.com/blogs/gotriad_extra/downtown-greenway-artist-to-share-artwork-ideas-with-public-at/article_d298f4f9-be72-5d14-b05f-178eb5f50e5a.html|archive-date=2018-03-21|url-status=dead}}</ref>
== Ndụ mmalite na agụmakwụkwọ ==
Hinnant toro na Old Asheboro agbata na Greensboro, North Carolina. [1] Hinnannat nzere bachelọ nke Art na Mahadum North Carolina A&T wee gaa na UNC Greensboro ka ime nka nka. Mgbe ọ ọmụmụ akwụkwọ, ọ kwagara New York City wee ọrụ maka onye na-ebi akwụkwọ Josef Werner <ref name=":0"/> <ref name=":6"/>
== Ọrụ ==
Na 1988 Hinnant ọrụ dabere na ọnụọgụgụ Fibonacci gụnyere adọ nke 13 na akwụkwọ Lucas Pacioli . [1] Ọ ọdịdị Geometry dị nsɔ nke ọma na 1989 ya na onye ndu ya, onye na-ihe na physicist Robert L. Powell, Sr. [2] Na 1980 Hinnant webatara ngwaọrụ na nkà fractal, Golden Ratio, Logarithmic Spiral , Geometery dị ns na ọtụtụ ugbu a echiche STEAM n'ime echiche ya. nche echiche echiche metaphysical. [1] [3] [4] [5] [6] [7] [8] Ihe owuwu oge ochie dị n'Ijipt, India, Rome na Gris nke na-eji echiche ndị a bụ mbụ mbụ ya, na- mbụ "ụdị ụdị ike nke mbụ," ka o kwuru. [3] Hinnant ihekwarakwarala Buckminster Fuller, Leonardo da Vinci, Frank Lloyd Wright na MC Escher dị ka mkpali n'ihi iji geometry na ngwaọrụ na-eme ihe ọrụ ha. ụzọ nke ebumnobi ya bụ ike ụka site na gburugburu ọrụ, echiche echiche ndị a na-egosi mmadụ na ibe ya na-agba ume gburugburu oke ọla edo <ref name=":4">{{Cite news|url=http://www.journalnow.com/hinnant-s--year-retrospective-beautiftilly-installed/article_6d097cab-f3c1-540c-ae61-e47999ce8a4b.html|title=Hinnant's 25-year retrospective beautiftilly installed|work=Winston-Salem Journal|accessdate=2018-04-22|language=en}}</ref> <ref name=":2">{{Cite news|url=http://www.fayobserver.com/e5e86e4d-8a5f-530e-a1e6-189fe7a39bb5.html|title=Vandorn Hinnant exhibit combines geometry, art|author=writer|first=Rodger Mullen Staff|work=The Fayetteville Observer|accessdate=2018-04-22|language=en|archive-date=2018-04-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20180429160532/http://www.fayobserver.com/e5e86e4d-8a5f-530e-a1e6-189fe7a39bb5.html|url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://richmondions.com/index.php/tag/vandorn-hinnant/|title=vandorn hinnant – Richmond IONS|work=richmondions.com|language=en-US|accessdate=2018-04-28}}</ref>
Na 1991 Hinnant bụ onye African American Atelier na Greensboro, nke ọ bụ onye so na bọọdụ mbụ ya. [1] Na 1999 ọ bụ onye omenkà meta na Round 10 of Project Row Houses. [2] E ọrụ ya na Fayetteville Museum of Art na 1998 na 2006. [3] Na 2009 ọrụ ya bụ ihe ngosi abụọ na John Hiigli metụtara na akwụkwọ na nhazi. [4] Na 2011 ọrụ Hinnant etinyere na ihe ngosi gbasara akwụkwọ na saịtị na nka na akwụkwọ Antioch . Ihe ngosi nke ọrụ Sol LeWitt, Karen Finley, DJ Spooky, Dread Scott, na John Sims <ref>{{Cite web|url=http://www.antiochcollege.edu/news/archive/exhibition-antioch-college-explores-mathematics-through-arts|title=Exhibition at Antioch College Explores Mathematics through the Arts {{!}} Antioch College|work=www.antiochcollege.edu|language=en|accessdate=2018-04-22|archivedate=2018-06-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180614194737/http://www.antiochcollege.edu/news/archive/exhibition-antioch-college-explores-mathematics-through-arts}}</ref>
<ref name=":4"/>Na 2014 ọrụ Hinnant na ihe ngosi gbasara oke ọla edo na Saugerties Performing Arts Factory na New York. [1] Ọrụ ya bụkwa ihe ngosi na National Center for Study of Civil Rights na African American Culture na Alabama State University. [2] A egwu ya na Museum of the Golden Ratio, ụlọ ngosi ihe ngosi nke ihe ọrụ. [3] Na 2015 achọpụta nke ọrụ Hinnan na North Carolina Central University Art Museum, Winston-Salem State University na Cameron Museum of Art na Wilmington, NC. [4] N'ihe ngosi ya na Winston-Salem State University's Diggs Gallery egwuregwu ụtụ a na-akpọ ihe na ebe: Ndị ọchịchị maka Terry Adkins, nke sitere n'ike nsacha na raara onwe ya nye site n'aka onye na-ese ihe.
<ref>{{Cite web|url=http://www.artnet.com/Magazine/reviews/BYRD/byrd8-16-00.asp|title=artnet.com Magazine Reviews - Letter from Atlanta|work=www.artnet.com|accessdate=2018-04-22}}</ref>Na 2016 ihe ofufe iri anɔ n'ime ọrụ Hinnant, nke gbagoro afọ 35, akwụkwọ na Rosenthal Gallery na Fayetteville State University. [1] Agụ ọrụ ya na ihe ngosi a na-akpọ African American Abstraction na City Gallery East dị n'Atlanta n'otu awụ ahụ.
<ref>{{Cite news|url=http://www.fayobserver.com/news/20170914/fayetteville-state-university-kicks-off-sesquicentennial-celebration|title=Fayetteville State University kicks off sesquicentennial celebration|author=Vendituoli|first=Monica|work=The Fayetteville Observer|accessdate=2018-04-22|language=en}}</ref>Na 2017 Hinnant nnukwu ihe ọkpụkpụ ọhaneze nwere okpukpu abụọ, nke a na-akpọ Ncheta na-ahụ, maka nọmba afọ 150 nke Fayetteville State University . Ibe ahụ nọchiri anya ọsụ ụzọ nke ụlọ akwụkwọ ahụ.
Obodo Greensboro nyere ya ọrụ na 2018 ka ọ chepụta ihe osise na Bragg Street Downtown Greenway. <ref name=":1"/> <ref>{{Cite news|url=http://yesweekly.com/downtown-greenway-hosts-public-meetings-in-ole-asheboro-asheboro-square/|title=Downtown Greenway Hosts Public Meetings in Ole Asheboro/Asheboro Square {{!}} YES! Weekly|date=2018-01-25|work=YES! Weekly|accessdate=2018-04-22|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20180609080219/http://yesweekly.com/downtown-greenway-hosts-public-meetings-in-ole-asheboro-asheboro-square/|archive-date=2018-06-09|url-status=dead}}</ref>
Ọrụ Hinnan dị na mkpokọta ọha na eze na ọdụ ụgbọ elu Atlanta International, Wachovia Bank, Ndị Ọrụ Mgbasa Ozi Capital na Raleigh, NationsBank na Charlotte, Miller Brewing Company, Duke University Medical Center, Pfizer Pharmaceuticals, Brandywine Workshop Collection na Cumberland County Public Library n'etiti ndị ọzọ. [1] [2] A na-agụkwa ọrụ ya na ọdụ ụgbọ elu mba ụwa nke Piedmont Triad. [3] Hinnant bụ onye nnata 1994 nke North Carolina Artist Fellowship <ref>{{Cite news|url=https://files.nc.gov/ncarts/docs/fellowship_listing.pdf|title=NC Artist Fellowship Listing|archive-date=2022-12-19|access-date=2024-05-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20221219223629/http://files.nc.gov/ncarts/docs/fellowship_listing.pdf|url-status=dead}}</ref>
=== Mandalas ===
<ref name=":4"/>Ọtụtụ n'ime ọrụ Hinnant na- mandalas, akara ngosi ime ngosi na nke emee na ndị Hindu na ndị Buddha, na- anya anya na ala . Ọ na-eji ụkwụ, ahịrị, arọ, polyhedrons na agba na tint iji manual mandalas na ụzọ ya, ihe na ihe ọkpụkpụ nke a na-etinye ọnụ ọnụ.
=== ''Anyị na-ebili ọnụ'' ===
Ihe ọkpụkpụ nke nwere ụkwụ iri na otu nke Hinnant nke njikọ Together We Rise ka etinyere na Corpening Plaza, Winston-Salem, North Carolina na 2014. O ji geometry mee ihe atụ maka ngosipụta na nkwekọ nke obodo abụọ dị iche iche. Mpempe ahụ bụ triangles isosceles nke igwe ngwaọrụ agba nchara wee na-echeta ncheta afọ 100 nke obodo abụọ nke Winston na Salem ọnụ na 1913. Ihe dị n'elu triangles ederede na ihe oyiyi dị ka nhota ndị Maya Angelou na Margaret Mead na ndị inyom na-akwado ịha nhatanha n'oge na-awụ afọ 1800, nke nyere aka nyerepụ isiokwu ya.<ref>{{Cite news|url=http://www.journalnow.com/news/local/sculpture-commemorating-city-s-centennial-unveiled/article_78647b11-6f27-5c69-ac8d-ee76ff04f814.html|title=Sculpture commemorating city's centennial unveiled|author=Journal|first=Wesley Young/Winston-Salem|work=Winston-Salem Journal|accessdate=2018-04-21|language=en}}</ref> <ref>{{Cite news|url=http://www.wschronicle.com/2013/12/artist-picked-for-city-anniversary-project/|title=Artist picked for city anniversary project - WS Chronicle|date=2013-12-30|work=WS Chronicle|accessdate=2018-04-22|language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.wfdd.org/story/power2give-death-and-robot-must-be-holy-ghost-and-jacob-felder|title=Power2Give, Death and the Robot, Must Be the Holy Ghost, and Jacob Felder|date=2014-06-27|work=88.5 WFDD|accessdate=2018-04-22|language=en|archive-date=2022-01-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20220118050650/https://www.wfdd.org/story/power2give-death-and-robot-must-be-holy-ghost-and-jacob-felder|url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.cityofws.org/News/ID/14470/City-Selects-Winner-of-Centennial-Art-Commission|title=City of Winston-Salem {{!}} News|work=www.cityofws.org|language=en-US|accessdate=2018-04-22|archivedate=2015-09-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150921190332/http://www.cityofws.org/News/ID/14470/City-Selects-Winner-of-Centennial-Art-Commission}}</ref> <ref>{{Cite news|url=http://intothearts.org/arts-council-supports-two-power2give-projects-seeks-community-assistance/|title=Arts Council Supports Two Power2Give Projects - Seeks Community Assistance - The Arts Council of Winston-Salem & Forsyth County|date=2014-06-06|work=The Arts Council of Winston-Salem & Forsyth County|accessdate=2018-04-22|language=en-US|archive-date=2017-04-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20170427125959/http://intothearts.org/arts-council-supports-two-power2give-projects-seeks-community-assistance/|url-status=dead}}</ref>
=== Ihe ncheta maka nsọpụrụ na nkwanye ùgwù ===
N'afọ 2019, ndị otu Action Greenway nyere Hinnant ọrụ ka ọ mepụta nka ọhaneze maka ngalaba nke greenway dị n'akụkụ agbata Ole Asheboro na Greensboro, North Carolina — agbataobi Hinnant toro na. Hinnant ji mkpali sitere na ọgbakọ ndị agbataobi gbasara ọrụ a mepụta akụkụ maka ụzọ akwụkwọ ndụ akwụkwọ ndụ akpọrọ, ''Ihe ncheta maka nkwanye ugwu na nkwanye ugwu.'' Ihe ncheta a nwere ihe owuwu abụọ dị iche iche, nke dịpụrụ adịpụ, nke na-arụ ọrụ na mkparịta ụka. Ihe owuwu abụọ a na-anọdụ n'elu trapezoid ígwè nke nwere ihe ncheta nwere ihe atọ dị iche iche na ya. Ntụtuokwu ndị dị na mbadamba nkume ọ bụla sitere na ndị otu atọ dị iche iche nke agbataobi Ole Asheboro bụ ndị e weere dị ka ndị agha dị ukwuu na agbata obi. N'elu trapezoid ọ bụla bụ aka ígwè na ogwe aka na-atụ aka na mbara igwe. N'otu aka na-agụ, "Ebube, ịdị n'otu anyị guzoro". N'aka nke ọzọ na-agụ, "Ịkwanyere ùgwù, ọnụ anyị na-ebili". Emechara ma tinye ihe owuwu ndị a na 2020. <ref name=":8">{{Cite web|author=Hinnant|first=Vandorn|date=2020|title=A Monument to Dignity and Respect|url=https://www.codaworx.com/projects/a-monument-to-dignity-and-respect/|accessdate=2020-11-12|work=codaworx}}</ref> <ref name=":9">{{Cite web|author=Kane|first=Dawn|date=2020-01-17|title=Steel Sculptures Decorate New Section of Greensboro's Downtown Greenway|url=https://greensboro.com/blogs/gotriad_extra/steel-sculptures-decorate-new-section-of-greensboros-downtown-greenway/article_04449c26-3c9c-5ed1-a90f-5c2fb164bbdd.html|accessdate=2020-11-12|work=News & Record}}</ref>
Ihe ncheta a bụ iji mezuo ihe ndị a - na-anọchite anya obodo Ole Asheboro, na-asọpụrụ ndị na-alụ ọgụ nnwere onwe nke agbụrụ Africa na North America yana ndị ọsụ ụzọ nke òtù ndị ruuru obodo, na-arụ ọrụ iji gbaa ume na-aga n'ihu n'ụwa nile maka ikike mmadụ. . <ref name=":8"/> <ref name=":9"/>
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* Official website
* [http://lightweavings.com/ Lightweavings]
*
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
[[Òtù:Pages with unreviewed translations]]
fup9fvjofxxfrzwulzpo9lmdno4w4g8
Xbills Ebenezer
0
45633
729756
725456
2026-10-01T10:03:56Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
729756
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|image=|caption=}}
{{Databox}}'''Xbills Ebenezer''' (amụrụ '''Annor Ebenezer''' ) bụ onye ntụzi vidiyo egwu [[Ghana]] na onye na-eme ihe nkiri. Ọ bụ onye nchoputa na CEO nke Xpress Philms, ụlọ ọrụ mmepụta ihe nke na-ahụ maka mmepụta ihe nkiri, telivishọn, na vidiyo egwu. <ref>{{Cite web|url=http://flexgh.com/xbills-ebenezer-the-magic-hand-behind-ghanas-best-music-videos/|title=Xbills Ebenezer, The Magic Hand Behind Ghana's Best Music Videos|publisher=Flexgh|date=29 March 2016|accessdate=23 March 2018}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.musicinafrica.net/directory/xbills-ebenezer|title=Xbills Ebenezer|publisher=Music in Africa|date=13 August 2015|accessdate=23 March 2018|archivedate=12 February 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230212212801/https://www.musicinafrica.net/directory/xbills-ebenezer}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.musicarenagh.com/top-10-music-video-directors/|title=TOP 10 MUSIC VIDEO DIRECTORS|publisher=Showbiz Punch|date=1 September 2016|accessdate=23 March 2018|archivedate=6 December 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211206050724/https://www.musicarenagh.com/top-10-music-video-directors/}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.showbizpunch.com/exclusive-video-directorx-bills-releases-first-hit-song-now-musician/|title=Exclusive: Video Director,X Bills Releases First Hit Song Now As A Musician|publisher=Showbiz Punch|date=3 December 2017|accessdate=23 March 2018|archivedate=15 August 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180815045743/https://www.showbizpunch.com/exclusive-video-directorx-bills-releases-first-hit-song-now-musician/}}</ref> Xbills eduzila vidiyo egwu maka ndị na-ese ihe na-edekọ ihe n'ofe ụdị dị iche iche gụnyere, Bisa Kdei, [[Shatta Wale]], [[Becca Bernstein|Becca]], Kofi Kinaata, Edem, [[Eazzy]], Gurunkz, VVIP, Obrafour, Dobble, AK Songstress, Tic Tac, [[Sarkodie (rapper)|Sarkodie]], [[Jupiter Bokondji|Jupitar]], na ndị ọzọ. . <ref name="helpinghana">{{Cite web|url=https://helpinghana.com/index.php/2017/12/26/photos-best-music-directors-ghana//|title=Photos of Best Music Directors in Ghana|publisher=Helpin Ghana|date=5 March 2015|accessdate=23 March 2018|archivedate=19 November 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181119125048/https://helpinghana.com/index.php/2017/12/26/photos-best-music-directors-ghana/}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://opera.pulse.com.gh/entertainment/music/music-video-bisa-kdei-mansa-id4094063.html|title=Music Video Bisa Kdei Mansa|publisher=PulseGH|date=21 August 2015|accessdate=23 March 2018|archivedate=26 March 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180326202934/http://opera.pulse.com.gh/entertainment/music/music-video-bisa-kdei-mansa-id4094063.html}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://web.netnaija.me/videos/music/3892-becca-beshiwo-feat-bisa-kdei-xbills-ebenezer|title=Becca – Beshiwo (feat. Bisa Kdei) [Dir. by Xbills Ebenezer]|publisher=Showbiz Punch|date=26 September 2016|accessdate=23 March 2018|archivedate=26 March 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180326203129/https://web.netnaija.me/videos/music/3892-becca-beshiwo-feat-bisa-kdei-xbills-ebenezer}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://kuulpeeps.com/2016/04/see-behind-the-scenes-photos-of-the-making-of-shatta-wales-kakai-video/|title=See Behind The Scenes Photos Of The Making Of Shatta Wale's 'Kakai' Video|publisher=Kuulpeeps|date=13 April 2016|accessdate=23 March 2018}}</ref>
== Ndụ na ọrụ ==
Ebenezxar mụrụ nye Miss Juliet Gladys Osafo na Mr Fred K. Annor na 17 Eprel 1987 na obodo Kukurantumi-Akim na mpaghara ọwụwa anyanwụ nke [[Ghana]]. Ọ bụ onye ikpeazụ nke abụọ n'ime ụmụnne isii ahụ. Ọ malitere ụlọ akwụkwọ n'Asafo-Akim wee sonye na Ofori Panin Senior High School ebe ọ gụrụ Visual Arts. Na Ofori Panin Senior High School, Xbills Ebenezer meriri nwa akwụkwọ Visual Arts kacha mma na klaasị ya ugboro abụọ. N'ịbụ onye na-akpali akpali site na ọdịdị mara mma na nka nke omenala Michael Jackson n'oge ụbọchị ụlọ akwụkwọ sekọndrị ya, ọ malitere ịbụ abụ na-akụ ma na-egwu egwu. Ọ rọrọ nrọ imepụta ihe nkiri akụkọ ifo nwere ike ịdị ka anụ ọhịa, yana egwu karịa nke Michael Jackson. Mgbe ọ bụ nwata, ọ na-ese ihe nkiri na mpempe akwụkwọ n'ụdị eserese; nke onye ọ bụla gụrụ ha ghọtara nke ọma. Ụdị ihe osise ndị a nwekwara ezigbo ihe odide. Ọ malitere mmepụta vidiyo egwu oge niile na 1997, vidiyo ọ rụpụtara bụ Gurunkz "''Lapaz Toyota''" nke agbagburu na 2011.
== Aduziri vidiyo ==
Nke a bụ ndepụta vidiyo egwu nke Xbills Ebenezer duziri. Edepụtara ihe karịrị vidiyo egwu 37 ugbu a ebe a.
{| class="wikitable sortable plainrowheaders"
!Year
! style="width:22em;" |Video
!Artist
|-
|2011
! scope="row" |"Lapaz Toyota"
|Gurunkz
|-
|2012
! scope="row" |"Seke"<ref>{{Cite news|title=New Music Video: "Seke" By Dr. Slim and Double|url=http://www.peacefmonline.com/pages/showbiz/music/201211/145152.php?storyid=100&|accessdate=March 26, 2018|work=Peacefm|date=November 9, 2012|archive-date=February 12, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230212213216/https://www.peacefmonline.com/pages/showbiz/music/201211/145152.php?storyid=100&|url-status=dead}}</ref>
|Dr. Slim feat. Dobble
|-
|2013
! scope="row" |"Boys Abre/Alkayida"<ref>{{Cite news|title=GURU – ALKAYIDA (BOYS ABRE) (OFFICIAL VIDEO)|url=http://www.worldofafrica.tv/videos/guru-alkayida-boys-abre-official-video/|accessdate=March 26, 2018|work=World of Africa TV|date=October 10, 2013}}</ref>
|Gurunkz
|-
| rowspan="12" |2014
! scope="row" |"Obaa Jackie Chan"<ref>{{Cite news|title=Music Video Guru – Obaa Jackie Chan|url=http://www.pulse.com.gh/entertainment/music/music-video-guru-obaa-jackie-chan-id3371069.html|accessdate=March 26, 2018|work=Pulse GH|date=December 26, 2014|archive-date=July 3, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180703163303/https://www.pulse.com.gh/entertainment/music/music-video-guru-obaa-jackie-chan-id3371069.html|url-status=dead}}</ref>
|Gurunkz
|-
! scope="row" |"Here We Go Again"<ref>{{Cite web|url=http://gh.newshub.org/new-videos-edem-releases-koene-and-here-we-go-again-850797.html|title=NEW VIDEOS: EDEM RELEASES 'KOENE' AND 'HERE WE GO AGAIN'|publisher=GH News Hub|accessdate=March 26, 2018}}</ref>
|Edem
|-
! scope="row" |"Pum Pum"<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=leHSQ781qWE|title=Tic-Tac – Pum Pum (Feat. Edem)|publisher=[[YouTube]]|accessdate=March 26, 2018}}</ref>
|TicTac feat Edem
|-
! scope="row" |"Mpaebo"<ref>{{Cite web|url=https://loudsoundgh.com/2014/08/music-video-guru-mpaebo-directed-by-xbills-ebenezer/|title=Music Video Guru Mpaebo Directed by Xbills Ebenezer|publisher=Loudsound|accessdate=March 26, 2018}}</ref>
|Gurunkz
|-
! scope="row" |"Mama Ne Dada"<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=Ktkk-nfhv6A|title=Mama ne Dada|publisher=[[YouTube]]|accessdate=March 26, 2018}}</ref>
|D2
|-
! scope="row" |"Nkwadaa Nkwadaa"<ref>{{Cite web|url=http://www.peacefmonline.com/pages/showbiz/music/201302/156027.php|title=New Music Video: "Nkwaada Nkwaada" By Guru Featuring Double And Afia Schwarzenegger|publisher=Peace FM|accessdate=March 26, 2018|archivedate=February 12, 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230212213515/https://www.peacefmonline.com/pages/showbiz/music/201302/156027.php}}</ref>
|Gurunkz
|-
! scope="row" |"Baba God"<ref>{{Cite web|url=https://www.nydjlive.com/new-music-video-guru-baba-god-ft-iyk-wonder/|title=New Music Video: Guru-Baba God ft Iyk Wonder|publisher=Nydjlive|accessdate=March 26, 2018}}</ref>
|Gurunkz
|-
! scope="row" |"Pooley Swag"<ref>{{Cite web|url=http://www.pulse.com.gh/entertainment/music/music-video-guru-pooley-swag-id3474821.html|title=Music Video Guru – Pooley Swag|publisher=Pulse|accessdate=March 26, 2018|archivedate=March 27, 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180327084246/http://www.pulse.com.gh/entertainment/music/music-video-guru-pooley-swag-id3474821.html}}</ref>
|Gurunkz
|-
! scope="row" |"Aboa Onni Dua"<ref>{{Cite web|url=https://www.modernghana.com/entertainment/33416/obrafour-releases-video-for-aboa-onni-dua-featuring-redeye.html|title=Obrafour Releases Video For 'Aboa Onni Dua' Featuring Redeye|publisher=Modern Ghana|accessdate=March 26, 2018}}</ref>
|Obrafour
|-
! scope="row" |"Pimpinaa"<ref>{{Cite web|url=http://www.pulse.com.gh/entertainment/music/music-video-obrafour-pimpinaa-feat-bisa-kdei-id3766589.html|title=Music Video Obrafour – Pimpinaa feat. Bisa Kdei|publisher=Pulse|accessdate=March 26, 2018|archivedate=July 4, 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180704005838/https://www.pulse.com.gh/entertainment/music/music-video-obrafour-pimpinaa-feat-bisa-kdei-id3766589.html}}</ref>
|Obrafour
|-
! scope="row" |"Enemies"<ref>{{Cite web|url=http://www.pulse.com.gh/entertainment/music/music-video-jupitar-enemies-feat-sarkodie-id3519659.html|title=Music Video Jupitar – Enemies Feat. Sarkodie|publisher=Pulse|accessdate=March 26, 2018|archivedate=July 3, 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180703220703/https://www.pulse.com.gh/entertainment/music/music-video-jupitar-enemies-feat-sarkodie-id3519659.html}}</ref>
|[[Jupitar (musician)|Jupitar]]
|-
! scope="row" |"Skolom"<ref>{{Cite web|url=http://www.ghanandwom.net/vvip-skolom-feat-sena-dagadu-official-video/|title=VVIP – Skolom (Feat Sena Dagadu) (Official Video)|publisher=GhanaNdwom|accessdate=March 26, 2018|archivedate=March 27, 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180327025258/http://www.ghanandwom.net/vvip-skolom-feat-sena-dagadu-official-video/}}</ref>
|VVIP
|-
|2015
! scope="row" |Otan Hunu<ref>{{Cite web|title=Dobble Otan Hunu Official Video|url=https://www.ghanamotion.com/dobble-otan-hunu-official-video/|accessdate=August 31, 2015|work=Ghana Motion}}</ref>
|Dobble
|-
| rowspan="17" |2016
! scope="row" |"Bie Gya"<ref>{{Cite web|url=http://www.pulse.com.gh/entertainment/music/music-video-shatta-wale-bie-gya-id4964452.html|title=Music Video Shatta Wale – Bie Gya|publisher=Pulse|accessdate=March 26, 2018|archivedate=July 4, 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180704035736/https://www.pulse.com.gh/entertainment/music/music-video-shatta-wale-bie-gya-id4964452.html}}</ref>
|[[Shatta Wale]]
|-
! scope="row" |"Hello"<ref>{{Cite web|url=http://www.ghanandwom.net/akwaboah-hello-feat-sarkodie-official-video/|title=Akwaboah – Hello (Feat. Sarkodie) (Official Video)|publisher=GhanaNdwom|accessdate=March 26, 2018|archivedate=March 27, 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180327212003/http://www.ghanandwom.net/akwaboah-hello-feat-sarkodie-official-video/}}</ref>
|[[Akwaboah Jnr]] feat [[Sarkodie (rapper)|Sarkodie]]
|-
! scope="row" |"Beshiwo"
|Becca (Ghanaian singer) feat Bisa Kdei
|-
! scope="row" |"Life"<ref>{{Cite web|url=https://enewsgh.com/2016/11/22/video-life-bisa-kdei-ft-patoranking/|title=VIDEO: Life – Bisa KDei ft. Patoranking|publisher=EnewsGH|accessdate=March 26, 2018|archivedate=February 12, 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230212214240/https://enewsgh.com/2016/11/22/video-life-bisa-kdei-ft-patoranking/}}</ref>
|Bisa Kdei feat [[Patoranking]]
|-
! scope="row" |"Na Na"<ref>{{Cite web|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/Eazzy-drops-Na-Na-video-featuring-Stonebwoy-489511|title=Eazzy drops 'Na Na' video featuring Stonebwoy|publisher=Ghanaweb|accessdate=March 26, 2018}}</ref>
|[[Eazzy]] feat [[Stonebwoy]]
|-
! scope="row" |"Meba Be Tia Wo"<ref>{{Cite web|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/Video-Guru-features-Lil-Win-in-Meba-Be-Tia-Wo-404844|title=Video: Guru features Lil Win in 'Meba Be Tia Wo'|publisher=Ghanaweb|accessdate=March 26, 2018}}</ref>
|Gurunkz
|-
! scope="row" |"Hw3"<ref>{{Cite web|url=http://www.pulse.com.gh/entertainment/music/music-video-becca-hw3-remix-feat-bisa-kdei-id4714780.html|title=Music Video Becca – Hw3 Remix feat. Bisa Kdei|publisher=Pulse|accessdate=March 26, 2018|archivedate=July 4, 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180704005903/https://www.pulse.com.gh/entertainment/music/music-video-becca-hw3-remix-feat-bisa-kdei-id4714780.html}}</ref>
|Becca (Ghanaian singer) feat Bisa Kdei
|-
! scope="row" |"Susuka"<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=KXaEvauHXYM|title=Kofi Kinaata – Susuka (Official Video)|publisher=[[YouTube]]|accessdate=March 26, 2018}}</ref>
|Kofi Kinaata
|-
! scope="row" |"Mansa"<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=KXaEvauHXYM|title=Kofi Kinaata – Susuka (Official Video)|publisher=[[YouTube]]|accessdate=March 26, 2018}}</ref>
|Bisa Kdei
|-
! scope="row" |"PumPum"<ref>{{Cite web|url=http://tooxclusive.com/west/songs-download/rudebwoy-ranking-pumpum-ghana-ft-episode|title=RudeBwoy Ranking – "PumPum from Ghana" ft. Episode|publisher=[[TooXclusive]]|accessdate=March 26, 2018|archivedate=October 27, 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201027053640/https://tooxclusive.com/west/songs-download/rudebwoy-ranking-pumpum-ghana-ft-episode/}}</ref>
|RudeBwoy Ranking
|-
! scope="row" |"Kakai"<ref>{{Cite web|url=http://cuemusicworld.co.uk/index.php/2018/01/30/shatta-wale-kakai-official-video/|title=Shatta Wale – Kakai (Official Video)|publisher=Cuemusicworld|accessdate=March 26, 2018|archivedate=March 27, 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180327023758/http://cuemusicworld.co.uk/index.php/2018/01/30/shatta-wale-kakai-official-video/}}</ref>
|[[Shatta Wale]]
|-
! scope="row" |"Holiday"<ref>{{Cite web|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/audio/artikel.php?ID=352773|title=AK Songstress releases new video "Holiday"|publisher=Ghanaweb|accessdate=March 26, 2018}}</ref>
|AK Songstress
|-
! scope="row" |"Baby"<ref>{{Cite news|title=VIDEO: Petrah ft. Reekado Banks – Baby|url=https://notjustok.com/video-download/video-petrah-ft-reekado-banks-baby/|accessdate=March 27, 2018|work=Notjustok|date=July 10, 2016|archive-date=July 11, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180711091401/https://notjustok.com/video-download/video-petrah-ft-reekado-banks-baby/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news|title=Hot new Music Video: Petrah feat. Reekado Banks – Baby|url=https://ameyawdebrah.com/music-video-7/|accessdate=March 27, 2018|work=Ameyaw Debrah|date=July 4, 2016|archive-date=August 13, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180813011945/https://ameyawdebrah.com/music-video-7/|url-status=dead}}</ref>
|Petrah feat [[Reekado Banks]]
|-
! scope="row" |"Fefeefe"<ref>{{Cite web|url=https://www.ghanacelebrities.com/2016/10/20/new-video-el-drops-visuals-fefeefe/|title=NEW VIDEO: EL Drops Visuals For 'Fefeefe'|publisher=Ghana Celebrities|accessdate=March 26, 2018|archivedate=March 27, 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180327023534/https://www.ghanacelebrities.com/2016/10/20/new-video-el-drops-visuals-fefeefe/}}</ref>
|EL
|-
! scope="row" |"One Tin"<ref>{{Cite web|url=https://kubilive.com/eazzy-drops-new-hot-video-one-tindirected-by-xbills-ebenezer/|title=Watch: Eazzy Drops New Hot Video "One Tin"(Directed by Xbills Ebenezer)|publisher=[[Kubilive]]|accessdate=March 26, 2018}}</ref>
|[[Eazzy]]
|-
! scope="row" |"Kpakposhito" <ref>{{Cite news|title=New Music Video: 'Kpakposhito' By Eazzy|url=https://www.ghanacelebrities.com/2016/03/11/new-music-video-kpakposhito-by-eazzy/|accessdate=March 26, 2018|work=Ghana Celebrities|date=November 10, 2016|archive-date=March 27, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180327023400/https://www.ghanacelebrities.com/2016/03/11/new-music-video-kpakposhito-by-eazzy/|url-status=dead}}</ref>
|[[Eazzy]]
|-
|Hello <ref>{{Cite web|author=Adinkra|first=Fiifi|date=2016-10-28|title=Akwaboah – Hello (Feat Sarkodie)|url=https://ghanandwom.net/akwaboah-hello-feat-sarkodie/|accessdate=2023-06-21|work=GhanaNdwom.net|language=en-US}}</ref>
|[[Akwaboah Jnr|Akwaboah]] feat. [[Sarkodie (rapper)|Sarkodie]]
|-
| rowspan="7" |2017
! scope="row" |"Boom Boom"<ref>{{Cite news|title=Music Video Kuami Eugene – Boom Bang Bang|url=http://www.pulse.com.gh/entertainment/music/music-video-kuami-eugene-boom-bang-bang-id6953921.html|accessdate=March 26, 2018|work=Pulse GH|date=July 6, 2017}}</ref>
|Kuami Eugune
|-
! scope="row" |"Mawuli"<ref>{{Cite news|title=Music: 2Fresh4God – Mawuli (Directed By XBills Ebenezer)|url=https://www.modernghana.com/entertainment/42504/music-2fresh4god-mawuli-directed-by-xbills-ebenezer.html|accessdate=March 27, 2018|work=ModernGhana|date=April 14, 2017}}</ref>
|2Fresh4God
|-
! scope="row" |"Feeling"
|Kurl Songz feat Ebony Reigns
|-
! scope="row" |"Bronya"<ref>{{Cite news|title=BTS Photos Wutah finally shoot video for "Bronya"|url=http://www.pulse.com.gh/entertainment/music/bts-photos-wutah-finally-shoot-video-for-bronya-id7479870.html|accessdate=March 26, 2018|work=Pulse GH|date=October 18, 2017|archive-date=November 27, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241127090745/https://www.pulse.com.gh/entertainment/music/bts-photos-wutah-finally-shoot-video-for-bronya-id7479870.html|url-status=dead}}</ref>
|Wutah
|-
! scope="row" |"Rewind"<ref>{{Cite news|title=Music Video MzVee – Rewind feat. Kuami Eugene|url=http://www.pulse.com.gh/entertainment/music/music-video-mzvee-rewind-feat-kuami-eugene-id6117075.html|accessdate=March 26, 2018|work=Pulse GH|date=January 25, 2017|archive-date=July 3, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180703163529/https://www.pulse.com.gh/entertainment/music/music-video-mzvee-rewind-feat-kuami-eugene-id6117075.html|url-status=dead}}</ref>
|MzVee feat Kuami Eugene
|-
|Daavi <ref>{{Cite web|date=2017-04-07|title=Mzvee releases latest track 'Daavi'|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/Mzvee-releases-latest-track-Daavi-526696|accessdate=2023-06-21|work=GhanaWeb|language=en}}</ref>
|Mzvee
|-
|We Run Dem <ref>{{Cite web|author=Crafty|first=Arthur|date=2023-06-21|title=MzVee – We Run Dem ft Article Wan Mp3 Download » Naijamz|url=https://naijamz.com/download-mp3/3350/mzvee-we-run-dem-ft-article-wan|accessdate=2023-06-21|work=naijamz.com|language=en}}</ref>
|MzVee ft Article Wan
|-
| rowspan="3" |2018
! scope="row" |"Come And See My Moda"<ref>{{Cite news|title=Music Video MzVee Come and See My Moda feat Yemi Alade|url=http://www.pulse.com.gh/entertainment/music/music-video-mzvee-come-and-see-my-moda-feat-yemi-alade-id7838982.html|accessdate=March 26, 2018|work=Pulse GH|date=January 12, 2018}}</ref>
|MzVee feat. [[Yemi Alade]]
|-
|Mamee <ref>{{Cite web|author=Jasper|first=Kevin|date=2018-04-11|title=Efya x Mr Eazi – Mame (Give Me) MP3 DOWNLOAD|url=https://www.naijavibes.com/mp3-download/efya-x-mr-eazi-mame-give-me-audio/|accessdate=2023-06-21|work=NaijaVibes|language=en-GB|archivedate=2023-06-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230621153444/https://www.naijavibes.com/mp3-download/efya-x-mr-eazi-mame-give-me-audio/}}</ref>
|Efya ft. [[Mr Eazi]]
|-
|Bend Down <ref>{{Cite web|author=Dwomoh|first=Bright|date=2018-09-26|title=DOWNLOAD MP3 : MzVee ft. Kuami Eugene – Bend Down (Prod. by MoG Beatz) {{!}} GhanaSongs.com – Ghana Music Downloads|url=https://www.ghanasong.com/download-mp3-mzvee-ft-kuami-eugene-bend-down-prod-by-mog-beatz/|accessdate=2023-06-21|language=en-US|archivedate=2023-06-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230621164405/https://www.ghanasong.com/download-mp3-mzvee-ft-kuami-eugene-bend-down-prod-by-mog-beatz/}}</ref>
|MzVee feat. Kuami Eugene
|-
| rowspan="4" |2019
|Dw3<ref>{{Cite web|date=2020-03-06|title=Watch "Dw3" by Mr Drew x Krymi ft. Sarkodie {{!}} Video & Download MP3|url=https://notjustok.com/videos/video-mr-drew-x-krymi-ft-sarkodie-dw3-download-mp3/|accessdate=2023-06-21|work=NotjustOk|language=en-US|archivedate=2023-06-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230621150438/https://notjustok.com/videos/video-mr-drew-x-krymi-ft-sarkodie-dw3-download-mp3/}}</ref>
|Mr Drew ft Krymi & [[Sarkodie (rapper)|Sarkodie]]
|-
|Fire Burn <ref>{{Cite web|date=2020-11-02|title=DOWNLOAD: Kwamz & Flava – Fire Burn ft Sarkodie|url=https://www.ghgossip.com/download-kwamz-flava-fire-burn-ft-sarkodie/|accessdate=2023-06-21|work=www.ghgossip.com|language=en-AU|archivedate=2023-06-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230621164403/https://www.ghgossip.com/download-kwamz-flava-fire-burn-ft-sarkodie/}}</ref>
|Kwamz & Flava Feat. [[Sarkodie (rapper)|Sarkodie]]
|-
|Shooo (Remix) <ref>{{Cite web|author=Tomiwa|date=2023-02-19|title=Kwamz & Flava – "Shooo (Remix)" ft. Medikal x Joey B|url=https://tooxclusive.com/kwamz-flava-shooo-remix-ft-medikal-x-joey-b-new-song/|accessdate=2023-06-21|work=tooXclusive|language=en-US|archivedate=2021-08-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210801094754/https://tooxclusive.com/kwamz-flava-shooo-remix-ft-medikal-x-joey-b-new-song/}}</ref>
|Kwamz & Flava Feat. Medikal & Joey B
|-
|Weather <ref>{{Cite web|author=E|first=A. D. C.|date=2019-06-22|title=Watch: Sista Afia Ft Medikal & Quamina MP - Weather - Africa.com|url=https://www.africa.com/watch-sista-afia-ft-medikal-quamina-mp-weather/|accessdate=2023-06-21|work=www.africa.com|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20230621164402/https://www.africa.com/watch-sista-afia-ft-medikal-quamina-mp-weather/|archive-date=2023-06-21|url-status=dead}}</ref>
|Sista Afia ft Medikal & Quamina MP
|-
| rowspan="10" |2020
|"Enjoyment"<ref>{{Cite web|author=naija|first=prey|date=2020-01-30|title=KiDi – Enjoyment {{!}} VIDEO • NaijaPrey|url=https://www.naijaprey.com/music-kidi-enjoyment-video/,%20https://www.naijaprey.com/music-kidi-enjoyment-video/|accessdate=2023-06-21|work=www.naijaprey.com|language=en-US}}</ref>
|[[KiDi|KIDI]]
|-
|No Dulling<ref>{{Cite web|date=2020-12-29|title=Top 10 most watched Ghanaian music videos in 2020|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/Top-10-most-watched-Ghanaian-music-videos-in-2020-1142957|accessdate=2023-06-21|work=GhanaWeb|language=en}}</ref>
|Keche Feat. Kuami Eugene
|-
|Let Me Know <ref>{{Cite web|author=invisible|first=quame|date=2020-09-04|title=Download Mr Drew – Let Me Know (Prod. By MOG) {{!}} HitxGh.Com|url=https://www.hitxgh.com/mr-drew-let-me-know-prod-by-mog/|accessdate=2023-06-21|work=hitxgh|language=en-US}}</ref>
|Mr Drew
|-
|Turn Up <ref>{{Cite web|author=chyme|date=2023-06-16|title=VIDEO: Kuami Eugene – Turn Up|url=https://247naijabuzz.blog/video-kuami-eugene-turn-up/|accessdate=2023-06-21|work=247NaijaBuzz|language=en-US|archivedate=2023-06-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230621153444/https://247naijabuzz.blog/video-kuami-eugene-turn-up/}}</ref>
|Kuami Eugene
|-
|Wedding Song <ref>{{Cite web|author=JNR|first=KELLY|date=2023-06-21|title=DOWNLOAD MP3: Wendy Shay – Wedding ft. Kuami Eugene|url=https://naijatunez.com/download-mp3-wendy-shay-wedding-ft-kuami-eugene/|accessdate=2023-06-21|work=NaijaTunez|language=en-US|archivedate=2023-06-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230621164406/https://naijatunez.com/download-mp3-wendy-shay-wedding-ft-kuami-eugene/}}</ref>
|[[Wendy Shay]] feat. Kuami Eugene
|-
|Pray For The World <ref>{{Cite web|date=2021-01-01|title=MUSIC: Wendy Shay – Pray For The World|url=https://www.ghgossip.com/music-wendy-shay-pray-for-the-world/|accessdate=2023-06-21|work=Ghana Gossip|language=en-AU|archivedate=2023-06-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230621164404/https://www.ghgossip.com/music-wendy-shay-pray-for-the-world/}}</ref>
|[[Wendy Shay]]
|-
|Duna <ref>{{Cite web|date=2020-11-05|title=Eazzy and Quamina MP go wild in new 'Duna' music video (WATCH)|url=https://www.pulse.com.gh/entertainment/music/eazzy-and-quamina-mp-go-wild-in-duna-music-video-with-twerking-moves-watch/1lnrp9k|accessdate=2023-06-21|work=Pulse Ghana|language=en}}</ref>
|[[Eazzy]] Feat Quamina Mp
|-
|Here For You <ref>{{Cite web|author=kofixerda|date=2020-10-14|title=Vanilla Karr Drops Official Video For "Here For You" – Watch Here|url=https://ghanandwom.net/vanilla-karr-drops-official-video-for-here-for-you-watch-here/|accessdate=2023-06-21|work=GhanaNdwom.|language=en-US|archivedate=2023-06-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230621164404/https://ghanandwom.net/vanilla-karr-drops-official-video-for-here-for-you-watch-here/}}</ref>
|Vanilla Karr
|-
|Bestie <ref>{{Cite web|date=2020-09-25|title=DOWNLOAD: Queen Ayorkor – Bestie ft Kelvyn Boy|url=https://www.ghgossip.com/download-queen-ayorkor-bestie-ft-kelvyn-boy/|accessdate=2023-06-21|work=Ghana Gossip|language=en-AU|archivedate=2023-06-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230621164423/https://www.ghgossip.com/download-queen-ayorkor-bestie-ft-kelvyn-boy/}}</ref>
|Queen Ayorkor Ft. Kelvyn Boy
|-
|Paper <ref>{{Cite web|author=Music|first=Ghana|date=2020-01-20|title=Video Premiere: Paper by Sista Afia feat. Victor AD|url=https://www.ghanamusic.com/video/music-videos/2020/01/20/video-premiere-paper-by-sista-afia-feat-victor-ad/|accessdate=2023-06-21|work=Ghana Music|language=en-GB}}</ref>
|Sista Afia feat. [[Victor AD]]
|-
| rowspan="10" |2021
|Mood <ref>{{Cite web|author=Orlazd|first=great1|date=2021-04-18|title=VIDEO: Mr Drew – Mood » NaijaRemix|url=https://www.naijaremix.com/mp4-videos/video-mr-drew-mood/|accessdate=2023-06-21|language=en-US}}</ref>
|Mr Drew
|-
|Shoulder <ref>{{Cite web|author=Zatunes|date=2021-09-17|title=Adina Thembi & Mr JazziQ – Shoulder|url=https://zatunes.co.za/2021/adina-thembi-mr-jazziq-shoulder|accessdate=2023-06-21|work=ZAtunes|language=en-US}}</ref>
|Adina feat. Mr JazziQ
|-
|Dollar On You <ref>{{Cite web|author=Live|first=ThePrince|date=2021-04-30|title=WATCH: Kuami Eugene – Dollar On You (Official Video)|url=https://eonlinegh.com/watch-kuami-eugene-dollar-on-you-official-video/|accessdate=2023-06-21|work=EonlineGH.Com|language=en-US|archivedate=2023-06-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230621150438/https://eonlinegh.com/watch-kuami-eugene-dollar-on-you-official-video/}}</ref>
|Kuami Eugene
|-
|Today <ref>{{Cite web|author=kodecx|date=2023-03-09|title=DopeNation – Today (Official Video) MP4 Download {{!}} BaseNaija|url=https://basenaija.com/dopenation-today-2/|accessdate=2023-06-21|language=en-US|archivedate=2023-06-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230621153445/https://basenaija.com/dopenation-today-2/}}</ref>
|DopeNation
|-
|Shuperu <ref>{{Cite web|author=Orlazdgreat1|date=2021-09-13|title=VIDEO: Mr Drew – Shuperu Ft. KiDi Mp4 Download » NaijaRemix|url=https://www.naijaremix.com/mp4-videos/video-mr-drew-shuperu-ft-kidi/|accessdate=2023-06-21|language=en-US}}</ref>
|Mr Drew feat. [[KiDi]]
|-
|S3k3 <ref>{{Cite web|author=Music|first=Ghana|date=2021-11-18|title=Video Premiere: Sɛkɛ by Mr Drew feat. Medikal|url=https://www.ghanamusic.com/video/music-videos/2021/11/18/video-premiere-sɛkɛ-by-mr-drew-feat-medikal/|accessdate=2023-06-21|work=Ghana Music|language=en-GB}}</ref>
|Mr Drew feat. Medikal
|-
|Good Mood <ref>{{Cite web|date=2020-12-05|title=MUSIC: Keche ft Fameye – Good Mood|url=https://www.ghgossip.com/music-keche-ft-fameye-good-mood/|accessdate=2023-06-21|work=GhanaGossip|language=en-AU|archivedate=2023-06-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230621164413/https://www.ghgossip.com/music-keche-ft-fameye-good-mood/}}</ref>
|Keche ft Fameye
|-
|Mind Your Business <ref>{{Cite web|author=naijaprey|date=2021-12-03|title=DopeNation – Mind Your Business (Video) Mp4 Download • NaijaPrey|url=https://www.naijaprey.com/dopenation-mind-your-business-video/,%20https://www.naijaprey.com/dopenation-mind-your-business-video/|accessdate=2023-06-21|work=naijaprey.|language=en-US}}</ref>
|Dopenation
|-
|Amen <ref>{{Cite web|author=kodecx|date=2023-03-09|title=VIDEO: Kuami Eugene – Amen {{!}} BaseNaija|url=https://basenaija.com/kuami-eugene-amen/|accessdate=2023-06-21|language=en-US|archivedate=2023-06-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230621164405/https://basenaija.com/kuami-eugene-amen/}}</ref>
|Kuami Eugene
|-
|Abodie <ref>{{Cite web|date=2021-12-26|title=2021 in review: Captain Planet makes history with monster hit song 'Abodie'|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/2021-in-review-Captain-Planet-makes-history-with-monster-hit-song-Abodie-1431997|accessdate=2023-06-21|work=GhanaWeb|language=en|archivedate=2023-06-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230621164403/https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/2021-in-review-Captain-Planet-makes-history-with-monster-hit-song-Abodie-1431997}}</ref>
|Captain Planet (4x4) feat. Kuami Eugene
|-
| rowspan="5" |2022
|<nowiki>''Metua''</nowiki><ref>{{Cite web|date=2022-02-25|title=WATCH: Amerado – Metua Featuring Kuami Eugene – Ameyaw Debrah|url=https://ameyawdebrah.com/watch-amerado-metua-featuring-kuami-eugene/|accessdate=2022-03-05|language=en-US}}</ref>
|Amerado feat. Kuami Eugene
|-
|"Friday Night" <ref>{{Cite web|author=IYKE|first=DJ|date=2022-09-02|title=Official Video: Lasmid – Friday Night|url=https://afromusik.com/official-video-lasmid-friday-night/|accessdate=2023-06-21|work=Afromusik|language=en-US|archivedate=2023-06-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230621150438/https://afromusik.com/official-video-lasmid-friday-night/}}</ref>
|Lasmid
|-
|"Sweetie" <ref>{{Cite web|author=Kumasi|date=2022-12-28|title=Download: Kwabena Kwabena – Sweetie (Official Video)|url=https://www.kumasinaija.com/download-kwabena-kwabena-sweetie-official-video/|accessdate=2023-06-21|work=Kumasi Naija|language=en-US}}</ref>
|Kwabena Kwabena
|-
|"Jo" <ref>{{Cite web|author=Cap|first=Blogger In|date=2022-08-13|title=FBS – JO (Dance) feat Mr Drew (Official Video)|url=https://viviplay.net/fbs-jo-dance-feat-mr-drew-official-video/|accessdate=2023-06-21|work=ViViPlay|language=en-US}}</ref>
|FBS feat. Mr Drew
|-
|Blow <ref>{{Cite web|author=Nyame|first=Dominic|date=2022-05-12|title=Official Video: Mona 4Reall – Blow (Official Video)|url=http://www.hitzmakers.com/mona-4reall-blow-official-music-video/|accessdate=2023-06-21|work=HitzMakers.com|language=en-US}}</ref>
|Mona 4Reall
|-
| rowspan="5" |2023
|Cryptocurrency <ref>{{Cite web|author=Music|first=Ghana|date=2023-03-29|title=Video: Cryptocurrency by Kuami Eugene & Rotimi|url=https://www.ghanamusic.com/video/music-videos/2023/03/29/video-cryptocurrency-by-kuami-eugene-rotimi/|accessdate=2023-06-21|work=Ghana Music|language=en-GB}}</ref>
|Kuami Eugene Feat. Rotimi
|-
|Love You <ref>{{Cite web|author=Wisdom|first=Daniel|date=2023-06-21|title=Bisa Kdei – Love You ft. KiDi (Mp3 Download)|url=https://xclusiveloaded.com/bisa-kdei-love-you-ft-kidi/|accessdate=2023-06-21|work=Xclusiveloaded|language=en|archivedate=2023-06-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230621150438/https://xclusiveloaded.com/bisa-kdei-love-you-ft-kidi/}}</ref>
|Bisa Kdei feat. [[KiDi]]
|-
|Something Must Happen <ref>{{Cite web|author=invisiblequame|date=2023-03-01|title=Download Keche – Something Must Happen (Official Music Video) {{!}} HitxGh.Com|url=https://www.hitxgh.com/keche-something-must-happen-official-music-video/|accessdate=2023-06-21|work=hitxgh|language=en-US}}</ref>
|Keche
|-
|Carry Go <ref>{{Cite web|author=Music|first=Ghana|date=2023-02-22|title=Video: Carry Go by Sista Afia|url=https://www.ghanamusic.com/video/music-videos/2023/02/22/video-carry-go-by-sista-afia/|accessdate=2023-06-21|work=Ghana Music|language=en-GB}}</ref>
|Sista Afia
|-
|My Darling <ref>{{Cite web|author=Music|first=Ghana|date=2023-01-27|title=Video: My Darling by Akwaboah feat. Kwabena Kwabena|url=https://www.ghanamusic.com/video/music-videos/2023/01/27/video-my-darling-by-akwaboah-feat-kwabena-kwabena/|accessdate=2023-06-21|work=Ghana Music|language=en-GB}}</ref>
|[[Akwaboah Jnr|Akwaboah]] Feat. Kwabena Kwabena
|}
== Ntụaka ==
omenala Michael Jackson n'oge ụbọchị ụlọ akwụkwọ sekọndrị ya, ọ malitere ịbụ abụ na-akụ ma na-egwu egwu. Ọ rọrọ nrọ imepụta ihe nkiri akụkọ ifo nwere ike ịdị ka anụ{{Reflist|2}}
== Njikọ mpụga ==
* Xbills Ebenezer on LinkedIn
* Xbills Ebenezer's channel on YouTube
* [https://web.archive.org/web/20181218030729/http://www.fruttiboxxafrica.com/tag/xbills-ebenezer/ Fruttiboxx Africa]
* Official website
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
98n5dbpljw44jmyxavzi5ge4y6g9n4h
Sanford Biggers
0
45684
729701
726256
2026-09-30T21:24:09Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
729701
wikitext
text/x-wiki
<ref>{{Cite web|url=http://www.rovetv.net/sb-press.html|title=Sanford Biggers/Notions|author=Schachter Rove|first=Kenny|accessdate=2010-07-12|publisher=rovetv.net|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110102123226/http://www.rovetv.net/sb-press.html|archivedate=2011-01-02}}</ref>Sanford Biggers bụ onye na-ese ihe na-arụkọ ọrụ na Harlem nke na-arụ ọrụ na fim/video, ihe, ihe ọkpụkpụ, egwu, na-arụ ọrụ . [1] Onye amaala LA, ọ biela ma ọrụ na New York City 1999.
== Ndụ na agụmakwụkwọ ==
Ụlọ Biggers na Los Angeles, California. [1] Ọ bụ nwa nke neurosurgeon, nna ya, na onye akwụkwọ, nne ya. [2] Ọmá BA site na Morehouse College na Atlanta, Georgia, onye MFA sitere na oflọ Akwụkwọ nke Art Institute of Chicago, Illinois wee gaa Skowhegan School of Painting and Sculpture na 1998. [1] Biggers na-ekwu na n'ihi nnukwu nnukwu klaasịka na Morehouse, a poly ya ka ọ were ọtụtụ klaas ya na-ahụ Spelman ụmụ amụrụ niile. . <ref>{{Cite web|title=On the Record With ... Sanford Biggers|url=http://www.bet.com/news/national/2014/02/20/on-the-record-with-sanford-biggers.html|work=BET.com|publisher=|accessdate=2015-11-11|author=Biggers|first=Sanford|date=2014-02-20|authorlink=Sanford Biggers|archive-date=2016-01-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20160131110118/http://www.bet.com/news/national/2014/02/20/on-the-record-with-sanford-biggers.html|url-status=dead}}</ref>
== Ọrụ ==
Biggers buru ụzọ nke nlebara anya dị egwu mgbe ọrụ ya na David Ellis, Mandala nke B-Bodhisattva II, na-akpọ ihe ngosi "Freestyle", nke Thelma Golden akwụkwọ na Studio Museum na Harlem na 2001. [1] [2] [ 3] Ebe ọ bụ na egosila ọrụ ya na mba ụwa Tate Modern na London, Renaissance Society na Chicago, [4] Prospect 1 na New Orleans na Whitney Biennial, Kitchen na Performa 07 (nke Roselee Goldberg akwụkwọ) na New York. [5] [3] [6] Nkà nke Biggers na-ezokarị aka n'okirikiri ndị Africa-American, egwu hip hop, ndị Buddha, ime ohere Africa, Indo-European Vodoun, jazz, Afrofuturism, omenala obodo na akara ngosi. sitere na Americana . [7] [8] [9] [10] O kwuwo na ya mfeghị "ọ dịghị ọkwa usoro oge, ntụaka ma ọ bụ mgbasa ozi" [11] na ọrụ ya ntụgharị uche na nkwalite. [10] Ọ na-ekwu na isiokwu ya bụ "e bu n'obi mgbochi na a anya anya ịgụ na ihe mere eme America." Ọ na- I syncretism mee ka njikọ dị n'etiti omume omenala ndị yiri ka ọ dị iche. [7] [8] Iji mee ka onye na-ekiri ya bụrụ ihe na-arụsi ọrụ ike, Biggers na- ike ihe ọkpụkpụ ya ka ọ bụrụ ihe ngosi. [11] N'ịbụ onye ngosi ọtụtụ oge ndụ ya na-akpọ piano, ihe a na-eme ihe nkiri na-ese ụdị egwu. [9] Ọ na-arụkọ ọrụ ọnụ na ọrụ egwu na Saul Williams aka Niggy Tardust, Esthero, Martin Luther McCoy, Imani Uzuri, Rich Medina, [11] na Jahi Sundance <ref name="whitehotmagazine1">{{Cite web|url=http://whitehotmagazine.com/articles/2010-interview-with-sanford-biggers/2054|title=WM | whitehot magazine of contemporary art | April 2010, Interview with Sanford Biggers|publisher=|date=|accessdate=2010-07-15}}</ref>
N'afọ 2014, Biggers si na onye na-ahụ maka ya pụọ site na-ese ihe na quilts nke ụmụ ndị nwe ohu nyere ya. <ref>{{Cite web|title=MAM Art Talks Thursday : Sanford Biggers - Baristanet|url=http://baristanet.com/2014/11/mam-art-talks-sanford-biggers/|work=Baristanet|accessdate=2015-11-11|language=en-US|author=Gilmore|first=Georgette|date=2014-11-14}}</ref>
Biggers bụ Mgbakwunye ngalaba na Virginia Commonwealth University Sculpture and Expanded Media program, ma ọ bụrụ na onye oji malite na Ngalaba VES nke Mahadum Harvard na 2009. [1] [2] Ọ bụbu osote prọfesọ na mmemme Visual Arts nke Mahadum Columbia. . <ref>{{Cite web|url=http://wwwapp.cc.columbia.edu/art/app/arts/visual_arts/faculty.jsp|title=Visual Arts Faculty - Columbia University School of the Arts Graduate MFA Programs|publisher=Pp.cc.columbia.edu|accessdate=2010-07-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090107222448/http://wwwapp.cc.columbia.edu/art/app/arts/visual_arts/faculty.jsp|archivedate=January 7, 2009}}</ref>
== Nkwenye ==
N'afọ 2019, ewebatara Biggers na New York Foundation maka ndị ọchịchị nke ama ama. [1] Na 2010, e nyere Biggers ihe nrite Greenfield na Hermitage Artist Retreat, ebe obibi afọ abụọ na ọrụ ọhụrụ. [2] Kọmishọna ahụ hibere isi ihe Sanford Biggers: Codex, ihe ngosi 2012 solo na Ringling Museum [3] nke Matthew McLendon chepụtara..
Na 2009 ọ natara ihe nrite William H. Johnson [1] ma bụrụ otu n'ime ndị ikpeazụ a atọ maka ajụjụ mba ụwa mbụ Jack Wolgin na Fine Arts, ihe nrite izi ukwuu n'ụwakwuru onye na-ese ihe nkiri. Biggers na 2008 atụmatụ nturu ugo Creative Capital na ikike nke Visual Arts. [2] Biggers bụ onye na-ese ihe na Eyebeam na 2000. <ref>{{Cite web|title=Sanford Biggers {{!}} eyebeam.org|url=http://eyebeam.org/people/sanford-biggers|work=eyebeam.org|accessdate=2016-01-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20160131110118/http://eyebeam.org/people/sanford-biggers|archive-date=2016-01-31|url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite web|title=iniva: Sanford Biggers|url=http://www.iniva.org/library/archive/people/b/biggers_sanford|work=www.iniva.org|accessdate=2016-02-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305020253/http://www.iniva.org/library/archive/people/b/biggers_sanford}}</ref>
Na 2018 Biggers gbara ọnụ site na Vinson Cunningham, onye ode akwụkwọ maka akwụkwọ ozi New Yorker, mgbochi ya na nka ndị askarta nke oge a yana ọrụ ya na ọrụ Black Lives Matter . [1] Ọzọkwa na 2018 Biggers nyere nka site na American Academy of Arts and Letters . <ref>{{Cite web|title=2018 Ceremonial Exhibition: Work by New Members and Recipients of Awards – American Academy of Arts and Letters|url=https://artsandletters.org/pressrelease/2018-ceremonial-exhibition-work-by-new-members-and-recipients-of-awards/|work=artsandletters.org|accessdate=2018-05-29}}</ref>
Na 2021, Biggers ihe nrite Heinz nke afọ 26 maka nka. <ref>{{Cite web|title=The Heinz Awards :: Sanford Biggers|url=https://www.heinzawards.net/recipients/sanford-biggers|accessdate=2021-11-18|work=www.heinzawards.net}}</ref>
== Ihe ngosi ==
Isi mmalite ma ọ bụrụ na edeghị ya ọzọ: <ref>{{Cite news|url=http://sanfordbiggers.com/galleries/exhibition|title=Exhibitions|publisher=Sanford Biggers official website|accessdate=December 5, 2017|language=en-US}}</ref>
=== Solo ===
"Sanford Biggers" - Contemporary Art Museum St. Louis, St. Louis, Missouri. Septemba 7 - Disemba 30, 2018
* "Selah" - Marianne Boesky Gallery, New York, New York. Septemba 7 - Ọktoba 21, 2017
* "Oge gara aga Ha wetara ha" - Monique Meloche Gallery, Chicago, Illinois. Febụwarị 11 - Eprel 2, 2016
* "Shuffle, Shake - Everson Museum" - Urban Video Project (UVP) na Everson Museum of Art, Syracuse, New York. Nọvemba 6 - Disemba 27, 2014
* "Dollar 3 na Dimes isii" - David Castillo Gallery, Miami, Florida. Mee 15 - Julaị 5, 2014
* "Vex" - Baldwin Gallery, Aspen, Colorado. Ọnwa Isii 27–20, 2014
* "Sugar, anụ ezi, Bourbon" - Massimo De Carlo Gallery, Milan, Italy. Eprel 5 - Mee 18, 2013
* "kpakpando gbara ọchịchịrị" - Eric Firestone Gallery, East Hampton, New York. Julaị 6–22, 2013
* "Ago" - Monique Meloche Gallery, Chicago, Illinois. Eprel 13-June, 2013
* "Ndị na-ese ihe nkiri Conundrum" - Mass MoCA, North Adams, Massachusetts. Ọktoba 2012
* "Codex" - John na Mable Ringling Museum of Art, Sarasota, Florida. Maachị 30 - Ọktoba 14, 2012
* "Sweet Funk - Ihe Introspective" - Ụlọ ihe ngosi nka nke Brooklyn, Brooklyn, New York. Septemba 23, 2011 - Jenụwarị 8, 2012
* "Cosmic Voodoo Circus" - SculptureCenter, Long Island City, Queens, New York. Septemba 10 - Nọvemba 28, 2011
* "Ọgwụgwọ ọnwa" - Museum of Contemporary Arts, Santa Barbara, California. 2010
* "Osisi" - Grand Arts, Kansas City, Missouri Septemba 7 - Ọktoba 20, 2007 <ref>[https://www.youtube.com/watch?v=SWVvljDR_tA "Blossom" by Sanford Biggers, 2007]</ref> <ref>[https://brooklynmuseum.tumblr.com/post/622171836440035328/blossom-by-sanford-biggers-is-a-monumental Brooklyn Museum]</ref>
=== Otu ===
* "Ihe" - David Castillo Gallery, Miami, Florida. Disemba 1, 2015 - Jenụwarị 31, 2016
* "Ndị na-ese ihe asatọ" - Paula Copper Gallery, New York, New York Nọvemba 10 -- Disemba 22, 2012
* "Ihe ngosi emume 2018: Ọrụ nke ndị òtù ọhụrụ na ndị nnata nke onyinye" - American Academy of Arts and Letters . <ref>{{Cite web|title=2018 Ceremonial Exhibition: Work by New Members and Recipients of Awards – American Academy of Arts and Letters|url=https://artsandletters.org/pressrelease/2018-ceremonial-exhibition-work-by-new-members-and-recipients-of-awards/|work=artsandletters.org|accessdate=29 May 2018}}</ref>
== Nchịkọta ==
A na-arụ ọrụ Biggers na mkpokọta na-adịgide adịgide:
* Ụlọ ihe ngosi nka na Harlem <ref>{{Cite web|title=Sanford Biggers|url=https://studiomuseum.org/artist/sanford-biggers|accessdate=2023-02-24|work=www.studiomuseum.org}}</ref>
* Ụlọ ihe ngosi nka nke Brooklyn <ref>{{Cite web|title=Sanford Biggers|url=https://www.brooklynmuseum.org/opencollection/artists/16382/objects|accessdate=2023-02-24|work=www.brooklynmuseum.org|archivedate=2023-02-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230224211020/https://www.brooklynmuseum.org/opencollection/artists/16382/objects}}</ref>
* Ụlọ ihe ngosi nka nke ọgbara ọhụrụ <ref>{{Cite web|title=Sanford Biggers|url=https://www.moma.org/artists/40057|accessdate=2023-02-24|work=www.moma.org}}</ref>
* Ụlọ ihe ngosi nka nke Whitney <ref>{{Cite web|title=Sanford Biggers|url=https://whitney.org/artists/7849|accessdate=2023-02-24|work=www.whitney.org}}</ref>
* Ụlọ ihe ngosi nka nke oge a na Chicago <ref>{{Cite web|title=Sanford Biggers|url=https://mcachicago.org/About/Who-We-Are/Artists/Sanford-Biggers|accessdate=2023-02-24|work=www.mcachicago.org|archivedate=2023-02-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230224211018/https://mcachicago.org/About/Who-We-Are/Artists/Sanford-Biggers}}</ref>
* Ụlọ ihe ngosi nka nke obodo ukwu <ref>{{Cite web|title=Borne by the River|url=https://www.metmuseum.org/art/collection/search/848450?sortBy=Relevance&ft=Sanford+Biggers&offset=0&rpp=40&pos=1|accessdate=2023-02-24|work=www.metmuseum.org}}</ref>
* Minnesota Museum of American Art <ref>{{Cite web|title=Semaphore|url=https://collections.artsmia.org/art/137873/semaphore-sanford-biggers|accessdate=2023-02-24|work=www.collections.artsmia.org}}</ref>
* Walker Art Center <ref>{{Cite web|title=Sanford Biggers|url=https://walkerart.org/collections/artists/sanford-biggers|accessdate=2023-02-24|work=www.walkerart.org}}</ref>
* Mkpokọta Phillips <ref>{{Cite web|title=SANFORD BIGGERS|url=https://www.phillipscollection.org/artist/sanford-biggers|accessdate=2023-02-24|work=www.phillipscollection.org}}</ref>
== Ntụaka ==
{{Reflist|2}}
== Njikọ mpụga ==
* [http://www.marianneboeskygallery.com/artists/sanford-biggers Sanford Biggers na Marianne Boesky Gallery]
* [https://web.archive.org/web/20140202220050/http://www.thejewishmuseum.org/exhibitions/biggers-zackin Sanford Biggers na Jennifer Zackin: obere ụwa ...] Ihe ngosi 2012 na The Jewish Museum, NY.
* [https://nymag.com/nymetro/arts/art/11999/ Gosi ma gwa: Sanford Biggers], ''NY Mag''
* [http://news.harvard.edu/gazette/story/2009/11/strange-fruit-indeed/ 'Mkpụrụ ala ọzọ,' n'ezie], ''Harvard Gazette''
* [http://www.independent.com/news/2010/mar/18/sanford-biggerss-moon-medicine-contemporary-arts-f/ Ọgwụ ọnwa Sanford Biggers na Contemporary Arts Forum], ''Santa Barbara Independent''
* [http://www.oregonlive.com/art/index.ssf/2009/06/review_sanford_biggers_at_the.html Nyochaa: Sanford Biggers na Portland Art Museum], ''Oregon Live''
* [https://web.archive.org/web/20160304071323/http://www.heraldtribune.com/article/20100124/article/1241006?p=2&tc=pg Onye meriri ihe nrite Greenfield nke afọ a na-agbaze ọtụtụ talent na echiche], ''Herald Tribune''
* [https://allarts.wliw.org/programs/the-c-files-with-maria-brito/sanford-biggers-and-for-freedoms-xno9wc/ Ọrụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị miri emi, obi ike na ọgaranya nke Harlem's Sanford Biggers], ''Nkà niile''
* [https://www.rockefellercenter.com/magazine/arts-culture/sanford-biggers-opens-multimedia-installation-at-rockefeller-center/ Sanford Biggers na-emepe ntinye mgbasa ozi na Rockefeller Center]
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
i5175eijrkmes2ztzprza519nn6sojz
Terry Mulligan
0
46054
729724
169052
2026-10-01T03:30:36Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
729724
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Usòrò:Terry_Baker_Mulligan.jpeg|alt=Indoor photo of a middle-aged female wearing glasses, a denim jacket and white blouse looking into the camera|thumb|Terry Mulligan]]
'''Terry Baker Mulligan''' bụ onye edemede America. Onye dere akwụkwọ akụkọ ahụ, Afterlife in Harlem na akwụkwọ ncheta, Sugar Hill: Where the Sun Rose Over Harlem, ọ bụ onye mmeri nke 2012 IPPY Award na 2013 Benjamin Franklin Awards.
== Oge ọ bụ nwata na agụmakwụkwọ ==
Nne Mulligan bụ Olivia Hodges Jackson rụrụ ọrụ dị ka odeakwụkwọ n'ọfịs nke New York Amsterdam News nke dị na Harlem, ma mesịa maka nchịkwa na City College of New York. Nna ya, onye amụrụ na Philadelphia bụ Roy Baker, bụ onye na-agba egwú Cotton Club na onye na-eme ihe ntụrụndụ na ndị otu Cab Calloway n'oge oge Harlem Renaissance. Ọ bụ ezie na ọ lụtụbeghị nne ya, Baker weere ụfọdụ ọrụ maka ịzụlite Terry, na njem ngwụsị izu mara mma na Seventh Avenue na-akọwa mmekọrịta ya na Terry na-eto eto.<ref>{{Cite web|author=Smaldone|first=Valerie|title=Interview with Terry Baker Mulligan|url=https://www.youtube.com/watch?v=eC-RJ7G5NCY|work=Valerie's New York|publisher=WOR710.com}}</ref>
Mulligan gara ụlọ akwụkwọ ọha na eze na nke onwe mgbe ọ na-etolite na New York City, na-agụsị akwụkwọ n'ụlọ akwụkwọ sekọndrị site na "ụlọ ọrụ na-aga n'ihu," New Lincoln School na Harlem. O nwetara nzere bachelọ ya na Bekee na Wagner College na Staten Island, New York City, <ref>{{Cite web|author=Mulligan|first=Terry Baker|title=Beyond the Storm|url=http://www.wagner.edu/wagnermagazine/?p=1696|work=Wagner Alumni Magazine|publisher=Wagner College|accessdate=13 August 2012}}</ref> ma mechaa agụmakwụkwọ ya na City College nke New York, nweta nzere Master of Arts na Bekee.
== Memoir, ''Sugar Hill: Ebe Anyanwụ na-acha n'elu Harlem'' ==
N'ụlọ ya na St. Louis, [[Mizurị|Missouri]], mgbe ọ lụsịrị Michael Mulligan na mbido afọ 1970, <ref>{{Cite news|author=Uncredited|title=Penned in St. Louis: Terry Baker Mulligan|url=http://www.stltoday.com/entertainment/books-and-literature/penned-in-st-louis-terry-baker-mulligan/article_0b87a819-1fa0-552b-9f97-7ca499e00d55.html|accessdate=1 August 2012|work=St. Louis Post-Dispatch|date=6 May 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120513065954/http://www.stltoday.com/entertainment/books-and-literature/penned-in-st-louis-terry-baker-mulligan/article_0b87a819-1fa0-552b-9f97-7ca499e00d55.html|archive-date=13 May 2012|url-status=dead}}</ref> Mulligan malitere ide nke mbụ n'ime ọtụtụ nsụgharị nke ihe ga-aghọ ihe nrite ya <ref>{{Cite news|author=Bergsma|first=Jillian|title=2012 Independent Publisher Book Awards Results|url=http://www.independentpublisher.com/article.php?page=1534|accessdate=1 August 2012|work=Independent Publisher|date=May 2012}}</ref> 2012 Sugar Hill, Where the Sun Rose Over Harlem . N'ime ya, ọ na-eme emume ndụ nke agbata obi dị ka ọ maara ya na 1950s, ebe ndị Afrịka-Amerịka na ndị ama ama mere ụlọ ha n'akụkụ ezinụlọ ndị nọ n'etiti na ndị isi ojii na ndị ọcha na-enweta ego dị ala. Mulligan na-ede banyere nleta ọ na-eleta Apollo Theater ugboro ugboro n'oge ọ na-eto eto dị ka ihe ngosi maka nnukwu kpakpando jazz, mkpụrụ obi, ozioma, R&B na rock 'n roll. Ọ kọwakwara n'ụzọ zuru ezu mmetụta nne ya, nne ya na ụmụnne nne ya nwere na ya mgbe ọ na- tolitere. E tinyere mkpuchi Sugar Hill n'ihu Publishers Weekly na Machị 2012, na-egosi utu aha sitere na Independent Book Publishers Association.<ref>{{Cite web|author=Rosen|first=Judith|title=Featuring Titles from the Independent Book Publishers Association|url=http://magazinesdownload.com/post/2012/03/29/Publishers-Weekly-26-March-2012.aspx|publisher=Publishers Weekly|accessdate=13 August 2012}}</ref>
== Onyinye ==
Na Mee 2012, e nyere Sugar Hill, Where the Sun Rose Over Harlem Gold Medal maka Adult Multicultural Nonfiction.
N'afọ 2013, Sugar Hill meriri Benjamin Franklin Gold Medal Awards abụọ maka Autobiography / Memoir na Multicultural Writing.
== Edensibia ==
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
08pqqj2n3wdv0bf1bvv8kxijdbb7er0
Sharon Sutton
0
46330
729706
537939
2026-09-30T22:42:54Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
729706
wikitext
text/x-wiki
[[Usòrò:Sharon_Egretta_Sutton_at_the_When_Ivory_Towers_were_Black_at_the_book_launch_at_Columbia_GSAPP.jpg|thumb| Sharon Egretta Sutton na 2017 na mwepụta nke akwụkwọ ya, ''Mgbe Ivory Towers bụ Black'' na mmalite akwụkwọ ahụ na Mahadum Columbia.]]
Sharon Egretta Sutton ( opera 1941), bụ onye America na-ese ụlọ ụlọ, onye nkuzi, onye na-ese ihe na onye ode akwụkwọ. Ọrụ ya lekwasịrị anya na ndị ọhụrụ na imebe nke aka na obodo. [1] Ọ bụ prọfesọ emerita na Mahadum Washington. N'afọ 1984, ọ na-akwụsị Afrịka mbụ onye prọfesọ zuru oke na mmemme nzere ụlọ mgbe ọ na-ejedebe na Mahadum Michigan. [2] [1] Ọ kuzikwara ihe na Parsons School of Design, na Mahadum Columbia.
== Ndụ mmalite na agụmakwụkwọ ==
A mụrụ Sharon Egretta Sutton na 1941 na Cincinnati, Ohio. <ref name=":1">{{Cite book|author=Hartman|first=Jan Cigliano|url=https://books.google.com/books?id=X9lpEAAAQBAJ|title=The Women Who Changed Architecture|date=2022-03-29|publisher=Chronicle Books|isbn=978-1-64896-086-4|pages=138|language=en}}</ref> <ref>{{Cite news|date=1994-10-17|title=High Profile: Designs on real change|pages=55|work=[[Detroit Free Press]]|url=https://www.newspapers.com/clip/118824151/high-profile-designs-on-real-change/|accessdate=2023-02-17}}</ref> Sutton malitere ịmụ piano mgbe ọ dị afọ 5 site n'aka onye na-ahụ maka organist na chọọchị nne ya n'oge a gbochiri ndị nwere agba ịga n'ọdọ mmiri, ebe a na-egwu skating, na ihe nkiri ihe nkiri na mpaghara Cincinnati ya dịpụrụ adịpụ. Akpọbatara ya na mpi French na ụlọ akwụkwọ sekọndrị prep kọleji ya ebe ụmụ akwụkwọ niile ga-amụ otu nka n'akụkụ nkuzi agụmakwụkwọ ha. <ref name=":0">{{Cite web|title=Teacher and Coach: Dr. Sharon Egretta Sutton on Discipline, Intellectual Leadership, and Being the First|url=https://www.madamearchitect.org/interviews/2021/2/24/dr-sharon-egretta-sutton|accessdate=2021-05-20|work=Madame Architect|date=24 February 2021|language=en-US}}</ref>
Sutton gụrụ akwụkwọ na mbụ na egwu, na-amụ mpi French na Gunther Schuller na mbụ na Manhattan School of Music na 1959; na nke ikpeazụ na Hartt College of Music na Mahadum Hartford, ebe ọ nwetara nzere BA. ogo mmụta na 1963.[1] Mgbe ọ nwetasịrị akara ugo mmụta na 1963, Sutton rụrụ ọrụ dị ka onye na-agụ egwu ọkachamara na New York City, ọkachasị maka Sol Hurok Attractions na ihe nkedo mbụ nke Man of La Mancha. Ọ rụkwara ọrụ na egwu egwu egwu egwu, na Redio City Music Hall, na Broadway, ma mee ihe karịrị otu puku ihe ngosi na Man of La Mancha.
Na 1967, Sutton debara aha na Parsons School of Design . [1] [2] O mechara gbanwee ụlọ ụlọ na Mahadum Columbia, bụ ebe J. Max Bond, Jr. na Romeldo Giurgola duziri ya. O ala M.Arch ya. na 1973 wee kwuo ihe omume onwe na 1976. [2] Na 1982, ọ natara MPhil na Ph.D. na akparamaagwa sitere na Mahadum City nke New York (CUNY). <ref name=":1" />
== Ọrụ ==
=== Nkuzi na ide ihe ===
Sutton lekwasịrị anya bụ ndị na-akpa na imebe ndị aka na obodo nwetere ugwu iche na ndị na-achọ obere ego na ndị isi ndị ọzọ ikike ikike. Egowo ọhụrụ site na Ford Foundation, National Endowment for Arts, WK Kellogg Foundation, Hewlett Foundation, Tukwila School District, Mahadum Michigan, na Mahadum Washington, n'etiti ndị ọzọ.
Ọ bụ onye prọfesọ egwu a ma na Parsons School of Design, prọfesọ ọzọ na Mahadum Columbia, na prọfesọ emerita na Mahadum Washington ebe o jere ozi na ngalaba 1998 ruo 2016.
Sutton bụ onye edemede nke Mgbe Ivory Towers Were Black: Akụkọ ihe mere obodo America na mahadum (2017); [1] [2] Weaving a Tapestry of Resistance: The Places, Power and Poetry of a Sustainable Society (1996); [3] na Ịmụta site na gburugburu wuru (1985). [4] Na mgbakwunye, ọ bụ onye edemede nke ọtụtụ isi akwụkwọ na-esochi, ma bụrụkwa onye nchịkọta nke Paradox of Urban Space: Inequality and Transformation in Marginalized Communities <ref>Sutton, Sharon E. and Kemp, Susan P. (eds.) (2011). The Paradox of Urban Space: Inequality and Transformation in Marginalized Communities. New York: Palgrave Macmillan.</ref>
Sutton bụkwa onye na-ebi akwụkwọ ama na onye na-agụkọ akwụkwọ, ebe ọ pụtala nka mfe. [1] Mkpala ọrụ ya ma nakọta ya site na ebe ngosi nka, ụlọ ọrụ azụmahịa, akwụkwọ, mahadum, yana nke mkpokọta Robert Blackburn na Library of Congress.
N'ịbụ onye raara onwe ya nye iji melite gburugburu ebe obibi nke ndị mmadụ ikike ikike, Sutton bụ onye nkụzi, iji chepụta nkuzi studio na Parsons School of Design . Ọtụtụ n'ime njikọ Sutton na- mgba America na-aga n'ihu maka ikpe ziri ozi ezi. <ref>{{Cite web|title=Sharon Sutton|url=https://www.arch.columbia.edu/faculty/458-sharon-sutton|accessdate=2021-05-20|work=Columbia GSAPP|language=en}}</ref>
=== Nhazi ===
Onye na-ese ụlọ ụlọ edebanyere aha, Sutton bụ ihe nke iri na abụọ nke Africa America ka e nye ya ikike ọrụ ọrụ ihe owuwu (1976), onye mbụ kwalitere ịbụ prọfesọ zuru oke nke ụlọ ụlọ (1994), na nke abụọ ka. a họpụta ya onye otu na American Institute of Architects (1994). 1995). ACSA ( Association of Collegiate Schools of Architecture ) Akwụkwọ Sutton na ACSA Prọfesọ Award na 1995-96. [1] Sutton ụzọ "Nrite Nghọta Ndụ" site na ndị ọchịchị Ndị Nwanyị Michigan na 1997 na National American Institute of Architects Whitney M. Young, Jr., Award na 2011. Na 2014 na 2017 n'otu n'otu, ọ natara. AIA Seattle Medal of Honor na AIA New York Medal of Honor, isi ihe nri nri nri elu nwere ike inye.
Ọrụ Sutton dị ka onye na-ese ụkpụrụ ụlọ malitere mgbe New York State nyere ya ikike dị ka onye na-ese ụkpụrụ ụlọ. Ọ malitere ịmụ ụlọ na ọmarịcha nka na ụlọ elu 5th Avenue wee malite nkuzi na Pratt Institute na emesia na Mahadum Columbia.
Sutton hapụrụ Mahadum Columbia maka Mahadum Cincinnati tupu ewebata ya na Mahadum Michigan ebe ọ ghọrọ nwanyị America mbụ nke Africa ghọrọ onye prọfesọ zuru oke nke ụkpụrụ ụlọ, onye nke abụọ ka ebuliri ya na mkpakọrịta na AIA, yana 1st iji jee ozi. dị ka onye isi oche nke National Architectural Accrediting Board, na-emechi site na ibuba ya na Michigan Women's Hall of Fame.
Sutton mechara nabata ọkwa prọfesọ na Mahadum Washington ebe ọ bụ onye isi nyocha nke Ford Foundation na-amụ njikọ aka obodo site n'aka ndị ntorobịa na-akpata obere ego, ọrụ a nwetara ihe nrite dị ka nwanyị Africa nke abụọ nke nwetara AIA Whitney M. Young, Ihe nrite Jr.
N'ime oge a, Sutton jere ozi na Seattle Design Commission wee bụrụ onye isi oche Capitol Hill Design Review Board, ọrụ nsogbu nke American Institute of Architects (AIA) Seattle Chapter Community Service award na Medal of Honor award.
== Akwụkwọ ==
* Sutton, Sharon E., "Pedagogy of a Hụrụ n'anya Commons: Ịchụ Nkwa ochichi onye kwuo uche site na-eme ihe dabere na ebe," Fordham University Press, New York, 2023.
* Sutton, Sharon E., "Mgbe Ivory Towers bụ Black: Akụkọ banyere agbụrụ na obodo America na mahadum," Fordham University Press, New York, 2017. [[ISBN (identifier)|ISBN]] [[Special:BookSources/978-0-823-27612-7|978-0-823-27612-7]]
* Sutton, Sharon E., na Kemp, Susan P., ndị editọ, ''The Paradox of Urban Space: Inequality and Transformation in Marginalized Communities,'' Palgrave Macmillan, New York, 2011
* Sutton, Sharon E., ''Weaving a Tapestry of Resistance: The Places, Power, and Poetry of a Sustainable Society,'' Bergin and Garvey Publishers, Westport, 1996.
* Sutton, Sharon E., ''Ịmụta site na gburugburu ebe obibi ewuru: Ụzọ Ecological Approach to Child Development,'' Irvington Press, New York, 1985.
=== Isi akwụkwọ na akụkọ ===
* Sharon E. Sutton (2015). Okwu mmalite; na Isi nke iri na otu: mmụta dabere na eziokwu na nkuzi studio imewe. Na Carla Jackson Bell (Ed.), Oghere ekpughere (pp. xvi–xvii na pp, 102–112). New York: Nchọpụta Routledge na usoro ihe owuwu.
* Sharon E. Sutton (2011). Ịgba mgba maka [[Ikike inweta ụlọ|ikike ịnweta ụlọ]] : nyocha dị oke mkpa nke mgbanwe nke West Seattle's High Point. Na Paradox of Urban Space (p. 29–51).
* Sharon E. Sutton na Susan P. Kemp (2011). Okwu mmalite: ebe dị ka oke na ohere. Na Paradox of Urban Space, p. 1–9.
* Sharon E. Sutton na Susan P. Kemp (2011). Ebe: saịtị nke enweghị mmekọrịta ọha na eze na gburugburu ebe obibi. Na Paradox of Urban Space (p. 13–28).
* Sharon E. Sutton na Susan P. Kemp (2011). Ebe: saịtị nke mgbanwe onye na mkpokọta. Na Paradox of Urban Space (p. 113–134).
* Sharon E. Sutton na Susan P. Kemp (2011). Nkwubi okwu: Iguzo n'ubu na ubu n'ime ọha ebe ama ama. Na Paradox of Urban Space (p. 259–265).
* Sharon E. Sutton (2008). Na-etinye aka na ọha mmadụ, na-achọ ihe jikọrọ ọnụ; na Ịchọpụta ike ntorobịa. Na Nancy B. Solomon (ed.), Nhazi: Ime Ememme gara aga, Ichepụta Ọdịnihu (p. 64–77; na p. 84). New York: Visual Reference Inc.; Washington, DC: Ụlọ ọrụ American Institute of Architects.
* Sharon E. Sutton (2007). Echiche ziri ezi nke ọha na eze na mmepe ntorobịa na obodo: ịkọwapụta usoro na nsonaazụ nke nsonye. Ụmụntakịrị, Ndị ntorobịa, na gburugburu, 17 (2), 616–645. [Ọ dị na ntanetị na: <nowiki>http://www.colorado</nowiki> . edu/journals/cye].
* Sharon E. Sutton na Susan P. Kemp (2006, Septemba). Ajụjụ sayensị mmekọrịta ọha na eze jikọtara ọnụ na imewe site n'ichepụta charrettes interdisciplinary: ụzọ iji dozie nsogbu obodo na-ekere òkè. Akwụkwọ akụkọ American Psychology Community, 38 (1–2), 125–139.
* Sharon E. Sutton na Susan P. Kemp (2005). Ntinye aka ụmụaka n'ịwulite ọnọdụ ọha na eze ziri ezi. Na Mark Blades na Christopher Spencer (eds.), Ụmụaka na gburugburu ha: mmụta, iji, na imepụta oghere (p. 256–276). Cambridge, UK: Mahadum Mahadum Cambridge.
== Ihe nrite na nkwanye ugwu ==
* Beverly Willis Architecture Foundation Oculus <ref name=":0"/>
* 2017 American Institute of Architects, New York Chapter Medal of Honor Award <ref>{{Cite web|title=Sharon Egretta Sutton {{!}} Parsons School of Design|url=https://www.newschool.edu/parsons/faculty/sharon-egretta-sutton/|accessdate=2021-05-20|work=www.newschool.edu|archive-url=https://web.archive.org/web/20210520071608/https://www.newschool.edu/parsons/faculty/sharon-egretta-sutton/|archive-date=2021-05-20|url-status=dead}}</ref>
* 2014 American Institute of Architects, Seattle Chapter Medal of Honor Award
* 2011 American Institute of Architects (IAA) Whitney M. Young, Jr. Award
* 2006 American Architectural Foundation K-12 Architectural Education Award of Merit for CEEDS
* 2005 American Institute of Architects (IAA), Seattle Chapter Community Service Award
* 1999 Jeannette na David McKinley Fellowship
* Nkwado nyocha ngalaba
* 1997 Michigan Women's Hall of Fame Life recognition Award
* 1996 Association of Collegiate Schools of Architecture Distinguished Prọfesọ Award
* 1995 American Institute of Architects Elevation to Fellowship
* 1992 Mahadum Michigan Regents Award maka Ọrụ Ọha na-akwanyere ùgwù
* 1991 American Planning Association Award Education maka nkuzi ọha gbasara atụmatụ
* 1989 UM School of Business Administration
* Award Round mbụ, National Zell Lurie Fellowship
* 19861989 WK Kellogg Foundation Group VII National Fellowship
* 1983 onyinye nnabata mba maka nka nka nka
== Hụkwa ==
* African-American architects
* Charles F. McAfee
== Ihe ndetu ==
{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* Sarah Akigbogun, " [https://archiparlour.org/in-conversation-with-sharon-egretta-sutton/ Na mkparịta ụka … Sharon Egretta Sutton] " Parlour, 6 Ọktoba 2019
* [https://cfa.aiany.org/index.php?section=designawardsluncheon https://cfa.aiony.org/index.php?section=designawardsluncheon]
* [https://web.archive.org/web/20071023190748/http://www.aiaseattle.org/event_040625_fseries_sutton.htm AIA Seattle Honors Archive]
* [https://web.archive.org/web/20240601154059/https://artdaily.com/index.asp?int_new=43540&int_sec=2 artdaily.org na Whitney M. Young Jr. Award]
* https://web.archive.org/web/20191214123232/https://www.citylab.com/design/2017/05/black-architectural-insurgency-in-the-trump-era/527316/
* http://community.seattletimes.nwsource.com/archive/?date=20030128&slug=sutton28
* http://old.seattletimes.com/html/opinion/2008042591_archop10.html
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
[[Òtù:Pages with unreviewed translations]]
g1wywkd1qh29ao78sfzcr5nzlw3d5ti
Willie Otey Kay
0
47162
729754
184389
2026-10-01T09:41:11Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
729754
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=Willie Otey Kay|birth_name=Willie Virginia Otey|image=Willie Otey Kay.jpg|image_size=200px|caption=Kay in 1910|birth_date=March 17, 1894|birth_place=[[Raleigh, North Carolina]], U.S.|death_date={{death-date and age|September 25, 1992|March 17, 1894}}|death_place=Raleigh, North Carolina, U.S.|resting_place=New Hope Cemetery|parents=Henry Gaston Otey<br>Josephine Alston|spouse=John Walcott Kay (1915–1927; his death)|children=7 (including [[June Kay Campbell]])|education=[[Shaw University]]|occupation=dressmaker|relatives=[[Bill Campbell (mayor)|Bill Campbell]] (grandson)<br>[[Ralph Campbell Jr.]] (grandson)}}
{{Databox}}'''Willie Virginia Otey Kay''' (March 17, 1894 - Septemba 25, 1992) bụ onye America na-eme akwa uwe. A maara ya maka ime uwe agbamakwụkwọ na uwe debutante ruo ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ afọ iri isii, na-aghọ otu n'ime ndị na-emepụta ihe na-achọsi ike maka uwe ụmụ nwanyị na North Carolina. Kay malitere ịzụ ahịa ejiji ya n'oge Jim Crow Era, na-enye ndị ahịa ojii na ndị ọcha. Ọ na-eji ejiji na-eto eto na -egosi ọha na eze na North Carolina Debutante Ball na-acha ọcha na Alfa Kappa Alpha Debutante Ball, na-agakarị bọọlụ dị ka ọbịa. Na 1935, ''McCall'' mere akụkọ banyere Kay na ọrụ ya. Na 1951, otu n'ime uwe mpụta mbụ nke Kay pụtara na mkpuchi nke ''Ndụ'' . E gosikwara ọrụ ya na ''News &amp; Observer'' na, na 2016, North Carolina Museum of History gosipụtara ihe ngosi na ndụ ya. Kay bụ nne onye na-akwado ikike obodo June Kay Campbell na nne nne nke ndị ndọrọ ndọrọ ọchịchị Ralph Campbell Jr. na Bill Campbell .
== Ndụ mbido ==
A mụrụ Kay Willie Virginia Otey na Maachị 17, 1894, na Raleigh nye Henry Gaston Otey na Josephine Alston Otey. <ref name="ncpedia"/> Ọ bụ ọkpara n'ime ụmụaka asatọ wee tolite n'ụlọ ezinaụlọ dị na Cabarrus Street, na nso obodo Raleigh's African-American Business District . <ref name="thepilot">{{Cite web|url=https://www.thepilot.com/news/features/woman-behind-the-gowns-exhibit-honors-raleigh-designer/article_455d934e-d587-11e5-936e-e34de03dfddb.html|title=Woman Behind the Gowns: Exhibit Honors Raleigh Designer|work=The Pilot Newspaper|date=17 February 2016}}</ref> Nna ya bụ onye ọchụnta ego a ma ama nke Africa-America nke nwere nnukwu ụlọ ahịa na-akpụ isi n'ime Yarborough House Hotel na Fayetteville Street . <ref name="restoration"/> <ref name="ncpedia" /> Ndị ahịa nna ya bụ ndị ọcha, na-abụkarị ndị isi ndọrọ ndọrọ ọchịchị na azụmahịa na isi obodo steeti ahụ. N'ihi nke a, Kay tolitere na mpaghara ọha na eze na ndọrọ ndọrọ ọchịchị. <ref name="warren">{{Cite web|url=https://www.warrenrecord.com/arts_entertainment/article_f8d92f20-ba00-11e5-82bd-275d54ee589b.html|title=Museum exhibit highlights creations of African-American dressmaker|work=The Warren Record|date=13 January 2016}}</ref>
== Ọrụ ==
Kay malitere ịrụ ọrụ dị ka onye na-akpa uwe iji kwado ụmụ ya mgbe di ya nwụsịrị. <ref>{{Cite web|url=https://greensboro.com/news/local_news/uncommon-thread-fashion-designer-willie-kay-was-an-artist-cloth-was-her-medium/article_6facd104-2555-11ec-bdc4-b3cc3e1c1fea.html|title=Uncommon thread: Fashion designer Willie Kay was an artist. Cloth was 'her medium.'|first=Nancy McLaughlin|author=nancy.mclaughlin@greensboro.com|work=Greensboro News and Record|date=9 October 2021|access-date=6 June 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20221108234336/https://greensboro.com/news/local_news/uncommon-thread-fashion-designer-willie-kay-was-an-artist-cloth-was-her-medium/article_6facd104-2555-11ec-bdc4-b3cc3e1c1fea.html|archive-date=8 November 2022|url-status=dead}}</ref> O hiwere ụlọ ahịa dị ka onye na-akwa akwa n’ụlọ ezinaụlọ ya, ka o wee na-arụ ọrụ na-elekọta ụmụ ya. Ndị ụmụnne ya nwanyị, Mildred Otey Taylor, Chloe Otey Jervay Laws, Josephine Otey Hayes, na Elizabeth Otey nyeere ya aka, ndị niile ghọrọ ndị na-eji ejiji na-aga nke ọma. <ref name="ncpedia"/> <ref name="restoration"/> Nna Kay kpọsara ndị ahịa ya n'ụlọ ahịa akpụ isi ahịa ya. <ref name="thepilot"/> N’oge na-adịghị anya ka nke ahụ gasịrị, ndị nwunye na ụmụ nwanyị nke ezinaụlọ Raleigh malitere inye uwe. N'agbanyeghị agbụrụ agbụrụ na North Carolina n'oge Jim Crow Era, Kay haziri ọrụ maka ndị ahịa ojii na ndị ọcha. <ref name="archive">{{Cite web|url=https://archive.sltrib.com/article.php?id=3527275&itype=CMSID|title=Woven of dignity: Black seamstress' legacy on display|work=The Salt Lake Tribune}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.wunc.org/arts-culture/2016-07-15/a-dress-made-just-for-you|title=A Dress Made Just For You|date=July 15, 2016|work=WUNC}}</ref> A maara ya maka ejiji ndị debutantes bụ ndị a ga-egosi na ma ọ bụ Alpha Kappa Alpha Debutante Ball na-acha ọcha ma ọ bụ North Carolina Debutante Ball na-acha ọcha ma nata tiketi iji gaa mmemme abụọ ahụ. <ref name="ncpedia" /> <ref name="warren"/> Kay hazikwara uwe mwụda ndị mbụ maka ụmụ ụmụ ya. <ref>{{Cite web|url=https://madeespeciallyforyoubytheoteysisters.files.wordpress.com/2016/08/r_4354_7a.jpg|title=Photograph of bride with parents|work=Made Especially for You|accessdate=2024-06-06|archivedate=2022-11-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221108234329/https://madeespeciallyforyoubytheoteysisters.files.wordpress.com/2016/08/r_4354_7a.jpg}}</ref> A maara Kay ka emechaa gbanwee uwe debutante ka ọ bụrụ uwe agbamakwụkwọ maka ndị ahịa. <ref name="archive" /> Ụfọdụ n'ime ndị ahịa ya a ma ama gụnyere ndị nwunye na ụmụ nwanyị nke North Carolina gọvanọ na ndị omebe iwu, na Suffragist Addie Worth Bagley Daniels, onye bụ nwunye nke onye na-ebipụta akwụkwọ akụkọ Josephus Daniels . <ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=nuqL0ELnufU|title=Made Especially for You by Willie Kay - Interview with Eddie Campbell}}</ref> Kay mere uwe eji eme baptizim, uwe ndị mbụ, uwe oriri na ọṅụṅụ, uwe mgbede ụmụ nwanyị, uwe agbamakwụkwọ, uwe ndị ụkọchukwu, na uwe nwanyị na-alụ nwanyị ọhụrụ. <ref name="star">{{Cite web|url=https://www.starnewsonline.com/story/news/2006/12/25/handcrafted-dresses-earned-creator-fame/30287438007/|title=Handcrafted dresses earned creator fame|first=Samantha Thompson Smith, The (Raleigh) News &|author=Observer|work=Wilmington Star-News}}</ref>
Kay, dị ka ndị inyom ndị ọzọ nọ n'ezinụlọ ya, ejighị usoro azụmahịa. <ref name="restoration">{{Cite web|url=https://restorationnewsmedia.com/articles/wilsontimes/exquisite-gowns-part-of-new-exhibit/|title=Exquisite gowns part of new exhibit - Restoration NewsMedia|date=January 6, 2016|work=Restoration NewsMedia -}}</ref> Kama nke ahụ, ụzọ ịkwa ákwà ọ mụtara n'aka ndị ezinụlọ ya họọrọ ka usoro ọ gụrụ na Shaw. <ref name="ncpedia"/> Ọ na-ebu ụzọ kpụpụta uwe ya, wee mee muslin ma ọ bụ akwụkwọ emo maka ngwa ndị ahịa. <ref name="ncpedia" /> Ọ na-eji igwe ịkwa akwa Singer maka ịdụkọta ọnụ mana o ji aka mee nkọwapụta. Nwanne ya nwanyị, Lizzie, mepụtara ya lace appliqués na beadwork maka ya. <ref name="ncpedia" /> Ọ na-arụ ọrụ na silk, lace na satin. <ref name="archive"/>
Na 1935, ''McCall'' mere akụkọ banyere Kay na ọrụ ya. <ref name="ncpedia"/> Na 1951, otu n'ime uwe mpụta mbụ nke Kay pụtara na mkpuchi nke ''Ndụ'' . <ref name="ncpedia" /> <ref name="shaw">{{Cite web|url=https://www.shawu.edu/Sewing_Dreams_into_Dresses.aspx|title=Sewing Dreams into Dresses - Willie Otey Kay | Shaw University|work=www.shawu.edu|accessdate=2024-06-06|archivedate=2023-03-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230329011600/https://www.shawu.edu/Sewing_Dreams_into_Dresses.aspx}}</ref> E gosikwara ọrụ ya na ''News &amp; Observer'' . <ref name="ncpedia" />
Mgbe ọ na-aga Mahadum Shaw, Kay zutere John Walcott Kay, nwa akwụkwọ na Mahadum Leonard Medical School si Weldon . <ref name="ncpedia">{{Cite web|url=https://www.ncpedia.org/kay-willie-virginia-otey|title=Kay, Willie Virginia Otey | NCpedia|work=www.ncpedia.org}}</ref> <ref name="restoration"/> Ha lụrụ na St. Ambrose Episcopal Church na Raleigh na 1915 wee kwaga Wilmington, ebe di ya guzobere usoro ahụike ya na, yana ndị dibịa isii ndị ọzọ, guzobe Ụlọ Ọgwụ Obodo maka ndị ojii. <ref name="ncpedia" />
Ndị Kay nwere ụmụ asaa: <ref name="ncpedia"/>
* Josephine Jessie Kay (1916–1918)
* Inez Otey Kay White (1918–1986)
* Gloria Clementine Kay Greene (1919–2014)
* Willie Virginia Kay (1921–1922)
* Constance Taylor Kay Journigan Wilcox (1922–1981)
* John Walcott Kay II (1923–1990)
* June Elizabeth Kay Campbell (1925–2004)
Di Kay nwụrụ na March 6, 1927, mgbe a wachara ya ahụ iji gwọọ hernia afọ. <ref name="ncpedia"/> Mgbe di ya nwụsịrị, Kay kwagara ezinụlọ ya na Raleigh wee biri n'ụlọ ọ bụ nwata. <ref name="ncpedia" /> Ọ bụ onye Episcopalian na-efe ofufe, ma bụrụkwa onye parish na Ụka St. Ambrose. <ref name="ncpedia" />
Nwa ya nwanyị nke ọdụdụ, June, lụrụ onye na-akwado ikike obodo Ralph Campbell Sr. Kay bụ nne nne nke Ralph Campbell Jr., bụ onye jere ozi dị ka North Carolina State Auditor, na nke Bill Campbell, onye jere ozi dị ka Mayor nke Atlanta . <ref name="star"/> Ụlọ ya ghọrọ ebe mgbaba maka ụmụ ụmụ ya mgbe egwu bọmbụ nke ndị na-emegide ọrụ ezinaụlọ ahụ na-arụ n'ihe egwu tinyere ụlọ ha n'ihe ize ndụ. <ref name="archive"/>
== Ihe nketa ==
Na 2016, North Carolina Museum of History meghere ihe ngosi na Kay na ọrụ ya, nke aha ya ''bụ Willie Kay mere karịsịa maka gị'' . <ref name="carolinabest">{{Cite web|url=http://www.carolinasbest.com/2016/01/made-especially-for-you-by-willie-kay.html|title=Made Especially for You by Willie Kay at NC Museum of History}}</ref> Ihe ngosi ahụ gụnyere uwe Doris Doscher na-eyi maka agbamakwụkwọ nwa ya nwoke na Churchka Baptist mbụ na Raleigh ; uwe agbamakwụkwọ na mkpuchi maka Carolyn Dorcas Maynor; Uwe agbamakwụkwọ nke Carolyn Cheek Palmer yi na emesịa nke Cathryn Cheek Zevenhuizen, uwe mgbede maka mpụta Louise Wooten; uwe mgbede na akwa akwa nke ada Kay, June, yi na mpụta mbụ nke ada June, Mildred Campbell; na otu nwa nwa ya nwoke Ralph na-eme baptizim. <ref name="carolinabest" /> <ref>{{Cite web|url=https://madeespeciallyforyou.org/zevenhuizen-1955-additional/wedding-dress-11/|title=Originally made for Carolyn Cheek Palmer in 1955, Cathryn Cheek Zevenhuizen wore this dress to her wedding in 1957. On a European tour it was recommended by the two sisters' brother that they visit a place in Italy to purchase Venetian lace to make a veil for Palmer's impending wedding. The sisters were each given a beautiful handkerchief with the purchase. When they met with Kay to discuss the making of the wedding dress she recommended using a design from the lace as a beading motif on the front of the gown. She also suggested using the handkerchiefs around the neckline of the dress. Consequently, the has been worn again in seven other family weddings. Courtesy of Mrs. Cathryn Cheek Zevenhuizen.|date=August 26, 2016|accessdate=June 6, 2024|archivedate=February 8, 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230208033843/https://madeespeciallyforyou.org/zevenhuizen-1955-additional/wedding-dress-11/}}</ref> Ihe ngosi ahụ sitere na Jenụwarị ruo Septemba. <ref name="restoration"/> A na-egosipụta ọtụtụ atụmatụ Kay na Mahadum St. Augustine dị na Raleigh na National Afro-American Museum and Cultural Center na Ohio. <ref name="star"/> A na-arara windo enyo nwere ntụpọ na St. Ambrose Episcopal Church nye Kay. <ref name="ncpedia"/>
== Ntụaka ==
nwanyị na North Carolina. Kay malitere ịzụ ahịa ejiji ya n'oge Jim Crow Era, na-enye ndị ahịa ojii na ndị ọcha. Ọ na-eji ejiji na-eto eto na -egosi ọha na eze na North Carolina Debutante Ball na-acha ọcha na Alfa Kappa Alpha Debutante Ball, na-agakarị bọọlụ dị ka ọbịa. Na 1935, Mnwanyị na North Carolina. Kay malitere ịzụ ahịa [[Onye na-akwa akwa|ejiji]] ya n'oge [[Jim Crow oge|Jim Crow Era]], na-enye ndị ahịa ojii na ndị ọcha. Ọ na-eji ejiji na-eto eto na [[Debutante|-egosi ọha na eze]] na [[North Carolina Debutante Ball]] na-acha ọcha na [[Alfa Kappa|Alfa Kappa Alpha]] Debutante Ball, na-agakarị bọọlụ dị ka ọbịa. Na 1935, ''[[Nke McCall|McCall]]''cCall{{Reflist}}
d4ayb9f3dq9bln65th4kclumzy698iy
Yvonne Wells
0
47477
729777
176175
2026-10-01T11:19:58Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
729777
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Usòrò:Yvonne_Wells_with_Yesterday_III_at_Realizing_the_Dream_Concert_(1990).jpg|thumb| Yvonne Wells na mkpuchi ya "Ụnyaahụ: Rights Civil in the South III" (1989) na mbụ ''Ịghọta Dream'' concert na Tuscaloosa, AL na January 13, 1990.]]
'''Yvonne Wells''' (amuru Disemba 26, 1939, Tuscaloosa, Alabama ) <ref name="Yvonne Wells">{{Cite web|title=Yvonne Wells|url=https://collection.mmfa.org/artist-maker/info/767?sort=3|work=Montgomery Museum of Fine Arts|accessdate=26 August 2020|archivedate=22 October 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211022041523/https://collection.mmfa.org/artist-maker/info/767?sort=3}}</ref> bu onye omenka ndi America-Amerika na quilter si Tuscaloosa, Alabama . A maara ya nke ọma maka ụdị nkuzi onwe ya na akụkọ akụkọ ya na-egosi ihe nkiri sitere na Akwụkwọ Nsọ na Civil Rights Movement . E gosila ọrụ ya na Smithsonian National Museum of African American History and Culture na International Quilt Museum .
== Ndụ mbido ==
Nne Wells bụ onye nkụzi ụlọ akwụkwọ elementrị, nna ya bụkwa onye ozi Presbyterian. Mgbe ọ bụ nwata, ọ na-egwu egwuregwu asọmpi, gụnyere ndị otu egwuregwu softball na-eme njem. <ref name="Morgan">{{Cite journal|author=Morgan|first=Stacy|title="Anything I Can Stick a Needle In": An Interview with Yvonne Wells|journal=Alif: Journal of Comparative Poetics|date=2011|issue=31|pages=63–104|url=http://www.jstor.org/stable/23216048|accessdate=26 August 2020|issn=1110-8673}}</ref> Wells bụ otu n'ime ụmụaka itoolu. <ref name="Yvonne Wells"/> Ndị mụrụ ya abụọ nwụrụ tupu Wells agụchaa nzere bachelọ na Stillman College, ebe ọ gụrụ akwụkwọ mmụta anụ ahụ. Ụmụnne ya gụkwara akwụkwọ na Stillman. <ref name="SOULFUL SURVIVOR SEWING">{{Cite journal|author=Sartorius|first=Tara Cady|title=SOULFUL SURVIVOR SEWING|journal=Art Across the Curriculum|date=February 2009|volume=145|issue=1|pages=22–24|url=http://www.worldcat.org/oclc/347192201|accessdate=26 August 2020|language=en|issn=0004-3931}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFSartorius2009">Sartorius, Tara Cady (February 2009). [http://www.worldcat.org/oclc/347192201 "SOULFUL SURVIVOR SEWING"]. ''Art Across the Curriculum''. '''145''' (1): 22–24. [[ISSN (ihe nchọpụta)|ISSN]] [[issn:0004-3931|0004-3931]]. [[OCLC (ihe nchọpụta)|OCLC]] [https://www.worldcat.org/oclc/347192201 347192201]<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">26 August</span> 2020</span>.</cite></ref>
Mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ kọleji, Wells rụrụ ọrụ dị ka onye nkuzi mmụta anụ ahụ na Druid High School dị na Tuscaloosa, onye nkuzi ya, ruo na 1970 ewegoro ya ka ọ kụziri na Tuscaloosa High School, ebe ọ nwetara n'onwe ya mgba mgba nke njikọta ụlọ akwụkwọ na Alabama. <ref name="SOULFUL SURVIVOR SEWING"/> <ref name="Yvonne Wells"/> N'afọ 2009, n'icheta oge ikike obodo, ọ gwara onye na-agba ajụjụ ọnụ na "N'oge ahụ, ọ bụ oge kachasị njọ m nwetụrụla n'etiti agbụrụ. Ị nwere ike ọ fọrọ nke nta ka ebibie ya. " <ref name="SOULFUL SURVIVOR SEWING" />
Wells lara ezumike nká na nkuzi na 2000. <ref>{{Cite news|author=LACEY|first=TIFFANY|title=The Quilter: Yvonne Wells|url=https://www.tuscaloosanews.com/article/DA/20031202/News/606117947/TL|accessdate=26 August 2020|work=Tuscaloosa News|date=2 December 2003|language=en}}</ref>
== Ọrụ nka ==
N'agbanyeghị na ọ na-abịa site na mpaghara a ma ama maka ndị Africa-American quilters dị ka Mozell Benson, Nora Ezell, na quilter's cooperative na [[Quilts of Gee's Bend|Gee's Bend]], Wells etoliteghị na omenala nke ịkwa akwa ma maliteghị ọrụ ya ruo mgbe ọ dị afọ. O mere mkpuchi mkpuchi mbụ ya na 1979. <ref name="Yvonne Wells"/>
Onye na-ese ihe na-akụzi onwe ya, Wells na-akọwa usoro ya dị ka a mụrụ na mbụ site n'ọchịchọ bara uru maka uwe na-ekpo ọkụ, nke kpalitere ogologo ọrụ nka na-eme ka ihe ndị ọzọ na-emepụta ihe. N'afọ 2010, Wells gwara onye prọfesọ American Studies Stacy Morgan, sị, "[W] mgbe mbụ m malitere na m na-akụ — ụdị mkpụkpọ m. Enweghị ụkpụrụ ọ bụla. Ọ bụ naanị ákwà, ma ọ bụ ákwà mgbochi, ma ọ bụ uwe, ma ọ bụ sọks, ma ọ bụ ihe ọ bụla. nke m na-eji na mbido." <ref name="Morgan"/> N'afọ 2011, Wells kwuru na ya amalitela iji ihe mkpuchi mkpuchi eme ihe, ma na ọtụtụ ọrụ ya ka na-ewere ọnọdụ ịnọdụ ala n'ala. <ref>{{Cite web|title=International Quilt Study Center and Museum: Yvonne Wells Technique Q&A, 2011|work=[[YouTube]]|url=https://www.youtube.com/watch?v=FeezgbCNUeo|accessdate=26 August 2020}}</ref>
N'etiti 1980s, Wells malitere ịmepụta "akụkọ" na "eserese" mbinye aka ya, na-ejikọta ụdị ihe dị iche iche a chọtara na ịkwa akwa na-ejikarị aka. Uwe mkpuchi ya nke 1986, "Obe n'obe", nke na-egosi ọnọdụ Akwụkwọ Nsọ, bụ ihe atụ mbụ nke akụkọ mkpuchi na oeuvre ya. N'ebe ọ kacha pụta ìhè, Wells ekwuola na ọ na-emepụta "ihe dị ka quilts iri abụọ kwa ọnwa," ọbụlagodi mgbe ọ na-akụzi oge niile. <ref name="Morgan"/>
Ihe ngosi mbụ nke Wells's quilts bụ na 1985, na Kentuck Art Festival na Northport, Alabama, mgbe onye ọrụ ya, onye na-ere ahịa ihe osise nke Tuscaloosa aha ya bụ Robert Cargo, kwenyesiri ike igosi ọrụ ya n'ihu ọha. <ref name="Morgan"/> N'afọ ahụ, e nyere ihe nrite ya kacha mma na Show, ihe nrite ọ gara n'ihu nata n'ememme ahụ ọzọ na 1990, 1991, 1995, 1997, na 2004.
Otu n'ime ihe ngosi mbụ Wells na mpụga Alabama bụ na 1989 njem mkpuchi njem na-egosi "Stitching Memories: African-American Story Quilts," nke egosiri n'etiti ebe ndị ọzọ, na Williams College of Art na Massachusetts. <ref>{{Cite book|author=Grudin|first=Eva Ungar|title=Stitching memories: African-American story quilts|publisher=Williams College Museum of Art|oclc=741517322|url=https://www.worldcat.org/oclc/741517322|accessdate=26 August 2020|language=en}}</ref> Kemgbe ahụ, Wells egosipụtala quilts na veranda na ụlọ ngosi ihe mgbe ochie gụnyere Smithsonian National Museum of African American History and Culture, International Quilt Museum, na Flint African American Quilters Guild. <ref>{{Cite news|author=Ketchem III|first=William|title=Yvonne Wells, more than 50 pieces to appear in Flint African American Quilters Guild exhibit|url=https://www.mlive.com/entertainment/flint/2012/08/yvonne_wells_more_than_50_piec.html|accessdate=2 September 2020|work=mlive|date=24 August 2012|language=en}}</ref> Wells's quilts apụtawokwa na kaadị Hallmark, na 1993 a kpọrọ ya ka ọ chepụta ihe ịchọ mma maka Osisi Krismas White House . <ref>{{Cite news|author=Ketchum III|first=William|title=Master quilter Yvonne Wells talks Hallmark, White House, career history|url=https://www.mlive.com/entertainment/flint/2012/09/master_quilter_yvonne_wells_ta.html|accessdate=2 September 2020|work=mlive|date=10 September 2012|language=en}}</ref>
N'ajụjụ ọnụ, Wells kwuru, "Ọrụ m abụghị omenala. Ọ masịrị m otú ahụ. Ọ bụrụ na ndị mmadụ agwa m ka m tụgharịa isi m, m ga-ahapụ ha ka ha na-akpa ike. Ọ bụrụ na ha agwa m ka m mee ka stitches m dị obere na nke siri ike. M ga-ahapụ ha ka ha tọgbọrọ chakoo. Mgbe ụfọdụ, ị nwere ike ịgafe stitches m ha buru ibu. Ị nwere ike ịmata mgbe niile quilters omenala ndị na-abịa na-ahụ m quilts. Ha na-ama jijiji. " <ref>{{Cite journal|author=Sartorius|first=Tara Cady|title=SOULFUL SURVIVOR SEWING|journal=Arts and Activities.|date=2009|volume=145|issue=1|pages=22–24|url=https://www.worldcat.org/oclc/347192201|accessdate=2 September 2020|language=en|issn=0004-3931}}</ref>
Wells anatala ihe nrite 1998 Alabama Arts and Visual Craftsmen yana onyinye Gọvanọ Arts nke 2019 site na Alabama State Council on Arts. , <ref>{{Cite web|title=Yvonne Wells – 2019 Governor's Arts Award Recipient|url=https://mmfa.org/yvonne-wells-2019-governors-arts-award-recipient/|work=MMFA|accessdate=2 September 2020|date=23 May 2019}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Alabama State Council on the Arts|url=https://arts.alabama.gov/art_awards/celebrateart.aspx|work=arts.alabama.gov|accessdate=2 September 2020}}</ref> A na-arụ ọrụ ya na mkpokọta na-adịgide adịgide nke Montgomery Museum of Fine Art, Birmingham Museum of Art, Kentuck Arts Center, National Museum of African American History, na International Quilt Museum. <ref>{{Cite web|title=Yvonne Wells|url=https://collection.mmfa.org/artist-maker/info/767?sort=3|work=Montgomery Museum of Fine Arts|accessdate=2 September 2020|archivedate=22 October 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211022041523/https://collection.mmfa.org/artist-maker/info/767?sort=3}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Proverbs Quilt {{!}} Birmingham Museum of Art|url=https://www.artsbma.org/artist/yvonne-wells-american-tuscaloosa-alabama-born-1939/|work=artsbma.org|accessdate=2 September 2020}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Meet the Artist: Yvonne Wells|url=https://www.kentuck.org/post/yvonne-wells|work=Kentuck Art Center|accessdate=2 September 2020|language=en|date=11 June 2020}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Noah's Ark applique quilt made by Yvonne Wells|url=https://nmaahc.si.edu/object/nmaahc_2013.162.5?destination=edan-search/collection_search%3Fedan_q%3D%252A%253A%252A%26edan_fq%255B0%255D%3Dp.edanmdm.indexedstructured.name%253A%2522Wells%252C%2520Yvonne%2522%26op%3DSearch|work=National Museum of African American History and Culture|accessdate=2 September 2020|language=en}}</ref> <ref>{{Cite journal|author=Carter-Lome|first=Maxine|title=Great Collections: Robert and Helen Cargo Collection of African-American Quilts at the International Quilt Museum|journal=The Journal of Antiques and Collectibles|date=6 August 2020|url=https://journalofantiques.com/columns/great-collections/great-collections-robert-helen-cargo-collection-african-american-quilts-international-quilt-museum/|accessdate=2 September 2020}}</ref>
Na 2018 na 2019, Wells jere ozi dị ka onye isi ihe okike maka Tuscaloosa 200 Bicentennial Project, ebe ọ na-ahụ maka imepụta ihe mkpuchi ọnụ na-echeta emume ahụ. <ref>{{Cite web|title=BICENTENNIAL QUILT|url=https://www.tuscaloosa200.com/bicentennial-quilt|work=Tuscaloosa200|accessdate=2 September 2020|language=en|archivedate=26 September 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200926132313/https://www.tuscaloosa200.com/bicentennial-quilt}}</ref>
New York Times nka nka Martha Schwendener dabara Wells's 1989 quilt "Ụnyaahụ: Civil Rights in the South III" bụ "epic quilt nke na-egosi Mayflower rutere North America, na onye ojii na-akwụkwọ onye ọcha n'ikpere mmiri." Schwendener ji omume ịgbachi nkịtị nke Wells tụnyere nke [[Harriet Powers]], bụ́ ohu narị afọ nke 19 na Jọjia, bụ́ onye na-akọ ihe ndị sitere na Bible.
== Ọrụ ndị ama ama ==
* ''Ịnọ n'ịchịkwa onwe ya kpam kpam'' . Afọ, 1990. <ref>{{Cite web|title=African American Quilts from the Robert and Helen Cargo Collection|url=http://www.tfaoi.com/aa/7aa/7aa747.htm|work=www.tfaoi.com|accessdate=2 September 2020}}</ref>
* ''Elvis'' . Quilt na-egosi ihe osise [[Elvis Presley]], 1991. <ref>{{Cite web|title=Elivs|url=http://www.quiltindex.org/fulldisplay.php?kid=1A-39-2D6|work=QuiltIndex.org|accessdate=2 September 2020}}</ref>
* ''Igbe Noa'' . Applique Quilt, 1988. <ref>{{Cite web|title=Noah's Ark applique quilt made by Yvonne Wells|url=https://nmaahc.si.edu/object/nmaahc_2013.162.5|work=National Museum of African American History and Culture|accessdate=2 September 2020|language=en}}</ref>
* ''Ụnyaahụ: ikike obodo na ndịda'' '', I na III'' . Afọ, 1989. Owu, ngwakọta owu/polyester, ajị anụ, polyester, na bọtịnụ rọba., <ref>{{Cite web|title=Yesterday: Civil Rights in the South III|url=https://collection.mmfa.org/objects-1/info/5412|work=mmfa.org|accessdate=2 September 2020|archivedate=11 August 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220811142726/https://collection.mmfa.org/objects-1/info/5412}}</ref> <ref name="internationalquiltmuseum.org">{{Cite web|title=Yvonne Wells: Quilted Messages {{!}} International Quilt Museum - Lincoln, NE|url=https://www.internationalquiltmuseum.org/exhibition/yvonne-wells-quilted-messages|work=www.internationalquiltmuseum.org|accessdate=2 September 2020}}</ref>
== Ihe ngosi ahọpụtara ==
* ''Quilts: Ụdị akụkọ ihe mere eme'' na Castle Gallery na New Rochelle College, New York, February - April 1991. <ref>{{Cite news|author=Malarcher|first=Patricia|title=CRAFTS; A History Told in Patches and Patterns|url=https://www.nytimes.com/1991/02/24/nyregion/crafts-a-history-told-in-patches-and-patterns.html|accessdate=2 September 2020|work=The New York Times|date=24 February 1991}}</ref>
* ''Akụkọ: Quilts nke Yvonne Wells na Carolyn Mazloomi'' na Louisville Visual Art Association, February na Maachị, 1992. <ref>{{Cite journal|title=The Clarion American Folk Art Museum|journal=Issuu|date=Fall 1991|url=https://issuu.com/american_folk_art_museum/docs/clarion_16_3_fall1991|accessdate=2 September 2020|language=en}}</ref>
* ''Alabama Art 2000 na Montgomery Museum of Fine Arts'' na Montgomery, Alabama na NALL Art Association na Venice, France, Mee - Septemba 2000. <ref>{{Cite journal|title=International Exposure for Alabama's Visual Artists|journal=Alabama Arts|date=Spring 2000|pages=16*22|url=https://arts.alabama.gov/PDF/Resources/AlArtsMagazine/2000_Spring.pdf|accessdate=2 September 2020}}</ref>
* ''African American Quilts sitere na mkpokọta Robert & Helen Cargo'' na Ụlọ ihe ngosi nka Textile, Washington, DC, 3 Ọktoba 2003 - 29 February 2004. <ref>{{Cite news|author=Hales|first=Linda|title=They Come From Alabama With a Blanket Artistry|url=https://www.washingtonpost.com/archive/lifestyle/2003/10/04/they-come-from-alabama-with-a-blanket-artistry/95372e71-266e-4dc1-875c-39cd28822b00/|accessdate=2 September 2020|work=Washington Post|date=4 October 2003}}</ref>
* ''Ihe ngosi ọnwa nke akụkọ ihe mere eme ojii na Gadsden Museum of Art'' na Gadsden, Alabama, Jenụwarị - Febụwarị 2011. <ref>{{Cite news|author=Times|first=Special to The|title=GMA celebrates Black History Month|url=https://www.gadsdentimes.com/article/DA/20110122/News/603229215/GT|accessdate=2 September 2020|work=Gadsden Times|language=en}}</ref>
* ''Yvonne Wells: Ozi ndị akpọnwụwo na International Quilt Museum'' na Lincoln, Nebraska, 7 October 2011 - 26 February 2012. <ref name="internationalquiltmuseum.org"/>
* ''Ihe ngosi Guild nke African American Quilters'' na Flint, Michigan Public Library, 13 - 15 Septemba 2012. <ref>{{Cite news|author=Ketchum III|first=William|title=Yvonne Wells, more than 50 pieces to appear in Flint African American Quilters Guild exhibit|url=https://www.mlive.com/entertainment/flint/2012/08/yvonne_wells_more_than_50_piec.html|accessdate=2 September 2020|work=mlive|date=24 August 2012|language=en}}</ref>
* ''Ịkọ akụkọ: Quilted Art nke Yvonne Wells'' na Carnegie Visual Arts Center na Decatur, Alabama, 10 Eprel - 26 Mee 2012. <ref>{{Cite news|title=Quilt artwork on display at Carnegie|url=https://www.decaturdaily.com/life/quilt-artwork-on-display-at-carnegie/article_e06139c5-f80b-5a04-9fb6-47dbfac83822.html|accessdate=2 September 2020|work=Decatur Daily|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20230725172614/https://www.decaturdaily.com/life/quilt-artwork-on-display-at-carnegie/article_e06139c5-f80b-5a04-9fb6-47dbfac83822.html|archive-date=25 July 2023|url-status=dead}}</ref>
* ''Ịkọ akụkọ ihe mere eme ọnụ: ikike ikike obodo nke Yvonne Wells'' na Montgomery Museum of Fine Arts na Montgomery, Alabama, 27 Julaị - 25 Ọgọst 2013.
* ''Site na obi ruo n'aka: African-American Quilts'' si Montgomery Museum of Fine Arts, ihe ngosi njem, Septemba 2012 - Jenụwarị 2014. <ref>{{Cite news|author=jim.hendricks@albanyherald.com|first=Jim Hendricks|title=FROM HEART TO HAND: Albany Museum of Art features quilts by African-American women|url=https://www.albanyherald.com/features/from-heart-to-hand-albany-museum-of-art-features-quilts-by-african-american-women/article_0d1f2da6-a4e2-5ec9-863e-ab3e173221fe.html|accessdate=2 September 2020|work=Albany Herald|language=en}}</ref>
* ''Ndị na-emepụta mbụ: Art Folk sitere na mkpokọta ibu'' na Birmingham Museum of Art na Birmingham, Alabama, 16 June - 30 Disemba 2018. <ref>{{Cite web|title=The Original Makers: Folk Art from the Cargo Collection|url=https://www.artsbma.org/exhibition/original-makers-folk-art-from-the-cargo-collection/|work=www.artsbma.org|date=June 2018|accessdate=2 September 2020}}</ref>
* ''Iberibe na ụkpụrụ: Quilts nke West Alabama'' na Montgomery Museum of Fine Art na Montgomery, Alabama, 13 February - 1 Eprel 2020. <ref>{{Cite web|title=MutualArt.com - The Web's Largest Art Information Service.|url=https://www.mutualart.com/Exhibition/Pieces-and-Patterns--Quilts-of-West-Alab/7494EB910A688EAE|work=www.mutualart.com|accessdate=2 September 2020|language=en}}</ref>
== Njikọ mpụga ==
* [https://web.archive.org/web/20210307021257/http://216.197.120.164/artistbibliog.cfm?id=798 Yvonne Wells] na ebe nchekwa data ndị na-ahụ maka ihe nkiri America
== Ntụaka ==
kpọrọ Wells's 1989 quilt "Ụnyaahụ: Civil Rights in the South III" bụ "epic quilt nke na-egosi Mayflower rutere North America, na onye ojii na-akwọ onye ọcha n'ikpere mmiri." <ref>{{Cite news|author=Schwendener|first=Martha|title=The Practical Art of Quilting|url=https://www.nytimes.com/2014/11/16/nyregion/a-review-of-from-heart-to-hand-african-american-quilts-at-the-montclair-art-museum.html|accessdate=2 September 2020|work=The New York Times|date=15 November 2014}}</ref> Schwendener1989 quilt "Ụnyaahụ: Civil Rights in the South III" bụ "epic quilt nke na-egosi Mayflower rutere North{{Reflist}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
[[Òtù:Pages with unreviewed translations]]
rxveyljd1q7ujt6gw1ox8ti4f97z01p
Tongo Eisen-Martin
0
47757
729730
728427
2026-10-01T05:06:39Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
729730
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Tongo Eisen-Martin''' bụ onye America na-ede uri na onye na-akwado ya. <ref name="LATimes">{{Cite news|author=Wick|first=Julia|title=Essential California: Talking San Francisco with the city's new poet laureate|url=https://www.latimes.com/california/newsletter/2021-02-12/tongo-eisen-martin-san-francisco-poet-laureate-essential-california|accessdate=12 June 2021|date=12 February 2021}}</ref> Ọ bụ onye na-agụ uri ugbu a na San Francisco, California . <ref name="KQEDPL">{{Cite news|author=Getachew|first=Samuel|title=Tongo Eisen-Martin Selected as San Francisco's Poet Laureate|url=https://www.kqed.org/arts/13891380/tongo-eisen-martin-selected-as-san-franciscos-poet-laureate|accessdate=12 June 2021|date=15 January 2021}}</ref> <ref name="KALW">{{Cite news|author=Darden|first=Jenee|title=San Francisco Poet Laureate Tongo Eisen-Martin Wants To Give People Power Through Publishing|url=https://www.kalw.org/arts-culture/2021-04-27/san-francisco-poet-laureate-tongo-eisen-martin-wants-to-give-people-power-through-publishing|accessdate=12 June 2021|date=27 April 2021}}</ref>
== Akụkọ ndụ ==
Tongo Eisen-Martin mụrụ na 1980 </link> na San Francisco, California <ref name="PF" /> nye nne na-eme mgbanwe <ref>{{Cite web|date=2021-02-12|title=Essential California: Talking San Francisco with the city's new poet laureate|url=https://www.latimes.com/california/newsletter/2021-02-12/tongo-eisen-martin-san-francisco-poet-laureate-essential-california|accessdate=2022-05-19|work=Los Angeles Times|language=en-US}}</ref> Arlene Eisen. <ref name="meadows">{{Cite news|author=Goldberg|first=Leslie|title=Meadows Out of the Woods|url=https://www.newspapers.com/image/462070560/?terms=tongo%20eisen-martin&match=1|accessdate=30 May 2022|date=5 Feb 1991}}</ref> <ref name="SFChronicle2020">{{Cite news|author=Feldberg|first=Sarah|title=Poet Tongo Eisen-Martin's view of San Francisco during pandemic and protests|url=https://www.sfchronicle.com/culture/article/Poet-Tongo-Eisen-Martin-s-view-of-San-Francisco-15413557.php|accessdate=12 June 2021|date=19 July 2020}}</ref> Ndị mụrụ ya kpọrọ ya aha Josiah Tongogara . <ref>{{Cite web|date=2018-03-18|title=A Poet's Principles|url=https://www.sfexaminer.com/news/a-poets-principles/|accessdate=2022-05-19|work=The San Francisco Examiner|language=en-US}}</ref> Muralist Miranda Bergman bụ nne chi ya. <ref name="SFChronicle2020" /> O nwere nwanne nwoke nke tọrọ aha ya bụ Biko, <ref name="meadows" /> na ha abụọ gara ụlọ akwụkwọ Meadows-Livingstone na San Francisco dịka ụmụaka. <ref name="eastbayexpressblood">{{Cite news|author=Fancher|first=Lou|title=Blood on the Fog: Tongo Eisen-Martin's latest book of poems challenges whiteness and the status quo with a strong revolutionary practice|url=https://eastbayexpress.com/blood-on-the-fog-tongo-eisen-martins-latest-book-of-poems-challenges-whiteness-and-the-status-quo-with-a-strong-revolutionary-practice/|accessdate=30 May 2022|date=13 October 2021}}</ref> <ref name="meadows" /> O nwetara nzere bachelọ na nzere masta na African-American Studies, <ref name="SFWeekly">{{Cite news|author=Li|first=Grace|title=Tongo Eisen-Martin is San Francisco's New Poet Laureate|url=https://www.sfweekly.com/culture/tongo-eisen-martin-san-francisco-poet-laureate/|accessdate=12 June 2021|date=15 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210612225501/https://www.sfweekly.com/culture/tongo-eisen-martin-san-francisco-poet-laureate/|archive-date=12 June 2021|url-status=dead}}</ref> niile sitere na Mahadum Columbia <ref name="AAP">{{Cite web|title=About Tongo-Eisen Martin|url=https://poets.org/poet/tongo-eisen-martin|work=Academy of American Poets|accessdate=12 June 2021}}</ref> <ref>{{Cite web|date=2021-01-25|title=Alumni in the News: January 25|url=https://www.college.columbia.edu/cct/latest/alumni-news/alumni-news-january-25|accessdate=2022-01-25|work=Columbia College Today|language=en}}</ref> ebe ọ kuziri na Institute for Research in African-American Studies, <ref name="PF">{{Cite web|title=Tongo Eisen-Martin|url=https://www.poetryfoundation.org/poets/tongo-eisen-martin|work=Poetry Foundation|accessdate=12 June 2021}}</ref> na-eke usoro ọmụmụ 2012 ''anyị na-ana mkpọgbu mgbukpọ. Ọzọ!'' <ref name="KQEDPL" /> Ọ kụzikwaara ihe n'ụlọ mkpọrọ, gụnyere San Quentin na Rikers Island. <ref name="SFChronicle2020" /> Ọ bụ onye nchoputa nke Black Freighter Press. <ref name="KALW" />
== Nkwanye ugwu na ihe nrite ==
Akwụkwọ Eisen-Martin's 2017 ''Heaven Is All Goodbyes'' nke City Lights bipụtara meriri PEN Oakland Award, <ref name="SFWeekly" /> 2018 American Book Award, <ref name="PF" />{ 2018 California Book Award, <ref name="PBS">{{Cite web|title=Tongo Eisen-Martin, Poet - Brief but Spectacular|url=https://www.pbs.org/newshour/brief/332463/tongo-eisen-martin|work=PBS Newshour|date=13 February 2020|accessdate=12 June 2021}}</ref> na 2018 National California Booksellers Association Poetry Book of the Year . <ref name="PF" /> Aha ya 2020 ''Blood on the Fog'' nke City Light bipụtara ka aha ya bụ Akwụkwọ uri kacha mma nke 2021 nke Elisa Gabbert nke ''New York Times dere.'' <ref name="bestpoetry">{{Cite news|author=Gabbert|first=Elisa|title=The Best Poetry of 2021|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2021/12/10/books/review/best-poetry-books-2021.html|accessdate=30 May 2022|date=10 December 2021}}</ref> <ref name="sheinwin">{{Cite news|author=Shein Win|first=Maw|title=Tongo Eisen-Martin has become San Francisco's premier revolutionary poet|url=https://www.sfexaminer.com/the_fs/faces/tongo-eisen-martin-has-become-san-francisco-s-premier-revolutionary-poet/article_7a3da385-dcf4-55a8-a252-be73f588f679.html|accessdate=30 May 2022|date=26 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20230822062611/https://www.sfexaminer.com/the_fs/faces/tongo-eisen-martin-has-become-san-francisco-s-premier-revolutionary-poet/article_7a3da385-dcf4-55a8-a252-be73f588f679.html|archive-date=22 August 2023|url-status=dead}}</ref>
== Na-arụ ọrụ ==
* ''Mmadụ anwụọla.'' Bootstrap Pịa. 2015. [[ISBN (identifier)|ISBN]] [[Special:BookSources/9780988610835|9780988610835]]
* ''Eluigwe bụ ihe ọma niile.'' Ọkụ obodo. 2017. [[ISBN (identifier)|ISBN]] [[Special:BookSources/9780872867451|9780872867451]]
* ''Na-echere N'azụ Tornados maka nri.'' Akụrụngwa. 2020. <ref>{{Cite book|author=Eisen-Martin|first=Tongo|url=https://books.google.com/books?id=OxgSEAAAQBAJ|title=Waiting Behind Tornados For Food|date=2020-11-30|publisher=Materials|language=en}}</ref>
* ''Ọbara na Fog: Pocket Poets Series No. 62 Tongo Eisen-Martin.'' Ọkụ obodo. 2021. [[ISBN (identifier)|ISBN]] [[Special:BookSources/9780872868755|9780872868755]]
== Ntụaka ==
<references />
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
podzsvi4xb28l2et3bbns08ubds3ikf
Oz Scott
0
47823
729558
728267
2026-09-30T14:56:36Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
729558
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|URL={{url|http://ozscott.com}}}}
{{Databox}}'''Osborne Scott''' (amuru Septemba 16, 1949) bu ihe onyonyo America na onye isi ihe nkiri na onye na-emeputa ihe. A maara ya nke ọma maka ''Mr. Boogedy'', ihe nkiri dị mkpirikpi na-emeri emeri.
== Ndụ na ọrụ ==
Amụrụ na Hampton, Virginia, Scott gara NYU's Tisch School of the Arts wee nweta MFA tupu ọ malite ọrụ ya na [[Washington, D.C.|Washington DC]] 's Arena Stage . Mgbe ọ nọ na Arena Stage, ọ na-elekọta ụlọ ọrụ njem nlegharị anya The Living Stage. Ọ gara n'ihu na-eduzi na egwuregwu Broadway gụnyere ''maka ụmụ agbọghọ nwere agba ndị chere na igbu onwe ha mgbe egwurugwu bụ Enuf'', nke nwetara ya ihe [[Drama Desk Award|nrite Desk Award]] na 1977, na 1982 ọ duziri ụdị telivishọn. <ref name="NYT">{{Cite web|date=2015|title=Oz Scott|url=https://www.nytimes.com/movies/person/110575/Oz-Scott/filmography|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150519023512/http://www.nytimes.com/movies/person/110575/Oz-Scott/filmography|archivedate=May 19, 2015|work=[[The New York Times]]|accessdate=June 13, 2024|url-status=dead}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">. Movies & TV Dept. ''[[Akwụkwọ akụkọ New York Times|The New York Times]]''. 2015. Archived from on May 19, 2015.</cite></ref> Na 1981, ọ na-eduzi ihe nkiri mbụ ya, ''Bustin 'Lose'' . <ref name="NYT" /> N'ime 1980s na 1990s, Scott duziri ọtụtụ usoro telivishọn na ihe nkiri telivishọn gụnyere ''Gimme a Break!'' , ''Scarecrow na Mrs. King'', ''Crash Course'', <ref name="NYT" /> ''New Àgwà'', ''Agha Obodo'', ''American Gothic'', ''Lois &amp; Clark: The New Adventures of Superman'', na ''Providence'' . <ref name="official">{{Cite web|url=http://ozscott.com/about/oz-scott|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140506182454/http://ozscott.com/about/oz-scott|archivedate=May 6, 2014|title=Oz Scott official biography|publisher=ozscott.com|accessdate=September 3, 2008}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">. ozscott.com. Archived from on May 6, 2014<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">September 3,</span> 2008</span>.</cite></ref>
Na 2002, Scott duziri ihe nkiri telivishọn VH1 ''Play'd – Akụkọ Hip Hop'' na-eme Rashaan Nall na Toni Braxton . Usoro a gara n'ihu ka ọ bụrụ mmemme kacha elu nke VH1. N'afọ sochirinụ, Scott duziri ihe nkiri mbụ nke ọwa Disney ''The Cheetah Girls'' . Ebe ọ bụ na ọ na-eduzi ''The Cheetah Girls'', Scott gara n'ihu na-eduzi usoro ''ọgwụgwọ siri ike'', ''Onye ọ bụla na-akpọ Chris asị'', ''Boston Legal'', <ref name="NYT"/> ''The Unit'', ''Ọkara'', ''CSI: NY'', na ''NCIS'' . Na mgbakwunye na nduzi, Scott dekwara akụkọ nke ''Jefferson'' wee jee ozi dị ka onye na-ahụ maka mmepụta ihe na akụkụ abụọ nke ''Mpaghara'' . <ref name="official"/>
N'afọ 2008, a kpọrọ Scott aha onye nduzi nka nka nke Negro Ensemble Company ebe a kpọkwara ya na ndị isi oche. <ref>{{Cite web|url=https://www.reuters.com/article/pressRelease/idUS231100+04-Feb-2008+BW20080204|archiveurl=https://archive.today/20120910174303/http://www.reuters.com/article/pressRelease/idUS231100+04-Feb-2008+BW20080204|archivedate=September 10, 2012|title=Major Producer and Director of TV, Film and Stage Joins NEC's 40th Anniversary Season|date=February 4, 2008|publisher=reuters.com|accessdate=September 3, 2008}}</ref>
== Ndụ onwe onye ==
Scott bi na Sherman Oaks, California na nwunye ya nke ya na ha nwere ụmụ atọ toro eto. <ref name="official"/>
== Filmografii ahọpụtara ==
=== Onye nduzi ===
=== Onye nrụpụta ===
* ''Usoro ihe nkiri TV anthology nke Walt Disney'' (1987)
* ''Mpaghara'' (2003)
== Ntụaka ==
elekọta ụlọ ọrụ njem nlegharị anya The Living Stage. Ọ gara n'ihu na-eduzi na egwuregwu Broadway gụnyere maka ụmụ agbọghọ{{Reflist}}
* Official website
* {{IMDb name|0779641}}
* Oz Scott at AllMovie
* Oz Scott at the Internet Broadway Database
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
4li4luplply82yznwpnkmxoywck8nap
Sara Berman (onye na-emepụta ejiji)
0
48126
729702
723607
2026-09-30T21:30:21Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
729702
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=Sara Berman|image=|image_size=|alt=|birth_date={{birth year and age|1976}}|birth_place=London, England|education={{ubl|[[Fine Arts College]]|[[Central Saint Martins College of Art and Design|Central Saint Martins]]}}|label_name={{hlist|Sara Berman|Berman Black}}}}
{{Databox}}'''Sara Berman''' (amụrụ 1976) bụ onye na-emepụta ejiji Britain nke akara ngosi uwe nwanyị ya na-arụ ọrụ site na 1998 ruo 2012, mgbe o debere akara ahụ iji lekwasị anya na nka mara mma. Ịmepụta uwe maka ụlọ ahịa London tupu ọ gụchaa ma nweta ihe ịga nke ọma n'ime otu afọ ọ hapụrụ ụlọ akwụkwọ ejiji, ọ meriri ma New Generation (NewGeN) award na ihe nrite mbupụ ejiji UK.
A maara akara ahụ maka ịkwụnye ya, mbipụta ndị na-adịghị mma na nke ahaziri ahazi. <ref name="The Times Asome 68490">{{Cite news|author=Asome|first=Carolyn|title=Fashion Capital|work=The Times|date=12 September 2005}}</ref>
== Ndụ mmalite na ọrụ ==
A mụrụ Sara Berman na 1976, ada nke onye mmebe ejiji Helene Berman. <ref>{{Cite news|author=Shaitly|first=Shahesta|title=Sara Berman: five things I know about style|url=https://www.theguardian.com/lifeandstyle/2010/aug/15/sara-berman-five-things-know-about-style|accessdate=11 November 2014|work=The Observer|date=15 August 2010}}</ref> Ọ gụrụ akwụkwọ na Fine Arts College na Hampstead, yana Central St Martins College of Art and Design . <ref name="fac">{{Cite web|title=Alumni: Sara Berman & Aimee Berman|url=http://www.hampsteadfinearts.com/college_alumni_sara_and_aimee_berman.php|publisher=Fine Arts College|accessdate=11 November 2014|archivedate=11 November 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141111194829/http://www.hampsteadfinearts.com/college_alumni_sara_and_aimee_berman.php}}</ref> Mgbe ọ nọ na St Martins, ọ na-arụ ọrụ na Jasper Conran, Charles & Patricia Lester, na Armani, na, mgbe ọ gachara, ọ rụrụ ọrụ maka Maria Grachvogel . <ref name="fac" /> <ref name="guaB">{{Cite news|author=Brooks|first=Libby|title=50 women to watch: Top girls: part two|url=https://www.theguardian.com/world/2003/sep/30/gender.libbybrooks|accessdate=11 November 2014|work=The Guardian|date=30 September 2003}}</ref> <ref name="indep">{{Cite news|author=Jarvis|first=Alice-Azania|title=The 5-minute Interview: Sara Berman, Fashion designer|url=https://www.independent.co.uk/news/people/profiles/the-5minute-interview-sara-berman-fashion-designer-815859.html|accessdate=11 November 2014|work=The Independent|date=26 April 2008}}</ref> Fenwicks welitere mkpokọta Berman gụsịrị akwụkwọ. <ref name="guaB" />
== Nmepụta akara aha ==
Ụfọdụ akwụkwọ na-etinye mmalite nke Sara Berman na 1999, mana aha ya bụ nke mbụ a kpọtụrụ aha na ''Times'' na 1998, bụ nke kwuru banyere uwe mwụda silk ndị India kpara akpa dị na Fenwicks. A kọwara ya n'oge ahụ dị ka: "Talent design British ọhụrụ". <ref name="olins">{{Cite news|author=Olins|first=Alice|title=Insider trading|url=http://www.thetimes.co.uk/tto/life/fashion/article1753991.ece|accessdate=11 November 2014|work=The Times|date=22 June 2006}}</ref> <ref name="The Times 66214">{{Cite news|title=Objects of Desire|work=The Times|date=29 May 1998}}</ref> Emepụtara uwe mwụda mbụ ndị a mgbe Berman ka nọ na kọleji imewe ma mee ya site na saris . N'ihi njikọ nne ya, o jisiri ike mepụta ha wee pụta na Joseph yana Fenwicks. <ref name="The Times 67425">{{Cite news|author=Armstrong|first=Lisa|title=You can't fight the genes|work=The Times|date=15 April 2002}}</ref>
Na 1999, atụmatụ ya pụtara na windo ụlọ ahịa Fenwicks' Bond Street n'oge izu Ejiji London . <ref name="The Times 66612">{{Cite news|title=Diary|work=The Times|date=6 September 1999}}</ref> Ọmụmaatụ sitere na mkpokọta ya - gụnyere ngwa akpụkpọ atụrụ, uwe mwụda oge anwụ na uwe elu na uwe mwụda silk zuru oke nwere akwa ụgbụ - na-apụta mgbe niile na ibe ejiji nke ''Times'' n'oge a niile. <ref name="The Times Armstrong">{{Cite news|author=Armstrong|first=Lisa|title=Layering – the relaxed art of comfort dressing|work=The Times|date=3 January 2000}}</ref> <ref name="The Times Shilling">{{Cite news|author=Shilling|first=Jane|title=Time to go dotty|work=The Times|date=7 April 2000}}</ref> <ref name="The Times 02102000">{{Cite news|author=Armstrong|first=Lisa|title=Fashion Diary|work=The Times|date=2 October 2000}}</ref> Akwụkwọ akụkọ ahụ kwukwara na n'ime otu afọ nke gụsịrị akwụkwọ, Berman abanyela na boutiques Mimi na Tokio, n'akụkụ Fenwick. <ref name="The Times In Khaki">{{Cite news|title=In Khaki|work=The Times|date=8 May 2000}}</ref>
Berman ji ohere nne ya na-akpakọrịta n'iwu ụlọ ọrụ ahụ. <ref name="guaB"/> Nwanne ya nwanyị Amiee Berman sonyeere dị ka onye mmekọ azụmahịa na onye nrụpụta, ebe onwe ya gụrụ akwụkwọ na Central Saint Martins. <ref name="olins"/> Ka ọ na-erule 2002, Sara Berman emeriela ihe nrite Marks na Spencer New Generation ugboro atọ, nke a hụrụ dị ka ihe na-enweghị atụ. <ref>{{Cite news|title=MT's 35 Women under 35 2008: The List|url=http://www.managementtoday.co.uk/news/829294|accessdate=11 November 2014|work=Management Today|date=3 July 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20141006185335/http://www.managementtoday.co.uk/news/829294|archive-date=6 October 2014|url-status=dead}}</ref>
Na 2002, Berman gosipụtara - n'akụkụ Burberry, Paul Smith na Eley Kishimoto - na njirimara gbasara ntụziaka nke ndị na-emepụta London. A kọwara ya dị ka: "na-akpụzi ka ọ bụrụ echiche Ọ nwa agbọghọ hụrụ n'anya". <ref name="The Times Armstrong 180202">{{Cite news|author=Armstrong|first=Lisa|title=Love it, loathe it, you can't be indifferent to London Fashion Week.|work=The Times|date=18 February 2002}}</ref> Na profaịlụ n'afọ ahụ, ọ kọwara otú ọ si jụ ọrụ ejiji na Italy mgbe ọ chọpụtara na ụgwọ ọnwa dị na lira kama ịbụ nnukwu ego . O gosikwara na o jisiri ike n'ọkwa niile nke mmepụta uwe ya na nke nhọrọ akwa - ebe ya na nne ya tolitere ụlọ ọrụ akwa akwa. <ref name="The Times 67425"/> Ka ọ na-erule 2003 ''The Guardian'' depụtara Sara Berman dị ka otu n'ime ụmụ nwanyị atọ nọ n'ihe gbasara ejiji ka ha lekwasị anya, na-achọpụta na atụmatụ ya bụ onye na-ere ahịa nke abụọ kachasị elu nke nnwere onwe yana na a na-egosipụtakarị ya na magazin ''Vogue'' . <ref name="guaB"/>
=== Mwepụta akara nke abụọ ===
Site na 2008 akara Sara Berman nwere akara nke abụọ, Berman Black, na Berman mekwara dị ka onye nduzi okike nke cashmere brand N.Peal . <ref>{{Cite news|title=Berman sisters take the reins at N.Peal|url=http://www.drapersonline.com/news/berman-sisters-take-the-reins-at-npeal/92772.article|accessdate=11 November 2014|work=Drapers Online|date=11 August 2007}}</ref> Berman mekwara oke maka Urban Outfitters na ASOS . <ref>{{Cite news|author=McCormac|first=Pip|title=Sara Berman on why homemaking is better than clubbing|url=http://www.thesundaytimes.co.uk/sto/style/homes_and_gardens/interiors/article80468.ece|accessdate=11 November 2014|work=The Times|date=17 February 2008|archive-date=12 November 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141112012300/http://www.thesundaytimes.co.uk/sto/style/homes_and_gardens/interiors/article80468.ece|url-status=dead}}</ref>
== Ọrụ nka ==
[https://www.ucl.ac.uk/slade/shows/2016/ma_mfa_phd/berman Na 2016, ọ gụsịrị akwụkwọ na Fine Art] si Slade School of Fine Art, na mmetụta ejiji ya aghọwo ihe doro anya na omume nkà ya. N'ajụjụ ọnụ 2018 ya na Vanessa Murrell site na DATEAGLE ART, o kwuru "Mmepụta na mmekọrịta ya na oge, yana echiche nke okomoko na nke ọgbara ọhụrụ na-enwe mmasị na ya. Abụkwa m onye na-ekiri ndị mmadụ dị ka ndị na-eri ihe.” <ref>{{Cite web|author=Murrell|first=Vanessa|date=2018-02-07|title=Sara Berman on using the problem to find the solution.|url=https://dateagle.art/sara-berman-interview/|accessdate=2023-01-06|work=DATEAGLE ART|language=en-GB}}</ref>
== Ntụaka ==
banyere uwe mwụda silk ndị India kpara akpa dị na Fenwicks. A kọwara ya n'oge ahụ dị ka: "Talent design British ọhụrụ". n'afọ ahụ, ọ kọwara otú ọ si jụ ọrụ ejiji na Italy mgbe{{Reflist}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
hz42tal1jxqexq91fi6fke9ah6bgs7p
William Clutz
0
48168
729752
212861
2026-10-01T09:27:24Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
729752
wikitext
text/x-wiki
William Clutz (March 19, 1933 - Julaị 26, 2021) bụ onye omenkà America ama ama maka ọgụ obodo mepere emepe, pastels, na ụzọ unyi nke ihe nkiri ndị na-agafe agafe site n'ìhè. [lower-alpha 1] Eji ụgbọala na mweghachi na ihe atụ ihe atụ na nka America n'oge 1950s na 1960s. [ala-alfa 2]
Ụlọ Clutz na Gettysburg, Pennsylvania, na Mercersburg, Pennsylvania. Ọ gara Mercersburg Academy na Mahadum Iowa . Ọ kwagara New York City na 1955 ka onye ọrụ ya dị ka onye omenkà , wee biri ebe ahụ ruo 1996 mgbe ọ kwagara Rhinebeck, New York.
== Ndụ mbido ==
Na 1933, Dr. na Oriakụ Paul A. Clutz, si n'ibu nne na nna ha dị na Gettysburg, PA gaa Mercersburg, PA, ụnwayọ ole na ole ka a mụsịrị nwa ha nwoke nke abụọ, William. Dr. Clutz bụ onye akwụkwọ akwụkwọ na nso nso a Mahadum Pennsylvania Medical School . Ɔ debanyere aha na ndị agha mmiri na 1941, na-alọta na Pacific Theater na 1946. Oriakụ Clutz ikike BA na Art History site na Barnard College, ma mara ịhụnanya ụwa nka nke oge a.
William Clutz nzọụkwụ mbụ na nka mgbe ọ bụ nwata. Mgbe ọ dị afọ 11, a àgwà aro ka ya na onye bi na Mercersburg na nso nso a, Thomas Danaher nkà nkà. [lower-alpha 3] Danaher (1908–1975) na nri ya, Ellen, akwagala Mercersburg na 1944, n'oge na-adịghị anya ka Thomas mechara njem nlegharị anya ya na ndị agha mmiri. Ọ bụ onye New York City, ma nkà na Cooper Union na na Art Students League . Ọ akwụkwọ akwụkwọ n'okpuru Hans Hoffman na Rockwell Kent . Clutz gara n'ihu na-amụ Danaher mgbe nke ikpeazụ "Izi ihe na Washington County Museum of Fine Arts dị nso. [lower-alpha 4] Clutz gara Mercersburg Academy site na 1947 ruo 1951 wee gaa n'ihu na ọkụ ya na Danaher, ebe ụlọ akwụkwọ mmuta ahụ enyeghị nkuzi nka n'oge ahụ.
Clutz gara Mahadum nke Iowa site na 1951 ruo 1955. N'oge a, ọ malitere igosi ihe osise nke ya na ihe ngosi mpaghara, na-emeri ihe nrite 1st na Washington County Museum Regional Cumberland Valley Artists Exhibition na 1952, 1953, 1957 na aha nsọpụrụ na 1954 Iowa Annual na Des Moines, Iowa.
== Ọrụ ==
Na 1955, Clutz kwagara New York City, wee malite ọrụ ya dị ka ọkachamara nka. N'ịbụ nke dị na mpaghara ndị ọzọ na-ese ihe mgba, o biri na East 9th St. n'etiti Avenues B na C na nso Tompkins Square Park, isiokwu nke ọtụtụ ọrụ mbụ ya. [ala-alpha 5] Ọ kwadoro ọrụ eserese ya site n'ịrụ ọtụtụ ọrụ nwa oge. N'afọ 1957, ọ gara klas nkenke na Art Student League na Manhattan. [Alfa dị na peeji nke 6] .
Na New York, okwu abstract bụ ụzọrechi si ele nka n'oge ahụ. Otú ọ dị, Clutz akwụkwọ n'ụdị nke ya nke lekwasịrị anya na ọnụ ọgụgụ mmadụ na-adịghị ahụkebe n'ime tableaux obodo. Na-arụ ọrụ na ọnọdụ nke ndị na-ese ihe bụ ndị na-ama aka na-ewu ewu na-enweghị anya na New York, Clutz, onwe ya dị ka onye na-akwado ihe ngosi. [lower-alpha 7] Ihe osise ya na-anya na ọnụ ọgụgụ mmadụ n'ime obodo mepere emepe, na-ahụ mgbanwe nke ndị ọ na-achị ka ha na-eme njem n'ìhè dị ka anya nke okporo ámá obodo obodo. ma ọ bụ akara , dị ka e ike na abụọ n'ime ọrụ mbụ ya, "Ọgụgụ. 1960" na "Ogige akwụkwọ, 1960"..
Mmasị Clutz na-arụ ọrụ site na nleba anya kpọmkwem nke ndụ obodo mepere emepe ikike ogologo oge na German Expressionism, yana ndị na-ese ihe dị ka Henri Matisse, Arshile Gorky, na Nicholas De Stael, na nke Albert Ryder usoro nke reductive. oke osimiri. <ref>Melissa Kuntz, Review, Art in America, April 2003.</ref> <ref>Helen Thomas, "William Clutz", Review, ARTS October 1978.</ref>
N'oge ọrụ ya, ngwa na ụzọ unyi nke Clutz ma ọ bụ pastels ya nwere ike na ụzọ ya. N'afọ 1961, ọ na-ahụ nnukwu nnukwu unyi na-atụgharị nke onye na-ere ya, David Herbert. Na 1962, Clutz sonyeere Bertha Schaefer Gallery na 57th Street, ebe ya gara n'ihu na-achọsi ike na 1960. [lower-alpha 8]
Na 1971, Brooke Alexander, onye na-eto eto na-ebi akwụkwọ na onye na-ere ahịa n'oge a, gwara Clutz ka o mepụta mbipụta nwere agba. . Mgbe Clutz mepụtara ọtụtụ nnukwu pastels, Alexander kwetara igosi ha na gallery ya. . [lower-alpha 9] Ọ gara n'ihu na-ere pastels Clutz n'ime 1970s. Clutz mepụtara ụfọdụ agba agba maka Brooke Alexander n'oge a; Alexander gosipụtara ụfọdụ n'ime ihe ndị a na "Mbipụta Acha Aka", 1973. [lower-alpha 10]
N'afọ ndị 1970, Clutz nọgidere na-ere ọtụtụ pastels na eserese site na Alonzo Gallery na 57th Street. [lower-alpha 11] Ọtụtụ n'ime pastels ndị a ka egosiri na ihe ngosi ya na Walther-Rathenau-Saal, Berlin 1978. <ref>Arnold Bauer, Review, "Bill Clutz: New York – Hans Goetsch Berlin", Berlin Morgenpost, Oct 25, 1978.</ref>
Ụlọ ihe ngosi Alonzo mechiri na 1980, na na 1981 Clutz ghọrọ ụlọ ọrụ 57th St. Tatischeff dị nso nọchiri anya ya. Ọ na-egosipụta pastels mgbe mgbe n'otu na ihe ngosi solo. Clutz hapụrụ gallery n'ihi na ọ nwere mmasị karịa igosi eserese karịa pastels. Mgbe ọ hapụsịrị Tatischeff, Clutz nọgidere na-egosi pastels na Los Angeles na Terrence Rogers Fine Art.
Na 1997 Clutz gosipụtara eserese na Nicholas Davies Gallery na Manhattan's Greenwich Village, NY. . . [lower-alpha 12] O gosikwara ihe osise ọhụrụ na Carrie Haddad Gallery, Hudson, NY. Mgbe ọ hụrụ ihe ngosi ndị a, Katharina Rich Perlow kpọrọ Clutz ka ọ sonyere gallery ya, nke dị n'otu ụlọ 57th St. dị ka onye na-ere ahịa Clutz's 1960, Bertha Schaefer. Clutz gara n'ihu na-egosi mgbe niile na nke ọma na gallery a ruo mgbe ọ mechiri na 2009.
A ahụmahụ onye na-ese ihe na National Academy of Design na 2005.
Na ntụleghachi ihe ngosi nlegharị anya nke Clutz na 2002, "William Clutz: Iri iri nke New York Streets", Ken Johnson dere:
Clutz kuziri ụzọ na ụzọ na Parsons The New School for Design from 1970 ruo 1994. Tupu nke ahụ, ọ ለማዘጋጀትri na Mahadum Minnesota, Duluth, site na 1967 ruo 1968. O so na ahụmahụ nkuzi na Gerrit Rietveld Academie, Amsterdam, na Royal Academy , The Hague, na 1984. Ọ natara onyinye mmụta mmụta na Parsons The New School for Design na 1989.
Na 1996, Clutz si na Manhattan kwaga Rhinebeck, NY, ebe o bi. Ọ lara ezumike nká na 2008. Clutz nwụrụ na Julaị 26, 2021. <ref>{{Cite web|title=William Hartman Clutz|url=https://www.gettysburgtimes.com/obituaries/article_99e79fa2-f2c2-57d8-bca7-8e2ea6570edb.html|publisher=Gettysburg Times|accessdate=12 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210812091140/https://www.gettysburgtimes.com/obituaries/article_99e79fa2-f2c2-57d8-bca7-8e2ea6570edb.html|archive-date=12 August 2021|url-status=dead}}</ref>
John F. Sheehy, onye mmekọ Clutz maka afọ 30, onye na-ere ihe ochie na onye Ireland, nwụrụ na 2007. [https://web.archive.org/web/20160304033642/http://www.dapsonchestney.com/index_get2.php?article_id=448]
== Ọrụ ndị dị mkpa ahọpụtara na nnukwu mkpokọta ==
Ụbọchị ndị dị ama nke Clutz egwuregwu na nchịkọta nke Hirshhorn Museum na Sculpture Garden, DC ; Washington County Museum of Fine Arts, MD; Ndị eze ihe ngosi nka nke Metropolitan, NY; National Academy Museum, NY; Dayton Art Institute, OH; Museum of Modern Art, NY; Newark Museum, NJ; Ezi ihe ngosi nka nke Obodo New York, NY; Tweed Museum of Art, MN; Hudson River Museum, NY; akwụkwọ akwụkwọ Mercersburg, PA; Telfair Museum of Art, Savannah, GA; Ndị dike ihe ngosi nke Corcoran, DC; Ezi ihe ngosi nka nke Brooklyn, NY; Ndị egwu egwu nke Huntsville, LA; na ndị ọzọ.
A na-etinyekwa ọrụ ya n'ọtụtụ nchịkọta ụlọ ọrụ, ndị Chase Bank, NY; akụ mba na ihu obi nke atɔ, Dayton, OH; Bradley Family Foundation (Lynden Sculpture Garden), Milwaukee, WI; First Bank Minneapolis, MN; Minnesota Mutual, St. Paul, MN; Mobil Corp. Fairfax, VA; McKinsey and Co., NY, na ndị ọzọ.
A na-echekwa ihe ọrụ na Archives of American Art, Smithsonian Institution, Washington, DC. Iri na ise n'ime nnukwu ọrụ ya na akwụkwọ ya mkpokọta ihe nketa ya na Washington County Museum of Fine Arts
== Oge ihe ngosi ahọpụtara ==
== Ihe ndetu ==
.mw-parser-output .reflist{font-size:90%;margin-bottom:0.5em;list-style-type:decimal}.mw-parser-output .reflist .references{font-size:100%;margin-bottom:0;list-style-type:inherit}.mw-parser-output .reflist-columns-2{column-width:30em}.mw-parser-output .reflist-columns-3{column-width:25em}.mw-parser-output .reflist-columns{margin-top:0.3em}.mw-parser-output .reflist-columns ol{margin-top:0}.mw-parser-output .reflist-columns li{page-break-inside:avoid;break-inside:avoid-column}.mw-parser-output .reflist-upper-alpha{list-style-type:upper-alpha}.mw-parser-output .reflist-upper-roman{list-style-type:upper-roman}.mw-parser-output .reflist-lower-alpha{list-style-type:lower-alpha}.mw-parser-output .reflist-lower-greek{list-style-type:lower-greek}.mw-parser-output .reflist-lower-roman{list-style-type:lower-roman}{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* [http://www.aaa.si.edu/collections/william-clutz-papers-7469 Akwụkwọ William Clutz (1950-2008)] na Archives of American Art
* [http://carriehaddadgallery.com/index.cfm?method=Artist.ArtistDetail&ArtistID=7A31B0E1-19DB-5802-E03396E28D6315F3 William Clutz na Carrie Haddad Gallery]
* [http://wcmfa.blogspot.com/2012/12/william-clutz-artist.html William Clutz Legacy Collection na Washington County Museum of Fine Arts]
== Isi mmalite ==
* O'Doherty, Brian, Nyochaa, "Tumult of Streets: Mmeghe nke Clutz na ndị ọzọ", ''The New York Times'', Nọvemba 6, 1963
* New York Herald Tribune, Nyochaa, Nọvemba 9, 1963
* ARTnews, Nyocha, Nọvemba 1963; Magazin Arts, Nyochaa, Jenụarị, 1964;
* Nyochaa Magazin Oge, Jun 17, 1966
* Albright, Thomas, Nyochaa, San Francisco Chronicle, Eprel 13, 1967; Cotter, Holland, nyocha, New York Arts Journal, 1977
* Gerrit Henry, Nyochaa, Nkà na America, Feb 1998, Kuntz Melissa, Nyochaa, Nkà na America, Eprel 2003
* Martin, Alvin, American Realism: Twentieth Century Drawings and Watercolors, Abrams, NY 1986
* Norelli, Martina Roudabush, "William Clutz", Allgemeines Kunstlerexikon, Munich, KG Saur Verlage, Munich, Leipsig, Eprel 1995
* Johnson, Ken, Nyochaa, ''The New York Times'', Nov. 29 2002
* Woods, Jean, William Clutz Retrospective, Washington County Museum of Fine Arts
* Oge na Ebe: Ihe atụ American Art si Corcoran Gallery, Smithsonian Institution, 1981, "Bill Clutz", ihe ngosi ihe ngosi, Walter-Rathenau-Saal, Berlin, Germany, 1978
* Mangan, Doreen, [https://web.archive.org/web/20120324011959/http://connection.ebscohost.com/c/articles/51862953/william-clutz-captures-soul-city "William Clutz weghara mkpụrụ obi nke obodo,"] American Artist, February 1978.
{{Authority control}}
[[Òtù:Pages with unreviewed translations]]
2ix2rxu96zofwsbrg3fxpc2sght0yus
Thomas Trevor (onye nlekọta)
0
48404
729728
723950
2026-10-01T04:23:02Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
729728
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Thomas Trevor''' (amụrụ 1962) bụ onye nlekọta Britain na onye ode akwụkwọ na nka nke oge a . <ref name="Who's Who">{{Cite book|title=Who's Who|year=2009|publisher=A & C Black|isbn=9-781408-102480}}</ref>
Trevor bụ osote prọfesọ nke Art Contemporary Art and Curation na Mahadum Exeter . <ref>{{Cite web|title=Professor Tom Trevor|url=http://humanities.exeter.ac.uk/arthistory/staff/tomtrevor/|work=University of Exeter|accessdate=6 May 2020}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Former Director of Arnolfini appointed to lead new Masters in International Contemporary Art|url=http://www.exeter.ac.uk/news/staff/title_776101_en.html|work=University of Exeter|accessdate=6 May 2020}}</ref> Ọ bụbu onye isi nka nka nke The Atlantic Project, <ref>{{Cite web|title=The Atlantic Project|url=https://www.theatlantic.org/|accessdate=6 May 2020}}</ref> na Plymouth, UK (2016 – 19), Onye nlekọta ọbịa na Whitechapel Gallery, <ref>{{Cite web|title=Whitechapel Gallery|url=http://www.whitechapelgallery.org/exhibitions/music-for-museums/|accessdate=9 December 2016}}</ref> London (2015 – 16), Onye isi nka nka nke 4th Dojima River Biennale <ref>{{Cite web|author=e-flux|title=Dojima River Biennale 2015|url=http://www.e-flux.com/announcements/2015-take-me-to-the-river/|accessdate=11 May 2015|archivedate=15 May 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150515080126/http://www.e-flux.com/announcements/2015-take-me-to-the-river/}}</ref> na Osaka, Japan (2014-15), onye na-ahụ maka curatorial na 1st ARoS Triennial <ref>{{Cite web|title=ARoS Triennial|url=http://www.e-flux.com/announcements/53331/first-aros-triennialthe-garden-end-of-times-beginning-of-times/|accessdate=9 December 2016}}</ref> na Aarhus, Denmark (2014-15), Onye nlekọta ọbịa na Devi Art Foundation <ref>{{Cite web|title=Devi Art Foundation|url=http://deviartfoundation.org/content/exhibitions|accessdate=9 December 2016}}</ref> na Delhi, India (2013-14), Director nke Arnolfini <ref name="Artists Newsletter">{{Cite news|author=A-N|title=International Moves: Tom Trevor leaves Arnolfini|url=http://new.a-n.co.uk/news/single/international-moves-tom-trevor-leaves-arnolfini|accessdate=4 January 2014|work=Artists Newsletter|date=31 October 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20140223134149/http://new.a-n.co.uk/news/single/international-moves-tom-trevor-leaves-arnolfini|archive-date=23 February 2014|url-status=dead}}</ref> na Bristol, UK (2005-13), Associate Curator of the Art Fund International collection <ref name="Bristol Museum">{{Cite news|author=Bristol Museum|title=No Borders, first exhibition of the Art Fund International collection|url=http://www.bristol.gov.uk/press/leisure-and-culture/bristol-museum-art-gallery-presents-no-borders|accessdate=4 January 2014|date=29 November 2012}}</ref> (2007-12) na Director nke Spacex (1999-2005) na Exeter, UK. Tupu mgbe ahụ ọ bụ onye nlekọta nọọrọ onwe ya dabere na London (1994-1999), na-amalite ọrụ maka ụlọ ọrụ dịka Camden Arts Center, Freud Museum na InIVA . <ref name="Demanding Conversations">{{Cite web|author=KWMC|title=Demanding Conversations|url=http://www.demandingconversations.org.uk/2010/09/tom-trevor/|work=www.kwmc.org.uk|publisher=Knowle West Media Centre|accessdate=6 January 2014|archivedate=22 February 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140222055352/http://www.demandingconversations.org.uk/2010/09/tom-trevor/}}</ref>
Kemgbe 1990s, Trevor achịkọtala ihe ngosi karịrị 100, na-etinye uche pụrụ iche na nnwale, omume mmekọrịta yana ọrụ ndị gbara gburugburu. <ref name="Aesthetica">{{Cite news|author=Aesthetica|title=Tom Trevor|url=http://www.aestheticamagazine.com/tom-trevor|accessdate=6 January 2014|work=Aesthetica Magazine|date=1 April 2010}}</ref> Ihe ngosi Solo gụnyere Cosima von Bonin, <ref name="Bonin">{{Cite news|author=Morrison|first=Harun|title=Cosima von Bonin|url=http://www.thisistomorrow.info/viewArticle.aspx?artId=786|accessdate=5 January 2014|work=This is Tomorrow|date=4 May 2011}}</ref> Matti Braun, <ref name="Braun">{{Cite news|author=Perry|first=Colin|title=Matti Braun|url=http://frieze-magazin.de/archiv/kritik/matti-braun/?lang=en|accessdate=7 January 2014|work=Frieze D/E|date=March 2013}}</ref> Angus Fairhurst, <ref name="Fairhurst">{{Cite news|author=Jones|first=Jonathan|title=Angus Fairhurst|url=https://www.theguardian.com/artanddesign/2009/feb/06/review-angus-fairhurst-arnolfini|accessdate=5 January 2014|work=The Guardian|date=6 February 2009}}</ref> Jutta Koether, <ref>{{Cite web|title=Jutta Koether|url=https://www.artforum.com/inprint/issue%3D201307%26section%3Dbristol-uklondon|work=Artforum|accessdate=9 December 2016|archivedate=20 December 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161220091436/https://www.artforum.com/inprint/issue%3D201307%26section%3Dbristol-uklondon}}</ref> Joelle Tuerlinckx, <ref name="Joelle">{{Cite news|author=Searle|first=Adrian|title=Joelle Tuerlinckx: the artist who makes puzzles out of meteorites and Sellotape|url=https://www.theguardian.com/artanddesign/2013/dec/11/joelle-tuerlinckx-artist-puzzles-meteorites|accessdate=5 January 2014|work=The Guardian|date=11 December 2013}}</ref> na Lois Weinberger. <ref name="Culture 24">{{Cite news|author=Culture 24|title=Weinbergers Home Voodoo|url=http://www.culture24.org.uk/places-to-go/south-west/bristol/art42125|accessdate=7 January 2014|work=24 Hour Museum|date=13 December 2006}}</ref> Ihe ngosi otu gụnyere ''The Visible & the Invisible'' (1996), <ref name="Vis Invis">{{Cite web|author=InIVA|title=The Visible & the Invisible|url=http://www.iniva.org/exhibitions_projects/1996/the_visible_and_the_invisible|work=www.iniva.org|publisher=Institute of International Visual Arts|accessdate=6 January 2014|archivedate=18 October 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141018091822/http://www.iniva.org/exhibitions_projects/1996/the_visible_and_the_invisible}}</ref> ''Series Home'' (2000-04), ''Port City'' (2007), <ref name="port city">{{Cite news|author=Mahoney|first=Elisabeth|title=Port City|url=https://www.theguardian.com/artanddesign/2007/sep/19/art|accessdate=5 January 2014|work=The Guardian|date=19 September 2007}}</ref> ''Far West'' (2008), <ref name="Far west">{{Cite news|author=Mahoney|first=Elisabeth|title=Far West|url=https://www.theguardian.com/artanddesign/2008/jul/04/art|accessdate=5 January 2014|work=The Guardian|date=4 July 2008}}</ref> ''Museum Show'' (2011), <ref name="Museum Show pt 1">{{Cite news|author=Papachlimitzou|first=Regina|title=A Mosaic of Collective Unconscious|url=http://aestheticamagazine.blogspot.co.uk/2011/10/mosaic-of-collective-unconscious-museum.html|accessdate=6 January 2014|work=Aesthetica Magazine|date=19 October 2011}}</ref> ''Enweghị oke'' (2012) <ref name="No Borders">{{Cite news|author=Evans|first=Jenifer|title=No Borders?|url=http://www.egyptindependent.com/news/no-borders-interesting-problematic-art-show-bristol|accessdate=5 January 2014|work=Egypt Independent|date=13 January 2013}}</ref> na ''njikwa ụdị'' (2013). <ref name="Version Control">{{Cite news|author=Clarke|first=Leela|title=Version Control at Arnolfini|url=http://www.aestheticamagazine.com/blog/version-control-at-arnolfini-bristol/|accessdate=5 January 2014|work=Aesthetica Magazine|date=February 2013}}</ref>
== Akụkọ ndụ ==
Trevor gụrụ Fine Art na Ruskin, Mahadum Oxford na Goldsmiths College, Mahadum London. Dị ka onye na-ese ihe na London, na 1990s, ọ na-ekere òkè na ihe ngosi dị iche iche nke otu, dị ka East Country Yard Show (1990), na ndị dịkọrọ ndụ gụnyere Liam Gillick, Michael Landy, Sarah Lucas na Gillian Wearing . <ref name="Curatorial Network">{{Cite web|author=Curatorial Network|title=Tom Trevor|url=http://www.curatorial.net/go/en/read/Tom+Trevor+Resume|accessdate=4 January 2014|archivedate=5 March 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140305225421/http://www.curatorial.net/go/en/read/Tom+Trevor+Resume}}</ref> N'afọ 1996, ọ kwadoro ọrụ ọtụtụ saịtị, ''The Visible & the Invisible: na-anọchite anya ahụ na nkà oge a & ọha mmadụ'', nke InIVA mepụtara, nke mere na ebe ndị na-abụghị nkà na gburugburu Euston, London, gụnyere ihe ngosi UK mbụ nke Tania. Bruguera na Doris Salcedo, tinyere nrụnye saịtị nke Louise Bourgeois, Bruce Nauman, Yoko Ono, [[Donald Rodney]] na ndị ọzọ. <ref name="Gilane">{{Cite news|author=Tawadros|first=Gilane|title=Feminism: Three Views|url=http://www.frieze.com/issue/article/feminism_three_views/|accessdate=6 January 2014|work=Frieze|date=March 2007|archive-date=3 April 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150403220435/http://www.frieze.com/issue/article/feminism_three_views/|url-status=dead}}</ref>
Na Spacex, site na June 1999, Trevor chịkọtara ihe ngosi karịrị 50 yana ọrụ "ọpụpụ na saịtị", na-etinye uche n'ọrụ metụtara ọha na eze, ọrụ dabere. <ref name="Iniva biog">{{Cite web|author=InIVA|title=Tom Trevor|url=http://www.iniva.org/library/archive/people/t/trevor_tom|work=www.iniva.org|publisher=Institute of International Visual Arts|accessdate=6 January 2014|archivedate=27 February 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140227043115/http://www.iniva.org/library/archive/people/t/trevor_tom}}</ref> Multi-saịtị ọrụ gụnyere ''ụkpụrụ'' (2001), na [[Samta Benyahia]] na Zineb Sedira, na ''Homeland'' (2004), na-egosi saịtị kpọmkwem ọrụ site 44 artists na 8 dị iche iche kwa ụbọchị ọnọdụ. <ref name="Spacex appoints">{{Cite news|author=Art Daily|title=New Director appointed for Spacex|url=http://artdaily.com/index.asp?int_sec=11&int_new=15218&int_modo=1#.Us0aHoU9U6E|accessdate=6 January 2014|work=Art Daily|date=15 October 2005|archive-date=2 March 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140302095528/http://artdaily.com/index.asp?int_sec=11&int_new=15218&int_modo=1#.Us0aHoU9U6E|url-status=dead}}</ref> Ọ kwadokwara ọrụ maka Liverpool Biennial; ''Generator'' (2002), <ref name="Generator">{{Cite web|author=Generative|title=Generator|url=http://generative.net/generator/|work=generative.net|publisher=Spacex {{!}} Star|accessdate=7 January 2014|archivedate=6 January 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140106154322/http://generative.net/generator/}}</ref> ''Hortus'' (2004) <ref name="Hortus">{{Cite web|author=Spacex|title=Hortus|url=http://spacex.org.uk/exhibitions/hortusbotany-and-empire/|work=spacex.org.uk|publisher=Spacex|accessdate=7 January 2014|archivedate=2 March 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140302055227/http://spacex.org.uk/exhibitions/hortusbotany-and-empire/}}</ref> na, emechaa, ''Far West Metro'' (2008); <ref name="far west liverpool">{{Cite web|author=Art in Liverpool|title=Far West Metro|url=http://www.artinliverpool.com/?p=16346|work=artinliverpool.com|publisher=Art in Liverpool|accessdate=7 January 2014}}</ref> na maka Frieze Art Fair (2005) (ya na ọrụ ihe nkiri ọhụrụ nke Yang Fudong, Mark Leckey, Daria Martin, Jimmy Robert, Imogen Stidworthy na Mika Taanila ).
Site na October 2005 Trevor bụ Director nke Arnolfini, na-ahụ maka ihe ngosi nka na-eduzi mmemme multidisciplinary nke ihe ngosi, ịrụ ọrụ, ịgba egwu, egwu na ihe nkiri, yana mmemme ọha na eze nke okwu, nzukọ ọmụmụ na mmụta & mmemme. Na 2011, na emume nke 50th ncheta, Sir Nicholas Serota kọwara Arnolfini dị ka "otu n'ime ọnụ ọgụgụ kasị ukwuu n'ime oge omenala na Europe". <ref name="Art Daily">{{Cite news|author=Art Daily|title=Arnolfini celebrates 50th anniversary|url=http://artdaily.com/news/50674/Arnolfini-celebrates-50th-anniversary-of-presenting-the-very-best-in-contemporary-art-in-all-its-forms#.Usg9CYU9U6E|accessdate=4 January 2014|date=25 September 2011}}</ref> Ọrụ ndị a na-eduzi ogologo oge na obodo Bristol gụnyere Maria Thereza Alves ' ''Ballast Seed Garden'' (2007 na-aga n'ihu) </link> na Suzanne Lacy 's ''University of Local Knowledge'' (2009 na-aga n'ihu). <ref name="ULK">{{Cite web|author=Arnolfini|title=University of Local Knowledge|url=http://www.arnolfini.org.uk/learning/projects/the-university-of-local-knowledge|work=www.arnolfini.org.uk|publisher=Arnolfini|accessdate=7 January 2014|archivedate=11 April 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140411051415/http://www.arnolfini.org.uk/learning/projects/the-university-of-local-knowledge}}</ref> Trevor hapụrụ Arnolfini na October 2013, mgbe afọ 8 gasịrị, iji lekwasị anya n'ịzụlite ọrụ curatorial na mba ụwa. <ref name="Artists Newsletter"/> Nke mbụ n'ime ndị a, ''Black Sun'' (nke jikọrọ Shezad Dawood ), meghere na Devi Art Foundation, na Delhi, India, na Nọvemba 2013. <ref name="Art Radar">{{Cite news|author=Bajaj|first=Kriti|title=Total eclipse: The "Black Sun" across cultures|url=http://artradarjournal.com/2013/11/29/total-eclipse-black-sun-across-cultures-picture-feast/|accessdate=5 January 2014|work=Art Radar Asia|date=29 November 2013|archive-date=6 December 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131206132955/http://artradarjournal.com/2013/11/29/total-eclipse-black-sun-across-cultures-picture-feast/|url-status=dead}}</ref>
== Ihe ngosi ahọpụtara ==
'''2018'''
* ''The Atlantic Project: After The Future'', 28 September-23 October 2018, dị iche iche ebe gafee Plymouth, UK. Ndị na-ese ihe: Nilbar Güreş, Tommy Støckel, Liu Chuang (onye na-ese ihe), Hito Steyerl, Vermeir & Heiremans, Kiluanji Kia Henda, Ryoji Ikeda, Yan Wang Preston, [[Donald Rodney]], Shezad Dawood, Postcommodity, Carl Slater, Superflex, Jane U. & John Matthias, Khadija von Zinnenburg Carroll, Chang Jia, Ursula Biemann, Bryony Gillard, Kranemann + Emmett
== Edemede na akwụkwọ ndị ahọpụtara ==
* ''Ihe niile na ihe ọ bụla: akụkọ ihe mere eme nke Zero'' na ''Joelle Tuerlinckx: Wor (l) (d) (k) na ọganihu'', nke Walther Konig bipụtara, Cologne, 2013, na Arnolfini, Haus der Kunst, Munich, na Wiels, Brussels <ref name="Tuerlinkcx">{{Cite book|author=Tuerlinckx|first=Joelle|title=WOR(l)(D)(K) IN PROGRESS|year=2013|publisher=Walther Konig|location=Koln|isbn=978-3-86335-380-3}}</ref>
* ''Ebe kpuru ìsì'' na ''Black Sun'', nke Ridinghouse, London, 2013 bipụtara, ya na Arnolfini na Devi Art Foundation, Delhi <ref name="Black Sun">{{Cite book|author=Dawood|first=Shezad|title=Black Sun|year=2013|publisher=Ridinghouse|isbn=978-1-905464-84-5}}</ref>
* ''Ecologies atọ'' dị na ''Lois Weinberger'', nke Hatje Cantz, Ostfildern, 2013 bipụtara, ya na SMAK, Ghent, nke Philippe van Cauteren deziri <ref name="Weinberger">{{Cite book|author=van Cauteren|first=Philippe|title=Lois Weinberger|year=2013|publisher=Hatje Cantz|location=Ostfildern|isbn=978-3-7757-3517-9}}</ref>
* ''Oge efu'' na ''Cosima von Bonin, The Lazy Susan Series, Rotterdam - Bristol - Genève - Köln'', bipụtara Museum Ludwig na DuMont, Köln, 2011, na Witte de With (Rotterdam), Arnolfini na MAMCO (Geneva) <ref name="Cosima">{{Cite book|author=Baudin|first=Katia|title=Cosima von Bonin, The Lazy Susan Series, Rotterdam – Bristol – Genève – Köln|year=2011|publisher=Museum Ludwig / DuMont|location=Koln|isbn=978-3-8321-9433-8}}</ref>
* ''Otto Zitko: Mụ na Mụ onwe m'', nke Jovis bipụtara, Berlin 2011, nke Tom Trevor na Ingeburg Wurzer deziri <ref name="zitko">{{Cite book|author=Zitko|first=Otto|title=Me, Myself and I|year=2011|publisher=Jovis|location=Berlin|isbn=978-3-86859-132-3}}</ref>
* ''Oghere maka echiche'' na ''Neil Cummings: Foto nke onwe Arnolfini'', nke Arnolfini, Bristol, 2011 bipụtara, nke Neil Cummings, Tom Trevor na Julian Warren deziri <ref name="Cummings">{{Cite book|author=Cummings|first=Neil|title=Sel Portrait: Arnolfini|url=https://archive.org/details/selfportraitarno0000cumm|year=2011|publisher=Arnolfini|location=Bristol|isbn=978-0-9568886-1-7}}</ref>
* ''Nwoke Green'' na ''Lois Weinberger'', nke Musée d'Art Moderne, Saint-Etienne na Silvana Editoriale bipụtara, Milan 2011, nke Lóránd Hegyi deziri <ref>{{Cite book|author=Hegyi|first=Lorand|title=Lois Weinberger|year=2011|publisher=Silvana Editoriale|location=Milan|isbn=9-782907-571548}}</ref>
* ''Somnanbulin: Njem dị mkpirikpi site na Middle England'' na ''Sigalit Landau'', nke Kunst-Werke, Berlin, na Hatje Cantz, Ostfildern, 2008 bipụtara, nke Gabriele Horn na Ruth Ronen deziri <ref name="Sigalit">{{Cite book|author=Kunst-Werke|title=Sigalit Landau|year=2008|publisher=Hatje Cantz|location=Ostfildern|isbn=978-3-7757-2104-2}}</ref>
* ''Okwu mmalite'' na ''Port City: On Mobility and Exchange'', nke Arnolfini, Bristol, 2007 bipụtara, nke Tom Trevor deziri <ref name="Port City">{{Cite book|author=Trevor|first=Tom|title=Port City: On Mobility and Exchange|year=2007|publisher=Arnolfini|location=Bristol|isbn=978-0907738879}}</ref>
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* Tom Trevor: http://tomtrevor.net
* Ọrụ Atlantic: http://theatlantic.org
* Ọgbakọ Osimiri Dojima: http://www.dojimariver.com
* Devi Art Foundation: http://deviartfoundation.org/
* Arnolfini: http://www.arnolfini.org.uk/
* Spacex: https://web.archive.org/web/20230614135929/http://spacex.org.uk/
* InIVA: http://www.iniva.org/
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
o8wol9tz0jy2oaj2gm60eliihvfoiqu
Patti Webster
0
48423
729563
728272
2026-09-30T15:32:04Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
729563
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Patti Webster''' (June 18, 1964 - Septemba 13, 2013) bụ onye mgbasa ozi ntụrụndụ America, onye ode akwụkwọ na onye ozi. Dị ka CEO nke W & W Public Relations, ụlọ ọrụ ọ tọrọ ntọala na 1991, Webster na-anọchite anya ndị na-edekọ ihe nkiri, ndị na-eme egwuregwu, na ndị na-eme ihe nkiri, gụnyere Janet Jackson, Alicia Keys, Usher, Halle Berry, Chris Paul na Holly Robinson Peete . <ref name="AP">{{Cite web|author=Associated Press|title=Patti Webster, Publicist to Stars, Dies of Cancer|url=https://abcnews.go.com/Entertainment/wireStory/patti-webster-publicist-stars-dies-cancer-20251741|work=September 13, 2013|publisher=ABC News/Associated Press|accessdate=September 14, 2013}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFAssociated_Press">Associated Press. [https://abcnews.go.com/Entertainment/wireStory/patti-webster-publicist-stars-dies-cancer-20251741 "Patti Webster, Publicist to Stars, Dies of Cancer"]. ''September 13, 2013''. ABC News/Associated Press<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">September 14,</span> 2013</span>.</cite></ref> <ref name="Billboard">{{Cite web|author=Mitchell|first=Gail|title=Noted Industry Publicist Patti Webster Dies|url=http://www.billboard.com/biz/articles/news/5695262/noted-industry-publicist-patti-webster-dies|work=September 13, 2013|publisher=Billboard|accessdate=September 14, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130917134018/http://www.billboard.com/biz/articles/news/5695262/noted-industry-publicist-patti-webster-dies|archive-date=September 17, 2013|url-status=dead}}</ref>
== Ndụ mmalite na agụmakwụkwọ ==
Amụrụ na Somerville, New Jersey, Webster gbara akwụkwọ na injinia na nyocha ọrụ na Virginia Tech . Mgbe usoro ọzụzụ oge okpomọkụ gasịrị, Webster kpebiri na ọ gaghị achụso ọrụ injinia. N'ịga Maryland, ọ nwetara ọrụ na 1985 dị ka onye na-enyere aka ịzụ ahịa na mgbasa ozi na BET, mgbe ahụ, netwọk na-eto eto. Na 1988, Webster kwagara New York. <ref name="Crusade">{{Cite web|author=Tamarra|first=Ray|title=Patti Webster Founder & President|url=http://thecrusade.net/2005/06/aaprc-weekly-patti-webster/|work=June 7, 2005|publisher=The Crusade|accessdate=September 14, 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101128234810/http://thecrusade.net/2005/06/aaprc-weekly-patti-webster/|archivedate=November 28, 2010}}</ref>
== Ọrụ ==
=== Mmekọrịta ọhaneze ===
Na New York, Webster rụrụ ọrụ n'ọtụtụ ụlọ ọrụ metụtara ntụrụndụ, mechara rụọ ọrụ dị ka onye inyeaka na Jive Records ebe ọ "hụrụ n'anya na mgbasa ozi." N'ikpeazụ, Rogers &amp; Cowan goro ya ọrụ; N'ime afọ atọ ya na ụlọ ọrụ ahụ, ọ na-arụ ọrụ na Quincy Jones ' Qwest Records, Stevie Wonder, Julio Iglesias, Gloria Estefan, Diana Ross na [[Celine Dion]] . Na 1991, Webster tọrọ ntọala W&W, ụlọ ọrụ na-ahụ maka mmekọrịta ọha na eze lekwasịrị anya na-anọchite anya ndị Africa-America, <ref>{{Cite web|author=Armstrong|first=Joy|title=The Sharpest Image|url=http://connection.ebscohost.com/c/articles/21526029/sharpest-image|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140407082207/http://connection.ebscohost.com/c/articles/21526029/sharpest-image|archivedate=April 7, 2014|work=August 2006|publisher=Essence|accessdate=September 14, 2013}}</ref> bịanyere aka na onye ahịa mbụ ya, Stephanie Mills, obere oge ka nke ahụ gasịrị. <ref name="Crusade"/> Site na 2013, Webster wuru W & W n'ime ụlọ ọrụ mmekọrịta ọha na eze a na-akwanyere ùgwù nke ukwuu, <ref name="BET">{{Cite web|author=Hicks|first=Jonathan P.|title=Publicist Patti Webster Has Died at 49|url=http://www.bet.com/news/national/2013/09/13/publicist-patti-webster-has-died-at-49.html|work=September 13, 2013|publisher=BET|accessdate=September 13, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20210116212828/https://www.bet.com/news/national/2013/09/13/publicist-patti-webster-has-died-at-49.html|archive-date=January 16, 2021|url-status=dead}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFHicks">Hicks, Jonathan P. . ''September 13, 2013''. BET<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">September 13,</span> 2013</span>.</cite></ref> na-anọchite anya ndị a ma ama na mpaghara dịgasị iche iche, gụnyere Patti LaBelle, BeBe na CeCe Winans, Ludacris, Kelly Rowland, Dwight Howard, na Steve Harvey . yana otu ndị gụnyere Creflo Dollar Ministries na BMI . <ref name="New Jersey">{{Cite web|title=Entertainment industry mourns loss of veteran publicist Patti Webster|url=http://www.nj.com/messenger-gazette/index.ssf/2013/09/entertainment_industry_mourns_loss_of_veteran_publicist_patti_webster.html|work=September 13, 2013|date=September 13, 2013|publisher=New Jersey Messenger-Gazette|accessdate=September 14, 2013}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[http://www.nj.com/messenger-gazette/index.ssf/2013/09/entertainment_industry_mourns_loss_of_veteran_publicist_patti_webster.html "Entertainment industry mourns loss of veteran publicist Patti Webster"]. ''September 13, 2013''. New Jersey Messenger-Gazette. September 13, 2013<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">September 14,</span> 2013</span>.</cite></ref>
=== Onye ode akwụkwọ, onye ozi na ọrụ obodo ===
N'agbanyeghị ihe ịga nke ọma ya dị ka onye mgbasa ozi, Webster kwuru na ezigbo ọrụ ya bụ ịgbasa okwu [[Jisọs Kraịst|Jizọs Kraịst]] . <ref name="BET"/> Azụlitere n'ime ezinụlọ nke ndị ụkọchukwu - nna ya, nne ya, nne nne ya, nne nne ya, na nna ochie bụ ndị pastọ - Webster dere akwụkwọ ahụ ''It Happened in Church: Stories of Humor from the Pulpit to The Pews'' na 2008. <ref>{{Cite web|title=Laughing From The 'Pulpit To The Pews'|url=https://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=98021988|work=December 9, 2008|publisher=NPR|accessdate=September 13, 2013}}</ref> Nchịkọta akụkọ ọchị sitere n'aka ndị enyi, ndị pastọ na ndị a ma ama, Webster kwuru na "Echere m na ọ bụrụ na Chineke kere ọchị, ọ bụghị na a ga-ewepụ ya na chọọchị. echere m na ọchị bụ ebe niile." <ref>{{Cite web|author=King|first=Gayle|title=Humor in the Church|url=http://www.oprah.com/oprahradio/Humor-in-the-Church|work=November 27, 2008|publisher=Oprah|accessdate=September 13, 2013|archivedate=September 26, 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130926024703/http://www.oprah.com/oprahradio/Humor-in-the-Church}}</ref> Webster ka echiri echichi dịka onye-ozi na 2011 wee jee ozi dịka onye ozi na Shiloh Pentikọstal Church na Somerville, New Jersey, ebe o tolitere.
Ọ jere ozi dị ka onye otu National Academy of Recording Arts and Sciences (NARAS), na bọọdụ nke Ovarian Cancer Research Fund na Treach (Therapies Reaching & Educating Autistic Children) Foundation, yana na Make-A-Wish Foundation . Ndị otu Mavericks ahịa. <ref name="New Jersey"/>
Webster nwụrụ n'ihi ọrịa kansa n'ụlọ ọgwụ dị na Somerville na Septemba 13, 2013. <ref name="AP"/>
== Ntụaka ==
ndị pastọ na ndị a ma ama, Webster kwuru na "Echere m na ọ bụrụ na Chineke kere ọchị, ọ bụghị na a ga-ewepụ ya na chọọchị. echere{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* {{IMDb name|3904408}}
{{Authority control}}
35b2e6rx1xf0ksv6emi9o8g3exmd5zb
Theda Sandiford
0
48753
729727
181455
2026-10-01T04:04:16Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
729727
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Theda Sandiford''' bụ onye mgbasa ozi agwakọta na onye na-ese ihe nrụnye nke bi ma na-arụ ọrụ na Jersey City, New Jersey . <ref>{{Cite web|author=Spear|first=Stephanie|date=2023-03-27|title=This Jersey City Artist Finds Treasure in Trash|url=https://www.hobokengirl.com/jersey-city-artist-theda-sandiford/|accessdate=2023-08-28|work=Hoboken Girl|language=en-US}}</ref> <ref name=":0">{{Cite web|author=Center|first=Schweinfurth Art|date=2023-03-12|title=Artist Theda Sandiford releases everyday microaggressions through her art|url=https://www.syracuse.com/entertainment/2023/03/artist-theda-sandiford-releases-everyday-microaggressions-through-her-art.html|accessdate=|work=syracuse.com|language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFCenter2023">Center, Schweinfurth Art (2023-03-12). [https://www.syracuse.com/entertainment/2023/03/artist-theda-sandiford-releases-everyday-microaggressions-through-her-art.html "Artist Theda Sandiford releases everyday microaggressions through her art"]. ''syracuse.com''.</cite></ref> <ref>{{Cite news|author=Quinlan|first=Adriane|date=2022-12-19|title=FreshDirect, but Make It Fashion|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2022/12/19/style/freshdirect-reusable-bags-fashion.html|accessdate=2023-08-28}}</ref>
== Ọrụ ==
Ọrụ ọkpụkpụ nke Sandiford na-ejikarị ihe achọtara ma ọ bụ megharịrị emegharịa iji mee nkọwa ọdịnala. <ref name=":0"/> <ref name="Journal">{{Cite web|author=Journal|first=David Menzies {{!}} The Jersey|date=2021-05-26|title=JC Fridays preview: What would you be carrying in Theda Sandiford’s Emotional Baggage carts?|url=https://www.nj.com/hudson/2021/05/jc-fridays-preview-what-would-you-be-carrying-in-theda-sandifords-emotional-baggage-carts.html|accessdate=2023-08-28|work=nj|language=en}}</ref> Sandiford na-ebughachi ihe ndị a na-eme kwa ụbọchị gụnyere ụgbọ ala ịzụ ahịa, akpa ịzụ ahịa a na-ejikarị eme ihe, na [[Ihe mkpofu ndị na-azụ ahịa|ihe mkpofu mgbe ọ na-ere ahịa]] na ihe ọkpụkpụ ya. <ref name="Journal" /> <ref>{{Cite web|title=Theda Sandiford Art presents Emotional Baggage Carts - nj.com|url=https://www.nj.com/galleries/RSFB6LBWM5AR3MFY3IBCJ4OQJM/|accessdate=2023-08-28|work=nj|language=en}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Artist Spotlight: Theda Sandiford's Shopping Carts Explore Equity & Sustainability|url=https://www.artworkarchive.com/blog/artist-spotlight-theda-sandiford-s-shopping-carts-explore-equity-sustainability|accessdate=2023-08-28|work=Artwork Archive|language=en}}</ref> Sandiford na-enweta ahụmịhe ndụ wee mee ka ndị ahụ banye n'ọrụ ya gụnyere ahụmịhe nke microaggressions ọ zutere dị ka onye apụrụ iche . <ref name=":0" /> <ref>{{Cite web|author=staff|first=The Citizen|date=2023-04-12|title=Auburn gallery workshop offers opportunity to release microaggressions|url=https://auburnpub.com/entertainment/auburn-gallery-workshop-offers-opportunity-to-release-microaggressions/article_11a17364-e366-5c5e-bfbf-b83359007adf.html|accessdate=2023-08-28|work=Auburn Citizen|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20230828150209/https://auburnpub.com/entertainment/auburn-gallery-workshop-offers-opportunity-to-release-microaggressions/article_11a17364-e366-5c5e-bfbf-b83359007adf.html|archive-date=2023-08-28|url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite web|author=Aulet|first=Dawn|date=2023-08-28|title=Krasl Art Center open lab artist Theda Sandiford uses art to transform|url=https://www.heraldpalladium.com/features/krasl-art-center-open-lab-artist-theda-sandiford-uses-art-to-transform/article_1eb4ca38-fed2-5764-8f40-7d7836354e7a.html|accessdate=2023-08-28|work=The Herald Palladium|language=en}}</ref> Ọrụ Sandiford na-etinye aka ma na-enyocha echiche imetụ aka, na-atụgharị uche na ahụmahụ onye na-ese ihe nwere imetụ aka, gụnyere imetụ ntutu isi ya aka ugboro ugboro na-enweghị ikike. <ref name=":0" /> <ref name=":1">{{Cite web|date=2022-11-18|title=IN THE LAB: THEDA SANDIFORD: TRIGGERED, TRUTH & TRANSFORMATION – Krasl Art Center|url=https://krasl.org/in-the-lab-theda-sandiford/|accessdate=2023-08-28|language=en}}</ref>
== Ihe ngosi ==
mkpofu mgbe ọ na-ere ahịa na ihe ọkpụkpụ ya. Sandiford na-enweta ahụmịhe ndụ wee mee ka ndị ahụ banye n'ọrụ ya gụnyere
* 2016 - ''VANITY'' - [[Jersey City Theater Center|Jersey City Theatre Center]], NJ <ref>{{Cite web|date=2016-10-10|title=FINDING THEDA- Artist Theda Sandiford of JC exhibits Mixed-Media Artworks at JCTC & JCAST {{!}} River View Observer|url=https://riverviewobserver.net/finding-theda-artist-theda-sandiford-of-jc-exhibits-mixed-media-artworks-at-jctc-jcast/|accessdate=2023-08-28|language=en-US}}</ref>
* 2021 - Ụlọ MoCADA - Governors Island, NY <ref>{{Cite web|author=andrieux|first=amy|date=2021-06-09|title=Theda Sandiford Hidden in Plain Sight|url=https://mocada.org/theda-sandiford-hidden-in-plain-sight/|accessdate=2023-08-28|work=MoCADA|language=en-US}}</ref>
* 2022 - Nguzogide ọñụ - [[Ivy Brown Gallery]] '','' NY <ref>{{Cite web|author=Redazione|date=2022-09-14|title=THEDA SANDIFORD - JOYFUL RESISTANCE|url=https://www.artemorbida.com/theda-sandiford-joyful-resistance/?lang=en|accessdate=2023-08-28|work=ArteMorbida|language=en-US|archivedate=2023-08-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230828160222/https://www.artemorbida.com/theda-sandiford-joyful-resistance/?lang=en}}</ref>
== Ihe nrite ==
Sandiford nwetara Ọkachamma na Fibers VI site na [[Fiber Art Now|Fiber Art Ugbu a]], onyinye 2020 [[Jersey City Arts]] Visual Artist Award, 2021 Fellowship in Craft from the New Jersey State Council on Arts, na 2022 [[Jersey City Arts Council]] onye otu Artist Fellowship. <ref name=":1"/>
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
rv8j9avs37g07tos7bsx8rrhj8yr4tq
Sabitri Mitra
0
51920
729685
363873
2026-09-30T20:24:42Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
729685
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Sabitri Mitra bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị India, nke Trinamool Congress, onye jerela ozi dị ka onye minista na-ahụ maka ụmụ nwanyị na mmepe ụmụaka na ọdịmma ọha na gọọmentị West Bengal. Ọ rụkwara ọrụ dị ka onye omebe iwu maka mpaghara Manikchak site na 2011 ruo 2016 na ọzọ kemgbe 2021.
== Ọrụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị ==
Ọ rụrụ ọrụ mbụ dị ka onye nnọchi anya mpaghara Araidanga na mpaghara Malda site na 1991 ruo 2011, mgbe ọ gbapụrụ na Indian National Congress ịbanye na Trinamool Congress. Na ntuli aka nke 2011, o jiri vootu 64,641 merie mpaghara Manikchak, jiri vootu 6,217 merie onye iro ya ozugbo bụ Ratna Bhattacharya nke CPI(M).
== Ebe ndị ozi na-anọ ==
Gọvanọ ṅụrụ iyi dị ka Minista na-ahụ maka mmepe ụmụ nwanyị na ụmụaka na ọdịmma ọha na eze na ndụmọdụ nke Chief Minister [[Mamata Banerjee]]. Ọ bụ otu n'ime ndị minista 34 na Council of Ministers of West Bengal, ndị nwere ọkwa Minista. Ọ bụbu onye otu Indian National Congress mana ọ hapụrụ Trinamool Congress n'afọ 2011. Ọ rụkwara ọrụ dị ka osote onye isi oche nke West Bengal People's Congress Committee (WBPCC) n'oge ya na INC. Mmekọrịta ya na onye isi oche WBPCC na ugbu a Minista na-ahụ maka ịgba mmiri na Inland Waterways na Small & Micro Enterprises and Textiles na Gọọmentị nke West Bengal, Manas Bhunia, emeela ka a mara ọkwa ya n'ọtụtụ ebe.<ref name="indianexpress1">[http://www.indianexpress.com/news/cong-mla-sabitri-mitra-disqualified-for-defe/734027/ Cong MLA Sabitri Mitra disqualified for defecting]. Indian Express (2011-01-06). Retrieved on 2011-05-28.</ref>
Otu n'ime mkpebi mbụ o mere dị ka Minista na-ahụ maka mmepe ụmụ nwanyị na ụmụaka na ọdịmma ọha na eze na Gọọmentị nke West Bengal bụ ịchụpụ ndị ọrụ ọ bụla lara ezumike nká na Ministri ya ka na-arụ ọrụ ha.<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata-/Retd-officials-may-not-find-a-place-in-new-govt/articleshow/8561809.cms|title=Retd officials may not find a place in new govt|date=25 May 2011|first=Debashis|author=Konar|work=The Times Of India|accessdate=11 November 2019}}</ref> O mekwara ka ọnụ ọgụgụ nke nhọpụta ọhụrụ dị n'okpuru Integrated Child Development Services na mpaghara dị iche iche, na-ekwu na e nwere ihe na-ezighị ezi n'ụzọ e si eme nhọpụta ahụ, dịka a na-eme nhọpụta ndị a n'oge gara aga.<ref>[https://web.archive.org/web/20121020224940/http://www.sify.com/news/new-wb-minister-freezes-number-of-appointments-news-national-lfybamhfaih.html New WB Minister freezes number of appointments]. Sify.com (2011-05-24). Retrieved on 2011-05-28.</ref> Ewezuga Chief Minister [[Mamata Banerjee]], Mitra bụ naanị nwanyị ọzọ nọ na Council of Ministers nke West Bengal nke nwere mmadụ iri atọ na asatọ.<ref>[https://web.archive.org/web/20121025053423/http://www.thehindu.com/news/national/article2035875.ece Key Ministers in Mamata's Cabinet]. TheHindu.com (2011-05-21). Retrieved on 2011-05-29.</ref>
A chụpụrụ Sabitri Mitra n'ọfịs ya ma debe ya dị ka onye ozi na-enweghị ọfịs na Mee 2014. <ref>{{Cite web|url=http://thestatesman.net/news/56940-bratya-shifted-to-tourism-partha-new-education-minister-mitra-to-see-it-also.html|title=Bratya shifted to tourism, Partha new education minister, Mitra to see IT also|publisher=The Statesman, 28 May 2014|accessdate=17 July 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140727093237/http://thestatesman.net/news/56940-bratya-shifted-to-tourism-partha-new-education-minister-mitra-to-see-it-also.html|archivedate=27 July 2014}}</ref>
== Ebem si dee ==
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
[[Òtù:1960 births]]
2ow4sxvonj3m6k6ppy1flytmn7ipntl
Satabdi Roy
0
51940
729703
728368
2026-09-30T21:42:34Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
729703
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person|name=Satabdi Roy|native_name=|native_name_lang=bn|image=Shatabdi Roy.jpg|image_size=|caption=Satabdi Roy|birth_name=|birth_date={{birth date and age|df=y|1969|10|05}}|birth_place=[[Agarpara]], [[West Bengal]], [[India]]|death_date=|nationality=Indian|occupation=[[Actress]], [[Film director|director]]<br/>[[politician]]|works=[[#List of work|Full list]]|awards=[[Bengal Film Journalists' Association – Best Supporting Actress Award|BFJA Awards]]<ref name=":5">{{Cite web |title=Satabdi Roy Awards and Nominations |url=https://www.filmiclub.com/person/satabdi-roy-0bobd0r/awards |access-date=24 May 2021 |website=FilmiClub |language=en-US |accessdate=9 September 2024 |archivedate=26 November 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20241126204106/https://www.filmiclub.com/person/satabdi-roy-0bobd0r/awards }}</ref>|years_active=1986–present|module={{Infobox officeholder
| embed = yes
| name = Satabdi Roy
| caption =
| office = [[Member of Parliament (India)|Member of Parliament]], [[Lok Sabha]]
| constituency = [[Birbhum (Lok Sabha constituency)|Birbhum]]
|term_start = 22 May 2009
|term_end =
|predecessor = [[Ram Chandra Dome]]
|successor =
| death_date =
| death_place =
| nationality =
| spouse = {{marriage|Mriganko Banerjee|2001}}
| party = [[All India Trinamool Congress]]
| relations =
| children = 2
| residence = [[Kolkata]]
| alma_mater =
| profession =
| signature =
| website =
| footnotes = Reference<ref name="Detailed Profile: Smt. Satabdi Roy Ind Gov MP Profile">{{cite web |title=Detailed Profile: Smt. Satabdi Roy |url=http://india.gov.in/govt/loksabhampbiodata.php?mpcode=4506 |publisher=Indian Government |access-date=23 May 2012}}</ref>
}}}}
'''Satabdi Roy''' ({{Audio|LL-Q9610 (ben)-Titodutta-শতাব্দী রায়.wav|listen}}) (amụrụ 5 Ọktoba 1969) bụ onye omere India, onye isi ihe nkiri na onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị. Dị ka onye na-eme ihe nkiri, a maara ya maka ọrụ ya na sinima Bengali.<ref>{{Cite web|url=https://www.cinestaan.com/people/satabdi-roy-81451|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190331054606/https://www.cinestaan.com/people/satabdi-roy-81451|archivedate=31 March 2019|title=Satabdi Roy movies, filmography, biography and songs|work=Cinestaan|accessdate=31 March 2019}}</ref> Ọ bụ onye natara BFJA Awards ugboro abụọ. Dị ka onye na-eme ihe nkiri, ọ chịrị usoro ihe nkiri azụmahịa nke Bengali n'oge ngwụcha afọ 1980 na 1990s.<ref>{{Cite web|url=http://www.channel24bd.tv/entertainment/article/112824/টালিউডের-জনপ্রিয়-অভিনেত্রী-শতাব্দী-রায়|title=টালিউডের জনপ্রিয় অভিনেত্রী শতাব্দী রায়|work=Channel 24|language=Bangla|accessdate=31 March 2019}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.anandabazar.com/district/purulia-birbhum-bankura/lok-sabha-election-2019-satbdi-roy-and-anupam-hazra-are-on-different-pole-on-their-report-card-1.971086|title=রিপোর্ট কার্ডে দুই মেরুতে শতাব্দী, অনুপম|work=anandabazar.com|language=bn|accessdate=31 March 2019}}</ref> Dị ka onye nduzi, a katọrọ ya maka iji isiokwu ndị na-enweghị isi. Ọ bụ onye otu Trinamool Congress Member of Parliament, Lok Sabha kemgbe afọ 2009.
Roy mere ihe nkiri izizi ya na Prosenjit Chatterjee na ihe nkiri Bengali a ma ama nke Tapan Sinha bụ ''Atanka'' (1986), nke meriri ya BFJA Awards maka onye na-akwado ihe nkiri kacha mma na 1987. <ref>{{Cite web|author=FilmiClub|title=BFJA Awards 1987: Complete list of Awards and Nominations|url=https://www.filmiclub.com/award/bfja-awards/bfja-awards-1987|accessdate=2023-01-15|work=FilmiClub|language=en-US|archivedate=2023-01-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230115131409/https://www.filmiclub.com/award/bfja-awards/bfja-awards-1987}}</ref> Ọ gbara bọọlụ mgbe ya na Tapas Paul sonyere na ihe nkiri dịka ''Amar Bandhan'' (1986), ''Guru Dakshina'' (1987), ''Antaranga'' (1988), ''Apan Amar Apan'' (1990) na ''Abishkar'' (1990) ịkpọ aha ole na ole.<ref>{{Cite web|url=https://eisamay.indiatimes.com/west-bengal-news/others/lok-sabha-election-birbhum-constituency-candidates/articleshow/69018930.cms|title=তাপসকে খুব মিস করব: শতাব্দী|date=24 April 2019|work=Eisamay|language=bn|accessdate=27 April 2020}}</ref> Isi ihe ya na Prosenjit Chatterjee gụnyere Alingan (1990), Shraddhanjali (1993), Lathi (1996), Sakhi Tumi Kar (1996), Chandragrahan (1997), Ranokhetro (1998), Sajani Aamar Sohag (2000) na Trishul (2000). ịkpọ aha ole na ole. O mere mpụta mbụ Bollywood ya na onye isi mmeri nke mba Jyoti Sarup's Naya Zaher (1991). Ya na Tapan Sinha rụkọrọ ọrụ nke ugboro abụọ na Antardhan ya (1992). Enyere ya onyinye nturu ugo BFJA maka onye na-akwado ihe nkiri kacha mma nke ugboro abụọ na 2005, maka arụmọrụ ya na Raja Sen's Debipaksha. N'oge ndụ ya, a na-ejikarị ya atụnyere ndị ha na ya dịkọrọ ndụ, dị ka Debashree Roy na Rituparna Sengupta.<ref>{{Cite web|title=দেবশ্রীর সঙ্গে ভালো সম্পর্ক ছিল না: শতাব্দী|url=https://eisamay.com/entertainment/cinema/satabdi-roy-exclusive-interview-she-speaks-about-debashree-roy-and-rituparna-sengupta/articleshow/89105996.cms|accessdate=2022-09-16|work=EI Samay|language=bn}}</ref> O mere nke mbụ ya dị ka onye nduzi na ''Abhinetri'' (2006), nke bụ ngosipụta doro anya nke ndụ na ọrụ nke onye na-eme ihe nkiri nke Bengali Suchitra Sen. <ref>{{Cite web|title=After Gangster, it's Metro|url=https://www.telegraphindia.com/west-bengal/after-gangster-it-s-metro/cid/1003630|accessdate=19 January 2021|work=The Telegraph (India)}}</ref> Ihe nkiri ahụ ghọrọ azụmahịa yana ọdịda dị egwu.
== Oge ọ malitere ==
A mụrụ ya na Agarpara na Shailen na Nilima Roy . <ref>{{Cite web|date=29 July 2020|title=করোনার কবলে শতাব্দী রায়ের পরিবার, আক্রান্ত তারকা সাংসদের বাবা|url=https://bangla.hindustantimes.com/entertainment/tmc-mp-actress-satabdi-roy-s-father-tested-positive-for-covid-19-31596004024122.html|accessdate=30 July 2020|work=Hindustantimes Bangla|language=bn|archivedate=10 August 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200810062614/https://bangla.hindustantimes.com/entertainment/tmc-mp-actress-satabdi-roy-s-father-tested-positive-for-covid-19-31596004024122.html}}</ref> Satabdi Roy gafere Madhyamik ya na Sorojini High School na 1986 wee gaa Jogamaya Devi College, kọleji ụmụ nwanyị jikọtara na Mahadum Calcutta.
== Ọrụ ime ihe nkiri ==
=== Mbido na ọganihu (1986-1989) ===
[[Usòrò:Prosenjit_Chatterjee_and_Satabdi_Roy_in_Atanka_(1986).jpg|thumb|Prosenjit Chatterjee na Roy na usoro na ''Atanka'' (1986) ]]
Roy mere ihe nkiri izizi ya na Prosenjit Chatterjee na ihe nkiri Bengali a ma ama nke Tapan Sinha bụ ''Atanka'' (1986), Na mbụ, ọ rụrụ ọrụ na fim a na-akpọ Tina, nke Dinen Gupta duziri, ma ọ dịghị mgbe ewepụtara ya. O bilitere na kpakpando mgbe o mechara ihe megidere Tapas Paul na Tapan Saha's Amar Bandhan (1986).<ref>{{Cite web|url=https://www.cinestaan.com/movies/amar-bandhan-33502|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190406102257/https://www.cinestaan.com/movies/amar-bandhan-33502|archivedate=6 April 2019|title=Amar Bandhan (1986) - Review, Star Cast, News, Photos|work=Cinestaan|accessdate=22 May 2019}}</ref>
'afọ 1987, o nwere mwepụta ise gụnyere Hiren Nag's Pratibha, Prabhat Roy's Pratikar, Anjan Mukhopadhyay's Nyay Adhikar, Biresh Chatterjee's Ekanta Apan na Anjan Choudhry's Guru Dakshina, nke ghọrọ nnukwu nnukwu ego n'ụlọ ọrụ igbe. Ejikọtara ya na Tapas Paul na ihe nkiri a. N'oge na-adịghị anya, ọ gbara megide Debashree Roy.<ref name=":0">{{Cite web|date=2022-01-27|title='দেবশ্রী মোটেই ভালো ব্যবহার করেনি আমার সঙ্গে, ঋতুপর্ণা কি ঠিক ব্যবহার করত?'নিজের একদা সহকর্মীদের নিয়ে বিস্ফোরক শতাব্দী রায়! {{!}} Khabor24x7|url=https://khabor24x7.com/entertainment/satabdi-roy-spoke-abou-her-relationship-with-debashree-roy-63279/|accessdate=2024-03-13|work=khabor24x7.com|language=en-US}}</ref>
Ya na Paul zaghachiri kemistri ya na Dinen Gupta's Antaranga (1988) na Tarun Majumdar's Parashmani (1988). Ihe nkiri abụọ ahụ ghọrọ nnukwu ego n'ụlọ ọrụ igbe.
O gosipụtara n'ihu Tapas Paul na Angar (1989) nke ghọrọ nnukwu ihe ịga nke ọma ego.<ref>{{Cite web|title=বাংলা সিনেমার অন্যতম সফল জুটি, কেমন ছিল তাপস- শতাব্দীর সম্পর্ক|url=https://bangla.asianetnews.com/gallery/bengali-cinema/10-movies-of-tapas-paul-and-satabdi-roy-q6eskw|accessdate=24 May 2021|work=Asianet News Network Pvt Ltd|language=bn}}</ref>
=== Nnukwu ihe ịga nke ọma (1990-2001) ===
[[Usòrò:Satabdi_Roy_in_Atanka_(1986).jpg|áká_ịkẹngạ|thumb|Roy na ''Atanka'']]
N'afọ 1990 hụrụ Roy ka ọ pụta dị ka kpakpando ihe nkiri na-akụ akụ na ọganiihu azụmahịa ya abụọ azụ azụ Apan Amar Apan nke Tarun Majumdar na Abishkar nke Salil Dutta. N'ime ihe nkiri abụọ a, ọ rụrụ ọrụ dị ka onye na-agụ egwú na-achọsi ike, ma a na-ahụ ya karịa maka ọrụ ya na Abishkar, bụ ebe o dere onye na-agụ egwú nke malitere n'ọchịchọ nwunye nwanne di ya tọọrọ. A marakwa ya maka ọrụ ya na Tapan Saha's Alingan (1990). Ọ gara n'ihu wepụta hits dị ka Nandan Dasgupta's Prem Pujari (1991), Deb Singha's Adhikar (1992), Guru Bagchi's Pennam Kolkata (1992), Prashanta Nanda's Ghar Sansar (1993), Lal Pan Bibi (1994), Srikanta Guradhakurta's 1993), Chiranjeet Chakraborty's Sansar Sangram (1995), Swapan Saha's Sakhi Tumi Kar (1996) na Anjan Banerjee's Chandragrahan (1997) ịkpọ aha ole na ole. O mere mpụta mbụ Bollywood ya na onye isi mmeri nke mba Jyoti Sarup's Naya Zaher (1991).<ref>{{Cite web|url=http://osianama.com/film-titles/naya-zaher-1991|title=The world's leading knowledge-base on the Indian arts, cinema & cultural heritage|work=osianama.com|language=en|accessdate=26 May 2018}}</ref><ref name="b">{{Cite web|url=http://www.telegraphindia.com/1050820/asp/weekend/story_5111640.asp|archiveurl=https://archive.today/20120911164643/http://www.telegraphindia.com/1050820/asp/weekend/story_5111640.asp|archivedate=11 September 2012|title=My Weekend - Satabdi Roy|work=telegraph.com|accessdate=25 March 2018}}</ref>
N'afọ 1992, a bịakwutere Roy ka ọ rụọ ọrụ Sathi na ihe nkiri triangle ịhụnanya nke Sreekanta Guha Thakurta bụ ''Shraddhanjali'' (1993). <ref>{{Cite book|author=Palit|first=Dibyendu|title=শতবর্ষে চলচ্চিত্র ২|publisher=[[ABP Group|Ananda Publishers]]|year=2016|isbn=9788172155827|language=Bn}}</ref> Na mbido, ọ na-ala azụ ịnakwere ọrụ ahụ ka a chọrọ ka ya na Debashree Roy kerịta ihe nkiri ahụ.<ref name=":0"/> Prosenjit Chatterjee bụ onye na-egwu Amit na ihe nkiri ahụ, gbadoro anya na nke a na-ekwu na ọ ga-emegide ma ndị na-eme ihe nkiri. Atụmatụ ahụ gbagharịrị gburugburu mkpụrụedemede atọ - Amit, Sathi na Bobby. Bobby hụrụ Amit n'anya bụ onye ya na Sathi kwere ekwe.
Ọ rutere n'elu asọmpi ya na Rituparna Sengupta na ngwụcha afọ 1990 ebe ọ bụ na a na-enye ha abụọ ọtụtụ n'ime ndị inyom na-eduga n'ihu Prosenjit Chatterjee mgbe Debashree Roy kwere nkwa na ya agaghị arụ ọrụ ọzọ.<ref>{{Cite web|url=https://reader.magzter.com/reader/4l1kbpspakg6hk1vk990gt26802514464055/268025#page/12|title=এ কোন রচনা!|work=reader.magzter.com|publisher=[[Anandalok]]|accessdate=9 April 2020}}</ref> N'agbanyeghị nke ahụ, ọ jisiri ike gosipụta onye na-abụghị Chatterjee na ihe nkiri Bengali na-aga nke ọma dị ka Lathi (1996), Sakhi Tumi Kar (1996), Bakul Priya (1997), Bidroho (1997), Chandragrahan (1997), Ranokhetro (1998), Swamir Aadesh (1997). 1998), Kalankini Badhu (2000), Sajoni Aamar Sohag (2000), Shapath Nilam (2000) na Trishul (2000).<ref>{{Cite news|url=https://reader.magzter.com/reader/6u9c1qlaws8o1z2srjltsh39673814464055/396738#page/24|title=ইন্ডাস্ট্রির অভিভাবক রূপে আমি আর নেই|work=[[Anandalok]]|accessdate=27 April 2020}}</ref>
=== Nsogbu (2003-2013) ===
Her post-marital career was not successful. Swapan Saha cast her alongside Tapas Pal, Abhishek Chatterjee and Rituparna Sengupta in his family drama ''Sukh Dukkher Sansar'' (2003).{{Citation needed|date=February 2022}}<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[''[[wikipedia:Tinye edensibịa|<span title="This claim needs references to reliable sources. (February 2022)">citation needed</span>]]'']</sup> The film was financial success.<ref>{{Cite web|url=https://www.telegraphindia.com/west-bengal/that-line-again/cid/1266017|title=That LINE AGAIN|work=The Telegraph (India)|language=en|accessdate=1 April 2020}}</ref> She then accepted the role of an embittered widow in Raja Sen's social drama Debipaksha (2004).<ref name=":2">{{Cite web|url=https://www.cinestaan.com/movies/debipaksha-34161|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190331115132/https://www.cinestaan.com/movies/debipaksha-34161|archivedate=31 March 2019|title=Debipaksha (2004) - Review, Star Cast, News, Photos|work=Cinestaan|accessdate=31 March 2019|url-status=dead}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">. </cite></ref> Though a disaster at box office, the film fetched her another BFJA Award for Best Actress in a Supporting role in 2005.{{Citation needed|date=February 2022}}
=== Ọrụ ndị ọzọ (2016-2018) ===
A bịakwutere ya ka ọ bụrụ onye ndu na ''Teesta'', ihe nkiri nke Bratya Basu's play ''Mukhomukhi Bosibar''.<ref>{{Cite web|url=https://www.anandabazar.com/entertainment/য-ত-র-পথ-প-র-য়-ন-টক-র-ম-খ-ম-খ-শত-ব-দ-1.230645|title=যাত্রা-পথ পেরিয়ে নাটকের 'মুখোমুখি' শতাব্দী|date=29 October 2015|work=anandabazar.com|language=bn|accessdate=16 April 2020}}</ref> E mere Teesta na nke mbụ ya na Jenụwarị 2016. Ọ bụ Shekhar Samaddar duziri ya ma bụrụ nke otu ihe nkiri Aabhash duziri.<ref>{{Cite web|url=https://eisamay.indiatimes.com/entertainment/cinema/-/articleshow/65607605.cms|title=রিভিউ তিস্তা|date=31 August 2018|work=Eisamay|language=bn|accessdate=16 April 2020}}</ref>
Na 23 Eprel 2016 Roy na nnọkọ nke ihe nkiri ''Bizli'' (2018), kwupụtara na ọ ga-egosipụta onye iro Dr. Jerina na ihe nkiri ahụ.<ref name=":3">{{Cite web|url=http://web.dailyjanakantha.com/details/article/187223/বহুদিন-পর-বাংলাদেশের-চলচ্চিত্রে-শতাব্দী-রায়/|title=বহুদিন পর বাংলাদেশের চলচ্চিত্রে শতাব্দী রায় {{!}}{{!}} সংস্কৃতি অঙ্গন {{!}}|work=জনকন্ঠ|language=en|accessdate=31 March 2019}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.banglanews24.com/entertainment/news/bd/494056.details|title='গল্প কথা'র প্রকাশনায় শতাব্দী রায় :: BanglaNews24.com mobile|work=banglanews24.com|language=en|accessdate=31 March 2019|archive-date=31 March 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190331181336/https://www.banglanews24.com/entertainment/news/bd/494056.details|url-status=dead}}</ref> Na mbido, ọ na-ala azụ ịrụ ọrụ ahụ mana n'ikpeazụ o kwetara na Bobby siri ọnwụ.<ref name=":3" /> Ndị nkatọ nabatara arụmọrụ ya na ihe nkiri ahụ nke ọma.<ref>{{Cite web|url=http://mukhomukhosh.net/2018/04/27/bijli-review/|title=বিজলী চলেছে একা পথে – মুখ ও মুখোশ|language=en-US|accessdate=31 March 2019}}</ref>
Ọ na-egosipụta onye nkwado na ihe nkiri Hindi ya na-abịanụ The Jangipur Trial .<ref>{{Cite news|date=2021-12-21|title=Satabdi Roy shoots for her debut Hindi film ‘The Jangipur Trial’|work=The Times of India|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bengali/movies/news/satabdi-roy-shoots-for-her-debut-hindi-film-the-jangipur-trial/articleshow/88412533.cms?from=mdr|accessdate=2023-10-05}}</ref>
== Ọrụ dị ka onye na-eme ihe nkiri ==
N'afọ 2011, onye otu onye isi ndị India censor Board gwara onye isi ala Mamata Banerjee na Maya Mukherjee, onye na-eme ihe nkiri na fim Paribartan nke Roy duziri ka emere onye isi ala. E mechara wepụta ihe nkiri ahụ na 2017.<ref name=":4">{{Cite web|title=Filming ferment|url=https://www.telegraphindia.com/7-days/filming-ferment/cid/388625|date=15 May 2011|work=The Telegraph (India)|language=en|accessdate=9 May 2020}}</ref><ref>{{Cite web|title=মমতা এক সময় আটকে দিয়েছিলেন শতাব্দীর ছবি : কুণাল|url=https://www.kolkata24x7.com/mamata-banned-satabdi-roys-film-kunal/|date=13 July 2017|work=Kolkata24x7|language=en-US|accessdate=9 May 2020}}</ref>
Roy tinyere Rituparna Sengupta n'ihu Tapas Paul na ọrụ nduzi ya ''Om Shanti'' (2012). Mgbe a jụrụ ya ma asọmpi ọkachamara nke ụmụ nwanyị na-eme ihe nkiri abụọ ahụ ga-emetụta ịgba égbè ahụ, Roy jụrụ asọmpi ọ bụla dị otú ahụ. Kama nke ahụ, o chere na mmekorita ha ga-amasị ndị na-ekiri.<ref>{{Cite web|url=http://archives.anandabazar.com/archive/1111029/29mukhomukhi2.html|title=মুখোমুখি — ঋতুপর্ণা-শতাব্দী|work=archives.anandabazar.com|accessdate=9 April 2020|archivedate=13 February 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200213164835/http://archives.anandabazar.com/archive/1111029/29mukhomukhi2.html}}</ref> Ọ tụnyekwara Rakhi Sawant maka nọmba ihe na fim ahụ. Sengupta mafere ihe ngosi izizi nke ihe nkiri ahụ n'ihi na ọ chere na e nyere Sawant mmasị n'onwe ya na akwụkwọ mmado ihe nkiri ahụ ebe Roy kwuru na iwe Sengupta enweghị isi.i.<ref>{{Cite web|url=http://archives.anandabazar.com/archive/1120630/30binodan1.html|title=পোস্টার নিয়ে শতাব্দীর সঙ্গে সংঘাতে ঋতুপর্ণা|work=archives.anandabazar.com|accessdate=9 April 2020|archivedate=16 September 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190916131910/http://archives.anandabazar.com/archive/1120630/30binodan1.html}}</ref> Ihe nkiri ahụ nwetara nyocha ọjọọ.<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bengali/movie-reviews/om-shanti/movie-review/14548655.cms|title=Om Shanti movie review|work=The Times of India|accessdate=9 April 2020}}</ref> Ọ bụ nnukwu ọdachi ego.
== ndọrọ ndọrọ ọchịchị ==
Ọ ghọrọ onye omeiwu, ebe ọ meriri na ntuli aka Lok Sabha na tiketi Trinamool Congress site na mpaghara Birbhum nke West Bengal na 2009.<ref>{{Cite web|author=S.Saha|url=http://westbengalelectionresult.com/satabdi-roy/315|title=Satabdi Roy - Political Profile, Contact, Blogs, News, Address|publisher=westbengalelectionresult.com}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.telegraphindia.com/1090506/jsp/nation/story_10923278.jsp|archiveurl=https://archive.today/20130203131359/http://www.telegraphindia.com/1090506/jsp/nation/story_10923278.jsp|archivedate=3 February 2013|title=The Telegraph - Calcutta (Kolkata) {{!}} Nation {{!}} Shatabdi takes to playing teacher|work=The Telegraph (India)|accessdate=26 May 2018}}</ref>O meriri ọzọ site n'otu mpaghara ahụ na tiketi Trinamool Congress na 2014, 2019 na 2024.
== Ndụ onwe onye ==
Mgbe ọ na-adịghị arụ ọrụ na foto, Roy ga-akụzi ime ihe nkiri na Satabdi Foundation ma ọ bụ soro nwa ya nwoke Samyoraj Banerjee (Tozo), nwa ya nwanyị Samiyana Banerjee, di ya Mrigank Banerjee na onye isi njikwa nke Satabdi Roy Foundation.<ref name="b"/>
== Onyinye ==
{{Reflist}}
{| class="wikitable"
!Ihe nrite
!Afọ
!Ụdị
!Ihe nkiri
!Nsonaazụ
!
|-
! rowspan="2" |Ihe nrite BFJA
|1987
| rowspan="2" |Onye na-eme ihe nkiri kacha mma na ọrụ nkwado
|''Atanka''|{{Won}}
|
|-
|2005
|''Debipaksha''|{{Won}}
|
|-
! rowspan="4" |Ihe nrite Kalakar
|1996
| rowspan="3" |Onye na-eme ihe nkiri kacha mma
|''Sansar Sangram''|{{Won}}
|
|-
|1999
|''Raja Rani Badsha''|{{Won}}
|
|-
|2005
|''Debipaksha''|{{Won}}
|
|-
|2013
|Onye nduzi kacha mma
|''Om Shanti''|{{Won}}
|<ref>{{Cite web|url=https://www.magzter.com/article/Celebrity/ANANDALOK/1583221765|title=ভীষন ছেলেমানুষীতে ভরা এক বন্ধু|work=magzter.com|language=en|accessdate=20 April 2020}}</ref>
|-
!Ihe nrite Bharat Nirman
|2001
|Enyemaka na fim
||{{Won}}
|
|}
== List of work ==
=== Hindi films ===
{| class="wikitable"
!Year
!Title
!Director
!Note
!{{Tooltip|Ref.|Reference}}
|-
|1991
! scope="row" |''Naya Zaher''
|Jyoti Sarup
|
|
|-
|1993
! scope="row" |''Mulaquat''
|Ramanand Yadav
|
|<ref>{{Cite web|url=https://www.cinestaan.com/movies/mulaquat-7564|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190331095059/https://www.cinestaan.com/movies/mulaquat-7564|archivedate=31 March 2019|title=Mulaquat (1993) - Review, Star Cast, News, Photos|work=Cinestaan|accessdate=31 March 2019}}</ref>
|-
|1999
!''Love Story 98''
|Inayat Shaikh
|
|<ref>{{Cite web|url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/love-story-98/|title=Love Story 98|work=Bollywood Hungama|language=en|accessdate=12 April 2020}}</ref>
|-
|
!''The Jangipur Trial''
|
|
|
|}
=== Bengali films ===
{| class="wikitable"
!Year
!Title
!Director
!Co-actor
!Note
!{{Tooltip|Ref.|Reference}}
|-
| rowspan="3" |1986
!''Amar Bandhan''
|Tapan Saha
|Tapas Paul
|
|<ref>{{Cite web|url=https://www.cinestaan.com/movies/amar-bandhan-33502|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190406102257/https://www.cinestaan.com/movies/amar-bandhan-33502|archivedate=6 April 2019|title=Amar Bandhan (1986) - Review, Star Cast, News, Photos|work=Cinestaan|accessdate=6 April 2019}}</ref>
|-
!''Atanka''
|Tapan Sinha
|Prosenjit Chatterjee
|
|<ref>{{Cite web|url=https://www.cinestaan.com/movies/atanka-33668|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190331060203/https://www.cinestaan.com/movies/atanka-33668|archivedate=31 March 2019|title=Atanka (1985) - Review, Star Cast, News, Photos|work=Cinestaan|accessdate=31 March 2019}}</ref>
|-
!''Bouma''
|Sujit Guha
|Prosenjit Chatterjee
|
|
|
|-
| rowspan="5" |1987
!''Ekanta Apan''
|[[Biresh Chattopadhyay]]
|Victor Banerjee
|
|
|<ref>{{Cite web|url=https://www.cinestaan.com/movies/ekanto-apon-34318|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190406102300/https://www.cinestaan.com/movies/ekanto-apon-34318|archivedate=6 April 2019|title=Ekanto Apon (1987) - Review, Star Cast, News, Photos|work=Cinestaan|accessdate=6 April 2019}}</ref>
|-
!''Gurudakshina''
|Anjan Choudhury
|Tapas Pal
|
|
|<ref>{{Cite web|url=https://www.cinestaan.com/movies/guru-dakshina-34434|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190331061712/https://www.cinestaan.com/movies/guru-dakshina-34434|archivedate=31 March 2019|title=Guru Dakshina (1987) - Review, Star Cast, News, Photos|work=Cinestaan|accessdate=31 March 2019}}</ref>
|-
!''Nyay Adhikar''
|Anjan Mukherjee
|Abhijit Sen
|
|
|
|-
!''Pratibha''
|Hiren Nag
|[[Ayan Banerjee]]
|
|
|
|-
!''Pratikar''
|Prabhat Roy
|
|
|<ref>{{Cite web|url=https://www.cinestaan.com/movies/pratikar-35448|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190324060750/https://www.cinestaan.com/movies/pratikar-35448|archivedate=24 March 2019|title=Pratikar (1987) - Review, Star Cast, News, Photos|work=Cinestaan|accessdate=31 March 2019}}</ref>
|-
| rowspan="9" |1988
!''Aghat''
|[[Dev Sinha]]
|Prosenjit Chatterjee
|
|
|-
!''Agnisanket''
|
|
|
|
|-
!''Antaranga''
|[[Dinen Gupta]]
|Tapas Pal
|
|
|
|-
!''Chhannachhara''
|Anjan Mukherjee
|[[Tapas Pal and Prasenjit Chatterjee]]
|
|
|
|-
!''Dena Paona''
|
|
|
|
|-
!''Maa Ek Mandir''
|Sukhen Das
|[[Bhaskar Banerjee]]
|
|
|
|-
!''Parashmoni''
|Tarun Majumdar
|Tapas Pal
|
|<ref>{{Cite web|url=https://www.cinestaan.com/movies/parasmoni-35329|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190331054602/https://www.cinestaan.com/movies/parasmoni-35329|archivedate=31 March 2019|title=Parasmoni (1988) - Review, Star Cast, News, Photos|work=Cinestaan|accessdate=31 March 2019}}</ref>
|-
!''Punarmilan''
|[[Jayanta Bose]]
|Joy Banerjee
|
|
|
|-
!''Shudhu Tomari''
|Prabir Mitra
|[[Tapas Pal and Prasenjit Chatterjee]]
|
|
|-
| rowspan="14" |1989
!''Aamar Shapath''
|Prabhat Roy
|Prasenjit Chatterjee
|
|
|-
!''Agnitrishna''
|Prabhat Roy
|[[Chiranjeet Chakraborty|Chiranjit Chakraborty]]
|
|
|
|-
!''Amanat''
|Santanu Bhowmik
|Prasenjit Chatterjee
|
|
|
|-
!''Angar''
|[[Srinibas Chakraborty]]
|Tapas Pal
|
|
|
|-
!''Biday''
|[[Ajit Ganguly]]
|Prosenjit Chatterjee
|
|
|
|-
!''Bondini''
|Sujit Guha
|Prosenjit Chatterjee
|
|
|
|-
!''Judge Saheb''
|[[Pijush Debnath]]
|Prosenjit Chatterjee
|
|
|
|-
!''Mahapith Tarapith''
|
|
|
|
|-
!''Mangaldeep''
|Haranath Chakraborty
|Tapas Pal
|
|
|
|-
!''Maryada''
|[[Chiranjeet Chakraborty|Chiranjit Chakraborty]]
|[[Chiranjeet Chakraborty|Chiranjit Chakraborty]]
|
|
|
|-
!''Mone Mone''
|[[Parthopratim Choudhury]]
|Prosenjit Chatterjee
|
|
|
|-
!''Monimala''
|
|
|
|
|-
!''Shatrupaksha''
|[[Nripen Saha]]
|Prosenjit Chatterjee
|
|
|<ref>{{Cite web|url=https://www.cinestaan.com/movies/shatrupaksha-35828|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190331062501/https://www.cinestaan.com/movies/shatrupaksha-35828|archivedate=31 March 2019|title=Shatrupaksha (1989) - Review, Star Cast, News, Photos|work=Cinestaan|accessdate=31 March 2019}}</ref>
|-
!''Srimati Hangsaraj''
|
|
|
|
|-
| rowspan="12" |1990
!''Abhimanyu''
|Biplab Chatterjee
|Biplab Chatterjee
|
|
|
|-
!''Abishkar''
|Salil Dutta
|Tapas Pal
|
|
|
|-
!''Alingan''
|[[Tapan Saha]]
|Prasenjit Chatterjee
|
|
|
|-
!''Anurag''
|[[Jawahar Biswas]]
|Tapas Pal
|
|
|
|-
!''Apan Aamar Apan''
|Tarun Majumdar
|[[Tapas Pal and Prosenjit Chatterjee]]
|
|
|
|-
!''Bhanga-Gara''
|[[Guru Bagchi]]
|Prasenjit Chatterjee
|
|
|
|-
!''Chetana''
|[[Dev Sinha]]
|Prasenjit Chatterjee
|
|
|
|-
!''Gharer Bou''
|[[S.S.Roy]]
|[[Chiranjeet Chakraborty|Chiranjit Chakraborty]]
|
|
|
|-
!''Jowar Bhanta''
|[[Dulal Bhowmik]]
|[[Chiranjeet Chakraborty|Chiranjit Chakraborty]]
|
|
|<ref>{{Cite web|url=https://www.cinestaan.com/movies/jwar-bhata-34657|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190331064854/https://www.cinestaan.com/movies/jwar-bhata-34657|archivedate=31 March 2019|title=Jwar Bhata (1990) - Review, Star Cast, News, Photos|work=Cinestaan|accessdate=31 March 2019}}</ref>
|-
!''Kalanka''
|
|
|
|
|-
!''Omar Akbar''
|Fazal Ahmed Benjir
|
|
|<ref>{{Cite web|url=https://murtozakobirmurad.blogspot.com/2016/11/omar-akbar-bangla-movie.html|title=Omar Akbar - Bangladeshi Movie - Murtoza Kobir Murad|accessdate=6 April 2019}}</ref>
|-
!''Raktareen''
|Sushil Mukherjee
|
|
|
|-
| rowspan="4" |1991
!''Aamar Sathi''
|Salil Dutta
|Arjun Chakraborty
|
|
|
|-
!''Bidhir Bidhan''
|[[Md. Mahasin]]
|Arun Govil
|
|
|
|-
!''Maan Maryada''
|Sukhen Das
|Tapas Pal
|
|
|
|-
!''Prem Pujari''
|[[Nandan Dasgupta]]
|Prasenjit Chatterjee
|
|
|<ref>{{Cite web|url=https://www.cinestaan.com/movies/prem-pujari-35467|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190331074804/https://www.cinestaan.com/movies/prem-pujari-35467|archivedate=31 March 2019|title=Prem Pujari (1991) - Review, Star Cast, News, Photos|work=Cinestaan|accessdate=31 March 2019}}</ref>
|-
| rowspan="8" |1992
!''Adhikar''
|[[Dev Sinha]]
|Prasenjit Chatterjee
|
|
|
|
|-
!''Antardhan''
|Tapan Sinha
|Arjun Chakraborty
|
|
|
|-
!''Dharma-Yuddha''
|Samit Bhanja
|Arjun Chakraborty
|
|
|
|-
!''Maa''
|Prashanta Nanda
|Prasenjit Chatterjee
|
|
|
|-
!''Monikanchan''
|
|
|
|
|-
!''Natun Sansar''
|
|
|
|
|-
!''Pennam Kolkata''
|
|
|
|
|-
!''Shaitan''
|[[Sachin Adhikari]]
|Prasenjit Chatterjee
|
|
|
|-
| rowspan="10" |1993
!''Arjun''
|
|
|
|
|-
!''Ghar Sansar''
|Prashanta Nanda
|Prasenjit Chatterjee
|
|
|
|-
!''Kanyadan''
|
|
|
|
|-
!''Maan Samman''
|
|
|
|
|-
!''Prajapati''
|Biplab Chatterjee
|Biplab Chatterjee
|
|
|
|-
!''Prathama''
|
|
|
|
|-
!''Premi''
|
|
|
|
|-
!''Shakti''
|
|
|
|
|-
!''Shraddhanjali''
|[[Srikanta Guha Thakurta]]
|Prasenjit Chatterjee
|
|
|
|-
!''Sukher Swarga''
|[[Biresh Chatterjee]]
|Prasenjit Chatterjee
|
|
|
|-
| rowspan="7" |1994
!''Ajana Path''
|
|
|
|
|-
!''Bidrohini''
|
|
|
|
|-
!''Kalpurush''
|
|
|
|
|-
!''Laal Paan Bibi''
|Prashanta Nanda
|[[Chiranjeet Chakraborty]]
|
|
|-
!''Nagjyoti''
|
|
|
|
|-
!''Phiriye Dao''
|[[Chiranjeet Chakraborty]]
|[[Chiranjeet Chakraborty]]
|
|
|
|-
!''Tumi Je Aamar''
|[[Inder sen]]
|Prasenjit Chatterjee
|
|
|
|-
| rowspan="8" |1995
!''[[Abirbhab]]''
|
|
|
|
|-
!''Boumoni''
|
|
|
|
|-
!''Kumari Maa''
|Dulal Bhowmik
|
|
|<ref>{{Cite web|url=https://www.cinestaan.com/movies/kunwari-maa-8099|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190331112558/https://www.cinestaan.com/movies/kunwari-maa-8099|archivedate=31 March 2019|title=Kunwari Maa (1996) - Review, Star Cast, News, Photos|work=Cinestaan|accessdate=31 March 2019}}</ref>
|-
!''Mashal''
|
|
|
|
|-
!''Pratidhwani''
|
|
|
|
|-
!''Sansar Sangram''
|[[Chiranjeet Chakraborty]]
|[[Chiranjeet Chakraborty]]
|
|
|
|-
!''Shesh Pratiksha''
|
|
|
|
|-
!''Sukher Asha''
|Sadhan
|
|
|<ref>{{Cite web|url=https://www.cinestaan.com/movies/sukher-asha-35988|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190331112556/https://www.cinestaan.com/movies/sukher-asha-35988|archivedate=31 March 2019|title=Sukher Asha (1995) - Review, Star Cast, News, Photos|work=Cinestaan|accessdate=31 March 2019}}</ref>
|-
| rowspan="6" |1996
!''East Bengaler Chele''
|Aloke Bhowmik
|
|{{Small|Delayed release}}
|<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bengali/movies/news/these-bengali-films-will-surely-reignite-your-love-for-football/photostory/69875020.cms|title=These Bengali films will surely reignite your love for football|date=20 June 2019|work=The Times of India|language=en|accessdate=19 April 2020}}</ref>
|-
!''Jamaibabu''
|[[Dulal Bhowmik]]
|Tapas Pal
|
|
|-
!''Joy Bijoy''
|Shantanu Bhoumik
|
|
|
|-
!''Lathi''
|Prabhat Roy
|Prasenjit Chatterjee
|
|
|-
!''[[Sakhi Tumi Kar]]''
|Swapan Saha
|Prasenjit Chatterjee
|
|
|-
!''Tridhara''
|Prashanta Nanda
|
|
|
|-
| rowspan="9" |1997
!''Abhishapta Prem''
|Manoj Sen
|
|
|
|-
!''Ajker Santan''
|Haranath Chakraborty
|Tapas Pal
|
|
|-
!''Bahurupa''
|Arabinda Mitra
|
|
|
|-
!''Bakul Priya''
|Swapan Saha
|
|
|
|-
!''Bidroho''
|Haranath Chakraborty
|Prasenjit Chatterjee
|
|
|-
!''Chandragrahan''
|Anjan Banerjee
|Prasenjit Chatterjee
|
|
|-
!''Mayar Badhon''
|Swapan Saha
|Abhishek Chatterjee
|
|
|
|-
!''Pratirodh''
|[[Srinibas Chakraborty]]
|Tapas Pal
|
|
|-
!''Sarbajaya''
|Sukanta Roy
|
|
|<ref>{{Cite web|url=https://www.rediff.com/movies/2000/apr/26tagore.htm|title=Tagore on celluloid|date=26 April 2000|work=Rediff.com|accessdate=12 April 2020}}</ref>
|-
| rowspan="10" |1998
!''Aparajita''
|[[Joydeb Pariyal]]
|Tapas Pal
|
|
|
|-
!''Asal Nakal''
|[[Bablu Samaddar]]
|Lokesh Ghosh
|
|
|-
!''Jiban Trishna''
|Bidesh Sarkar
|
|
|
|-
!''Kamalar Banabas''
|Swapan Saha
|
|
|
|-
!''Putrabadhu''
|Pallab Ghosh
|Abhishek Chatterjee
|
|
|-
!''Raja Rani Badsha''
|Haranath Chakraborty
|
|
|
|-
!''Ranokhetro''
|Haranath Chakraborty
|Prasenjit Chatterjee
|
|
|-
!''Shimul Parul''
|Swapan Saha
|
|
|
|-
!''Sreeman 420''
|Dulal Bhowmik
|
|
|
|-
!''Swamir Aadesh''
|Swapan Saha
|
|
|
|-
| rowspan="4" |1999
!''Gariber Raja Robinhood''
|
|
|
|<ref>{{Cite web|url=https://www.induna.com/1000006679-productdetails/|title=Gariber Raja Robinhood VCD (1999)|work=induna.com|accessdate=7 April 2019}}</ref>
|-
!''[[Gunda (1999 film)|Gunda]]''
|
|
|
|
|-
!''Jugbatar Loknath''
|
|
|
|
|-
!''Krishna Kaberi''
|
|
|
|
|-
| rowspan="9" |2000
!''[[Dabee (2000 film)|Dabee]]''
|
|
|
|
|-
!''Didi Aamar Maa''
|
|
|
|
|-
!''Kalankini Badhu''
|
|
|
|
|-
!''Pita Swarga Pita Dharma''
|
|
|
|
|-
!''Rupasi Dohai Tomar''
|
|
|
|
|-
!''Sajoni Aamar Sohag''
|Anup Sengupta
|Prasenjit Chatterjee
|
|
|
|-
!''Satruta''
|Anup Sengupta
|Prasenjit Chatterjee
|
|
|
|
|-
!''Shapath Nilam''
|
|
|
|
|-
!''Trishul''
|
|
|
|
|-
| rowspan="9" |2001
!''Aami Jibonpurer Pathik''
|
|
|
|
|-
!''Bhalobasa Ki Aage Bujhini''
|
|
|
|
|-
!''Bidhatar Khela''
|
|
|
|
|-
!''Cancer''
|[[Pinaki Choudhury]]
|Sabyasachi Chakraborty
|
|
|
|
|-
!''Etai Swarga''
|Salil Dutta
|Arjun Chakraborty
|
|
|
|-
!''Janak Janani''
|
|
|
|
|-
!''Nadir Pare Aamar Bari''
|
|
|
|
|-
!''Shesh Bichar''
|
|
|
|
|-
!''Srimoti Bhayonkari''
|
|
|
|
|-
| rowspan="4" |2003
!''Chor O Bhagoban''
|
|
|
|
|-
!''Debipuja''
|
|
|
|
|-
!''Jua''
|
|
|
|
|-
!''Sukh Dukkher Sansar''
|Swapan Saha
|
|
|
|-
|2004
!''Debipaksha''
|Raja Sen
|
|
|<ref name=":2"/>
|-
| rowspan="2" |2005
!''Dwiragaman''
|
|
|
|
|-
!''Nishachar''
|
|
|
|
|-
|2006
!''Abhinetri''
|{{Yes}}
|
|
|
|-
| rowspan="3" |2008
!''[[Biyer Lagna]]''
|
|
|
|
|-
!''Shibaji''
|
|
|
|
|-
!''Tolly Lights''
|
|
|
|
|-
| rowspan="2" |2009
!''Dhaki''
|{{Yes}}
|
|
|
|-
!''Friend''
|{{Yes}}
|
|
|
|-
| rowspan="3" |2010
!''Bejanma''
|
|
|
|
|-
!''Goodly''
|Arabinda Ghosh
|
|
|
|-
!''Megh Brishti Aalo''
|
|
|
|
|-
| rowspan="3" |2011
!''Bhoy''
|
|
|
|
|-
!''Fight 1:1''
|Debaditya
|
|
|
|-
!''Lorai''
|
|
|
|
|-
| rowspan="2" |2012
!''Om Shanti''
|{{Yes}}
|Tapas Paul
|{{Small|Cameo}}
|<ref>{{Cite web|url=https://www.telegraphindia.com/india/now-showing-the-no-show-full-plot-for-a-potboiler-wounded-egos-and-biting-jibes/cid/324573|title=Now showing, the no-show - Full plot for a potboiler: wounded egos and biting jibes|work=The Telegraph (India)|language=en|accessdate=28 March 2020}}</ref>
|-
!''Ullas''
|
|
|
|
|-
| rowspan="3" |2013
!''Aleyar Alo''
|Debabrata Mukherjee
|
|
|<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bengali/movie-details/aleyar-alo/movieshow/62526931.cms|title=Aleyar Alo (2013)|work=[[The Times of India]]|accessdate=16 April 2020}}</ref>
|-
!''[[Swabhoomi]]''
|
|
|
|
|-
!''Sweet Heart''
|
|
|
|
|-
|2017
!''Paribartan''
|{{Yes}}
|Tapas Paul
|
|<ref name=":4"/>
|-
|2018
!''Bizli''
|Iftakar Chowdhury
|
|
|<ref>{{Cite web|url=https://www.cinestaan.com/movies/bizli-36549|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190331060211/https://www.cinestaan.com/movies/bizli-36549|archivedate=31 March 2019|title=Bizli (2018) - Review, Star Cast, News, Photos|work=Cinestaan|accessdate=31 March 2019}}</ref>
|}
=== Ihe nkiri Odia ===
{| class="wikitable mw-collapsible"
!Afọ
!Aha ya
!Onye nduzi
!Ihe odide
|-
!1988
!Bidhir
Bidhan
!Mohammed
Mohsin
!
|-
!1994
!Emiti Bhai
Jagate Nahin Jagate Nahan
!Prashanta Nanda
!
|}
=== Mgbanwe nke usoro ===
{| class="wikitable"
!Aha ya
!Onye nduzi
!Ihe odide
!
|-
!''Andhakaar Ma ọ bụ Rabindraramani''
|
|
|
|-
!''Teesta''
|Shekhar Samaddar
|
|
|}
=== Ihe ngosi nke eziokwu ===
{| class="wikitable"
!Afọ
!Aha ya
!Ọrụ
!Ihe odide
!
|-
|?
!''Satabdir Adday''
|Onye ọbịa
|
|
|}
=== Akwụkwọ edemede ===
{| class="wikitable"
!Afọ
!Aha ya
!Mbipụta
!Ihe odide
!
|-
|1995
!''Ei Shatabdir Prem''
|Mbipụta Dey
|
|
|-
|
!''Jhaal Mishti Premer Golpo''
|Deep Prakashan
|
|
|-
|
!''Brishti Tumi Aamay Eka''
|Deep Prakashan
|
|
|-
|
!''Jodi Bhalobaso''
|Mbipụta Dey
|
|
|-
|
!''Tumi Shudhu Tumi''
|
|
|<ref>{{Cite web|title=তুমি শুধু তুমি - শতাব্দী রায়|url=https://www.rokomari.com/book/86933/tumi-shudhu-tumi|work=rokomari.com|language=en|accessdate=9 May 2020}}</ref>
|-
|
!''Nirbhoy''
|
|
|<ref>{{Cite web|title=নির্ভয় - শতাব্দী রায়|url=https://www.rokomari.com/book/172342/nirvoy|work=rokomari.com|language=en|accessdate=9 May 2020}}</ref>
|-
|2006
!''Onye hụrụ n'anya''
|Deep Prakashan
|
|
|}
== Ihe odide ==
{{17th LS members from West Bengal}}
== Njikọ mpụga ==
{{IMDb name|1376311}}{{16th LS members from West Bengal}}{{15th LS members from West Bengal}}{{Authority control}}{{DEFAULTSORT:Roy, Satabdi}}{{BLP sources section|date=March 2023}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
[[Òtù:Pages with unreviewed translations]]
rhp1rg9wrnryjxdblwlts12d5d3nxyp
Stephanie Cutter
0
52636
729718
189485
2026-10-01T01:04:04Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
729718
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Stephanie Cutter''' (amụrụ Ọktoba 22, 1968) bụ onye ndụmọdụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị America. Ọ jere ozi dịka onye ndụmọdụ Onye isi ala [[Barack Obama]] n'oge ọchịchị onye isi ala mbụ ya, ma bụrụ onye osote onye njikwa mgbasa ozi maka mkpọsa ntuli aka ọzọ ya na 2012 . Ọ rụrụ ọrụ mbụ na mgbasa ozi na mgbasa ozi maka ndị Democrats ndị ọzọ a ma ama gụnyere Ted Kennedy, John Kerry, na Michelle Obama . <ref name=":0">{{Cite web|url=https://obamawhitehouse.archives.gov/blog/author/stephanie-cutter|title=Stephanie Cutter|date=2011-01-11|work=[[Whitehouse.gov]]|language=en|accessdate=2018-12-11}}</ref> ''Akwụkwọ akụkọ New York Times'' kọwara ya dị ka "ihu na-ewu ewu ma na-agbanwe agbanwe nke mkpọsa [Obama]", na "onye agha nke na-ekwu ihe onye ndoro-ndoro ochichi na-enweghị ike (ma ọ bụ na ọ gaghị) ikwu." <ref name="NYT1">{{Cite news|title=A Messenger Who Does the Shooting|author=Chozick|first=Amy|url=https://www.nytimes.com/2012/10/14/us/politics/stephanie-cutter-is-a-messenger-who-does-the-shooting-for-obama.html|work=[[The New York Times]]|date=October 12, 2012|accessdate=April 5, 2022}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFChozick2012">Chozick, Amy (October 12, 2012). [https://www.nytimes.com/2012/10/14/us/politics/stephanie-cutter-is-a-messenger-who-does-the-shooting-for-obama.html "A Messenger Who Does the Shooting"]. ''[[Akwụkwọ akụkọ New York Times|The New York Times]]''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">April 5,</span> 2022</span>.</cite></ref>
Mgbe 2012 gachara, o hiwere Precision Strategies, ụlọ ọrụ na-ahụ maka ndọrọndọrọ ọchịchị, ya na ndị otu Obama mkpọsa Jen O'Malley Dillon na Teddy Goff. N'oge ntuli aka nke 2020, ọ bụ onye nrụpụta nke Mgbakọ Ọchịchị Democratic niile, na-esochi mmeri Joe Biden, a pịara ya ka ọ rụọ ọrụ dị ka onye nrụpụta nraranye nke 2021, nke gụnyere ọtụtụ mmemme mebere. <ref>{{Cite news|url=https://www.npr.org/sections/biden-transition-updates/2020/12/15/946721063/inauguration-day-from-home-biden-team-plans-celebration-amid-covid-19|title=Inauguration Day, From Home: Biden Team Plans Celebration Amid COVID-19|work=[[NPR]]|date=December 15, 2020|first=Robert|author=Rampton|accessdate=December 15, 2020}}</ref>
== Ndụ mmalite na agụmakwụkwọ ==
A mụrụ Cutter na Taunton, Massachusetts, ma zụlitere ya na nso Raynham, Massachusetts . <ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2008/11/21/us/politics/21web-cutter.html|title=Stephanie Cutter|author=Zeleny|first=Jeff|date=2008-11-21|work=The New York Times|accessdate=2019-04-13|language=en-US}}</ref> Ọ gụsịrị akwụkwọ na Bridgewater-Raynham Regional High School na 1986. <ref>{{Cite news|author=Alspach|first=Kyle|title=Raynham native named chief spokesperson for Obama transition|url=http://www.enterprisenews.com/homepage/x835134858/Raynham-native-named-chief-spokesperson-for-Obama-transition|work=[[The Enterprise (Brockton)|The Enterprise]]|accessdate=August 28, 2012|date=November 8, 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20131202232911/http://www.enterprisenews.com/homepage/x835134858/Raynham-native-named-chief-spokesperson-for-Obama-transition|archive-date=December 2, 2013|url-status=dead}}</ref> Ọ nwetara nzere BA na Smith College na JD site na Ụlọ Akwụkwọ Iwu Georgetown . <ref>{{Cite news|first=Jeff|author=Zeleny|title=The New Team - Stephanie Cutter|date=November 21, 2008|url=https://www.nytimes.com/2008/11/21/us/politics/21web-cutter.html|work=The New York Times|accessdate=November 23, 2008}}</ref> <ref name=":0"/>
== Ọrụ ==
Cutter malitere ọrụ ya na-arụ ọrụ dịka onye enyemaka obere nye Gọvanọ New York Mario Cuomo tupu ọ banye na mkpọsa ntuli aka Bill Clinton 1992 . <ref name="Atlantic1">{{Cite news|title=The Resurrection of Stephanie Cutter|author=Ball|first=Molly|url=https://www.theatlantic.com/politics/archive/2012/05/the-resurrection-of-stephanie-cutter/257732/|work=[[The Atlantic]]|date=May 30, 2012|accessdate=April 5, 2022}}</ref> Ọ rụrụ ọrụ maka [[Ụlọ Ọrụ Na-ahụ Maka Nchebe Gburugburu Ebe Obibi nke United States|Environmental Protection Agency]] na nchịkwa Clinton, mechara bụrụ onye isi nkwukọrịta ozi nke White House . <ref name="NYT3">{{Cite news|title=The New Team: Stephanie Cutter|author=Zeleny|first=Jeff|url=https://www.nytimes.com/2008/11/21/us/politics/21web-cutter.html|work=[[The New York Times]]|date=November 21, 2008|accessdate=April 5, 2022}}</ref> <ref name="Politico1">{{Cite web|author=Romano|first=Lois|title=The 1-woman rapid response team|url=https://www.politico.com/story/2012/07/the-1-woman-rapid-response-team-078180|work=[[Politico]]|accessdate=April 5, 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190413132340/https://www.politico.com/story/2012/07/the-1-woman-rapid-response-team-078180|archivedate=April 13, 2019|date=July 8, 2012}}</ref> Cutter rụrụ ọrụ ịrụzi ihe onyonyo Clinton ka nchụpụ ya gasịrị. <ref name="NYT1"/>
Malite na 2001, ọ rụrụ ọrụ dị ka onye ntụzi nkwukọrịta maka Senator Ted Kennedy . <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=ovK4DQAAQBAJ&q=2001+cutter+served+as+Communications+Director+for+Senator+Ted+Kennedy.&pg=PA297|title=Democracy for Hire: A History of American Political Consulting|author=Johnson|first=Dennis W.|date=2016-10-18|publisher=Oxford University Press|isbn=9780190272708|language=en}}</ref>
<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.theatlantic.com/politics/archive/2012/05/the-resurrection-of-stephanie-cutter/257732/|title=The Resurrection of Stephanie Cutter|author=Ball|first=Molly|date=2012-05-30|work=The Atlantic|language=en-US|accessdate=2018-12-11}}</ref>
Cutter rụkọtara atụmatụ nkenke ya na Jennifer O'Malley Dillon na Teddy Goff na 2013. A kọrọ na ụlọ ọrụ na-ahụ maka ọrụ na-arụ ọrụ na ndị ọrụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị na ndị ahịa dị iche iche, gụnyere Justin Trudeau, <ref name="Star1">{{Cite news|title=Canada-U.S. relations changed over four years with Donald Trump — Justin Trudeau and Joe Biden will find some useful lessons|author=Delacourt|first=Susan|url=https://www.thestar.com/politics/federal/2020/11/07/canada-us-relations-changed-over-four-years-with-donald-trump-justin-trudeau-and-joe-biden-will-find-some-useful-lessons.html|work=[[Toronto Star]]|date=November 7, 2020|accessdate=April 25, 2022}}</ref> March maka Ndụ Anyị, <ref name="CNN3">{{Cite news|title=A young girl teaches active-shooter training to grownups|author=Criss|first=Doug|url=https://www.cnn.com/2019/05/10/us/generation-lockdown-psa-trnd/index.html|work=CNN|date=May 10, 2019|accessdate=May 5, 2022}}</ref> na General Electric . <ref name="Politico2">{{Cite news|title=One of the most Biden-connected firms in D.C. is exploring a sale|author=Meyer|first=Theodoric|url=https://www.politico.com/news/2021/07/02/biden-connected-firm-dc-sale-497771|work=Politico|date=July 2, 2021|accessdate=April 11, 2022}}</ref> Cutter bụ onye isi mmemme mmemme maka Mgbakọ Mba Democratic nke 2020, emere na nke mbụ dị ka mmemme mebere kama nnọkọ mmadụ n'ihi ọrịa COVID-19 . <ref name="NYT4">{{Cite web|author=Smeyne|first=Rebecca|title=Opinion: What the First Virtual Convention Looked Like Across America|url=https://www.nytimes.com/2020/08/23/opinion/what-the-first-virtual-convention-looked-like-across-america.html|work=The New York Times|accessdate=April 11, 2022|date=August 23, 2020}}</ref> N'afọ sochirinụ, Cutter na Ricky Kirshner jere ozi dị ka ndị nrụpụta ọrụ nraranye Onye isi ala Joe Biden . <ref name="NPR1">{{Cite news|title=Inauguration Day, From Home: Biden Team Plans Celebration Amid COVID-19|author=Rampton|first=Roberta|url=https://www.npr.org/sections/biden-transition-updates/2020/12/15/946721063/inauguration-day-from-home-biden-team-plans-celebration-amid-covid-19|work=[[NPR]]|date=December 15, 2020|accessdate=April 5, 2022}}</ref> <ref name="WaPo1">{{Cite news|author=Judkis|first=Maura|title=Still dazzled by the inauguration show? Here's how it came together, and why Tom Hanks looked so cold.|url=https://www.washingtonpost.com/lifestyle/style/inauguration-fireworks-concert-tom-hanks/2021/01/22/d75cadd4-5c14-11eb-a976-bad6431e03e2_story.html|work=[[The Washington Post]]|accessdate=April 11, 2022|date=January 22, 2021}}</ref> Akụkụ nke nraranye, ''Ememme America'', nwetara Cutter na Kirshner nhọpụta maka onyinye pụrụ iche Live dị iche iche na 73rd Primetime Creative Arts Emmy Awards . <ref name="CBS1">{{Cite web|author=Freiman|first=Jordan|title=2021 Emmy Awards: Complete list of winners and nominees|url=https://www.cbsnews.com/news/2021-emmy-awards-winners-nominees-list/|work=[[CBS News]]|accessdate=April 11, 2022|date=September 20, 2021}}</ref> <ref name="Emmy1">{{Cite web|title=Outstanding Music Direction Nominees / Winners 2021|url=https://www.emmys.com/awards/nominees-winners/2021/outstanding-variety-music-or-comedy-special|work=[[Academy of Television Arts & Sciences]]|accessdate=April 11, 2022|language=en|date=2021}}</ref>
N'August 2024, ndị ọrụ mgbasa ozi maka mkpọsa onye isi ala Kamala Harris 2024 mara ọkwa na Cutter ga-abụ onye ndụmọdụ dị elu maka izi ozi atụmatụ. <ref>{{Cite news|url=https://www.washingtonpost.com/politics/2024/08/02/kamala-harris-hires-new-senior-strategists-campaign-expands-portfolio-others/|title=Harris hires Obama campaign veterans to join 2024 effort, replacing Biden loyalists|author=Michael Scherer|work=The Washington Post|date=August 2, 2024}}</ref>
== Ntụaka ==
siri ike, a na-atụkarịkwa ya maka mfu Kerry. [1] Kerry tụlere nkatọ nke ezighi ezi ya wee too ọrụ ya. [1] [2] Mgbe mkpọsa Kerry{{Reflist|2}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
ayl8bprevrkxyq0pp5v75a8rh0x2x86
Shenan Chuang
0
53348
729707
728382
2026-09-30T22:59:20Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
729707
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''Shenan Chuang''' ( Chinese : 莊淑芬) bụ onye ọchụnta ego Taiwan. Ọ bụ onye isi oche nke Ogilvy &amp; Mather Greater [[China]] . Na 2013, a kpọrọ ya aha otu n'ime ''Forbes Asia'' "Women in the Mix". <ref name="FA1">{{Cite web|title=Asia's Women In The Mix, 2013: The Year's Top 50 for Achievement In Business|url=https://www.forbes.com/sites/forbesasia/2013/02/27/asias-women-in-the-mix-2013-the-years-top-50-for-achievement-in-business/|work=[[Forbes Asia]]|accessdate=5 March 2013}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.forbes.com/sites/forbesasia/2013/02/27/asias-women-in-the-mix-2013-the-years-top-50-for-achievement-in-business/ "Asia's Women In The Mix, 2013: The Year's Top 50 for Achievement In Business"]. ''[[Forbes Asia]]''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">5 March</span> 2013</span>.</cite></ref> <ref name="Forbes1">{{Cite web|title=Shenan Chuang|url=https://www.forbes.com/pictures/fdgk45ehfi/shenan-chuang/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130305064230/http://www.forbes.com/pictures/fdgk45ehfi/shenan-chuang/|archivedate=5 March 2013|work=Forbes Asia's 50 Women In the Mix|accessdate=5 March 2013|url-status=dead}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">. ''Forbes Asia's 50 Women In the Mix''. Archived from on March 5, 2013<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">5 March</span> 2013</span>.</cite></ref>
== Ọrụ ==
Chuang malitere ịrụ ọrụ na ụlọ ọrụ mmekọrịta ọha na eze na Taiwan . <ref name="USC1" /> Na 1995, ọ malitere ịrụ ọrụ na Ogilvy &amp; Mather na Taiwan. Ọ ghọrọ CEO nke Ogilvy &amp; Mather Taipei na 2000. ''Forbes'' kelere Chuang maka "inyere aka gbanwee ụlọ ọrụ [[Advertising|mgbasa ozi]] nke ala," na China. <ref name="Forbes1"/> Taa, ọ na-eje ozi dị ka CEO nke Ogilvy & Mather Greater China. O nwekwara ụlọ ihe ngosi nka, O Gallery, nke ya na ndị na-ese ihe na mpaghara na-arụ ọrụ na Beijing . <ref name="SCMP1">{{Cite web|author=Mo|first=Maureen|title=Shenan Chuang: 'I have to learn to relax'|url=http://www.scmp.com/article/1075311/shenan-chuang-i-have-learn-relax|work=XXIV Twenty-Four|publisher=[[South China Morning Post]]|accessdate=5 March 2013}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFMo">Mo, Maureen. [http://www.scmp.com/article/1075311/shenan-chuang-i-have-learn-relax "Shenan Chuang: 'I have to learn to relax'"]. ''XXIV Twenty-Four''. [[South China Morning Post]]<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">5 March</span> 2013</span>.</cite></ref> A gbara Chuang ajụjụ ọnụ dabere na mmasị ya na ọchịchọ ya ịhụ ka ụmụ nwanyị nwetakwuo ike n'ebe ọrụ. <ref name="USC1">{{Cite web|author=Lu|first=Yang|title=Shenan Chuang's "She" Era of Ogilvy &Mather Greater China|url=http://ascportfolios.org/chinaandmedia/2011/03/12/shenan-chuang%E2%80%99s-%E2%80%9Cshe%E2%80%9D-era-of-ogilvy-mather-greater-china/|work=USC Annenberg China Media|publisher=USC Annenberg School for Communication & Journalism|accessdate=5 March 2013}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFLu">Lu, Yang. [http://ascportfolios.org/chinaandmedia/2011/03/12/shenan-chuang%E2%80%99s-%E2%80%9Cshe%E2%80%9D-era-of-ogilvy-mather-greater-china/ "Shenan Chuang's "She" Era of Ogilvy &Mather Greater China"]. ''USC Annenberg China Media''. USC Annenberg School for Communication & Journalism<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">5 March</span> 2013</span>.</cite></ref> <ref name="SCMP1" />
Na 2010 na 2011, Chuang bụ otu n'ime ''Fortune China's'' "Top 25 Business Women in China." <ref name="SCMP1"/> <ref name="NYT1">{{Cite web|title=Women Move Into Asia's Corner Offices|url=https://www.nytimes.com/2012/03/07/world/asia/women-in-asias-corner-offices.html?_r=0|work=The Female Factor|publisher=[[The New York Times]]|accessdate=5 March 2013}}</ref> Akpọrọ ya aha "Onye isi nke afọ" site na ''Mgbasa Ozi Asian Pacific'' na 2010. <ref name="USC1"/> Na 2013, a kpọrọ ya otu n'ime ''Forbes Asia'' "Women in the Mix". <ref name="FA1"/>
== Ndụ onwe onye ==
A mụrụ ya na Taiwan. <ref name="SCMP1"/>
== Ntụaka ==
ala," na China. [1] Taa, ọ na-eje ozi dị ka CEO nke Ogilvy & Mather Greater China. O{{Reflist}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
t2sgc2so1olp8amxvplgvpvhravb9vt
Telia Urey
0
53421
729723
452615
2026-10-01T03:20:50Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
729723
wikitext
text/x-wiki
[[File:TELIA.png|thumb|Telia Urey]]
'''Telia Urey''' bụ nwanyị ọchụnta ego Liberia, onye ọrụ ebere na onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị. <ref>{{Cite news|author=Sieh|first=Rodney|url=http://www.newssummedup.com/summary/Liberia-Telia-Urey-Eyes-District-15-Daughter-of-Businessman-Benoni-Urey-Says-Legislature-Needs-Non-Compromising-Voice-irhpln|title=Liberia: Telia Urey Eyes District 15 - Daughter of Businessman Benoni Urey Says Legislature Needs Non-Compromising Voice|archive-url=https://web.archive.org/web/20231105010416/https://newssummedup.com/summary/Liberia-Telia-Urey-Eyes-District-15-Daughter-of-Businessman-Benoni-Urey-Says-Legislature-Needs-Non-Compromising-Voice-irhpln|archive-date=2023-11-05|access-date=2024-10-15|url-status=dead}}</ref> Urey bụ ada onye ọchụnta ego Liberia na onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị Benoni Urey. Na 2019, ọ gbara aka na ntuli aka onye nnọchi anya [[Liberia]], ebe ọ gbara ọsọ na tiketi nke njikọta nke otu ndọrọ ndọrọ ọchịchị anọ: All Liberian Party, Liberty Party, Alternative National Congress, na onye bụbu Unity Party na-achị - pati nke onye isi ala [[Ellen Johnson Sirleaf|Ellen Johnson]] mbụ. [[Ellen Johnson Sirleaf|Sirleaf]] . <ref>{{Cite web|url=https://www.smartnewsliberia.com/liberia-ex-pres-ellen-johnson-sirleaf-tweets-telia-urey-for-magnanimous-concession-in-the-district-15-by-election/|title=Liberaia: Ex-Pres. Ellen Johnson Sirleaf Tweets Telia Urey For Magnanimous Concession In The District # 15 By-Election|date=August 30, 2019|accessdate=October 15, 2024|archivedate=November 4, 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231104193953/https://www.smartnewsliberia.com/liberia-ex-pres-ellen-johnson-sirleaf-tweets-telia-urey-for-magnanimous-concession-in-the-district-15-by-election/}}</ref>
== Ndụ mmalite na agụmakwụkwọ ==
Urey gụchara ọtụtụ akwụkwọ praịmarị na sekọndrị na Liberia na [[Ghana]], tupu ọ gawa [[Kánada|Canada]] ịga Columbia International College na McGill University na Hamilton, Ontario na Montreal, Quebec, n'otu n'otu. Ọ gụrụ sayensị ndọrọ ndọrọ ọchịchị na sociology. <ref name="auto">{{Cite web|url=https://frontpageafricaonline.com/politics/liberia-telia-urey-eyes-district-15-daughter-of-businessman-benoni-urey-says-legislature-needs-non-compromising-voice/|title=Liberia: Telia Urey Eyes District 15: Daughter of Businessman Benoni Urey Says Legislature Needs Non-Compromising Voice}}</ref>
== Ọrụ ==
Urey meghere Melyke Hair na Canada na 2009, na-ere ahịa na ịzụ ahịa ntutu na ngwaahịa ntutu nye ụlọ ọrụ na ụmụ nwanyị nọ na Canada, Liberia, Cameroon, na Ghana. Na 2010, Urey gara n'ihu imeghe Ụlọ Ahịa Pet - ụlọ ọgwụ ọgwụgwọ ọrịa anụmanụ nke mbụ mgbe agha gasịrị na Liberia, nke dị na 4th Street na Sinkor . Ụlọ ahịa anụ ụlọ wetara ọtụtụ ndị ọrụ ugbo bụ ndị a kọrọ na ha na-efunahụ anụmanụ ha n'ihi enweghị ọrụ ọgwụgwọ anụmanụ na mba ahụ.
== Ndụ onwe onye ==
Ọ bụ ada onye ọchụnta ego Liberia na onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị Benoni Urey na nwanyị ọchụnta ego na onye na-ahụ maka ọdịmma mmadụ, Mai B. Urey. O nwere ụmụnne atọ.
== Ntụaka ==
Liberia, Cameroon, na Ghana. Na 2010, Urey gara n'ihu imeghe Ụlọ Ahịa Pet - ụlọ ọgwụ{{Reflist}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
jw02d92iryu9q6b6d48h5orsarv790s
Stina Gardell
0
53759
729719
728400
2026-10-01T01:19:05Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
729719
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Stina Gardell''' (amụrụ 28 Maachị 1990 na [[Stockholm]] ) bụ onye na-egwu mmiri n'egwuregwu Olympic nke Sweden. <ref name=":0">{{Cite web|url=http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ga/stina-gardell-1.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121213025227/http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ga/stina-gardell-1.html|archivedate=2012-12-13|title=Stina Gardell Bio, Stats, and Results|work=Olympics at Sports-Reference.com|language=en|accessdate=2019-06-22|url-status=dead}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">. ''Olympics at Sports-Reference.com''. Archived from on 17 April 2020<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">22 June</span> 2019</span>.</cite></ref> Ọ gbara mmiri maka Sweden na 2012 na 2016 Olympics . <ref name="OlympicBotGeneratedRef">{{Cite web|title=Stina Gardell|url=http://www.london2012.com/athlete/gardell-stina-1046554/|work=London2012.com|publisher=[[The London Organising Committee of the Olympic Games and Paralympic Games Limited]]|accessdate=13 September 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120913101108/http://www.london2012.com/athlete/gardell-stina-1046554/|archivedate=13 September 2012}}</ref> <ref name=":0" /> Ọ na-aga mahadum, wee na-egwu mmiri na Mahadum Southern California nke USA. <ref>[http://www.usctrojans.com/sports/w-swim/mtt/stina_gardell_723950.html Gardell's bio] from usctrojans.com; retrieved 2013-05-20.</ref>
N'egwuregwu Olimpik nke afọ 2012 ọ gụchara nke iri na anọ n'asọmpị 400 nke ụmụ nwanyị na 20th na asọmpi 200 m n'otu n'otu. N'egwuregwu Olimpik nke afọ 2016 ọ kwụsịrị na 20th na asọmpi 200 m n'otu n'otu. <ref name=":0"/>
== Ntụaka ==
{{Reflist}}na 20th na asọmpi 200 m{{DEFAULTSORT:Gardell, Stina}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
pvlotmz9fwz868991h1ijzamv45usgn
Yadira Silva
0
54411
729757
719210
2026-10-01T10:13:04Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
729757
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox vcard"
! colspan="2" class="infobox-above fn" style="background-color: lavender" |Yadira Silva
|-
| colspan="2" class="infobox-image" |[[File:Yadira_Silva_in_2013.JPG|329x329px]]<div class="infobox-caption">Yadira Silva during the 2013 Latin American Table Tennis Cup</div>
|-
! colspan="2" class="infobox-header" style="padding: 1px; background-color: lavender" |Personal information
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Full name
| class="infobox-data nickname" |Yadira Silva Llorente
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Nationality
| class="infobox-data" |[[Mexico|Mexican]]
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Residence
| class="infobox-data" |[[Villahermosa]], Tabasco, Mexico
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Born
| class="infobox-data" |<span style="display:none"> (<span class="bday">1985-12-24</span>) </span>24 December 1985<span class="noprint ForceAgeToShow"> (age 38)</span><br /><br />[[Unión de Reyes, Cuba|Unión de Reyes]], [[Matanzas Province|Matanzas]], Cuba
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Height
| class="infobox-data" |159 cm (5 ft 3 in)
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Weight
| class="infobox-data" |56 kg (123 lb)
|-
! colspan="2" class="infobox-header" style="padding: 1px; background-color: lavender" |<div class="center" style="width:auto; margin-left:auto; margin-right:auto;">Table tennis career</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |[[Table tennis grips and playing styles|Playing style]]
| class="infobox-data" |Offensive
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Equipment(s)
| class="infobox-data" |Blade: [[Butterfly (corporation)|Butterfly]] Timo Boll Spirit<br /><br />Forehand Rubber: Butterfly Tenergy 64<br /><br />Backhand Rubber: Butterfly Tenergy 64
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Highest ranking
| class="infobox-data" |211
|-
! colspan="2" class="infobox-header" style="padding: 1px; background-color: lavender" |<div class="mw-collapsible " style="text-align:center; font-size:95%">
<div class="skin-nightmode-reset-color" style="line-height:1.6em; background-color:#ccf; font-size:105%; background-color:transparent;"><div style="margin:0 4em;">Medal record</div></div>
<div class="mw-collapsible-content" style="font-size:105%"><templatestyles src="infobox/mobileviewfix.css" />
{| class="skin-nightmode-reset-color" style="width:100%; background-color:#f9f9f9; color:#000000; font-weight:normal"
| colspan="2" style="padding:0" |
|-
! colspan="3" style="text-align:center;vertical-align:middle;background-color:#eeeeee;color:inherit;" |Women's table tennis
|-
! colspan="3" class="adr" style="text-align:center;vertical-align:middle;background-color:#eeeeee;color:inherit;" |Representing <span class="country-name"><span class="flagicon">[[Usòrò:Flag_of_Cuba.svg|link=|alt=|border|23x23px]] </span>Cuba</span>
|-
! colspan="3" style="text-align:center;vertical-align:middle;background-color:#cccccc;color:inherit;" |[[Latin American Table Tennis Junior Championships|Latin American Junior Championships]]
|-
| style="text-align:center;vertical-align:middle;color:inherit;" |[[Usòrò:Gold_medal_icon_(G_initial).svg|link=|16x16px|Gold medal – first place]]
| style="text-align:center;vertical-align:middle;" |<span class="nowrap"> 2003 Santa Clara</span>
| style="text-align:center;vertical-align:middle;" |Women's Doubles
|-
| style="text-align:center;vertical-align:middle;color:inherit;" |[[Usòrò:Silver_medal_icon_(S_initial).svg|link=|16x16px|Silver medal – second place]]
| style="text-align:center;vertical-align:middle;" |<span class="nowrap"> 2003 Santa Clara</span>
| style="text-align:center;vertical-align:middle;" |Singles
|-
| style="text-align:center;vertical-align:middle;color:inherit;" |[[Usòrò:Silver_medal_icon_(S_initial).svg|link=|16x16px|Silver medal – second place]]
| style="text-align:center;vertical-align:middle;" |<span class="nowrap"> 2003 Santa Clara</span>
| style="text-align:center;vertical-align:middle;" |Mixed Doubles
|-
! colspan="3" class="adr" style="text-align:center;vertical-align:middle;background-color:#eeeeee;color:inherit;" |Representing <span class="country-name"><span class="flagicon">[[Usòrò:Flag_of_Mexico.svg|link=|alt=|border|23x23px]] </span>[[Mézíkọ|Mexico]]</span>
|-
! colspan="3" style="text-align:center;vertical-align:middle;background-color:#cccccc;color:inherit;" |Central American and Caribbean Games
|-
| style="text-align:center;vertical-align:middle;color:inherit;" |[[Usòrò:Gold_medal_icon_(G_initial).svg|link=|16x16px|Gold medal – first place]]
| style="text-align:center;vertical-align:middle;" |<span class="nowrap"> 2014 Veracruz</span>
| style="text-align:center;vertical-align:middle;" |Singles
|-
| style="text-align:center;vertical-align:middle;color:inherit;" |[[Usòrò:Silver_medal_icon_(S_initial).svg|link=|16x16px|Silver medal – second place]]
| style="text-align:center;vertical-align:middle;" |<span class="nowrap"> 2010 Mayaguez</span>
| style="text-align:center;vertical-align:middle;" |Singles
|-
| style="text-align:center;vertical-align:middle;color:inherit;" |[[Usòrò:Bronze_medal_icon_(B_initial).svg|link=|16x16px|Bronze medal – third place]]
| style="text-align:center;vertical-align:middle;" |<span class="nowrap"> 2014 Veracruz</span>
| style="text-align:center;vertical-align:middle;" |Team
|-
! colspan="3" style="text-align:center;vertical-align:middle;background-color:#cccccc;color:inherit;" |Latin American Table Tennis Cup
|-
| style="text-align:center;vertical-align:middle;color:inherit;" |[[Usòrò:Silver_medal_icon_(S_initial).svg|link=|16x16px|Silver medal – second place]]
| style="text-align:center;vertical-align:middle;" |<span class="nowrap">Rio de Janeiro 2011</span>
| style="text-align:center;vertical-align:middle;" |Singles
|-
! colspan="3" style="text-align:center;vertical-align:middle;background-color:#cccccc;color:inherit;" |Latin American Championships
|-
| style="text-align:center;vertical-align:middle;color:inherit;" |[[Usòrò:Gold_medal_icon_(G_initial).svg|link=|16x16px|Gold medal – first place]]
| style="text-align:center;vertical-align:middle;" |<span class="nowrap"> 2010 Cancun</span>
| style="text-align:center;vertical-align:middle;" |Singles
|-
| style="text-align:center;vertical-align:middle;color:inherit;" |[[Usòrò:Gold_medal_icon_(G_initial).svg|link=|16x16px|Gold medal – first place]]
| style="text-align:center;vertical-align:middle;" |<span class="nowrap"> 2015 Buenos Aires</span>
| style="text-align:center;vertical-align:middle;" |Mixed Doubles
|-
| style="text-align:center;vertical-align:middle;color:inherit;" |[[Usòrò:Silver_medal_icon_(S_initial).svg|link=|16x16px|Silver medal – second place]]
| style="text-align:center;vertical-align:middle;" |<span class="nowrap"> 2010 Cancun</span>
| style="text-align:center;vertical-align:middle;" |Mixed Doubles
|-
| style="text-align:center;vertical-align:middle;color:inherit;" |[[Usòrò:Silver_medal_icon_(S_initial).svg|link=|16x16px|Silver medal – second place]]
| style="text-align:center;vertical-align:middle;" |<span class="nowrap"> 2015 Buenos Aires</span>
| style="text-align:center;vertical-align:middle;" |Singles
|-
| style="text-align:center;vertical-align:middle;color:inherit;" |[[Usòrò:Bronze_medal_icon_(B_initial).svg|link=|16x16px|Bronze medal – third place]]
| style="text-align:center;vertical-align:middle;" |<span class="nowrap"> 2011 Guadalajara</span>
| style="text-align:center;vertical-align:middle;" |Women's Doubles
|-
| style="text-align:center;vertical-align:middle;color:inherit;" |[[Usòrò:Bronze_medal_icon_(B_initial).svg|link=|16x16px|Bronze medal – third place]]
| style="text-align:center;vertical-align:middle;" |<span class="nowrap"> 2012 Rio de Janeiro</span>
| style="text-align:center;vertical-align:middle;" |Singles
|}
</div></div>
|}
'''Yadira Silva Llorente''' (amuru 24 Disemba 1985) bu onye onye Kuba amuru na onye egwu table tennis Mexico nke sonyere na 2008, 2012 Summer Olympics na 2016 Summer Olympics.
Mgbe o nwetasịrị ọtụtụ nrite na 2002 Cuban National Games na 2003 Junior Latin American Championship na-egwuri egwu dị ka onye Cuban, Silva lụrụ onye nchịkwa Mexico Roberto Madrigal Hernández wee guzobe onwe ya na Mexico. Site na ịbụ nwa amaala ọhụrụ ya, ọ nọchitere anya Mexico na asọmpi ntozu Olympic nke 2008, tozuo maka asọmpi Olimpik Summer 2008, bụ ebe a kụrụ ya na asọmpi ntozu. Ọ meriri asọmpi Latin America 2010 na nrite ọla ọcha na 2010 Central American na Caribbean Games na 2011 Latin American Cup .
Silva gbara na 2008, 2010 na 2012 World Team Championship, na-enyere Mexico aka iru 56th, 59th na 66th place. N'asọmpi mba ụwa nke afọ 2011 ọ gbara otu nwoke, nwanyị na agwakọta okpukpu abụọ na-eruteghị isi ihe. Na 2010 ọ meriri Tabasco's State Sports Award. N'egwuregwu Olimpik n'oge okpomọkụ nke afọ 2012 ọ daghị ịga n'ihu gafere asọmpi ntozu.
== Oge mbụ na ndụ onwe onye ==
A mụrụ Silva na 24 Disemba 1985 na [La Habana del Este, Cuba . <ref name="bio2">{{Cite news|url=http://televisadeportes.esmas.com/londres-2012/atletas-mexicanos/463971/yadira-silva/|title=Nacida en Cuba, pero nacionalizada mexicana es una posibilidad de presea para México|work=Televisa Deportes|language=es|date=2012-06-30|accessdate=2012-08-25|archive-date=2013-06-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20130603064000/http://televisadeportes.esmas.com/londres-2012/atletas-mexicanos/463971/yadira-silva|url-status=dead}}</ref> Ọ dị 159 cm (5 ft 3 na) ogologo ma tụọ 56 kilograms (123 lb) . <ref name="bio">{{Cite web|url=http://www.london2012.com/athlete/silva-yadira-1076415/|title=Yadira Silva|author=London 2012|year=2012|accessdate=2012-08-25|archivedate=2 August 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120802223224/http://www.london2012.com/athlete/silva-yadira-1076415/}}</ref> Silva malitere na Tebụl Tebụl mgbe ọ dị afọ 10 mgbe nwanne ya nwoke Maikel Silva Llorente kpọgara ya na ụlọ egwuregwu tennis na Union de Reyes, Matanzas n'okpuru nlekọta Zoilo Isasi, onye bụ onye nchịkwa mbụ ya. N'afọ sochirinụ ọ malitere na Sporting Initial School na site na afọ 13, ọ sonyeere Cuban High Performance Center wee merie Cancun Open na 2002 mgbe ọ dị afọ 16. <ref name="ht1">{{Cite news|url=http://www.oem.com.mx/esto/notas/n663932.htm|title=A la espera de Beijing 2008|work=El Heraldo de Tabasco|language=es|date=2008-04-15|accessdate=2012-08-25|archive-date=2016-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304054650/http://www.oem.com.mx/esto/notas/n663932.htm|url-status=dead}}</ref> Mgbe ọ bịarutere Mexico na 2004, ọ rụrụ ọrụ dị ka onye na-enye ọzụzụ na ụmụ akwụkwọ ya ruru eru maka egwuregwu mba na 2006. <ref name="ht1" />
O nwetara ikike nwa amaala Mexico ka ọ lụsịrị Roberto Madrigal Hernández onye Mexico, <ref name="bio2"/> bụkwa onye nchịkwa ya. <ref>{{Cite news|url=http://www.tabascohoy.com.mx/noticia.php?id_nota=256985|title=A seguir trabajando: Yadira Silva|work=Tabasco Hoy|language=es|date=2012-08-01|accessdate=2012-08-25}}</ref> O nwere ụmụ nwanyị abụọ, Yadira na Angelica Madrigal Silva, <ref name="bio"/> ma bi na ezinụlọ ya na obodo Mexico nke Villahermosa, Tabasco. <ref>{{Cite news|url=http://www.tabascohoy.com/noticia.php?id_nota=256403|title=Tabasqueña Silva dice adiós a Londres 2012|author=López|first=Marco Antonio|work=Tabasco Hoy|language=es|date=2012-07-28|accessdate=2012-08-25}}</ref> Silva weere onwe ya dị ka nwunye ụlọ nke ka na-akwadebe nri Cuban, mana nne di ya kụziiri ya nri Mexico . <ref>{{Cite news|url=http://www.terra.com.mx/articulo.aspx?articuloid=680798|title=Una ama de casa nacida en Cuba es la esperanza de México en tenis de mesa|work=EFE|author=Borges|first=Gustavo|language=es|date=2008-06-12|accessdate=2012-09-21}}</ref> Silva ekwupụtala na ịhapụ ụmụ ya nwanyị bụ ihe kacha sie ike nye ya, ọbụlagodi mgbe nne ya Bárbara Llorente na-elekọta ha. Ọ na-ewere mama ya dị ka ihe atụ, obi na-adịkwa ya ụtọ maka nkwado ọ na-enye ya. <ref>{{Cite news|url=http://www.eluniversal.com.mx/deportes/135904.html|title=Incondicional apoyo materno a campeones|work=El Universal|author=Navarro|first=Danieloa|language=es|date=2012-05-10|accessdate=2012-10-08}}</ref>
== Akụrụngwa ==
Dị ka nke 2012, ngwá ọrụ Silva bụ Butterfly Timo Boll Spirit blade <ref>{{Cite web|url=http://www.ittf.com/biography/biography_web_details.asp?Player_ID=113309|title=SILVA Yadira|author=ITTF|year=2012|accessdate=2012-10-08}}</ref> na Butterfly Tenergy 64 n'akụkụ abụọ. <ref>{{Cite web|url=http://www.butterflyonline.com/static.asp?htmltemplate=bio_y_silva.html|title=Yadira Silva|author=Butterfly North America|year=2012|accessdate=2012-10-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120729043128/http://www.butterflyonline.com/static.asp?htmltemplate=bio_y_silva.html|archivedate=29 July 2012}}</ref>
== Ọrụ maka Cuba ==
=== 2002 ===
O weere akụkụ nke 2002 Cuban National Games (I Olimpiada Nacional) na-anọchite anya Centrales dị ka 17 afọ, na-emeri ihe nrite ọla edo anọ: na otu, <ref>{{Cite news|url=http://www.granma.cubaweb.cu/eventos/olicuba/jor1-2.html|title=Centrales se lo llevó todo|work=Granma|author=Fulgueiras|first=José Antonio|language=es|date=2002-12-02|accessdate=2012-09-17|archive-date=2005-03-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20050308040813/http://www.granma.cubaweb.cu/eventos/olicuba/jor1-2.html|url-status=dead}}</ref> ụmụ nwanyị abụọ, <ref name="f28">{{Cite news|url=http://www.granma.cubaweb.cu/eventos/olicuba/resul-29.html|title=Finales del día – Día 28|work=Granma|language=es|date=2002-11-28|accessdate=2012-08-25}}</ref> jikọtara ọnụ abụọ na [[Pavel Oxamendi]] <ref>{{Cite news|url=http://www.granma.cubaweb.cu/eventos/olicuba/resul-29.html|title=Finales del día – Día 29|work=Granma|language=es|date=2002-11-29|accessdate=2012-08-25}}</ref> na otu. <ref name="f28" /> <ref>{{Cite news|url=http://www.granma.cu/espanol/abril03/lun21/tenis.html|title=Cerró con éxito el primer fin de semana de la Olimpiada|author=Montesinos|first=Enrique|work=Granma|language=es|date=2002-12-02|accessdate=2012-08-25}}</ref> N'oge ahụ, a na-ekwu na ọ mara mma, dị jụụ na onye nwere nkà. <ref>{{Cite news|url=http://www.granma.cubaweb.cu/eventos/olicuba/jor29-2.html|title=Cuatrocentista dejó botados a los rivales|work=Granma|language=es|date=2002-11-30|accessdate=2012-08-25|archive-date=2007-10-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20071017033522/http://www.granma.cubaweb.cu/eventos/olicuba/jor29-2.html|url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.inder.cu/indernet/Provincias/mtz/Resultados/OlimpiadasNacionales/2003/TenisMesa.htm|title=Tenis de Mesa|author=Inder|language=es|year=2002|accessdate=2012-08-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160116034433/http://www.inder.cu/indernet/Provincias/mtz/Resultados/OlimpiadasNacionales/2003/TenisMesa.htm|archivedate=16 January 2016}}</ref>
=== 2003 ===
N'April, Silva so na asọmpi Junior nke Latin America nke e mere na Santa Clara, Cuba, na-emeri ihe nrite ọlaọcha na otu, <ref>{{Cite news|url=http://www.granma.cu/espanol/abril03/lun21/tenis.html|title=Brasil y Cuba comparten honores en tenis de mesa latinoamericano|author=García|first=Anne-Marie|work=Granma Internacional|language=es|date=2003-04-21|accessdate=2012-08-25}}</ref> ọla edo na okpukpu abụọ nke ụmụ nwanyị na ọlaọcha na okpukpu abụọ, na-eru eru maka asọmpi World Junior Championship n'afọ ahụ. <ref>{{Cite news|url=http://www.eluniverso.com/2003/04/17/0001/15/F6CB5CF583FC408CBC4E3EE74335EC72.html|title=Ecuador, Cuba y Brasil a mundial juvenil de tenis de mesa|work=El Universo|language=es|date=2003-04-21|accessdate=2012-08-25}}</ref>
Na-egwu maka Cuba, ọ nwetara akara ya maka 2003 Pan American Games na Santo Domingo, Dominican Republic, site n'inweta ihe nrite ọla edo na asọmpi pụrụ iche. <ref>{{Cite news|url=http://www.jit.cu/home/news.asp?idNews=1062|title=Dos bronces a forjar en casa|author=Mendez|first=Roberto|work=JIT Online|language=es|accessdate=2012-08-25|archive-date=2005-01-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20050129225821/http://www.jit.cu/home/news.asp?idNews=1062|url-status=dead}}</ref>
Ka ha na Dayana Ferrer na-egwu egwu, ha meriri Salvadorians [[Wang De Ying]] na Morayle Álvarez 4–1 (4–11, 6–11, 10–12, 12–10, 4–11), <ref>{{Cite news|url=http://www.elsalvador.com/especiales/2003/panamericanos/nota37.html|title=Doblegadas por el poder cubano|author=Betancourt|first=Marcelo|work=elsalvador.com|language=es|accessdate=2012-09-28}}</ref> wee tuo ndị America Tawny 4–0 Banh na Lily Yip na agba nke nkeji iri na ise. <ref name="gg1">{{Cite web|url=https://groups.google.com/forum/?fromgroups#!topic/rec.sport.table-tennis/2T4XZ8OlW2w|title=2003 Pan American Games|publisher=Google Groups|date=2003-08-13|accessdate=2012-09-28}}</ref> N'ime ihe omume otu, ma furu efu na gburugburu 16 <ref>{{Cite news|url=http://www.granma.cubaweb.cu/eventos/14panam/diario/m159.htm|title=Entre los 16 mejores en la mesa de tenis|author=Nacianceno|first=Alfonso|work=Granma Internacional|language=es|date=2003-08-11|accessdate=2012-09-28|archive-date=2008-05-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20080511023431/http://www.granma.cubaweb.cu/eventos/14panam/diario/m159.htm|url-status=dead}}</ref> na American Gao Jun, <ref name="gg1" /> bụ onye mechara nweta ihe nrite ọla edo. <ref>{{Cite news|url=http://www.jit.cu/home/news.asp?idNews=1680|title=Roque, mejor tenista ubicado|author=Méndez|first=Roberto|work=JIT Online|language=es|date=2003-08-11|accessdate=2012-09-28}}</ref>
Na asọmpi otu egwuregwu nke asọmpi Latin America, ọ dara na semifinal, <ref name="ittf1">{{Cite web|url=http://www.ittf.com/stories/Stories_Search_Detail.asp?ID=22104|title=So Near Yet So Far but More than Satisfactory for Mexican on Debut|author=Marshall|first=Ian|publisher=ITTF|date=2010-09-24|accessdate=2012-08-25}}</ref> wee nweta 8th na okpukpu abụọ, na-egwu ya na Dayana Ferrer. <ref>{{Cite web|url=http://www.alternatura.com/futm/latam_results_13.pdf|title=XIII Campeonato Latinoamericano de Mayores San Salvador – El Salvador|publisher=alternatura.com|language=es|date=2003-04-08|accessdate=2012-10-01}}</ref>
== Ọrụ maka Mexico ==
Na 2004 ọ bịarutere Mexico mana ọ naghị egwu ruo mgbe Cancun Open n'afọ na-esote. <ref name="ht1"/> Ọ meriri asọmpi mpaghara abụọ ọzọ na Quintana Roo na Pachuca na 2006. Mana ọ nweghị ike ịme egwuregwu ọzọ ruo asọmpi ntozu Olympic nke 2008 mgbe ọ nwetara ikike ịnọchite anya obodo ọhụrụ ya. <ref name="ht1" /> <ref>{{Cite web|url=http://www.ittf.com/stories/Stories_Search_Detail.asp?ID=15118|title=Hearts Bleed for Berta Rodriguez in Santo Domingo|author=Marshall|first=Ian|publisher=ITTF|date=2008-04-01|accessdate=2012-08-28}}</ref>
=== 2008 ===
Na asọmpi otu egwuregwu ụwa nke emere na February na Guangzhou, [[China]], Silva na Laura Rosales, Sarah Rosas na Daniela Sánchez gbara egwu. <ref>{{Cite web|url=http://www.deporte.gob.mx/noticias/noticias_leer.asp?id=18692|title=Viajara la seleccion de tenis de mesa a China|publisher=deporte.gob.mx|language=es|date=2008-02-20|accessdate=2012-09-21}}</ref> Ha meriri [[Turkéy|Turkey]] 3–0 na agba nke mbụ, na Silva meriri Melek Hu 3–0. <ref name="td1">{{Cite web|url=http://www.ittf.com/ittf_team_events/ittf_team_matches_details1.asp?TOUR_ID=1678&EVENT_TYPE=WGTEM&TEAM_STAGE=9|title=Detailed Results: Women's Teams Groups Third Division >> Group I|publisher=ITTF|year=2008|accessdate=2012-09-21}}</ref> <ref name="univ">{{Cite news|url=http://www.eluniversal.com.mx/olimpicos/545.html|title=Suma México cuatro puntos en Mundial de tenis de mesa|publisher=El Universal|language=es|date=2008-02-25|accessdate=2012-09-21}}</ref> Silva meriri Erdenesuvd Byambaa 3–0 iji mechaa mmeri 3–0 megide Mongolia . <ref name="td1" /> <ref name="univ" /> Uzbekistan meriri Mexico 3–2, mana Silva meriri asọmpi abụọ ya nye Aliye Ismailova (3–2) na Rimma Gufranova (3–1). <ref name="td1" /> <ref name="univ" /> Silva meriri Lyanne Aponte, ka ndị otu ya meriri Puerto Rico 3–0. <ref>{{Cite web|url=http://deporte.org.mx/noticias/noticias_leer.asp?id=18787|title=Gana Mexico a Puerto Rico en tenis de mesa|publisher=deporte.gob.mx|language=es|date=2008-02-26|accessdate=2012-09-21|archivedate=2016-03-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304001454/http://deporte.org.mx/noticias/noticias_leer.asp?id=18787}}</ref> Ha mechara merie [[Latvia]] 3–1 site na mmeri abụọ Silva meriri Inta Laudupe (3–2) na Baiba Bogdasarova (3–0). <ref name="td1" /> Mgbe mmeri 0–3 sitere na [[Bosnia na Herzegovina]] na ọkwa nke abụọ maka eserese 49–60, <ref name="md2">{{Cite news|url=http://www.ittf.com/ITTF_TEAM_EVENTS/2ndStage/teams_2nd_stage.asp?ID=63&Tour_Code=1678&s_Description=&s_Event_Type=&s_ID=&s_division=&|title=Women's Teams 2nd Stage – 3rd Division – Positions 49–60|publisher=ITTF|accessdate=2012-09-17}}</ref> Mexico chere Macau ihu, onye meriri ha 0–3 na Silva 3–2 meriri Ma Chao na 3–0 mmeri sitere na Wong Choi Chi. <ref>{{Cite web|url=http://www.deporte.gob.mx/noticias/noticias_leer.asp?id=18692|title=Mexico va a las graficas de consolacion|publisher=deporte.gob.mx|language=es|date=2008-02-28|accessdate=2012-09-21}}</ref> N'ime 53–56 nke Uzbekistan meriri ha 3–0 site na Silva 3–2 site n'aka Aliye Ismailova. <ref name="md2" /> <ref name="head">{{Cite web|url=http://www.ittf.com/Protour_new/head_to_head_results.asp?s_P1=silva+yadira&s_P2=&Formv_head_to_head_Page=2#v_head_to_head|title=Head to head|publisher=ITTF|year=2008|accessdate=2012-09-21}}</ref> Ha mechara merie [[Kazakhstan]] 2–3 wee gwụ n'ọkwa 56th na asọmpi mba ụwa; Silva meriri Marina Shumakova 1–2 wee merie Yelena Shagarova 3–1. <ref name="md2" /> <ref name="head" />
Silva meriri ikike ịsọ mpi na 2008 Summer Olympics na ohere ikpeazụ <ref>{{Cite news|url=http://www.eluniversal.com.mx/notas/494804.html|title=Logra mexicana Silva pase a Beijing en tenis de mesa|work=El Universal|language=es|date=2008-04-01|accessdate=2012-08-25}}</ref> sitere na asọmpi ntozu Latin America emere na Santo Domingo na Eprel. <ref>{{Cite web|url=http://www.ittf.com/stories/Stories_Search_Detail.asp?ID=15123|title=Yadira Silva and Paula Medina Book Final Places on Offer for Beijing|author=Marshall|first=Ian|publisher=ITTF|date=2008-04-01|accessdate=2012-08-28}}</ref> Ụbọchị abụọ gara aga ọ nwere ike iru naanị agba nke abụọ, <ref>{{Cite news|url=http://www.oem.com.mx/esto/notas/n649474.htm|title=Silva con boleto olímpico en tenis de mesa|work=OEM|language=es|date=2008-04-03|accessdate=2012-08-25}}</ref> mana na nke atọ ọ meriri Cuban [[Glendys González]] iji merie tiketi Olympic ya. Nke a mere ka ọ bụrụ onye mbụ nọchitere anya Mexico na tenis na tebụl n'egwuregwu Olimpik Summer, na-emekwa ka amara ya na obodo ọhụrụ ya. <ref>{{Cite web|url=http://www.ittf.com/stories/Stories_Search_Detail.asp?ID=15964|title=Competing in Beijing Raises the Profile at Home|publisher=ITTF|date=2008-08-06|accessdate=2012-08-28}}</ref> Ụbọchị ole na ole ka nke ahụ gasịrị, ọ gbara asọmpi asọmpi Latin America n'otu ebe ahụ wee merie Dominican Lian Qian na nkeji iri na ise nke otu. <ref>{{Cite web|url=http://www.ittf.com/stories/Stories_Search_Detail.asp?ID=15177|title=Wu Xue Captures Women's Singles Gold in all Dominican Republic Final|author=Marshall|first=Ian|publisher=ITTF|date=2008-04-06|accessdate=2012-08-28}}</ref> N'asọmpi otu, o meriri [[Ruaida Ezzeddine]] na Luisana Pérez iji nyere ndị otu mba ya aka iru eru na nkeji iri na ise. <ref>{{Cite web|url=http://www.ittf.com/stories/Stories_Search_Detail.asp?ID=15144|title=Yadira Silva Repeats Olympic Qualification Form to Guide Mexico to Victory|author=Marshall|first=Ian|publisher=ITTF|date=2008-04-03|accessdate=2012-08-28|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304211508/http://www.ittf.com/stories/Stories_Search_Detail.asp?ID=15144}}</ref> Na Silva na-eduga Mexico na mmeri abụọ ọzọ, ha meriri Brazil na nkeji iri na ise <ref>{{Cite web|url=http://www.ittf.com/stories/Stories_Search_Detail.asp?ID=15147|title=Mexico and Colombia Book Semi-Final Places in Santo Domingo|author=Marshall|first=Ian|publisher=ITTF|date=2008-04-04|accessdate=2012-08-28}}</ref> naanị ka ha daa na Dominican Republic kachasị amasị ya na semifinals, na Silva meriri na otu egwuregwu ya site na Wu Xue, na-agụta akara ọla kọpa. <ref>{{Cite web|url=http://www.ittf.com/stories/Stories_Search_Detail.asp?ID=15154|title=Yadira Value of ITTF Global Junior Programme Witnessed in Santo Domingo|author=Marshall|first=Ian|publisher=ITTF|date=2008-04-04|accessdate=2012-08-28}}</ref>
Tupu asọmpi Olympic, Silva zụrụ ọzụzụ n'okpuru nduzi nke onye nkuzi China Yin Kin <ref name="pd1">{{Cite news|url=http://spanish.peopledaily.com.cn/31615/6420929.html|title=Desea mexicana Silva ubicarse entre mejores 16 del tenis de mesa|work=Pueblo en linea|language=es|date=2008-05-29|accessdate=2012-09-19}}</ref> na PKU Gym na mpaghara Sichuan nke China n'ime ụbọchị 45. <ref>{{Cite news|url=http://www.terra.com/deportes/articulo/html/fox674151.htm|title=La cubana Yadira Silva, primera olímpica mexicana en tenis de mesa|work=Terra|language=es|date=2008-08-06|accessdate=2012-09-19}}</ref> Ya na onye nkuzi ya gbadoro anya iru agba nke iri na isii na mmemme otu. <ref>{{Cite news|url=http://spanish.china.org.cn/sports/archive/olympics/2008-06/12/content_15759591.htm|title=Beijing 2008: Dice entrenador chino que la tenismesista mexicana Silva puede destacar|work=Spanish.china.org.cn|language=es|date=2008-06-12|accessdate=2012-09-21}}</ref> <ref>{{Cite news|url=http://msn.mediotiempo.com/mas-deportes/noticias/2008/05/28/desea-silva-ubicarse-entre-las-16-mejores|title=Desea mexicana Yadira Silva ubicarse entre las 16 mejores|work=Medio Tiempo|language=es|date=2008-05-28|accessdate=2012-09-21}}</ref> Ọ bụ otu n'ime ndị asọmpi 83 na-anọchite anya Mexico <ref>{{Cite news|url=http://spanish.peopledaily.com.cn/31615/6452239.html|title=Está lista la delegación de atletas mexicanos para Beijing 2008|work=Pueblo en linea|language=es|date=2008-07-17|accessdate=2012-09-19|archive-date=2012-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20120307161143/http://spanish.peopledaily.com.cn/31615/6452239.html|url-status=dead}}</ref> na onye ọkpụkpọ tenis nke abụọ, mgbe Guillermo Muñoz sonye na asọmpi Olympic 1996 . <ref name="pd1" /> Andrea Bakula [[Kroatia|nke Croatia]] mezuru nsonye Silva na mmemme otu egwuregwu nke Beijing na mmeri 4–0 (12–10, 11–8, 11–2, 11–8) n'ime nanị nkeji iri abụọ na isii na agba nke mbido. <ref>{{Cite news|url=https://espndeportes.espn.com/news/story?id=714505&s=oli&type=story|title=Una participación efímera|work=ESPN|language=es|date=2008-08-18|accessdate=2012-08-28}}</ref> N'oge egwuregwu ahụ, ọ gbalịrị ịwakpo akụkụ aka nri ya, mana onye mmegide ya na aka ekpe ya nwere ahụmahụ wakporo aka ya. <ref>{{Cite news|url=http://www.spanish.xinhuanet.com/spanish/2008-08/19/content_698241.htm|title=Elimina croata a mexicana Yadira Silva en tenis de mesa|work=Xinhuanet|language=es|date=2008-08-19|accessdate=2012-09-21|archive-date=2009-01-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090107071751/http://www.spanish.xinhuanet.com/spanish/2008-08/19/content_698241.htm|url-status=dead}}</ref> Silva kwuputara na ya kwesịrị itinyekwu ihe n'ihe ize ndụ. <ref>{{Cite news|url=http://spanish.peopledaily.com.cn/31615/6479912.html|title=Elimina croata a mexicana Yadira Silva en tenis de mesa|work=Pueblo en Linea|language=es|date=2008-08-19|accessdate=2012-09-21|archive-date=2016-03-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303230734/http://spanish.peopledaily.com.cn/31615/6479912.html|url-status=dead}}</ref>
Na Nọvemba ọ gbara asọmpi Central America nke emere na San Salvador, El Salvador, na-emeri nrite ọla ọcha na mmemme otu onye dara 4–2 (9–11, 8–11, 11–6, 10–11, 11–7, 3). –11), <ref>{{Cite news|url=http://www.oem.com.mx/esto/notas/n935673.htm|title=Cierre dorado|publisher=OEM|author=Fernández|first=Ricardo|language=es|date=2008-08-18|accessdate=2012-08-28}}</ref> nye Salvadorian Morayle Álvarez, <ref name="ultm1">{{Cite web|url=http://www.ultmonline.org/new_details.php?newid=647|title=Morayle Álvarez con tres medallas de oro en Centroamericano Mayor|publisher=ULTM|language=es|date=2008-11-15|accessdate=2012-08-28|archiveurl=https://archive.today/20130416035042/http://www.ultmonline.org/new_details.php?newid=647|archivedate=16 April 2013}}</ref> ọlaọcha na ndị inyom abụọ na-emekọ ihe ọnụ Aurora Pequeño, <ref>{{Cite news|url=http://www.elsalvador.com/mwedh/nota/nota_completa.asp?idCat=6446&idArt=3023698|title=Morayle con gran actuación|work=elsalvador.com|author=Cárcamo|first=Rafael|language=es|date=2008-11-13|accessdate=2012-08-28}}</ref> bronze n'asọmpi otu ya na Aurora, <ref>{{Cite web|url=http://www.ittf.com/stories/Stories_Search_Detail.asp?ID=16684|title=Team Titles for Guatemala and El Salvador at Central American Championships|author=Marshall|first=Ian|publisher=ITTF|date=2008-11-13|accessdate=2012-08-28}}</ref> na ọla edo jikọtara ọnụ na Jude Okoh. <ref>{{Cite web|url=http://www.ittf.com/stories/Stories_Search_Detail.asp?ID=15177|title=José-Miguel Ramirez and Morayle de Lovo Clinch Central American Titles|author=Marshall|first=Ian|publisher=ITTF|date=2008-11-15|accessdate=2012-08-28}}</ref> Ọ merikwara nnukwu iko CONCATEME, nke ndị egwuregwu kacha nwee ọkwa na-emechi asọmpi ahụ, <ref name="ultm1" /> ka ha merichara Salvadorian Estefania Ramirios 4–0 (11–8, 11–1, 11–8, 13–11). iji merie iko ahụ na ego nrite $300. <ref>{{Cite web|url=http://ultmonline.org/new_details.php?newid=648|title=Yadira Silva y José Miguel Ramírez se llevaron la Gran Copa CONCATEME|publisher=ULTM|language=es|date=2008-11-16|accessdate=2012-08-28|archiveurl=https://archive.today/20130416094607/http://ultmonline.org/new_details.php?newid=648|archivedate=16 April 2013}}</ref>
Ọ [[Ọmụmụ|mụrụ]] na May 2009 ma ọ bụghị egwu ruo mgbe 2010 Latin America Championship. <ref name="ittf1"/>
=== 2010 ===
N'asọmpi 2010 Latin America nke emere na Maachị na Cancun, [[Mézíkọ|Mexico]], Silva meriri otu nrite ọla edo mgbe o meriri Lígia Silva [[Brazil|nke Brazil]], 4–1 (9–11, 11–9, 11–5, 10–12, 16–14). <ref name="ittf2">{{Cite web|url=http://www.ittf.com/_front_page/ittf_full_story1.asp?ID=20678&Category=|title=Gold and Silver for Silva as Mexican Patience is Rewarded in Cancun|publisher=ITTF|date=2010-03-07|accessdate=2012-08-25}}</ref> <ref name="cac10c">{{Cite news|url=http://entretenimientoar.terra.com.ar/oscar/2009/interna/0,,OI4307970-EI2210,00.html|title=Com duas pratas, Brasil é campeão latino-americano de tênis de mesa|work=Terra|language=pt|date=2010-03-08|accessdate=2012-08-25}}</ref> na ọlaọcha na ngwakọta abụọ, na-egwu [[Jude Okoh]], mgbe ọ dabara na duo Brazil nke Cazuo Matsumoto na Ligia Silva . <ref>{{Cite web|url=http://www.ittf.com/stories/Stories_Search_Detail.asp?ID=20667&s_Title=colombian&|title=Defending Champions End Brave Mexican Run in Cancun|author=Marshall|first=Ian|publisher=ITTF|date=2010-03-04|accessdate=2012-08-27}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.ultmonline.org/new_details.php?newid=1063|title=Venezuela y Brasil con los máximos honores en dobles y mixtos|publisher=ULTM|language=es|date=2010-03-04|accessdate=2012-08-27|archiveurl=https://archive.today/20130416012313/http://www.ultmonline.org/new_details.php?newid=1063|archivedate=16 April 2013}}</ref> Site na asọmpi Latin America, ọ nwetara ohere na iko mba ụwa. <ref name="ittf2" /> Onye nkuzi ya Lin Qing duuru ya n'ogige ọzụzụ na China tupu asọmpi Latin America. <ref name="am">{{Cite news|url=http://www.atletasmexicanos.com/?acc=noticiad&id=9965|title=Yadira Silva prepara Mundial por equipos|publisher=Atletas Mexicanos|language=es|date=2010-03-30|accessdate=2012-09-27|archive-date=2016-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304124425/http://www.atletasmexicanos.com/?acc=noticiad&id=9965|url-status=dead}}</ref>
Na 2010 World Team Tenis Championship nke emere na May na Moscow, [[Mpaghara Russia|Russia]], Silva na Laura Rosales, Sarah Rosas na Nancy Sánchez na-egwuri egwu; <ref name="am"/> Meksiko 1–3 firi Dominican Republic apuei fam atɔeɛ, na Silva dii n’akyi wɔ Johnny Valdez 1–3 . <ref>{{Cite news|url=http://www.7dias.com.do/app/article.aspx?id=75696&commentMode=true|title=Johenny Valdez vence campeona latinoamericana|work=7 Dias|language=es|date=2010-05-27|accessdate=2012-09-27}}</ref> Na nke abụọ, Mexico meriri [[Norway]] 3–1, ma ọ meriri 0–3 site n'aka Marthe Nilsen wee merie Marte Aasebo 3–2. [[Bosnia na Herzegovina]] meriri 2–3 site na Mexico, na Silva meriri egwuregwu abụọ ya 3–0 megide Majda Prole na Emina Hadžiahmetović. Mexico meriri Peru n'agba nke anọ 3-0 ebe Silva meriri María Soto 3-0. N'ikpeazụ Mexico merikwara Sri Lanka 3–0 ebe Srimali Wimalaratne dakwasịrị Silva. <ref>{{Cite web|url=http://www.ittf.com/ittf_team_events/ittf_team_matches_details1_wttc.asp?TOUR_ID=1896&EVENT_TYPE=WGTEM&TEAM_STAGE=11|title=Detailed Results: Women's Teams Groups – Third Division – Group K|publisher=ITTF|date=2010-05-26|accessdate=2012-08-27}}</ref> Ha gụchara n’ọkwa nke atọ n’ime otu K nke ngalaba nke atọ. <ref>{{Cite web|url=http://www.ittf.com/ittf_team_events/team_groups_of_6_web.asp?Tour_Code=1896&s_Event_type=WGTEM&Group_no=11|title=Third Division – Group K: Women's Teams|publisher=ITTF|date=2010-05-26|accessdate=2012-08-27}}</ref> N'ọkwa nke abụọ Mexico malitere n'ọkwa 49–60 na 0–3 furu efu na Switzerland, ebe Silva tụfuru 3–0 na Rahel Aschwanden. <ref>{{Cite web|url=http://www.ittf.com/ITTF_TEAM_EVENTS/ittf_team_matches4a1.asp?TOUR_ID=1896&TEAM_MATCH_NO=2&TEAM_STAGE=4960&EVENT_TYPE=WSTM2|title=Match ID: 96952|publisher=ITTF|date=2010-05-27|accessdate=2012-09-27}}</ref> Meksiko wee merie Macao 1–3, na Silva meriri Cheong Cheng I 3–0 na Ma Chao In meriri 1–3. <ref>{{Cite web|url=http://www.ittf.com/ITTF_TEAM_EVENTS/ittf_team_matches4a1.asp?TOUR_ID=1896&TEAM_MATCH_NO=21&TEAM_STAGE=4960&EVENT_TYPE=WSTM2|title=Match ID: 96971|publisher=ITTF|date=2010-05-28|accessdate=2012-09-27}}</ref> N'ikpeazụ Mexico debere 59, <ref>{{Cite web|url=http://www.ittf.com/ITTF_TEAM_EVENTS/2ndStage/teams_2nd_stage_16_positions_wttc.asp?Tour_Code=1896&Event_Type=wstm2&team_stage=4960|title=Women's Team Main Draw|publisher=ITTF|date=2010-05-29|accessdate=2012-09-27}}</ref> ka ha meriri 3–1 na Dominican Republic, Silva meriri 3–2 nye [[Eva Brito]] na 3–2 nye Johenny Valdez. <ref>{{Cite web|url=http://www.ittf.com/ITTF_TEAM_EVENTS/ittf_team_matches4a1.asp?TOUR_ID=1896&TEAM_MATCH_NO=24&TEAM_STAGE=4960&EVENT_TYPE=WSTM2|title=Match ID: 96974|publisher=ITTF|date=2010-05-29|accessdate=2012-09-27}}</ref>
Mgbe ọ gbasịrị ogige ọzụzụ na China ya na ndị otu anọ ndị ọzọ so na National Team Mexico, <ref>{{Cite news|url=http://www.oem.com.mx/elsoldetoluca/notas/n1678855.htm|title=Guillermo Muñoz y Jude Okoh a China|author=Fernández Pérez|first=Domingo|publisher=OEM|language=es|date=2010-06-20|accessdate=2012-09-17|archive-date=2014-05-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20140506203351/http://www.oem.com.mx/elsoldetoluca/notas/n1678855.htm|url-status=dead}}</ref> o sonye na July na 2010 Central American na Caribbean Games na Mayaguez, Puerto Rico . Ya na Laura Rosales, ọ gbara naanị otu egwuregwu na Women's Doubles, ebe otu Venezuela Cruz Aguilar na Luisana Perez meriri ya 2–3. <ref>{{Cite web|url=http://www.mayaguez2010.com/results/ENG/TT/TTR173A_TTW00200290500005ENG.htm|archiveurl=https://archive.today/20130128124111/http://www.mayaguez2010.com/results/ENG/TT/TTR173A_TTW00200290500005ENG.htm|archivedate=28 January 2013|title=Women's Doubles SR Match 10|publisher=Mayaguez 2010|date=2010-07-25|accessdate=2012-09-17}}</ref> O nyere aka na mmeri abụọ megide El Salvador na nkeji iri na ise na mmemme otu ụmụ nwanyị, mana otu ya meriri 2–3. <ref>{{Cite web|url=http://www.comiteolimpicoesa.com/mayaguez/noticia/100-230710b.html|title=Tenis de Mesa femenino pasa a semifinales por equipos|publisher=El Salvador Olympic Committee|language=es|date=2010-07-23|accessdate=2012-09-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140506205501/http://www.comiteolimpicoesa.com/mayaguez/noticia/100-230710b.html|archivedate=6 May 2014}}</ref> Ya na Jude Okoh ndị Mixed doubles meriri n'agba nke abụọ site n'aka di na nwunye Dominican Wu Xue na Lin Ju 0–3 (5–11, 10–12 y 9–11). <ref>{{Cite news|url=http://www.franttmexico.com/Noticias_Viejas/index_Noticias_Viejas_10.html|title=Avanza México con dos de sus parejas en Dobles Mixtos|work=Fran TT Mexico|language=es|date=July 2010|accessdate=2012-09-17}}</ref> rute n'ikpeazụ ka o meriri Venezuelan Fabiola Ramos 4–0, <ref>{{Cite news|url=http://190.9.128.241/node/203183|title=Tenimesistas Fabiola Ramos y Jonathan Pino ganaron bronce en individual|author=Molina|first=Gabriel|work=Ministerio del Poder Popular para la Comuniacion y la Informacion|date=2010-07-30|accessdate=2012-09-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20140506215058/http://190.9.128.241/node/203183|archive-date=2014-05-06|url-status=dead}}</ref> mana mgbe o meriri asọmpi ọla edo 4–1 (9–11, 11–7, 11–7, 11–6 y 11–7) na Dominican Republic onye nnọchi anya Wu Xue . <ref name="cac10c 2">{{Cite news|url=http://deportesec.terra.com.ec/tenis/noticias/0,,OI4596176-EI6223,00-Dominicana+y+Mexico+gana+oro+en+el+tenis+de+mesa+de+Mayaguez.html|title=Dominicana y México gana oro en el tenis de mesa de Mayagüez-2010|work=Terra|language=es|date=2010-07-30|accessdate=2012-08-25}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.mayaguez2010.com/results/ENG/ZZ/ZZM192A_TTW001001@@@@@@@@ENG.htm|archiveurl=https://archive.today/20130128131420/http://www.mayaguez2010.com/results/ENG/ZZ/ZZM192A_TTW001001@@@@@@@@ENG.htm|archivedate=28 January 2013|title=Women's Singles|author=Mayaguez 2010|date=2010-07-30|accessdate=2012-08-25}}</ref>
N'ọnwa Septemba, o sonyere na iko mba ụwa nke emere na Kuala Lumpur, [[Malaysia]], dị ka onye nnọchi anya Latin America. <ref>{{Cite web|url=http://www.ettu.org/2010/09/womens-world-cup-three-european-players-in-kuala-lumpur/|archiveurl=https://archive.today/20130414164336/http://www.ettu.org/2010/09/womens-world-cup-three-european-players-in-kuala-lumpur/|archivedate=2013-04-14|title=Women's World Cup: three European players in Kuala Lumpur|publisher=ETTU|date=2010-09-20|accessdate=2012-08-28}}</ref> Ọ ga-agbarịrị na Intercontinental Cup iji nweta ohere ịbanye n'ọkwa otu. <ref>{{Cite web|url=http://www.ittf.com/stories/Stories_Search_Detail.asp?ID=21666|title=A Repeat of a Memorable Final a Possibility One Year Later in Kuala Lumpur|author=Marshall|first=Ian|publisher=ITTF|date=2010-08-07|accessdate=2012-08-29}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://en.olympic.cn/news/sports_news/2010-09-15/2073530.html|title=New names on duty for Volkswagen Women's World Cup|publisher=Chinese Olympic Committee|date=2010-09-15|accessdate=2012-08-28}}</ref> E wezụga mmeri ya na Yang Fen si [[Republic of the Congo|Congo Brazzaville]] nke na-egbochi ya imeri iko ahụ ma kpọọ isi ihe osise, <ref name="ittf1"/> <ref>{{Cite web|url=http://www.ittf.com/competitions/_groups_matches.asp?grp=&Event_Type=WSPI&Competition_ID=1987|title=Volkswagen 2010 Women's World Cup, Kuala Lumpur|publisher=ITTF|date=2010-09-24|accessdate=2012-08-29}}</ref> o meriri [[New Zealand|New Zealander]] Karen Li na Canadian Zhang Mo . <ref name="head2">{{Cite web|url=http://www.ittf.com/Protour_new/head_to_head_results.asp?s_P1=silva+yadira&s_P2=&Formv_head_to_head_Page=2#v_head_to_head|title=Head to head2|publisher=ITTF|year=2008|accessdate=2012-09-21}}</ref>
Na Nọvemba Silva nwetara onyinye nrite egwuregwu steeti Tabasco ( Spanish ) tinyere onye na-egwu chess Leopoldo Aguirre Manzo na onye gọọlfụ Ariel González Arceo dị afọ asaa. <ref>{{Cite news|url=http://www.milenio.com/cdb/doc/impreso/8868708?quicktabs_1=0|title=Reconocen a lo mejor del deporte tabasqueño|author=Nuñez|first=Jorge|work=Milenio|language=es|date=2010-11-21|accessdate=2012-09-27}}</ref> <ref>{{Cite news|url=http://www.tabascohoy.com.mx/noticia.php?id_nota=200942|title=En el Premio Estatal de Deporte 2010 "Tercia de Reyes"|author=Morales|first=Agustin|work=Tabasco Hoy|language=es|date=2010-11-22|accessdate=2012-09-27}}</ref> O kwuru na mbụ na ọ ga-enwe obi ụtọ maka mmeri a. <ref>{{Cite news|url=http://www.oem.com.mx/elheraldodetabasco/notas/n1807039.htm|title=Sentiría Yadira Silva orgullo de ganar el PED|author=Rivero|first=Roberto|work=El Heraldo de Tabasco|language=es|date=2010-10-05|accessdate=2012-09-27}}</ref>
=== 2011 ===
Maka ibido afọ, ọ họọrọ 237 na ọkwa ITTF. <ref>{{Cite news|url=http://www.fechiteme.cl/new/index.php?option=com_content&view=article&id=412%3Ainicia-2011-con-ranking-mundial-renovado-&catid=1%3Alatest-news&Itemid=112|title=Inicia 2011 con ranking mundial renovado|author=Fechiteme.cl|language=es|date=2011-01-06|accessdate=2012-09-28}}</ref>
Ọ gbara na March Latin American Cup na Rio de Janeiro, Brazil na n'ọkwa otu ọ meriri 4–1 ma ndị Brazil Katia Kawai na Caroline Kumahara <ref>{{Cite web|url=http://www.ittf.com/competitions/_groups_matches.asp?grp=&Event_Type=WSP&Competition_ID=2028|title=2011 ITTF-Latin America Cup, Rio de Janeiro – Women's Singles (Qual Groups)|publisher=ITTF|date=2011-03-17|accessdate=2012-10-02}}</ref> na-enweta otu ọnọdụ na nkeji iri na ise. <ref>{{Cite web|url=http://www.ittf.com/_front_page/ittf_full_story1.asp?ID=23671&Competition_ID=2028&|title=Top Women's Singles Seeds progress but Problems for Leading Men|author=Marshall|first=Ian|publisher=ITTF|date=2011-03-17|accessdate=2012-10-02}}</ref> Ọ meriri Guatemalan Andrea Estrada 4–0 na nkeji iri na ise, <ref>{{Cite web|url=http://www.ittf.com/_front_page/ittf_full_story1.asp?ID=23695&Competition_ID=2028&|title=Shock Result in Rio de Janeiro but History Suggests Otherwise|publisher=ITTF|date=2011-03-18|accessdate=2012-10-02}}</ref> na onye Brazil Jessica Yamada (4–3) na ọkara ikpeazụ <ref>{{Cite web|url=http://www.ittf.com/_front_page/ittf_full_story1.asp?ID=23713&Competition_ID=2028&|title=Experience Counts as Wu Xue and Yadira Silva Book Final Places|publisher=ITTF|date=2011-03-19|accessdate=2012-10-02}}</ref> tupu Dominican Wu Xue emerie ya 4–0 (11–9, 11–7, 11–3, 11–9) na egwuregwu ikpeazụ, na-anata nrite ọla ọcha. <ref>{{Cite web|url=http://www.ittf.com/_front_page/ittf_full_story1.asp?ID=23718&Competition_ID=2028&|title=Wu Xue Wins in Rio de Janeiro and Now Eyes Singapore|publisher=ITTF|date=2011-03-19|accessdate=2012-08-27}}</ref>
N'April ọ gbara Spanish Open na Almeria, [[Spain]] wee tufuo egwuregwu atọ ya na South Korea Hyelin Lee 1–4, Danish Mie Skov 0–4, na Polish Antonina Szymanska 2–4 na otu ntozu otu ụmụ nwanyị. <ref name="head2"/> <ref>{{Cite web|url=http://www.ittf.com/stories/Stories_Search_Detail.asp?ID=23912&s_Title=yadira+silva&|title=Galia Dvorak Maintains Spanish Pride on Opening Day in Almeria|publisher=ITTF|date=2011-04-06|accessdate=2012-09-27}}</ref> N'ime okpukpu abụọ ọ jikọrọ Guatemalan Andrea Estrada, Sarah de Nutte na Tessy Gonderinger si Luxemburg meriri ha. <ref>{{Cite web|url=http://www.ittf.com/competitions/test/matches_per_round1.asp?competition_ID=2019&rnd=32&s_Event_Type=WQ|title=2011 Spanish Open – ITTF Pro Tour, Almeria|publisher=ITTF|year=2011|accessdate=2012-09-27}}</ref>
N'April ọ ruru ogo ya kacha mma, na-esi na 251 ruo 211 ka o sonyechara asọmpi mba ụwa . <ref>{{Cite web|url=http://www.ittf.com/ittf_ranking/world_ranking_per_name.asp?Siniors=1&Player_ID=113309|title=World ranking Record for SILVA Yadira (MEX)|author=ITTF|year=2012|accessdate=2012-08-25}}</ref> <ref>{{Cite news|url=http://www.tabascohoy.com.mx/noticia.php?id_nota=242388|title=Yadira Silva mejora en el ranking mundial|work=Diario Presente|author=López|first=Marco Antonio|language=es|date=2012-04-13|accessdate=2012-09-19}}</ref> Na 2012 ITTF Spanish Open nke e mere na Almeria, Spain, ọ meriri ndị Irish Na Liu 4–0 <ref>{{Cite web|url=http://www.ultmonline.org/new_details.php?newid=1942|title=Thiago Monteiro hace historia en el ITTF World Tour Spanish Open|publisher=Unión Latinoamericana de Tenis de Mesa|language=es|date=2012-04-18|accessdate=2012-09-19|archiveurl=https://archive.today/20130416015113/http://www.ultmonline.org/new_details.php?newid=1942|archivedate=16 April 2013}}</ref> na Japanese Misaki Morizono 4–1 <ref>{{Cite news|url=http://portal.ittf.com/_front_page/ittf_full_story1.asp?ID=27587&Competition_ID=2127&|title=Successful Opening Day for Notable Names but Not Without Tense Moments|publisher=ITTF|date=2012-04-18|accessdate=2012-09-17|archive-date=2016-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304063959/http://portal.ittf.com/_front_page/ittf_full_story1.asp?ID=27587&Competition_ID=2127&|url-status=dead}}</ref> na otu ntozu otu ma soro onye Spen Marina Rodriguez gwuo okpukpu abụọ na Ndị Singapore Li Jiawei na Sun Beibei furu efu. <ref>{{Cite news|url=http://www.ittf.com/competitions/test/matches_per_round1.asp?s_Event_Type=WQ&Competition_ID=2127&rnd=16|title=2012 ITTF World Tour, Spanish Open – Women's Doubles|publisher=ITTF|date=April 2012|accessdate=2012-09-17}}</ref>
Na Latin American Cup 2012 emere na Mee na San José, Costa Rica, Silva meriri otu egwuregwu ya na mmeri Jessica Yamada <ref>{{Cite web|url=http://cbtmmojo.winexam.com.br/jessica-vence-e-se-junta-a-l%C3%ADgia-silva-e-caroline-kumahara-nas-quartas-de-final.aspx|title=Jessica vence e se junta a Lígia Silva e Caroline Kumahara nas quartas de final|publisher=Confederação Brasileira do Tênis de Mesa|language=pt|date=2012-05-26|accessdate=2012-10-02|archiveurl=https://archive.today/20121231195742/http://cbtmmojo.winexam.com.br/jessica-vence-e-se-junta-a-l%C3%ADgia-silva-e-caroline-kumahara-nas-quartas-de-final.aspx|archivedate=31 December 2012}}</ref> na Mabelyn Enriquez, mana ọ meriri Fabiola Ramos 1–4 (11–6, 11–5, 11–5). 5–11, 11–6, 11–8) na nkeji iri na ise 4–1. <ref>{{Cite web|url=http://www.ultmonline.org/events_files/7363202454fc2d85e1e55c.pdf|title=ITTF Latin American Cup 2012 – Women's Single Event|publisher=Unión Latinoamericana de Tenis de Mesa|language=es|date=2012-05-27|accessdate=2012-08-30|archiveurl=https://www.webcitation.org/6BtWBVujV?url=http://www.ultmonline.org/events_files/7363202454fc2d85e1e55c.pdf|archivedate=3 November 2012}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.ultmonline.org/new_details.php?newid=1998|title=Gaston Alto dejo sin opcion a Lin Ju y ahora va en busca de la medalla de oro|publisher=Unión Latinoamericana de Tenis de Mesa|language=es|date=2012-05-27|accessdate=2012-08-30|archiveurl=https://archive.today/20130416013259/http://www.ultmonline.org/new_details.php?newid=1998|archivedate=16 April 2013}}</ref>
Na June ọ gbara ITTF World Tour Swedish Open, na Helsingborg, Sweden; ọ meriri 4–2 na egwuregwu mbụ ya, megide German Anja Schuh, na-akwụsị nsonye ya. <ref>{{Cite web|url=http://www.ittf.com/competitions/test/matches_per_round1.asp?s_Event_Type=WS&Competition_ID=2145&rnd=32|title=2012 ITTF EURO AFRICA CIRCUIT, Swedish Open – Women's singles – Round of 32|publisher=ITTF|date=2012-06-07|accessdate=2012-10-02}}</ref> Ọ kwagara Santos, Brazil ka ọ gbaa Brazil Open, ọ meriri n'ọkwa otu nke asọmpi singles 4-0 na egwuregwu mbụ ya, megide Indian Shamini Kumaresan, <ref>{{Cite web|url=http://www.cbtm.org.br/1brasileiras-confirmam-o-favoritismo-e-yadira-silva-perde-na-estreia.aspx|title=Brasileiras confirmam o favoritismo e Yadira Silva perde na estreia|publisher=Confederação Brasileira do Tênis de Mesa|language=pt|date=2012-06-14|accessdate=2012-10-02}}</ref> meriri Karina Hayama onye Brazil 4-1 <ref>{{Cite web|url=http://www.ittf.com/stories/Stories_detail.asp?ID=28256&Category=&General_Catigory=&|title=Paulo Rocha and Shamini Kumaresan, the Players to Cause First Day Upsets|author=Marshall|first=Ian|publisher=ITTF|date=2012-06-13|accessdate=2012-10-02}}</ref> na Lais Toma 4–0, na-aga na isi eserese. <ref>{{Cite web|url=http://portal.ittf.com/competitions/test/_groups_matches_draw1.asp?grp=7&Event_Type=WSP&Competition_ID=2149|title=GAC GROUP 2012 ITTF World Tour, Brazil Open – Women's singles – Qualification|publisher=ITTF|date=2012-06-16|accessdate=2012-10-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120819113509/http://portal.ittf.com/competitions/test/_groups_matches_draw1.asp?grp=7&Event_Type=WSP&Competition_ID=2149|archivedate=19 August 2012}}</ref> Ebe ahụ ọ meriri 4–0 na South Korea Dang Ye-Seo na agba nke 32. <ref>{{Cite web|url=http://portal.ittf.com/competitions/test/matches_per_round1.asp?s_Event_Type=WS&rnd=32&Competition_ID=2149&Event_Type=&ID=&Rnd=&|title=GAC GROUP 2012 ITTF World Tour, Brazil Open – Women's singles – Round of 32|publisher=ITTF|date=2012-06-16|accessdate=2012-10-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120819005236/http://portal.ittf.com/competitions/test/matches_per_round1.asp?s_Event_Type=WS&rnd=32&Competition_ID=2149&Event_Type=&ID=&Rnd=&|archivedate=19 August 2012}}</ref> Ọ gbara n'ọgba abụọ nke ụmụ nwanyị ya na onye Colombia Paula Medina wee merie Lígia Silva na Jessica Yamada 3–2 (4–11, 5–11, 13–11, 11–9, 11–5), mana ọ meriri Yuki Nonaka Japan na Polish. Kinga Stefanska na nkeji iri na ise. <ref>{{Cite news|url=http://www.ittf.com/_front_page/ittf_full_story2.asp?ID=28278&Category=|title=Principal Pairs Stamp Authority on Santos Doubles Quarter-Finals|publisher=ITTF|date=2012-06-15|accessdate=2012-10-02}}</ref>
Ejiri 233 na ụwa site na International Tenis Federation, ọ zụrụ ọzụzụ izu atọ na China <ref>{{Cite news|url=http://www.diariopresente.com.mx/section/pasion/61348/yadira-silva-llorente-visito-instalaciones-gpm-/|title=Yadira Silva Llorente visitó las instalaciones de GPM|work=Diario Presente|author=López|first=Otto|language=es|date=2012-07-08|accessdate=2012-09-19|archive-date=2015-09-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20150923214455/http://www.diariopresente.com.mx/section/pasion/61348/yadira-silva-llorente-visito-instalaciones-gpm-/|url-status=dead}}</ref> ya na National Coach, di ya Roberto Madrigal. <ref>{{Cite news|url=http://www.diariopresente.com.mx/section/pasion/61198/federacion-valida-entrenador/|title=Federación valida a su entrenador|work=Diario Presente|author=López|first=Otto|language=es|date=2012-07-06|accessdate=2012-09-19|archive-date=2015-09-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20150923214454/http://www.diariopresente.com.mx/section/pasion/61198/federacion-valida-entrenador/|url-status=dead}}</ref> Ọ gbara asọmpi na asọmpi table tennis nke Olympic <ref name="bio"/> wee tufuo [[Njikọ̀taọ̀hà|onye America]] Ariel Hsing dị afọ 16 na agba nke mbụ 4–0 (11–9, 11–8, 11–3, 11–5). <ref>{{Cite news|url=http://www.tabascohoy.com/noticia.php?id_nota=256446|title=Yadira Silva reconoce errores que la dejaron fuera|work=Tabasco Hoy|language=es|date=2012-07-28|accessdate=2012-08-25}}</ref> Ọ ga-emecha chọpụta na ya furu efu n'ihi ihe ndị o mejọrọ n'oge egwuregwu ahụ. <ref>{{Cite news|url=http://deportesus.terra.com/juegos-olimpicos/londres-2012/noticias/0,,OI6028709-EI19600,00-Yadira+Silva+reconoce+errores+que+la+dejaron+fuera+de+JJOO.html|title=Yadira Silva reconoce errores que la dejaron fuera de JJ.OO.|work=Terra|author=Ruiz|first=Rebeca|language=es|date=2012-08-28|accessdate=2012-09-19|archive-date=2015-07-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20150701065617/http://deportesus.terra.com/juegos-olimpicos/londres-2012/noticias/0,,OI6028709-EI19600,00-Yadira+Silva+reconoce+errores+que+la+dejaron+fuera+de+JJOO.html|url-status=dead}}</ref>
== Ntụaka ==
{{Reflist}}
[[Òtù:Mmadụ ndi di ndụ]]
[[Òtù:Pages with unreviewed translations]]
6d3wgrv8nmjnn5d76qorqr51lxc4lgg
Salome Maswime
0
55703
729694
723566
2026-09-30T20:46:20Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
729694
wikitext
text/x-wiki
[[File:Salome Maswime on Next Einstein Forum.jpg|thumb|Salome Maswime]]
Salome Maswime bụ dọkịta South Africa na ọkachamara ahụike ụwa. Ọ bụ dibịa bekee na ọkachamara n'ọrịa ụmụ nwanyị na onye isi nke ịwa ahụ zuru ụwa ọnụ na Mahadum Cape Town.[1][2] Ọ na-akwado maka ikike ahụike ụmụ nwanyị, ịha nhatanha na ịwa ahụ na nlekọta nne, na inye ndị nọ n'ime ime obodo na ndị na-enweghị ọrụ ahụike zuru oke.[3] Ọ na-adụ ọdụ ma na-adụ ọdụ maka ọtụtụ ụlọ ọrụ, gụnyere World Health Organisation.[4] Na 2017, e nyere ya onyinye Trailblazer na Young Achiever Award. Ọ bụ onye otu Academy of Science of South Africa . <ref>{{Cite web|title=Members – ASSAf|url=https://www.assaf.org.za/members-directory/|accessdate=2022-08-17|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20220817194741/https://www.assaf.org.za/members-directory/|archive-date=2022-08-17|url-status=dead}}</ref>
== Mbido ndụ na agụmakwụkwọ ==
Salome Maswime bụ onye Limpopo.[1] Nna ya bụ prọfesọ nkà mmụta okpukpe na Mahadum Venda.[2] Ọ gụsịrị akwụkwọ na nkà mmụta ọgwụ na Mahadum KwaZulu-Natal na 2005.[3] N'oge ọ na-arụ ọrụ ahụike, ọ hụrụ ka ndị nne abụọ nwụrụ n'ebe a na-amụ nwa na Greytown, KwaZulu-Natal.[4] Ahụmahụ a kpaliri ya ịzụ ọzụzụ dị ka ọkachamara ọkachamara gbasara obstetrician na ọkachamara n'ọrịa ụmụ nwanyị, ebe ọ na-atụ egwu na ọ "ga-anọgide na-abụ akụkụ nke nsogbu ahụ nke na-eduga n'ọtụtụ ọnwụ nne na nna na-ezighị ezi.<ref name=":4">{{Cite journal|author=Lane|first=Richard|date=2020-07-04|title=Salome Maswime: dynamic leader in global surgery|journal=The Lancet|language=English|volume=396|issue=10243|pages=17|doi=10.1016/S0140-6736(20)31448-3|issn=0140-6736|pmid=32622386}}</ref>
Maswime nọrọ afọ iri na Mahadum nke Witwatersrand na Johannesberg na Chris Hani Baragwanath Academic Hospital na Soweto.<ref name=":4"/> N'oge a, ọ ghọtara na ọ chọrọ ịga n'ihu na agụmakwụkwọ ya iji ghọta ihe kpatara nsonaazụ ọjọọ maka ndị nne na ụmụ ọhụrụ na ịmụ nwa.
O nwetara akara ugo mmụta PhD nke Carnegie Corporation nke New York na South African Medical Research Council kwadoro nke nyere ya ohere ịchọta ụzọ isi meziwanye ndụ ndị nne na ụmụ ọhụrụ.[1] Ọ gụchara ihe ọmụmụ Masters na PhD na Mahadum Witwatersrand, ebe ọ na-ele anya ibelata ọrịa nne site na ngalaba caesarean metụtara ọbara ọgbụgba na ụlọ ọgwụ 15 dị na Gauteng.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.wits.ac.za/news/sources/health-news/2017/witsie-is-honoured-as-young-trailblazer-and-achiever.html|title=2017 - Witsie is honoured as Young Trailblazer and Achiever - Wits University|author=Johannesburg|first=The University of the Witwatersrand|work=www.wits.ac.za|accessdate=2018-08-16}}</ref> <ref name="Maswime 1–7">{{Cite journal|author=Maswime|first=Salome|date=2017-01-24|title=A systematic review of maternal near miss and mortality due to postpartum hemorrhage|journal=International Journal of Gynecology & Obstetrics|volume=137|issue=1|pages=1–7|doi=10.1002/ijgo.12096|pmid=28099749|issn=0020-7292}}</ref><ref name=":4"/>
== Ọrụ ==
Maswime bụ onye isi otu South African Perioperative Research Group.[1] Ọ bụ onye otu International Network of Obstetric Survey Systems.[2] Ọ bụ onye nkuzi na onye isi nke Mahadum Witwatersrand Obstetrics na Gynecology Clinical Research Division na onye na-amụ nwa na Chris Hani Baragwanath Hospital Academic Hospital.[3] Ọ na-arụ ọrụ na ndị inyom nwere nnukwu ihe ize ndụ ime ime.[4] Nchọpụta ya na-eleba anya na nne dị nso n'efu na ọnwụ.[5][6] Ọ chọpụtara na ọnwụ ndị nne n'ihi ọbara ọgbụgba n'oge a na-ahụ maka ịwa caesarean amụbawo na South Africa.[7] Ọ tụlere ịdị njikere nke ụlọ ọgwụ maka nsogbu ịwa ahụ na ngalaba caesarean na ndịda Gauteng.<ref name="Maswime 320–323">{{Cite journal|author=Maswime|first=Salome|date=September 2016|title=Causes and avoidable factors in maternal death due to cesarean-related hemorrhage in South Africa|journal=International Journal of Gynecology & Obstetrics|volume=134|issue=3|pages=320–323|doi=10.1016/j.ijgo.2016.03.013|pmid=27352737|issn=0020-7292}}</ref>
Maswime chọpụtara na Africa na-akpata ọnwụ nne 200,000 kwa afọ; nke bụ ụzọ abụọ n'ụzọ atọ nke ọnwụ nne niile n'ụwa niile.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://theconversation.com/profiles/salome-maswime-357685|title=Salome Maswime|work=The Conversation|date=6 April 2017|accessdate=2018-08-16}}</ref> N'afọ 2017, Mail &amp; Guardian kpọrọ ya aha dịka otu n'ime ndị South Africa Top 200.<ref>{{Cite web|url=https://www.wits.ac.za/news/latest-news/general-news/2017/2017-07/witsies-recognised-in-mgs-200-young-south-africans-2017.html|title=2017-07 - Witsies recognised in M&G's 200 Young South Africans 2017 - Wits University|author=Johannesburg|first=The University of the Witwatersrand|work=www.wits.ac.za|accessdate=2018-08-16|archivedate=2018-08-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180817023139/https://www.wits.ac.za/news/latest-news/general-news/2017/2017-07/witsies-recognised-in-mgs-200-young-south-africans-2017.html}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://bhekisisa.org/article/2017-08-11-00-black-experts-in-the-health-sector-where-are-they|title=Black experts in the health sector: Where are they?|author=Pilane|first=Pontsho|work=Bhekisisa|accessdate=2018-08-16|date=2017-08-11}}</ref> O dere maka The Conversation banyere ịbawanye ọnụ ọgụgụ nke ngalaba ịwa ahụ n'Africa.<ref name=":1" /><ref>{{Cite news|url=https://www.news24.com/Columnists/GuestColumn/african-women-need-access-to-caesars-20170421|title=African women need access to Caesars|work=News24|accessdate=2018-08-16}}</ref> O meriri Trailblazer na Young Achiever Award site n'aka Jacob Zuma na 2017.<ref>{{Cite news|url=https://www.rnews.co.za/article/14994/president-jacob-zuma-national-youth-day-commemoration-2017-speech|title=President Jacob Zuma: National Youth Day Commemoration 2017 speech|accessdate=2018-08-16|archive-date=2018-08-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20180817055814/https://www.rnews.co.za/article/14994/president-jacob-zuma-national-youth-day-commemoration-2017-speech|url-status=dead}}</ref>
N'afọ 2018, ọ malitere South African Clinician Scientists Society, otu kọleji maka ndị ọkachamara na ndị nchọpụta na-alọta site na ọzụzụ na mba ofesi nke na-eme ka ntụziaka, netwọk, na nyocha multidisciplinary dị mfe.<ref>{{Cite web|url=https://www.ukzn.ac.za/news/high-flying-ukzn-alumnus-forms-clinician-scientists-society/|title=High Flying UKZN Alumnus Forms Clinician Scientists Society|author=|first=|date=|work=UKZN|accessdate=2018-08-14}}</ref><ref>{{Cite journal|author=Maswime|first=Salome|date=November 21, 2018|title=African clinician scientists — mentors and networks help|journal=Nature|volume=563|issue=7732|pages=473|doi=10.1038/d41586-018-07455-1|pmid=30464272}}</ref> E nyere ya Discovery Foundation Harvard University, Massachusetts General Hospital Fellowship na 2018 . <ref>{{Cite web|url=https://www.wits.ac.za/news/sources/alumni-news/2018/alumni-in-the-news-july-2018-.html|title=2018 - Alumni in the news July 2018 - Wits University|author=Johannesburg|first=The University of the Witwatersrand|work=www.wits.ac.za|accessdate=2018-08-16}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.discovery.co.za/corporate/health-salome-no-mother-should-lose-a-baby|title=Dr Maswime believes no mother should lose her baby {{!}} Health - Discovery|work=www.discovery.co.za|accessdate=2018-08-16}}</ref> Mmekọrịta ya na-enye ya ohere ịchọpụta ihe kpatara ọmụmụ nwụrụ anwụ n'ime ndị nwere nje HIV. <ref name=":2">{{Cite web|url=https://www.discovery.co.za/corporate/health-salome-wins-foundation-mgh-fellowship-award|title=Dr Maswime wins Foundation MGH Fellowship Award {{!}} Health - Discovery|work=www.discovery.co.za|accessdate=2018-08-16}}</ref> Mmekọrịta ahụ ruru R2.1 nde. <ref name=":2" /> N'ime afọ postdoctoral ya, Maswime chọtara onwe ya dị ka otu n'ime mmadụ abụọ na nzukọ na World Health Organization ma ọ bụ UNICEF.<ref name=":4"/> Ọ rụkwara ọrụ n'ụzọ ọ na-esi enweta ahụike uche dịka ọ metụtara ndị nne na ụmụaka. O nwere ụmụ abụọ, Taurai (12), Farai (8).
N'afọ 2019, a họpụtara ya dị ka Prọfesọ nke Global Surgery na Mahadum Cape Town . <ref name=":3">{{Cite web|url=http://www.mrc.ac.za/news/samrc-funding-impacts-young-scientist%E2%80%99s-success-journey|title=SAMRC funding impacts on young scientist's success journey|author=administrator|date=2019-08-05|work=South African Medical Research Council|language=en|accessdate=2019-10-03|archivedate=2020-07-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200713161939/https://www.samrc.ac.za/news/samrc-funding-impacts-young-scientist%E2%80%99s-success-journey}}</ref> N'afọ 2020, a mara ọkwa ya dị ka otu n'ime ndị World Economic Forum's Class of 2020 Young Scientists, otu ndị nchọpụta 25 a ma ama bụ ndị "na-ebute ụzọ na nchọpụta sayensị". <ref>{{Cite web|title=These 25 scientists are tackling the most important global challenges|url=https://www.weforum.org/agenda/2020/05/science-leads-the-response-to-covid19-these-25-scientists-are-tackling-the-other-global-challenges/|work=World Economic Forum|language=en|accessdate=2020-05-29}}</ref>
== Ihe odide ==
[[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]]
31hfn3um30m98toma9wdu1hffjmt68b
The origin of the Snow White tale
0
57331
729726
698438
2026-10-01T04:01:23Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
729726
wikitext
text/x-wiki
"Snow White" bụ akụkọ akụkọ German mara n'ọtụtụ akụkụ ụwa. Enwere arụmụka banyere mmalite akụkọ ahụ, mana ọ nwere ike ịbụ ngwakọta nke akụkọ ndị ọzọ, ọ nwere mmalite akụkọ ifo, ma ọ bụ onye sitere n'ike mmụọ nsọ. Ọ bụ usoro iji hazie fọm 709 nke Aarne-Thompson-Uther Index..
== Akụkọ ihe mere eme ==
Brothers Grimm bipụtara Snow White na 1812 na mbipụta mbụ nke mkpokọta Grimms' Fairy Tales. Akpọrọ ya aha na (n'ọsọ ọgbara ọhụrụ Schneewittchen) wee gụọ ya dị ka Akụkọ 53. Ha dechara nlegharị anya ikpeazụ nke akụkọ ahụ na 1854..
Dị ka Christine Shojaei Kawan si kwuo, akụkọ Grimms jikọtara akụkọ nke opekata mpe atọ dị iche iche: enyi Marie Hassenpflug na ndị nchịkọta Ferdinand Siebert na Heinrich Leopold Stein. Ndị Grimm makwaara ụdị German asatọ ọzọ. Echiche mbụ nke Snow White bụ ihe okike mbụ nke Grimms na obere Ferdinand. Agbanyeghị, saịtị ahụ gosipụtara ịdị adị nke mbipụta nke mbụ bụ “Richilde”, ntụgharị Johann Karl August Musäus nke 1782..<ref>{{Cite journal|author=Kawan|first=Christine Shojaei|date=2005–2006|title=Innovation, Persistence and Self-Correction: The Case of Snow White|url=https://sapientia.ualg.pt/bitstream/10400.1/1671/1/11-12-Kawan.pdf|journal=Estudos de Literatura Oral|volume=11–12|pages=239}}</ref>
Ụfọdụ n'ime akụkọ mbụ e dekọrọ nwere akụkụ nke akụkọ Snow White, dị ka "Ohu na-eto eto" Malayalam Bidasari nke Italy.".
== Echiche ==
=== Njikọ ===
Dabere na Ernst Böklen's 1915 Schneewittchenstudien, ndị na-akọ akụkọ banyere akụkọ Snow White (ụdị akụkọ ahụ gbatịrị agbatị, ATU 709) gosipụtara nchikota nke ihe sitere na akụkọ ndị ọzọ: [1] ụmụaka nọ n'oké ọhịa (ATU 327, "Ụmụ Ogre" ma ọ bụ "Hansel na Gretel"); onye dike a Ốể nụra miri emi (ATU 410, "Sleeping Beauty"); ụmụnne nwanyị (ATU, Otu-anya, Otu) ".<ref>{{Cite journal|author=Goldberg|first=Christine|year=1993|title=Review of Steven Swann Jones: The New Comparative Method: Structural and Symbolic Analysis of the Allomotifs of 'Snow White'|url=https://archive.org/details/sim_journal-of-american-folklore_winter-1993_106_419/page/104|journal=The Journal of American Folklore|volume=106|issue=419|pages=104|doi=10.2307/541351}}</ref>
Onye na-akọ akụkọ Joseph Jacobs, nke akwụkwọ akụkọ Fairy nke Europe, na-akọwa na "Snow White" yiri akụkọ ifo ndị ọzọ metụtara ya.[1] Ọkammụta Sigrid Schmidt bịarutere nkwubi okwu yiri nke ahụ gbasara akụkọ ahụ mgbe o lechara anya n'iche dị n'etiti Europe na Africa..<ref>{{Cite journal|author=Schmidt|first=Sigrid|date=December 2008|title=Snow White in Africa|journal=Fabula|volume=49|issue=3–4|pages=268–287|doi=10.1515/FABL.2008.021}}</ref>
=== Ihe ndị yiri ya n'akụkọ ifo ===
Ọkammụta Graham Anderson ekwuola na akụkọ Snow White sitere na akụkọ ifo oge ochie wee jiri ya tụnyere akụkọ ifo ndị Rom nke Chione na Ovid's Metamorphoses. Aha Chione pụtara "Snow" na Grik, dịka akụkọ si kwuo, a kọwara ya dị ka nwanyị kachasị mma n'ụwa, ịma mma nke Apollo na Mercury hụrụ. Mercury were naanị caduceus wee buru ya n'ala. Mgbe nke ahụ gasịrị, Apollo, onye bụ nkịta, bịara n'ụlọ ya wee pụọ ọzọ. Chione mara mma n'ihu ọha karịa Diana, Diana bụkwa ezigbo nwanyị..<ref>{{Cite book|title=Fairytale in the ancient world|author=Anderson|first=Graham|year=2000|publisher=Routledge|isbn=978-0-415-23702-4|url=https://books.google.com/books?id=B2DAAlUrbBIC&q=Fairytale+in+the+ancient+world+rhodopis&pg=PA27|accessdate=4 April 2017}}</ref>
=== Ihe mere e ji kpata ya ===
Ọtụtụ obodo Jamanị na-ekwu na akụkọ ifo a si malite bụ akụkụ nke mkpọsa ndị njem nlegharị anya. N'afọ 2009, ndị kasị arụ ọrụ nke ndị a maara dị ka Bad Wildungen nke Lohr bụ Main. Obodo abụọ a bụ saịtị ama ama maka ijikọ akụkọ ifo nke ndị ọkọ akụkọ ihe mere eme obodo, ya bụ, Countess Margaretha von Waldeck na narị afọ nke isii na Baroness Maria Sophia von Erthal na narị afọ nke asatọ..<ref>{{Cite journal|author=Lauer|first=Bernhard|date=2009|title=Wem gehört 'Schneewittchen'?: Ein Beitrag zur Verortung von Märchenstoffen und zur Herausbildung von Stereotypen|journal=Hessische Blätter für Volks- und Kulturforschung|volume=44|pages=390–425}}</ref>
==== Margaretha von Waldeck ====
Na 1994, Schneewittchen: Märchen oder Wahrheit? (Snow White: Akụkọ ifo ka ọ bụ Ezi Akụkọ?), ekpughere m akụkọ ahụ nwere ike kpalite akụkọ ifo Grimms. Mgbe onye ndu njem Bergfreiheit na dwarves gasịrị, Sander malitere igosi na Snow White malitere na mpaghara ahụ.[1] Dị ka Sander si kwuo, àgwà nke Snow White dabeere na ndụ Margaretha von Waldeck, ada Philip nke Anō, Count of Waldeck-Wildungen (1493-1574) site na nwunye mbụ ya, Countess Margaret Cirksena nke Ostfriesland (1500-1537), ada Edzard nke mbụ, Count of East Frisia. Were obodo Bad Wildungen wee sị, "Amaghị m ihe m ga-eme gị.".
Na 1539, Margaretha nwere nwa nwanyị, Katharina von Hatzfeld (1510-1546). Ikekwe n'oge na-adịghị anya ka nke ahụ gasịrị, Margaretha kwagara Weilburg, a zụlitekwara ya nso n'obí Philip, Count of Nassau-Weilburg. N'afọ 1545, ọ ghọrọ Siebengebirge ("ugwu asaa") na ọgọ ya nwoke Johann Cirksena (1506-1572) nke Valkenburg Castle, na Limburg, Netherlands.[1] Na 1549, akwagara m n’ụlọikpe Brussels nke Mary nke Hungary, onye ọchịchị Habsburg Netherlands na nwanne Charles V, Eze Ukwu Rom Dị Nsọ. Ọnụnọ Margaretha n'ụlọ ikpe ahụ bụ ime ka mmekọrịta dị n'etiti eze na eze dịkwuo mma, e nyere ya ohere ịhapụ Philip I, Landgrave nke Hesse, onye a tụrụ mkpọrọ na Brussels maka ọrụ Agha Schmalkaldic..
N'iche ikpe, ọtụtụ ndị ikom ikom nọ n'okpuru dị elu na-achọ nlebara anya Margaretha, kpọọ Lamoral, Count of Egmont. Crown Prince Filip, nwa Charles V, rutere n' nwanne nne ya n'afọ 1549. A kọrọ na ọ chụrụ Margaretha n'ime ụnwa ụnyaahụ na ole ọ nọ ebe ahụ, ọ bụ ihe na-egosi ike, ebe ọ bụ onye Lutheran.[1] Akwụkwọ ozi atọ dị ndụ site n'aka Margaretha nye nna ya na-egosi na ntọala ya na-Beta n'ime afọ ole na ole sochirinụ ma ọ dị afọ 21 na Machị 1554.[2] Akụkọ kwuru na ọ bụ ndị na-acha akwụkwọ ya. Otú ọ dị, n'adịghị ka Snow White, nne nne Margaretha ike ike ike aka ebe ọ bụ na-egosi nke abụọ nke nna ya gburu na 1546 ma ọ ngosi di ọzọ n'ọnọkọba 1554.
Nna Margaretha nwere ọtụtụ ebe a na-egwupụta ọla kọpa. Ọtụtụ n'ime ndị ọrụ ọrụ, Sander tụkwara aro na ndị dwarf asaa a ma ama sitere n'ike ngosi nsso na-arụ ọrụ n'ebe a na-egwupụta ihe. Sander ebe obibi nke ndị dwarf asaa na obodo ochie na-egwupụta ọla kọpa Bergfreiheit, ugbu a bụ mpaghara nke Bad Wildungen nke na-akpọ onwe ya Schneewittchendorf (Snow White Village) dị ka ọrụ nke ụlọ ọrụ njem ya. Dị ka ndị dwarfs nke ndị na-eso, na-arụ ọrụ n'ebe ahụ na-ebi n'ìgwè buru ibu (ihe dị ka 20) n'otu ụlọ.
Sander kwuru na ihe ndị ọzọ dị n'akụkọ ifo ahụ sitere na akụkọ ọdịnala obodo na ndị ezinụlọ Margaretha dị iche iche. Dịka ọmụmaatụ, ajọ nne ahụ yiri mmekọrịta nke nwanne nwanyị Margaretha na nwa nwanne ya nwanyị, agbamakwụkwọ Snow White yiri agbamakwụkwọ nke nwa nwanne Margaretha. Ma nwa nwanne Margaretha ma nwunye nwa ya nwere aha ya.<ref name="sander">{{Cite book|title=Schneewittchen: Märchen oder Wahrheit? : ein lokaler Bezug zum Kellerwald|author=Sander|first=Eckhard|year=1994}}</ref>
==== Maria Sophia von Erthal ====
[[Faịlụ:Schneewittchen_Lohr.jpg|thumb|Ihe oyiyi Lohr am Main nke Snow White]]
Karlheinz Bartels, onye na-ere ọgwụ na Lohr am Main na ọdịda anyanwụ Bavaria, na-enwe mmasị ilekọta ndị enyi ya na-ezute mgbe niile na ụlọ mmanya dị n'ógbè ahụ. Ọ bụ aghụghọ ahụ kpaliri m ịchọpụta ihe na-akpali ndụ Hansel na Gretel, wee mepụta echiche ọchị nke Snow White bụ Maria Sophia Margarethe Catharina, Baroness von und zu Erthal, amụrụ na Lohr na 25 June 1725.[1] [2] Nna m, Philipp Christoph von und zu Erthal, bụ onye nnọchite anya onye isi ntuli aka nke Mainz.[3] Ke ini eka mi Maria Sophia akakpade ke 1738, ete mi ama ọdọ ndọ ke 1743.
N'afọ 1992, onye nkuzi ibe Bartels na onye isi ụlọ ngosi ihe mgbe ochie Werner Loibl nyochara akwụkwọ ozi dị ndụ site n'aka nne nne, Claudia Elisabeth von Reichenstein, nke kpughere na ọ zara akwụkwọ ozi Philipp Christoph ma mee mkpebi dị mkpa mgbe ọ na-aga mba ọzọ. Dabere na nke a, Loibl kwupụtara na ọ na-achịkwa ma na-enwe mmasị n'ụmụ ya site na alụmdi na nwunye mbụ ya. Ọzọkwa na 1992, Loibl kpughere ihe ngosi nke Snow White na Spessart Museum na Lohr Castle (nke Philipp Christoph nwere). <ref>{{Cite news|author=Möhler|first=Thomas Josef|date=June 3, 2015|title=Schneewittchen nach Vierteljahrhundert noch gefragt|work=Main-Echo|url=https://www.main-echo.de/regional/kreis-main-spessart/schneewittchen-nach-vierteljahrhundert-noch-gefragt-art-3643145|accessdate=June 26, 2022}}</ref>
A na-ekwu na enyo ndị e mere na Lohr na-ekwu eziokwu mgbe niile n'ihi ogo ha dị elu na elu ha dị nro nke doro anya n'oge ahụ. Lohr Castle bụ ebe obibi nke otu enyo dị otú ahụ n'oge nne Maria Sophia bi n'ebe ahụ. Ndị na-akwado echiche ahụ jiri ya were Magic Mirror na "Snow White". Ọ bụ Mirror Manufacture nke Electorate nke Mainz na Lohr wuru ya, ọ pụta ịbụ na ọ nọ n'ihe ahụ dị ka 1719. A ka nwere ike ile ya anya n'ebe ahụ taa..<ref name=":0">{{Cite journal|author=Wolfgang|first=Vorwerk|year=2015|title=Das 'Lohrer Schneewittchen': Zur Fabulologie eines Märchens|url=https://www.lohr.de/fileadmin/user_upload/Tourismus/Dr._Vorwerk_Lang_Mieder.pdf|journal=Paremiology, Folklore, Language, and Literature|pages=491–503|archive-url=https://web.archive.org/web/20240916010248/https://www.lohr.de/fileadmin/user_upload/Tourismus/Dr._Vorwerk_Lang_Mieder.pdf|archive-date=2024-09-16|access-date=2025-03-13|url-status=dead}}</ref>
A na-ejikọkwa ndị dwarfs na akụkọ Maria na obodo na-egwupụta ihe, Bieber, nke dị n'ebe ọdịda anyanwụ nke Lohr ma nọrọ n'etiti ugwu asaa. Ọ bụ naanị ndị na-egwupụta ihe n'ime ala dị mkpirikpi, bụ ndị na-eyikarị okpu na-egbuke egbuke, dịka a na-egosikarị ndị dwarfs kemgbe ọtụtụ afọ. Ìgwè ọmụmụ Lohr na-ekwusi ike na igbe ozu nwere ike ijikọta ya na ụlọ ọrụ ugegbe a ma ama n'ógbè ahụ, ebe apụl nwere nsí nwere nsí na-egbu egbu nke na-eto n'ụba na Lohr.<ref>{{Cite book|author=Bartels|first=Karlheinz|title=Schneewittchen – Zur Fabulologie Des Spessarts|year=1990}}</ref>
==== Nkatọ nke echiche akụkọ ihe mere eme ====
Ọ fọrọ nke nta ka ọ bụrụ na ọ dịghị onye ọkà mmụta siri ike kwenyere na echiche Sander ma ọ bụ Bartels. Dị ka Prọfesọ Donald Haase kwuru, "E nweela mgbalị ole na ole iji gosipụta na akụkọ Snow White dabeere na ọdịnihu nke onye akụkọ ihe mere eme, mana ha bụ ịkọ nkọ ma ọ bụghị ihe doro anya". <ref name=":1"/>
A na-ewere echiche Bartels dịka ihe ọchị.[1] Ruth Bottigheimer map na a njị Maria Sophia von Erthal n'azụ oge iji nwee ike dị ukwuu n'okpuru ifo ahụ, na ihe ndị dị ka igbe ozu na- na akwụkwọ site na Janar awụ nke na asaa.<ref name=":1">{{Cite news|author=Stewart|first=Sara|date=25 March 2012|title=Snow White becomes a girl-power icon|work=The New York Post|url=https://nypost.com/2012/03/25/snow-white-becomes-a-girl-power-icon/}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFStewart2012">Stewart, Sara (25 March 2012). [https://nypost.com/2012/03/25/snow-white-becomes-a-girl-power-icon/ "Snow White becomes a girl-power icon"]. ''The New York Post''.</cite></ref>
== Hụkwa ==
* Eziokwu Banyere Hansel na Gretel
== Ihe odide ==
* [Ihe e dere n'ala ala peeji]
{{Reflist}}
i7ye33nup3olddkjdax0amw157aqco4
Tuisila Kisinda
0
65338
729733
697380
2026-10-01T05:46:19Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
729733
wikitext
text/x-wiki
Tuisila Kisinda (amuru 20 Disemba 1999) bu onye okacha amara nke Congo nke na-egwu egwu dika onye aka nri maka iko Iraq Stars League Al-Minaa..
== Ọrụ klọb ==
N'ọnwa Ọgọstụ 2020, klọb ndị Tanzania bụ Young Africans bịanyere aka na Kisinda site na AS Vita Club. <ref>{{Cite web|title=Yanga SC convene urgent meeting, set to sign Tonombe, Kisinda from AS Vita|url=https://www.goal.com/en/news/yanga-sc-convene-urgent-meeting-set-to-sign-tonombe-kisinda-from-as-vita/f39vsbv2dxjd1emvalnwtfshx|date=August 3, 2020|work=goal.com|language=}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Hersi Said: Not easy for Yanga SC to sign Kisinda and Tonombe|url=https://www.goal.com/en/news/hersi-said-not-easy-for-yanga-sc-to-sign-kisinda-and-tonombe/vwz39pss5ir81kck8nax5s4tg|date=August 19, 2020|work=goal.com|language=}}</ref><ref>{{Cite web|title=Kisinda: I am yet to reach my playing level at Yanga SC|url=https://www.goal.com/en-tza/news/kisinda-i-am-yet-to-reach-my-playing-level-at-yanga-sc/16svpi0do3aa9127vjtdaft62k|date=September 26, 2020|work=goal.com|language=}}</ref>
N'ọnwa Ọgọstụ 2021, Kisinda si na Young Africans kwaga ma bịanye aka na nkwekọrịta afọ atọ na klọb Moroccan RS Berkane, maka ego $ 300,000. <ref>{{Cite web|title=نهضة بركان يوقع للاعب الكونغولي روسين تويسيلا كيسيندا قادما من يونغ أفريكان التنزاني|url=https://achtari24.com/%D9%86%D9%87%D8%B6%D8%A9-%D8%A8%D8%B1%D9%83%D8%A7%D9%86-%D9%8A%D9%88%D9%82%D8%B9-%D9%84%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D9%83%D9%88%D9%86%D8%BA%D9%88%D9%84%D9%8A-%D8%B1%D9%88%D8%B3%D9%8A%D9%86.html|date=August 9, 2021|work=achtari24.com|language=ar}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Kisinda, Chama set for Morocco league season|url=https://www.thecitizen.co.tz/tanzania/news/sports/kisinda-chama-set-for-morocco-league-season-3506626|date=August 10, 2021|work=thecitizen.co.tz|language=|accessdate=July 31, 2025|archivedate=December 26, 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241226113334/https://www.thecitizen.co.tz/tanzania/news/sports/kisinda-chama-set-for-morocco-league-season-3506626}}</ref> <ref>{{Cite web|title=فريق النهضة البركانية يعزز صفوفه رسميا باللاعب تويسيلا كيسيندا في ثامن تعاقداته الصيفية|url=https://oujda7.ma/sports/post3350-2021-08.html|date=August 28, 2021|work=oujda7.ma|language=ar}}</ref><ref>{{Cite web|title=رسميا.. نهضة بركان يتعاقد مع لاعب أجنبي جديد|url=https://sport.lesiteinfo.com/elbotola/329853.html|date=August 28, 2021|work=sport.lesiteinfo.com|language=ar}}</ref> N'ọnwa Ọgọstụ afọ 2022, RS Berkane gbazinyere Kisinda ndị otu ya bụ Young Africans iji belata ọnụ ọgụgụ ndị egwuregwu mba ọzọ nọ n'òtù ahụ, ka ha gafere ókè iwu Moroccan Federation setịpụrụ. <ref>{{Cite web|title=نهضة بركان يُعير أجنبي بارز|url=https://barlamanesport.com/%D9%86%D9%87%D8%B6%D8%A9-%D8%A8%D8%B1%D9%83%D8%A7%D9%86-%D9%8A%D9%8F%D8%B9%D9%8A%D8%B1-%D8%A3%D8%AC%D9%86%D8%A8%D9%8A-%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%B2/|date=August 31, 2022|work=barlamanesport.com|language=ar|access-date=July 31, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20241226121607/https://barlamanesport.com/%D9%86%D9%87%D8%B6%D8%A9-%D8%A8%D8%B1%D9%83%D8%A7%D9%86-%D9%8A%D9%8F%D8%B9%D9%8A%D8%B1-%D8%A3%D8%AC%D9%86%D8%A8%D9%8A-%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%B2/|archive-date=December 26, 2024|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|title=Winger Tuisila Kisinda completes stunning Young Africans return|url=https://dailynews.co.tz/winger-tuisila-kisinda-completes-stunning-young-africans-return/|date=September 1, 2022|work=dailynews.co.tz|language=}}</ref><ref>{{Cite web|title=Tuisila Kisinda cleared to rejoin Young Africans|url=https://dailynews.co.tz/tuisila-kisinda-cleared-to-rejoin-young-africans/|date=September 15, 2022|work=dailynews.co.tz|language=}}</ref> N'ọnwa Ọgọstụ afọ 2023, ego onye ọkpụkpọ ahụ gbazinyere ya kwụsịrị ma ọ laghachiri na klọb ya, nke kpebiri idebe ya ka o wuo otu siri ike iji gbaa bọọlụ na asọmpi mpaghara na kọntinent. <ref>{{Cite web|title=تويسيلا كيسيندا يعود لنهضة بركان|url=https://www.almountakhab.com/node/1188595|date=August 12, 2023|work=almountakhab.com|language=ar}}</ref> Mgbe nkwekọrịta onye ọkpụkpọ ahụ kwụsịrị na 2024, ụlọ ọrụ Moroccan chọrọ imeghari nkwekọrịta ya, mana ọ jụrụ ma chọọ inwe ahụmahụ ọhụrụ.<ref>{{Cite web|title=كيسيندا يسجل رقمًا قياسيًا في مواجهة نهضة بركان ضد الزمالك بنهائي الكونفدرالية|url=https://elghad.news/194061/|date=May 11, 2024|work=elghad.news|language=ar}}</ref>
N'ọnwa Ọgọstụ afọ 2024, onye ọkpụkpọ ahụ kwagara na Iraq Stars League wee bịanye aka na nkwekọrịta ya na Al-Minaa. <ref>{{Cite web|title=الميناء يعلن ضم مهاجم أفريقي|url=https://www.kooora.com/?n=1346945&o=n8000071|date=August 9, 2024|work=kooora.com|language=ar}}</ref> <ref>{{Cite web|title=الميناء يتعاقد مع الكونغولي كيسيندا|url=https://www.ysscores.com/ar/news/2387729/%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%8A%D9%86%D8%A7%D8%A1-%D9%8A%D8%AA%D8%B9%D8%A7%D9%82%D8%AF-%D9%85%D8%B9-%D8%A7%D9%84%D9%83%D9%88%D9%86%D8%BA%D9%88%D9%84%D9%8A-%D9%83%D9%8A%D8%B3%D9%8A%D9%86%D8%AF%D8%A7|date=August 9, 2024|work=ysscores.com|language=ar}}</ref><ref>{{Cite web|title=Mercato Estival : Rossien Tuisila Kisinda Rejoint Al Minaa SC en Irak|url=https://lemondeen24h.com/mercato-estival-rossien-tuisila-kisinda-rejoint-al-minaa-sc-en-irak/|date=August 10, 2024|work=lemondeen24h.com|language=fr}}</ref> N'abalị iri abụọ na abụọ n'ọnwa Eprel afọ 2025, ọ gbara goolu mbụ ya maka Al-Minaa, goolu mmeri na Basra derby megide Naft Al-Basra, n'egwuregwu nke ji akara 1-0 mechie.<ref>{{Cite web|title=الميناء يحقق انتصار مهم على نفط البصرة بهدف نظيف|url=https://www.ysscores.com/ar/news/13733321/%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%8A%D9%86%D8%A7%D8%A1-%D9%8A%D8%AD%D9%82%D9%82-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D9%87%D9%85-%D8%B9%D9%84%D9%89-%D9%86%D9%81%D8%B7-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%B5%D8%B1%D8%A9-%D8%A8%D9%87%D8%AF%D9%81-%D9%86%D8%B8%D9%8A%D9%81|date=April 22, 2025|work=ysscores.com|language=ar}}</ref> N'abalị iri abụọ na isii n'ọnwa Mee afọ 2025, e mezigharịrị nkwekọrịta onye ọkpụkpọ ahụ maka otu afọ ọzọ, na njikwa klọb ahụ na-ekwupụta ọchịchọ ya ịnọgide na-arụ ọrụ ya ruo ogologo oge o kwere mee.<ref>{{Cite web|title=الميناء يؤمن محترفه الإفريقي لموسم إضافي|url=https://almaalomah.me/news/99767/sports/%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%8A%D9%86%D8%A7%D8%A1-%D9%8A%D8%A4%D9%85%D9%86-%D9%85%D8%AD%D8%AA%D8%B1%D9%81%D9%87-%D8%A7%D9%84%D8%A5%D9%81%D8%B1%D9%8A%D9%82%D9%8A-%D9%84%D9%85%D9%88%D8%B3%D9%85-%D8%A5%D8%B6%D8%A7%D9%81%D9%8A#:~:text=%D9%88%D9%82%D8%A7%D9%84%20%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D8%B3%D9%82%20%D8%A7%D9%84%D8%A5%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85%D9%8A%20%D9%84%D9%84%D9%86%D8%A7%D8%AF%D9%8A%20%D8%AD%D9%8A%D8%AF%D8%B1,%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AD%D8%AA%D9%81%D8%A7%D8%B8%20%D8%A8%D8%AE%D8%AF%D9%85%D8%A7%D8%AA%D9%87%20%D9%84%D8%A3%D8%B7%D9%88%D9%84%20%D9%81%D8%AA%D8%B1%D8%A9%20%D9%85%D9%85%D9%83%D9%86%D8%A9%22.|date=May 26, 2025|work=almaalomah.me|language=ar}}</ref>
== Nsọpụrụ ==
'''RS Berkane'''
* Iko ocheeze Morocco: 2022
* CAF Confederation Cup: 2022
* Njikọ Premier nke Tanzania: 2022-232022–23
== Edemsibia ==
{{Reflist}}
[[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]]
tsvaz6be5zn2ycz69q3vw0yrdlse4go
Petr Ginz
0
73903
729573
687132
2026-09-30T16:13:26Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
729573
wikitext
text/x-wiki
[[Faịlụ:Petr Ginz (1928 1944) AI 01.jpg|thumb|Petr Ginz]]
'''Petr Ginz''' (1 Febụwarị 1928 - 28 Septemba 1944) bụ nwa nwoke Czechoslovak nke onye Juu na-akpachaghị anya bụ onye a chụpụrụ na Theresienstadt Ghetto (nke a maara dị ka Terezín, na Czech) n'oge Oké Mgbukpọ ahụ. E gburu ya mgbe ọ dị afọ iri na isii mgbe a kpọgara ya n'ogige ịta ahụhụ Auschwitz wee gbuo ya mgbe ọ bịarutere. E bipụtara akwụkwọ akụkọ ya mgbe ọ nwụsịrị.
== Ndụ ==
[[Faịlụ:Earth_seen_from_the_Moon.jpg|thumb|Ụwa a hụrụ site n'ọnwa]]
Ginz bụ nwa Otto Ginz, onye njikwa ngalaba mbupụ nke ụlọ ọrụ akwa Prague na onye Esperantist a ma ama, na Marie Ginz (née Dolanská). <ref name="story">{{Cite web|url=http://www.holocaust.cz/cz2/history/people/ginz|title=Petr Ginz's story|publisher=Holocaust.cz|accessdate=April 14, 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120224055938/http://www.holocaust.cz/cz2/history/people/ginz|archivedate=February 24, 2012}}</ref> Nna Ginz bụ onye Juu, ebe nne ya abụghị onye Juu. Nne na nna ya zutere na nnọkọ Esperantist. Nne ya si Hradec Králové, ebe nna ya bụ onye nkuzi obodo. Ginz na-enweta nleta ugboro ugboro site n'aka ndị ikwu ya, ọkachasị n'oge ezumike Krismas. Ginz bụ nwata nwoke nwere ọgụgụ isi. N'agbata afọ 8 na 14 o dere akwụkwọ akụkọ anọ: From Prague to China, The Wizard from Altay Mountains, Around the World in One Second na A Visit from Prehistory - naanị akwụkwọ akụkọ dị ndụ. Edere akwụkwọ akụkọ ndị ahụ, gụnyere ''Návštěva z pravěku'' (English: Visit from Prehistory), n'ụdị Jules Verne ma jiri ihe osise nke ya gosipụta ya.<ref name="reflex">{{Cite web|url=http://www.reflex.cz/Clanek12766.html|title=Reflex about Ginz|publisher=Reflex.cz|accessdate=April 14, 2011|language=cs|archiveurl=https://web.archive.org/web/20081030012221/http://www.reflex.cz/Clanek12766.html|archivedate=October 30, 2008}}</ref> O nwere mmasị na sayensị ma na-achọsi ihe ọmụma ike. N'ihi mmasị nne na nna ya na Esperanto, asụsụ ahụ bụ otu n'ime asụsụ ala nna Petr (nke ọzọ bụ Czech).
Dị ka iwu ndị na-emegide ndị Juu nke Ọchịchị Ọchịchị nke Atọ si kwuo, a ga-ebuga ụmụaka sitere n’alụmdi na nwunye gbakọrọ ọnụ n’ogige ịta ahụhụ mgbe ha dị afọ 14. E bugara Ginz na-eto eto n’ogige ịta ahụhụ Theresienstadt n’October 1942.Mgbalị ya na sayensị na akpịrị ịkpọ nkụ maka ihe ọmụma nọgidere na-anwa ịmụ akwụkwọ ọbụna n'ogige ịta ahụhụ. Ọ na-agụkarị n'ọ́bá akwụkwọ nke jupụtara n'akwụkwọ ndị e weghaara bụ́ ndị o nwere ike ịbanye. E debere ya na Domov č.1 (Home No. 1, ụlọ L417).Ọ ghọrọ otu n'ime ndị kacha pụta ìhè n'obodo.[1] O guzobere ma kwadoo maka ibipụta magazin oge ụfọdụ Vedem, nke pụtara "Anyị Na-edu".O dekwara akwụkwọ ọkọwa okwu Esperanto-Czech yana ọtụtụ akwụkwọ akụkọ ndị ọzọ dị mkpụmkpụ nke furu efu kemgbe. A na-akpọ otu mpempe akwụkwọ dị otú ahụ "Rambles site Theresienstadt" nke ọ na-agba ndị mmadụ ajụjụ ọnụ ma kwuo banyere ndị mmadụ, ụlọ, na ọbụna crematorium<ref name="story" /> .<ref>{{Cite web|url=https://zpravy.tiscali.cz/petr-ginz-a-jeho-mesicni-krajina-zidovsky-chlapec-jehoz-kresbu-vynesli-do-vesmiru-291584|title=Petr Ginz a jeho Měsíční krajina: Židovský chlapec, jehož kresbu vynesli do vesmíru|date=14 January 2017|first=Helena|author=Kalendová|language=Czech|accessdate=14 November 2018}}</ref>
A na-egosi obosara nke mmasị ya, ikike, na àgwà ya site n'ihe odide ya fọdụrụnụ na akaebe nke ndị enyi ya lanarịrị. O nwere mmasị na akwụkwọ, akụkọ ihe mere eme, ihe osise, ọdịdị ala, mmekọrịta mmadụ na ibe ya, na ngalaba teknụzụ. A na-ebipụta magazin ''Vedem'' na Fraịdee ọ bụla ruo afọ abụọ.<ref name="reflex" />
E kenyere Petr n'otu n'ime ụgbọ njem ikpeazụ sitere na Terzin gaa ogige ịta ahụhụ Auschwitz. Egburu ya na ụlọ gas na 1944. E bipụtala akwụkwọ akụkọ ya n'asụsụ Bekee n'aha: The Diary of Petr Ginz 1941–1942.
== ''Vedem'' ==
E guzobere magazin ahụ obere oge ka ọ bịarutere Terezín na 1942. E wezụga Gi''nz'', ọtụtụ ụmụ nwoke ndị ọzọ si ''Domov č.1.'' nyekwara aka. Petr Ginz ghọrọ onye isi nchịkọta akụkọ ma nye aka n'okpuru aha koodu nz ma ọ bụ ''Akademie'' (Academy). Otu n'ime ndị ya na ha na-arụkọ ọrụ ọnụ bụ Hanuš Hachenburg onye dere ọtụtụ uri. Ginz nyere nwanne ya nwanyị ọtụtụ n'ime ihe odide ya na ihe osise ya tupu ebufee ya, yabụ ọtụtụ n'ọnụ ọgụgụ ka dị ruo taa.<ref name="story" /> A chụpụkwara nwanne ya nwanyị na Terezín na 1944, mana ọ lanarịrị.<ref name="story" />
== Akwụkwọ akụkọ ==
[[Faịlụ:Novobilský_-_Taglibro_de_mia_frato_(Esperanto_Brno_2013).JPG|áká_ịkẹngạ|thumb|Věra na Vlastimil Novobilský na-agụ n'olu dara ụda site na nsụgharị Esperanto ha nke akwụkwọ akụkọ Petr Ginz maka ndị otu Esperanto na Brno (2013) ]]
Tupu njem ya, Ginz dere akwụkwọ akụkọ n'etiti afọ 1941 na 1942 banyere ndụ ya. Akwụkwọ akụkọ a, nke e dere n'ụzọ doro anya, ejirila ya tụnyere nke Anne Frank. Akwụkwọ akụkọ a furu efu mana a chọtara ma bipụta ya site n'aka nwanne ya nwanyị Eva (emesịa Chava Pressburger) dị ka Diary of My Brother. E bipụtara ya n'asụsụ Spanish, Catalan, na Esperanto, yana Czech mbụ, na n'asụsụ Bekee n'Eprel 2007 dị ka The Diary of Petr Ginz 1941–1942. Ntụleghachi pụtara na mbipụta nke New York Times nke ụbọchị Tuzdee 10 Eprel 2007. <ref>{{Cite news|author=Parker|first=Ashley|title=A Youthful Chronicle of Wartime in Prague|url=https://www.nytimes.com/2007/04/10/books/10ginz.html|work=The New York Times|date=10 April 2007}}</ref>
== Ihe osise ==
Onye [[Israel]] na-eme njem n'ime mbara igwe Ilan Ramon, onye nne ya na nne nne ya lanarịrị Auschwitz, S. Isaac Mekel, onye nduzi mmepe na American Society for Yad Vashem, ka o were ihe si Yad Vashem banye na American Space Shuttle Columbia.<ref name="reflex" /> Ramon ji ya see ihe osise Ginz nke [[Àlà|Ụwa]] dị ka a hụrụ ya n'[[Ọnwa]]. Ụgbọelu ahụ, mgbe ọ na-abanyeghachi na ikuku nke ụwa, gbawara na 1 Febụwarị 2003, na-ebibi ihe osise Ginz na ihe gaara abụ afọ 75 ya.<ref>{{Cite web|url=http://edition.cnn.com/2003/TECH/space/02/01/shuttle.columbia/|title=Columbia tragedy|accessdate=2008-06-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080611075903/http://edition.cnn.com/2003/TECH/space/02/01/shuttle.columbia/|archivedate=June 11, 2008}}</ref> N'afọ 2018, afọ iri na ise mgbe ọdachi Space Shuttle Columbia gasịrị, Yad Vashem nyere nwunye di ya, Rona, akwụkwọ ọzọ iji nye Onye na-eme njem n'ime mbara igwe Andrew Feustel. Feustel buuru ya gaa na mbara igwe n'oge Njem 56 iji cheta Ginz na Ramon. Ozi vidiyo Feustel na-echeta Ụbọchị Ncheta Holocaust (Yom HaShoah) 2018/5778 gosipụtara onye na-eme njem n'ime mbara igwe na-egosi ihe Ginz gosipụtara n'echiche nke ụwa site n'ọnwa.<ref>{{Cite web|url=http://www.israelhayom.co.il/article/532123|title=Fulfilling the dream of Ilan Ramon (in Hebrew)|date=31 January 2018|publisher=Israel Hayom}}</ref><ref name="NASA_feustel">{{Cite web|author=Garcia|first=Mark|title=Astronaut Drew Feustel Honors Holocaust Remembrance Day with a Replica of Drawing First Flown in Space by the Late Ilan Ramon|date=12 April 2018|url=https://www.nasa.gov/feature/astronaut-drew-feustel-honors-holocaust-remembrance-day-with-a-replica-of-drawing-first|work=NASA|accessdate=12 April 2018|archivedate=June 2, 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200602184825/https://www.nasa.gov/feature/astronaut-drew-feustel-honors-holocaust-remembrance-day-with-a-replica-of-drawing-first/}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.jta.org/2018/04/12/news-opinion/united-states/us-astronaut-records-holocaust-remembrance-message-space|title=US astronaut records Holocaust remembrance message in space|date=April 12, 2018}}</ref> Na Febụwarị 1, 2020, Feustel nyere otu n'ime mbipụta nke "Moon Landscape" wetara na mbara igwe na Czech Center Museum Houston. <ref>{{Cite web|url=https://www.czechcenter.org/blog/space/mission/moon-landscape|title=Landscape- Petr Ginz and an Astronauts Legacy|author=|date=February 11, 2020|work=Czech Center Museum Houston, Houston}}</ref>
== Ihe Nketa ==
[[Faịlụ:StolpersteinPRAHA_7.jpg|thumb|Stolperstein maka Petr Ginz n'ihu Stárkova 1745/4 na Prague]]
* A gụrụ Asteroid 50413 Petrginz aha iji sọpụrụ ya.
* N'afọ 2005, Czech Post wepụtara stampụ 31 KČ nke nwere ihe osise ọnwa na onyinyo iji cheta Petr Ginz.
* A na-etinye Stolperstein site n'aka onye Germany na-ese ihe Gunter Demnig iji sọpụrụ ya na Prague.
* Ọ bụ isiokwu nke egwuregwu The Diary of Petr Ginz <ref>{{Cite news|author=Vaughan|first=David|date=2010-12-09|title=Petr Ginz: a moving dramatization of a wartime diary|url=https://english.radio.cz/petr-ginz-a-moving-dramatization-a-wartime-diary-8570299|accessdate=2026-03-04|work=Radio Prague International|archive-url=https://web.archive.org/web/20260304142916/https://english.radio.cz/petr-ginz-a-moving-dramatization-a-wartime-diary-8570299|archive-date=2026-03-04|url-status=dead}}</ref> nke emere na Prague Fringe Festival na 2008.
* E chetaara ndụ ya na ihe nkiri 2012, The Last Flight of Petr Ginz, nke Sandra Dickson na Churchill Roberts duziri.<ref>{{IMDb title|title=The Last Flight of Petr Ginz}}</ref>
* A na-echeta akụkọ ya n'abụ, "For Petr and Ilan", na album Does the Land Remember Me? (2018) nke Ben Fisher dere.<ref>{{Cite web|url=https://benfisher.bandcamp.com/track/for-petr-and-ilan|title=For Petr and Ilan, by Ben Fisher}}</ref>
* Otu egwu rock na-aga n'ihu nke Norway bụ Gazpacho gụnyere abụ sitere n'ike mmụọ nsọ nke Petr Ginz na abọm ha nke afọ 2014 bụ Demon . <ref>{{Cite web|url=https://theprogressiveaspect.net/blog/2015/11/14/thomas-andersen-gazpacho/|title=Thomas Andersen – Gazpacho, by Leo Trimming}}</ref>
== Hụkwa ==
* Ndepụta nke ndị na-ede akụkọ banyere Oké Mgbukpọ
* Ndepụta nke ndị na-ede akwụkwọ
* Ndepụta nke akwụkwọ ndị e bipụtara mgbe ha nwụsịrị
== Edensibia ==
<references />
{{Reflist}}
== Njikọ mpụga ==
* The Diary of Petr Ginz ( bipụtara na Bekee na 2007)
* [https://www.science.co.il/Ilan-Ramon/Moon-landscape.php ''Ọdịdị Ọnwa''] (ihe osise)
* [http://www1.yadvashem.org/yv/en/exhibitions/nochildsplay/ghettos2.asp ''Petr Ginz - Theresienstadt''] na Yad Vashem Museum
* The Last Flight of Petr Ginz (ihe nkiri 2011)
* The Last Flight of Petr Ginz, UN Study Guide.
* [http://collections.jewishmuseum.cz/index.php/Browse/modifyCriteria/facet/people_facet/id/88538/mod_id/0 Akwụkwọ banyere Petr Ginz] na nchịkọta nke Jewish Museum Prague E debere ya n'April 23, 2011, na Wayback Machine.
3rtaimfdtaiuas1z1a8e2downeml3ru
Virgelina Chará
0
75158
729748
726280
2026-10-01T08:14:58Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
729748
wikitext
text/x-wiki
{{Reflist}}
[[Faịlụ:Virgelina Chará.jpg|thumb|Virgelina Chará na 2005]]
'''Virgelina Chará''' (onye amụrụ na abalị iri na iteghete nke onwa Machị na afọ 1955) bụ onye Colombia na-ahụ maka ihe ndị ruuru mmadụ na onye na-akwa akwa.
== Akụkọ ndụ ==
A mụrụ Chará na abalị iri na iteghet nke onwa Machị na afọ1955 na Suárez na Valle del Cauca, Colombia.<ref name=":0">{{Cite web|date=2023-09-20|title=Virgelina Chará- Defensora de los derechos humanos|url=https://asomecosafro.com.co/virgelina-chara-defensora-de-los-derechos-humanos/|accessdate=2026-03-24|work=asomecosafro|language=es}}</ref> Ọ bụ nwa mbụ n'ime ụmụ anọ a mụrụ n'ezinụlọ Afro-Colombian. Site n'oge ọ dị afọ iri na abụọ ruo iri na asatọ, ọ rụrụ ọrụ dị ka odibo na Cali iji kwado ezinụlọ ya, wee gaa ụlọ akwụkwọ n'uhuruchi wee gụsịrị akwụkwọ mgbe ọ dị afọ iri abụọ naanọ. Mgbe ọ laghachiri Cauca, ọ rụrụ ọrụ na-akwado ndị na-egwupụta ihe n'ime ala na ndị ọrụ ugbo bụ ndị a manyere ire ala ha maka ọrụ mmepe.<ref name=":1">{{Cite web|title=Virgelina Chará|url=https://1000peacewomen.org/en/network/1000-peacewomen/virgelina-chara-2153|accessdate=2026-03-24|work=PeaceWomen Across the Globe|language=en}}</ref>
N'oge esemokwu Colombia, na afọ 1985, ndị ikom ji égbè chụpụrụ Chará na Suárez, tinyere ndị bi na 6,650 si n'obodo ndị isi ojii dị n'ógbè ahụ.<ref name=":2">{{Cite web|author=Leguizamón|first=Andrea|date=2016-11-09|title=“Hemos tenido que vivir con la marca de la guerra y el dolor”: Virgelina Chará|url=https://plazacapital.co/conexiones/2191-hemos-tenido-que-vivir-con-la-marca-de-la-guerra-y-el-dolor-virgelina-chara|accessdate=2026-03-24|work=Plaza Capital|language=es-es|archive-url=https://web.archive.org/web/20251206215134/https://www.plazacapital.co/conexiones/2191-hemos-tenido-que-vivir-con-la-marca-de-la-guerra-y-el-dolor-virgelina-chara|archive-date=2025-12-06|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|date=2020-02-28|title=“Con el lenguaje de las telas hemos logrado que mucha gente hable”: Virgelina Chará, lideresa social|url=https://www.uniminutoradio.com.co/con-el-lenguaje-de-las-telas-hemos-logrado-que-mucha-gente-hable-virgelina-chara-lideresa-social-jm/|accessdate=2026-03-25|work=UNIMINUTO Radio|language=es-CO}}</ref> A chụpụrụ obodo ndị ahụ iji mee ka owuwu nke Salvajina Dam dị mfe.<ref name=":3">{{Cite web|author=Camargo|first=Adriana Fabiola Nino|date=2022-12-18|title=Afro-Colombian activist among 1,000 women nominated for Nobel Peace Prize|url=https://orato.world/2022/12/18/afro-colombian-activist-among-1000-women-nominated-for-nobel-peace-prize/|accessdate=2026-03-25|work=Orato|language=en-US|archive-date=2026-04-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20260412100638/https://orato.world/2022/12/18/afro-colombian-activist-among-1000-women-nominated-for-nobel-peace-prize/|url-status=dead}}</ref> Ndị otu Ndị agha kpọkwara ụmụ ya.<ref name=":2" /> Chará gbagara na District nke Aguablanca. [es]<ref name=":4">{{Cite web|author=Battistessa|first=Diego|date=2022-06-21|title=Remendar una Colombia rota a puntadas|url=https://elpais.com/planeta-futuro/que-mueve-a/2022-06-21/remendar-una-colombia-rota-a-puntadas.html|accessdate=2026-03-25|work=El País|language=es}}</ref>
N'agbata afọ 2003 na afọ 2013, Chará kwadoro ụmụ nwanyị na ezinụlọ ndị gbara ọsọ ndụ site na Association for Women and Work (Spanish: Asociación para la Mujer y el Trabajo, nke e guzobere na afọ1994 na Cali).<ref name=":0"/><ref>{{Cite book|author=Pinzón|first=Blanca Yaneth González|url=https://www.google.co.uk/books/edition/Memory_and_New_Ways_of_Knowing/ZY8vEQAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&dq=Virgelina+Char%C3%A1&pg=PT89&printsec=frontcover|title=Memory and New Ways of Knowing: Narratives of the Armed Conflict in Colombia|date=2025-05-13|publisher=Channel View Publications|isbn=978-1-80041-632-1|pages=188–189|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|author=Junior|first=Joselicio|url=https://www.google.co.uk/books/edition/Vozes_Mulheres_da_Am%C3%A9frica_Ladina/kHKREQAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&dq=Virgelina+Char%C3%A1&pg=PT109&printsec=frontcover|title=Vozes Mulheres da Améfrica Ladina: Movimentos de aquilombamento|date=2025-10-23|publisher=Dandara Editora|isbn=978-65-88586-59-4|language=pt-BR}}</ref> N'afọ 2005, Chará kwagara [[Bogotá]], ebe ọ rụkwara ọrụ dị ka onye ndụmọdụ iwu na ''Cooperativa Multiactiva Interétnica Nuevo Horizonte Limitada'', otu na-elekwasị anya na ikike mmadụ na ndị na-akwado ndị a chụpụrụ. <ref name=":1"/>
Chará is a member of the Union of Seamstresses, based at the House of Peace in Bogotá.<ref name=":4"/><ref name=":3"/><ref>{{Cite web|title=Virgelina Chara – Global University – English|url=https://our-global-u.org/oguorg/en/virgelina-chara/|accessdate=2026-03-25|work=our-global-u.org}}</ref> Alongside a group of fellow seamstresses, she weaved a cloth embroidered with the stories of Colombian people who died during the war, including marginalised individuals, such as people from the LBGTQ+ community and who lived on the streets. It was large enough to cover the entire Plaza de Bolívar square in Bogotá and was produced with the support of the Center for Memory, Peace and Reconciliation (Spanish: Centro de Memoria Paz y Reconciliación, CMPR).<ref name=":5">{{Cite web|date=2023-12-10|title=Virgelina Chará|url=http://centromemoria.gov.co/tag/virgelina-chara/|accessdate=2026-03-24|work=Centro de Memoria, Paz y Reconciliación (CMPR)|language=es}}</ref><ref>{{Cite web|date=2021-03-15|title=En video {{!}} La mujer que quiere cubrir con telas el Palacio de Justicia en un llamado por la verdad|url=https://www.semana.com/hilando-por-la-verdad/1825/|accessdate=2026-03-24|work=Semana - Últimas Noticias de Colombia y el Mundo|language=spanish}}</ref><ref>{{Cite web|author=Uribe|first=Jairo Alberto Franco|date=2020-06-29|title=Aprendiendo de Virgelina Chará a celebrar la eucaristía|url=https://www.religiondigital.org/de_dios_se_habla_caminando/Aprendiendo-Virgelina-Chara-celebrar-eucaristia-activista-paz-colombia-memoria-victimas-cocina-reconciliacion_7_2245345447.html|accessdate=2026-03-24|work=Religión Digital|language=es}}</ref> The piece has been displayed as an act of memory and as a tribute to the victims of the conflict.<ref name=":5" />
<ref>{{Cite web|author=Lamb|first=Esther|date=2021-12-13|title=Weaving place amidst violent geographies: afro-descendant women and the embodied politics of war in Colombia|url=https://www.crassh.cam.ac.uk/events/30415/|accessdate=2026-03-25|work=CRASSH - Centre for Research in the Arts, Social Sciences and Humanities|language=EN}}</ref>Na 2017, Chará bụ otu n'ime ụmụ nwanyị atọ gosipụtara na ihe nkiri akwụkwọ Por Que Cantan Las Aves (2017), nke Alejandra Quintana na Adrián Villa mepụtara.
== Onyinye ==
N'afọ 2005, a kpọrọ Chará Nobel Peace Prize 1000 PeaceWomen Across the Globe (PWAG).<ref name=":1"/><ref name=":2"/><ref name=":3"/><ref>{{Cite web|date=2025-06-04|title=Desplazada y amenazada por policías y militares: la historia de la lideresa Virgelina Chará|url=https://www.colombia.com/podcasts/antesala/virgelina-chara-antesala-podcast-historia-vida-lideresa-desplazada-y-amenazada-militares-521848|accessdate=2026-03-24|work=Colombia.com|language=spanish}}</ref>
== Ihe odide ==
{{Reflist}}
[[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]]
[[Otú:Articles with hCards]]
4gvtdk6i8o7zvmub920wy9bbdlo3cvt
Victor Boniface
0
75562
729740
632944
2026-10-01T07:52:01Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
729740
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Victor Okoh Boniface''' (amụrụ na Disemba 23, n'afọ 2000) bụ ọkachamara bọọlụ Naịjirịa nke na-agba bọọlụ dịka onye na-agba bọọlụ na otu egwuregwu Bundesliga Werder Bremen, onye Bayer Leverkusen gbaziri ego, na otu egwuregwu mba Naịjirịa.
== Ọrụ klọb ==
=== Ezigbo Sapphire ===
Na Jenụwarị 2018, Boniface gbaziri ego na KTFF Süper Lig club Lefke TSK ebe o tinyere goolu atọ n'ime ngosipụta atọ.<ref>{{Cite web|url=http://www.ktff.org/InfoBank/PlayerDetails/17746|title=VICTOR OKAH BONIFACE|publisher=KTFF|language=eng|date=20 January 2018|access-date=13 May 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260428024840/http://www.ktff.org/InfoBank/PlayerDetails/17746|archive-date=28 April 2026|url-status=dead}}</ref> Mgbe ọ gara n'ihu n'ọrụ ya ebe a obere oge, ọ laghachiri na Real Sapphire na Julaị n'afọ 2018. <ref>{{Cite web|url=https://www.transfermarkt.com.tr/turk-takimlarinin-burnunun-dibinden-avrupa-zirvesine-uzanan-bir-hayat-hikayesi/view/news/436543|title=Türk takımlarının burnunun dibinden Avrupa zirvesine uzanan bir hayat hikayesi|publisher=Transfermarkt|language=tr|date=24 April 2024}}</ref>
=== Bodø/Glimt ===
[[Faịlụ:Boniface_(cropped).jpg|áká_ịkẹngạ|thumb|Boniface na-eme emume na Bodø/Glimt na 2021]]
Boniface bịanyere aka na otu egwuregwu Bodø/Glimt nke mba Norway na ụbọchị anọ nke ọnwa Maachị afọ 2019. <ref>{{Cite web|url=https://bodonu.no/victor-boniface-har-signert-for-glimt/04.03-02:02|title=Victor Boniface signes for Glimt|date=4 March 2019|publisher=Bodø Nu|accessdate=5 March 2019}}</ref> O merụrụ ahụ n'akwara naanị izu abụọ ka ọ bịanyere aka na Glimt, nke a na-ekwu na ọ ga-eme ka ọ ghara ịnọ n'akụkụ ruo oge egwuregwu n'afọ 2019.<ref>{{Cite web|author=Nygaard|first=Jacob Sundblom|date=23 March 2019|title=Victor Boniface suffers injury|url=https://www.eurosport.no/fotball/eliteserien/2019/glimt-spiss-rok-korsbandet-brutalt_sto7198993/story.shtml|accessdate=8 April 2019|publisher=Eurosport.no}}</ref> A họpụtara Boniface n'ime ndị otu egwuregwu Naịjirịa nke ndị na-erubeghị afọ iri abụọ (U-20) ga-agba asọmpi iko mba Afrịka nke afọ 2019, mana ọ kwụsịrị iso n'òtù ahụ n'ihi mmerụ ahụ.<ref>{{Cite web|date=25 January 2019|title=Paul Aigbogun Makes Late Change To Flying Eagles Squad For U20 AFCON – Victor Boniface Out, Pascal Durugbor In|url=https://owngoalnigeria.com/2019/01/25/paul-aigbogun-makes-late-change-to-flying-eagles-squad-for-u20-afcon-victor-boniface-out-pascal-durugbor-in/|accessdate=16 June 2019|publisher=Own Goal Nigeria}}</ref> N'ọnwa Septemba afọ 2019 ka o mere egwuregwu mbụ ya maka klọb ahụ.
=== Njikọ SG ===
Na 8 Ọgọstụ n'afọ 2022, Boniface bịanyere aka na nkwekọrịta afọ anọ na otu Belgium Union Saint-Gilloise . <ref>{{Cite web|publisher=Union SG|url=https://rusg.brussels/en/articles-en/welcome-victor-boniface|title=Welcome Victor Boniface|date=8 August 2022|accessdate=18 August 2022|archivedate=17 March 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230317101131/https://rusg.brussels/en/articles-en/welcome-victor-boniface}}</ref> Union erutela ọkara nke asọmpi Europa League nke afọ 2022–23. Boniface nyere goolu isii n'asọmpi ahụ, gụnyere goolu abụọ megide Union Berlin n'agba nke iri na isii, wee mechaa dịka onye kacha enye goolu n'asọmpi ahụ yana Marcus Rashford.<ref>{{Cite web|url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/victor-boniface-who-is-bayer-leverkusen-s-new-nigerian-striker-24103|title=Victor Boniface: Who is Bayer Leverkusen's new Nigerian striker?|publisher=Bundesliga|date=26 August 2023}}</ref>
=== Bayer Leverkusen ===
Na 22 Julaị n'afọ 2023, Boniface bịanyere aka na klọb Bundesliga Bayer Leverkusen na nkwekọrịta ruo afọ 2028, e nyekwara ya uwe 22 . <ref>{{Cite news|url=https://www.bayer04.de/en-us/news/bayer04/bayer-04-sign-victor-boniface|title=Bayer 04 sign Victor Boniface|publisher=Bayer 04 Leverkusen|date=22 July 2023}}</ref> O mere nke mbụ ya na Bundesliga dị ka onye mbido na 19 Ọgọstụ, na mmeri 3-2 n'ụlọ RB Leipzig.<ref>{{Cite web|url=https://www.zdf.de/sport/bundesliga/bayer-leverkusen-rb-leipzig-highlights-zusammenfassung-saison-2023-24-100.html|title=Leverkusen trumpft auf und schlägt Leipzig|publisher=ZDF|language=de|date=21 August 2023}}</ref> N'izu na-esote, n'abalị iri abụọ na isii n'ọnwa Ọgọstụ, ọ gbara goolu mbụ ya na Bundesliga site n'ịgba goolu na Borussia Park na mmeri 3-0 na Borussia Mönchengladbach.<ref>{{Cite news|url=https://www.bundesliga.com/de/bundesliga/news/borussia-monchengladbach-bayer-04-leverkusen-2-spieltag-spielbericht-24541|title=3:0! Bayer Leverkusen mit Gala bei Borussia Mönchengladbach|publisher=Bundesliga|language=de|date=26 August 2023}}</ref>
Na mbido Eprel afọ 2024, Boniface gbakere site na mmerụ ahụ ductor nke e merụrụ na Jenụwarị afọ ahụ.<ref>{{Cite web|url=https://www.sabcsport.com/soccer/news/nigeria-s-victor-boniface-makes-triumphant-return-for-leverkusen-after-injury-lay-off|title=Nigeria's Victor Boniface makes triumphant return for Leverkusen after injury lay-off|publisher=SABC Sport|date=4 April 2024}}</ref> Na 11 Eprel, o nyere goolu mbụ ya mgbe ọ lọtara na mmeri 2-0 megide West Ham United na ụkwụ mbụ nke asọmpi Europa League nke ọkara ikpeazụ.<ref>{{Cite news|title=Moyes gives West Ham 'half a chance' in Leverkusen tie|url=https://www.bbc.com/sport/football/68785244|accessdate=12 April 2024|work=BBC Sport|language=en-GB}}</ref> Ụbọchị anọ ka nke ahụ gasịrị, o nyere goolu mbụ site na ntụpọ ma nye aka na mmeri 5-0 megide Werder Bremen, nyere klọb ya aka inweta aha Bundesliga maka oge mbụ ya na egwuregwu ise fọdụrụ.<ref>{{Cite news|title='Incredible feeling' – Alonso toasts Leverkusen title|url=https://www.bbc.com/sport/football/68812732|accessdate=15 April 2024|work=BBC Sport|language=en-GB}}</ref> O mechara mechaa oge mbụ ya na klọb ahụ dịka onye kacha enye goolu na otu egwuregwu ahụ site na goolu 14, merie Bundesliga na Bayer Leverkusen.<ref>{{Cite news|url=https://www.completesports.com/boniface-bags-14th-league-goal-as-leverkusen-beat-augsburg-to-end-bundesliga-season-unbeaten/|title=Boniface Bags 14th League Goal As Leverkusen Beat Augsburg To End Bundesliga Season Unbeaten|date=18 May 2024|work=[[Complete Sports]]}}</ref>
N'abalị mbụ n'ọnwa Ọktoba n'afọ 2024, ọ gbara goolu mbụ ya na UEFA Champions League, merie AC Milan site na 1-0.<ref>{{Cite web|url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/bayer-leverkusen-ac-milan-live-champions-league-blog-preview-report-leao-morata-29089|title=Victor Boniface strike pushes Bayer Leverkusen past AC Milan in UEFA Champions League|publisher=Bundesliga|date=2 October 2024}}</ref> N'oge ọkọchị nke afọ 2025, atụmatụ ịgbazinye ego ya na klọb nke ikpeazụ dara mgbe ọ dara nyocha ahụike n'ihi nsogbu ikpere ugboro ugboro.<ref>{{Cite web|author=Shah|first=Parshva|url=https://www.goal.com/en-om/lists/victor-boniface-wanted-to-retire-over-knee-injuries-nigeria-star-opens-up-failed-medical-ac-milan/blt46d17890b4911a87#csef49bfbbc659c571|title='I didn't want to play anymore' - Victor Boniface wanted to retire over knee injuries as Nigeria star opens up on failed medical to AC Milan|publisher=Goal.com|date=26 August 2025}}</ref>
==== Ịgbazinye Werder Bremen ====
Boniface sonyeere otu egwuregwu Bundesliga ibe ya bụ Werder Bremen na mbinye ego otu oge na Septemba 1, ụbọchị ikpeazụ nke oge mbufe oge okpomọkụ. <ref>{{Cite news|title=Aus Mailand wird Bremen: Boniface wechselt innerhalb der Bundesliga|url=https://www.kicker.de/aus-mailand-wird-bremen-boniface-wechselt-innerhalb-der-bundesliga-1142968/artikel|accessdate=1 September 2025|work=Kicker|date=1 September 2025|language=German}}</ref> <ref>{{Cite news|author=Mojetoluwa|first=Wunmi-Shobowale|date=2026-01-25|title=Victor Boniface teases training return after knee surgery|url=https://punchng.com/victor-boniface-teases-training-return-after-knee-surgery/|accessdate=2026-01-26|work=[[The Punch]]|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|title=Werder Bremen’s Victor Boniface sidelined for several months with knee injury|url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/victor-boniface-sidelined-for-several-months-with-knee-injury-nigeria-werder-bremen-35481|accessdate=2026-01-26|work=www.bundesliga.com|language=en}}</ref>
== Ọrụ mba ụwa ==
Boniface mere nke mbụ ya maka [[Nigeria national football team|Ndị otu Naịjirịa]] na 10 Septemba n'afọ 2023, na-abịa na nkeji nke 64 maka [[Taiwo Awoniyi]]. O nyere aka na egwuregwu ahụ na [[Samuel Chukwueze]].<ref>{{Cite web|author=Sports|first=Pulse|date=28 October 2024|title='I only met him once' — Victor Boniface reflects on his relationship with his father|url=https://www.pulsesports.ng/football/story/i-only-met-him-once-victor-boniface-reflects-on-his-relationship-with-his-father-2024102806004026815|accessdate=12 January 2025|work=Pulse Sports Nigeria|language=en}}</ref>
Na Disemba 29, n'afọ 2023, a kpọrọ ya aha n'òtù ndị otu Naịjirịa maka iko mba Afrịka nke afọ 2023 na Ivory Coast.<ref>{{Cite web|url=https://www.thenff.com/peseiro-names-25-players-as-super-eagles-seek-fourth-afcon-title-in-cote-divoire/|title=Peseiro names 25 players as Super Eagles seek fourth AFCON title in Cote d'Ivoire|publisher=[[Nigeria Football Federation]]|first=Ayodele|author=Olu Ibidapo|date=29 December 2023|accessdate=30 December 2023|archivedate=30 December 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231230173003/https://www.thenff.com/peseiro-names-25-players-as-super-eagles-seek-fourth-afcon-title-in-cote-divoire/}}</ref> Otú ọ dị, na 8 Jenụwarị n'afọ 2024, Boniface nwere mmerụ ahụ nke mere ka ọ ghara ịga asọmpi Afrịka, ma [[Terem Moffi]] nọchiri ya. <ref>{{Cite web|url=https://www.reuters.com/sports/soccer/nigerias-injured-boniface-set-miss-african-cup-nations-2024-01-08/|title=Nigeria's injured Boniface set to miss African Cup of Nations|publisher=Reuters|date=8 January 2024}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ouest-france.fr/sport/football/coupe-d-afrique-des-nations/can-2024-terem-moffi-finalement-appele-avec-le-nigeria-pour-remplacer-victor-boniface-cc5f17b2-aecf-11ee-aa61-307337b06e99|title=CAN 2024. Terem Moffi finalement appelé avec le Nigeria pour remplacer Victor Boniface|publisher=Ouest-France|language=fr|date=9 January 2024}}</ref>
== Ụdị egwuregwu ==
A maara Boniface maka ụdị egwuregwu ya pụrụ iche. Njirimara egwuregwu ya gụnyere ike na dribbling, na-agwụcha, na-anwa isi, ebe adịghị ike ya dị na mmata n'èzí, na-ejide bọọlụ, na enyemaka nchebe.<ref>{{Cite web|title=Tactics Corner: Leverkusen's Florian Wirtz and Victor Boniface setting the Bundesliga alight|url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/bayer-leverkusen-florian-wirtz-victor-boniface-tactics-bundesliga-25858|accessdate=11 March 2024|work=bundesliga.com - the official Bundesliga website|language=en}}</ref>
A na-akọwa ya dị ka onye ọkpụkpọ na-enwe mmasị dribble, na-enwe ike ịchụpụ mmadụ n'ọrụ, ma na-enwe obi ụtọ igwu bọọlụ ogologo. Àgwà ndị a na-enye aka n'ịdị irè ya dị ka onye na-aga n'ihu n'ọgbọ egwuregwu.<ref>{{Cite web|title=Victor Boniface: Nigeria's Next Top Striker?|url=https://breakingthelines.com/player-analysis/victor-boniface-nigerias-next-top-striker/|accessdate=11 March 2024|work=Breaking The Lines|date=16 August 2023|language=en-GB}}</ref>
Ọmụmụ ihe ya gụnyere ịmụ ịgba bọọlụ n'ụlọ ndị agha na Naịjirịa.
N'ozuzu, ụdị egwuregwu Victor Boniface bụ nke a na-ahụ maka ikike teknụzụ ya, ike ịgba goolu, na mmasị ịgba chaa chaa pụrụ iche. <ref>{{Cite web|author=Stafford-Bloor|first=Sebastian|title=50 to watch - Victor Boniface: A rare talent who has already overcome a career's worth of misfortune|url=https://www.nytimes.com/athletic/4755731/2023/08/09/victor-boniface-50-to-watch/|accessdate=11 March 2024|work=The Athletic|date=9 August 2023|language=en}}</ref> <ref>{{Cite web|author=Omachonu|first=Kelvin|date=3 May 2023|title="I learned to play football in the military barracks"- Hot Nigerian striker Victor Boniface|url=https://soccernet.ng/2023/05/i-learned-to-play-football-in-the-military-barracks-hot-nigerian-striker-victor-boniface.html|accessdate=11 March 2024|work=Soccernet.ng|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|author=Tripathi|first=Saumy Deepak|date=14 October 2023|title=Victor Boniface: Bundesliga Newest Star Is A Future Star|url=https://www.foottheball.com/players-in-focus/victor-boniface-scout-report-analysis-position-bayer-leverkusen-transfer-target-wolfsburg/|accessdate=11 March 2024|work=FootTheBall|language=en-US}}</ref>
== Ndụ onwe onye ==
Boniface bụ Onye Kraịst.<ref>{{Cite web|date=25 December 2023|title=Victor Boniface: Bayer Leverkusen star visits his childhood friend in church on Christmas eve|url=https://www.pulsesports.ng/football/story/victor-boniface-bayer-leverkusen-star-visits-his-childhood-friend-in-church-on-christmas-eve-2023122514562059984|accessdate=29 December 2023|work=Pulse Sports}}</ref> Boniface na-enwe obi ụtọ ime emume ihe mgbaru ọsọ na-atọ ọchị iji mee ndị mmadụ obi ụtọ mgbe ọ na-emeri.<ref>{{Cite news|author=Reporter|first=Our|date=5 May 2024|title=VICTOR BONIFACE: I like making people laugh|url=https://thenationonlineng.net/victor-boniface-i-like-making-people-laugh/|accessdate=12 January 2025|work=[[The Nation (Nigeria)|The Nation]]|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=15 September 2024|title='It's a TikTok trend' - Victor Boniface explains his bizarre goal celebration during Bayer Leverkusen win {{!}} Goal.com Nigeria|url=https://www.goal.com/en-ng/lists/victor-boniface-explains-bizarre-goal-celebration-during-bayer-leverkusen-win/bltfb5733dcd933a07b#cs0beb6888e0713394|accessdate=12 January 2025|work=www.goal.com|language=en-NG}}</ref> Ihe oyiyi bọọlụ ya bụ [[Neymar]]. <ref>{{Cite news|author=Rapheal|date=2023-04-15|title=GOAT debate: Boniface snubs Messi, Ronaldo, picks Neymar|url=https://thesun.ng/goat-debate-boniface-snubs-messi-ronaldo-picks-neymar/|accessdate=2026-01-26|work=[[The Sun (Nigeria)|The Sun]]|language=en}}</ref><ref>{{Cite news|author=Silas|first=Don|date=2024-09-28|title=GOAT: Boniface snubs Messi, Ronaldo, names best player on planet|url=https://dailypost.ng/2024/09/28/goat-boniface-snubs-messi-ronaldo-names-best-player-on-planet/|accessdate=2026-01-26|work=[[Daily Post (Nigeria)|Daily Post]]|language=en-US}}</ref>
== Ndekọ ọnụ ọgụgụ ọrụ ==
=== Klọb ===
{{updated|match played 7 December 2025}}<ref>{{Soccerway|victor-okoh-boniface/598917}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Egwuregwu na ihe mgbaru ọsọ site na klọb, oge na asọmpi
! rowspan="2" |Klọb
! rowspan="2" |Oge
! colspan="3" |Njikọ
! colspan="2" |Iko mba[a]
! colspan="2" |Europe
! colspan="2" |Ndị ọzọ
! colspan="2" |Ngụkọta
|-
!Nkewa
!Ngwaọrụ
!Ihe mgbaru ọsọ
!Ngwaọrụ
!Ihe mgbaru ọsọ
!Ngwaọrụ
!Ihe mgbaru ọsọ
!Ngwaọrụ
!Ihe mgbaru ọsọ
!Ngwaọrụ
!Ihe mgbaru ọsọ
|-
| rowspan="5" |Bodø/Glimt
|2019
|Ndị Elite na-anọghị n'ọkwa
|8
|1
|0
|0
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
|8
|1
|-
|2020
|Ndị Elite na-anọghị n'ọkwa
|24
|6
|0
|0
|3[b]
|2
| colspan="2" | -
|27
|8
|-
|2021
|Ndị Elite na-anọghị n'ọkwa
|1
|0
|0
|0
|0
|0
| colspan="2" | -
|1
|0
|-
|2022
|Ndị Elite na-anọghị n'ọkwa
|15
|6
|5
|3
|10[c]
|5
| colspan="2" | -
|30
|14
|-
! colspan="2" |Ngụkọta
!48
!13
!5
!3
!13
!7
! colspan="2" |-
!66
!23
|-
|Njikọ SG
|2022–23
|Belgian Pro League
|37
|9
|4
|2
|10[b]
|6
| colspan="2" | -
|51
|17
|-
| rowspan="3" |Bayer Leverkusen
|2023–24
|Bundesliga
|23
|14
|3
|2
|8[b]
|5
| colspan="2" | -
|34
|21
|-
|2024–25
|Bundesliga
|19
|8
|3
|1
|4[d]
|1
|1[e]
|1
|27
|11
|-
! colspan="2" |Ngụkọta
!42
!22
!6
!3
!12
!6
!1
!1
!61
!32
|-
|Werder Bremen (nke e gbazinyere)
|2025–26
|Bundesliga
|11
|0
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
| colspan="2" | -
|11
|0
|-
! colspan="3" |Ọrụ ya niile
!138
!44
!15
!8
!35
!19
!1
!1
!189
!72
|}
{{updated|match played 6 June 2025}}<ref name="NFT">{{NFT player|92174|access-date=1 November 2023}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Egwuregwu na ihe mgbaru ọsọ site na otu mba na afọ
!Ndị otu mba
!Afọ
!Ngwaọrụ
!Ihe mgbaru ọsọ
|-
| rowspan="3" |[[Nigeria national football team|Naịjirịa]]
|2023
|5
|0
|-
|2024
|6
|0
|-
|2025
|2
|0
|-
! colspan="2" |Ngụkọta
!13
!0
|}
== Nsọpụrụ ==
'''Bodø/Glimt'''
* Ndị Eliteserien: 2020, 2021
'''Bayer Leverkusen'''
'''Onye ọ bụla'''
* Onye kacha gbaa bọọlụ na UEFA Europa League: 2022-23<ref>{{Cite news|date=31 May 2023|title=2022/23 Europa League top scorers: Boniface, Rashford at the summit|url=https://www.uefa.com/uefaeuropaleague/news/0279-16108059cf3b-a3d932b16cb8-1000--2022-23-europa-league-top-scorers-boniface-rashford-at-the-s/|accessdate=31 May 2023|work=[[UEFA]]|publisher=Union of European Football Associations}}</ref>
* UEFA Europa League Team nke Oge: 2022-23 <ref>{{Cite news|url=https://www.uefa.com/uefaeuropaleague/news/0282-182d1295f910-056c87a02b5e-1000--europa-league-all-star-xi/|title=2022/23 UEFA Europa League Team of the Season|work=[[UEFA]]|publisher=Union of European Football Associations|date=4 June 2023|accessdate=4 June 2023}}</ref>
* Ndị otu Bundesliga nke Oge: 2023-24 <ref>{{Cite news|title=Bundesliga Team of the Season 2023/24 by EA FC 24!|url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/vote-now-for-the-bundesliga-team-of-the-season-2023-24-with-ea-fc-24-26961|date=3 May 2024|accessdate=3 May 2024|work=Bundesliga}}</ref>
* Onye mbido nke oge: 2023-24 <ref>{{Cite news|date=15 May 2024|title=Bayer Leverkusen's Victor Boniface named Rookie of the Season!|url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/news/vote-2023-24-rookie-of-the-season-sorare-boniface-xavi-maatsen-beier-27355|accessdate=15 May 2024|work=Bundesliga}}</ref>
== Edensibịa ==
[[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]]
83jxsukslpvokihcih5pik3u0bwop07
Uche Agbo
0
75930
729734
638788
2026-10-01T06:23:16Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
729734
wikitext
text/x-wiki
''' Uche Agbo ''' (born 4 April 1975) is a retired [[Naijiria|Nigerian]] professional [[Footbọl|football]] midfielder. He played for several clubs in Europe.
== Ọrụ ==
Agbo gbara bọọlụ na FR Yugoslavia maka klọb abụọ Belgrade FK Obilić na FK Rad <ref>[https://www.worldfootball.net/person/pe306834/uche-agbo/ Uche Agbo] at Worldfootball</ref> tupu ọ kwaga klọb dị na [[France]] na [[Turkéy|Turkey]] .<ref>[http://www.mackolik.com/Futbolcu/51703/Uche-Agbo Uche Agbo] at mackolik.com</ref>. O nyere otu goolu maka Obilić na First League nke FR Yugoslavia, na 26 Nọvemba 1995, na mmeri ha meriri FK Sloboda Užice site na 1-2.<ref>[https://forum.sportsport.ba/viewtopic.php?f=76&t=4951&sid=1ce3194ba38138746ed0ba73ced23332&start=1340 Jelen Superliga] at sportsport.ba</ref>. Ọ gbara bọọlụ maka Montpellier HSC na [[France|French]] Ligue 1 n'oge 1997-98 na Adanaspor na [[Turkéy|Turkish]] Süper Lig n'oge 1998-99. <ref>[http://www.lfp.fr/joueur/index.asp?no_joueur=12009 Profile at LFP.fr {{in lang|fr}}]</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20200205105414/http://footballfacts.ru/players/1756519-agbo-uche Uche Agbo] at footballfacts.ru {{in lang|ru}}</ref><ref>[http://www.tff.org/Default.aspx?pageId=526&kisiId=29542 Profile at TFF.org]</ref>
== Edemsibia ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />
[[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]]
2sjj5y0l8h2h49xbz1ogihgzokag372
Tri Edhi Budhi Soesilo
0
76694
729732
689651
2026-10-01T05:36:44Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
729732
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>{{Infobox officeholder
| honorific_prefix =
| name = Tri Edhi Budhi Soesilo
| image = Open Session of University of Indonesia's Trustee Council, University of Indonesia's Rector Report, 13 May 2024 77 (Tri Edhi Budhi Soesilo).jpg
| office1 = Director of the University of Indonesia School Of Environmental Science
| termstart1 = 30 September 2020 Acting until 26 February 2021
| termend1 = 26 February 2025
| predecessor1 = [[Emil Budianto]]
| successor1 = [[Supriatna]]
| birth_date = {{Birth date and age|1961|1|31}}
| birth_place = [[Sukabumi]], [[West Java]], [[Indonesia]]
| death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} -->
| death_place =
| resting_place =
| resting_place_coordinates =
| citizenship = <!-- use only when necessary per [[WP:INFONAT]] -->
| party =
| otherparty = <!--For additional political affiliations-->
| spouse =
| partner = <!--For those with a domestic partner and not married-->
| relations =
| children =
| parents = <!-- overrides mother and father parameters -->
| education = [[University of Indonesia]]
}}
'''Tri Edhi Budhi Soesilo''' (amuru 31 Disemba 1961) bu onye sayensi gburugburu ebe obibi Indonesia na onye nkuzi na Mahadum Indonesia. Ọ bụ onye isi ụlọ akwụkwọ mahadum nke Science Environmental site na 2020 ruo n'afo 2025.
== Ndụ na agụmakwụkwọ mbụ ==
A mụrụ Tri Edhi Budhi Soesilo na Jakarta, Indonesia na 31 Disemba 1961, dị ka nke abụọ n'ime ụmụaka ise nye M. Rusdi na Sri Sudarsih.<ref name=":0">{{Cite book|url=https://lib.ui.ac.id/detail?id=83640&lokasi=lokal|title=Pengendalian limbah dioksin dengan pemanfaatan bahan pemutih ramah lingkungan: suatu kajian pemanfaatan oksidator berbasis klor dalam industri pulp melalui simulasi model system dynamics untuk analisis kebijakan|date=2005|publisher=University of Indonesia|pages=vii-viii|archive-url=https://web.archive.org/web/20250415014221/https://lib.ui.ac.id/detail?id=83640&lokasi=lokal|archive-date=2025-04-15|access-date=2026-06-13|url-status=dead}}</ref> Ọ nọrọ na nwata ya na South Jakarta, ebe ọ gụsịrị akwụkwọ praịmarị na 1st North Manggarai State Elementary School na 1972, sochiri ụlọ akwụkwọ sekọndrị na 3rd Manggarai Junior High School na 1975 na 8th Jakarta State High School na 1979. Ọ wee mụọ ọgwụ na Mahadum Indonesia.<ref name=":1">{{Cite book|url=https://lib.ui.ac.id/detail?id=78320&lokasi=lokal|title=Penyisihan senyawa fenolik air limbah dengan teknik ozonasi: studi kasus air limbah pabrik tekstil PT. Texmaco Jaya, Karawang-Jawa Barat|date=1998|publisher=University of Indonesia|pages=iii|archive-url=https://web.archive.org/web/20250415022414/https://lib.ui.ac.id/detail?id=78320&lokasi=lokal|archive-date=2025-04-15|access-date=2026-06-13|url-status=dead}}</ref>
N'afọ nke abụọ ya na mahadum, Tri malitere ịrụ ọrụ dị ka onye nkụzi biology na ụlọ akwụkwọ sekọndrị ya. A kọwara ya dị ka onye nkụzi nke mere ka echiche ndị dị mgbagwoju anya dị mgbagwoju anya dị mfe nghọta nye ụmụ akwụkwọ ya, na-akpali ụmụ akwụkwọ ya ka ha mụọ bayoloji. Ọ ghọkwara onye ndụmọdụ maka ụmụ akwụkwọ nọ n'ụlọ akwụkwọ ahụ, ọkachasị ndị nọ na ngalaba Sayensị na Ọbá akwụkwọ.<ref>{{Cite web|author=Redaksi|date=2024-07-29|title=Direktur SILK UI Tri Edhi Budhi Soesilo Beri Pembekalan pada "Scientist" Muda di SMAN 8 Jakarta|url=https://www.sinarharapan.net/direktur-silk-ui-tri-edhi-budhi-soesilo-beri-pembekalan-pada-scientist-muda-di-sman-8-jakarta/|accessdate=2025-04-04|work=sinarharapan.net|language=en-US}}</ref>
Ya na ọtụtụ ndị agadi ya na ndị obere ndị si na 8th Jakarta State High School hiwere ọrụ nkuzi BTA 8, bụ nke kwadebere ụmụ akwụkwọ si ụlọ akwụkwọ maka ule ntinye mahadum.<ref>{{Cite web|title=Bimbingan Belajar Offline/Online Terbaik Pilihan Keluarga Indonesia - BTA Group|url=https://btagroup.co.id/about|accessdate=2025-04-04|work=btagroup.co.id}}</ref> Ewezuga nkuzi na ụmụ akwụkwọ ya na BTA, ọ kụzikwara na Feksos Nonformal Education Center site na 1984 ruo n'afo 1985.<ref name=":1"/>
Ọ gụsịrị akwụkwọ dịka dọkịta na Mahadum Indonesia na 1987.<ref name=":1"/> O nwere nzere masta na doctorate na sayensị gburugburu ebe obibi na Mahadum Indonesia na 1998 na 2005, n'otu n'otu.<ref name=":0"/> O nwetara nzere ''cum laude'' maka nchekwa akwụkwọ doctorate ya.<ref>{{Cite web|title=DOKTOR YANG DILULUSKAN PROGRAM PASCASARJANA UNIVERSITAS INDONESIA PASCA REORGANISASI PROGRAM PASCASARJANA|url=http://www.pps.ui.edu/new/index.php?option=com_content&task=view&id=24&Itemid=49|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080910080224/http://www.pps.ui.edu/new/index.php?option=com_content&task=view&id=24&Itemid=49|archivedate=10 September 2008|accessdate=6 April 2025|work=PPS UI}}</ref>
== Ọrụ agụmakwụkwọ ==
Mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ dịka dọkịta na Mahadum Indonesia na 1987, Tri malitere ịrụ ọrụ dịka onye ọrụ na ngalaba ịwa ahụ kansa na Ụlọ Ọgwụ Dharma Nugraha dị na Matraman, East Jakarta. Ọ gara n'ihu na-akụzi n'ọtụtụ ụlọ akwụkwọ agụmakwụkwọ ndị ọzọ, dịka Ụlọ Ọrụ Mmụta Na-abụghị nke Santa Lusia dị na Cawang, Ụlọ Ọrụ Mmụta Na-abụghị nke Santo Lukas, na Ụlọ Akwụkwọ Sekọndrị nke 6 nke Jakarta.<ref name=":1"/> Mgbe ọrụ nkuzi BTA gbasaara ọrụ ya na mpaghara ndị ọzọ na Indonesia, Tri kụzikwara ihe n'alaka ụlọ ọrụ ahụ dị na Ambon, Maluku na Manado.<ref name=":0"/>
Tri sonyeere Center for Human Resources and Environmental Research (PPSML, ''Pusat Penelitian Sumber Daya Manusia dan Lingkungan'' ) na Mahadum Indonesia dị ka onye ọrụ nyocha obere oge ka ọ natara akara ugo mmụta master ya. Ọ kụzikwara ihe na ngalaba dị iche iche na Mahadum Indonesia, site na 2001 ruo 2004 dị ka onye nkuzi osote na Mahadum Jenderal Soedirman.<ref name=":0"/>
Na 2010, Tri ghọrọ odeakwụkwọ nke mahadum sayensị gburugburu ebe obibi.<ref>{{Cite web|date=2022|title=Dr. Hayati Sari Hasibuan, S.T., M.T: apa yang kita lakukan akan berdampak terhadap lingkungan|url=https://uimagz.id/2023/wp-content/uploads/2022/11/UI-MAGZ-20-small-1.pdf|accessdate=4 April 2025|work=UI Magz|archivedate=15 April 2025|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250415020346/https://uimagz.id/2023/wp-content/uploads/2022/11/UI-MAGZ-20-small-1.pdf}}</ref> Mgbe ọ gụchara ọrụ ya dịka odeakwụkwọ, na Julaị 2014, Tri ghọrọ onyeisi oche nke mahadum ahụ. N'okpuru nduzi ya, na 2015, mahadum ahụ kwadebere akwụkwọ agụmakwụkwọ nke kwadoro ka e bulie mahadum sayensị gburugburu ebe obibi ka ọ bụrụ ụlọ akwụkwọ.<ref>{{Cite web|title=Sejarah|url=http://sil.ui.ac.id/tentang-kami/sejarah/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170325201700/http://sil.ui.ac.id/tentang-kami/sejarah/|archivedate=25 March 2017|accessdate=4 April 2025|work=Sekolah Ilmu Lingkungan}}</ref> E guzobere Mahadum Indonesia School of Environmental Sciences na 2016, Tri wee bụrụ osote onye nduzi nke ụlọ akwụkwọ ahụ otu afọ ka e mesịrị.<ref>{{Cite web|title=Pengelola Sekolah Ilmu Lingkungan|url=http://sil.ui.ac.id/tentang-kami/pengelola/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180325194457/http://sil.ui.ac.id/tentang-kami/pengelola/|archivedate=25 March 2018|accessdate=4 April 2025|work=Sekolah Ilmu Lingkungan}}</ref><ref>{{Cite web|date=2020-08-03|title=Pakar SIL UI: Perubahan Lingkungan Berkorelasi Kuat terhadap Munculnya Penyakit|url=https://ui.kompas.id/baca/perubahan-lingkungan-berkorelasi-terhadap-munculnya-penyakit/|accessdate=2025-04-05|work=Kabar UI|language=en-US}}</ref>
Mgbe onye nduzi Emil Budianto nwụsịrị na mberede na Septemba 30, 2020, Tri ghọrọ onye nduzi osote nke ụlọ akwụkwọ ahụ. Mgbe ọ mechara ọtụtụ nhọrọ, na Febụwarị 22, 2021, Tri ghọrọ onye nduzi na-adịgide adịgide nke ụlọ akwụkwọ ahụ.<ref>{{Cite web|author=Handini|first=Dinna|date=2021-02-22|title=Tri Edhi Budhi Soesilo Terpilih Sebagai Direktur SIL Periode 2021-2025|url=https://dikti.kemdikbud.go.id/kabar-dikti/tri-edhi-budhi-soesilo-terpilih-sebagai-direktur-sil-periode-2021-2025/|accessdate=2025-04-05|work=Kementerian Pendidikan Tinggi, Sains, dan Teknologi Republik Indonesia|language=en|archivedate=2025-04-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250415020451/https://dikti.kemdikbud.go.id/kabar-dikti/tri-edhi-budhi-soesilo-terpilih-sebagai-direktur-sil-periode-2021-2025/}}</ref> E tinyere ya n'ọkwa ụbọchị anọ ka e mesịrị<ref>{{Cite news|date=27 February 2021|title=Universitas Indonesia Lantik Dua Direktur dan Dua Wakil Dekan|url=https://www.tempo.co/lingkungan/universitas-indonesia-lantik-dua-direktur-dan-dua-wakil-dekan-535847|accessdate=5 April 2025|work=Tempo}}</ref> ma jee ozi ruo afọ anọ ruo mgbe e tinyere Supriatna n'ọkwa ya.<ref>{{Cite web|author=antaranews.com|date=2025-02-26|title=Rektor UI lantik empat pejabat baru|url=https://www.antaranews.com/berita/4676221/rektor-ui-lantik-empat-pejabat-baru|accessdate=2025-04-03|work=Antara News|language=id}}</ref>
== Ndụ nkeonwe ==
Tri lụrụ Susi Soviana n'afọ 1989. Di na nwunye a nwere ụmụ nwoke abụọ na otu nwa nwanyị, ha bikwa na Bogor ugbu a.<ref name=":0"/>
== Ntụaka ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}}
[[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]]
[[Otú:Articles with hCards]]
od4a2cu55043y34gqonbzj3aryzum7f
Akwụkwọ Ahịa Onitsha
0
77305
729613
728202
2026-09-30T17:37:01Z
Udopa
66698
Ekere na itugharị ihụakwụkwọ nke a "[[:en:Special:Redirect/revision/1369244023|Onitsha Market Literature]]"
729613
wikitext
text/x-wiki
[[Onịchạ|Onitsha]] Market Literature pụtara na mbido afọ 1950 site na akwụkwọ romance edere na mpempe akwụkwọ bara uru, nke ndị na-ebi akwụkwọ bipụtara n'obodo Onitsha dị n'ebe ọwụwa anyanwụ Naijiria. Na mbụ, e bu n'uche inweta ego n'ime ọnwa ndị na-adịghị ngwa ngwa, mmegharị ahụ nwetara ume mgbe ihe ịga nke ọma nke 1956 nke Ogali A. Ogali kacha ere Veronica My Daughter: A Drama. Nke a gosipụtara ịrị elu nke ụlọ ọrụ mbipụta mpaghara, na ndị na-ebi akwụkwọ / ndị na-ede akwụkwọ na-emepụta ọtụtụ narị akwụkwọ mpịakọta n'ụdị dị iche iche - site na akụkọ njem na akwụkwọ 'otú esi eme' na akwụkwọ ịhụnanya, akụkọ njem na egwuregwu. E dere ọtụtụ n'ime ya na pidgin English.
Ụdị akwụkwọ a na-adọrọ mmasị ugbu a nye ndị nchọpụta dị ka isi iyi nke abụọ nke ozi gbasara ọnọdụ mmekọrịta mmadụ na ibe ya n'oge ahụ; ndị na-agụ akwụkwọ n'ozuzu ha nwere ike ịghọta ya maka ojiji ọ na-eji Bekee mara mma, nke na-abụghị ọkọlọtọ yana usoro ya na-adịghị mma.
== Ịgụ ihe ọzọ ==
* [Ihe e dere n'ala ala peeji],ndu neme nwoke elu na ala: elu ndu, bara uru okwu, na ala bekee, ohuru York, na afo, 2001 - facsimile iruputakwa maka ihe ha loputagoro
* Onitsha market literature pamphlets
* Akwụkwọ Onitsha Market, ku.edu.
** [http://exhibits.lib.ku.edu/exhibits/show/onitsha/related-resources Ihe ndị metụtara ya. Bibliography nke ihe odide na akwụkwọ ahịa Naijiria: ihe na-esote.], ku edu.
* Onitsha Market Literature, indiana.edu.
* The Onitsha Market Literature Phenomenon, nigeriafirst.org.
0jdxootkufvl2t016zt4ayt6j2b5jus
Mọnde Emoghavwe
0
77309
729583
671324
2026-09-30T16:54:17Z
Ani Chiemelie j
64027
Ekere na itugharị ihụakwụkwọ nke a "[[:en:Special:Redirect/revision/1361828907|Monday Emoghavwe]]"
729583
wikitext
text/x-wiki
'''Emoghavwe bụkwa onyeisi oche nke Nigeria Paralympic Committee.[1] N’afọ 2018, Nigeria Olympic Committee nyere ya ihe nrite Distinguished Merit Award maka nnukwu uru na onyinye o nyere n’egwuregwu.[1]Monday Emoghavwe'''[lower-alpha 1] (amụrụ ya na abalị abụọ n’ọnwa Eprel, afọ 1963) bụ onye Naịjirịa na-asọ mpi ibuli ibu dị arọ (powerlifting). Ọ nọchitere anya Naịjirịa n’Egwuregwu Paralympics nke Oge Okpomọkụ nke afọ 1992, n’Egwuregwu Paralympics nke Oge Okpomọkụ nke afọ 1996, nakwa n’Egwuregwu Paralympics nke Oge Okpomọkụ nke afọ 2000.
Ọ meriri ihe nrite ọlaedo ugboro atọ. O meriri ọlaedo n’asọmpi ụmụ nwoke nke kilogram 48 na Paralympics nke afọ 1992; ọ meriri ọlaedo n’asọmpi ụmụ nwoke nke kilogram 60 na Paralympics nke afọ 1996; ma meriekwa ọlaedo n’asọmpi ụmụ nwoke nke kilogram 67.5 na Paralympics nke afọ 2000.[1][2][3]
Ọ merikwara ihe nrite ọlaedo n’egwuregwu '''All-Africa Games''' nke afọ 1995, nke e mere na Harare, Zimbabwe.[3]
<ref name="noc_honour">{{Cite news |date=1 August 2018 |title=NOC honours Emoghavwe |url=https://guardian.ng/sport/noc-honours-emoghavwe/ |accessdate=27 July 2019 |work=[[The Guardian (Nigeria)|The Guardian]]}}</ref>Emoghavwe bụkwa onyeisi oche nke '''Nigeria Paralympic Committee'''.[1] N’afọ 2018, '''Nigeria Olympic Committee''' nyere ya ihe nrite '''Distinguished Merit Award''' maka nnukwu uru na onyinye o nyere n’egwuregwu.[1]
== Ihe edeturu ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />
== Ihe odide ==
[[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]]
1a124toripnkveu88t4uf35vc6fnjwk
Event:Documenting Igbo Proverbs, Riddles and Building Audio Archives 2026
1728
77311
729599
729427
2026-09-30T17:20:28Z
Bibisuccess
14253
/* Gallery */
729599
wikitext
text/x-wiki
This project is a cultural and language preservation initiative focused on documenting traditional Igbo proverbs (Ilu Igbo) and Igbo riddles (gwam gwam gwam) through audio recordings and open knowledge platforms. The project aims to preserve endangered aspects of Igbo oral heritage by recording native speakers, reciting proverbs and riddles, explaining their meanings, and sharing their cultural significance.
==Project Timeline==
{| class="wikitable"
|-
! Date/Time !! Activity !! Trainer/Interviewers !! Zoom/Recording Link !! !! Status
|-
|
DAY 1
* 4th July 2026
* 2:00 pm WAT
|| Project Launch & Training
|| [[User:Dagentle|Dagentle]], [[User:Bibisuccess|Bibisuccess]] and [[User:Obedmakolo|Obedmakolo]]
|| [https://us06web.zoom.us/rec/share/_cfSBXJ_hEFnYXbO1jRPhErZn6qtgtD2LjCzI3J1Y-cDyuBmzcY9gQra-WZMJUjR.o2Q2PEFaDViCr0l9?pwd=DKBoII8I_cTIgC1NlwAAIAAAANPYkjlL8qKBJuUWkxdcCAFkgtaz55gHsRtpemNI5bfcojxBJANI7G1bewtTl4XSbTAwMDAwNA&from=hub Recording]
|| {{Done}}
|-
|
DAY 2
* 9th September, 2026
|| Market Challenge
|| [[User:Senator Choko|Senator Choko]] and
[[User:Nwonwu Uchechukwu P|Nwonwu Uchechukwu P]]
|| TBD
|| {{Done}}
|-
|
|}
==Expectation==
==Project Team==
==Gallery==
<gallery>
File:Project documentation Volunteers 1.jpg
File:Project documentation Volunteers 2.jpg
File:Documenting Igbo Proverbs 2026 2nd edition (7).jpg
File:Documenting Igbo Proverbs 2026 2nd edition (8).jpg
File:Documenting Igbo Proverbs 2026 2nd edition (1).jpg
File: Documenting Igbo Proverbs 2026 2nd edition (2).jpg
File:Documenting Igbo Proverbs 2026 2nd edition (3).jpg
File:Documenting Igbo Proverbs 2026 2nd edition (4).jpg
File:Documenting Igbo Proverbs 2026 2nd edition (5).jpg
File:Documenting Igbo Proverbs 2026 2nd edition (6).jpg
[[File:Igbo Proverbs Documentation 1.0.webm|Igbo Proverbs Documentation 1.0]]
</gallery>
cgk1zutqep3y4a7cbnu05bvu6p0mhwp
729602
729599
2026-09-30T17:23:05Z
Bibisuccess
14253
/* Gallery */
729602
wikitext
text/x-wiki
This project is a cultural and language preservation initiative focused on documenting traditional Igbo proverbs (Ilu Igbo) and Igbo riddles (gwam gwam gwam) through audio recordings and open knowledge platforms. The project aims to preserve endangered aspects of Igbo oral heritage by recording native speakers, reciting proverbs and riddles, explaining their meanings, and sharing their cultural significance.
==Project Timeline==
{| class="wikitable"
|-
! Date/Time !! Activity !! Trainer/Interviewers !! Zoom/Recording Link !! !! Status
|-
|
DAY 1
* 4th July 2026
* 2:00 pm WAT
|| Project Launch & Training
|| [[User:Dagentle|Dagentle]], [[User:Bibisuccess|Bibisuccess]] and [[User:Obedmakolo|Obedmakolo]]
|| [https://us06web.zoom.us/rec/share/_cfSBXJ_hEFnYXbO1jRPhErZn6qtgtD2LjCzI3J1Y-cDyuBmzcY9gQra-WZMJUjR.o2Q2PEFaDViCr0l9?pwd=DKBoII8I_cTIgC1NlwAAIAAAANPYkjlL8qKBJuUWkxdcCAFkgtaz55gHsRtpemNI5bfcojxBJANI7G1bewtTl4XSbTAwMDAwNA&from=hub Recording]
|| {{Done}}
|-
|
DAY 2
* 9th September, 2026
|| Market Challenge
|| [[User:Senator Choko|Senator Choko]] and
[[User:Nwonwu Uchechukwu P|Nwonwu Uchechukwu P]]
|| TBD
|| {{Done}}
|-
|
|}
==Expectation==
==Project Team==
==Gallery==
<gallery>
File:Project documentation Volunteers 1.jpg
File:Project documentation Volunteers 2.jpg
File:Documenting Igbo Proverbs 2026 2nd edition (7).jpg
File:Documenting Igbo Proverbs 2026 2nd edition (8).jpg
File:Documenting Igbo Proverbs 2026 2nd edition (1).jpg
File: Documenting Igbo Proverbs 2026 2nd edition (2).jpg
File:Documenting Igbo Proverbs 2026 2nd edition (3).jpg
File:Documenting Igbo Proverbs 2026 2nd edition (4).jpg
File:Documenting Igbo Proverbs 2026 2nd edition (5).jpg
File:Documenting Igbo Proverbs 2026 2nd edition (6).jpg
https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/a1/Igbo_Proverbs_Documentation_1.0.webm?utm_source=commons.wikimedia.org&utm_campaign=index&utm_content=original
</gallery>
fx40klej1cjkfq11n2t5vwtkck3ev4v
729604
729602
2026-09-30T17:24:16Z
Bibisuccess
14253
/* Project Team */
729604
wikitext
text/x-wiki
This project is a cultural and language preservation initiative focused on documenting traditional Igbo proverbs (Ilu Igbo) and Igbo riddles (gwam gwam gwam) through audio recordings and open knowledge platforms. The project aims to preserve endangered aspects of Igbo oral heritage by recording native speakers, reciting proverbs and riddles, explaining their meanings, and sharing their cultural significance.
==Project Timeline==
{| class="wikitable"
|-
! Date/Time !! Activity !! Trainer/Interviewers !! Zoom/Recording Link !! !! Status
|-
|
DAY 1
* 4th July 2026
* 2:00 pm WAT
|| Project Launch & Training
|| [[User:Dagentle|Dagentle]], [[User:Bibisuccess|Bibisuccess]] and [[User:Obedmakolo|Obedmakolo]]
|| [https://us06web.zoom.us/rec/share/_cfSBXJ_hEFnYXbO1jRPhErZn6qtgtD2LjCzI3J1Y-cDyuBmzcY9gQra-WZMJUjR.o2Q2PEFaDViCr0l9?pwd=DKBoII8I_cTIgC1NlwAAIAAAANPYkjlL8qKBJuUWkxdcCAFkgtaz55gHsRtpemNI5bfcojxBJANI7G1bewtTl4XSbTAwMDAwNA&from=hub Recording]
|| {{Done}}
|-
|
DAY 2
* 9th September, 2026
|| Market Challenge
|| [[User:Senator Choko|Senator Choko]] and
[[User:Nwonwu Uchechukwu P|Nwonwu Uchechukwu P]]
|| TBD
|| {{Done}}
|-
|
|}
==Expectation==
==Project Team==
Bibisuccess
Dagentle
Obedmakolo
Nwonwu Uchechukwu P
Senator Choko
==Gallery==
<gallery>
File:Project documentation Volunteers 1.jpg
File:Project documentation Volunteers 2.jpg
File:Documenting Igbo Proverbs 2026 2nd edition (7).jpg
File:Documenting Igbo Proverbs 2026 2nd edition (8).jpg
File:Documenting Igbo Proverbs 2026 2nd edition (1).jpg
File: Documenting Igbo Proverbs 2026 2nd edition (2).jpg
File:Documenting Igbo Proverbs 2026 2nd edition (3).jpg
File:Documenting Igbo Proverbs 2026 2nd edition (4).jpg
File:Documenting Igbo Proverbs 2026 2nd edition (5).jpg
File:Documenting Igbo Proverbs 2026 2nd edition (6).jpg
https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/a1/Igbo_Proverbs_Documentation_1.0.webm?utm_source=commons.wikimedia.org&utm_campaign=index&utm_content=original
</gallery>
1ubwxzu0kg96f93h1goyl5zmnrpel67
729737
729604
2026-10-01T07:13:50Z
Túrelio
17132
([[c:GR|GR]]) [[c:COM:Duplicate|Duplicate]]: [[File:Documenting Igbo Proverbs 2026 2nd edition (2).jpg]] → [[File:Documenting Igbo Proverbs 2026 2nd edition (3).jpg]] Exact or scaled-down duplicate: [[c::File:Documenting Igbo Proverbs 2026 2nd edition (3).jpg]]
729737
wikitext
text/x-wiki
This project is a cultural and language preservation initiative focused on documenting traditional Igbo proverbs (Ilu Igbo) and Igbo riddles (gwam gwam gwam) through audio recordings and open knowledge platforms. The project aims to preserve endangered aspects of Igbo oral heritage by recording native speakers, reciting proverbs and riddles, explaining their meanings, and sharing their cultural significance.
==Project Timeline==
{| class="wikitable"
|-
! Date/Time !! Activity !! Trainer/Interviewers !! Zoom/Recording Link !! !! Status
|-
|
DAY 1
* 4th July 2026
* 2:00 pm WAT
|| Project Launch & Training
|| [[User:Dagentle|Dagentle]], [[User:Bibisuccess|Bibisuccess]] and [[User:Obedmakolo|Obedmakolo]]
|| [https://us06web.zoom.us/rec/share/_cfSBXJ_hEFnYXbO1jRPhErZn6qtgtD2LjCzI3J1Y-cDyuBmzcY9gQra-WZMJUjR.o2Q2PEFaDViCr0l9?pwd=DKBoII8I_cTIgC1NlwAAIAAAANPYkjlL8qKBJuUWkxdcCAFkgtaz55gHsRtpemNI5bfcojxBJANI7G1bewtTl4XSbTAwMDAwNA&from=hub Recording]
|| {{Done}}
|-
|
DAY 2
* 9th September, 2026
|| Market Challenge
|| [[User:Senator Choko|Senator Choko]] and
[[User:Nwonwu Uchechukwu P|Nwonwu Uchechukwu P]]
|| TBD
|| {{Done}}
|-
|
|}
==Expectation==
==Project Team==
Bibisuccess
Dagentle
Obedmakolo
Nwonwu Uchechukwu P
Senator Choko
==Gallery==
<gallery>
File:Project documentation Volunteers 1.jpg
File:Project documentation Volunteers 2.jpg
File:Documenting Igbo Proverbs 2026 2nd edition (7).jpg
File:Documenting Igbo Proverbs 2026 2nd edition (8).jpg
File:Documenting Igbo Proverbs 2026 2nd edition (1).jpg
File: Documenting Igbo Proverbs 2026 2nd edition (3).jpg
File:Documenting Igbo Proverbs 2026 2nd edition (3).jpg
File:Documenting Igbo Proverbs 2026 2nd edition (4).jpg
File:Documenting Igbo Proverbs 2026 2nd edition (5).jpg
File:Documenting Igbo Proverbs 2026 2nd edition (6).jpg
https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/a1/Igbo_Proverbs_Documentation_1.0.webm?utm_source=commons.wikimedia.org&utm_campaign=index&utm_content=original
</gallery>
spxnpolqfizce54xgkpatggztvslj5x
Tarila Thompson
0
77314
729589
671347
2026-09-30T17:04:26Z
Chinwe23
66630
Ekere na itugharị ihụakwụkwọ nke a "[[:en:Special:Redirect/revision/1372652327|Tarila Thompson]]"
729589
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Module:Message box/ambox.css"></templatestyles>
[[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]]
[[Otú:Articles with hCards]]
q3gp6b3cgpiel6xxjbz7ya166eetp0a
Rumuekini
0
78152
729584
697452
2026-09-30T16:55:29Z
Ifeanyi Madu
62483
Ekere na itugharị ihụakwụkwọ nke a "[[:en:Special:Redirect/revision/1363708632|Rumuekini]]"
729584
wikitext
text/x-wiki
Rumuekini bụ obodo dị n'Alaeze Akpor nke Okpuru Ọchịchị Obio/Akpor n'Aba mmiri (Rivers Steeti), Naịjirịa. Obodo Rumuekini na Rumuosi, Aluu, Choba, na Ozuoba na-ekerịta oke ala. Obodo Rumuekini bụ otu n'ime obodo ndị e depụtara ebe a na-arụ ọrụ ụzọ mgbanaka (ring road construction project) dị na Rivers Steeti.
== Iju mmiri/Ọgba aghara ==
Igbo Translation
N’afọ 2017, akụkọ kwuru na idei mmiri metụtara obodo Rumuekini, nke mere ka ihe karịrị mmadụ 200 bi na Rumodu, n’obodo Rumuekini, ghọọ ndị na-enweghị ebe obibi, ma kwụsịkwa ọtụtụ ụmụ akwụkwọ ịga ụlọ akwụkwọ. Maazị John Nnamdi Ohor, onye bụ Onyeisi Kọmitii Mmepe Ala Rumodu, kwukwara na site n’ihe ọ hụrụ, idei mmiri ahụ bụ n’ihi enweghị ọwa mmiri kwesịrị ekwesị n’ebe a na-arụ ọrụ owuwu n’Okporo Ụzọ Obiri/Ikwere Airport na Okporo Ụzọ Ada-George.[1]
Igbo Translation
N’otu afọ ahụ, ndị Rumuekini nwere esemokwu na ndị obodo Ogbogoro, nke butere mbibi na mfu nke ihe onwunwe n’obodo Rumuekini. Mwakpo ndị si Ogbogoro wakporo Rumuekini bụ n’ihi ọnwụ otu onye obodo Ogbogoro, onye a hụrụ ozu ya n’etiti ókèala Aluu na Rumuekini.[1]
== Ntụaka ==
<references />
c8owwybmglp1iyjidhnhn7qskonpem8
Angela Punch McGregor
0
79358
729568
709104
2026-09-30T15:53:22Z
Chizoba Amanambu
60985
Mbiputa ndezi
729568
wikitext
text/x-wiki
'''Angela Punch McGregor''' amụrụ na Jenụwarị 21, 1953) bụ onye Australia na-eme ihe nkiri na ihe nkiri.
== Mbido ndụ ==
Punch McGregor hụrụ ihe nkiri n'anya, mgbe ọ na-eme ihe nkiri n'ụlọ akwụkwọ mgbe ọ dị afọ iri na atọ. Ọrụ mbụ ya bụ dịka 'Spoon' na The Owl and the Pussy-Cat . <ref name="smh">{{Cite web|url=https://www.smh.com.au/entertainment/art-and-design/this-is-her-life-20021026-gdfrdl.html|title=This is her life|publisher=[[The Sydney Morning Herald]]|date=26 October 2002}}</ref> Ọ gụrụ akwụkwọ na Sydney's National Institute of Dramatic Art (NIDA), O ji Bachelor of Dramanic Art (Acting) wee pụta na 1973. <ref>{{Cite web|url=https://www.nida.edu.au/alumni-and-industry/all-alumni/|title=NIDA Alumni|publisher=[[National Institute of Dramatic Art]]}}</ref>
== Ọrụ ==
Punch McGregor emeela ọtụtụ ihe nkiri telivishọn gụnyere ọrụ akparamagwa ama ama dịka Jane Potter na Class of '75 (1975). Ọ mere ka Ros Parrish (nne nke ndị na-eme ihe nkiri Shane na Nick Parrish) na soap opera Home and Away site na 1994 ruo 1995. Ọrụ ndị ọzọ gụnyere mbanye dịka onye ọbịa na Rafferty's Rules (1988), usoro mpụ ''Halifax f.p.'' (1994), Fire (1995), ihe nkiri ahụike All Saints (1998), usoro ndị uwe ojii ''White Collar Blue'' (2002), drama Love My Way (2004-2005) na miniseries The Principal (2015).
Ihe nkiri ya gụnyere The Chant of Jimmy Blacksmith (1978) na Newsfront (1978), ha abụọ wetara ya AFI Awards. Ọ nwetakwara nhọpụta AFI maka ọrụ ya na We of the Never Never (1982) na Annie's Coming Out (1984). Ọ pụtara na The Delinquents (1989) ya na Kylie Minogue, Spotswood (1991) n'ihu Anthony Hopkins, Ben Mendelsohn na Russell Crowe, ''Tom White'' (2004) ya na Colin Friels na Savages Crossing (2010) ya na John Jarratt. Ọ pụtakwara na TV biopoc Mary: The Making of a Princess (2015), banyere mgbaonwe nke onye Australia Mary Donaldson na Frederik X nke Denmark (onye bụ nwa ézè nwoke echiri echichi n'oge ahụ).
Punch McGregor arụgoro ọtụtụ ụlọ ọrụ ihe nkiri dị elu n'Australia ọrụ, n'ihe nkiri nke gụnyere The Importance of Being Earnest (1975/1993), ''Othello'' (1976), A Midsummer Night's Dream (1985), Les Liaisons Dangereuses (1987-1988), A Streetcar Named Desire (1988), Summer of the Seventeenth Doll (1991), Dial M For Murder (1991-1992), Long Day's Journey into Night (2004), Festen (2005) na ''Equus''.
Ọ mere ihe nkiri dịka Juliet nyere Mel Gibson's Romeo na mmepụta nke ''Romeo na Juliet'' na 1979, wetara ihe ịga n'ihu Gibson na Mad Max. N'afọ 2002, ọ mere Miss Havisham na mgbanwe nke Charles Dickens" Great Expectations . <ref name="smh" />
N'afọ 1995, ọ na-apụta n'egwuregwu Nick Enright Blackrock, mgbe ọ dara n'ọrịa. Ọrịa ya, tinyere enweghị ntụkwasị obi na ike ọgwụgwụ mere ka ọ laa ezumike n'ime ihe nkiri, n'oge ahụ ọ gụrụ ihe ọmụmụ afọ anọ gbasara ọgwụ dịka chi si kee ya. Ọ rụrụ ọgwụ orthomolecular otu afọ ma nwekwa ụlọ ọgwụ nke ya ọ na-arụ oge ụfọdụ site n'ụlọ ya.<ref name="smh" />
Punch McGregor bụ onye nkuzi n'ime ihe nkiri na Western Australian Academy of Performing Arts site na 2006 ruo 2014. Ọ kụzikwaara ndị ntorobịa ịbanye n'ọrụ ihe nkiri na HubStudio dị na Sydney. Otu n'ime klassị ya bụ Angela Punch McGregor Master Class – Series 1..
== Ndụ nke onwe ==
Punch McGregor lụrụ onye nhazi na onye na-ede ihe nkiri Ross McGregor, onye bụkwa onye nkuzi ihe nkiri ya. Ha abụọ mụtara nwa nwoke<ref name="smh" />
== Ihe nkiri ==
=== Ihe nkiri ===
{| class="wikitable"
!Afọ
!Aha ya
!Ọrụ
!Ụdị
|-
|1976
|''Ụmụ Jelly ole na ole''
|
|Ihe nkiri dị mkpirikpi
|-
| rowspan="2" |1978
|''Abụ nke Jimmie Blacksmith''
|Gilda Marshall
|Ihe nkiri
|-
|''Akụkọ''
|Fay
|Ihe nkiri
|-
|1979
|''D'Arcy''
|
|Ihe nkiri dị mkpirikpi
|-
|1980
|''Àgwàetiti ahụ''
|Beth
|Ihe nkiri
|-
|1981
|''Onye lanarịrịnụ''
|Beth
|Ihe nkiri
|-
| rowspan="2" |1982
|''Ndị Enyi Kasị Mma''
|Melanie
|Ihe nkiri
|-
|''Anyị nke Ọ dịghị Mgbe''
|Jeannie Gunn
|Ihe nkiri
|-
|1983
|''Mmekọrịta Abụọ''
|Christine Sterling
|Ihe nkiri
|-
|1984
|''Annie Na-apụta''
|Jessica Hathaway
|Ihe nkiri
|-
|1985
|''Ụgbọ mmiri abụọ''
|Edwina Larkin
|Ihe nkiri
|-
|1986
|''Hunchback nke Notre Dame''
|Esmerelda (olu)
|Ihe nkiri TV (ihe nkiri)
|-
|1988
|Mgbanwe
|Ann
|Ihe nkiri TV
|-
|1989
|''Ndị Omume Ọjọọ''
|Oriakụ Lovell
|Ihe nkiri
|-
|1991
|Spotswood (nke a na-akpọ The Efficiency Expert)
|Caroline Wallace
|Ihe nkiri
|-
|1995
|''Halifax f.p.: ụgha nke uche''
|Anthea
|Ihe nkiri TV
|-
|1998
|''Terra Nova''
|Margie
|Ihe nkiri
|-
|2000
|''Obiọma''
|
|Ihe nkiri dị mkpirikpi
|-
|2003
|''Ash Wednesday''
|
|Ihe nkiri dị mkpirikpi
|-
|2004
|''Tom White''
|Irene
|Ihe nkiri
|-
|2010
|''Ịgafe Ndị Agha''
|Sue
|Ihe nkiri
|-
|2015
|''Mary: Ịme Nwaanyị''
|Eze Nwanyị Margrethe
|Ihe nkiri TV
|-
| rowspan="2" |2022
|''Violett''
|Laura
|Ihe nkiri
|-
|''Y''
|
|Ihe nkiri dị mkpirikpi
|}
=== Telivishọn ===
{| class="wikitable"
!Afọ
!Aha ya
!Ọrụ
!Ụdị
|-
| rowspan="2" |1975
|''Ìgwè Ndị Shannon''
|Nwanyị akwụna
|1 ihe omume
|-
|''Klas nke 75''
|Jane Potter
|Ihe omume 98
|-
|1976
|''Alvin Purple''
|Lucy
|1 ihe omume
|-
|1978
|''Ikpe Maka Nchebe''
|Rut
|1 ihe omume
|-
|1979
|''Ụgbọ Mmiri Ndị Nche''
|Sue Halloran
|Ihe omume 2
|-
|1980
|''Ala Na-enweghị Oge''
|Ellen
|Miniserie, ihe omume 7
|-
| rowspan="2" |1986
|''Tusitala''
|Fanny Stevenson
|Miniserie, ihe omume 3
|-
|''Nwa Ònye?''
|Gwen Morrison
|Miniserie, ihe omume 2
|-
|1988
|''Iwu Rafferty''
|Christine Stanton
|1 ihe omume
|-
|1994–1995
|''N'Ụlọ Na N'èzí''
|Ros Parrish
|Ihe omume 20
|-
|1995
|''Iwu nke Ala''
|Angela Goodman
|Usoro ihe nkiri TV, 1 ihe omume
|-
|1996
|''Ọkụ''
|Dr Prudence Eberhardt
|Ihe omume 4
|-
|2002
|''Onye uwe ojii ọjọọ, Onye uwe ojii Ọjọọ''
|Evelyn Bowers
|Miniserie, 1 ihe omume
|-
| rowspan="2" |2003
|''Ndị Nsọ Nile''
|Carmen Shaw
|Ihe omume 6
|-
|''White Collar Blue''
|Mmeri zuru oke
|1 ihe omume
|-
|2004–2005
|''Ịhụ Ụzọ M''
|Angela Morris
|Ihe omume 4
|-
|2015
|''Onye isi''
|Sue Longworthy
|Ihe omume 3
|-
|2022–2024
|''Troppo''
|Dr Val
|Ihe omume 10
|-
|2025
|''Afọ Afọ Ikpeazụ''
|Connie
|Ihe omume 6
|}
== Ihe nkiri ==
=== Dị ka onye na-eme ihe nkiri ===
{| class="wikitable"
!Afọ
!Aha ya
!Ọrụ
!Ụdị
|-
| rowspan="4" |1971
|''Ikpe nke Lucullus''
|Eze Nwanyị
|NIDA, Sydney
|-
|''Hippolytus''
|
| rowspan="2" |UNSW Old Tote Theatre, SydneyỤlọ Egwuregwu Old Tote, Sydney
|-
|''Ị pụghị iwere ya na gị''
|Rheba
|-
|''Nwaanyị Jairus''
|
|Ụlọ Egwuregwu Jane St, Sydney
|-
| rowspan="3" |1972
|''Nwa agbọghọ Obodo''
|
|UNSW Old Tote Theatre, SydneyỤlọ Egwuregwu Old Tote, Sydney
|-
|''Ihe Okike''
|
|Ụlọ Egwuregwu NIDA, Sydney
|-
|''Agwọ ahụ''
|
|Woollahra Arts Center, Bondi Junction, Sydney
|-
| rowspan="5" |1973
|''Playboy nke Western World''
|
|Ụlọ Egwuregwu Sydney
|-
|''Alụmdi na Nwunye Nzuzo''
|Oriakụ Heidelberg
| rowspan="2" |NIDA, Sydney
|-
|''Ekwensu''
|Nwanne nwanyị Jeanne Des Anges
|-
|''Cooper na Borges''
|Severina Cordello
|Ụlọ Egwuregwu Jane St, Sydney
|-
|''Oh, Olee Agha Dị Mma!''
|
|Njem New South Wales
|-
| rowspan="4" |1974
|''Nnụnụ Owl na Pussy Cat gara n'Oké Osimiri''
|
|Ụlọ Nzukọ Obodo Bankstown, Sydney
|-
|''Ebe Hercules bụ́ onye bụ́ Cradle''
|
|Ụlọ Egwuregwu Sydney
|-
|''Ndị na-arụkọ ọrụ''
|
|Ụlọ Egwuregwu Independent, Sydney
|-
|''Obere Eyolf''
|Miss Asta Allmers
|UNSW NIDA Parade Theatre, Sydney
|-
| rowspan="3" |1975
|''Ụlọ nkwari akụ Paradiso''
|
|UNSW NIDA Parade Theatre, Sydney & Playhouse, CanberraỤlọ Egwuregwu, Canberra
|-
|''N'Ebe Anyị''
|
|UNSW NIDA Parade Theatre, Sydney
|-
|''Mkpa Ịdị Nri Dị Ike''
|
|Ụlọ Egwuregwu Sydney
|-
| rowspan="4" |1976
|''Othello''
|Desdemona
|Princess Theatre, Launceston & Theatre Royal, HobartỤlọ Egwuregwu Royal, Hobart
|-
|''Onye Na-enweghị Isi Otu''
|
|Ụlọ Egwuregwu Royal, Hobart
|-
|''Onyinye ahụ''
|
|Ụlọ Egwuregwu Stables & VCA, Melbourne
|-
|''Akụkọ Ezinụlọ''
|Nwa ya nwanyị, Wendy
|Njem NSW
|-
| rowspan="3" |1977
|''Camille''
|
|Ụlọ ihe nkiri 3 na Canberra Repertory Society <ref name="ccn">{{Cite web|date=2012-09-13|title=Punch McGregor masters the serious art of comedy|url=https://citynews.com.au/2012/punch-mcgregor-masters-the-serious-art-of-comedy/|work=Canberra City News|language=en-AU}}</ref>
|-
|''Thark''
|Kitty Stratton
|Ụlọ Egwuregwu Genesian, Sydney
|-
|''Nna''
|Betha
|UNSW NIDA Parade Theatre, Sydney
|-
| rowspan="2" |1979
|''Nne Obi Ike na Ụmụ Ya''
|Yvette Pottier / Nwanyị Ọrụ Ugbo
| rowspan="2" |Ụlọ Egwuregwu Jane St, Sydney
|-
|''Dị ka Ị Na-amasị''
|Rosalind
|-
|1979
|''Romeo na Juliet''
|Juliet
|Ụlọ Egwuregwu Octagon, Perth & Nimrod, Sydney
|-
|1980
|''Nwunye nke Ebe Oziọma''
|Lily
|Ụlọ Egwuregwu Jane St, Sydney
|-
|1982
|''Igbu Ya''
|Maria Podsekalnikov
|Nimrod, Sydney
|-
|1983
|''Okirikiri ahụ''
|Elizabeth
|Ụlọ Egwuregwu Royal, Sydney & Comedy Theatre, MelbourneỤlọ Egwuregwu Comedy, Melbourne
|-
|1984
|''Nnukwu Nwoke kpuru ìsì Na-agba Egwú''
|Rose Draper
|Ụlọ Egwuregwu Sydney
|-
|1985
|''Nrọ Ọchịchị''
|
|Seymour Center, Sydney
|-
|
|''Joan nke Arc n'elu osisi''
|[[Joan nke Arc]]
|Òtù Egwuregwu Egwuregwu nke Canberra
|-
|1987–1988
|''Mmekọrịta Dị Iche Iche''
|Marquis de Merteuil
|Seymour Centre, Sydney & Playhouse, Melbourne na MTC
|-
|1988
|''Ụgbọ okporo ígwè A Na-akpọ Ọchịchọ''
|Onye ọcha
|Ụlọ Egwuregwu Eze Ukwu, Sydney & Lyric Theatre, BrisbaneỤlọ Egwuregwu Lyric, Brisbane
|-
|1990
|''Di na Nwoke Dị Iche Iche''
|Florence
|Comedy Theatre, Melbourne & Majestic Cinemas, Sydney
|-
|1991
|''Oge okpomọkụ nke nwa bebi nke iri na asaa''
|Pearl
|Seymour Center, Sydney
|-
|1991–1992
|''Kpọọ M maka igbu ọchụ''
|
|Marian St Theatre, Sydney & Playhouse, Adelaide
|-
| rowspan="2" |1992
|''Maka Julia''
|Gloria
|Russell St Theatre, Melbourne na MTC
|-
|''Ndị na-ere mmanya''
|
|Belvoir, Sydney
|-
|1994
|''Onyinye nke Gorgon''
|Helen Damson
|Russell St Theatre, Melbourne na MTC
|-
| rowspan="2" |1995
|''Ọrụ Ọma''
|
|Ụlọ Egwuregwu Acton St, Canberra
|-
|''Nkume ojii''
|Diane
|Wharf Theatre, Sydney na STC
|-
|1999
|''Echiche Ịhụnanya''
|
|Ụlọ Egwuregwu Sydney
|-
| rowspan="2" |2001
|''Iji jide''
|Obi ụtọ
|Sydney Opera House, IMB Theatre, Wollongong, Riverside Theatres Parramatta, Playhouse, Canberra, Playhouse، Melbourne & Newcastle Civic Theatre na MTC
|-
|''Ụmụ nwanyị Dọkịta Akar''
|
|Ụlọ ihe nkiri Stables, Sydney na Ụlọ ọrụ ihe nkiri Griffin
|-
|2002
|''Nnukwu Atụmanya''
|Nwaanyị Havisham
|Ụlọ Egwuregwu, Melbourne & Sydney Opera House na MTC
|-
|2002–2003
|''Ihe osise Creedou''
|
|Ụlọ ihe nkiri Stables, Sydney na Ụlọ ọrụ ihe nkiri Griffin
|-
|2003
|''Ememe''
|Ndị ọzọ
|Ụlọ Egwuregwu Sydney
|-
|2004
|''Njem Ogologo Ụbọchị n'abalị''
|Mary Tyrone
|Ebe Egwuregwu Subiaco, Perth
|-
|2005
|''Oge Ochie''
|Anna
|Wharf Theatre, Sydney na STC
|-
|2008
|''N'ebe dị anya''
|Nwanne nne Harper
|Ụlọ Egwuregwu, Perth na Black Swan Theatre CompanyỤlọ ọrụ Black Swan Theatre
|-
|2010
|''Klọb Na-egwu Mmiri''
|Kate Onye Ọkà Mmụta Mmadụ
|Ụlọ Egwuregwu Southbank, Melbourne, Playhouse, PerthỤlọ Egwuregwu, Perth
|}
=== Dị ka onye nduzi / ndị ọrụ ===
== Onyinye na nhọpụta ==
{| class="wikitable sortable"
!Afọ
!Ọrụ ndị a họpụtara
!Ihe nrite
!Nsonaazụ
|-
| rowspan="2" |1978
|''Abụ nke Jimmy Blacksmith''
|Ihe nrite AFI maka onye na-eme ihe nkiri kacha mma|| {{Won}}
|-
|''Akụkọ''
|Ihe nrite AFI maka onye na-eme ihe nkiri kacha mma na ọrụ nkwado|| {{Won}}
|-
|1982
| rowspan="2" |''Anyị nke Ọ dịghị Mgbe''
|Ihe nrite AFI maka onye na-eme ihe nkiri kacha mma|| {{Nom}}
|-
| rowspan="2" |1984
|London Daily Telegraph Award maka Onye na-eme ihe nkiri nke Afọ|| {{Won}}
|-
|''Annie Na-apụta''
|Ihe nrite AFI maka onye na-eme ihe nkiri kacha mma|| {{Won}}
|-
|1998
|''Terra Nova''
|Ihe nrite AFI maka onye na-eme ihe nkiri kacha mma na ọrụ nkwado|| {{Nom}}
|-
|2003
|''Nnukwu Atụmanya''
|Ihe nrite Helpmann maka onye na-eme ihe nkiri kacha mma na ọrụ nkwado|| {{Nom}}
|}
== Edensibịa ==
== Njikọ mpụga ==
Angela Punch McGregor at IMDb
Urban Cine File: The World of Film in Australia – on the Internet(Wayback Machine
{{DEFAULTSORT: McGregor Punch Angela}}
[[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]]
[[Otú: Ndị nkuzi Australia]]
[[Otú: Ndị na-eme ihe nkiri n'Australia]]
cpekfhkz1pv1c792funmzob2fp56iqc
729570
729568
2026-09-30T15:55:02Z
Chizoba Amanambu
60985
/* Njikọ mpụga */
729570
wikitext
text/x-wiki
'''Angela Punch McGregor''' amụrụ na Jenụwarị 21, 1953) bụ onye Australia na-eme ihe nkiri na ihe nkiri.
== Mbido ndụ ==
Punch McGregor hụrụ ihe nkiri n'anya, mgbe ọ na-eme ihe nkiri n'ụlọ akwụkwọ mgbe ọ dị afọ iri na atọ. Ọrụ mbụ ya bụ dịka 'Spoon' na The Owl and the Pussy-Cat . <ref name="smh">{{Cite web|url=https://www.smh.com.au/entertainment/art-and-design/this-is-her-life-20021026-gdfrdl.html|title=This is her life|publisher=[[The Sydney Morning Herald]]|date=26 October 2002}}</ref> Ọ gụrụ akwụkwọ na Sydney's National Institute of Dramatic Art (NIDA), O ji Bachelor of Dramanic Art (Acting) wee pụta na 1973. <ref>{{Cite web|url=https://www.nida.edu.au/alumni-and-industry/all-alumni/|title=NIDA Alumni|publisher=[[National Institute of Dramatic Art]]}}</ref>
== Ọrụ ==
Punch McGregor emeela ọtụtụ ihe nkiri telivishọn gụnyere ọrụ akparamagwa ama ama dịka Jane Potter na Class of '75 (1975). Ọ mere ka Ros Parrish (nne nke ndị na-eme ihe nkiri Shane na Nick Parrish) na soap opera Home and Away site na 1994 ruo 1995. Ọrụ ndị ọzọ gụnyere mbanye dịka onye ọbịa na Rafferty's Rules (1988), usoro mpụ ''Halifax f.p.'' (1994), Fire (1995), ihe nkiri ahụike All Saints (1998), usoro ndị uwe ojii ''White Collar Blue'' (2002), drama Love My Way (2004-2005) na miniseries The Principal (2015).
Ihe nkiri ya gụnyere The Chant of Jimmy Blacksmith (1978) na Newsfront (1978), ha abụọ wetara ya AFI Awards. Ọ nwetakwara nhọpụta AFI maka ọrụ ya na We of the Never Never (1982) na Annie's Coming Out (1984). Ọ pụtara na The Delinquents (1989) ya na Kylie Minogue, Spotswood (1991) n'ihu Anthony Hopkins, Ben Mendelsohn na Russell Crowe, ''Tom White'' (2004) ya na Colin Friels na Savages Crossing (2010) ya na John Jarratt. Ọ pụtakwara na TV biopoc Mary: The Making of a Princess (2015), banyere mgbaonwe nke onye Australia Mary Donaldson na Frederik X nke Denmark (onye bụ nwa ézè nwoke echiri echichi n'oge ahụ).
Punch McGregor arụgoro ọtụtụ ụlọ ọrụ ihe nkiri dị elu n'Australia ọrụ, n'ihe nkiri nke gụnyere The Importance of Being Earnest (1975/1993), ''Othello'' (1976), A Midsummer Night's Dream (1985), Les Liaisons Dangereuses (1987-1988), A Streetcar Named Desire (1988), Summer of the Seventeenth Doll (1991), Dial M For Murder (1991-1992), Long Day's Journey into Night (2004), Festen (2005) na ''Equus''.
Ọ mere ihe nkiri dịka Juliet nyere Mel Gibson's Romeo na mmepụta nke ''Romeo na Juliet'' na 1979, wetara ihe ịga n'ihu Gibson na Mad Max. N'afọ 2002, ọ mere Miss Havisham na mgbanwe nke Charles Dickens" Great Expectations . <ref name="smh" />
N'afọ 1995, ọ na-apụta n'egwuregwu Nick Enright Blackrock, mgbe ọ dara n'ọrịa. Ọrịa ya, tinyere enweghị ntụkwasị obi na ike ọgwụgwụ mere ka ọ laa ezumike n'ime ihe nkiri, n'oge ahụ ọ gụrụ ihe ọmụmụ afọ anọ gbasara ọgwụ dịka chi si kee ya. Ọ rụrụ ọgwụ orthomolecular otu afọ ma nwekwa ụlọ ọgwụ nke ya ọ na-arụ oge ụfọdụ site n'ụlọ ya.<ref name="smh" />
Punch McGregor bụ onye nkuzi n'ime ihe nkiri na Western Australian Academy of Performing Arts site na 2006 ruo 2014. Ọ kụzikwaara ndị ntorobịa ịbanye n'ọrụ ihe nkiri na HubStudio dị na Sydney. Otu n'ime klassị ya bụ Angela Punch McGregor Master Class – Series 1..
== Ndụ nke onwe ==
Punch McGregor lụrụ onye nhazi na onye na-ede ihe nkiri Ross McGregor, onye bụkwa onye nkuzi ihe nkiri ya. Ha abụọ mụtara nwa nwoke<ref name="smh" />
== Ihe nkiri ==
=== Ihe nkiri ===
{| class="wikitable"
!Afọ
!Aha ya
!Ọrụ
!Ụdị
|-
|1976
|''Ụmụ Jelly ole na ole''
|
|Ihe nkiri dị mkpirikpi
|-
| rowspan="2" |1978
|''Abụ nke Jimmie Blacksmith''
|Gilda Marshall
|Ihe nkiri
|-
|''Akụkọ''
|Fay
|Ihe nkiri
|-
|1979
|''D'Arcy''
|
|Ihe nkiri dị mkpirikpi
|-
|1980
|''Àgwàetiti ahụ''
|Beth
|Ihe nkiri
|-
|1981
|''Onye lanarịrịnụ''
|Beth
|Ihe nkiri
|-
| rowspan="2" |1982
|''Ndị Enyi Kasị Mma''
|Melanie
|Ihe nkiri
|-
|''Anyị nke Ọ dịghị Mgbe''
|Jeannie Gunn
|Ihe nkiri
|-
|1983
|''Mmekọrịta Abụọ''
|Christine Sterling
|Ihe nkiri
|-
|1984
|''Annie Na-apụta''
|Jessica Hathaway
|Ihe nkiri
|-
|1985
|''Ụgbọ mmiri abụọ''
|Edwina Larkin
|Ihe nkiri
|-
|1986
|''Hunchback nke Notre Dame''
|Esmerelda (olu)
|Ihe nkiri TV (ihe nkiri)
|-
|1988
|Mgbanwe
|Ann
|Ihe nkiri TV
|-
|1989
|''Ndị Omume Ọjọọ''
|Oriakụ Lovell
|Ihe nkiri
|-
|1991
|Spotswood (nke a na-akpọ The Efficiency Expert)
|Caroline Wallace
|Ihe nkiri
|-
|1995
|''Halifax f.p.: ụgha nke uche''
|Anthea
|Ihe nkiri TV
|-
|1998
|''Terra Nova''
|Margie
|Ihe nkiri
|-
|2000
|''Obiọma''
|
|Ihe nkiri dị mkpirikpi
|-
|2003
|''Ash Wednesday''
|
|Ihe nkiri dị mkpirikpi
|-
|2004
|''Tom White''
|Irene
|Ihe nkiri
|-
|2010
|''Ịgafe Ndị Agha''
|Sue
|Ihe nkiri
|-
|2015
|''Mary: Ịme Nwaanyị''
|Eze Nwanyị Margrethe
|Ihe nkiri TV
|-
| rowspan="2" |2022
|''Violett''
|Laura
|Ihe nkiri
|-
|''Y''
|
|Ihe nkiri dị mkpirikpi
|}
=== Telivishọn ===
{| class="wikitable"
!Afọ
!Aha ya
!Ọrụ
!Ụdị
|-
| rowspan="2" |1975
|''Ìgwè Ndị Shannon''
|Nwanyị akwụna
|1 ihe omume
|-
|''Klas nke 75''
|Jane Potter
|Ihe omume 98
|-
|1976
|''Alvin Purple''
|Lucy
|1 ihe omume
|-
|1978
|''Ikpe Maka Nchebe''
|Rut
|1 ihe omume
|-
|1979
|''Ụgbọ Mmiri Ndị Nche''
|Sue Halloran
|Ihe omume 2
|-
|1980
|''Ala Na-enweghị Oge''
|Ellen
|Miniserie, ihe omume 7
|-
| rowspan="2" |1986
|''Tusitala''
|Fanny Stevenson
|Miniserie, ihe omume 3
|-
|''Nwa Ònye?''
|Gwen Morrison
|Miniserie, ihe omume 2
|-
|1988
|''Iwu Rafferty''
|Christine Stanton
|1 ihe omume
|-
|1994–1995
|''N'Ụlọ Na N'èzí''
|Ros Parrish
|Ihe omume 20
|-
|1995
|''Iwu nke Ala''
|Angela Goodman
|Usoro ihe nkiri TV, 1 ihe omume
|-
|1996
|''Ọkụ''
|Dr Prudence Eberhardt
|Ihe omume 4
|-
|2002
|''Onye uwe ojii ọjọọ, Onye uwe ojii Ọjọọ''
|Evelyn Bowers
|Miniserie, 1 ihe omume
|-
| rowspan="2" |2003
|''Ndị Nsọ Nile''
|Carmen Shaw
|Ihe omume 6
|-
|''White Collar Blue''
|Mmeri zuru oke
|1 ihe omume
|-
|2004–2005
|''Ịhụ Ụzọ M''
|Angela Morris
|Ihe omume 4
|-
|2015
|''Onye isi''
|Sue Longworthy
|Ihe omume 3
|-
|2022–2024
|''Troppo''
|Dr Val
|Ihe omume 10
|-
|2025
|''Afọ Afọ Ikpeazụ''
|Connie
|Ihe omume 6
|}
== Ihe nkiri ==
=== Dị ka onye na-eme ihe nkiri ===
{| class="wikitable"
!Afọ
!Aha ya
!Ọrụ
!Ụdị
|-
| rowspan="4" |1971
|''Ikpe nke Lucullus''
|Eze Nwanyị
|NIDA, Sydney
|-
|''Hippolytus''
|
| rowspan="2" |UNSW Old Tote Theatre, SydneyỤlọ Egwuregwu Old Tote, Sydney
|-
|''Ị pụghị iwere ya na gị''
|Rheba
|-
|''Nwaanyị Jairus''
|
|Ụlọ Egwuregwu Jane St, Sydney
|-
| rowspan="3" |1972
|''Nwa agbọghọ Obodo''
|
|UNSW Old Tote Theatre, SydneyỤlọ Egwuregwu Old Tote, Sydney
|-
|''Ihe Okike''
|
|Ụlọ Egwuregwu NIDA, Sydney
|-
|''Agwọ ahụ''
|
|Woollahra Arts Center, Bondi Junction, Sydney
|-
| rowspan="5" |1973
|''Playboy nke Western World''
|
|Ụlọ Egwuregwu Sydney
|-
|''Alụmdi na Nwunye Nzuzo''
|Oriakụ Heidelberg
| rowspan="2" |NIDA, Sydney
|-
|''Ekwensu''
|Nwanne nwanyị Jeanne Des Anges
|-
|''Cooper na Borges''
|Severina Cordello
|Ụlọ Egwuregwu Jane St, Sydney
|-
|''Oh, Olee Agha Dị Mma!''
|
|Njem New South Wales
|-
| rowspan="4" |1974
|''Nnụnụ Owl na Pussy Cat gara n'Oké Osimiri''
|
|Ụlọ Nzukọ Obodo Bankstown, Sydney
|-
|''Ebe Hercules bụ́ onye bụ́ Cradle''
|
|Ụlọ Egwuregwu Sydney
|-
|''Ndị na-arụkọ ọrụ''
|
|Ụlọ Egwuregwu Independent, Sydney
|-
|''Obere Eyolf''
|Miss Asta Allmers
|UNSW NIDA Parade Theatre, Sydney
|-
| rowspan="3" |1975
|''Ụlọ nkwari akụ Paradiso''
|
|UNSW NIDA Parade Theatre, Sydney & Playhouse, CanberraỤlọ Egwuregwu, Canberra
|-
|''N'Ebe Anyị''
|
|UNSW NIDA Parade Theatre, Sydney
|-
|''Mkpa Ịdị Nri Dị Ike''
|
|Ụlọ Egwuregwu Sydney
|-
| rowspan="4" |1976
|''Othello''
|Desdemona
|Princess Theatre, Launceston & Theatre Royal, HobartỤlọ Egwuregwu Royal, Hobart
|-
|''Onye Na-enweghị Isi Otu''
|
|Ụlọ Egwuregwu Royal, Hobart
|-
|''Onyinye ahụ''
|
|Ụlọ Egwuregwu Stables & VCA, Melbourne
|-
|''Akụkọ Ezinụlọ''
|Nwa ya nwanyị, Wendy
|Njem NSW
|-
| rowspan="3" |1977
|''Camille''
|
|Ụlọ ihe nkiri 3 na Canberra Repertory Society <ref name="ccn">{{Cite web|date=2012-09-13|title=Punch McGregor masters the serious art of comedy|url=https://citynews.com.au/2012/punch-mcgregor-masters-the-serious-art-of-comedy/|work=Canberra City News|language=en-AU}}</ref>
|-
|''Thark''
|Kitty Stratton
|Ụlọ Egwuregwu Genesian, Sydney
|-
|''Nna''
|Betha
|UNSW NIDA Parade Theatre, Sydney
|-
| rowspan="2" |1979
|''Nne Obi Ike na Ụmụ Ya''
|Yvette Pottier / Nwanyị Ọrụ Ugbo
| rowspan="2" |Ụlọ Egwuregwu Jane St, Sydney
|-
|''Dị ka Ị Na-amasị''
|Rosalind
|-
|1979
|''Romeo na Juliet''
|Juliet
|Ụlọ Egwuregwu Octagon, Perth & Nimrod, Sydney
|-
|1980
|''Nwunye nke Ebe Oziọma''
|Lily
|Ụlọ Egwuregwu Jane St, Sydney
|-
|1982
|''Igbu Ya''
|Maria Podsekalnikov
|Nimrod, Sydney
|-
|1983
|''Okirikiri ahụ''
|Elizabeth
|Ụlọ Egwuregwu Royal, Sydney & Comedy Theatre, MelbourneỤlọ Egwuregwu Comedy, Melbourne
|-
|1984
|''Nnukwu Nwoke kpuru ìsì Na-agba Egwú''
|Rose Draper
|Ụlọ Egwuregwu Sydney
|-
|1985
|''Nrọ Ọchịchị''
|
|Seymour Center, Sydney
|-
|
|''Joan nke Arc n'elu osisi''
|[[Joan nke Arc]]
|Òtù Egwuregwu Egwuregwu nke Canberra
|-
|1987–1988
|''Mmekọrịta Dị Iche Iche''
|Marquis de Merteuil
|Seymour Centre, Sydney & Playhouse, Melbourne na MTC
|-
|1988
|''Ụgbọ okporo ígwè A Na-akpọ Ọchịchọ''
|Onye ọcha
|Ụlọ Egwuregwu Eze Ukwu, Sydney & Lyric Theatre, BrisbaneỤlọ Egwuregwu Lyric, Brisbane
|-
|1990
|''Di na Nwoke Dị Iche Iche''
|Florence
|Comedy Theatre, Melbourne & Majestic Cinemas, Sydney
|-
|1991
|''Oge okpomọkụ nke nwa bebi nke iri na asaa''
|Pearl
|Seymour Center, Sydney
|-
|1991–1992
|''Kpọọ M maka igbu ọchụ''
|
|Marian St Theatre, Sydney & Playhouse, Adelaide
|-
| rowspan="2" |1992
|''Maka Julia''
|Gloria
|Russell St Theatre, Melbourne na MTC
|-
|''Ndị na-ere mmanya''
|
|Belvoir, Sydney
|-
|1994
|''Onyinye nke Gorgon''
|Helen Damson
|Russell St Theatre, Melbourne na MTC
|-
| rowspan="2" |1995
|''Ọrụ Ọma''
|
|Ụlọ Egwuregwu Acton St, Canberra
|-
|''Nkume ojii''
|Diane
|Wharf Theatre, Sydney na STC
|-
|1999
|''Echiche Ịhụnanya''
|
|Ụlọ Egwuregwu Sydney
|-
| rowspan="2" |2001
|''Iji jide''
|Obi ụtọ
|Sydney Opera House, IMB Theatre, Wollongong, Riverside Theatres Parramatta, Playhouse, Canberra, Playhouse، Melbourne & Newcastle Civic Theatre na MTC
|-
|''Ụmụ nwanyị Dọkịta Akar''
|
|Ụlọ ihe nkiri Stables, Sydney na Ụlọ ọrụ ihe nkiri Griffin
|-
|2002
|''Nnukwu Atụmanya''
|Nwaanyị Havisham
|Ụlọ Egwuregwu, Melbourne & Sydney Opera House na MTC
|-
|2002–2003
|''Ihe osise Creedou''
|
|Ụlọ ihe nkiri Stables, Sydney na Ụlọ ọrụ ihe nkiri Griffin
|-
|2003
|''Ememe''
|Ndị ọzọ
|Ụlọ Egwuregwu Sydney
|-
|2004
|''Njem Ogologo Ụbọchị n'abalị''
|Mary Tyrone
|Ebe Egwuregwu Subiaco, Perth
|-
|2005
|''Oge Ochie''
|Anna
|Wharf Theatre, Sydney na STC
|-
|2008
|''N'ebe dị anya''
|Nwanne nne Harper
|Ụlọ Egwuregwu, Perth na Black Swan Theatre CompanyỤlọ ọrụ Black Swan Theatre
|-
|2010
|''Klọb Na-egwu Mmiri''
|Kate Onye Ọkà Mmụta Mmadụ
|Ụlọ Egwuregwu Southbank, Melbourne, Playhouse, PerthỤlọ Egwuregwu, Perth
|}
=== Dị ka onye nduzi / ndị ọrụ ===
== Onyinye na nhọpụta ==
{| class="wikitable sortable"
!Afọ
!Ọrụ ndị a họpụtara
!Ihe nrite
!Nsonaazụ
|-
| rowspan="2" |1978
|''Abụ nke Jimmy Blacksmith''
|Ihe nrite AFI maka onye na-eme ihe nkiri kacha mma|| {{Won}}
|-
|''Akụkọ''
|Ihe nrite AFI maka onye na-eme ihe nkiri kacha mma na ọrụ nkwado|| {{Won}}
|-
|1982
| rowspan="2" |''Anyị nke Ọ dịghị Mgbe''
|Ihe nrite AFI maka onye na-eme ihe nkiri kacha mma|| {{Nom}}
|-
| rowspan="2" |1984
|London Daily Telegraph Award maka Onye na-eme ihe nkiri nke Afọ|| {{Won}}
|-
|''Annie Na-apụta''
|Ihe nrite AFI maka onye na-eme ihe nkiri kacha mma|| {{Won}}
|-
|1998
|''Terra Nova''
|Ihe nrite AFI maka onye na-eme ihe nkiri kacha mma na ọrụ nkwado|| {{Nom}}
|-
|2003
|''Nnukwu Atụmanya''
|Ihe nrite Helpmann maka onye na-eme ihe nkiri kacha mma na ọrụ nkwado|| {{Nom}}
|}
== Edensibịa ==
== Njikọ mpụga ==
Angela Punch McGregor at IMDb
Urban Cine File: The World of Film in Australia – on the Internet(Wayback Machine
{{DEFAULTSORT: McGregor Punch Angela}}
[[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]]
qorugolicqlyraky4rw426hfy5nk4g1
729690
729570
2026-09-30T20:38:02Z
Chizoba Amanambu
60985
/* Edensibịa */
729690
wikitext
text/x-wiki
'''Angela Punch McGregor''' amụrụ na Jenụwarị 21, 1953) bụ onye Australia na-eme ihe nkiri na ihe nkiri.
== Mbido ndụ ==
Punch McGregor hụrụ ihe nkiri n'anya, mgbe ọ na-eme ihe nkiri n'ụlọ akwụkwọ mgbe ọ dị afọ iri na atọ. Ọrụ mbụ ya bụ dịka 'Spoon' na The Owl and the Pussy-Cat . <ref name="smh">{{Cite web|url=https://www.smh.com.au/entertainment/art-and-design/this-is-her-life-20021026-gdfrdl.html|title=This is her life|publisher=[[The Sydney Morning Herald]]|date=26 October 2002}}</ref> Ọ gụrụ akwụkwọ na Sydney's National Institute of Dramatic Art (NIDA), O ji Bachelor of Dramanic Art (Acting) wee pụta na 1973. <ref>{{Cite web|url=https://www.nida.edu.au/alumni-and-industry/all-alumni/|title=NIDA Alumni|publisher=[[National Institute of Dramatic Art]]}}</ref>
== Ọrụ ==
Punch McGregor emeela ọtụtụ ihe nkiri telivishọn gụnyere ọrụ akparamagwa ama ama dịka Jane Potter na Class of '75 (1975). Ọ mere ka Ros Parrish (nne nke ndị na-eme ihe nkiri Shane na Nick Parrish) na soap opera Home and Away site na 1994 ruo 1995. Ọrụ ndị ọzọ gụnyere mbanye dịka onye ọbịa na Rafferty's Rules (1988), usoro mpụ ''Halifax f.p.'' (1994), Fire (1995), ihe nkiri ahụike All Saints (1998), usoro ndị uwe ojii ''White Collar Blue'' (2002), drama Love My Way (2004-2005) na miniseries The Principal (2015).
Ihe nkiri ya gụnyere The Chant of Jimmy Blacksmith (1978) na Newsfront (1978), ha abụọ wetara ya AFI Awards. Ọ nwetakwara nhọpụta AFI maka ọrụ ya na We of the Never Never (1982) na Annie's Coming Out (1984). Ọ pụtara na The Delinquents (1989) ya na Kylie Minogue, Spotswood (1991) n'ihu Anthony Hopkins, Ben Mendelsohn na Russell Crowe, ''Tom White'' (2004) ya na Colin Friels na Savages Crossing (2010) ya na John Jarratt. Ọ pụtakwara na TV biopoc Mary: The Making of a Princess (2015), banyere mgbaonwe nke onye Australia Mary Donaldson na Frederik X nke Denmark (onye bụ nwa ézè nwoke echiri echichi n'oge ahụ).
Punch McGregor arụgoro ọtụtụ ụlọ ọrụ ihe nkiri dị elu n'Australia ọrụ, n'ihe nkiri nke gụnyere The Importance of Being Earnest (1975/1993), ''Othello'' (1976), A Midsummer Night's Dream (1985), Les Liaisons Dangereuses (1987-1988), A Streetcar Named Desire (1988), Summer of the Seventeenth Doll (1991), Dial M For Murder (1991-1992), Long Day's Journey into Night (2004), Festen (2005) na ''Equus''.
Ọ mere ihe nkiri dịka Juliet nyere Mel Gibson's Romeo na mmepụta nke ''Romeo na Juliet'' na 1979, wetara ihe ịga n'ihu Gibson na Mad Max. N'afọ 2002, ọ mere Miss Havisham na mgbanwe nke Charles Dickens" Great Expectations . <ref name="smh" />
N'afọ 1995, ọ na-apụta n'egwuregwu Nick Enright Blackrock, mgbe ọ dara n'ọrịa. Ọrịa ya, tinyere enweghị ntụkwasị obi na ike ọgwụgwụ mere ka ọ laa ezumike n'ime ihe nkiri, n'oge ahụ ọ gụrụ ihe ọmụmụ afọ anọ gbasara ọgwụ dịka chi si kee ya. Ọ rụrụ ọgwụ orthomolecular otu afọ ma nwekwa ụlọ ọgwụ nke ya ọ na-arụ oge ụfọdụ site n'ụlọ ya.<ref name="smh" />
Punch McGregor bụ onye nkuzi n'ime ihe nkiri na Western Australian Academy of Performing Arts site na 2006 ruo 2014. Ọ kụzikwaara ndị ntorobịa ịbanye n'ọrụ ihe nkiri na HubStudio dị na Sydney. Otu n'ime klassị ya bụ Angela Punch McGregor Master Class – Series 1..
== Ndụ nke onwe ==
Punch McGregor lụrụ onye nhazi na onye na-ede ihe nkiri Ross McGregor, onye bụkwa onye nkuzi ihe nkiri ya. Ha abụọ mụtara nwa nwoke<ref name="smh" />
== Ihe nkiri ==
=== Ihe nkiri ===
{| class="wikitable"
!Afọ
!Aha ya
!Ọrụ
!Ụdị
|-
|1976
|''Ụmụ Jelly ole na ole''
|
|Ihe nkiri dị mkpirikpi
|-
| rowspan="2" |1978
|''Abụ nke Jimmie Blacksmith''
|Gilda Marshall
|Ihe nkiri
|-
|''Akụkọ''
|Fay
|Ihe nkiri
|-
|1979
|''D'Arcy''
|
|Ihe nkiri dị mkpirikpi
|-
|1980
|''Àgwàetiti ahụ''
|Beth
|Ihe nkiri
|-
|1981
|''Onye lanarịrịnụ''
|Beth
|Ihe nkiri
|-
| rowspan="2" |1982
|''Ndị Enyi Kasị Mma''
|Melanie
|Ihe nkiri
|-
|''Anyị nke Ọ dịghị Mgbe''
|Jeannie Gunn
|Ihe nkiri
|-
|1983
|''Mmekọrịta Abụọ''
|Christine Sterling
|Ihe nkiri
|-
|1984
|''Annie Na-apụta''
|Jessica Hathaway
|Ihe nkiri
|-
|1985
|''Ụgbọ mmiri abụọ''
|Edwina Larkin
|Ihe nkiri
|-
|1986
|''Hunchback nke Notre Dame''
|Esmerelda (olu)
|Ihe nkiri TV (ihe nkiri)
|-
|1988
|Mgbanwe
|Ann
|Ihe nkiri TV
|-
|1989
|''Ndị Omume Ọjọọ''
|Oriakụ Lovell
|Ihe nkiri
|-
|1991
|Spotswood (nke a na-akpọ The Efficiency Expert)
|Caroline Wallace
|Ihe nkiri
|-
|1995
|''Halifax f.p.: ụgha nke uche''
|Anthea
|Ihe nkiri TV
|-
|1998
|''Terra Nova''
|Margie
|Ihe nkiri
|-
|2000
|''Obiọma''
|
|Ihe nkiri dị mkpirikpi
|-
|2003
|''Ash Wednesday''
|
|Ihe nkiri dị mkpirikpi
|-
|2004
|''Tom White''
|Irene
|Ihe nkiri
|-
|2010
|''Ịgafe Ndị Agha''
|Sue
|Ihe nkiri
|-
|2015
|''Mary: Ịme Nwaanyị''
|Eze Nwanyị Margrethe
|Ihe nkiri TV
|-
| rowspan="2" |2022
|''Violett''
|Laura
|Ihe nkiri
|-
|''Y''
|
|Ihe nkiri dị mkpirikpi
|}
=== Telivishọn ===
{| class="wikitable"
!Afọ
!Aha ya
!Ọrụ
!Ụdị
|-
| rowspan="2" |1975
|''Ìgwè Ndị Shannon''
|Nwanyị akwụna
|1 ihe omume
|-
|''Klas nke 75''
|Jane Potter
|Ihe omume 98
|-
|1976
|''Alvin Purple''
|Lucy
|1 ihe omume
|-
|1978
|''Ikpe Maka Nchebe''
|Rut
|1 ihe omume
|-
|1979
|''Ụgbọ Mmiri Ndị Nche''
|Sue Halloran
|Ihe omume 2
|-
|1980
|''Ala Na-enweghị Oge''
|Ellen
|Miniserie, ihe omume 7
|-
| rowspan="2" |1986
|''Tusitala''
|Fanny Stevenson
|Miniserie, ihe omume 3
|-
|''Nwa Ònye?''
|Gwen Morrison
|Miniserie, ihe omume 2
|-
|1988
|''Iwu Rafferty''
|Christine Stanton
|1 ihe omume
|-
|1994–1995
|''N'Ụlọ Na N'èzí''
|Ros Parrish
|Ihe omume 20
|-
|1995
|''Iwu nke Ala''
|Angela Goodman
|Usoro ihe nkiri TV, 1 ihe omume
|-
|1996
|''Ọkụ''
|Dr Prudence Eberhardt
|Ihe omume 4
|-
|2002
|''Onye uwe ojii ọjọọ, Onye uwe ojii Ọjọọ''
|Evelyn Bowers
|Miniserie, 1 ihe omume
|-
| rowspan="2" |2003
|''Ndị Nsọ Nile''
|Carmen Shaw
|Ihe omume 6
|-
|''White Collar Blue''
|Mmeri zuru oke
|1 ihe omume
|-
|2004–2005
|''Ịhụ Ụzọ M''
|Angela Morris
|Ihe omume 4
|-
|2015
|''Onye isi''
|Sue Longworthy
|Ihe omume 3
|-
|2022–2024
|''Troppo''
|Dr Val
|Ihe omume 10
|-
|2025
|''Afọ Afọ Ikpeazụ''
|Connie
|Ihe omume 6
|}
== Ihe nkiri ==
=== Dị ka onye na-eme ihe nkiri ===
{| class="wikitable"
!Afọ
!Aha ya
!Ọrụ
!Ụdị
|-
| rowspan="4" |1971
|''Ikpe nke Lucullus''
|Eze Nwanyị
|NIDA, Sydney
|-
|''Hippolytus''
|
| rowspan="2" |UNSW Old Tote Theatre, SydneyỤlọ Egwuregwu Old Tote, Sydney
|-
|''Ị pụghị iwere ya na gị''
|Rheba
|-
|''Nwaanyị Jairus''
|
|Ụlọ Egwuregwu Jane St, Sydney
|-
| rowspan="3" |1972
|''Nwa agbọghọ Obodo''
|
|UNSW Old Tote Theatre, SydneyỤlọ Egwuregwu Old Tote, Sydney
|-
|''Ihe Okike''
|
|Ụlọ Egwuregwu NIDA, Sydney
|-
|''Agwọ ahụ''
|
|Woollahra Arts Center, Bondi Junction, Sydney
|-
| rowspan="5" |1973
|''Playboy nke Western World''
|
|Ụlọ Egwuregwu Sydney
|-
|''Alụmdi na Nwunye Nzuzo''
|Oriakụ Heidelberg
| rowspan="2" |NIDA, Sydney
|-
|''Ekwensu''
|Nwanne nwanyị Jeanne Des Anges
|-
|''Cooper na Borges''
|Severina Cordello
|Ụlọ Egwuregwu Jane St, Sydney
|-
|''Oh, Olee Agha Dị Mma!''
|
|Njem New South Wales
|-
| rowspan="4" |1974
|''Nnụnụ Owl na Pussy Cat gara n'Oké Osimiri''
|
|Ụlọ Nzukọ Obodo Bankstown, Sydney
|-
|''Ebe Hercules bụ́ onye bụ́ Cradle''
|
|Ụlọ Egwuregwu Sydney
|-
|''Ndị na-arụkọ ọrụ''
|
|Ụlọ Egwuregwu Independent, Sydney
|-
|''Obere Eyolf''
|Miss Asta Allmers
|UNSW NIDA Parade Theatre, Sydney
|-
| rowspan="3" |1975
|''Ụlọ nkwari akụ Paradiso''
|
|UNSW NIDA Parade Theatre, Sydney & Playhouse, CanberraỤlọ Egwuregwu, Canberra
|-
|''N'Ebe Anyị''
|
|UNSW NIDA Parade Theatre, Sydney
|-
|''Mkpa Ịdị Nri Dị Ike''
|
|Ụlọ Egwuregwu Sydney
|-
| rowspan="4" |1976
|''Othello''
|Desdemona
|Princess Theatre, Launceston & Theatre Royal, HobartỤlọ Egwuregwu Royal, Hobart
|-
|''Onye Na-enweghị Isi Otu''
|
|Ụlọ Egwuregwu Royal, Hobart
|-
|''Onyinye ahụ''
|
|Ụlọ Egwuregwu Stables & VCA, Melbourne
|-
|''Akụkọ Ezinụlọ''
|Nwa ya nwanyị, Wendy
|Njem NSW
|-
| rowspan="3" |1977
|''Camille''
|
|Ụlọ ihe nkiri 3 na Canberra Repertory Society <ref name="ccn">{{Cite web|date=2012-09-13|title=Punch McGregor masters the serious art of comedy|url=https://citynews.com.au/2012/punch-mcgregor-masters-the-serious-art-of-comedy/|work=Canberra City News|language=en-AU}}</ref>
|-
|''Thark''
|Kitty Stratton
|Ụlọ Egwuregwu Genesian, Sydney
|-
|''Nna''
|Betha
|UNSW NIDA Parade Theatre, Sydney
|-
| rowspan="2" |1979
|''Nne Obi Ike na Ụmụ Ya''
|Yvette Pottier / Nwanyị Ọrụ Ugbo
| rowspan="2" |Ụlọ Egwuregwu Jane St, Sydney
|-
|''Dị ka Ị Na-amasị''
|Rosalind
|-
|1979
|''Romeo na Juliet''
|Juliet
|Ụlọ Egwuregwu Octagon, Perth & Nimrod, Sydney
|-
|1980
|''Nwunye nke Ebe Oziọma''
|Lily
|Ụlọ Egwuregwu Jane St, Sydney
|-
|1982
|''Igbu Ya''
|Maria Podsekalnikov
|Nimrod, Sydney
|-
|1983
|''Okirikiri ahụ''
|Elizabeth
|Ụlọ Egwuregwu Royal, Sydney & Comedy Theatre, MelbourneỤlọ Egwuregwu Comedy, Melbourne
|-
|1984
|''Nnukwu Nwoke kpuru ìsì Na-agba Egwú''
|Rose Draper
|Ụlọ Egwuregwu Sydney
|-
|1985
|''Nrọ Ọchịchị''
|
|Seymour Center, Sydney
|-
|
|''Joan nke Arc n'elu osisi''
|[[Joan nke Arc]]
|Òtù Egwuregwu Egwuregwu nke Canberra
|-
|1987–1988
|''Mmekọrịta Dị Iche Iche''
|Marquis de Merteuil
|Seymour Centre, Sydney & Playhouse, Melbourne na MTC
|-
|1988
|''Ụgbọ okporo ígwè A Na-akpọ Ọchịchọ''
|Onye ọcha
|Ụlọ Egwuregwu Eze Ukwu, Sydney & Lyric Theatre, BrisbaneỤlọ Egwuregwu Lyric, Brisbane
|-
|1990
|''Di na Nwoke Dị Iche Iche''
|Florence
|Comedy Theatre, Melbourne & Majestic Cinemas, Sydney
|-
|1991
|''Oge okpomọkụ nke nwa bebi nke iri na asaa''
|Pearl
|Seymour Center, Sydney
|-
|1991–1992
|''Kpọọ M maka igbu ọchụ''
|
|Marian St Theatre, Sydney & Playhouse, Adelaide
|-
| rowspan="2" |1992
|''Maka Julia''
|Gloria
|Russell St Theatre, Melbourne na MTC
|-
|''Ndị na-ere mmanya''
|
|Belvoir, Sydney
|-
|1994
|''Onyinye nke Gorgon''
|Helen Damson
|Russell St Theatre, Melbourne na MTC
|-
| rowspan="2" |1995
|''Ọrụ Ọma''
|
|Ụlọ Egwuregwu Acton St, Canberra
|-
|''Nkume ojii''
|Diane
|Wharf Theatre, Sydney na STC
|-
|1999
|''Echiche Ịhụnanya''
|
|Ụlọ Egwuregwu Sydney
|-
| rowspan="2" |2001
|''Iji jide''
|Obi ụtọ
|Sydney Opera House, IMB Theatre, Wollongong, Riverside Theatres Parramatta, Playhouse, Canberra, Playhouse، Melbourne & Newcastle Civic Theatre na MTC
|-
|''Ụmụ nwanyị Dọkịta Akar''
|
|Ụlọ ihe nkiri Stables, Sydney na Ụlọ ọrụ ihe nkiri Griffin
|-
|2002
|''Nnukwu Atụmanya''
|Nwaanyị Havisham
|Ụlọ Egwuregwu, Melbourne & Sydney Opera House na MTC
|-
|2002–2003
|''Ihe osise Creedou''
|
|Ụlọ ihe nkiri Stables, Sydney na Ụlọ ọrụ ihe nkiri Griffin
|-
|2003
|''Ememe''
|Ndị ọzọ
|Ụlọ Egwuregwu Sydney
|-
|2004
|''Njem Ogologo Ụbọchị n'abalị''
|Mary Tyrone
|Ebe Egwuregwu Subiaco, Perth
|-
|2005
|''Oge Ochie''
|Anna
|Wharf Theatre, Sydney na STC
|-
|2008
|''N'ebe dị anya''
|Nwanne nne Harper
|Ụlọ Egwuregwu, Perth na Black Swan Theatre CompanyỤlọ ọrụ Black Swan Theatre
|-
|2010
|''Klọb Na-egwu Mmiri''
|Kate Onye Ọkà Mmụta Mmadụ
|Ụlọ Egwuregwu Southbank, Melbourne, Playhouse, PerthỤlọ Egwuregwu, Perth
|}
=== Dị ka onye nduzi / ndị ọrụ ===
== Onyinye na nhọpụta ==
{| class="wikitable sortable"
!Afọ
!Ọrụ ndị a họpụtara
!Ihe nrite
!Nsonaazụ
|-
| rowspan="2" |1978
|''Abụ nke Jimmy Blacksmith''
|Ihe nrite AFI maka onye na-eme ihe nkiri kacha mma|| {{Won}}
|-
|''Akụkọ''
|Ihe nrite AFI maka onye na-eme ihe nkiri kacha mma na ọrụ nkwado|| {{Won}}
|-
|1982
| rowspan="2" |''Anyị nke Ọ dịghị Mgbe''
|Ihe nrite AFI maka onye na-eme ihe nkiri kacha mma|| {{Nom}}
|-
| rowspan="2" |1984
|London Daily Telegraph Award maka Onye na-eme ihe nkiri nke Afọ|| {{Won}}
|-
|''Annie Na-apụta''
|Ihe nrite AFI maka onye na-eme ihe nkiri kacha mma|| {{Won}}
|-
|1998
|''Terra Nova''
|Ihe nrite AFI maka onye na-eme ihe nkiri kacha mma na ọrụ nkwado|| {{Nom}}
|-
|2003
|''Nnukwu Atụmanya''
|Ihe nrite Helpmann maka onye na-eme ihe nkiri kacha mma na ọrụ nkwado|| {{Nom}}
|}
== Edensibịa ==
"This is her life". The Sydney Morning Herald. 26 October 2002.
"NIDA Alumni". National Institute of Dramatic Art.
The Hub Studio Australia
TheHubStudio; Angela Punch McGregor Master Class – Series 1
"Punch McGregor masters the serious art of comedy". Canberra City News. 13 September 2012.
"Angela Punch McGregor theatre credits". AusStage. Retrieved 15 February 20
== Njikọ mpụga ==
Angela Punch McGregor at IMDb
Urban Cine File: The World of Film in Australia – on the Internet(Wayback Machine
{{DEFAULTSORT: McGregor Punch Angela}}
[[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]]
cjjzau1367ntfxvdkp9ecgk1qdng4iu
729691
729690
2026-09-30T20:39:25Z
Chizoba Amanambu
60985
/* Edensibịa */
729691
wikitext
text/x-wiki
'''Angela Punch McGregor''' amụrụ na Jenụwarị 21, 1953) bụ onye Australia na-eme ihe nkiri na ihe nkiri.
== Mbido ndụ ==
Punch McGregor hụrụ ihe nkiri n'anya, mgbe ọ na-eme ihe nkiri n'ụlọ akwụkwọ mgbe ọ dị afọ iri na atọ. Ọrụ mbụ ya bụ dịka 'Spoon' na The Owl and the Pussy-Cat . <ref name="smh">{{Cite web|url=https://www.smh.com.au/entertainment/art-and-design/this-is-her-life-20021026-gdfrdl.html|title=This is her life|publisher=[[The Sydney Morning Herald]]|date=26 October 2002}}</ref> Ọ gụrụ akwụkwọ na Sydney's National Institute of Dramatic Art (NIDA), O ji Bachelor of Dramanic Art (Acting) wee pụta na 1973. <ref>{{Cite web|url=https://www.nida.edu.au/alumni-and-industry/all-alumni/|title=NIDA Alumni|publisher=[[National Institute of Dramatic Art]]}}</ref>
== Ọrụ ==
Punch McGregor emeela ọtụtụ ihe nkiri telivishọn gụnyere ọrụ akparamagwa ama ama dịka Jane Potter na Class of '75 (1975). Ọ mere ka Ros Parrish (nne nke ndị na-eme ihe nkiri Shane na Nick Parrish) na soap opera Home and Away site na 1994 ruo 1995. Ọrụ ndị ọzọ gụnyere mbanye dịka onye ọbịa na Rafferty's Rules (1988), usoro mpụ ''Halifax f.p.'' (1994), Fire (1995), ihe nkiri ahụike All Saints (1998), usoro ndị uwe ojii ''White Collar Blue'' (2002), drama Love My Way (2004-2005) na miniseries The Principal (2015).
Ihe nkiri ya gụnyere The Chant of Jimmy Blacksmith (1978) na Newsfront (1978), ha abụọ wetara ya AFI Awards. Ọ nwetakwara nhọpụta AFI maka ọrụ ya na We of the Never Never (1982) na Annie's Coming Out (1984). Ọ pụtara na The Delinquents (1989) ya na Kylie Minogue, Spotswood (1991) n'ihu Anthony Hopkins, Ben Mendelsohn na Russell Crowe, ''Tom White'' (2004) ya na Colin Friels na Savages Crossing (2010) ya na John Jarratt. Ọ pụtakwara na TV biopoc Mary: The Making of a Princess (2015), banyere mgbaonwe nke onye Australia Mary Donaldson na Frederik X nke Denmark (onye bụ nwa ézè nwoke echiri echichi n'oge ahụ).
Punch McGregor arụgoro ọtụtụ ụlọ ọrụ ihe nkiri dị elu n'Australia ọrụ, n'ihe nkiri nke gụnyere The Importance of Being Earnest (1975/1993), ''Othello'' (1976), A Midsummer Night's Dream (1985), Les Liaisons Dangereuses (1987-1988), A Streetcar Named Desire (1988), Summer of the Seventeenth Doll (1991), Dial M For Murder (1991-1992), Long Day's Journey into Night (2004), Festen (2005) na ''Equus''.
Ọ mere ihe nkiri dịka Juliet nyere Mel Gibson's Romeo na mmepụta nke ''Romeo na Juliet'' na 1979, wetara ihe ịga n'ihu Gibson na Mad Max. N'afọ 2002, ọ mere Miss Havisham na mgbanwe nke Charles Dickens" Great Expectations . <ref name="smh" />
N'afọ 1995, ọ na-apụta n'egwuregwu Nick Enright Blackrock, mgbe ọ dara n'ọrịa. Ọrịa ya, tinyere enweghị ntụkwasị obi na ike ọgwụgwụ mere ka ọ laa ezumike n'ime ihe nkiri, n'oge ahụ ọ gụrụ ihe ọmụmụ afọ anọ gbasara ọgwụ dịka chi si kee ya. Ọ rụrụ ọgwụ orthomolecular otu afọ ma nwekwa ụlọ ọgwụ nke ya ọ na-arụ oge ụfọdụ site n'ụlọ ya.<ref name="smh" />
Punch McGregor bụ onye nkuzi n'ime ihe nkiri na Western Australian Academy of Performing Arts site na 2006 ruo 2014. Ọ kụzikwaara ndị ntorobịa ịbanye n'ọrụ ihe nkiri na HubStudio dị na Sydney. Otu n'ime klassị ya bụ Angela Punch McGregor Master Class – Series 1..
== Ndụ nke onwe ==
Punch McGregor lụrụ onye nhazi na onye na-ede ihe nkiri Ross McGregor, onye bụkwa onye nkuzi ihe nkiri ya. Ha abụọ mụtara nwa nwoke<ref name="smh" />
== Ihe nkiri ==
=== Ihe nkiri ===
{| class="wikitable"
!Afọ
!Aha ya
!Ọrụ
!Ụdị
|-
|1976
|''Ụmụ Jelly ole na ole''
|
|Ihe nkiri dị mkpirikpi
|-
| rowspan="2" |1978
|''Abụ nke Jimmie Blacksmith''
|Gilda Marshall
|Ihe nkiri
|-
|''Akụkọ''
|Fay
|Ihe nkiri
|-
|1979
|''D'Arcy''
|
|Ihe nkiri dị mkpirikpi
|-
|1980
|''Àgwàetiti ahụ''
|Beth
|Ihe nkiri
|-
|1981
|''Onye lanarịrịnụ''
|Beth
|Ihe nkiri
|-
| rowspan="2" |1982
|''Ndị Enyi Kasị Mma''
|Melanie
|Ihe nkiri
|-
|''Anyị nke Ọ dịghị Mgbe''
|Jeannie Gunn
|Ihe nkiri
|-
|1983
|''Mmekọrịta Abụọ''
|Christine Sterling
|Ihe nkiri
|-
|1984
|''Annie Na-apụta''
|Jessica Hathaway
|Ihe nkiri
|-
|1985
|''Ụgbọ mmiri abụọ''
|Edwina Larkin
|Ihe nkiri
|-
|1986
|''Hunchback nke Notre Dame''
|Esmerelda (olu)
|Ihe nkiri TV (ihe nkiri)
|-
|1988
|Mgbanwe
|Ann
|Ihe nkiri TV
|-
|1989
|''Ndị Omume Ọjọọ''
|Oriakụ Lovell
|Ihe nkiri
|-
|1991
|Spotswood (nke a na-akpọ The Efficiency Expert)
|Caroline Wallace
|Ihe nkiri
|-
|1995
|''Halifax f.p.: ụgha nke uche''
|Anthea
|Ihe nkiri TV
|-
|1998
|''Terra Nova''
|Margie
|Ihe nkiri
|-
|2000
|''Obiọma''
|
|Ihe nkiri dị mkpirikpi
|-
|2003
|''Ash Wednesday''
|
|Ihe nkiri dị mkpirikpi
|-
|2004
|''Tom White''
|Irene
|Ihe nkiri
|-
|2010
|''Ịgafe Ndị Agha''
|Sue
|Ihe nkiri
|-
|2015
|''Mary: Ịme Nwaanyị''
|Eze Nwanyị Margrethe
|Ihe nkiri TV
|-
| rowspan="2" |2022
|''Violett''
|Laura
|Ihe nkiri
|-
|''Y''
|
|Ihe nkiri dị mkpirikpi
|}
=== Telivishọn ===
{| class="wikitable"
!Afọ
!Aha ya
!Ọrụ
!Ụdị
|-
| rowspan="2" |1975
|''Ìgwè Ndị Shannon''
|Nwanyị akwụna
|1 ihe omume
|-
|''Klas nke 75''
|Jane Potter
|Ihe omume 98
|-
|1976
|''Alvin Purple''
|Lucy
|1 ihe omume
|-
|1978
|''Ikpe Maka Nchebe''
|Rut
|1 ihe omume
|-
|1979
|''Ụgbọ Mmiri Ndị Nche''
|Sue Halloran
|Ihe omume 2
|-
|1980
|''Ala Na-enweghị Oge''
|Ellen
|Miniserie, ihe omume 7
|-
| rowspan="2" |1986
|''Tusitala''
|Fanny Stevenson
|Miniserie, ihe omume 3
|-
|''Nwa Ònye?''
|Gwen Morrison
|Miniserie, ihe omume 2
|-
|1988
|''Iwu Rafferty''
|Christine Stanton
|1 ihe omume
|-
|1994–1995
|''N'Ụlọ Na N'èzí''
|Ros Parrish
|Ihe omume 20
|-
|1995
|''Iwu nke Ala''
|Angela Goodman
|Usoro ihe nkiri TV, 1 ihe omume
|-
|1996
|''Ọkụ''
|Dr Prudence Eberhardt
|Ihe omume 4
|-
|2002
|''Onye uwe ojii ọjọọ, Onye uwe ojii Ọjọọ''
|Evelyn Bowers
|Miniserie, 1 ihe omume
|-
| rowspan="2" |2003
|''Ndị Nsọ Nile''
|Carmen Shaw
|Ihe omume 6
|-
|''White Collar Blue''
|Mmeri zuru oke
|1 ihe omume
|-
|2004–2005
|''Ịhụ Ụzọ M''
|Angela Morris
|Ihe omume 4
|-
|2015
|''Onye isi''
|Sue Longworthy
|Ihe omume 3
|-
|2022–2024
|''Troppo''
|Dr Val
|Ihe omume 10
|-
|2025
|''Afọ Afọ Ikpeazụ''
|Connie
|Ihe omume 6
|}
== Ihe nkiri ==
=== Dị ka onye na-eme ihe nkiri ===
{| class="wikitable"
!Afọ
!Aha ya
!Ọrụ
!Ụdị
|-
| rowspan="4" |1971
|''Ikpe nke Lucullus''
|Eze Nwanyị
|NIDA, Sydney
|-
|''Hippolytus''
|
| rowspan="2" |UNSW Old Tote Theatre, SydneyỤlọ Egwuregwu Old Tote, Sydney
|-
|''Ị pụghị iwere ya na gị''
|Rheba
|-
|''Nwaanyị Jairus''
|
|Ụlọ Egwuregwu Jane St, Sydney
|-
| rowspan="3" |1972
|''Nwa agbọghọ Obodo''
|
|UNSW Old Tote Theatre, SydneyỤlọ Egwuregwu Old Tote, Sydney
|-
|''Ihe Okike''
|
|Ụlọ Egwuregwu NIDA, Sydney
|-
|''Agwọ ahụ''
|
|Woollahra Arts Center, Bondi Junction, Sydney
|-
| rowspan="5" |1973
|''Playboy nke Western World''
|
|Ụlọ Egwuregwu Sydney
|-
|''Alụmdi na Nwunye Nzuzo''
|Oriakụ Heidelberg
| rowspan="2" |NIDA, Sydney
|-
|''Ekwensu''
|Nwanne nwanyị Jeanne Des Anges
|-
|''Cooper na Borges''
|Severina Cordello
|Ụlọ Egwuregwu Jane St, Sydney
|-
|''Oh, Olee Agha Dị Mma!''
|
|Njem New South Wales
|-
| rowspan="4" |1974
|''Nnụnụ Owl na Pussy Cat gara n'Oké Osimiri''
|
|Ụlọ Nzukọ Obodo Bankstown, Sydney
|-
|''Ebe Hercules bụ́ onye bụ́ Cradle''
|
|Ụlọ Egwuregwu Sydney
|-
|''Ndị na-arụkọ ọrụ''
|
|Ụlọ Egwuregwu Independent, Sydney
|-
|''Obere Eyolf''
|Miss Asta Allmers
|UNSW NIDA Parade Theatre, Sydney
|-
| rowspan="3" |1975
|''Ụlọ nkwari akụ Paradiso''
|
|UNSW NIDA Parade Theatre, Sydney & Playhouse, CanberraỤlọ Egwuregwu, Canberra
|-
|''N'Ebe Anyị''
|
|UNSW NIDA Parade Theatre, Sydney
|-
|''Mkpa Ịdị Nri Dị Ike''
|
|Ụlọ Egwuregwu Sydney
|-
| rowspan="4" |1976
|''Othello''
|Desdemona
|Princess Theatre, Launceston & Theatre Royal, HobartỤlọ Egwuregwu Royal, Hobart
|-
|''Onye Na-enweghị Isi Otu''
|
|Ụlọ Egwuregwu Royal, Hobart
|-
|''Onyinye ahụ''
|
|Ụlọ Egwuregwu Stables & VCA, Melbourne
|-
|''Akụkọ Ezinụlọ''
|Nwa ya nwanyị, Wendy
|Njem NSW
|-
| rowspan="3" |1977
|''Camille''
|
|Ụlọ ihe nkiri 3 na Canberra Repertory Society <ref name="ccn">{{Cite web|date=2012-09-13|title=Punch McGregor masters the serious art of comedy|url=https://citynews.com.au/2012/punch-mcgregor-masters-the-serious-art-of-comedy/|work=Canberra City News|language=en-AU}}</ref>
|-
|''Thark''
|Kitty Stratton
|Ụlọ Egwuregwu Genesian, Sydney
|-
|''Nna''
|Betha
|UNSW NIDA Parade Theatre, Sydney
|-
| rowspan="2" |1979
|''Nne Obi Ike na Ụmụ Ya''
|Yvette Pottier / Nwanyị Ọrụ Ugbo
| rowspan="2" |Ụlọ Egwuregwu Jane St, Sydney
|-
|''Dị ka Ị Na-amasị''
|Rosalind
|-
|1979
|''Romeo na Juliet''
|Juliet
|Ụlọ Egwuregwu Octagon, Perth & Nimrod, Sydney
|-
|1980
|''Nwunye nke Ebe Oziọma''
|Lily
|Ụlọ Egwuregwu Jane St, Sydney
|-
|1982
|''Igbu Ya''
|Maria Podsekalnikov
|Nimrod, Sydney
|-
|1983
|''Okirikiri ahụ''
|Elizabeth
|Ụlọ Egwuregwu Royal, Sydney & Comedy Theatre, MelbourneỤlọ Egwuregwu Comedy, Melbourne
|-
|1984
|''Nnukwu Nwoke kpuru ìsì Na-agba Egwú''
|Rose Draper
|Ụlọ Egwuregwu Sydney
|-
|1985
|''Nrọ Ọchịchị''
|
|Seymour Center, Sydney
|-
|
|''Joan nke Arc n'elu osisi''
|[[Joan nke Arc]]
|Òtù Egwuregwu Egwuregwu nke Canberra
|-
|1987–1988
|''Mmekọrịta Dị Iche Iche''
|Marquis de Merteuil
|Seymour Centre, Sydney & Playhouse, Melbourne na MTC
|-
|1988
|''Ụgbọ okporo ígwè A Na-akpọ Ọchịchọ''
|Onye ọcha
|Ụlọ Egwuregwu Eze Ukwu, Sydney & Lyric Theatre, BrisbaneỤlọ Egwuregwu Lyric, Brisbane
|-
|1990
|''Di na Nwoke Dị Iche Iche''
|Florence
|Comedy Theatre, Melbourne & Majestic Cinemas, Sydney
|-
|1991
|''Oge okpomọkụ nke nwa bebi nke iri na asaa''
|Pearl
|Seymour Center, Sydney
|-
|1991–1992
|''Kpọọ M maka igbu ọchụ''
|
|Marian St Theatre, Sydney & Playhouse, Adelaide
|-
| rowspan="2" |1992
|''Maka Julia''
|Gloria
|Russell St Theatre, Melbourne na MTC
|-
|''Ndị na-ere mmanya''
|
|Belvoir, Sydney
|-
|1994
|''Onyinye nke Gorgon''
|Helen Damson
|Russell St Theatre, Melbourne na MTC
|-
| rowspan="2" |1995
|''Ọrụ Ọma''
|
|Ụlọ Egwuregwu Acton St, Canberra
|-
|''Nkume ojii''
|Diane
|Wharf Theatre, Sydney na STC
|-
|1999
|''Echiche Ịhụnanya''
|
|Ụlọ Egwuregwu Sydney
|-
| rowspan="2" |2001
|''Iji jide''
|Obi ụtọ
|Sydney Opera House, IMB Theatre, Wollongong, Riverside Theatres Parramatta, Playhouse, Canberra, Playhouse، Melbourne & Newcastle Civic Theatre na MTC
|-
|''Ụmụ nwanyị Dọkịta Akar''
|
|Ụlọ ihe nkiri Stables, Sydney na Ụlọ ọrụ ihe nkiri Griffin
|-
|2002
|''Nnukwu Atụmanya''
|Nwaanyị Havisham
|Ụlọ Egwuregwu, Melbourne & Sydney Opera House na MTC
|-
|2002–2003
|''Ihe osise Creedou''
|
|Ụlọ ihe nkiri Stables, Sydney na Ụlọ ọrụ ihe nkiri Griffin
|-
|2003
|''Ememe''
|Ndị ọzọ
|Ụlọ Egwuregwu Sydney
|-
|2004
|''Njem Ogologo Ụbọchị n'abalị''
|Mary Tyrone
|Ebe Egwuregwu Subiaco, Perth
|-
|2005
|''Oge Ochie''
|Anna
|Wharf Theatre, Sydney na STC
|-
|2008
|''N'ebe dị anya''
|Nwanne nne Harper
|Ụlọ Egwuregwu, Perth na Black Swan Theatre CompanyỤlọ ọrụ Black Swan Theatre
|-
|2010
|''Klọb Na-egwu Mmiri''
|Kate Onye Ọkà Mmụta Mmadụ
|Ụlọ Egwuregwu Southbank, Melbourne, Playhouse, PerthỤlọ Egwuregwu, Perth
|}
=== Dị ka onye nduzi / ndị ọrụ ===
== Onyinye na nhọpụta ==
{| class="wikitable sortable"
!Afọ
!Ọrụ ndị a họpụtara
!Ihe nrite
!Nsonaazụ
|-
| rowspan="2" |1978
|''Abụ nke Jimmy Blacksmith''
|Ihe nrite AFI maka onye na-eme ihe nkiri kacha mma|| {{Won}}
|-
|''Akụkọ''
|Ihe nrite AFI maka onye na-eme ihe nkiri kacha mma na ọrụ nkwado|| {{Won}}
|-
|1982
| rowspan="2" |''Anyị nke Ọ dịghị Mgbe''
|Ihe nrite AFI maka onye na-eme ihe nkiri kacha mma|| {{Nom}}
|-
| rowspan="2" |1984
|London Daily Telegraph Award maka Onye na-eme ihe nkiri nke Afọ|| {{Won}}
|-
|''Annie Na-apụta''
|Ihe nrite AFI maka onye na-eme ihe nkiri kacha mma|| {{Won}}
|-
|1998
|''Terra Nova''
|Ihe nrite AFI maka onye na-eme ihe nkiri kacha mma na ọrụ nkwado|| {{Nom}}
|-
|2003
|''Nnukwu Atụmanya''
|Ihe nrite Helpmann maka onye na-eme ihe nkiri kacha mma na ọrụ nkwado|| {{Nom}}
|}
== Edensibịa ==
{{reflist}}
== Njikọ mpụga ==
Angela Punch McGregor at IMDb
Urban Cine File: The World of Film in Australia – on the Internet(Wayback Machine
{{DEFAULTSORT: McGregor Punch Angela}}
[[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]]
351fzrnnwo8z5rhxku3s6fu3t319zbw
Phyllis Worthy Dawkins
0
80739
729576
727927
2026-09-30T16:24:13Z
InternetArchiveBot
11600
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
729576
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>{{Infobox officeholder
| name = Phyllis Worthy Dawkins
| office = 18th President of [[Bennett College]]
| term_start = July 2017
| term_end = June 2019
| predecessor = [[Rosalind Fuse-Hall]]
| successor = [[Gwendolyn O’Neal]] (interim)
| children = 2
| education = [[Johnson C. Smith University]]<br>[[University of Michigan]]<br>[[Ohio State University]]
| birth_date = {{birth year and age|1953}}
| birth_name = Phyllis Delores Worthy
}}
'''Phyllis Worthy Dawkins''' (amụrụ n'afọ 1953) bụ onye nchịkwa agụmakwụkwọ Amerịka nke jere ozi dị ka onye isi oche nke iri na asatọ nke Bennett kọleji site na 2017 ruo 2019. Ọ bụbu onye isi na Mahadum Cheyney nke Pennsylvania ebe ọ rụkwara ọrụ dị ka onye isi oche na 2014.
== Ndụ ==
A mụrụ Phyllis Delores Worthy n'afọ 1953. Ọ nwetara B.S. na Mahadum Johnson C. Smith . Ọ gụsịrị M.A. na Mahadum nke Michigan . <ref name=":0" /> O nwetara Ph.D. na Mahadum Ohio Steeti . <ref name=":0">{{Cite web |title=Phyllis Worthy Dawkins |url=https://www.goddard.edu/person/phyllis-worthy-dawkins/ |access-date=2023-11-25 |website=Goddard College |language=en-US |archive-url=https://web.archive.org/web/20231125011417/https://www.goddard.edu/person/phyllis-worthy-dawkins/ |archive-date=2023-11-25 |url-status=dead}}</ref> Akwụkwọ nchọpụta ya nke afọ 1984 bụ nke akpọrọ, Nyocha nke Nkà Mmegharị Uche Dị Mkpa nke Ụmụaka Ndị Ojii na Ndị Ome Obodo nke Oge Ụmụaka nke Oge Etiti . <ref name=":4" /> Walter F. Ersing bụ onye ndụmọdụ doctoral ya. <ref name=":4">{{Cite thesis |last=Worthy |first=Phyllis Delores |title=An Analysis of Fundamental Motor Skills of Urban Black and Urban White Children of Middle Childhood Age |date=1984 |degree=Ph.D. |publisher=Ohio State University |oclc=17285516}}</ref>
Dawkins rụrụ ọrụ na Mahadum Johnson C. Smith ihe karịrị afọ 28. Ọrụ ọ rụrụ n'ebe ahụ gụnyere onye isi agụmakwụkwọ / onye nchịkwa / Dean nke kọleji Akwụkwọ nchọpụta ya nke afọ 1984 bụ nke akpọrọ Ọmụmụ Ọrụ Ọkachamara, osote onye isi oche na-ahụ maka ihe gbasara agụmakwụkwọ, na prọfesọ nke agụmakwụkwọ. Ọ sonyeere Mahadum Dillard na 2009 ebe ọ rụrụ ọrụ dị ka onye isi, osote onye isi oche maka ihe gbasara agụmakwụkwọ, na prọfesọ nke agụmakwụkwọ.<ref name=":1">{{Cite web |date=2017-07-17 |title=Phyllis Worthy Dawkins Appointed President of Bennett College in Greensboro, North Carolina |url=https://jbhe.com/2017/07/phyllis-worthy-dawkins-appointed-president-of-bennett-college-in-greensboro-north-carolina/ |access-date=2023-11-25 |website=The Journal of Blacks in Higher Education |language=en-US}}</ref> N'abalị ise n'ọnwa Ọgọstụ n'afọ 2013, ọ ghọrọ onye isi na osote onye isi oche maka ihe gbasara agụmakwụkwọ na Mahadum Cheyney nke Pennsylvania . <ref name=":2" /> Dawkins nọchiri onye isi ụlọ ọrụ Bernadette Carter.<ref name=":2">{{Cite web |last=Shamlin III |first=Wilford |date=2013-08-04 |title=Phyllis Worthy Dawkins named Cheyney provost |url=https://www.phillytrib.com/news/phyllis-worthy-dawkins-named-cheyney-provost/article_cecbbc8a-538c-5c14-b052-cc28465dc380.html |access-date=2023-11-25 |website=The Philadelphia Tribune |language=en}}</ref> Ọ rụrụ ọrụ dị ka onye isi oche na-anọchite anya ya na 2014.
N'ọnwa Nọvemba afọ 2015, Dawkins sonyeere ngalaba na Bennett kọleji dị ka onye isi ya na osote onye isi oche maka ihe gbasara agụmakwụkwọ. Mgbe [[Rosalind Fuse-Hall]] gbara arụkwaghịm, ọ ghọrọ onye isi oche ya n'ọnwa Ọgọstụ afọ 2016. <ref name=":3">{{Cite web |date=2017-07-05 |title=Bennett College Names Dawkins 18th President |url=https://www.diverseeducation.com/leadership-policy/article/15100860/bennett-college-names-dawkins-18th-president |access-date=2023-11-25 |website=Diverse: Issues In Higher Education |language=en-us}}</ref> A họpụtara ya dị ka onye isi oche nke iri na asatọ na Julaị 2017. <ref name=":3" /> Ọ kwụsịrị n'ọnwa Juun afọ 2019 ma onye isi ala Gwendolyn O"Neal nọchiri ya. Na Disemba 11, 2019, ọ ghọrọ onye isi mba na Òtù Azụmaahịa Mgbanwe Kansụl. Ọ bụ osote onye isi oche nke Ndị otu nlekọta Goddard kọleji. <ref name=":0" />
Dawkins na di ya, Bobby G. Dawkins nwere ụmụ nwanyị abụọ.
== Edensibịa ==
{{Authority control}}
[[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]]
j90q0mdo2brsks1odik3kqzp0k7xcgq
Claudine Gay
0
80769
729529
728958
2026-09-30T12:39:02Z
Chrysella
12967
/* Ọkwa nchịkwa */
729529
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|American political scientist and university administrator (born 1970)}}
{{Use mdy dates|date=December 2023}}
{{Infobox officeholder
| name = Claudine Gay
| image = Inauguration of Claudine Gay as President of Harvard University (3) (cropped).jpg
| caption = Gay in 2023
| office = 30th [[President of Harvard University]]
| term_start = July 1, 2023
| term_end = January 2, 2024
| predecessor = [[Lawrence Bacow]]
| successor = [[Alan Garber]]
| office1 = Dean of the [[Harvard Faculty of Arts and Sciences]]
| term_start1 = August 15, 2018
| term_end1 = June 30, 2023
| predecessor1 = [[Michael D. Smith (computer scientist)|Michael Smith]]
| successor1 = [[Emma Dench]] (interim)<br>[[Hopi Hoekstra]]
| birth_date = {{birth date and age|1970|08|04}}
| birth_place = [[New York City]], U.S.
| death_date =
| death_place =
| spouse = Christopher Afendulis
| children = 1
| education = [[Princeton University]]<br>[[Stanford University]] ([[Bachelor of Arts|BA]])<br>[[Harvard University]] ([[Doctor of Philosophy|PhD]])
| relatives = [[Roxane Gay]] (cousin)
| module = {{Infobox academic
|embed = yes
|discipline = [[Political science]]
|thesis_title = Taking charge: Black electoral success and the redefinition of American politics
|thesis_url = https://www.proquest.com/docview/304343028/fulltextPDF/E3586B8D78E3408DPQ/
|thesis_year = 1997
| doctoral_advisor = [[Gary King (political scientist)|Gary King]]<ref>{{Cite web |date=2024-01-03 |title=Excerpts From Dr. Claudine Gay's Work – The New York Times |website=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2023/12/21/us/claudine-gay-harvard-president-excerpts.html |access-date=2024-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240103102250/https://www.nytimes.com/2023/12/21/us/claudine-gay-harvard-president-excerpts.html |archive-date=January 3, 2024 }}</ref>
|workplaces = [[Stanford University]] (2000–2006)<br>[[Harvard University]] (2006–present)}}
}}
'''Claudine Gay''' (amụrụ n'ọnwa Ọgọọst 4, 1970)<ref name=":11" /> bụ ọkà mmụta sayensị ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke Amerịka, onye bụkwa Prọfesọ Wilbur A. Cowett nke Gọọmentị na Ọmụmụ Ihe Ndị Afrịka na Ndị Afrịka-Amerịka na [[Harvard University]]. Nnyocha ya lekwasịrị anya n'omume ndọrọ ndọrọ ọchịchị Amerịka, gụnyere ndị ntuli aka na ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke agbụrụ na njirimara.<ref name = "aaas-people">{{Cite web | title = Claudine Gay | url = https://aaas.fas.harvard.edu/people/claudine-gay | access-date = December 10, 2023 | website = aaas.fas.harvard.edu | language = en | archive-date = December 7, 2023 | archive-url =
https://web.archive.org/web/20231207223229/https://aaas.fas.harvard.edu/people/claudine-gay | url-status = live }}</ref>
Gay jere ozi dị ka diin nke Social Sciences na Harvard site n'afọ 2015 ruo 2018, dị ka diin (dean) nke Harvard Faculty of Arts and Sciences site n'afọ 2018 ruo 2023, na dị ka onyeisi nke Mahadum Harvard nke iri atọ (30th) site n'ọnwa Julaị 2023 ruo Jenụwarị 2024.
N'ọnwa Disemba 2023, Gay na ndị isi oche mahadum abụọ nwere nrụgide sitere n'aka ọha na eze<ref name="WSJ-10-11">{{Cite web |last1=Belkin |first1=Douglas |last2=Ellis |first2=Lindsay |date=October 11, 2023 |title=Blaming Israel for Hamas Attacks Sparks Backlash Across U.S., Exposing Deep Rifts |url=https://www.wsj.com/us-news/israel-hamas-attack-us-backlash-ff5f25e8 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231013013849/https://www.wsj.com/us-news/israel-hamas-attack-us-backlash-ff5f25e8 |archive-date=October 13, 2023 |access-date=October 13, 2023 |work=The Wall Street Journal |language=en-US}}</ref><ref name="NYT1010">{{Cite news |last1=Hartocollis |first1=Anemona |last2=Saul |first2=Stephanie |last3=Patel |first3=Vimal |date=October 10, 2023 |title=At Harvard, a Battle Over What Should Be Said About the Hamas Attacks |url=https://www.nytimes.com/2023/10/10/us/harvard-israel-gaza-hamas-reaction.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231013013842/https://www.nytimes.com/2023/10/10/us/harvard-israel-gaza-hamas-reaction.html |archive-date=October 13, 2023 |access-date=October 13, 2023 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> na kwa site na Nnọkọ Nzukọ Ndị Omeiwu nke 2023 gbasara mmegide Ndị Juu|kọmiti Ndị Omeiwu (2023 United States Congress hearing on antisemitism|congressional committee) ịgba arụkwaghịm, n'ihi azịza nye ebubo nke ime ihe ike mmegide ndị Juu n'ogige agụmakwụkwọ ahụ.<ref name="AB-1206">{{Cite web |last=Hensley |first=Sarah Beth |date=December 6, 2023 |title=Harvard's president answers backlash over response to calls for 'genocide of Jews' |url=https://abcnews.go.com/Politics/harvards-president-answers-backlash-response-calls-genocide-jews/story |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231207015000/https://abcnews.go.com/Politics/harvards-president-answers-backlash-response-calls-genocide-jews/story?id=105433835 |archive-date=December 7, 2023 |access-date=December 7, 2023 |website=ABC News |language=en-US}}</ref><ref name="Al-Jazeera-1206">{{Cite web |date=December 6, 2023 |title=How are Harvard, Penn presidents responding to campus anti-Semitism row? |url=https://www.aljazeera.com/news/2023/12/7/how-are-harvard-penn-presidents-responding-to-campus-anti-semitism-row |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231207164401/https://www.aljazeera.com/news/2023/12/7/how-are-harvard-penn-presidents-responding-to-campus-anti-semitism-row |archive-date=December 7, 2023 |access-date=December 7, 2023 |website=Al Jazeera |language=en-US}}</ref><ref name="NYT1206">{{Cite web | date = December 6, 2023 | title = College Presidents Under Fire After Dodging Questions About Antisemitism | url = https://www.nytimes.com/2023/12/06/us/harvard-mit-penn-presidents-antisemitism.html | access-date = December 7, 2023 | website = [[The New York Times]] | first1 = Stephanie | last1 = Saul | first2 = Anemona | last2 = Hartocollis | language = en-US | archive-date = December 8, 2023 | archive-url = https://web.archive.org/web/20231208061344/https://www.nytimes.com/2023/12/06/us/harvard-mit-penn-presidents-antisemitism.html | url-status = live}}</ref><ref>{{Cite web |last=Korn |first=Melissa |date=2023-12-10 |title=Penn President, Board Chair Resign After Furor Over Comments on Campus Antisemitism |url=https://www.wsj.com/us-news/education/university-of-pennsylvania-president-resigns-amid-furor-over-comments-on-antisemitism-on-campus-658d74cd |access-date=2024-01-03 |website=WSJ |language=en-US |archive-date=December 10, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231210102101/https://www.wsj.com/us-news/education/university-of-pennsylvania-president-resigns-amid-furor-over-comments-on-antisemitism-on-campus-658d74cd |url-status=live }}</ref> N'etiti mkpọsa nrụgide a, a boro Gay ebubo na ọ zuru ọrụ ọgụgụ isi n’akwụkwọ agụmakwụkwọ ndị o bipụtara,<ref name="diver-tg">{{cite news | last1 = Diver | first1 = Tony | title = Harvard University president Claudine Gay accused of plagiarism amid anti-Semitism row | archive-url = https://web.archive.org/web/20231211182150/https://www.telegraph.co.uk/world-news/2023/12/11/harvard-president-accused-plagiarism-amid-anti-semitism-row/ | url = https://www.telegraph.co.uk/world-news/2023/12/11/harvard-president-accused-plagiarism-amid-anti-semitism-row/ | archive-date = December 11, 2023 | access-date = December 11, 2023 | website = [[The Daily Telegraph|The Telegraph]] | date = December 11, 2023}}</ref><ref name="Schuessler">{{Cite news | last = Schuessler | first = Jennifer | date = 2023-12-21 | title = Harvard Finds More Instances of 'Duplicative Language' in President's Work | language = en-US | work = The New York Times | url = https://www.nytimes.com/2023/12/20/us/harvard-claudine-gay-plagiarism.html | access-date = 2024-01-01 | issn = 0362-4331 | archive-date = December 26, 2023 | archive-url = https://web.archive.org/web/20231226105816/https://www.nytimes.com/2023/12/20/us/harvard-claudine-gay-plagiarism.html | url-status = live }}</ref><ref name=":12" /> ọ bụ ezie na ebubo ndị a agbaghaala.<ref name=":13" /><ref name=":14" /> N'ọnwa Jenụwarị 2024, ọ gbara arụkwaghịm n'ọkwa onyeisi oche.<ref name="guard-2jan2024">{{cite news | last1 = Walker | first1 = Adria R. | title = Harvard president resigns amid claims of plagiarism and antisemitism backlash | url = https://www.theguardian.com/education/2024/jan/02/harvard-president-claudine-gay-resigns | access-date = January 2, 2024 | work = [[The Guardian]] | date = January 2, 2024 | archive-date = January 2, 2024 | archive-url = https://web.archive.org/web/20240102210529/https://www.theguardian.com/education/2024/jan/02/harvard-president-claudine-gay-resigns | url-status = live }}</ref>
== Mmalite ndụ na agụmakwụkwọ ==
Amụrụ Gay na [[The Bronx]] n'ọnwa Ọgọọst 4, 1970,<ref name=":11">{{Cite web |date=2023-01-11 |title="CLAUDINE GAY (1970-)" |url=https://www.blackpast.org/african-american-history/claudine-gay-1970/ |access-date=2024-04-09 |first= Malik |last=Simba |website=BlackPast.org |language=en}}</ref> ma too mbụ na [[New York City]], ya na nwanne ya nwoke nke tọrọ ya, Sony Gay, Jr.<ref name="the-scholar">{{Cite web |title=The Scholar Everyone Sought: Claudine Gay, Harvard's Next President |first= Miles J. |last=Herszenhorn|author2= Claire Yuan | website = The Harvard Crimson | url = https://www.thecrimson.com/article/2023/1/27/claudine-gay-presidential-profile/|date=January 27, 2023 |access-date=December 13, 2023 | archive-date = July 2, 2023 | archive-url = https://web.archive.org/web/20230702132518/https://www.thecrimson.com/article/2023/1/27/claudine-gay-presidential-profile/ | url-status = live }}</ref> Ndị mụrụ ya bụ ụmụ akwụkwọ mba ofesi si [[Haiti]], bụ́ ndị zutere na New York City dị ka ụmụ akwụkwọ kọleji n'afọ 1967. Nne ya, Claudette Gay, née Bateau (1946–2023), gụrụ akwụkwọ nọọsụ, nna ya agụọ injinịa.<ref>{{Cite web |date=2023-09-29 |title='Courage to Be Harvard' |url=https://www.harvardmagazine.com/2023/10/feature-president-gay-installation-address |access-date=2024-04-09 |first= Claudine |last=Gay |website=harvard.edu |language=en}}</ref><ref name=":3">{{cite news|url=http://afropunk.com/2018/07/meet-the-haitian-american-woman-whos-harvards-new-dean-of-the-faculty-of-arts-science/|title=Meet the Haitian-American woman who's Harvard's new Dean of the Faculty of Arts & Science|date=July 25, 2018|work=Afropunk|access-date=August 20, 2018|archive-date=August 20, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180820074606/http://afropunk.com/2018/07/meet-the-haitian-american-woman-whos-harvards-new-dean-of-the-faculty-of-arts-science/|url-status=live}}</ref> Mgbe ọ ka bụ nwata, Gay na ezinụlọ ya kwagara [[Saudi Arabia]], ebe nna ya, Sony Gay, Sr., rụrụ ndị [[United States Army Corps of Engineers]] ọrụ.<ref name=":2">{{Cite news |date=July 23, 2018 |title=Claudine Gay named Harvard FAS dean |url=https://news.harvard.edu/gazette/story/2018/07/claudine-gay-named-harvard-fas-dean/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221221121625/https://news.harvard.edu/gazette/story/2018/07/claudine-gay-named-harvard-fas-dean/ |archive-date=December 21, 2022 |access-date=July 24, 2018 |work=Harvard Gazette |language=en-US}}</ref> Ezinụlọ áhù laghachiri United States ma bie na [[Georgia (US State)|Georgia]] ya na [[Colorado]].<ref name="the-scholar" /> Onye edemede [[Feminism|feminist]] [[Roxane Gay]] bụ nwanne nna mbụ nke Gay.<ref name="the-scholar" /><ref name=":3" /> Ezinụlọ ha nwere ma na-arụkwa ụlọ ọrụ simenti kachasị ukwuu na Haiti, nke dị na [[Port-au-Prince]].<ref>{{Cite news |url=https://www.theatlantic.com/ideas/archive/2024/01/claudine-gay-harvard-plagiarism/677007/ |title=The Real Harvard Scandal |first=Tyler Austin |last=Harper |date=January 3, 2024 |work=The Atlantic |access-date=January 4, 2024 |archive-date=January 3, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240103235311/https://www.theatlantic.com/ideas/archive/2024/01/claudine-gay-harvard-plagiarism/677007/ |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |title=GDG Concrete & Construction |url=http://www.gdgbeton.com/english/personnel.html |website=www.gdgbeton.com |access-date=2024-04-09}}</ref>
Gay gara Phillips Exeter Academy, ụlọ akwụkwọ nkeonwe (ụlọ akwụkwọ obibi) na [[Exeter, New Hampshire]],<ref name=":4">{{Cite web|url=https://www.exeter.edu/about-us/governance/meet-our-trustees|title=Meet Our Trustees {{!}} Phillips Exeter Academy|website=www.exeter.edu|access-date=February 2, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180202190111/https://www.exeter.edu/about-us/governance/meet-our-trustees|archive-date=February 2, 2018}}</ref> ebe ọ gụchara akwụkwọ n'afọ 1988.<ref name="the-scholar" /> Ọ gara [[Princeton University]] otu afọ <ref name="the-scholar" /><ref>{{Cite web |date=December 12, 2023 |title=Who is Claudine Gay, Harvard's president? And how has she made history? |url=https://www.wbaltv.com/article/claudine-gay-harvards-president/46105240 |access-date=December 13, 2023 |website=WBAL |language=en |archive-date=December 13, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231213062711/https://www.wbaltv.com/article/claudine-gay-harvards-president/46105240 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |title=The Stanford Daily Archives |url=https://archives.stanforddaily.com/1989/09/21?page=11§ion=MODSMD_ARTICLE17 |access-date=December 13, 2023 |website=archives.stanforddaily.com |archive-date=December 13, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231213062712/https://archives.stanforddaily.com/1989/09/21?page=11§ion=MODSMD_ARTICLE17 |url-status=live }}</ref> tupu ọ gaa [[Stanford University]] ebe ọ gụrụ [[Akụnụba]] dị ka isi ngalaba ọmụmụ ya, wee gụchaa akwụkwọ n'afọ 1992, nata ihe nrite Anna Laura Myers maka akwụkwọ edemede pụrụ iche maka akụnụba.<ref name=":2" /> Gay nwetara akara ugo mmụta [[Dọkịta Nkà Ihe Ọmụma | Ph.D.]] na 1998 site na [[Harvard University]] ma merie ihe nrite Toppan nke mahadum maka edemede kacha mma na sayensị ndọrọ ndọrọ ọchịchị.<ref name=":1">{{Cite news|url=http://news.harvard.edu/gazette/story/2015/04/claudine-gay-named-dean-of-social-science/|title=Claudine Gay named dean of social science|last=Reuell|first=Peter|date=April 28, 2015|work=Harvard Gazette|access-date=April 14, 2017|language=en-US|archive-date=April 15, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170415104054/http://news.harvard.edu/gazette/story/2015/04/claudine-gay-named-dean-of-social-science/|url-status=live}}</ref>
== Ọrụ agụmakwụkwọ ==
Mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ, Gay bụ osote prọfesọ, ma mesịa bụrụ prọfesọ n'onwe ya, na Ngalaba Sayensị Ndọrọndọrọ Ọchịchị nke Stanford site n'afọ 2000 ruo 2006. N'agụmakwụkwọ afọ 2003–2004, ọ bụ onye otu na Center for Advanced Study in the Behavioral Sciences na Mahadum Stanford.<ref name=":2" />
Nnyocha Gay mere na-akọwa omume ndọrọ ndọrọ ọchịchị ndị Amerịka, gụnyere ndị ntuli aka, amụma gbasara ụlọ obibi, na ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke agbụrụ na njirimara.<ref name = "aaas-people"/> Mahadum Harvard kpọpụtara ya ka ọ bụrụ prọfesọ nke gọọmentị n'afọ 2006, a họpụtakwara ya prọfesọ nke ọmụmụ ihe gbasara ndị Afrịka na Amerịka n'afọ 2007..<ref name = "news.harvard.edu">{{Cite web | date = December 15, 2022 | title = Harvard names Claudine Gay 30th president | url = https://news.harvard.edu/gazette/story/2022/12/harvard-names-claudine-gay-30th-president/ | access-date = July 5, 2023 | website = Harvard Gazette | language = en-US | archive-date = December 22, 2022 | archive-url = https://web.archive.org/web/20221222180738/https://news.harvard.edu/gazette/story/2022/12/harvard-names-claudine-gay-30th-president/ | url-status = live }}</ref>
=== Ọkwa nchịkwa ===
N'afọ 2015, A họpụtara Gay dị ka onyeisi sayensị mmekọrịta mmadụ na ibe ya na [[Harvard Faculty of Arts and Sciences]] (FAS) nakwa Prọfesọ Wilbur A. Cowett nke Gọọmentị na nke Ọmụmụ Ndị Africa na Ndị Africa-America. N'afọ 2018, a họpụtara ya ka ọ bụrụ Dean nke Faculty of Arts and Sciences.<ref name = "aaas-people"/>
Dị ka Dean nke FAS, nke na-ahụ maka ọmụmụ ihe graduate na undergraduate, Gay depụtara isi ihe anọ bụ́ isi ọ na-elekwasị anya na ha: ịbawanye ụdị dị iche iche n'etiti ndị nkuzi, ịkwado ụmụ akwụkwọ nwere mmasị n’ọmụmụ na-ejikọta ngalaba dị iche iche, ịgba ndị prọfesọ ume ka ha na-arụkọ ọrụ n'etiti ngalaba dị iche iche, na ịkwalite nsonye ndị nkuzi na ndụ obodo mahadum.<ref name=":0">{{Cite web |last=Rosenberg |first=John |date=September 2021 |title=The Art of the Dean |url=https://www.harvardmagazine.com/2021/09/jhj-art-of-the-dean |website=Harvard Magazine |access-date=July 5, 2023 |archive-date=July 5, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230705070943/https://www.harvardmagazine.com/2021/09/jhj-art-of-the-dean |url-status=live }}</ref>
N’oge ọ nọ n’ọkwa dị ka Dean, ihe ndị Gay lekwasịrị anya na ha gụnyere atụmatụ mgbochi ịkpa ókè agbụrụ na ịbawanye ụdị agbụrụ dị iche iche n’ogige mahadum, n’etiti ụmụ akwụkwọ na ndị nkuzi.<ref>{{Cite news |last=Radsken |first=Jill |date=August 20, 2020 |title=Faculty of Arts and Sciences unveils anti-racism agenda |url=https://news.harvard.edu/gazette/story/2020/08/faculty-of-arts-and-sciences-unveils-its-anti-racism-agenda/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231226194958/https://news.harvard.edu/gazette/story/2020/08/faculty-of-arts-and-sciences-unveils-its-anti-racism-agenda/ |archive-date=December 26, 2023 |access-date=January 11, 2024 |work=[[Harvard Magazine]]}}</ref><ref name="Harvard Crimson">{{Cite news |last1=Hamid |first1=Rahem D. |last2=Schisgall |first2=Elias J. |date=May 25, 2023 |title=Dean Today, President Tomorrow: Gay Reflects on 5 Years Leading Harvard FAS |url=https://www.thecrimson.com/article/2023/5/25/gay-reflects-five-years-feature/ |url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240111082635/https://www.thecrimson.com/article/2023/5/25/gay-reflects-five-years-feature/ |archive-date=January 11, 2024 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref> N'ọnwa Ọgọọst 2020, FAS were n’ọrụ onye osote onye isi ngalaba mbụ ya maka ọdịiche, nsonye, na inwe mmetụta nke ịbụ onye otu.<ref>{{Cite news |last=Bikales |first=James S. |date=August 25, 2020 |title=FAS Hires Sheree Ohen as Inaugural Associate Dean of Diversity, Inclusion, and Belonging |url=https://www.thecrimson.com/article/2020/8/25/fas-dean-diversity-equity-inclusion/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240104095404/https://www.thecrimson.com/article/2020/8/25/fas-dean-diversity-equity-inclusion/ |archive-date=January 4, 2024 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref> Mgbe mkpebi Ụlọikpe Kasị Elu nke United States nke June 2023 gasịrị na ''Students for Fair Admissions v. Harvard'', nke kpebiri na mmemme atụmatụ nkwado dabere n’agbụrụ n’ịnabata ụmụ akwụkwọ na kọleji megidere iwu obodo, Gay kwuru na Harvard ga-eso mkpebi ụlọikpe ahụ, “mana nke ahụ anaghị agbanwe ụkpụrụ anyị.”<ref>{{Cite news |last=Chan |first=Tiffany |date=June 29, 2023 |title='We're not important anymore': Supreme Court ruling sends shockwaves through college campuses |url=https://www.cbsnews.com/boston/news/supreme-court-affirmative-action-ruling-harvard-university/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240111075734/https://www.cbsnews.com/boston/news/supreme-court-affirmative-action-ruling-harvard-university/ |archive-date=January 11, 2024 |access-date=January 11, 2024 |work=CBS News}}</ref>
N’oge ọ nọ n’ọkwa onye isi ngalaba, Gay nyere ọtụtụ prọfesọ Harvard ntaramahụhụ n’ihi ebubo nke omume mmekọahụ na-ekwesịghị ekwesị. O wepụrụ ọkwa [[emeritus]] n’aka ndị prọfesọ lara ezumike nka bụ [[Jorge I. Domínguez]] na [[Gary Urton]], ma tinye ndị prọfesọ [[John Comaroff]] na [[Roland G. Fryer Jr.]] n’ezumike ọrụ, mgbe onye ọ bụla n’ime ha chere ebubo iyi egwu mmekọahụ ihu.<ref>{{Cite news |last1=Berger |first1=Jonah S. |last2=McCafferty |first2=Molly C. |date=May 9, 2019 |title=Harvard Prof. Dominguez Stripped of Emeritus Status Following Conclusion of Title IX Investigation |url=https://www.thecrimson.com/article/2019/5/9/dominguez-investigation-closes/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240103133926/https://www.thecrimson.com/article/2019/5/9/dominguez-investigation-closes/ |archive-date=January 3, 2024 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref><ref>{{Cite news |last=Wang |first=Andy Z. |date=June 11, 2021 |title=Anthropology Prof. Urton Stripped of Emeritus Status, Barred From Campus Following Sexual Misconduct Investigation |url=https://www.thecrimson.com/article/2021/6/11/urton-sanctions/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230824132430/https://www.thecrimson.com/article/2021/6/11/urton-sanctions/ |archive-date=August 24, 2023 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref><ref>{{Cite news |last1=Kim |first1=Ariel H. |last2=Xu |first2=Meimei |date=January 21, 2022 |title=Harvard Anthropology Prof. John Comaroff Placed on Leave Following Sexual Harassment, Professional Misconduct Inquiries |url=https://www.thecrimson.com/article/2022/1/21/comaroff-unpaid-leave/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240103133844/https://www.thecrimson.com/article/2022/1/21/comaroff-unpaid-leave/ |archive-date=January 3, 2024 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref><ref>{{Cite news |last=Avi-Yonah |first=Shera S. |date=July 10, 2019 |title=Harvard Places Fryer on Administrative Leave, Levies Sanctions |url=https://www.thecrimson.com/article/2019/7/10/fryer-administrative-leave/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240109185657/https://www.thecrimson.com/article/2019/7/10/fryer-administrative-leave/ |archive-date=January 9, 2024 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref> Gay nyekwara prọfesọ [[Martin Nowak]] ntaramahụhụ maka "omume na-adịghị mma" n'ihe gbasara mmekọrịta ya na onye omekome mmekọahụ [[Jeffrey Epstein]].<ref>{{Cite news |last1=Nair |first1=Meera S. |last2=Wang |first2=Andy Z. |date=March 26, 2021 |title=Gay Levies Sanctions Against Prof. Nowak for Contacts With Jeffrey Epstein |url=https://www.thecrimson.com/article/2021/3/26/gay-sanctions-nowak-epstein/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231101102313/https://www.thecrimson.com/article/2021/3/26/gay-sanctions-nowak-epstein/ |archive-date=November 1, 2023 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref>
j6g2551u4xljm44o1q6z1fijt7wrce3
729532
729529
2026-09-30T12:56:02Z
Chrysella
12967
/* Ọkwa nchịkwa */
729532
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|American political scientist and university administrator (born 1970)}}
{{Use mdy dates|date=December 2023}}
{{Infobox officeholder
| name = Claudine Gay
| image = Inauguration of Claudine Gay as President of Harvard University (3) (cropped).jpg
| caption = Gay in 2023
| office = 30th [[President of Harvard University]]
| term_start = July 1, 2023
| term_end = January 2, 2024
| predecessor = [[Lawrence Bacow]]
| successor = [[Alan Garber]]
| office1 = Dean of the [[Harvard Faculty of Arts and Sciences]]
| term_start1 = August 15, 2018
| term_end1 = June 30, 2023
| predecessor1 = [[Michael D. Smith (computer scientist)|Michael Smith]]
| successor1 = [[Emma Dench]] (interim)<br>[[Hopi Hoekstra]]
| birth_date = {{birth date and age|1970|08|04}}
| birth_place = [[New York City]], U.S.
| death_date =
| death_place =
| spouse = Christopher Afendulis
| children = 1
| education = [[Princeton University]]<br>[[Stanford University]] ([[Bachelor of Arts|BA]])<br>[[Harvard University]] ([[Doctor of Philosophy|PhD]])
| relatives = [[Roxane Gay]] (cousin)
| module = {{Infobox academic
|embed = yes
|discipline = [[Political science]]
|thesis_title = Taking charge: Black electoral success and the redefinition of American politics
|thesis_url = https://www.proquest.com/docview/304343028/fulltextPDF/E3586B8D78E3408DPQ/
|thesis_year = 1997
| doctoral_advisor = [[Gary King (political scientist)|Gary King]]<ref>{{Cite web |date=2024-01-03 |title=Excerpts From Dr. Claudine Gay's Work – The New York Times |website=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2023/12/21/us/claudine-gay-harvard-president-excerpts.html |access-date=2024-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240103102250/https://www.nytimes.com/2023/12/21/us/claudine-gay-harvard-president-excerpts.html |archive-date=January 3, 2024 }}</ref>
|workplaces = [[Stanford University]] (2000–2006)<br>[[Harvard University]] (2006–present)}}
}}
'''Claudine Gay''' (amụrụ n'ọnwa Ọgọọst 4, 1970)<ref name=":11" /> bụ ọkà mmụta sayensị ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke Amerịka, onye bụkwa Prọfesọ Wilbur A. Cowett nke Gọọmentị na Ọmụmụ Ihe Ndị Afrịka na Ndị Afrịka-Amerịka na [[Harvard University]]. Nnyocha ya lekwasịrị anya n'omume ndọrọ ndọrọ ọchịchị Amerịka, gụnyere ndị ntuli aka na ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke agbụrụ na njirimara.<ref name = "aaas-people">{{Cite web | title = Claudine Gay | url = https://aaas.fas.harvard.edu/people/claudine-gay | access-date = December 10, 2023 | website = aaas.fas.harvard.edu | language = en | archive-date = December 7, 2023 | archive-url =
https://web.archive.org/web/20231207223229/https://aaas.fas.harvard.edu/people/claudine-gay | url-status = live }}</ref>
Gay jere ozi dị ka diin nke Social Sciences na Harvard site n'afọ 2015 ruo 2018, dị ka diin (dean) nke Harvard Faculty of Arts and Sciences site n'afọ 2018 ruo 2023, na dị ka onyeisi nke Mahadum Harvard nke iri atọ (30th) site n'ọnwa Julaị 2023 ruo Jenụwarị 2024.
N'ọnwa Disemba 2023, Gay na ndị isi oche mahadum abụọ nwere nrụgide sitere n'aka ọha na eze<ref name="WSJ-10-11">{{Cite web |last1=Belkin |first1=Douglas |last2=Ellis |first2=Lindsay |date=October 11, 2023 |title=Blaming Israel for Hamas Attacks Sparks Backlash Across U.S., Exposing Deep Rifts |url=https://www.wsj.com/us-news/israel-hamas-attack-us-backlash-ff5f25e8 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231013013849/https://www.wsj.com/us-news/israel-hamas-attack-us-backlash-ff5f25e8 |archive-date=October 13, 2023 |access-date=October 13, 2023 |work=The Wall Street Journal |language=en-US}}</ref><ref name="NYT1010">{{Cite news |last1=Hartocollis |first1=Anemona |last2=Saul |first2=Stephanie |last3=Patel |first3=Vimal |date=October 10, 2023 |title=At Harvard, a Battle Over What Should Be Said About the Hamas Attacks |url=https://www.nytimes.com/2023/10/10/us/harvard-israel-gaza-hamas-reaction.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231013013842/https://www.nytimes.com/2023/10/10/us/harvard-israel-gaza-hamas-reaction.html |archive-date=October 13, 2023 |access-date=October 13, 2023 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> na kwa site na Nnọkọ Nzukọ Ndị Omeiwu nke 2023 gbasara mmegide Ndị Juu|kọmiti Ndị Omeiwu (2023 United States Congress hearing on antisemitism|congressional committee) ịgba arụkwaghịm, n'ihi azịza nye ebubo nke ime ihe ike mmegide ndị Juu n'ogige agụmakwụkwọ ahụ.<ref name="AB-1206">{{Cite web |last=Hensley |first=Sarah Beth |date=December 6, 2023 |title=Harvard's president answers backlash over response to calls for 'genocide of Jews' |url=https://abcnews.go.com/Politics/harvards-president-answers-backlash-response-calls-genocide-jews/story |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231207015000/https://abcnews.go.com/Politics/harvards-president-answers-backlash-response-calls-genocide-jews/story?id=105433835 |archive-date=December 7, 2023 |access-date=December 7, 2023 |website=ABC News |language=en-US}}</ref><ref name="Al-Jazeera-1206">{{Cite web |date=December 6, 2023 |title=How are Harvard, Penn presidents responding to campus anti-Semitism row? |url=https://www.aljazeera.com/news/2023/12/7/how-are-harvard-penn-presidents-responding-to-campus-anti-semitism-row |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231207164401/https://www.aljazeera.com/news/2023/12/7/how-are-harvard-penn-presidents-responding-to-campus-anti-semitism-row |archive-date=December 7, 2023 |access-date=December 7, 2023 |website=Al Jazeera |language=en-US}}</ref><ref name="NYT1206">{{Cite web | date = December 6, 2023 | title = College Presidents Under Fire After Dodging Questions About Antisemitism | url = https://www.nytimes.com/2023/12/06/us/harvard-mit-penn-presidents-antisemitism.html | access-date = December 7, 2023 | website = [[The New York Times]] | first1 = Stephanie | last1 = Saul | first2 = Anemona | last2 = Hartocollis | language = en-US | archive-date = December 8, 2023 | archive-url = https://web.archive.org/web/20231208061344/https://www.nytimes.com/2023/12/06/us/harvard-mit-penn-presidents-antisemitism.html | url-status = live}}</ref><ref>{{Cite web |last=Korn |first=Melissa |date=2023-12-10 |title=Penn President, Board Chair Resign After Furor Over Comments on Campus Antisemitism |url=https://www.wsj.com/us-news/education/university-of-pennsylvania-president-resigns-amid-furor-over-comments-on-antisemitism-on-campus-658d74cd |access-date=2024-01-03 |website=WSJ |language=en-US |archive-date=December 10, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231210102101/https://www.wsj.com/us-news/education/university-of-pennsylvania-president-resigns-amid-furor-over-comments-on-antisemitism-on-campus-658d74cd |url-status=live }}</ref> N'etiti mkpọsa nrụgide a, a boro Gay ebubo na ọ zuru ọrụ ọgụgụ isi n’akwụkwọ agụmakwụkwọ ndị o bipụtara,<ref name="diver-tg">{{cite news | last1 = Diver | first1 = Tony | title = Harvard University president Claudine Gay accused of plagiarism amid anti-Semitism row | archive-url = https://web.archive.org/web/20231211182150/https://www.telegraph.co.uk/world-news/2023/12/11/harvard-president-accused-plagiarism-amid-anti-semitism-row/ | url = https://www.telegraph.co.uk/world-news/2023/12/11/harvard-president-accused-plagiarism-amid-anti-semitism-row/ | archive-date = December 11, 2023 | access-date = December 11, 2023 | website = [[The Daily Telegraph|The Telegraph]] | date = December 11, 2023}}</ref><ref name="Schuessler">{{Cite news | last = Schuessler | first = Jennifer | date = 2023-12-21 | title = Harvard Finds More Instances of 'Duplicative Language' in President's Work | language = en-US | work = The New York Times | url = https://www.nytimes.com/2023/12/20/us/harvard-claudine-gay-plagiarism.html | access-date = 2024-01-01 | issn = 0362-4331 | archive-date = December 26, 2023 | archive-url = https://web.archive.org/web/20231226105816/https://www.nytimes.com/2023/12/20/us/harvard-claudine-gay-plagiarism.html | url-status = live }}</ref><ref name=":12" /> ọ bụ ezie na ebubo ndị a agbaghaala.<ref name=":13" /><ref name=":14" /> N'ọnwa Jenụwarị 2024, ọ gbara arụkwaghịm n'ọkwa onyeisi oche.<ref name="guard-2jan2024">{{cite news | last1 = Walker | first1 = Adria R. | title = Harvard president resigns amid claims of plagiarism and antisemitism backlash | url = https://www.theguardian.com/education/2024/jan/02/harvard-president-claudine-gay-resigns | access-date = January 2, 2024 | work = [[The Guardian]] | date = January 2, 2024 | archive-date = January 2, 2024 | archive-url = https://web.archive.org/web/20240102210529/https://www.theguardian.com/education/2024/jan/02/harvard-president-claudine-gay-resigns | url-status = live }}</ref>
== Mmalite ndụ na agụmakwụkwọ ==
Amụrụ Gay na [[The Bronx]] n'ọnwa Ọgọọst 4, 1970,<ref name=":11">{{Cite web |date=2023-01-11 |title="CLAUDINE GAY (1970-)" |url=https://www.blackpast.org/african-american-history/claudine-gay-1970/ |access-date=2024-04-09 |first= Malik |last=Simba |website=BlackPast.org |language=en}}</ref> ma too mbụ na [[New York City]], ya na nwanne ya nwoke nke tọrọ ya, Sony Gay, Jr.<ref name="the-scholar">{{Cite web |title=The Scholar Everyone Sought: Claudine Gay, Harvard's Next President |first= Miles J. |last=Herszenhorn|author2= Claire Yuan | website = The Harvard Crimson | url = https://www.thecrimson.com/article/2023/1/27/claudine-gay-presidential-profile/|date=January 27, 2023 |access-date=December 13, 2023 | archive-date = July 2, 2023 | archive-url = https://web.archive.org/web/20230702132518/https://www.thecrimson.com/article/2023/1/27/claudine-gay-presidential-profile/ | url-status = live }}</ref> Ndị mụrụ ya bụ ụmụ akwụkwọ mba ofesi si [[Haiti]], bụ́ ndị zutere na New York City dị ka ụmụ akwụkwọ kọleji n'afọ 1967. Nne ya, Claudette Gay, née Bateau (1946–2023), gụrụ akwụkwọ nọọsụ, nna ya agụọ injinịa.<ref>{{Cite web |date=2023-09-29 |title='Courage to Be Harvard' |url=https://www.harvardmagazine.com/2023/10/feature-president-gay-installation-address |access-date=2024-04-09 |first= Claudine |last=Gay |website=harvard.edu |language=en}}</ref><ref name=":3">{{cite news|url=http://afropunk.com/2018/07/meet-the-haitian-american-woman-whos-harvards-new-dean-of-the-faculty-of-arts-science/|title=Meet the Haitian-American woman who's Harvard's new Dean of the Faculty of Arts & Science|date=July 25, 2018|work=Afropunk|access-date=August 20, 2018|archive-date=August 20, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180820074606/http://afropunk.com/2018/07/meet-the-haitian-american-woman-whos-harvards-new-dean-of-the-faculty-of-arts-science/|url-status=live}}</ref> Mgbe ọ ka bụ nwata, Gay na ezinụlọ ya kwagara [[Saudi Arabia]], ebe nna ya, Sony Gay, Sr., rụrụ ndị [[United States Army Corps of Engineers]] ọrụ.<ref name=":2">{{Cite news |date=July 23, 2018 |title=Claudine Gay named Harvard FAS dean |url=https://news.harvard.edu/gazette/story/2018/07/claudine-gay-named-harvard-fas-dean/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221221121625/https://news.harvard.edu/gazette/story/2018/07/claudine-gay-named-harvard-fas-dean/ |archive-date=December 21, 2022 |access-date=July 24, 2018 |work=Harvard Gazette |language=en-US}}</ref> Ezinụlọ áhù laghachiri United States ma bie na [[Georgia (US State)|Georgia]] ya na [[Colorado]].<ref name="the-scholar" /> Onye edemede [[Feminism|feminist]] [[Roxane Gay]] bụ nwanne nna mbụ nke Gay.<ref name="the-scholar" /><ref name=":3" /> Ezinụlọ ha nwere ma na-arụkwa ụlọ ọrụ simenti kachasị ukwuu na Haiti, nke dị na [[Port-au-Prince]].<ref>{{Cite news |url=https://www.theatlantic.com/ideas/archive/2024/01/claudine-gay-harvard-plagiarism/677007/ |title=The Real Harvard Scandal |first=Tyler Austin |last=Harper |date=January 3, 2024 |work=The Atlantic |access-date=January 4, 2024 |archive-date=January 3, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240103235311/https://www.theatlantic.com/ideas/archive/2024/01/claudine-gay-harvard-plagiarism/677007/ |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |title=GDG Concrete & Construction |url=http://www.gdgbeton.com/english/personnel.html |website=www.gdgbeton.com |access-date=2024-04-09}}</ref>
Gay gara Phillips Exeter Academy, ụlọ akwụkwọ nkeonwe (ụlọ akwụkwọ obibi) na [[Exeter, New Hampshire]],<ref name=":4">{{Cite web|url=https://www.exeter.edu/about-us/governance/meet-our-trustees|title=Meet Our Trustees {{!}} Phillips Exeter Academy|website=www.exeter.edu|access-date=February 2, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180202190111/https://www.exeter.edu/about-us/governance/meet-our-trustees|archive-date=February 2, 2018}}</ref> ebe ọ gụchara akwụkwọ n'afọ 1988.<ref name="the-scholar" /> Ọ gara [[Princeton University]] otu afọ <ref name="the-scholar" /><ref>{{Cite web |date=December 12, 2023 |title=Who is Claudine Gay, Harvard's president? And how has she made history? |url=https://www.wbaltv.com/article/claudine-gay-harvards-president/46105240 |access-date=December 13, 2023 |website=WBAL |language=en |archive-date=December 13, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231213062711/https://www.wbaltv.com/article/claudine-gay-harvards-president/46105240 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |title=The Stanford Daily Archives |url=https://archives.stanforddaily.com/1989/09/21?page=11§ion=MODSMD_ARTICLE17 |access-date=December 13, 2023 |website=archives.stanforddaily.com |archive-date=December 13, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231213062712/https://archives.stanforddaily.com/1989/09/21?page=11§ion=MODSMD_ARTICLE17 |url-status=live }}</ref> tupu ọ gaa [[Stanford University]] ebe ọ gụrụ [[Akụnụba]] dị ka isi ngalaba ọmụmụ ya, wee gụchaa akwụkwọ n'afọ 1992, nata ihe nrite Anna Laura Myers maka akwụkwọ edemede pụrụ iche maka akụnụba.<ref name=":2" /> Gay nwetara akara ugo mmụta [[Dọkịta Nkà Ihe Ọmụma | Ph.D.]] na 1998 site na [[Harvard University]] ma merie ihe nrite Toppan nke mahadum maka edemede kacha mma na sayensị ndọrọ ndọrọ ọchịchị.<ref name=":1">{{Cite news|url=http://news.harvard.edu/gazette/story/2015/04/claudine-gay-named-dean-of-social-science/|title=Claudine Gay named dean of social science|last=Reuell|first=Peter|date=April 28, 2015|work=Harvard Gazette|access-date=April 14, 2017|language=en-US|archive-date=April 15, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170415104054/http://news.harvard.edu/gazette/story/2015/04/claudine-gay-named-dean-of-social-science/|url-status=live}}</ref>
== Ọrụ agụmakwụkwọ ==
Mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ, Gay bụ osote prọfesọ, ma mesịa bụrụ prọfesọ n'onwe ya, na Ngalaba Sayensị Ndọrọndọrọ Ọchịchị nke Stanford site n'afọ 2000 ruo 2006. N'agụmakwụkwọ afọ 2003–2004, ọ bụ onye otu na Center for Advanced Study in the Behavioral Sciences na Mahadum Stanford.<ref name=":2" />
Nnyocha Gay mere na-akọwa omume ndọrọ ndọrọ ọchịchị ndị Amerịka, gụnyere ndị ntuli aka, amụma gbasara ụlọ obibi, na ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke agbụrụ na njirimara.<ref name = "aaas-people"/> Mahadum Harvard kpọpụtara ya ka ọ bụrụ prọfesọ nke gọọmentị n'afọ 2006, a họpụtakwara ya prọfesọ nke ọmụmụ ihe gbasara ndị Afrịka na Amerịka n'afọ 2007..<ref name = "news.harvard.edu">{{Cite web | date = December 15, 2022 | title = Harvard names Claudine Gay 30th president | url = https://news.harvard.edu/gazette/story/2022/12/harvard-names-claudine-gay-30th-president/ | access-date = July 5, 2023 | website = Harvard Gazette | language = en-US | archive-date = December 22, 2022 | archive-url = https://web.archive.org/web/20221222180738/https://news.harvard.edu/gazette/story/2022/12/harvard-names-claudine-gay-30th-president/ | url-status = live }}</ref>
=== Ọkwa nchịkwa ===
N'afọ 2015, A họpụtara Gay dị ka onyeisi sayensị mmekọrịta mmadụ na ibe ya na [[Harvard Faculty of Arts and Sciences]] (FAS) nakwa Prọfesọ Wilbur A. Cowett nke Gọọmentị na nke Ọmụmụ Ndị Africa na Ndị Africa-America. N'afọ 2018, a họpụtara ya ka ọ bụrụ Dean nke Faculty of Arts and Sciences.<ref name = "aaas-people"/>
Dị ka Dean nke FAS, nke na-ahụ maka ọmụmụ ihe graduate na undergraduate, Gay depụtara isi ihe anọ bụ́ isi ọ na-elekwasị anya na ha: ịbawanye ụdị dị iche iche n'etiti ndị nkuzi, ịkwado ụmụ akwụkwọ nwere mmasị n’ọmụmụ na-ejikọta ngalaba dị iche iche, ịgba ndị prọfesọ ume ka ha na-arụkọ ọrụ n'etiti ngalaba dị iche iche, na ịkwalite nsonye ndị nkuzi na ndụ obodo mahadum.<ref name=":0">{{Cite web |last=Rosenberg |first=John |date=September 2021 |title=The Art of the Dean |url=https://www.harvardmagazine.com/2021/09/jhj-art-of-the-dean |website=Harvard Magazine |access-date=July 5, 2023 |archive-date=July 5, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230705070943/https://www.harvardmagazine.com/2021/09/jhj-art-of-the-dean |url-status=live }}</ref>
N’oge ọ nọ n’ọkwa dị ka Dean, ihe ndị Gay lekwasịrị anya na ha gụnyere atụmatụ mgbochi ịkpa ókè agbụrụ na ịbawanye ụdị agbụrụ dị iche iche n’ogige mahadum, n’etiti ụmụ akwụkwọ na ndị nkuzi.<ref>{{Cite news |last=Radsken |first=Jill |date=August 20, 2020 |title=Faculty of Arts and Sciences unveils anti-racism agenda |url=https://news.harvard.edu/gazette/story/2020/08/faculty-of-arts-and-sciences-unveils-its-anti-racism-agenda/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231226194958/https://news.harvard.edu/gazette/story/2020/08/faculty-of-arts-and-sciences-unveils-its-anti-racism-agenda/ |archive-date=December 26, 2023 |access-date=January 11, 2024 |work=[[Harvard Magazine]]}}</ref><ref name="Harvard Crimson">{{Cite news |last1=Hamid |first1=Rahem D. |last2=Schisgall |first2=Elias J. |date=May 25, 2023 |title=Dean Today, President Tomorrow: Gay Reflects on 5 Years Leading Harvard FAS |url=https://www.thecrimson.com/article/2023/5/25/gay-reflects-five-years-feature/ |url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240111082635/https://www.thecrimson.com/article/2023/5/25/gay-reflects-five-years-feature/ |archive-date=January 11, 2024 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref> N'ọnwa Ọgọọst 2020, FAS were n’ọrụ onye osote onye isi ngalaba mbụ ya maka ọdịiche, nsonye, na inwe mmetụta nke ịbụ onye otu.<ref>{{Cite news |last=Bikales |first=James S. |date=August 25, 2020 |title=FAS Hires Sheree Ohen as Inaugural Associate Dean of Diversity, Inclusion, and Belonging |url=https://www.thecrimson.com/article/2020/8/25/fas-dean-diversity-equity-inclusion/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240104095404/https://www.thecrimson.com/article/2020/8/25/fas-dean-diversity-equity-inclusion/ |archive-date=January 4, 2024 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref> Mgbe mkpebi Ụlọikpe Kasị Elu nke United States nke June 2023 gasịrị na ''Students for Fair Admissions v. Harvard'', nke kpebiri na mmemme atụmatụ nkwado dabere n’agbụrụ n’ịnabata ụmụ akwụkwọ na kọleji megidere iwu obodo, Gay kwuru na Harvard ga-eso mkpebi ụlọikpe ahụ, “mana nke ahụ anaghị agbanwe ụkpụrụ anyị.”<ref>{{Cite news |last=Chan |first=Tiffany |date=June 29, 2023 |title='We're not important anymore': Supreme Court ruling sends shockwaves through college campuses |url=https://www.cbsnews.com/boston/news/supreme-court-affirmative-action-ruling-harvard-university/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240111075734/https://www.cbsnews.com/boston/news/supreme-court-affirmative-action-ruling-harvard-university/ |archive-date=January 11, 2024 |access-date=January 11, 2024 |work=CBS News}}</ref>
N’oge ọ nọ n’ọkwa onye isi ngalaba, Gay nyere ọtụtụ prọfesọ Harvard ntaramahụhụ n’ihi ebubo nke omume mmekọahụ na-ekwesịghị ekwesị. O wepụrụ ọkwa [[emeritus]] n’aka ndị prọfesọ lara ezumike nka bụ [[Jorge I. Domínguez]] na [[Gary Urton]], ma tinye ndị prọfesọ [[John Comaroff]] na [[Roland G. Fryer Jr.]] n’ezumike ọrụ, mgbe onye ọ bụla n’ime ha chere ebubo iyi egwu mmekọahụ ihu.<ref>{{Cite news |last1=Berger |first1=Jonah S. |last2=McCafferty |first2=Molly C. |date=May 9, 2019 |title=Harvard Prof. Dominguez Stripped of Emeritus Status Following Conclusion of Title IX Investigation |url=https://www.thecrimson.com/article/2019/5/9/dominguez-investigation-closes/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240103133926/https://www.thecrimson.com/article/2019/5/9/dominguez-investigation-closes/ |archive-date=January 3, 2024 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref><ref>{{Cite news |last=Wang |first=Andy Z. |date=June 11, 2021 |title=Anthropology Prof. Urton Stripped of Emeritus Status, Barred From Campus Following Sexual Misconduct Investigation |url=https://www.thecrimson.com/article/2021/6/11/urton-sanctions/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230824132430/https://www.thecrimson.com/article/2021/6/11/urton-sanctions/ |archive-date=August 24, 2023 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref><ref>{{Cite news |last1=Kim |first1=Ariel H. |last2=Xu |first2=Meimei |date=January 21, 2022 |title=Harvard Anthropology Prof. John Comaroff Placed on Leave Following Sexual Harassment, Professional Misconduct Inquiries |url=https://www.thecrimson.com/article/2022/1/21/comaroff-unpaid-leave/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240103133844/https://www.thecrimson.com/article/2022/1/21/comaroff-unpaid-leave/ |archive-date=January 3, 2024 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref><ref>{{Cite news |last=Avi-Yonah |first=Shera S. |date=July 10, 2019 |title=Harvard Places Fryer on Administrative Leave, Levies Sanctions |url=https://www.thecrimson.com/article/2019/7/10/fryer-administrative-leave/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240109185657/https://www.thecrimson.com/article/2019/7/10/fryer-administrative-leave/ |archive-date=January 9, 2024 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref> Gay nyekwara prọfesọ [[Martin Nowak]] ntaramahụhụ maka "omume na-adịghị mma" n'ihe gbasara mmekọrịta ya na onye omekome mmekọahụ [[Jeffrey Epstein]].<ref>{{Cite news |last1=Nair |first1=Meera S. |last2=Wang |first2=Andy Z. |date=March 26, 2021 |title=Gay Levies Sanctions Against Prof. Nowak for Contacts With Jeffrey Epstein |url=https://www.thecrimson.com/article/2021/3/26/gay-sanctions-nowak-epstein/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231101102313/https://www.thecrimson.com/article/2021/3/26/gay-sanctions-nowak-epstein/ |archive-date=November 1, 2023 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref>
Prọfesọ [[Harvard Law School]] na onyeisi ngalaba Winthrop House [[Ronald S. Sullivan Jr.|Ronald Sullivan]] chere ngagharị iwe ụmụ akwụkwọ ihu n’oge opupu ihe ubi nke afọ 2019 mgbe o sonyechara n’òtù ndị ọka iwu na-agbachitere [[Harvey Weinstein]], bụ́ onye nọ n’ikpe maka ebubo idina mmadụ n’ike.<ref>{{cite news |last1=Streeter |first1=Kurt |date=January 4, 2024 |title=For Harvard's First Black President, Race Became the Unavoidable Issue |url=https://www.nytimes.com/2024/01/04/us/claudine-gay-harvard-president-race.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20240104103252/https://www.nytimes.com/2024/01/04/us/claudine-gay-harvard-president-race.html/ |archive-date=January 4, 2024 |access-date=January 6, 2024 |website=[[The New York Times]]}}</ref> Gay kpọrọ nzaghachi Sullivan nyere maka esemokwu ahụ “ezughị ezu,” na-ekwu na ya nwere “ọrụ pụrụ iche” dị ka onye isi ụlọ obibi n’ilekọta ọdịmma ndị bi na Winthrop.<ref>{{cite news |last1=Berger |first1=Jonah S. |last2=McCafferty |first2=Molly C. |date=February 12, 2019 |title=FAS Dean Claudine Gay Calls Sullivan's Response to Student Concerns 'Insufficient' |url=https://www.thecrimson.com/article/2019/2/12/dean-gay-sullivan-response/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240104040555/https://www.thecrimson.com/article/2019/2/12/dean-gay-sullivan-response/ |archive-date=January 4, 2024 |access-date=January 6, 2024 |website=[[The Harvard Crimson]]}}</ref> Onye isi [[Harvard College]], [[Rakesh Khurana]], kpebiri ịghara imegharị nkwekọrịta Sullivan dị ka onye isi ụlọ obibi Winthrop,<ref name="Rosenberg2">{{cite news |last1=Rosenberg |first1=John S. |last2=Bolotnikova |first2=Marina N. |date=July–August 2019 |title=From #MeToo fallout to undergraduate education and public service | Harvard Magazine |url=https://www.harvardmagazine.com/2019/06/news-briefs |archive-url=https://web.archive.org/web/20230929001839/https://www.harvardmagazine.com/2019/06/news-briefs |archive-date=September 29, 2023 |access-date=January 11, 2024 |website=[[Harvard Magazine]]}}</ref><ref name="05-11-20192">{{cite news |last1=Avi-Yonah |first1=Shera S. |last2=Ryan |first2=Aidan F. |date=May 11, 2019a |title=Winthrop Faculty Deans to Leave After Harvard Refuses to Renew Their Appointments |url=https://www.thecrimson.com/article/2019/5/11/winthrop-faculty-deans-to-leave/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240103191028/https://www.thecrimson.com/article/2019/5/11/winthrop-faculty-deans-to-leave/ |archive-date=January 3, 2024 |access-date=January 6, 2024 |website=[[The Harvard Crimson]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=2019-05-13 |title=Harvard Won't Renew Faculty Deans' Terms Amid Outcry Over Harvey Weinstein Defense |url=https://www.wbur.org/news/2019/05/11/harvard-will-not-renew-faculty-deans-terms-amid-outcry-over-harvey-weinstein-defense |access-date=2024-01-16 |website=www.wbur.org |language=en}}</ref> mkpebi nke American Civil Liberties Union katọrọ.<ref name="11-19-2019">{{cite news |last1=Avi-Yonah |first1=Shera S. |last2=Franklin |first2=Delano R. |date=November 19, 2019b |title=Former Winthrop Dean Sullivan Criticizes Admins During Constitutional Law Society Event |url=https://www.thecrimson.com/article/2019/11/19/sullivan-speaks-hucls-event/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240104231558/https://www.thecrimson.com/article/2019/11/19/sullivan-speaks-hucls-event/ |archive-date=January 4, 2024 |access-date=January 6, 2024 |website=[[The Harvard Crimson]]}}</ref><ref>{{cite news |last1=Soave |first1=Robby |author-link1=Robby Soave |date=June 10, 2019 |title=ACLU Says Harvard 'Sacrificed Principles Central to Our Legal System' When It Fired Ron Sullivan |url=https://reason.com/2019/06/10/aclu-harvard-ron-sullivan/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230202090339/https://reason.com/2019/06/10/aclu-harvard-ron-sullivan/ |archive-date=February 2, 2023 |access-date=January 6, 2024 |website=[[Reason (magazine)|Reason]]}}</ref>
8f91rwd7xk7plbvwtu8d4bh5qzu0up5
729552
729532
2026-09-30T14:28:05Z
Chrysella
12967
/* Ọkwa nchịkwa */
729552
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|American political scientist and university administrator (born 1970)}}
{{Use mdy dates|date=December 2023}}
{{Infobox officeholder
| name = Claudine Gay
| image = Inauguration of Claudine Gay as President of Harvard University (3) (cropped).jpg
| caption = Gay in 2023
| office = 30th [[President of Harvard University]]
| term_start = July 1, 2023
| term_end = January 2, 2024
| predecessor = [[Lawrence Bacow]]
| successor = [[Alan Garber]]
| office1 = Dean of the [[Harvard Faculty of Arts and Sciences]]
| term_start1 = August 15, 2018
| term_end1 = June 30, 2023
| predecessor1 = [[Michael D. Smith (computer scientist)|Michael Smith]]
| successor1 = [[Emma Dench]] (interim)<br>[[Hopi Hoekstra]]
| birth_date = {{birth date and age|1970|08|04}}
| birth_place = [[New York City]], U.S.
| death_date =
| death_place =
| spouse = Christopher Afendulis
| children = 1
| education = [[Princeton University]]<br>[[Stanford University]] ([[Bachelor of Arts|BA]])<br>[[Harvard University]] ([[Doctor of Philosophy|PhD]])
| relatives = [[Roxane Gay]] (cousin)
| module = {{Infobox academic
|embed = yes
|discipline = [[Political science]]
|thesis_title = Taking charge: Black electoral success and the redefinition of American politics
|thesis_url = https://www.proquest.com/docview/304343028/fulltextPDF/E3586B8D78E3408DPQ/
|thesis_year = 1997
| doctoral_advisor = [[Gary King (political scientist)|Gary King]]<ref>{{Cite web |date=2024-01-03 |title=Excerpts From Dr. Claudine Gay's Work – The New York Times |website=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2023/12/21/us/claudine-gay-harvard-president-excerpts.html |access-date=2024-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240103102250/https://www.nytimes.com/2023/12/21/us/claudine-gay-harvard-president-excerpts.html |archive-date=January 3, 2024 }}</ref>
|workplaces = [[Stanford University]] (2000–2006)<br>[[Harvard University]] (2006–present)}}
}}
'''Claudine Gay''' (amụrụ n'ọnwa Ọgọọst 4, 1970)<ref name=":11" /> bụ ọkà mmụta sayensị ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke Amerịka, onye bụkwa Prọfesọ Wilbur A. Cowett nke Gọọmentị na Ọmụmụ Ihe Ndị Afrịka na Ndị Afrịka-Amerịka na [[Harvard University]]. Nnyocha ya lekwasịrị anya n'omume ndọrọ ndọrọ ọchịchị Amerịka, gụnyere ndị ntuli aka na ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke agbụrụ na njirimara.<ref name = "aaas-people">{{Cite web | title = Claudine Gay | url = https://aaas.fas.harvard.edu/people/claudine-gay | access-date = December 10, 2023 | website = aaas.fas.harvard.edu | language = en | archive-date = December 7, 2023 | archive-url =
https://web.archive.org/web/20231207223229/https://aaas.fas.harvard.edu/people/claudine-gay | url-status = live }}</ref>
Gay jere ozi dị ka diin nke Social Sciences na Harvard site n'afọ 2015 ruo 2018, dị ka diin (dean) nke Harvard Faculty of Arts and Sciences site n'afọ 2018 ruo 2023, na dị ka onyeisi nke Mahadum Harvard nke iri atọ (30th) site n'ọnwa Julaị 2023 ruo Jenụwarị 2024.
N'ọnwa Disemba 2023, Gay na ndị isi oche mahadum abụọ nwere nrụgide sitere n'aka ọha na eze<ref name="WSJ-10-11">{{Cite web |last1=Belkin |first1=Douglas |last2=Ellis |first2=Lindsay |date=October 11, 2023 |title=Blaming Israel for Hamas Attacks Sparks Backlash Across U.S., Exposing Deep Rifts |url=https://www.wsj.com/us-news/israel-hamas-attack-us-backlash-ff5f25e8 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231013013849/https://www.wsj.com/us-news/israel-hamas-attack-us-backlash-ff5f25e8 |archive-date=October 13, 2023 |access-date=October 13, 2023 |work=The Wall Street Journal |language=en-US}}</ref><ref name="NYT1010">{{Cite news |last1=Hartocollis |first1=Anemona |last2=Saul |first2=Stephanie |last3=Patel |first3=Vimal |date=October 10, 2023 |title=At Harvard, a Battle Over What Should Be Said About the Hamas Attacks |url=https://www.nytimes.com/2023/10/10/us/harvard-israel-gaza-hamas-reaction.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231013013842/https://www.nytimes.com/2023/10/10/us/harvard-israel-gaza-hamas-reaction.html |archive-date=October 13, 2023 |access-date=October 13, 2023 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> na kwa site na Nnọkọ Nzukọ Ndị Omeiwu nke 2023 gbasara mmegide Ndị Juu|kọmiti Ndị Omeiwu (2023 United States Congress hearing on antisemitism|congressional committee) ịgba arụkwaghịm, n'ihi azịza nye ebubo nke ime ihe ike mmegide ndị Juu n'ogige agụmakwụkwọ ahụ.<ref name="AB-1206">{{Cite web |last=Hensley |first=Sarah Beth |date=December 6, 2023 |title=Harvard's president answers backlash over response to calls for 'genocide of Jews' |url=https://abcnews.go.com/Politics/harvards-president-answers-backlash-response-calls-genocide-jews/story |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231207015000/https://abcnews.go.com/Politics/harvards-president-answers-backlash-response-calls-genocide-jews/story?id=105433835 |archive-date=December 7, 2023 |access-date=December 7, 2023 |website=ABC News |language=en-US}}</ref><ref name="Al-Jazeera-1206">{{Cite web |date=December 6, 2023 |title=How are Harvard, Penn presidents responding to campus anti-Semitism row? |url=https://www.aljazeera.com/news/2023/12/7/how-are-harvard-penn-presidents-responding-to-campus-anti-semitism-row |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231207164401/https://www.aljazeera.com/news/2023/12/7/how-are-harvard-penn-presidents-responding-to-campus-anti-semitism-row |archive-date=December 7, 2023 |access-date=December 7, 2023 |website=Al Jazeera |language=en-US}}</ref><ref name="NYT1206">{{Cite web | date = December 6, 2023 | title = College Presidents Under Fire After Dodging Questions About Antisemitism | url = https://www.nytimes.com/2023/12/06/us/harvard-mit-penn-presidents-antisemitism.html | access-date = December 7, 2023 | website = [[The New York Times]] | first1 = Stephanie | last1 = Saul | first2 = Anemona | last2 = Hartocollis | language = en-US | archive-date = December 8, 2023 | archive-url = https://web.archive.org/web/20231208061344/https://www.nytimes.com/2023/12/06/us/harvard-mit-penn-presidents-antisemitism.html | url-status = live}}</ref><ref>{{Cite web |last=Korn |first=Melissa |date=2023-12-10 |title=Penn President, Board Chair Resign After Furor Over Comments on Campus Antisemitism |url=https://www.wsj.com/us-news/education/university-of-pennsylvania-president-resigns-amid-furor-over-comments-on-antisemitism-on-campus-658d74cd |access-date=2024-01-03 |website=WSJ |language=en-US |archive-date=December 10, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231210102101/https://www.wsj.com/us-news/education/university-of-pennsylvania-president-resigns-amid-furor-over-comments-on-antisemitism-on-campus-658d74cd |url-status=live }}</ref> N'etiti mkpọsa nrụgide a, a boro Gay ebubo na ọ zuru ọrụ ọgụgụ isi n’akwụkwọ agụmakwụkwọ ndị o bipụtara,<ref name="diver-tg">{{cite news | last1 = Diver | first1 = Tony | title = Harvard University president Claudine Gay accused of plagiarism amid anti-Semitism row | archive-url = https://web.archive.org/web/20231211182150/https://www.telegraph.co.uk/world-news/2023/12/11/harvard-president-accused-plagiarism-amid-anti-semitism-row/ | url = https://www.telegraph.co.uk/world-news/2023/12/11/harvard-president-accused-plagiarism-amid-anti-semitism-row/ | archive-date = December 11, 2023 | access-date = December 11, 2023 | website = [[The Daily Telegraph|The Telegraph]] | date = December 11, 2023}}</ref><ref name="Schuessler">{{Cite news | last = Schuessler | first = Jennifer | date = 2023-12-21 | title = Harvard Finds More Instances of 'Duplicative Language' in President's Work | language = en-US | work = The New York Times | url = https://www.nytimes.com/2023/12/20/us/harvard-claudine-gay-plagiarism.html | access-date = 2024-01-01 | issn = 0362-4331 | archive-date = December 26, 2023 | archive-url = https://web.archive.org/web/20231226105816/https://www.nytimes.com/2023/12/20/us/harvard-claudine-gay-plagiarism.html | url-status = live }}</ref><ref name=":12" /> ọ bụ ezie na ebubo ndị a agbaghaala.<ref name=":13" /><ref name=":14" /> N'ọnwa Jenụwarị 2024, ọ gbara arụkwaghịm n'ọkwa onyeisi oche.<ref name="guard-2jan2024">{{cite news | last1 = Walker | first1 = Adria R. | title = Harvard president resigns amid claims of plagiarism and antisemitism backlash | url = https://www.theguardian.com/education/2024/jan/02/harvard-president-claudine-gay-resigns | access-date = January 2, 2024 | work = [[The Guardian]] | date = January 2, 2024 | archive-date = January 2, 2024 | archive-url = https://web.archive.org/web/20240102210529/https://www.theguardian.com/education/2024/jan/02/harvard-president-claudine-gay-resigns | url-status = live }}</ref>
== Mmalite ndụ na agụmakwụkwọ ==
Amụrụ Gay na [[The Bronx]] n'ọnwa Ọgọọst 4, 1970,<ref name=":11">{{Cite web |date=2023-01-11 |title="CLAUDINE GAY (1970-)" |url=https://www.blackpast.org/african-american-history/claudine-gay-1970/ |access-date=2024-04-09 |first= Malik |last=Simba |website=BlackPast.org |language=en}}</ref> ma too mbụ na [[New York City]], ya na nwanne ya nwoke nke tọrọ ya, Sony Gay, Jr.<ref name="the-scholar">{{Cite web |title=The Scholar Everyone Sought: Claudine Gay, Harvard's Next President |first= Miles J. |last=Herszenhorn|author2= Claire Yuan | website = The Harvard Crimson | url = https://www.thecrimson.com/article/2023/1/27/claudine-gay-presidential-profile/|date=January 27, 2023 |access-date=December 13, 2023 | archive-date = July 2, 2023 | archive-url = https://web.archive.org/web/20230702132518/https://www.thecrimson.com/article/2023/1/27/claudine-gay-presidential-profile/ | url-status = live }}</ref> Ndị mụrụ ya bụ ụmụ akwụkwọ mba ofesi si [[Haiti]], bụ́ ndị zutere na New York City dị ka ụmụ akwụkwọ kọleji n'afọ 1967. Nne ya, Claudette Gay, née Bateau (1946–2023), gụrụ akwụkwọ nọọsụ, nna ya agụọ injinịa.<ref>{{Cite web |date=2023-09-29 |title='Courage to Be Harvard' |url=https://www.harvardmagazine.com/2023/10/feature-president-gay-installation-address |access-date=2024-04-09 |first= Claudine |last=Gay |website=harvard.edu |language=en}}</ref><ref name=":3">{{cite news|url=http://afropunk.com/2018/07/meet-the-haitian-american-woman-whos-harvards-new-dean-of-the-faculty-of-arts-science/|title=Meet the Haitian-American woman who's Harvard's new Dean of the Faculty of Arts & Science|date=July 25, 2018|work=Afropunk|access-date=August 20, 2018|archive-date=August 20, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180820074606/http://afropunk.com/2018/07/meet-the-haitian-american-woman-whos-harvards-new-dean-of-the-faculty-of-arts-science/|url-status=live}}</ref> Mgbe ọ ka bụ nwata, Gay na ezinụlọ ya kwagara [[Saudi Arabia]], ebe nna ya, Sony Gay, Sr., rụrụ ndị [[United States Army Corps of Engineers]] ọrụ.<ref name=":2">{{Cite news |date=July 23, 2018 |title=Claudine Gay named Harvard FAS dean |url=https://news.harvard.edu/gazette/story/2018/07/claudine-gay-named-harvard-fas-dean/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221221121625/https://news.harvard.edu/gazette/story/2018/07/claudine-gay-named-harvard-fas-dean/ |archive-date=December 21, 2022 |access-date=July 24, 2018 |work=Harvard Gazette |language=en-US}}</ref> Ezinụlọ áhù laghachiri United States ma bie na [[Georgia (US State)|Georgia]] ya na [[Colorado]].<ref name="the-scholar" /> Onye edemede [[Feminism|feminist]] [[Roxane Gay]] bụ nwanne nna mbụ nke Gay.<ref name="the-scholar" /><ref name=":3" /> Ezinụlọ ha nwere ma na-arụkwa ụlọ ọrụ simenti kachasị ukwuu na Haiti, nke dị na [[Port-au-Prince]].<ref>{{Cite news |url=https://www.theatlantic.com/ideas/archive/2024/01/claudine-gay-harvard-plagiarism/677007/ |title=The Real Harvard Scandal |first=Tyler Austin |last=Harper |date=January 3, 2024 |work=The Atlantic |access-date=January 4, 2024 |archive-date=January 3, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240103235311/https://www.theatlantic.com/ideas/archive/2024/01/claudine-gay-harvard-plagiarism/677007/ |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |title=GDG Concrete & Construction |url=http://www.gdgbeton.com/english/personnel.html |website=www.gdgbeton.com |access-date=2024-04-09}}</ref>
Gay gara Phillips Exeter Academy, ụlọ akwụkwọ nkeonwe (ụlọ akwụkwọ obibi) na [[Exeter, New Hampshire]],<ref name=":4">{{Cite web|url=https://www.exeter.edu/about-us/governance/meet-our-trustees|title=Meet Our Trustees {{!}} Phillips Exeter Academy|website=www.exeter.edu|access-date=February 2, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180202190111/https://www.exeter.edu/about-us/governance/meet-our-trustees|archive-date=February 2, 2018}}</ref> ebe ọ gụchara akwụkwọ n'afọ 1988.<ref name="the-scholar" /> Ọ gara [[Princeton University]] otu afọ <ref name="the-scholar" /><ref>{{Cite web |date=December 12, 2023 |title=Who is Claudine Gay, Harvard's president? And how has she made history? |url=https://www.wbaltv.com/article/claudine-gay-harvards-president/46105240 |access-date=December 13, 2023 |website=WBAL |language=en |archive-date=December 13, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231213062711/https://www.wbaltv.com/article/claudine-gay-harvards-president/46105240 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |title=The Stanford Daily Archives |url=https://archives.stanforddaily.com/1989/09/21?page=11§ion=MODSMD_ARTICLE17 |access-date=December 13, 2023 |website=archives.stanforddaily.com |archive-date=December 13, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231213062712/https://archives.stanforddaily.com/1989/09/21?page=11§ion=MODSMD_ARTICLE17 |url-status=live }}</ref> tupu ọ gaa [[Stanford University]] ebe ọ gụrụ [[Akụnụba]] dị ka isi ngalaba ọmụmụ ya, wee gụchaa akwụkwọ n'afọ 1992, nata ihe nrite Anna Laura Myers maka akwụkwọ edemede pụrụ iche maka akụnụba.<ref name=":2" /> Gay nwetara akara ugo mmụta [[Dọkịta Nkà Ihe Ọmụma | Ph.D.]] na 1998 site na [[Harvard University]] ma merie ihe nrite Toppan nke mahadum maka edemede kacha mma na sayensị ndọrọ ndọrọ ọchịchị.<ref name=":1">{{Cite news|url=http://news.harvard.edu/gazette/story/2015/04/claudine-gay-named-dean-of-social-science/|title=Claudine Gay named dean of social science|last=Reuell|first=Peter|date=April 28, 2015|work=Harvard Gazette|access-date=April 14, 2017|language=en-US|archive-date=April 15, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170415104054/http://news.harvard.edu/gazette/story/2015/04/claudine-gay-named-dean-of-social-science/|url-status=live}}</ref>
== Ọrụ agụmakwụkwọ ==
Mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ, Gay bụ osote prọfesọ, ma mesịa bụrụ prọfesọ n'onwe ya, na Ngalaba Sayensị Ndọrọndọrọ Ọchịchị nke Stanford site n'afọ 2000 ruo 2006. N'agụmakwụkwọ afọ 2003–2004, ọ bụ onye otu na Center for Advanced Study in the Behavioral Sciences na Mahadum Stanford.<ref name=":2" />
Nnyocha Gay mere na-akọwa omume ndọrọ ndọrọ ọchịchị ndị Amerịka, gụnyere ndị ntuli aka, amụma gbasara ụlọ obibi, na ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke agbụrụ na njirimara.<ref name = "aaas-people"/> Mahadum Harvard kpọpụtara ya ka ọ bụrụ prọfesọ nke gọọmentị n'afọ 2006, a họpụtakwara ya prọfesọ nke ọmụmụ ihe gbasara ndị Afrịka na Amerịka n'afọ 2007..<ref name = "news.harvard.edu">{{Cite web | date = December 15, 2022 | title = Harvard names Claudine Gay 30th president | url = https://news.harvard.edu/gazette/story/2022/12/harvard-names-claudine-gay-30th-president/ | access-date = July 5, 2023 | website = Harvard Gazette | language = en-US | archive-date = December 22, 2022 | archive-url = https://web.archive.org/web/20221222180738/https://news.harvard.edu/gazette/story/2022/12/harvard-names-claudine-gay-30th-president/ | url-status = live }}</ref>
=== Ọkwa nchịkwa ===
N'afọ 2015, A họpụtara Gay dị ka onyeisi sayensị mmekọrịta mmadụ na ibe ya na [[Harvard Faculty of Arts and Sciences]] (FAS) nakwa Prọfesọ Wilbur A. Cowett nke Gọọmentị na nke Ọmụmụ Ndị Africa na Ndị Africa-America. N'afọ 2018, a họpụtara ya ka ọ bụrụ Dean nke Faculty of Arts and Sciences.<ref name = "aaas-people"/>
Dị ka Dean nke FAS, nke na-ahụ maka ọmụmụ ihe graduate na undergraduate, Gay depụtara isi ihe anọ bụ́ isi ọ na-elekwasị anya na ha: ịbawanye ụdị dị iche iche n'etiti ndị nkuzi, ịkwado ụmụ akwụkwọ nwere mmasị n’ọmụmụ na-ejikọta ngalaba dị iche iche, ịgba ndị prọfesọ ume ka ha na-arụkọ ọrụ n'etiti ngalaba dị iche iche, na ịkwalite nsonye ndị nkuzi na ndụ obodo mahadum.<ref name=":0">{{Cite web |last=Rosenberg |first=John |date=September 2021 |title=The Art of the Dean |url=https://www.harvardmagazine.com/2021/09/jhj-art-of-the-dean |website=Harvard Magazine |access-date=July 5, 2023 |archive-date=July 5, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230705070943/https://www.harvardmagazine.com/2021/09/jhj-art-of-the-dean |url-status=live }}</ref>
N’oge ọ nọ n’ọkwa dị ka Dean, ihe ndị Gay lekwasịrị anya na ha gụnyere atụmatụ mgbochi ịkpa ókè agbụrụ na ịbawanye ụdị agbụrụ dị iche iche n’ogige mahadum, n’etiti ụmụ akwụkwọ na ndị nkuzi.<ref>{{Cite news |last=Radsken |first=Jill |date=August 20, 2020 |title=Faculty of Arts and Sciences unveils anti-racism agenda |url=https://news.harvard.edu/gazette/story/2020/08/faculty-of-arts-and-sciences-unveils-its-anti-racism-agenda/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231226194958/https://news.harvard.edu/gazette/story/2020/08/faculty-of-arts-and-sciences-unveils-its-anti-racism-agenda/ |archive-date=December 26, 2023 |access-date=January 11, 2024 |work=[[Harvard Magazine]]}}</ref><ref name="Harvard Crimson">{{Cite news |last1=Hamid |first1=Rahem D. |last2=Schisgall |first2=Elias J. |date=May 25, 2023 |title=Dean Today, President Tomorrow: Gay Reflects on 5 Years Leading Harvard FAS |url=https://www.thecrimson.com/article/2023/5/25/gay-reflects-five-years-feature/ |url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240111082635/https://www.thecrimson.com/article/2023/5/25/gay-reflects-five-years-feature/ |archive-date=January 11, 2024 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref> N'ọnwa Ọgọọst 2020, FAS were n’ọrụ onye osote onye isi ngalaba mbụ ya maka ọdịiche, nsonye, na inwe mmetụta nke ịbụ onye otu.<ref>{{Cite news |last=Bikales |first=James S. |date=August 25, 2020 |title=FAS Hires Sheree Ohen as Inaugural Associate Dean of Diversity, Inclusion, and Belonging |url=https://www.thecrimson.com/article/2020/8/25/fas-dean-diversity-equity-inclusion/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240104095404/https://www.thecrimson.com/article/2020/8/25/fas-dean-diversity-equity-inclusion/ |archive-date=January 4, 2024 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref> Mgbe mkpebi Ụlọikpe Kasị Elu nke United States nke June 2023 gasịrị na ''Students for Fair Admissions v. Harvard'', nke kpebiri na mmemme atụmatụ nkwado dabere n’agbụrụ n’ịnabata ụmụ akwụkwọ na kọleji megidere iwu obodo, Gay kwuru na Harvard ga-eso mkpebi ụlọikpe ahụ, “mana nke ahụ anaghị agbanwe ụkpụrụ anyị.”<ref>{{Cite news |last=Chan |first=Tiffany |date=June 29, 2023 |title='We're not important anymore': Supreme Court ruling sends shockwaves through college campuses |url=https://www.cbsnews.com/boston/news/supreme-court-affirmative-action-ruling-harvard-university/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240111075734/https://www.cbsnews.com/boston/news/supreme-court-affirmative-action-ruling-harvard-university/ |archive-date=January 11, 2024 |access-date=January 11, 2024 |work=CBS News}}</ref>
N’oge ọ nọ n’ọkwa onye isi ngalaba, Gay nyere ọtụtụ prọfesọ Harvard ntaramahụhụ n’ihi ebubo nke omume mmekọahụ na-ekwesịghị ekwesị. O wepụrụ ọkwa emeritus n’aka ndị prọfesọ lara ezumike nka bụ [[Jorge I. Domínguez]] na [[Gary Urton]], ma tinye ndị prọfesọ [[John Comaroff]] na [[Roland G. Fryer Jr.]] n’ezumike ọrụ, mgbe onye ọ bụla n’ime ha chere ebubo iyi egwu mmekọahụ ihu.<ref>{{Cite news |last1=Berger |first1=Jonah S. |last2=McCafferty |first2=Molly C. |date=May 9, 2019 |title=Harvard Prof. Dominguez Stripped of Emeritus Status Following Conclusion of Title IX Investigation |url=https://www.thecrimson.com/article/2019/5/9/dominguez-investigation-closes/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240103133926/https://www.thecrimson.com/article/2019/5/9/dominguez-investigation-closes/ |archive-date=January 3, 2024 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref><ref>{{Cite news |last=Wang |first=Andy Z. |date=June 11, 2021 |title=Anthropology Prof. Urton Stripped of Emeritus Status, Barred From Campus Following Sexual Misconduct Investigation |url=https://www.thecrimson.com/article/2021/6/11/urton-sanctions/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230824132430/https://www.thecrimson.com/article/2021/6/11/urton-sanctions/ |archive-date=August 24, 2023 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref><ref>{{Cite news |last1=Kim |first1=Ariel H. |last2=Xu |first2=Meimei |date=January 21, 2022 |title=Harvard Anthropology Prof. John Comaroff Placed on Leave Following Sexual Harassment, Professional Misconduct Inquiries |url=https://www.thecrimson.com/article/2022/1/21/comaroff-unpaid-leave/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240103133844/https://www.thecrimson.com/article/2022/1/21/comaroff-unpaid-leave/ |archive-date=January 3, 2024 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref><ref>{{Cite news |last=Avi-Yonah |first=Shera S. |date=July 10, 2019 |title=Harvard Places Fryer on Administrative Leave, Levies Sanctions |url=https://www.thecrimson.com/article/2019/7/10/fryer-administrative-leave/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240109185657/https://www.thecrimson.com/article/2019/7/10/fryer-administrative-leave/ |archive-date=January 9, 2024 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref> Gay nyekwara prọfesọ [[Martin Nowak]] ntaramahụhụ maka "omume na-adịghị mma" n'ihe gbasara mmekọrịta ya na onye omekome mmekọahụ [[Jeffrey Epstein]].<ref>{{Cite news |last1=Nair |first1=Meera S. |last2=Wang |first2=Andy Z. |date=March 26, 2021 |title=Gay Levies Sanctions Against Prof. Nowak for Contacts With Jeffrey Epstein |url=https://www.thecrimson.com/article/2021/3/26/gay-sanctions-nowak-epstein/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231101102313/https://www.thecrimson.com/article/2021/3/26/gay-sanctions-nowak-epstein/ |archive-date=November 1, 2023 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref>
Prọfesọ [[Harvard Law School]] na onyeisi ngalaba Winthrop House [[Ronald S. Sullivan Jr.|Ronald Sullivan]] chere ngagharị iwe ụmụ akwụkwọ ihu n’oge opupu ihe ubi nke afọ 2019 mgbe o sonyechara n’òtù ndị ọka iwu na-agbachitere [[Harvey Weinstein]], bụ́ onye nọ n’ikpe maka ebubo idina mmadụ n’ike.<ref>{{cite news |last1=Streeter |first1=Kurt |date=January 4, 2024 |title=For Harvard's First Black President, Race Became the Unavoidable Issue |url=https://www.nytimes.com/2024/01/04/us/claudine-gay-harvard-president-race.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20240104103252/https://www.nytimes.com/2024/01/04/us/claudine-gay-harvard-president-race.html/ |archive-date=January 4, 2024 |access-date=January 6, 2024 |website=[[The New York Times]]}}</ref> Gay kpọrọ nzaghachi Sullivan nyere maka esemokwu ahụ “ezughị ezu,” na-ekwu na ya nwere “ọrụ pụrụ iche” dị ka onye isi ụlọ obibi n’ilekọta ọdịmma ndị bi na Winthrop.<ref>{{cite news |last1=Berger |first1=Jonah S. |last2=McCafferty |first2=Molly C. |date=February 12, 2019 |title=FAS Dean Claudine Gay Calls Sullivan's Response to Student Concerns 'Insufficient' |url=https://www.thecrimson.com/article/2019/2/12/dean-gay-sullivan-response/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240104040555/https://www.thecrimson.com/article/2019/2/12/dean-gay-sullivan-response/ |archive-date=January 4, 2024 |access-date=January 6, 2024 |website=[[The Harvard Crimson]]}}</ref> Onye isi [[Harvard College]], [[Rakesh Khurana]], kpebiri ịghara imegharị nkwekọrịta Sullivan dị ka onye isi ụlọ obibi Winthrop,<ref name="Rosenberg2">{{cite news |last1=Rosenberg |first1=John S. |last2=Bolotnikova |first2=Marina N. |date=July–August 2019 |title=From #MeToo fallout to undergraduate education and public service | Harvard Magazine |url=https://www.harvardmagazine.com/2019/06/news-briefs |archive-url=https://web.archive.org/web/20230929001839/https://www.harvardmagazine.com/2019/06/news-briefs |archive-date=September 29, 2023 |access-date=January 11, 2024 |website=[[Harvard Magazine]]}}</ref><ref name="05-11-20192">{{cite news |last1=Avi-Yonah |first1=Shera S. |last2=Ryan |first2=Aidan F. |date=May 11, 2019a |title=Winthrop Faculty Deans to Leave After Harvard Refuses to Renew Their Appointments |url=https://www.thecrimson.com/article/2019/5/11/winthrop-faculty-deans-to-leave/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240103191028/https://www.thecrimson.com/article/2019/5/11/winthrop-faculty-deans-to-leave/ |archive-date=January 3, 2024 |access-date=January 6, 2024 |website=[[The Harvard Crimson]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=2019-05-13 |title=Harvard Won't Renew Faculty Deans' Terms Amid Outcry Over Harvey Weinstein Defense |url=https://www.wbur.org/news/2019/05/11/harvard-will-not-renew-faculty-deans-terms-amid-outcry-over-harvey-weinstein-defense |access-date=2024-01-16 |website=www.wbur.org |language=en}}</ref> mkpebi nke American Civil Liberties Union katọrọ.<ref name="11-19-2019">{{cite news |last1=Avi-Yonah |first1=Shera S. |last2=Franklin |first2=Delano R. |date=November 19, 2019b |title=Former Winthrop Dean Sullivan Criticizes Admins During Constitutional Law Society Event |url=https://www.thecrimson.com/article/2019/11/19/sullivan-speaks-hucls-event/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240104231558/https://www.thecrimson.com/article/2019/11/19/sullivan-speaks-hucls-event/ |archive-date=January 4, 2024 |access-date=January 6, 2024 |website=[[The Harvard Crimson]]}}</ref><ref>{{cite news |last1=Soave |first1=Robby |author-link1=Robby Soave |date=June 10, 2019 |title=ACLU Says Harvard 'Sacrificed Principles Central to Our Legal System' When It Fired Ron Sullivan |url=https://reason.com/2019/06/10/aclu-harvard-ron-sullivan/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230202090339/https://reason.com/2019/06/10/aclu-harvard-ron-sullivan/ |archive-date=February 2, 2023 |access-date=January 6, 2024 |website=[[Reason (magazine)|Reason]]}}</ref>
N'afọ 2019, Gay kwuru na Harvard ga-achọ ị wee ọtụtụ prọfesọ ọmụmụ agbụrụ n'ọrụ,<ref>{{Cite news |last1=Berger |first1=Jonah S. |last2=McCafferty |first2=Molly C. |date=October 4, 2019 |title=FAS Prioritizing Ethnic Studies Faculty Searches Despite Stagnant Overall Hiring, Dean Gay Says |url=https://www.thecrimson.com/article/2019/10/4/fas-faculty-search/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230706232830/https://www.thecrimson.com/article/2019/10/4/fas-faculty-search/ |archive-date=July 6, 2023 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref> were mmadụ atọ n'ọrụ n'afọ 2022.<ref>{{Cite news |last=Xu |first=Meimei |date=July 9, 2022 |title=Jesse Hoffnung-Garskof '93 Joins Harvard as Third Professor in Ethnic Studies Cluster Hire |url=https://www.thecrimson.com/article/2022/7/9/Jesse-Hoffnung-Garskof-hire/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240106192145/https://www.thecrimson.com/article/2022/7/9/Jesse-Hoffnung-Garskof-hire/ |archive-date=January 6, 2024 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref> Mgbe ngagharị iwe gasịrị nke katọrọ ịjụ inye [[Lorgia García Peña]], onye ọkà mmụta gbasara agbụrụ na omenala, ọkwa onye prọfesọ na-adịgide adịgide na Harvard, Gay kwuru na Jenụwarị 2020 na ya ga-ebido nyocha usoro FAS si enye ndị prọfesọ ọkwa ọrụ na-adịgide adịgide.<ref>{{Cite news |last1=Bikales |first1=James S. |last2=Chen |first2=Kevin R. |date=January 3, 2020 |title=FAS Dean Gay to Review Tenure Promotion Process |url=https://www.thecrimson.com/article/2020/1/3/fas-tenure-review-letter/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230704200520/https://www.thecrimson.com/article/2020/1/3/fas-tenure-review-letter/ |archive-date=July 4, 2023 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref> Nyocha ahụ, e wepụtara n'ọnwa Ọktoba 2021, kwuru na usoro Harvard si enye ndị ọkà mmụta ọkwa ọrụ na-adịgide adịgide bụ nke “a haziri nke ọma n’usoro ya” n’ọtụtụ akụkụ, mana ọ chọpụtakwara na ndị prọfesọ enweghị ntụkwasị obi zuru oke n’usoro ahụ, nakwa na mmụọ ọrụ ha banyere usoro ahụ adịghị elu.<ref>{{Cite news |last1=Nair |first1=Meera S. |last2=Wang |first2=Andy Z. |date=October 12, 2021 |title=FAS Review Largely Upholds Tenure System Despite Acknowledging 'Mistrust and Low Morale' |url=https://www.thecrimson.com/article/2021/10/12/tenure-review-report-2021/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230704193848/https://www.thecrimson.com/article/2021/10/12/tenure-review-report-2021/ |archive-date=July 4, 2023 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref>
Dị ka onyeisi ngalaba (Dean), Gay bụ onye lekọtara mmalite nke Harvard John A. Paulson School of Engineering and Applied Sciences ọhụrụ n'afọ 2021 na ogige Harvard dị na Allston, nke ọnụ ahịa owuwu ya ruru otu ijeri dọla. Ụlọ akwụkwọ ahụ gụnyekwara mmemme PhD na injinia kwantum.<ref name="Harvard Crimson" />
Harvard nwere nsogbu agụmakwụkwọ na ego n'ihi ọrịa COVID-19. Maka afọ ego 2020, Ngalaba nke Nka na Sayensị kọrọ na mfu ruru nde dọla $15.8.<ref>{{Cite web |last=Rosenberg |first=John |date=January 2021 |title=The Financial Fallout…So Far |url=https://www.harvardmagazine.com/2021/01/jhj-financial-fallout |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230705070955/https://www.harvardmagazine.com/2021/01/jhj-financial-fallout |archive-date=July 5, 2023 |access-date=July 5, 2023 |website=Harvard Magazine}}</ref> Na mmalite afọ 2021, Gay kwupụtara na ọnụ ahịa nke nkwa agụmakwụkwọ FAS dị oke elu karịa ego ọ na-enweta ma malite usoro iji belata mmefu.<ref name=":02">{{Cite web |last=Rosenberg |first=John |date=September 2021 |title=The Art of the Dean |url=https://www.harvardmagazine.com/2021/09/jhj-art-of-the-dean |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230705070943/https://www.harvardmagazine.com/2021/09/jhj-art-of-the-dean |archive-date=July 5, 2023 |access-date=July 5, 2023 |website=Harvard Magazine}}</ref> Ná ngwụcha afọ ahụ, FAS kwuru na o nwere ego fọdụrụ nke ruru nde dọla 51($51 million), nke bụ mmụba ma e jiri ya tụnyere mfu nde dọla 112 ($112 million ) e buru ụzọ tụọ anya.<ref>{{Cite web |last1=Nair |first1=Meera S. |last2=Wang |first2=Andy Z. |date=November 3, 2021 |title=Defying Projections, FAS Ends Fiscal Year with $51M Surplus |url=https://www.thecrimson.com/article/2021/11/3/fas-annual-report-2021/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231216025902/https://www.thecrimson.com/article/2021/11/3/fas-annual-report-2021/ |archive-date=December 16, 2023 |access-date=December 7, 2023 |work=The Harvard Crimson}}</ref>
Na mgbakwunye na ọkwa ya na Harvard, Gay jere ozi dịka osote onyeisi oche nke [[Midwest Political Science Association]] site n'afọ 2014 ruo 2017,<ref>{{cite web |title=Past Vice Presidents |website=MPSAnet.org |url=https://www.mpsanet.org/about/governance/past-mpsa-officers/ |access-date=January 20, 2023 |archive-date=January 20, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230120155451/https://www.mpsanet.org/about/governance/past-mpsa-officers/ |url-status=live }}</ref> nakwa dịka onye nlekọta Phillips Exeter site n'afọ 2017 ruo 2023.<ref name=":4" />
1gbb0m1gloplsv87qb68fg2e7oju7rh
729572
729552
2026-09-30T15:57:53Z
Chrysella
12967
/* Mmalite ndụ na agụmakwụkwọ */
729572
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|American political scientist and university administrator (born 1970)}}
{{Use mdy dates|date=December 2023}}
{{Infobox officeholder
| name = Claudine Gay
| image = Inauguration of Claudine Gay as President of Harvard University (3) (cropped).jpg
| caption = Gay in 2023
| office = 30th [[President of Harvard University]]
| term_start = July 1, 2023
| term_end = January 2, 2024
| predecessor = [[Lawrence Bacow]]
| successor = [[Alan Garber]]
| office1 = Dean of the [[Harvard Faculty of Arts and Sciences]]
| term_start1 = August 15, 2018
| term_end1 = June 30, 2023
| predecessor1 = [[Michael D. Smith (computer scientist)|Michael Smith]]
| successor1 = [[Emma Dench]] (interim)<br>[[Hopi Hoekstra]]
| birth_date = {{birth date and age|1970|08|04}}
| birth_place = [[New York City]], U.S.
| death_date =
| death_place =
| spouse = Christopher Afendulis
| children = 1
| education = [[Princeton University]]<br>[[Stanford University]] ([[Bachelor of Arts|BA]])<br>[[Harvard University]] ([[Doctor of Philosophy|PhD]])
| relatives = [[Roxane Gay]] (cousin)
| module = {{Infobox academic
|embed = yes
|discipline = [[Political science]]
|thesis_title = Taking charge: Black electoral success and the redefinition of American politics
|thesis_url = https://www.proquest.com/docview/304343028/fulltextPDF/E3586B8D78E3408DPQ/
|thesis_year = 1997
| doctoral_advisor = [[Gary King (political scientist)|Gary King]]<ref>{{Cite web |date=2024-01-03 |title=Excerpts From Dr. Claudine Gay's Work – The New York Times |website=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2023/12/21/us/claudine-gay-harvard-president-excerpts.html |access-date=2024-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240103102250/https://www.nytimes.com/2023/12/21/us/claudine-gay-harvard-president-excerpts.html |archive-date=January 3, 2024 }}</ref>
|workplaces = [[Stanford University]] (2000–2006)<br>[[Harvard University]] (2006–present)}}
}}
'''Claudine Gay''' (amụrụ n'ọnwa Ọgọọst 4, 1970)<ref name=":11" /> bụ ọkà mmụta sayensị ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke Amerịka, onye bụkwa Prọfesọ Wilbur A. Cowett nke Gọọmentị na Ọmụmụ Ihe Ndị Afrịka na Ndị Afrịka-Amerịka na [[Harvard University]]. Nnyocha ya lekwasịrị anya n'omume ndọrọ ndọrọ ọchịchị Amerịka, gụnyere ndị ntuli aka na ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke agbụrụ na njirimara.<ref name = "aaas-people">{{Cite web | title = Claudine Gay | url = https://aaas.fas.harvard.edu/people/claudine-gay | access-date = December 10, 2023 | website = aaas.fas.harvard.edu | language = en | archive-date = December 7, 2023 | archive-url =
https://web.archive.org/web/20231207223229/https://aaas.fas.harvard.edu/people/claudine-gay | url-status = live }}</ref>
Gay jere ozi dị ka diin nke Social Sciences na Harvard site n'afọ 2015 ruo 2018, dị ka diin (dean) nke Harvard Faculty of Arts and Sciences site n'afọ 2018 ruo 2023, na dị ka onyeisi nke Mahadum Harvard nke iri atọ (30th) site n'ọnwa Julaị 2023 ruo Jenụwarị 2024.
N'ọnwa Disemba 2023, Gay na ndị isi oche mahadum abụọ nwere nrụgide sitere n'aka ọha na eze<ref name="WSJ-10-11">{{Cite web |last1=Belkin |first1=Douglas |last2=Ellis |first2=Lindsay |date=October 11, 2023 |title=Blaming Israel for Hamas Attacks Sparks Backlash Across U.S., Exposing Deep Rifts |url=https://www.wsj.com/us-news/israel-hamas-attack-us-backlash-ff5f25e8 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231013013849/https://www.wsj.com/us-news/israel-hamas-attack-us-backlash-ff5f25e8 |archive-date=October 13, 2023 |access-date=October 13, 2023 |work=The Wall Street Journal |language=en-US}}</ref><ref name="NYT1010">{{Cite news |last1=Hartocollis |first1=Anemona |last2=Saul |first2=Stephanie |last3=Patel |first3=Vimal |date=October 10, 2023 |title=At Harvard, a Battle Over What Should Be Said About the Hamas Attacks |url=https://www.nytimes.com/2023/10/10/us/harvard-israel-gaza-hamas-reaction.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231013013842/https://www.nytimes.com/2023/10/10/us/harvard-israel-gaza-hamas-reaction.html |archive-date=October 13, 2023 |access-date=October 13, 2023 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> na kwa site na Nnọkọ Nzukọ Ndị Omeiwu nke 2023 gbasara mmegide Ndị Juu|kọmiti Ndị Omeiwu (2023 United States Congress hearing on antisemitism|congressional committee) ịgba arụkwaghịm, n'ihi azịza nye ebubo nke ime ihe ike mmegide ndị Juu n'ogige agụmakwụkwọ ahụ.<ref name="AB-1206">{{Cite web |last=Hensley |first=Sarah Beth |date=December 6, 2023 |title=Harvard's president answers backlash over response to calls for 'genocide of Jews' |url=https://abcnews.go.com/Politics/harvards-president-answers-backlash-response-calls-genocide-jews/story |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231207015000/https://abcnews.go.com/Politics/harvards-president-answers-backlash-response-calls-genocide-jews/story?id=105433835 |archive-date=December 7, 2023 |access-date=December 7, 2023 |website=ABC News |language=en-US}}</ref><ref name="Al-Jazeera-1206">{{Cite web |date=December 6, 2023 |title=How are Harvard, Penn presidents responding to campus anti-Semitism row? |url=https://www.aljazeera.com/news/2023/12/7/how-are-harvard-penn-presidents-responding-to-campus-anti-semitism-row |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231207164401/https://www.aljazeera.com/news/2023/12/7/how-are-harvard-penn-presidents-responding-to-campus-anti-semitism-row |archive-date=December 7, 2023 |access-date=December 7, 2023 |website=Al Jazeera |language=en-US}}</ref><ref name="NYT1206">{{Cite web | date = December 6, 2023 | title = College Presidents Under Fire After Dodging Questions About Antisemitism | url = https://www.nytimes.com/2023/12/06/us/harvard-mit-penn-presidents-antisemitism.html | access-date = December 7, 2023 | website = [[The New York Times]] | first1 = Stephanie | last1 = Saul | first2 = Anemona | last2 = Hartocollis | language = en-US | archive-date = December 8, 2023 | archive-url = https://web.archive.org/web/20231208061344/https://www.nytimes.com/2023/12/06/us/harvard-mit-penn-presidents-antisemitism.html | url-status = live}}</ref><ref>{{Cite web |last=Korn |first=Melissa |date=2023-12-10 |title=Penn President, Board Chair Resign After Furor Over Comments on Campus Antisemitism |url=https://www.wsj.com/us-news/education/university-of-pennsylvania-president-resigns-amid-furor-over-comments-on-antisemitism-on-campus-658d74cd |access-date=2024-01-03 |website=WSJ |language=en-US |archive-date=December 10, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231210102101/https://www.wsj.com/us-news/education/university-of-pennsylvania-president-resigns-amid-furor-over-comments-on-antisemitism-on-campus-658d74cd |url-status=live }}</ref> N'etiti mkpọsa nrụgide a, a boro Gay ebubo na ọ zuru ọrụ ọgụgụ isi n’akwụkwọ agụmakwụkwọ ndị o bipụtara,<ref name="diver-tg">{{cite news | last1 = Diver | first1 = Tony | title = Harvard University president Claudine Gay accused of plagiarism amid anti-Semitism row | archive-url = https://web.archive.org/web/20231211182150/https://www.telegraph.co.uk/world-news/2023/12/11/harvard-president-accused-plagiarism-amid-anti-semitism-row/ | url = https://www.telegraph.co.uk/world-news/2023/12/11/harvard-president-accused-plagiarism-amid-anti-semitism-row/ | archive-date = December 11, 2023 | access-date = December 11, 2023 | website = [[The Daily Telegraph|The Telegraph]] | date = December 11, 2023}}</ref><ref name="Schuessler">{{Cite news | last = Schuessler | first = Jennifer | date = 2023-12-21 | title = Harvard Finds More Instances of 'Duplicative Language' in President's Work | language = en-US | work = The New York Times | url = https://www.nytimes.com/2023/12/20/us/harvard-claudine-gay-plagiarism.html | access-date = 2024-01-01 | issn = 0362-4331 | archive-date = December 26, 2023 | archive-url = https://web.archive.org/web/20231226105816/https://www.nytimes.com/2023/12/20/us/harvard-claudine-gay-plagiarism.html | url-status = live }}</ref><ref name=":12" /> ọ bụ ezie na ebubo ndị a agbaghaala.<ref name=":13" /><ref name=":14" /> N'ọnwa Jenụwarị 2024, ọ gbara arụkwaghịm n'ọkwa onyeisi oche.<ref name="guard-2jan2024">{{cite news | last1 = Walker | first1 = Adria R. | title = Harvard president resigns amid claims of plagiarism and antisemitism backlash | url = https://www.theguardian.com/education/2024/jan/02/harvard-president-claudine-gay-resigns | access-date = January 2, 2024 | work = [[The Guardian]] | date = January 2, 2024 | archive-date = January 2, 2024 | archive-url = https://web.archive.org/web/20240102210529/https://www.theguardian.com/education/2024/jan/02/harvard-president-claudine-gay-resigns | url-status = live }}</ref>
== Mmalite ndụ na agụmakwụkwọ ==
Amụrụ Gay na [[The Bronx]] n'ọnwa Ọgọọst 4, 1970,<ref name=":11">{{Cite web |date=2023-01-11 |title="CLAUDINE GAY (1970-)" |url=https://www.blackpast.org/african-american-history/claudine-gay-1970/ |access-date=2024-04-09 |first= Malik |last=Simba |website=BlackPast.org |language=en}}</ref> ma too mbụ na [[New York City]], ya na nwanne ya nwoke nke tọrọ ya, Sony Gay, Jr.<ref name="the-scholar">{{Cite web |title=The Scholar Everyone Sought: Claudine Gay, Harvard's Next President |first= Miles J. |last=Herszenhorn|author2= Claire Yuan | website = The Harvard Crimson | url = https://www.thecrimson.com/article/2023/1/27/claudine-gay-presidential-profile/|date=January 27, 2023 |access-date=December 13, 2023 | archive-date = July 2, 2023 | archive-url = https://web.archive.org/web/20230702132518/https://www.thecrimson.com/article/2023/1/27/claudine-gay-presidential-profile/ | url-status = live }}</ref> Ndị mụrụ ya bụ ụmụ akwụkwọ mba ofesi si [[Haiti]], bụ́ ndị zutere na New York City dị ka ụmụ akwụkwọ kọleji n'afọ 1967. Nne ya, Claudette Gay, née Bateau (1946–2023), gụrụ akwụkwọ nọọsụ, nna ya agụọ injinịa.<ref>{{Cite web |date=2023-09-29 |title='Courage to Be Harvard' |url=https://www.harvardmagazine.com/2023/10/feature-president-gay-installation-address |access-date=2024-04-09 |first= Claudine |last=Gay |website=harvard.edu |language=en}}</ref><ref name=":3">{{cite news|url=http://afropunk.com/2018/07/meet-the-haitian-american-woman-whos-harvards-new-dean-of-the-faculty-of-arts-science/|title=Meet the Haitian-American woman who's Harvard's new Dean of the Faculty of Arts & Science|date=July 25, 2018|work=Afropunk|access-date=August 20, 2018|archive-date=August 20, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180820074606/http://afropunk.com/2018/07/meet-the-haitian-american-woman-whos-harvards-new-dean-of-the-faculty-of-arts-science/|url-status=live}}</ref> Mgbe ọ ka bụ nwata, Gay na ezinụlọ ya kwagara [[Saudi Arabia]], ebe nna ya, Sony Gay, Sr., rụrụ ndị [[United States Army Corps of Engineers]] ọrụ.<ref name=":2">{{Cite news |date=July 23, 2018 |title=Claudine Gay named Harvard FAS dean |url=https://news.harvard.edu/gazette/story/2018/07/claudine-gay-named-harvard-fas-dean/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221221121625/https://news.harvard.edu/gazette/story/2018/07/claudine-gay-named-harvard-fas-dean/ |archive-date=December 21, 2022 |access-date=July 24, 2018 |work=Harvard Gazette |language=en-US}}</ref> Ezinụlọ áhù laghachiri United States ma bie na [[Georgia (US State)|Georgia]] ya na [[Colorado]].<ref name="the-scholar" /> Onye edemede [[Feminism|feminist]] [[Roxane Gay]] bụ nwanne nna mbụ nke Gay.<ref name="the-scholar" /><ref name=":3" /> Ezinụlọ ha nwere ma na-arụkwa ụlọ ọrụ simenti kachasị ukwuu na Haiti, nke dị na [[Port-au-Prince]].<ref>{{Cite news |url=https://www.theatlantic.com/ideas/archive/2024/01/claudine-gay-harvard-plagiarism/677007/ |title=The Real Harvard Scandal |first=Tyler Austin |last=Harper |date=January 3, 2024 |work=The Atlantic |access-date=January 4, 2024 |archive-date=January 3, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240103235311/https://www.theatlantic.com/ideas/archive/2024/01/claudine-gay-harvard-plagiarism/677007/ |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |title=GDG Concrete & Construction |url=http://www.gdgbeton.com/english/personnel.html |website=www.gdgbeton.com |access-date=2024-04-09}}</ref>
Gay gara Phillips Exeter Academy, ụlọ akwụkwọ nkeonwe (ụlọ akwụkwọ obibi) na [[Exeter, New Hampshire]],<ref name=":4">{{Cite web|url=https://www.exeter.edu/about-us/governance/meet-our-trustees|title=Meet Our Trustees {{!}} Phillips Exeter Academy|website=www.exeter.edu|access-date=February 2, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180202190111/https://www.exeter.edu/about-us/governance/meet-our-trustees|archive-date=February 2, 2018}}</ref> ebe ọ gụchara akwụkwọ n'afọ 1988.<ref name="the-scholar" /> Ọ gara [[Princeton University]] otu afọ <ref name="the-scholar" /><ref>{{Cite web |date=December 12, 2023 |title=Who is Claudine Gay, Harvard's president? And how has she made history? |url=https://www.wbaltv.com/article/claudine-gay-harvards-president/46105240 |access-date=December 13, 2023 |website=WBAL |language=en |archive-date=December 13, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231213062711/https://www.wbaltv.com/article/claudine-gay-harvards-president/46105240 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |title=The Stanford Daily Archives |url=https://archives.stanforddaily.com/1989/09/21?page=11§ion=MODSMD_ARTICLE17 |access-date=December 13, 2023 |website=archives.stanforddaily.com |archive-date=December 13, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231213062712/https://archives.stanforddaily.com/1989/09/21?page=11§ion=MODSMD_ARTICLE17 |url-status=live }}</ref> tupu ọ gaa [[Stanford University]] ebe ọ gụrụ Akụnụba (Economics) dị ka isi ngalaba ọmụmụ ya, wee gụchaa akwụkwọ n'afọ 1992, nata ihe nrite Anna Laura Myers maka akwụkwọ edemede pụrụ iche maka akụnụba.<ref name=":2" /> Gay nwetara akara ugo mmụta [[Dọkịta Nkà Ihe Ọmụma | Ph.D.]] na 1998 site na [[Harvard University]] ma merie ihe nrite Toppan nke mahadum maka edemede kacha mma na sayensị ndọrọ ndọrọ ọchịchị.<ref name=":1">{{Cite news|url=http://news.harvard.edu/gazette/story/2015/04/claudine-gay-named-dean-of-social-science/|title=Claudine Gay named dean of social science|last=Reuell|first=Peter|date=April 28, 2015|work=Harvard Gazette|access-date=April 14, 2017|language=en-US|archive-date=April 15, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170415104054/http://news.harvard.edu/gazette/story/2015/04/claudine-gay-named-dean-of-social-science/|url-status=live}}</ref>
== Ọrụ agụmakwụkwọ ==
Mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ, Gay bụ osote prọfesọ, ma mesịa bụrụ prọfesọ n'onwe ya, na Ngalaba Sayensị Ndọrọndọrọ Ọchịchị nke Stanford site n'afọ 2000 ruo 2006. N'agụmakwụkwọ afọ 2003–2004, ọ bụ onye otu na Center for Advanced Study in the Behavioral Sciences na Mahadum Stanford.<ref name=":2" />
Nnyocha Gay mere na-akọwa omume ndọrọ ndọrọ ọchịchị ndị Amerịka, gụnyere ndị ntuli aka, amụma gbasara ụlọ obibi, na ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke agbụrụ na njirimara.<ref name = "aaas-people"/> Mahadum Harvard kpọpụtara ya ka ọ bụrụ prọfesọ nke gọọmentị n'afọ 2006, a họpụtakwara ya prọfesọ nke ọmụmụ ihe gbasara ndị Afrịka na Amerịka n'afọ 2007..<ref name = "news.harvard.edu">{{Cite web | date = December 15, 2022 | title = Harvard names Claudine Gay 30th president | url = https://news.harvard.edu/gazette/story/2022/12/harvard-names-claudine-gay-30th-president/ | access-date = July 5, 2023 | website = Harvard Gazette | language = en-US | archive-date = December 22, 2022 | archive-url = https://web.archive.org/web/20221222180738/https://news.harvard.edu/gazette/story/2022/12/harvard-names-claudine-gay-30th-president/ | url-status = live }}</ref>
=== Ọkwa nchịkwa ===
N'afọ 2015, A họpụtara Gay dị ka onyeisi sayensị mmekọrịta mmadụ na ibe ya na [[Harvard Faculty of Arts and Sciences]] (FAS) nakwa Prọfesọ Wilbur A. Cowett nke Gọọmentị na nke Ọmụmụ Ndị Africa na Ndị Africa-America. N'afọ 2018, a họpụtara ya ka ọ bụrụ Dean nke Faculty of Arts and Sciences.<ref name = "aaas-people"/>
Dị ka Dean nke FAS, nke na-ahụ maka ọmụmụ ihe graduate na undergraduate, Gay depụtara isi ihe anọ bụ́ isi ọ na-elekwasị anya na ha: ịbawanye ụdị dị iche iche n'etiti ndị nkuzi, ịkwado ụmụ akwụkwọ nwere mmasị n’ọmụmụ na-ejikọta ngalaba dị iche iche, ịgba ndị prọfesọ ume ka ha na-arụkọ ọrụ n'etiti ngalaba dị iche iche, na ịkwalite nsonye ndị nkuzi na ndụ obodo mahadum.<ref name=":0">{{Cite web |last=Rosenberg |first=John |date=September 2021 |title=The Art of the Dean |url=https://www.harvardmagazine.com/2021/09/jhj-art-of-the-dean |website=Harvard Magazine |access-date=July 5, 2023 |archive-date=July 5, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230705070943/https://www.harvardmagazine.com/2021/09/jhj-art-of-the-dean |url-status=live }}</ref>
N’oge ọ nọ n’ọkwa dị ka Dean, ihe ndị Gay lekwasịrị anya na ha gụnyere atụmatụ mgbochi ịkpa ókè agbụrụ na ịbawanye ụdị agbụrụ dị iche iche n’ogige mahadum, n’etiti ụmụ akwụkwọ na ndị nkuzi.<ref>{{Cite news |last=Radsken |first=Jill |date=August 20, 2020 |title=Faculty of Arts and Sciences unveils anti-racism agenda |url=https://news.harvard.edu/gazette/story/2020/08/faculty-of-arts-and-sciences-unveils-its-anti-racism-agenda/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231226194958/https://news.harvard.edu/gazette/story/2020/08/faculty-of-arts-and-sciences-unveils-its-anti-racism-agenda/ |archive-date=December 26, 2023 |access-date=January 11, 2024 |work=[[Harvard Magazine]]}}</ref><ref name="Harvard Crimson">{{Cite news |last1=Hamid |first1=Rahem D. |last2=Schisgall |first2=Elias J. |date=May 25, 2023 |title=Dean Today, President Tomorrow: Gay Reflects on 5 Years Leading Harvard FAS |url=https://www.thecrimson.com/article/2023/5/25/gay-reflects-five-years-feature/ |url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240111082635/https://www.thecrimson.com/article/2023/5/25/gay-reflects-five-years-feature/ |archive-date=January 11, 2024 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref> N'ọnwa Ọgọọst 2020, FAS were n’ọrụ onye osote onye isi ngalaba mbụ ya maka ọdịiche, nsonye, na inwe mmetụta nke ịbụ onye otu.<ref>{{Cite news |last=Bikales |first=James S. |date=August 25, 2020 |title=FAS Hires Sheree Ohen as Inaugural Associate Dean of Diversity, Inclusion, and Belonging |url=https://www.thecrimson.com/article/2020/8/25/fas-dean-diversity-equity-inclusion/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240104095404/https://www.thecrimson.com/article/2020/8/25/fas-dean-diversity-equity-inclusion/ |archive-date=January 4, 2024 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref> Mgbe mkpebi Ụlọikpe Kasị Elu nke United States nke June 2023 gasịrị na ''Students for Fair Admissions v. Harvard'', nke kpebiri na mmemme atụmatụ nkwado dabere n’agbụrụ n’ịnabata ụmụ akwụkwọ na kọleji megidere iwu obodo, Gay kwuru na Harvard ga-eso mkpebi ụlọikpe ahụ, “mana nke ahụ anaghị agbanwe ụkpụrụ anyị.”<ref>{{Cite news |last=Chan |first=Tiffany |date=June 29, 2023 |title='We're not important anymore': Supreme Court ruling sends shockwaves through college campuses |url=https://www.cbsnews.com/boston/news/supreme-court-affirmative-action-ruling-harvard-university/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240111075734/https://www.cbsnews.com/boston/news/supreme-court-affirmative-action-ruling-harvard-university/ |archive-date=January 11, 2024 |access-date=January 11, 2024 |work=CBS News}}</ref>
N’oge ọ nọ n’ọkwa onye isi ngalaba, Gay nyere ọtụtụ prọfesọ Harvard ntaramahụhụ n’ihi ebubo nke omume mmekọahụ na-ekwesịghị ekwesị. O wepụrụ ọkwa emeritus n’aka ndị prọfesọ lara ezumike nka bụ [[Jorge I. Domínguez]] na [[Gary Urton]], ma tinye ndị prọfesọ [[John Comaroff]] na [[Roland G. Fryer Jr.]] n’ezumike ọrụ, mgbe onye ọ bụla n’ime ha chere ebubo iyi egwu mmekọahụ ihu.<ref>{{Cite news |last1=Berger |first1=Jonah S. |last2=McCafferty |first2=Molly C. |date=May 9, 2019 |title=Harvard Prof. Dominguez Stripped of Emeritus Status Following Conclusion of Title IX Investigation |url=https://www.thecrimson.com/article/2019/5/9/dominguez-investigation-closes/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240103133926/https://www.thecrimson.com/article/2019/5/9/dominguez-investigation-closes/ |archive-date=January 3, 2024 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref><ref>{{Cite news |last=Wang |first=Andy Z. |date=June 11, 2021 |title=Anthropology Prof. Urton Stripped of Emeritus Status, Barred From Campus Following Sexual Misconduct Investigation |url=https://www.thecrimson.com/article/2021/6/11/urton-sanctions/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230824132430/https://www.thecrimson.com/article/2021/6/11/urton-sanctions/ |archive-date=August 24, 2023 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref><ref>{{Cite news |last1=Kim |first1=Ariel H. |last2=Xu |first2=Meimei |date=January 21, 2022 |title=Harvard Anthropology Prof. John Comaroff Placed on Leave Following Sexual Harassment, Professional Misconduct Inquiries |url=https://www.thecrimson.com/article/2022/1/21/comaroff-unpaid-leave/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240103133844/https://www.thecrimson.com/article/2022/1/21/comaroff-unpaid-leave/ |archive-date=January 3, 2024 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref><ref>{{Cite news |last=Avi-Yonah |first=Shera S. |date=July 10, 2019 |title=Harvard Places Fryer on Administrative Leave, Levies Sanctions |url=https://www.thecrimson.com/article/2019/7/10/fryer-administrative-leave/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240109185657/https://www.thecrimson.com/article/2019/7/10/fryer-administrative-leave/ |archive-date=January 9, 2024 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref> Gay nyekwara prọfesọ [[Martin Nowak]] ntaramahụhụ maka "omume na-adịghị mma" n'ihe gbasara mmekọrịta ya na onye omekome mmekọahụ [[Jeffrey Epstein]].<ref>{{Cite news |last1=Nair |first1=Meera S. |last2=Wang |first2=Andy Z. |date=March 26, 2021 |title=Gay Levies Sanctions Against Prof. Nowak for Contacts With Jeffrey Epstein |url=https://www.thecrimson.com/article/2021/3/26/gay-sanctions-nowak-epstein/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231101102313/https://www.thecrimson.com/article/2021/3/26/gay-sanctions-nowak-epstein/ |archive-date=November 1, 2023 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref>
Prọfesọ [[Harvard Law School]] na onyeisi ngalaba Winthrop House [[Ronald S. Sullivan Jr.|Ronald Sullivan]] chere ngagharị iwe ụmụ akwụkwọ ihu n’oge opupu ihe ubi nke afọ 2019 mgbe o sonyechara n’òtù ndị ọka iwu na-agbachitere [[Harvey Weinstein]], bụ́ onye nọ n’ikpe maka ebubo idina mmadụ n’ike.<ref>{{cite news |last1=Streeter |first1=Kurt |date=January 4, 2024 |title=For Harvard's First Black President, Race Became the Unavoidable Issue |url=https://www.nytimes.com/2024/01/04/us/claudine-gay-harvard-president-race.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20240104103252/https://www.nytimes.com/2024/01/04/us/claudine-gay-harvard-president-race.html/ |archive-date=January 4, 2024 |access-date=January 6, 2024 |website=[[The New York Times]]}}</ref> Gay kpọrọ nzaghachi Sullivan nyere maka esemokwu ahụ “ezughị ezu,” na-ekwu na ya nwere “ọrụ pụrụ iche” dị ka onye isi ụlọ obibi n’ilekọta ọdịmma ndị bi na Winthrop.<ref>{{cite news |last1=Berger |first1=Jonah S. |last2=McCafferty |first2=Molly C. |date=February 12, 2019 |title=FAS Dean Claudine Gay Calls Sullivan's Response to Student Concerns 'Insufficient' |url=https://www.thecrimson.com/article/2019/2/12/dean-gay-sullivan-response/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240104040555/https://www.thecrimson.com/article/2019/2/12/dean-gay-sullivan-response/ |archive-date=January 4, 2024 |access-date=January 6, 2024 |website=[[The Harvard Crimson]]}}</ref> Onye isi [[Harvard College]], [[Rakesh Khurana]], kpebiri ịghara imegharị nkwekọrịta Sullivan dị ka onye isi ụlọ obibi Winthrop,<ref name="Rosenberg2">{{cite news |last1=Rosenberg |first1=John S. |last2=Bolotnikova |first2=Marina N. |date=July–August 2019 |title=From #MeToo fallout to undergraduate education and public service | Harvard Magazine |url=https://www.harvardmagazine.com/2019/06/news-briefs |archive-url=https://web.archive.org/web/20230929001839/https://www.harvardmagazine.com/2019/06/news-briefs |archive-date=September 29, 2023 |access-date=January 11, 2024 |website=[[Harvard Magazine]]}}</ref><ref name="05-11-20192">{{cite news |last1=Avi-Yonah |first1=Shera S. |last2=Ryan |first2=Aidan F. |date=May 11, 2019a |title=Winthrop Faculty Deans to Leave After Harvard Refuses to Renew Their Appointments |url=https://www.thecrimson.com/article/2019/5/11/winthrop-faculty-deans-to-leave/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240103191028/https://www.thecrimson.com/article/2019/5/11/winthrop-faculty-deans-to-leave/ |archive-date=January 3, 2024 |access-date=January 6, 2024 |website=[[The Harvard Crimson]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=2019-05-13 |title=Harvard Won't Renew Faculty Deans' Terms Amid Outcry Over Harvey Weinstein Defense |url=https://www.wbur.org/news/2019/05/11/harvard-will-not-renew-faculty-deans-terms-amid-outcry-over-harvey-weinstein-defense |access-date=2024-01-16 |website=www.wbur.org |language=en}}</ref> mkpebi nke American Civil Liberties Union katọrọ.<ref name="11-19-2019">{{cite news |last1=Avi-Yonah |first1=Shera S. |last2=Franklin |first2=Delano R. |date=November 19, 2019b |title=Former Winthrop Dean Sullivan Criticizes Admins During Constitutional Law Society Event |url=https://www.thecrimson.com/article/2019/11/19/sullivan-speaks-hucls-event/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240104231558/https://www.thecrimson.com/article/2019/11/19/sullivan-speaks-hucls-event/ |archive-date=January 4, 2024 |access-date=January 6, 2024 |website=[[The Harvard Crimson]]}}</ref><ref>{{cite news |last1=Soave |first1=Robby |author-link1=Robby Soave |date=June 10, 2019 |title=ACLU Says Harvard 'Sacrificed Principles Central to Our Legal System' When It Fired Ron Sullivan |url=https://reason.com/2019/06/10/aclu-harvard-ron-sullivan/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230202090339/https://reason.com/2019/06/10/aclu-harvard-ron-sullivan/ |archive-date=February 2, 2023 |access-date=January 6, 2024 |website=[[Reason (magazine)|Reason]]}}</ref>
N'afọ 2019, Gay kwuru na Harvard ga-achọ ị wee ọtụtụ prọfesọ ọmụmụ agbụrụ n'ọrụ,<ref>{{Cite news |last1=Berger |first1=Jonah S. |last2=McCafferty |first2=Molly C. |date=October 4, 2019 |title=FAS Prioritizing Ethnic Studies Faculty Searches Despite Stagnant Overall Hiring, Dean Gay Says |url=https://www.thecrimson.com/article/2019/10/4/fas-faculty-search/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230706232830/https://www.thecrimson.com/article/2019/10/4/fas-faculty-search/ |archive-date=July 6, 2023 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref> were mmadụ atọ n'ọrụ n'afọ 2022.<ref>{{Cite news |last=Xu |first=Meimei |date=July 9, 2022 |title=Jesse Hoffnung-Garskof '93 Joins Harvard as Third Professor in Ethnic Studies Cluster Hire |url=https://www.thecrimson.com/article/2022/7/9/Jesse-Hoffnung-Garskof-hire/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240106192145/https://www.thecrimson.com/article/2022/7/9/Jesse-Hoffnung-Garskof-hire/ |archive-date=January 6, 2024 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref> Mgbe ngagharị iwe gasịrị nke katọrọ ịjụ inye [[Lorgia García Peña]], onye ọkà mmụta gbasara agbụrụ na omenala, ọkwa onye prọfesọ na-adịgide adịgide na Harvard, Gay kwuru na Jenụwarị 2020 na ya ga-ebido nyocha usoro FAS si enye ndị prọfesọ ọkwa ọrụ na-adịgide adịgide.<ref>{{Cite news |last1=Bikales |first1=James S. |last2=Chen |first2=Kevin R. |date=January 3, 2020 |title=FAS Dean Gay to Review Tenure Promotion Process |url=https://www.thecrimson.com/article/2020/1/3/fas-tenure-review-letter/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230704200520/https://www.thecrimson.com/article/2020/1/3/fas-tenure-review-letter/ |archive-date=July 4, 2023 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref> Nyocha ahụ, e wepụtara n'ọnwa Ọktoba 2021, kwuru na usoro Harvard si enye ndị ọkà mmụta ọkwa ọrụ na-adịgide adịgide bụ nke “a haziri nke ọma n’usoro ya” n’ọtụtụ akụkụ, mana ọ chọpụtakwara na ndị prọfesọ enweghị ntụkwasị obi zuru oke n’usoro ahụ, nakwa na mmụọ ọrụ ha banyere usoro ahụ adịghị elu.<ref>{{Cite news |last1=Nair |first1=Meera S. |last2=Wang |first2=Andy Z. |date=October 12, 2021 |title=FAS Review Largely Upholds Tenure System Despite Acknowledging 'Mistrust and Low Morale' |url=https://www.thecrimson.com/article/2021/10/12/tenure-review-report-2021/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230704193848/https://www.thecrimson.com/article/2021/10/12/tenure-review-report-2021/ |archive-date=July 4, 2023 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref>
Dị ka onyeisi ngalaba (Dean), Gay bụ onye lekọtara mmalite nke Harvard John A. Paulson School of Engineering and Applied Sciences ọhụrụ n'afọ 2021 na ogige Harvard dị na Allston, nke ọnụ ahịa owuwu ya ruru otu ijeri dọla. Ụlọ akwụkwọ ahụ gụnyekwara mmemme PhD na injinia kwantum.<ref name="Harvard Crimson" />
Harvard nwere nsogbu agụmakwụkwọ na ego n'ihi ọrịa COVID-19. Maka afọ ego 2020, Ngalaba nke Nka na Sayensị kọrọ na mfu ruru nde dọla $15.8.<ref>{{Cite web |last=Rosenberg |first=John |date=January 2021 |title=The Financial Fallout…So Far |url=https://www.harvardmagazine.com/2021/01/jhj-financial-fallout |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230705070955/https://www.harvardmagazine.com/2021/01/jhj-financial-fallout |archive-date=July 5, 2023 |access-date=July 5, 2023 |website=Harvard Magazine}}</ref> Na mmalite afọ 2021, Gay kwupụtara na ọnụ ahịa nke nkwa agụmakwụkwọ FAS dị oke elu karịa ego ọ na-enweta ma malite usoro iji belata mmefu.<ref name=":02">{{Cite web |last=Rosenberg |first=John |date=September 2021 |title=The Art of the Dean |url=https://www.harvardmagazine.com/2021/09/jhj-art-of-the-dean |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230705070943/https://www.harvardmagazine.com/2021/09/jhj-art-of-the-dean |archive-date=July 5, 2023 |access-date=July 5, 2023 |website=Harvard Magazine}}</ref> Ná ngwụcha afọ ahụ, FAS kwuru na o nwere ego fọdụrụ nke ruru nde dọla 51($51 million), nke bụ mmụba ma e jiri ya tụnyere mfu nde dọla 112 ($112 million ) e buru ụzọ tụọ anya.<ref>{{Cite web |last1=Nair |first1=Meera S. |last2=Wang |first2=Andy Z. |date=November 3, 2021 |title=Defying Projections, FAS Ends Fiscal Year with $51M Surplus |url=https://www.thecrimson.com/article/2021/11/3/fas-annual-report-2021/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231216025902/https://www.thecrimson.com/article/2021/11/3/fas-annual-report-2021/ |archive-date=December 16, 2023 |access-date=December 7, 2023 |work=The Harvard Crimson}}</ref>
Na mgbakwunye na ọkwa ya na Harvard, Gay jere ozi dịka osote onyeisi oche nke [[Midwest Political Science Association]] site n'afọ 2014 ruo 2017,<ref>{{cite web |title=Past Vice Presidents |website=MPSAnet.org |url=https://www.mpsanet.org/about/governance/past-mpsa-officers/ |access-date=January 20, 2023 |archive-date=January 20, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230120155451/https://www.mpsanet.org/about/governance/past-mpsa-officers/ |url-status=live }}</ref> nakwa dịka onye nlekọta Phillips Exeter site n'afọ 2017 ruo 2023.<ref name=":4" />
sb8swe9jii32o8tidp9ys4ng8j8a41u
729679
729572
2026-09-30T19:25:12Z
Chrysella
12967
/* Ọkwa nchịkwa */
729679
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|American political scientist and university administrator (born 1970)}}
{{Use mdy dates|date=December 2023}}
{{Infobox officeholder
| name = Claudine Gay
| image = Inauguration of Claudine Gay as President of Harvard University (3) (cropped).jpg
| caption = Gay in 2023
| office = 30th [[President of Harvard University]]
| term_start = July 1, 2023
| term_end = January 2, 2024
| predecessor = [[Lawrence Bacow]]
| successor = [[Alan Garber]]
| office1 = Dean of the [[Harvard Faculty of Arts and Sciences]]
| term_start1 = August 15, 2018
| term_end1 = June 30, 2023
| predecessor1 = [[Michael D. Smith (computer scientist)|Michael Smith]]
| successor1 = [[Emma Dench]] (interim)<br>[[Hopi Hoekstra]]
| birth_date = {{birth date and age|1970|08|04}}
| birth_place = [[New York City]], U.S.
| death_date =
| death_place =
| spouse = Christopher Afendulis
| children = 1
| education = [[Princeton University]]<br>[[Stanford University]] ([[Bachelor of Arts|BA]])<br>[[Harvard University]] ([[Doctor of Philosophy|PhD]])
| relatives = [[Roxane Gay]] (cousin)
| module = {{Infobox academic
|embed = yes
|discipline = [[Political science]]
|thesis_title = Taking charge: Black electoral success and the redefinition of American politics
|thesis_url = https://www.proquest.com/docview/304343028/fulltextPDF/E3586B8D78E3408DPQ/
|thesis_year = 1997
| doctoral_advisor = [[Gary King (political scientist)|Gary King]]<ref>{{Cite web |date=2024-01-03 |title=Excerpts From Dr. Claudine Gay's Work – The New York Times |website=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2023/12/21/us/claudine-gay-harvard-president-excerpts.html |access-date=2024-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240103102250/https://www.nytimes.com/2023/12/21/us/claudine-gay-harvard-president-excerpts.html |archive-date=January 3, 2024 }}</ref>
|workplaces = [[Stanford University]] (2000–2006)<br>[[Harvard University]] (2006–present)}}
}}
'''Claudine Gay''' (amụrụ n'ọnwa Ọgọọst 4, 1970)<ref name=":11" /> bụ ọkà mmụta sayensị ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke Amerịka, onye bụkwa Prọfesọ Wilbur A. Cowett nke Gọọmentị na Ọmụmụ Ihe Ndị Afrịka na Ndị Afrịka-Amerịka na [[Harvard University]]. Nnyocha ya lekwasịrị anya n'omume ndọrọ ndọrọ ọchịchị Amerịka, gụnyere ndị ntuli aka na ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke agbụrụ na njirimara.<ref name = "aaas-people">{{Cite web | title = Claudine Gay | url = https://aaas.fas.harvard.edu/people/claudine-gay | access-date = December 10, 2023 | website = aaas.fas.harvard.edu | language = en | archive-date = December 7, 2023 | archive-url =
https://web.archive.org/web/20231207223229/https://aaas.fas.harvard.edu/people/claudine-gay | url-status = live }}</ref>
Gay jere ozi dị ka diin nke Social Sciences na Harvard site n'afọ 2015 ruo 2018, dị ka diin (dean) nke Harvard Faculty of Arts and Sciences site n'afọ 2018 ruo 2023, na dị ka onyeisi nke Mahadum Harvard nke iri atọ (30th) site n'ọnwa Julaị 2023 ruo Jenụwarị 2024.
N'ọnwa Disemba 2023, Gay na ndị isi oche mahadum abụọ nwere nrụgide sitere n'aka ọha na eze<ref name="WSJ-10-11">{{Cite web |last1=Belkin |first1=Douglas |last2=Ellis |first2=Lindsay |date=October 11, 2023 |title=Blaming Israel for Hamas Attacks Sparks Backlash Across U.S., Exposing Deep Rifts |url=https://www.wsj.com/us-news/israel-hamas-attack-us-backlash-ff5f25e8 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231013013849/https://www.wsj.com/us-news/israel-hamas-attack-us-backlash-ff5f25e8 |archive-date=October 13, 2023 |access-date=October 13, 2023 |work=The Wall Street Journal |language=en-US}}</ref><ref name="NYT1010">{{Cite news |last1=Hartocollis |first1=Anemona |last2=Saul |first2=Stephanie |last3=Patel |first3=Vimal |date=October 10, 2023 |title=At Harvard, a Battle Over What Should Be Said About the Hamas Attacks |url=https://www.nytimes.com/2023/10/10/us/harvard-israel-gaza-hamas-reaction.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231013013842/https://www.nytimes.com/2023/10/10/us/harvard-israel-gaza-hamas-reaction.html |archive-date=October 13, 2023 |access-date=October 13, 2023 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> na kwa site na Nnọkọ Nzukọ Ndị Omeiwu nke 2023 gbasara mmegide Ndị Juu|kọmiti Ndị Omeiwu (2023 United States Congress hearing on antisemitism|congressional committee) ịgba arụkwaghịm, n'ihi azịza nye ebubo nke ime ihe ike mmegide ndị Juu n'ogige agụmakwụkwọ ahụ.<ref name="AB-1206">{{Cite web |last=Hensley |first=Sarah Beth |date=December 6, 2023 |title=Harvard's president answers backlash over response to calls for 'genocide of Jews' |url=https://abcnews.go.com/Politics/harvards-president-answers-backlash-response-calls-genocide-jews/story |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231207015000/https://abcnews.go.com/Politics/harvards-president-answers-backlash-response-calls-genocide-jews/story?id=105433835 |archive-date=December 7, 2023 |access-date=December 7, 2023 |website=ABC News |language=en-US}}</ref><ref name="Al-Jazeera-1206">{{Cite web |date=December 6, 2023 |title=How are Harvard, Penn presidents responding to campus anti-Semitism row? |url=https://www.aljazeera.com/news/2023/12/7/how-are-harvard-penn-presidents-responding-to-campus-anti-semitism-row |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231207164401/https://www.aljazeera.com/news/2023/12/7/how-are-harvard-penn-presidents-responding-to-campus-anti-semitism-row |archive-date=December 7, 2023 |access-date=December 7, 2023 |website=Al Jazeera |language=en-US}}</ref><ref name="NYT1206">{{Cite web | date = December 6, 2023 | title = College Presidents Under Fire After Dodging Questions About Antisemitism | url = https://www.nytimes.com/2023/12/06/us/harvard-mit-penn-presidents-antisemitism.html | access-date = December 7, 2023 | website = [[The New York Times]] | first1 = Stephanie | last1 = Saul | first2 = Anemona | last2 = Hartocollis | language = en-US | archive-date = December 8, 2023 | archive-url = https://web.archive.org/web/20231208061344/https://www.nytimes.com/2023/12/06/us/harvard-mit-penn-presidents-antisemitism.html | url-status = live}}</ref><ref>{{Cite web |last=Korn |first=Melissa |date=2023-12-10 |title=Penn President, Board Chair Resign After Furor Over Comments on Campus Antisemitism |url=https://www.wsj.com/us-news/education/university-of-pennsylvania-president-resigns-amid-furor-over-comments-on-antisemitism-on-campus-658d74cd |access-date=2024-01-03 |website=WSJ |language=en-US |archive-date=December 10, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231210102101/https://www.wsj.com/us-news/education/university-of-pennsylvania-president-resigns-amid-furor-over-comments-on-antisemitism-on-campus-658d74cd |url-status=live }}</ref> N'etiti mkpọsa nrụgide a, a boro Gay ebubo na ọ zuru ọrụ ọgụgụ isi n’akwụkwọ agụmakwụkwọ ndị o bipụtara,<ref name="diver-tg">{{cite news | last1 = Diver | first1 = Tony | title = Harvard University president Claudine Gay accused of plagiarism amid anti-Semitism row | archive-url = https://web.archive.org/web/20231211182150/https://www.telegraph.co.uk/world-news/2023/12/11/harvard-president-accused-plagiarism-amid-anti-semitism-row/ | url = https://www.telegraph.co.uk/world-news/2023/12/11/harvard-president-accused-plagiarism-amid-anti-semitism-row/ | archive-date = December 11, 2023 | access-date = December 11, 2023 | website = [[The Daily Telegraph|The Telegraph]] | date = December 11, 2023}}</ref><ref name="Schuessler">{{Cite news | last = Schuessler | first = Jennifer | date = 2023-12-21 | title = Harvard Finds More Instances of 'Duplicative Language' in President's Work | language = en-US | work = The New York Times | url = https://www.nytimes.com/2023/12/20/us/harvard-claudine-gay-plagiarism.html | access-date = 2024-01-01 | issn = 0362-4331 | archive-date = December 26, 2023 | archive-url = https://web.archive.org/web/20231226105816/https://www.nytimes.com/2023/12/20/us/harvard-claudine-gay-plagiarism.html | url-status = live }}</ref><ref name=":12" /> ọ bụ ezie na ebubo ndị a agbaghaala.<ref name=":13" /><ref name=":14" /> N'ọnwa Jenụwarị 2024, ọ gbara arụkwaghịm n'ọkwa onyeisi oche.<ref name="guard-2jan2024">{{cite news | last1 = Walker | first1 = Adria R. | title = Harvard president resigns amid claims of plagiarism and antisemitism backlash | url = https://www.theguardian.com/education/2024/jan/02/harvard-president-claudine-gay-resigns | access-date = January 2, 2024 | work = [[The Guardian]] | date = January 2, 2024 | archive-date = January 2, 2024 | archive-url = https://web.archive.org/web/20240102210529/https://www.theguardian.com/education/2024/jan/02/harvard-president-claudine-gay-resigns | url-status = live }}</ref>
== Mmalite ndụ na agụmakwụkwọ ==
Amụrụ Gay na [[The Bronx]] n'ọnwa Ọgọọst 4, 1970,<ref name=":11">{{Cite web |date=2023-01-11 |title="CLAUDINE GAY (1970-)" |url=https://www.blackpast.org/african-american-history/claudine-gay-1970/ |access-date=2024-04-09 |first= Malik |last=Simba |website=BlackPast.org |language=en}}</ref> ma too mbụ na [[New York City]], ya na nwanne ya nwoke nke tọrọ ya, Sony Gay, Jr.<ref name="the-scholar">{{Cite web |title=The Scholar Everyone Sought: Claudine Gay, Harvard's Next President |first= Miles J. |last=Herszenhorn|author2= Claire Yuan | website = The Harvard Crimson | url = https://www.thecrimson.com/article/2023/1/27/claudine-gay-presidential-profile/|date=January 27, 2023 |access-date=December 13, 2023 | archive-date = July 2, 2023 | archive-url = https://web.archive.org/web/20230702132518/https://www.thecrimson.com/article/2023/1/27/claudine-gay-presidential-profile/ | url-status = live }}</ref> Ndị mụrụ ya bụ ụmụ akwụkwọ mba ofesi si [[Haiti]], bụ́ ndị zutere na New York City dị ka ụmụ akwụkwọ kọleji n'afọ 1967. Nne ya, Claudette Gay, née Bateau (1946–2023), gụrụ akwụkwọ nọọsụ, nna ya agụọ injinịa.<ref>{{Cite web |date=2023-09-29 |title='Courage to Be Harvard' |url=https://www.harvardmagazine.com/2023/10/feature-president-gay-installation-address |access-date=2024-04-09 |first= Claudine |last=Gay |website=harvard.edu |language=en}}</ref><ref name=":3">{{cite news|url=http://afropunk.com/2018/07/meet-the-haitian-american-woman-whos-harvards-new-dean-of-the-faculty-of-arts-science/|title=Meet the Haitian-American woman who's Harvard's new Dean of the Faculty of Arts & Science|date=July 25, 2018|work=Afropunk|access-date=August 20, 2018|archive-date=August 20, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180820074606/http://afropunk.com/2018/07/meet-the-haitian-american-woman-whos-harvards-new-dean-of-the-faculty-of-arts-science/|url-status=live}}</ref> Mgbe ọ ka bụ nwata, Gay na ezinụlọ ya kwagara [[Saudi Arabia]], ebe nna ya, Sony Gay, Sr., rụrụ ndị [[United States Army Corps of Engineers]] ọrụ.<ref name=":2">{{Cite news |date=July 23, 2018 |title=Claudine Gay named Harvard FAS dean |url=https://news.harvard.edu/gazette/story/2018/07/claudine-gay-named-harvard-fas-dean/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221221121625/https://news.harvard.edu/gazette/story/2018/07/claudine-gay-named-harvard-fas-dean/ |archive-date=December 21, 2022 |access-date=July 24, 2018 |work=Harvard Gazette |language=en-US}}</ref> Ezinụlọ áhù laghachiri United States ma bie na [[Georgia (US State)|Georgia]] ya na [[Colorado]].<ref name="the-scholar" /> Onye edemede [[Feminism|feminist]] [[Roxane Gay]] bụ nwanne nna mbụ nke Gay.<ref name="the-scholar" /><ref name=":3" /> Ezinụlọ ha nwere ma na-arụkwa ụlọ ọrụ simenti kachasị ukwuu na Haiti, nke dị na [[Port-au-Prince]].<ref>{{Cite news |url=https://www.theatlantic.com/ideas/archive/2024/01/claudine-gay-harvard-plagiarism/677007/ |title=The Real Harvard Scandal |first=Tyler Austin |last=Harper |date=January 3, 2024 |work=The Atlantic |access-date=January 4, 2024 |archive-date=January 3, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240103235311/https://www.theatlantic.com/ideas/archive/2024/01/claudine-gay-harvard-plagiarism/677007/ |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |title=GDG Concrete & Construction |url=http://www.gdgbeton.com/english/personnel.html |website=www.gdgbeton.com |access-date=2024-04-09}}</ref>
Gay gara Phillips Exeter Academy, ụlọ akwụkwọ nkeonwe (ụlọ akwụkwọ obibi) na [[Exeter, New Hampshire]],<ref name=":4">{{Cite web|url=https://www.exeter.edu/about-us/governance/meet-our-trustees|title=Meet Our Trustees {{!}} Phillips Exeter Academy|website=www.exeter.edu|access-date=February 2, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180202190111/https://www.exeter.edu/about-us/governance/meet-our-trustees|archive-date=February 2, 2018}}</ref> ebe ọ gụchara akwụkwọ n'afọ 1988.<ref name="the-scholar" /> Ọ gara [[Princeton University]] otu afọ <ref name="the-scholar" /><ref>{{Cite web |date=December 12, 2023 |title=Who is Claudine Gay, Harvard's president? And how has she made history? |url=https://www.wbaltv.com/article/claudine-gay-harvards-president/46105240 |access-date=December 13, 2023 |website=WBAL |language=en |archive-date=December 13, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231213062711/https://www.wbaltv.com/article/claudine-gay-harvards-president/46105240 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |title=The Stanford Daily Archives |url=https://archives.stanforddaily.com/1989/09/21?page=11§ion=MODSMD_ARTICLE17 |access-date=December 13, 2023 |website=archives.stanforddaily.com |archive-date=December 13, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231213062712/https://archives.stanforddaily.com/1989/09/21?page=11§ion=MODSMD_ARTICLE17 |url-status=live }}</ref> tupu ọ gaa [[Stanford University]] ebe ọ gụrụ Akụnụba (Economics) dị ka isi ngalaba ọmụmụ ya, wee gụchaa akwụkwọ n'afọ 1992, nata ihe nrite Anna Laura Myers maka akwụkwọ edemede pụrụ iche maka akụnụba.<ref name=":2" /> Gay nwetara akara ugo mmụta [[Dọkịta Nkà Ihe Ọmụma | Ph.D.]] na 1998 site na [[Harvard University]] ma merie ihe nrite Toppan nke mahadum maka edemede kacha mma na sayensị ndọrọ ndọrọ ọchịchị.<ref name=":1">{{Cite news|url=http://news.harvard.edu/gazette/story/2015/04/claudine-gay-named-dean-of-social-science/|title=Claudine Gay named dean of social science|last=Reuell|first=Peter|date=April 28, 2015|work=Harvard Gazette|access-date=April 14, 2017|language=en-US|archive-date=April 15, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170415104054/http://news.harvard.edu/gazette/story/2015/04/claudine-gay-named-dean-of-social-science/|url-status=live}}</ref>
== Ọrụ agụmakwụkwọ ==
Mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ, Gay bụ osote prọfesọ, ma mesịa bụrụ prọfesọ n'onwe ya, na Ngalaba Sayensị Ndọrọndọrọ Ọchịchị nke Stanford site n'afọ 2000 ruo 2006. N'agụmakwụkwọ afọ 2003–2004, ọ bụ onye otu na Center for Advanced Study in the Behavioral Sciences na Mahadum Stanford.<ref name=":2" />
Nnyocha Gay mere na-akọwa omume ndọrọ ndọrọ ọchịchị ndị Amerịka, gụnyere ndị ntuli aka, amụma gbasara ụlọ obibi, na ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke agbụrụ na njirimara.<ref name = "aaas-people"/> Mahadum Harvard kpọpụtara ya ka ọ bụrụ prọfesọ nke gọọmentị n'afọ 2006, a họpụtakwara ya prọfesọ nke ọmụmụ ihe gbasara ndị Afrịka na Amerịka n'afọ 2007..<ref name = "news.harvard.edu">{{Cite web | date = December 15, 2022 | title = Harvard names Claudine Gay 30th president | url = https://news.harvard.edu/gazette/story/2022/12/harvard-names-claudine-gay-30th-president/ | access-date = July 5, 2023 | website = Harvard Gazette | language = en-US | archive-date = December 22, 2022 | archive-url = https://web.archive.org/web/20221222180738/https://news.harvard.edu/gazette/story/2022/12/harvard-names-claudine-gay-30th-president/ | url-status = live }}</ref>
=== Ọkwa nchịkwa ===
N'afọ 2015, A họpụtara Gay dị ka onyeisi sayensị mmekọrịta mmadụ na ibe ya na [[Harvard Faculty of Arts and Sciences]] (FAS) nakwa Prọfesọ Wilbur A. Cowett nke Gọọmentị na nke Ọmụmụ Ndị Africa na Ndị Africa-America. N'afọ 2018, a họpụtara ya ka ọ bụrụ Dean nke Faculty of Arts and Sciences.<ref name = "aaas-people"/>
Dị ka Dean nke FAS, nke na-ahụ maka ọmụmụ ihe graduate na undergraduate, Gay depụtara isi ihe anọ bụ́ isi ọ na-elekwasị anya na ha: ịbawanye ụdị dị iche iche n'etiti ndị nkuzi, ịkwado ụmụ akwụkwọ nwere mmasị n’ọmụmụ na-ejikọta ngalaba dị iche iche, ịgba ndị prọfesọ ume ka ha na-arụkọ ọrụ n'etiti ngalaba dị iche iche, na ịkwalite nsonye ndị nkuzi na ndụ obodo mahadum.<ref name=":0">{{Cite web |last=Rosenberg |first=John |date=September 2021 |title=The Art of the Dean |url=https://www.harvardmagazine.com/2021/09/jhj-art-of-the-dean |website=Harvard Magazine |access-date=July 5, 2023 |archive-date=July 5, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230705070943/https://www.harvardmagazine.com/2021/09/jhj-art-of-the-dean |url-status=live }}</ref>
N’oge ọ nọ n’ọkwa dị ka Dean, ihe ndị Gay lekwasịrị anya na ha gụnyere atụmatụ mgbochi ịkpa ókè agbụrụ na ịbawanye ụdị agbụrụ dị iche iche n’ogige mahadum, n’etiti ụmụ akwụkwọ na ndị nkuzi.<ref>{{Cite news |last=Radsken |first=Jill |date=August 20, 2020 |title=Faculty of Arts and Sciences unveils anti-racism agenda |url=https://news.harvard.edu/gazette/story/2020/08/faculty-of-arts-and-sciences-unveils-its-anti-racism-agenda/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231226194958/https://news.harvard.edu/gazette/story/2020/08/faculty-of-arts-and-sciences-unveils-its-anti-racism-agenda/ |archive-date=December 26, 2023 |access-date=January 11, 2024 |work=[[Harvard Magazine]]}}</ref><ref name="Harvard Crimson">{{Cite news |last1=Hamid |first1=Rahem D. |last2=Schisgall |first2=Elias J. |date=May 25, 2023 |title=Dean Today, President Tomorrow: Gay Reflects on 5 Years Leading Harvard FAS |url=https://www.thecrimson.com/article/2023/5/25/gay-reflects-five-years-feature/ |url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240111082635/https://www.thecrimson.com/article/2023/5/25/gay-reflects-five-years-feature/ |archive-date=January 11, 2024 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref> N'ọnwa Ọgọọst 2020, FAS were n’ọrụ onye osote onye isi ngalaba mbụ ya maka ọdịiche, nsonye, na inwe mmetụta nke ịbụ onye otu.<ref>{{Cite news |last=Bikales |first=James S. |date=August 25, 2020 |title=FAS Hires Sheree Ohen as Inaugural Associate Dean of Diversity, Inclusion, and Belonging |url=https://www.thecrimson.com/article/2020/8/25/fas-dean-diversity-equity-inclusion/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240104095404/https://www.thecrimson.com/article/2020/8/25/fas-dean-diversity-equity-inclusion/ |archive-date=January 4, 2024 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref> Mgbe mkpebi Ụlọikpe Kasị Elu nke United States nke June 2023 gasịrị na ''Students for Fair Admissions v. Harvard'', nke kpebiri na mmemme atụmatụ nkwado dabere n’agbụrụ n’ịnabata ụmụ akwụkwọ na kọleji megidere iwu obodo, Gay kwuru na Harvard ga-eso mkpebi ụlọikpe ahụ, “mana nke ahụ anaghị agbanwe ụkpụrụ anyị.”<ref>{{Cite news |last=Chan |first=Tiffany |date=June 29, 2023 |title='We're not important anymore': Supreme Court ruling sends shockwaves through college campuses |url=https://www.cbsnews.com/boston/news/supreme-court-affirmative-action-ruling-harvard-university/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240111075734/https://www.cbsnews.com/boston/news/supreme-court-affirmative-action-ruling-harvard-university/ |archive-date=January 11, 2024 |access-date=January 11, 2024 |work=CBS News}}</ref>
N’oge ọ nọ n’ọkwa onye isi ngalaba, Gay nyere ọtụtụ prọfesọ Harvard ntaramahụhụ n’ihi ebubo nke omume mmekọahụ na-ekwesịghị ekwesị. O wepụrụ ọkwa emeritus n’aka ndị prọfesọ lara ezumike nka bụ [[Jorge I. Domínguez]] na [[Gary Urton]], ma tinye ndị prọfesọ [[John Comaroff]] na [[Roland G. Fryer Jr.]] n’ezumike ọrụ, mgbe onye ọ bụla n’ime ha chere ebubo iyi egwu mmekọahụ ihu.<ref>{{Cite news |last1=Berger |first1=Jonah S. |last2=McCafferty |first2=Molly C. |date=May 9, 2019 |title=Harvard Prof. Dominguez Stripped of Emeritus Status Following Conclusion of Title IX Investigation |url=https://www.thecrimson.com/article/2019/5/9/dominguez-investigation-closes/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240103133926/https://www.thecrimson.com/article/2019/5/9/dominguez-investigation-closes/ |archive-date=January 3, 2024 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref><ref>{{Cite news |last=Wang |first=Andy Z. |date=June 11, 2021 |title=Anthropology Prof. Urton Stripped of Emeritus Status, Barred From Campus Following Sexual Misconduct Investigation |url=https://www.thecrimson.com/article/2021/6/11/urton-sanctions/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230824132430/https://www.thecrimson.com/article/2021/6/11/urton-sanctions/ |archive-date=August 24, 2023 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref><ref>{{Cite news |last1=Kim |first1=Ariel H. |last2=Xu |first2=Meimei |date=January 21, 2022 |title=Harvard Anthropology Prof. John Comaroff Placed on Leave Following Sexual Harassment, Professional Misconduct Inquiries |url=https://www.thecrimson.com/article/2022/1/21/comaroff-unpaid-leave/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240103133844/https://www.thecrimson.com/article/2022/1/21/comaroff-unpaid-leave/ |archive-date=January 3, 2024 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref><ref>{{Cite news |last=Avi-Yonah |first=Shera S. |date=July 10, 2019 |title=Harvard Places Fryer on Administrative Leave, Levies Sanctions |url=https://www.thecrimson.com/article/2019/7/10/fryer-administrative-leave/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240109185657/https://www.thecrimson.com/article/2019/7/10/fryer-administrative-leave/ |archive-date=January 9, 2024 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref> Gay nyekwara prọfesọ [[Martin Nowak]] ntaramahụhụ maka "omume na-adịghị mma" n'ihe gbasara mmekọrịta ya na onye omekome mmekọahụ [[Jeffrey Epstein]].<ref>{{Cite news |last1=Nair |first1=Meera S. |last2=Wang |first2=Andy Z. |date=March 26, 2021 |title=Gay Levies Sanctions Against Prof. Nowak for Contacts With Jeffrey Epstein |url=https://www.thecrimson.com/article/2021/3/26/gay-sanctions-nowak-epstein/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231101102313/https://www.thecrimson.com/article/2021/3/26/gay-sanctions-nowak-epstein/ |archive-date=November 1, 2023 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref>
Prọfesọ [[Harvard Law School]] na onyeisi ngalaba Winthrop House [[Ronald S. Sullivan Jr.|Ronald Sullivan]] chere ngagharị iwe ụmụ akwụkwọ ihu n’oge opupu ihe ubi nke afọ 2019 mgbe o sonyechara n’òtù ndị ọka iwu na-agbachitere [[Harvey Weinstein]], bụ́ onye nọ n’ikpe maka ebubo idina mmadụ n’ike.<ref>{{cite news |last1=Streeter |first1=Kurt |date=January 4, 2024 |title=For Harvard's First Black President, Race Became the Unavoidable Issue |url=https://www.nytimes.com/2024/01/04/us/claudine-gay-harvard-president-race.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20240104103252/https://www.nytimes.com/2024/01/04/us/claudine-gay-harvard-president-race.html/ |archive-date=January 4, 2024 |access-date=January 6, 2024 |website=[[The New York Times]]}}</ref> Gay kpọrọ nzaghachi Sullivan nyere maka esemokwu ahụ “ezughị ezu,” na-ekwu na ya nwere “ọrụ pụrụ iche” dị ka onye isi ụlọ obibi n’ilekọta ọdịmma ndị bi na Winthrop.<ref>{{cite news |last1=Berger |first1=Jonah S. |last2=McCafferty |first2=Molly C. |date=February 12, 2019 |title=FAS Dean Claudine Gay Calls Sullivan's Response to Student Concerns 'Insufficient' |url=https://www.thecrimson.com/article/2019/2/12/dean-gay-sullivan-response/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240104040555/https://www.thecrimson.com/article/2019/2/12/dean-gay-sullivan-response/ |archive-date=January 4, 2024 |access-date=January 6, 2024 |website=[[The Harvard Crimson]]}}</ref> Onye isi [[Harvard College]], [[Rakesh Khurana]], kpebiri ịghara imegharị nkwekọrịta Sullivan dị ka onye isi ụlọ obibi Winthrop,<ref name="Rosenberg2">{{cite news |last1=Rosenberg |first1=John S. |last2=Bolotnikova |first2=Marina N. |date=July–August 2019 |title=From #MeToo fallout to undergraduate education and public service | Harvard Magazine |url=https://www.harvardmagazine.com/2019/06/news-briefs |archive-url=https://web.archive.org/web/20230929001839/https://www.harvardmagazine.com/2019/06/news-briefs |archive-date=September 29, 2023 |access-date=January 11, 2024 |website=[[Harvard Magazine]]}}</ref><ref name="05-11-20192">{{cite news |last1=Avi-Yonah |first1=Shera S. |last2=Ryan |first2=Aidan F. |date=May 11, 2019a |title=Winthrop Faculty Deans to Leave After Harvard Refuses to Renew Their Appointments |url=https://www.thecrimson.com/article/2019/5/11/winthrop-faculty-deans-to-leave/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240103191028/https://www.thecrimson.com/article/2019/5/11/winthrop-faculty-deans-to-leave/ |archive-date=January 3, 2024 |access-date=January 6, 2024 |website=[[The Harvard Crimson]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=2019-05-13 |title=Harvard Won't Renew Faculty Deans' Terms Amid Outcry Over Harvey Weinstein Defense |url=https://www.wbur.org/news/2019/05/11/harvard-will-not-renew-faculty-deans-terms-amid-outcry-over-harvey-weinstein-defense |access-date=2024-01-16 |website=www.wbur.org |language=en}}</ref> mkpebi nke American Civil Liberties Union katọrọ.<ref name="11-19-2019">{{cite news |last1=Avi-Yonah |first1=Shera S. |last2=Franklin |first2=Delano R. |date=November 19, 2019b |title=Former Winthrop Dean Sullivan Criticizes Admins During Constitutional Law Society Event |url=https://www.thecrimson.com/article/2019/11/19/sullivan-speaks-hucls-event/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240104231558/https://www.thecrimson.com/article/2019/11/19/sullivan-speaks-hucls-event/ |archive-date=January 4, 2024 |access-date=January 6, 2024 |website=[[The Harvard Crimson]]}}</ref><ref>{{cite news |last1=Soave |first1=Robby |author-link1=Robby Soave |date=June 10, 2019 |title=ACLU Says Harvard 'Sacrificed Principles Central to Our Legal System' When It Fired Ron Sullivan |url=https://reason.com/2019/06/10/aclu-harvard-ron-sullivan/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230202090339/https://reason.com/2019/06/10/aclu-harvard-ron-sullivan/ |archive-date=February 2, 2023 |access-date=January 6, 2024 |website=[[Reason (magazine)|Reason]]}}</ref>
N'afọ 2019, Gay kwuru na Harvard ga-achọ ị wee ọtụtụ prọfesọ ọmụmụ agbụrụ n'ọrụ,<ref>{{Cite news |last1=Berger |first1=Jonah S. |last2=McCafferty |first2=Molly C. |date=October 4, 2019 |title=FAS Prioritizing Ethnic Studies Faculty Searches Despite Stagnant Overall Hiring, Dean Gay Says |url=https://www.thecrimson.com/article/2019/10/4/fas-faculty-search/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230706232830/https://www.thecrimson.com/article/2019/10/4/fas-faculty-search/ |archive-date=July 6, 2023 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref> were mmadụ atọ n'ọrụ n'afọ 2022.<ref>{{Cite news |last=Xu |first=Meimei |date=July 9, 2022 |title=Jesse Hoffnung-Garskof '93 Joins Harvard as Third Professor in Ethnic Studies Cluster Hire |url=https://www.thecrimson.com/article/2022/7/9/Jesse-Hoffnung-Garskof-hire/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240106192145/https://www.thecrimson.com/article/2022/7/9/Jesse-Hoffnung-Garskof-hire/ |archive-date=January 6, 2024 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref> Mgbe ngagharị iwe gasịrị nke katọrọ ịjụ inye [[Lorgia García Peña]], onye ọkà mmụta gbasara agbụrụ na omenala, ọkwa onye prọfesọ na-adịgide adịgide na Harvard, Gay kwuru na Jenụwarị 2020 na ya ga-ebido nyocha usoro FAS si enye ndị prọfesọ ọkwa ọrụ na-adịgide adịgide.<ref>{{Cite news |last1=Bikales |first1=James S. |last2=Chen |first2=Kevin R. |date=January 3, 2020 |title=FAS Dean Gay to Review Tenure Promotion Process |url=https://www.thecrimson.com/article/2020/1/3/fas-tenure-review-letter/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230704200520/https://www.thecrimson.com/article/2020/1/3/fas-tenure-review-letter/ |archive-date=July 4, 2023 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref> Nyocha ahụ, e wepụtara n'ọnwa Ọktoba 2021, kwuru na usoro Harvard si enye ndị ọkà mmụta ọkwa ọrụ na-adịgide adịgide bụ nke “a haziri nke ọma n’usoro ya” n’ọtụtụ akụkụ, mana ọ chọpụtakwara na ndị prọfesọ enweghị ntụkwasị obi zuru oke n’usoro ahụ, nakwa na mmụọ ọrụ ha banyere usoro ahụ adịghị elu.<ref>{{Cite news |last1=Nair |first1=Meera S. |last2=Wang |first2=Andy Z. |date=October 12, 2021 |title=FAS Review Largely Upholds Tenure System Despite Acknowledging 'Mistrust and Low Morale' |url=https://www.thecrimson.com/article/2021/10/12/tenure-review-report-2021/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230704193848/https://www.thecrimson.com/article/2021/10/12/tenure-review-report-2021/ |archive-date=July 4, 2023 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref>
Dị ka onyeisi ngalaba (Dean), Gay bụ onye lekọtara mmalite nke Harvard John A. Paulson School of Engineering and Applied Sciences ọhụrụ n'afọ 2021 na ogige Harvard dị na Allston, nke ọnụ ahịa owuwu ya ruru otu ijeri dọla. Ụlọ akwụkwọ ahụ gụnyekwara mmemme PhD na injinia kwantum.<ref name="Harvard Crimson" />
Harvard nwere nsogbu agụmakwụkwọ na ego n'ihi ọrịa COVID-19. Maka afọ ego 2020, Ngalaba nke Nka na Sayensị kọrọ na mfu ruru nde dọla $15.8.<ref>{{Cite web |last=Rosenberg |first=John |date=January 2021 |title=The Financial Fallout…So Far |url=https://www.harvardmagazine.com/2021/01/jhj-financial-fallout |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230705070955/https://www.harvardmagazine.com/2021/01/jhj-financial-fallout |archive-date=July 5, 2023 |access-date=July 5, 2023 |website=Harvard Magazine}}</ref> Na mmalite afọ 2021, Gay kwupụtara na ọnụ ahịa nke nkwa agụmakwụkwọ FAS dị oke elu karịa ego ọ na-enweta ma malite usoro iji belata mmefu.<ref name=":02">{{Cite web |last=Rosenberg |first=John |date=September 2021 |title=The Art of the Dean |url=https://www.harvardmagazine.com/2021/09/jhj-art-of-the-dean |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230705070943/https://www.harvardmagazine.com/2021/09/jhj-art-of-the-dean |archive-date=July 5, 2023 |access-date=July 5, 2023 |website=Harvard Magazine}}</ref> Ná ngwụcha afọ ahụ, FAS kwuru na o nwere ego fọdụrụ nke ruru nde dọla 51($51 million), nke bụ mmụba ma e jiri ya tụnyere mfu nde dọla 112 ($112 million ) e buru ụzọ tụọ anya.<ref>{{Cite web |last1=Nair |first1=Meera S. |last2=Wang |first2=Andy Z. |date=November 3, 2021 |title=Defying Projections, FAS Ends Fiscal Year with $51M Surplus |url=https://www.thecrimson.com/article/2021/11/3/fas-annual-report-2021/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231216025902/https://www.thecrimson.com/article/2021/11/3/fas-annual-report-2021/ |archive-date=December 16, 2023 |access-date=December 7, 2023 |work=The Harvard Crimson}}</ref>
Na mgbakwunye na ọkwa ya na Harvard, Gay jere ozi dịka osote onyeisi oche nke [[Midwest Political Science Association]] site n'afọ 2014 ruo 2017,<ref>{{cite web |title=Past Vice Presidents |website=MPSAnet.org |url=https://www.mpsanet.org/about/governance/past-mpsa-officers/ |access-date=January 20, 2023 |archive-date=January 20, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230120155451/https://www.mpsanet.org/about/governance/past-mpsa-officers/ |url-status=live }}</ref> nakwa dịka onye nlekọta Phillips Exeter site n'afọ 2017 ruo 2023.<ref name=":4" />
=== Ọchịchị Mahadum Harvard ===
N'ọnwa Juun 2022, onye isi oche [[Harvard University]] [[Lawrence Bacow]] kwupụtara na ọ ga-agba arụkwaghịm n'ọkwa ahụ n'ime otu afọ. Kọmitii nchọta nke [[Penny Pritzker] duru tụlere ndị a họpụtara 600 ma họrọ Gay ka ọ nọchie Bacow. N'ọnwa Disemba 15, 2022, Harvard kwupụtara na a họpụtara Gay ka ọ bụrụ onyeisi oche nke Mahadum Harvard nke iri atọ.<ref>{{Cite web|date=December 15, 2022|title=Claudine Gay: Harvard University picks first Black president|url=https://www.bbc.com/news/world-us-canada-63990177|work=BBC News|first=Madeline|last=Halpert|access-date=December 7, 2023|archive-date=November 11, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231111125431/https://www.bbc.com/news/world-us-canada-63990177|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |date=December 16, 2022 |title=Harvard names Claudine Gay as first ever Black president |work=[[United Press International]]|first=A. L.|last=Lee |url=https://www.upi.com/Top_News/US/2022/12/16/harvard-first-black-woman-president/8271671192815 |access-date=December 19, 2022 |archive-date=December 23, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221223023703/https://www.upi.com/Top_News/US/2022/12/16/harvard-first-black-woman-president/8271671192815/ |url-status=live }}</ref> Ọ malitere ọrụ n'ọnwa Julaị 1, 2023, wee bụrụ onye isi ojii mbụ bụ onyeisi oche nke mahadum ahụ.<ref>{{Cite web|title=With End of Affirmative Action, Claudine Gay Faces Unprecedented Challenges to Start Harvard Presidency|url=https://www.thecrimson.com/article/2023/7/4/claudine-gay-harvard-affirmative-action-analysis/|work=The Harvard Crimson|first1=Miles J.|last1=Herszenhorn|first2=Claire|last2=Yuan|date=July 4, 2023|access-date=December 12, 2023|archive-date=December 16, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231216105326/https://www.thecrimson.com/article/2023/7/4/claudine-gay-harvard-affirmative-action-analysis/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |date=January 21, 2021 |title=Homepage |url=https://www.harvard.edu/president/ |access-date=December 10, 2023 |website=Harvard University President |language=en-US |archive-date=December 10, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231210044210/https://www.harvard.edu/president/ |url-status=live }}</ref>
2hso1s2k25yegkcudor8g95ejr6wd93
729680
729679
2026-09-30T19:41:31Z
Chrysella
12967
/* Ọchịchị Mahadum Harvard */
729680
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|American political scientist and university administrator (born 1970)}}
{{Use mdy dates|date=December 2023}}
{{Infobox officeholder
| name = Claudine Gay
| image = Inauguration of Claudine Gay as President of Harvard University (3) (cropped).jpg
| caption = Gay in 2023
| office = 30th [[President of Harvard University]]
| term_start = July 1, 2023
| term_end = January 2, 2024
| predecessor = [[Lawrence Bacow]]
| successor = [[Alan Garber]]
| office1 = Dean of the [[Harvard Faculty of Arts and Sciences]]
| term_start1 = August 15, 2018
| term_end1 = June 30, 2023
| predecessor1 = [[Michael D. Smith (computer scientist)|Michael Smith]]
| successor1 = [[Emma Dench]] (interim)<br>[[Hopi Hoekstra]]
| birth_date = {{birth date and age|1970|08|04}}
| birth_place = [[New York City]], U.S.
| death_date =
| death_place =
| spouse = Christopher Afendulis
| children = 1
| education = [[Princeton University]]<br>[[Stanford University]] ([[Bachelor of Arts|BA]])<br>[[Harvard University]] ([[Doctor of Philosophy|PhD]])
| relatives = [[Roxane Gay]] (cousin)
| module = {{Infobox academic
|embed = yes
|discipline = [[Political science]]
|thesis_title = Taking charge: Black electoral success and the redefinition of American politics
|thesis_url = https://www.proquest.com/docview/304343028/fulltextPDF/E3586B8D78E3408DPQ/
|thesis_year = 1997
| doctoral_advisor = [[Gary King (political scientist)|Gary King]]<ref>{{Cite web |date=2024-01-03 |title=Excerpts From Dr. Claudine Gay's Work – The New York Times |website=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2023/12/21/us/claudine-gay-harvard-president-excerpts.html |access-date=2024-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240103102250/https://www.nytimes.com/2023/12/21/us/claudine-gay-harvard-president-excerpts.html |archive-date=January 3, 2024 }}</ref>
|workplaces = [[Stanford University]] (2000–2006)<br>[[Harvard University]] (2006–present)}}
}}
'''Claudine Gay''' (amụrụ n'ọnwa Ọgọọst 4, 1970)<ref name=":11" /> bụ ọkà mmụta sayensị ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke Amerịka, onye bụkwa Prọfesọ Wilbur A. Cowett nke Gọọmentị na Ọmụmụ Ihe Ndị Afrịka na Ndị Afrịka-Amerịka na [[Harvard University]]. Nnyocha ya lekwasịrị anya n'omume ndọrọ ndọrọ ọchịchị Amerịka, gụnyere ndị ntuli aka na ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke agbụrụ na njirimara.<ref name = "aaas-people">{{Cite web | title = Claudine Gay | url = https://aaas.fas.harvard.edu/people/claudine-gay | access-date = December 10, 2023 | website = aaas.fas.harvard.edu | language = en | archive-date = December 7, 2023 | archive-url =
https://web.archive.org/web/20231207223229/https://aaas.fas.harvard.edu/people/claudine-gay | url-status = live }}</ref>
Gay jere ozi dị ka diin nke Social Sciences na Harvard site n'afọ 2015 ruo 2018, dị ka diin (dean) nke Harvard Faculty of Arts and Sciences site n'afọ 2018 ruo 2023, na dị ka onyeisi nke Mahadum Harvard nke iri atọ (30th) site n'ọnwa Julaị 2023 ruo Jenụwarị 2024.
N'ọnwa Disemba 2023, Gay na ndị isi oche mahadum abụọ nwere nrụgide sitere n'aka ọha na eze<ref name="WSJ-10-11">{{Cite web |last1=Belkin |first1=Douglas |last2=Ellis |first2=Lindsay |date=October 11, 2023 |title=Blaming Israel for Hamas Attacks Sparks Backlash Across U.S., Exposing Deep Rifts |url=https://www.wsj.com/us-news/israel-hamas-attack-us-backlash-ff5f25e8 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231013013849/https://www.wsj.com/us-news/israel-hamas-attack-us-backlash-ff5f25e8 |archive-date=October 13, 2023 |access-date=October 13, 2023 |work=The Wall Street Journal |language=en-US}}</ref><ref name="NYT1010">{{Cite news |last1=Hartocollis |first1=Anemona |last2=Saul |first2=Stephanie |last3=Patel |first3=Vimal |date=October 10, 2023 |title=At Harvard, a Battle Over What Should Be Said About the Hamas Attacks |url=https://www.nytimes.com/2023/10/10/us/harvard-israel-gaza-hamas-reaction.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231013013842/https://www.nytimes.com/2023/10/10/us/harvard-israel-gaza-hamas-reaction.html |archive-date=October 13, 2023 |access-date=October 13, 2023 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> na kwa site na Nnọkọ Nzukọ Ndị Omeiwu nke 2023 gbasara mmegide Ndị Juu|kọmiti Ndị Omeiwu (2023 United States Congress hearing on antisemitism|congressional committee) ịgba arụkwaghịm, n'ihi azịza nye ebubo nke ime ihe ike mmegide ndị Juu n'ogige agụmakwụkwọ ahụ.<ref name="AB-1206">{{Cite web |last=Hensley |first=Sarah Beth |date=December 6, 2023 |title=Harvard's president answers backlash over response to calls for 'genocide of Jews' |url=https://abcnews.go.com/Politics/harvards-president-answers-backlash-response-calls-genocide-jews/story |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231207015000/https://abcnews.go.com/Politics/harvards-president-answers-backlash-response-calls-genocide-jews/story?id=105433835 |archive-date=December 7, 2023 |access-date=December 7, 2023 |website=ABC News |language=en-US}}</ref><ref name="Al-Jazeera-1206">{{Cite web |date=December 6, 2023 |title=How are Harvard, Penn presidents responding to campus anti-Semitism row? |url=https://www.aljazeera.com/news/2023/12/7/how-are-harvard-penn-presidents-responding-to-campus-anti-semitism-row |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231207164401/https://www.aljazeera.com/news/2023/12/7/how-are-harvard-penn-presidents-responding-to-campus-anti-semitism-row |archive-date=December 7, 2023 |access-date=December 7, 2023 |website=Al Jazeera |language=en-US}}</ref><ref name="NYT1206">{{Cite web | date = December 6, 2023 | title = College Presidents Under Fire After Dodging Questions About Antisemitism | url = https://www.nytimes.com/2023/12/06/us/harvard-mit-penn-presidents-antisemitism.html | access-date = December 7, 2023 | website = [[The New York Times]] | first1 = Stephanie | last1 = Saul | first2 = Anemona | last2 = Hartocollis | language = en-US | archive-date = December 8, 2023 | archive-url = https://web.archive.org/web/20231208061344/https://www.nytimes.com/2023/12/06/us/harvard-mit-penn-presidents-antisemitism.html | url-status = live}}</ref><ref>{{Cite web |last=Korn |first=Melissa |date=2023-12-10 |title=Penn President, Board Chair Resign After Furor Over Comments on Campus Antisemitism |url=https://www.wsj.com/us-news/education/university-of-pennsylvania-president-resigns-amid-furor-over-comments-on-antisemitism-on-campus-658d74cd |access-date=2024-01-03 |website=WSJ |language=en-US |archive-date=December 10, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231210102101/https://www.wsj.com/us-news/education/university-of-pennsylvania-president-resigns-amid-furor-over-comments-on-antisemitism-on-campus-658d74cd |url-status=live }}</ref> N'etiti mkpọsa nrụgide a, a boro Gay ebubo na ọ zuru ọrụ ọgụgụ isi n’akwụkwọ agụmakwụkwọ ndị o bipụtara,<ref name="diver-tg">{{cite news | last1 = Diver | first1 = Tony | title = Harvard University president Claudine Gay accused of plagiarism amid anti-Semitism row | archive-url = https://web.archive.org/web/20231211182150/https://www.telegraph.co.uk/world-news/2023/12/11/harvard-president-accused-plagiarism-amid-anti-semitism-row/ | url = https://www.telegraph.co.uk/world-news/2023/12/11/harvard-president-accused-plagiarism-amid-anti-semitism-row/ | archive-date = December 11, 2023 | access-date = December 11, 2023 | website = [[The Daily Telegraph|The Telegraph]] | date = December 11, 2023}}</ref><ref name="Schuessler">{{Cite news | last = Schuessler | first = Jennifer | date = 2023-12-21 | title = Harvard Finds More Instances of 'Duplicative Language' in President's Work | language = en-US | work = The New York Times | url = https://www.nytimes.com/2023/12/20/us/harvard-claudine-gay-plagiarism.html | access-date = 2024-01-01 | issn = 0362-4331 | archive-date = December 26, 2023 | archive-url = https://web.archive.org/web/20231226105816/https://www.nytimes.com/2023/12/20/us/harvard-claudine-gay-plagiarism.html | url-status = live }}</ref><ref name=":12" /> ọ bụ ezie na ebubo ndị a agbaghaala.<ref name=":13" /><ref name=":14" /> N'ọnwa Jenụwarị 2024, ọ gbara arụkwaghịm n'ọkwa onyeisi oche.<ref name="guard-2jan2024">{{cite news | last1 = Walker | first1 = Adria R. | title = Harvard president resigns amid claims of plagiarism and antisemitism backlash | url = https://www.theguardian.com/education/2024/jan/02/harvard-president-claudine-gay-resigns | access-date = January 2, 2024 | work = [[The Guardian]] | date = January 2, 2024 | archive-date = January 2, 2024 | archive-url = https://web.archive.org/web/20240102210529/https://www.theguardian.com/education/2024/jan/02/harvard-president-claudine-gay-resigns | url-status = live }}</ref>
== Mmalite ndụ na agụmakwụkwọ ==
Amụrụ Gay na [[The Bronx]] n'ọnwa Ọgọọst 4, 1970,<ref name=":11">{{Cite web |date=2023-01-11 |title="CLAUDINE GAY (1970-)" |url=https://www.blackpast.org/african-american-history/claudine-gay-1970/ |access-date=2024-04-09 |first= Malik |last=Simba |website=BlackPast.org |language=en}}</ref> ma too mbụ na [[New York City]], ya na nwanne ya nwoke nke tọrọ ya, Sony Gay, Jr.<ref name="the-scholar">{{Cite web |title=The Scholar Everyone Sought: Claudine Gay, Harvard's Next President |first= Miles J. |last=Herszenhorn|author2= Claire Yuan | website = The Harvard Crimson | url = https://www.thecrimson.com/article/2023/1/27/claudine-gay-presidential-profile/|date=January 27, 2023 |access-date=December 13, 2023 | archive-date = July 2, 2023 | archive-url = https://web.archive.org/web/20230702132518/https://www.thecrimson.com/article/2023/1/27/claudine-gay-presidential-profile/ | url-status = live }}</ref> Ndị mụrụ ya bụ ụmụ akwụkwọ mba ofesi si [[Haiti]], bụ́ ndị zutere na New York City dị ka ụmụ akwụkwọ kọleji n'afọ 1967. Nne ya, Claudette Gay, née Bateau (1946–2023), gụrụ akwụkwọ nọọsụ, nna ya agụọ injinịa.<ref>{{Cite web |date=2023-09-29 |title='Courage to Be Harvard' |url=https://www.harvardmagazine.com/2023/10/feature-president-gay-installation-address |access-date=2024-04-09 |first= Claudine |last=Gay |website=harvard.edu |language=en}}</ref><ref name=":3">{{cite news|url=http://afropunk.com/2018/07/meet-the-haitian-american-woman-whos-harvards-new-dean-of-the-faculty-of-arts-science/|title=Meet the Haitian-American woman who's Harvard's new Dean of the Faculty of Arts & Science|date=July 25, 2018|work=Afropunk|access-date=August 20, 2018|archive-date=August 20, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180820074606/http://afropunk.com/2018/07/meet-the-haitian-american-woman-whos-harvards-new-dean-of-the-faculty-of-arts-science/|url-status=live}}</ref> Mgbe ọ ka bụ nwata, Gay na ezinụlọ ya kwagara [[Saudi Arabia]], ebe nna ya, Sony Gay, Sr., rụrụ ndị [[United States Army Corps of Engineers]] ọrụ.<ref name=":2">{{Cite news |date=July 23, 2018 |title=Claudine Gay named Harvard FAS dean |url=https://news.harvard.edu/gazette/story/2018/07/claudine-gay-named-harvard-fas-dean/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221221121625/https://news.harvard.edu/gazette/story/2018/07/claudine-gay-named-harvard-fas-dean/ |archive-date=December 21, 2022 |access-date=July 24, 2018 |work=Harvard Gazette |language=en-US}}</ref> Ezinụlọ áhù laghachiri United States ma bie na [[Georgia (US State)|Georgia]] ya na [[Colorado]].<ref name="the-scholar" /> Onye edemede [[Feminism|feminist]] [[Roxane Gay]] bụ nwanne nna mbụ nke Gay.<ref name="the-scholar" /><ref name=":3" /> Ezinụlọ ha nwere ma na-arụkwa ụlọ ọrụ simenti kachasị ukwuu na Haiti, nke dị na [[Port-au-Prince]].<ref>{{Cite news |url=https://www.theatlantic.com/ideas/archive/2024/01/claudine-gay-harvard-plagiarism/677007/ |title=The Real Harvard Scandal |first=Tyler Austin |last=Harper |date=January 3, 2024 |work=The Atlantic |access-date=January 4, 2024 |archive-date=January 3, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240103235311/https://www.theatlantic.com/ideas/archive/2024/01/claudine-gay-harvard-plagiarism/677007/ |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |title=GDG Concrete & Construction |url=http://www.gdgbeton.com/english/personnel.html |website=www.gdgbeton.com |access-date=2024-04-09}}</ref>
Gay gara Phillips Exeter Academy, ụlọ akwụkwọ nkeonwe (ụlọ akwụkwọ obibi) na [[Exeter, New Hampshire]],<ref name=":4">{{Cite web|url=https://www.exeter.edu/about-us/governance/meet-our-trustees|title=Meet Our Trustees {{!}} Phillips Exeter Academy|website=www.exeter.edu|access-date=February 2, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180202190111/https://www.exeter.edu/about-us/governance/meet-our-trustees|archive-date=February 2, 2018}}</ref> ebe ọ gụchara akwụkwọ n'afọ 1988.<ref name="the-scholar" /> Ọ gara [[Princeton University]] otu afọ <ref name="the-scholar" /><ref>{{Cite web |date=December 12, 2023 |title=Who is Claudine Gay, Harvard's president? And how has she made history? |url=https://www.wbaltv.com/article/claudine-gay-harvards-president/46105240 |access-date=December 13, 2023 |website=WBAL |language=en |archive-date=December 13, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231213062711/https://www.wbaltv.com/article/claudine-gay-harvards-president/46105240 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |title=The Stanford Daily Archives |url=https://archives.stanforddaily.com/1989/09/21?page=11§ion=MODSMD_ARTICLE17 |access-date=December 13, 2023 |website=archives.stanforddaily.com |archive-date=December 13, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231213062712/https://archives.stanforddaily.com/1989/09/21?page=11§ion=MODSMD_ARTICLE17 |url-status=live }}</ref> tupu ọ gaa [[Stanford University]] ebe ọ gụrụ Akụnụba (Economics) dị ka isi ngalaba ọmụmụ ya, wee gụchaa akwụkwọ n'afọ 1992, nata ihe nrite Anna Laura Myers maka akwụkwọ edemede pụrụ iche maka akụnụba.<ref name=":2" /> Gay nwetara akara ugo mmụta [[Dọkịta Nkà Ihe Ọmụma | Ph.D.]] na 1998 site na [[Harvard University]] ma merie ihe nrite Toppan nke mahadum maka edemede kacha mma na sayensị ndọrọ ndọrọ ọchịchị.<ref name=":1">{{Cite news|url=http://news.harvard.edu/gazette/story/2015/04/claudine-gay-named-dean-of-social-science/|title=Claudine Gay named dean of social science|last=Reuell|first=Peter|date=April 28, 2015|work=Harvard Gazette|access-date=April 14, 2017|language=en-US|archive-date=April 15, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170415104054/http://news.harvard.edu/gazette/story/2015/04/claudine-gay-named-dean-of-social-science/|url-status=live}}</ref>
== Ọrụ agụmakwụkwọ ==
Mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ, Gay bụ osote prọfesọ, ma mesịa bụrụ prọfesọ n'onwe ya, na Ngalaba Sayensị Ndọrọndọrọ Ọchịchị nke Stanford site n'afọ 2000 ruo 2006. N'agụmakwụkwọ afọ 2003–2004, ọ bụ onye otu na Center for Advanced Study in the Behavioral Sciences na Mahadum Stanford.<ref name=":2" />
Nnyocha Gay mere na-akọwa omume ndọrọ ndọrọ ọchịchị ndị Amerịka, gụnyere ndị ntuli aka, amụma gbasara ụlọ obibi, na ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke agbụrụ na njirimara.<ref name = "aaas-people"/> Mahadum Harvard kpọpụtara ya ka ọ bụrụ prọfesọ nke gọọmentị n'afọ 2006, a họpụtakwara ya prọfesọ nke ọmụmụ ihe gbasara ndị Afrịka na Amerịka n'afọ 2007..<ref name = "news.harvard.edu">{{Cite web | date = December 15, 2022 | title = Harvard names Claudine Gay 30th president | url = https://news.harvard.edu/gazette/story/2022/12/harvard-names-claudine-gay-30th-president/ | access-date = July 5, 2023 | website = Harvard Gazette | language = en-US | archive-date = December 22, 2022 | archive-url = https://web.archive.org/web/20221222180738/https://news.harvard.edu/gazette/story/2022/12/harvard-names-claudine-gay-30th-president/ | url-status = live }}</ref>
=== Ọkwa nchịkwa ===
N'afọ 2015, A họpụtara Gay dị ka onyeisi sayensị mmekọrịta mmadụ na ibe ya na [[Harvard Faculty of Arts and Sciences]] (FAS) nakwa Prọfesọ Wilbur A. Cowett nke Gọọmentị na nke Ọmụmụ Ndị Africa na Ndị Africa-America. N'afọ 2018, a họpụtara ya ka ọ bụrụ Dean nke Faculty of Arts and Sciences.<ref name = "aaas-people"/>
Dị ka Dean nke FAS, nke na-ahụ maka ọmụmụ ihe graduate na undergraduate, Gay depụtara isi ihe anọ bụ́ isi ọ na-elekwasị anya na ha: ịbawanye ụdị dị iche iche n'etiti ndị nkuzi, ịkwado ụmụ akwụkwọ nwere mmasị n’ọmụmụ na-ejikọta ngalaba dị iche iche, ịgba ndị prọfesọ ume ka ha na-arụkọ ọrụ n'etiti ngalaba dị iche iche, na ịkwalite nsonye ndị nkuzi na ndụ obodo mahadum.<ref name=":0">{{Cite web |last=Rosenberg |first=John |date=September 2021 |title=The Art of the Dean |url=https://www.harvardmagazine.com/2021/09/jhj-art-of-the-dean |website=Harvard Magazine |access-date=July 5, 2023 |archive-date=July 5, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230705070943/https://www.harvardmagazine.com/2021/09/jhj-art-of-the-dean |url-status=live }}</ref>
N’oge ọ nọ n’ọkwa dị ka Dean, ihe ndị Gay lekwasịrị anya na ha gụnyere atụmatụ mgbochi ịkpa ókè agbụrụ na ịbawanye ụdị agbụrụ dị iche iche n’ogige mahadum, n’etiti ụmụ akwụkwọ na ndị nkuzi.<ref>{{Cite news |last=Radsken |first=Jill |date=August 20, 2020 |title=Faculty of Arts and Sciences unveils anti-racism agenda |url=https://news.harvard.edu/gazette/story/2020/08/faculty-of-arts-and-sciences-unveils-its-anti-racism-agenda/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231226194958/https://news.harvard.edu/gazette/story/2020/08/faculty-of-arts-and-sciences-unveils-its-anti-racism-agenda/ |archive-date=December 26, 2023 |access-date=January 11, 2024 |work=[[Harvard Magazine]]}}</ref><ref name="Harvard Crimson">{{Cite news |last1=Hamid |first1=Rahem D. |last2=Schisgall |first2=Elias J. |date=May 25, 2023 |title=Dean Today, President Tomorrow: Gay Reflects on 5 Years Leading Harvard FAS |url=https://www.thecrimson.com/article/2023/5/25/gay-reflects-five-years-feature/ |url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240111082635/https://www.thecrimson.com/article/2023/5/25/gay-reflects-five-years-feature/ |archive-date=January 11, 2024 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref> N'ọnwa Ọgọọst 2020, FAS were n’ọrụ onye osote onye isi ngalaba mbụ ya maka ọdịiche, nsonye, na inwe mmetụta nke ịbụ onye otu.<ref>{{Cite news |last=Bikales |first=James S. |date=August 25, 2020 |title=FAS Hires Sheree Ohen as Inaugural Associate Dean of Diversity, Inclusion, and Belonging |url=https://www.thecrimson.com/article/2020/8/25/fas-dean-diversity-equity-inclusion/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240104095404/https://www.thecrimson.com/article/2020/8/25/fas-dean-diversity-equity-inclusion/ |archive-date=January 4, 2024 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref> Mgbe mkpebi Ụlọikpe Kasị Elu nke United States nke June 2023 gasịrị na ''Students for Fair Admissions v. Harvard'', nke kpebiri na mmemme atụmatụ nkwado dabere n’agbụrụ n’ịnabata ụmụ akwụkwọ na kọleji megidere iwu obodo, Gay kwuru na Harvard ga-eso mkpebi ụlọikpe ahụ, “mana nke ahụ anaghị agbanwe ụkpụrụ anyị.”<ref>{{Cite news |last=Chan |first=Tiffany |date=June 29, 2023 |title='We're not important anymore': Supreme Court ruling sends shockwaves through college campuses |url=https://www.cbsnews.com/boston/news/supreme-court-affirmative-action-ruling-harvard-university/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240111075734/https://www.cbsnews.com/boston/news/supreme-court-affirmative-action-ruling-harvard-university/ |archive-date=January 11, 2024 |access-date=January 11, 2024 |work=CBS News}}</ref>
N’oge ọ nọ n’ọkwa onye isi ngalaba, Gay nyere ọtụtụ prọfesọ Harvard ntaramahụhụ n’ihi ebubo nke omume mmekọahụ na-ekwesịghị ekwesị. O wepụrụ ọkwa emeritus n’aka ndị prọfesọ lara ezumike nka bụ [[Jorge I. Domínguez]] na [[Gary Urton]], ma tinye ndị prọfesọ [[John Comaroff]] na [[Roland G. Fryer Jr.]] n’ezumike ọrụ, mgbe onye ọ bụla n’ime ha chere ebubo iyi egwu mmekọahụ ihu.<ref>{{Cite news |last1=Berger |first1=Jonah S. |last2=McCafferty |first2=Molly C. |date=May 9, 2019 |title=Harvard Prof. Dominguez Stripped of Emeritus Status Following Conclusion of Title IX Investigation |url=https://www.thecrimson.com/article/2019/5/9/dominguez-investigation-closes/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240103133926/https://www.thecrimson.com/article/2019/5/9/dominguez-investigation-closes/ |archive-date=January 3, 2024 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref><ref>{{Cite news |last=Wang |first=Andy Z. |date=June 11, 2021 |title=Anthropology Prof. Urton Stripped of Emeritus Status, Barred From Campus Following Sexual Misconduct Investigation |url=https://www.thecrimson.com/article/2021/6/11/urton-sanctions/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230824132430/https://www.thecrimson.com/article/2021/6/11/urton-sanctions/ |archive-date=August 24, 2023 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref><ref>{{Cite news |last1=Kim |first1=Ariel H. |last2=Xu |first2=Meimei |date=January 21, 2022 |title=Harvard Anthropology Prof. John Comaroff Placed on Leave Following Sexual Harassment, Professional Misconduct Inquiries |url=https://www.thecrimson.com/article/2022/1/21/comaroff-unpaid-leave/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240103133844/https://www.thecrimson.com/article/2022/1/21/comaroff-unpaid-leave/ |archive-date=January 3, 2024 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref><ref>{{Cite news |last=Avi-Yonah |first=Shera S. |date=July 10, 2019 |title=Harvard Places Fryer on Administrative Leave, Levies Sanctions |url=https://www.thecrimson.com/article/2019/7/10/fryer-administrative-leave/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240109185657/https://www.thecrimson.com/article/2019/7/10/fryer-administrative-leave/ |archive-date=January 9, 2024 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref> Gay nyekwara prọfesọ [[Martin Nowak]] ntaramahụhụ maka "omume na-adịghị mma" n'ihe gbasara mmekọrịta ya na onye omekome mmekọahụ [[Jeffrey Epstein]].<ref>{{Cite news |last1=Nair |first1=Meera S. |last2=Wang |first2=Andy Z. |date=March 26, 2021 |title=Gay Levies Sanctions Against Prof. Nowak for Contacts With Jeffrey Epstein |url=https://www.thecrimson.com/article/2021/3/26/gay-sanctions-nowak-epstein/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231101102313/https://www.thecrimson.com/article/2021/3/26/gay-sanctions-nowak-epstein/ |archive-date=November 1, 2023 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref>
Prọfesọ [[Harvard Law School]] na onyeisi ngalaba Winthrop House [[Ronald S. Sullivan Jr.|Ronald Sullivan]] chere ngagharị iwe ụmụ akwụkwọ ihu n’oge opupu ihe ubi nke afọ 2019 mgbe o sonyechara n’òtù ndị ọka iwu na-agbachitere [[Harvey Weinstein]], bụ́ onye nọ n’ikpe maka ebubo idina mmadụ n’ike.<ref>{{cite news |last1=Streeter |first1=Kurt |date=January 4, 2024 |title=For Harvard's First Black President, Race Became the Unavoidable Issue |url=https://www.nytimes.com/2024/01/04/us/claudine-gay-harvard-president-race.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20240104103252/https://www.nytimes.com/2024/01/04/us/claudine-gay-harvard-president-race.html/ |archive-date=January 4, 2024 |access-date=January 6, 2024 |website=[[The New York Times]]}}</ref> Gay kpọrọ nzaghachi Sullivan nyere maka esemokwu ahụ “ezughị ezu,” na-ekwu na ya nwere “ọrụ pụrụ iche” dị ka onye isi ụlọ obibi n’ilekọta ọdịmma ndị bi na Winthrop.<ref>{{cite news |last1=Berger |first1=Jonah S. |last2=McCafferty |first2=Molly C. |date=February 12, 2019 |title=FAS Dean Claudine Gay Calls Sullivan's Response to Student Concerns 'Insufficient' |url=https://www.thecrimson.com/article/2019/2/12/dean-gay-sullivan-response/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240104040555/https://www.thecrimson.com/article/2019/2/12/dean-gay-sullivan-response/ |archive-date=January 4, 2024 |access-date=January 6, 2024 |website=[[The Harvard Crimson]]}}</ref> Onye isi [[Harvard College]], [[Rakesh Khurana]], kpebiri ịghara imegharị nkwekọrịta Sullivan dị ka onye isi ụlọ obibi Winthrop,<ref name="Rosenberg2">{{cite news |last1=Rosenberg |first1=John S. |last2=Bolotnikova |first2=Marina N. |date=July–August 2019 |title=From #MeToo fallout to undergraduate education and public service | Harvard Magazine |url=https://www.harvardmagazine.com/2019/06/news-briefs |archive-url=https://web.archive.org/web/20230929001839/https://www.harvardmagazine.com/2019/06/news-briefs |archive-date=September 29, 2023 |access-date=January 11, 2024 |website=[[Harvard Magazine]]}}</ref><ref name="05-11-20192">{{cite news |last1=Avi-Yonah |first1=Shera S. |last2=Ryan |first2=Aidan F. |date=May 11, 2019a |title=Winthrop Faculty Deans to Leave After Harvard Refuses to Renew Their Appointments |url=https://www.thecrimson.com/article/2019/5/11/winthrop-faculty-deans-to-leave/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240103191028/https://www.thecrimson.com/article/2019/5/11/winthrop-faculty-deans-to-leave/ |archive-date=January 3, 2024 |access-date=January 6, 2024 |website=[[The Harvard Crimson]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=2019-05-13 |title=Harvard Won't Renew Faculty Deans' Terms Amid Outcry Over Harvey Weinstein Defense |url=https://www.wbur.org/news/2019/05/11/harvard-will-not-renew-faculty-deans-terms-amid-outcry-over-harvey-weinstein-defense |access-date=2024-01-16 |website=www.wbur.org |language=en}}</ref> mkpebi nke American Civil Liberties Union katọrọ.<ref name="11-19-2019">{{cite news |last1=Avi-Yonah |first1=Shera S. |last2=Franklin |first2=Delano R. |date=November 19, 2019b |title=Former Winthrop Dean Sullivan Criticizes Admins During Constitutional Law Society Event |url=https://www.thecrimson.com/article/2019/11/19/sullivan-speaks-hucls-event/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240104231558/https://www.thecrimson.com/article/2019/11/19/sullivan-speaks-hucls-event/ |archive-date=January 4, 2024 |access-date=January 6, 2024 |website=[[The Harvard Crimson]]}}</ref><ref>{{cite news |last1=Soave |first1=Robby |author-link1=Robby Soave |date=June 10, 2019 |title=ACLU Says Harvard 'Sacrificed Principles Central to Our Legal System' When It Fired Ron Sullivan |url=https://reason.com/2019/06/10/aclu-harvard-ron-sullivan/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230202090339/https://reason.com/2019/06/10/aclu-harvard-ron-sullivan/ |archive-date=February 2, 2023 |access-date=January 6, 2024 |website=[[Reason (magazine)|Reason]]}}</ref>
N'afọ 2019, Gay kwuru na Harvard ga-achọ ị wee ọtụtụ prọfesọ ọmụmụ agbụrụ n'ọrụ,<ref>{{Cite news |last1=Berger |first1=Jonah S. |last2=McCafferty |first2=Molly C. |date=October 4, 2019 |title=FAS Prioritizing Ethnic Studies Faculty Searches Despite Stagnant Overall Hiring, Dean Gay Says |url=https://www.thecrimson.com/article/2019/10/4/fas-faculty-search/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230706232830/https://www.thecrimson.com/article/2019/10/4/fas-faculty-search/ |archive-date=July 6, 2023 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref> were mmadụ atọ n'ọrụ n'afọ 2022.<ref>{{Cite news |last=Xu |first=Meimei |date=July 9, 2022 |title=Jesse Hoffnung-Garskof '93 Joins Harvard as Third Professor in Ethnic Studies Cluster Hire |url=https://www.thecrimson.com/article/2022/7/9/Jesse-Hoffnung-Garskof-hire/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240106192145/https://www.thecrimson.com/article/2022/7/9/Jesse-Hoffnung-Garskof-hire/ |archive-date=January 6, 2024 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref> Mgbe ngagharị iwe gasịrị nke katọrọ ịjụ inye [[Lorgia García Peña]], onye ọkà mmụta gbasara agbụrụ na omenala, ọkwa onye prọfesọ na-adịgide adịgide na Harvard, Gay kwuru na Jenụwarị 2020 na ya ga-ebido nyocha usoro FAS si enye ndị prọfesọ ọkwa ọrụ na-adịgide adịgide.<ref>{{Cite news |last1=Bikales |first1=James S. |last2=Chen |first2=Kevin R. |date=January 3, 2020 |title=FAS Dean Gay to Review Tenure Promotion Process |url=https://www.thecrimson.com/article/2020/1/3/fas-tenure-review-letter/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230704200520/https://www.thecrimson.com/article/2020/1/3/fas-tenure-review-letter/ |archive-date=July 4, 2023 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref> Nyocha ahụ, e wepụtara n'ọnwa Ọktoba 2021, kwuru na usoro Harvard si enye ndị ọkà mmụta ọkwa ọrụ na-adịgide adịgide bụ nke “a haziri nke ọma n’usoro ya” n’ọtụtụ akụkụ, mana ọ chọpụtakwara na ndị prọfesọ enweghị ntụkwasị obi zuru oke n’usoro ahụ, nakwa na mmụọ ọrụ ha banyere usoro ahụ adịghị elu.<ref>{{Cite news |last1=Nair |first1=Meera S. |last2=Wang |first2=Andy Z. |date=October 12, 2021 |title=FAS Review Largely Upholds Tenure System Despite Acknowledging 'Mistrust and Low Morale' |url=https://www.thecrimson.com/article/2021/10/12/tenure-review-report-2021/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230704193848/https://www.thecrimson.com/article/2021/10/12/tenure-review-report-2021/ |archive-date=July 4, 2023 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref>
Dị ka onyeisi ngalaba (Dean), Gay bụ onye lekọtara mmalite nke Harvard John A. Paulson School of Engineering and Applied Sciences ọhụrụ n'afọ 2021 na ogige Harvard dị na Allston, nke ọnụ ahịa owuwu ya ruru otu ijeri dọla. Ụlọ akwụkwọ ahụ gụnyekwara mmemme PhD na injinia kwantum.<ref name="Harvard Crimson" />
Harvard nwere nsogbu agụmakwụkwọ na ego n'ihi ọrịa COVID-19. Maka afọ ego 2020, Ngalaba nke Nka na Sayensị kọrọ na mfu ruru nde dọla $15.8.<ref>{{Cite web |last=Rosenberg |first=John |date=January 2021 |title=The Financial Fallout…So Far |url=https://www.harvardmagazine.com/2021/01/jhj-financial-fallout |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230705070955/https://www.harvardmagazine.com/2021/01/jhj-financial-fallout |archive-date=July 5, 2023 |access-date=July 5, 2023 |website=Harvard Magazine}}</ref> Na mmalite afọ 2021, Gay kwupụtara na ọnụ ahịa nke nkwa agụmakwụkwọ FAS dị oke elu karịa ego ọ na-enweta ma malite usoro iji belata mmefu.<ref name=":02">{{Cite web |last=Rosenberg |first=John |date=September 2021 |title=The Art of the Dean |url=https://www.harvardmagazine.com/2021/09/jhj-art-of-the-dean |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230705070943/https://www.harvardmagazine.com/2021/09/jhj-art-of-the-dean |archive-date=July 5, 2023 |access-date=July 5, 2023 |website=Harvard Magazine}}</ref> Ná ngwụcha afọ ahụ, FAS kwuru na o nwere ego fọdụrụ nke ruru nde dọla 51($51 million), nke bụ mmụba ma e jiri ya tụnyere mfu nde dọla 112 ($112 million ) e buru ụzọ tụọ anya.<ref>{{Cite web |last1=Nair |first1=Meera S. |last2=Wang |first2=Andy Z. |date=November 3, 2021 |title=Defying Projections, FAS Ends Fiscal Year with $51M Surplus |url=https://www.thecrimson.com/article/2021/11/3/fas-annual-report-2021/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231216025902/https://www.thecrimson.com/article/2021/11/3/fas-annual-report-2021/ |archive-date=December 16, 2023 |access-date=December 7, 2023 |work=The Harvard Crimson}}</ref>
Na mgbakwunye na ọkwa ya na Harvard, Gay jere ozi dịka osote onyeisi oche nke [[Midwest Political Science Association]] site n'afọ 2014 ruo 2017,<ref>{{cite web |title=Past Vice Presidents |website=MPSAnet.org |url=https://www.mpsanet.org/about/governance/past-mpsa-officers/ |access-date=January 20, 2023 |archive-date=January 20, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230120155451/https://www.mpsanet.org/about/governance/past-mpsa-officers/ |url-status=live }}</ref> nakwa dịka onye nlekọta Phillips Exeter site n'afọ 2017 ruo 2023.<ref name=":4" />
=== Ọchịchị Mahadum Harvard ===
N'ọnwa Juun 2022, onye isi oche [[Harvard University]] [[Lawrence Bacow]] kwupụtara na ọ ga-agba arụkwaghịm n'ọkwa ahụ n'ime otu afọ. Kọmitii nchọta nke [[Penny Pritzker] duru tụlere ndị a họpụtara 600 ma họrọ Gay ka ọ nọchie Bacow. N'ọnwa Disemba 15, 2022, Harvard kwupụtara na a họpụtara Gay ka ọ bụrụ onyeisi oche nke Mahadum Harvard nke iri atọ.<ref>{{Cite web|date=December 15, 2022|title=Claudine Gay: Harvard University picks first Black president|url=https://www.bbc.com/news/world-us-canada-63990177|work=BBC News|first=Madeline|last=Halpert|access-date=December 7, 2023|archive-date=November 11, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231111125431/https://www.bbc.com/news/world-us-canada-63990177|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |date=December 16, 2022 |title=Harvard names Claudine Gay as first ever Black president |work=[[United Press International]]|first=A. L.|last=Lee |url=https://www.upi.com/Top_News/US/2022/12/16/harvard-first-black-woman-president/8271671192815 |access-date=December 19, 2022 |archive-date=December 23, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221223023703/https://www.upi.com/Top_News/US/2022/12/16/harvard-first-black-woman-president/8271671192815/ |url-status=live }}</ref> Ọ malitere ọrụ n'ọnwa Julaị 1, 2023, wee bụrụ onye isi ojii mbụ bụ onyeisi oche nke mahadum ahụ.<ref>{{Cite web|title=With End of Affirmative Action, Claudine Gay Faces Unprecedented Challenges to Start Harvard Presidency|url=https://www.thecrimson.com/article/2023/7/4/claudine-gay-harvard-affirmative-action-analysis/|work=The Harvard Crimson|first1=Miles J.|last1=Herszenhorn|first2=Claire|last2=Yuan|date=July 4, 2023|access-date=December 12, 2023|archive-date=December 16, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231216105326/https://www.thecrimson.com/article/2023/7/4/claudine-gay-harvard-affirmative-action-analysis/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |date=January 21, 2021 |title=Homepage |url=https://www.harvard.edu/president/ |access-date=December 10, 2023 |website=Harvard University President |language=en-US |archive-date=December 10, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231210044210/https://www.harvard.edu/president/ |url-status=live }}</ref>
==== Nnyocha izu ohi echiche na ọrụ ọgụgụ isi ====
N'oge na-adịghị anya ka e mechara ịnụ okwu n'ụlọ omebe iwu n'ọnwa Disemba, onye na-akwado echiche mgbanwe aka nri bụ [[Christopher Rufo]] na onye nta akụkọ bụ [[Aaron Sibarium]] boro Gay ebubo izu ohi echiche na ọrụ ọgụgụ isi.<ref name="diver-tg"/><ref name=":6">{{cite news |last1=Burns |first1=Hilary |last2=Damiano |first2=Mike |date=December 11, 2023 |title=Key Harvard oversight board offers silence as controversy engulfs Harvard president Claudine Gay |website=[[The Boston Globe]] |url=https://www.bostonglobe.com/2023/12/11/metro/harvard-president-testimony/ |access-date=December 12, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231212041702/https://www.bostonglobe.com/2023/12/11/metro/harvard-president-testimony/ |archive-date=December 12, 2023}}</ref> and by an anonymous complaint.<ref name="Schuessler" /> Dị ka ''The New York Times'' si chịkọta, ebubo ndị ahụ metụtara “iji ihe sitere n’ebe ndị ọzọ nweta n’enyeghị otuto ma ọ bụ ntụaka kwesịrị ekwesị nye ndị nwe ya... [nke gụnyere] site n’obere akụkụ nke nkọwa isiokwu ruo na paragraf ndị chịkọtara nchọpụta ndị ọkà mmụta ndị ọzọ, ebe a gbanwere naanị ntakịrị n’ụzọ e si dee ha, na n’ụfọdụ ọnọdụ, e nweghịdị ntụaka kpọmkwem nye ndị ọkà mmụta ndị ahụ.”<ref name="Schuessler"/> Ebubo ndị a ruru ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ ikpe iri ise gụnyere akwụkwọ agụmakwụkwọ asatọ nke Gay dere, gụnyere edemede ya na ise n'ime edemede iri na otu o bipụtara.<ref name="Nguyen">{{cite news |last1=Nguyen |first1=Sophia |title=The plagiarism allegations against ex-Harvard president Claudine Gay, explained |archive-url=https://web.archive.org/web/20240105133742/https://www.washingtonpost.com/books/2024/01/04/claudine-gay-plagiarism-examples-harvard/ |url=https://www.washingtonpost.com/books/2024/01/04/claudine-gay-plagiarism-examples-harvard/ |archive-date=January 5, 2024 |access-date=January 11, 2024|newspaper=[[The Washington Post]] |date=January 4, 2024}}</ref>
ogkss4eagwcu76q8tnxoxpkwscxcekv
729681
729680
2026-09-30T19:50:09Z
Chrysella
12967
729681
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|American political scientist and university administrator (born 1970)}}
{{Use mdy dates|date=December 2023}}
{{Infobox officeholder
| name = Claudine Gay
| image = Inauguration of Claudine Gay as President of Harvard University (3) (cropped).jpg
| caption = Gay in 2023
| office = 30th [[President of Harvard University]]
| term_start = July 1, 2023
| term_end = January 2, 2024
| predecessor = [[Lawrence Bacow]]
| successor = [[Alan Garber]]
| office1 = Dean of the [[Harvard Faculty of Arts and Sciences]]
| term_start1 = August 15, 2018
| term_end1 = June 30, 2023
| predecessor1 = [[Michael D. Smith (computer scientist)|Michael Smith]]
| successor1 = [[Emma Dench]] (interim)<br>[[Hopi Hoekstra]]
| birth_date = {{birth date and age|1970|08|04}}
| birth_place = [[New York City]], U.S.
| death_date =
| death_place =
| spouse = Christopher Afendulis
| children = 1
| education = [[Princeton University]]<br>[[Stanford University]] ([[Bachelor of Arts|BA]])<br>[[Harvard University]] ([[Doctor of Philosophy|PhD]])
| relatives = [[Roxane Gay]] (cousin)
| module = {{Infobox academic
|embed = yes
|discipline = [[Political science]]
|thesis_title = Taking charge: Black electoral success and the redefinition of American politics
|thesis_url = https://www.proquest.com/docview/304343028/fulltextPDF/E3586B8D78E3408DPQ/
|thesis_year = 1997
| doctoral_advisor = [[Gary King (political scientist)|Gary King]]<ref>{{Cite web |date=2024-01-03 |title=Excerpts From Dr. Claudine Gay's Work – The New York Times |website=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2023/12/21/us/claudine-gay-harvard-president-excerpts.html |access-date=2024-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240103102250/https://www.nytimes.com/2023/12/21/us/claudine-gay-harvard-president-excerpts.html |archive-date=January 3, 2024 }}</ref>
|workplaces = [[Stanford University]] (2000–2006)<br>[[Harvard University]] (2006–present)}}
}}
[[w:ig: Claudine Gay|Claudine Gay]](amụrụ n'ọnwa Ọgọọst 4, 1970)<ref name=":11" /> bụ ọkà mmụta sayensị ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke Amerịka, onye bụkwa Prọfesọ Wilbur A. Cowett nke Gọọmentị na Ọmụmụ Ihe Ndị Afrịka na Ndị Afrịka-Amerịka na [[Harvard University]]. Nnyocha ya lekwasịrị anya n'omume ndọrọ ndọrọ ọchịchị Amerịka, gụnyere ndị ntuli aka na ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke agbụrụ na njirimara.<ref name = "aaas-people">{{Cite web | title = Claudine Gay | url = https://aaas.fas.harvard.edu/people/claudine-gay | access-date = December 10, 2023 | website = aaas.fas.harvard.edu | language = en | archive-date = December 7, 2023 | archive-url =
https://web.archive.org/web/20231207223229/https://aaas.fas.harvard.edu/people/claudine-gay | url-status = live }}</ref>
Gay jere ozi dị ka diin nke Social Sciences na Harvard site n'afọ 2015 ruo 2018, dị ka diin (dean) nke Harvard Faculty of Arts and Sciences site n'afọ 2018 ruo 2023, na dị ka onyeisi nke Mahadum Harvard nke iri atọ (30th) site n'ọnwa Julaị 2023 ruo Jenụwarị 2024.
N'ọnwa Disemba 2023, Gay na ndị isi oche mahadum abụọ nwere nrụgide sitere n'aka ọha na eze<ref name="WSJ-10-11">{{Cite web |last1=Belkin |first1=Douglas |last2=Ellis |first2=Lindsay |date=October 11, 2023 |title=Blaming Israel for Hamas Attacks Sparks Backlash Across U.S., Exposing Deep Rifts |url=https://www.wsj.com/us-news/israel-hamas-attack-us-backlash-ff5f25e8 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231013013849/https://www.wsj.com/us-news/israel-hamas-attack-us-backlash-ff5f25e8 |archive-date=October 13, 2023 |access-date=October 13, 2023 |work=The Wall Street Journal |language=en-US}}</ref><ref name="NYT1010">{{Cite news |last1=Hartocollis |first1=Anemona |last2=Saul |first2=Stephanie |last3=Patel |first3=Vimal |date=October 10, 2023 |title=At Harvard, a Battle Over What Should Be Said About the Hamas Attacks |url=https://www.nytimes.com/2023/10/10/us/harvard-israel-gaza-hamas-reaction.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231013013842/https://www.nytimes.com/2023/10/10/us/harvard-israel-gaza-hamas-reaction.html |archive-date=October 13, 2023 |access-date=October 13, 2023 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> na kwa site na Nnọkọ Nzukọ Ndị Omeiwu nke 2023 gbasara mmegide Ndị Juu|kọmiti Ndị Omeiwu (2023 United States Congress hearing on antisemitism|congressional committee) ịgba arụkwaghịm, n'ihi azịza nye ebubo nke ime ihe ike mmegide ndị Juu n'ogige agụmakwụkwọ ahụ.<ref name="AB-1206">{{Cite web |last=Hensley |first=Sarah Beth |date=December 6, 2023 |title=Harvard's president answers backlash over response to calls for 'genocide of Jews' |url=https://abcnews.go.com/Politics/harvards-president-answers-backlash-response-calls-genocide-jews/story |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231207015000/https://abcnews.go.com/Politics/harvards-president-answers-backlash-response-calls-genocide-jews/story?id=105433835 |archive-date=December 7, 2023 |access-date=December 7, 2023 |website=ABC News |language=en-US}}</ref><ref name="Al-Jazeera-1206">{{Cite web |date=December 6, 2023 |title=How are Harvard, Penn presidents responding to campus anti-Semitism row? |url=https://www.aljazeera.com/news/2023/12/7/how-are-harvard-penn-presidents-responding-to-campus-anti-semitism-row |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231207164401/https://www.aljazeera.com/news/2023/12/7/how-are-harvard-penn-presidents-responding-to-campus-anti-semitism-row |archive-date=December 7, 2023 |access-date=December 7, 2023 |website=Al Jazeera |language=en-US}}</ref><ref name="NYT1206">{{Cite web | date = December 6, 2023 | title = College Presidents Under Fire After Dodging Questions About Antisemitism | url = https://www.nytimes.com/2023/12/06/us/harvard-mit-penn-presidents-antisemitism.html | access-date = December 7, 2023 | website = [[The New York Times]] | first1 = Stephanie | last1 = Saul | first2 = Anemona | last2 = Hartocollis | language = en-US | archive-date = December 8, 2023 | archive-url = https://web.archive.org/web/20231208061344/https://www.nytimes.com/2023/12/06/us/harvard-mit-penn-presidents-antisemitism.html | url-status = live}}</ref><ref>{{Cite web |last=Korn |first=Melissa |date=2023-12-10 |title=Penn President, Board Chair Resign After Furor Over Comments on Campus Antisemitism |url=https://www.wsj.com/us-news/education/university-of-pennsylvania-president-resigns-amid-furor-over-comments-on-antisemitism-on-campus-658d74cd |access-date=2024-01-03 |website=WSJ |language=en-US |archive-date=December 10, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231210102101/https://www.wsj.com/us-news/education/university-of-pennsylvania-president-resigns-amid-furor-over-comments-on-antisemitism-on-campus-658d74cd |url-status=live }}</ref> N'etiti mkpọsa nrụgide a, a boro Gay ebubo na ọ zuru ọrụ ọgụgụ isi n’akwụkwọ agụmakwụkwọ ndị o bipụtara,<ref name="diver-tg">{{cite news | last1 = Diver | first1 = Tony | title = Harvard University president Claudine Gay accused of plagiarism amid anti-Semitism row | archive-url = https://web.archive.org/web/20231211182150/https://www.telegraph.co.uk/world-news/2023/12/11/harvard-president-accused-plagiarism-amid-anti-semitism-row/ | url = https://www.telegraph.co.uk/world-news/2023/12/11/harvard-president-accused-plagiarism-amid-anti-semitism-row/ | archive-date = December 11, 2023 | access-date = December 11, 2023 | website = [[The Daily Telegraph|The Telegraph]] | date = December 11, 2023}}</ref><ref name="Schuessler">{{Cite news | last = Schuessler | first = Jennifer | date = 2023-12-21 | title = Harvard Finds More Instances of 'Duplicative Language' in President's Work | language = en-US | work = The New York Times | url = https://www.nytimes.com/2023/12/20/us/harvard-claudine-gay-plagiarism.html | access-date = 2024-01-01 | issn = 0362-4331 | archive-date = December 26, 2023 | archive-url = https://web.archive.org/web/20231226105816/https://www.nytimes.com/2023/12/20/us/harvard-claudine-gay-plagiarism.html | url-status = live }}</ref><ref name=":12" /> ọ bụ ezie na ebubo ndị a agbaghaala.<ref name=":13" /><ref name=":14" /> N'ọnwa Jenụwarị 2024, ọ gbara arụkwaghịm n'ọkwa onyeisi oche.<ref name="guard-2jan2024">{{cite news | last1 = Walker | first1 = Adria R. | title = Harvard president resigns amid claims of plagiarism and antisemitism backlash | url = https://www.theguardian.com/education/2024/jan/02/harvard-president-claudine-gay-resigns | access-date = January 2, 2024 | work = [[The Guardian]] | date = January 2, 2024 | archive-date = January 2, 2024 | archive-url = https://web.archive.org/web/20240102210529/https://www.theguardian.com/education/2024/jan/02/harvard-president-claudine-gay-resigns | url-status = live }}</ref>
== Mmalite ndụ na agụmakwụkwọ ==
Amụrụ Gay na [[The Bronx]] n'ọnwa Ọgọọst 4, 1970,<ref name=":11">{{Cite web |date=2023-01-11 |title="CLAUDINE GAY (1970-)" |url=https://www.blackpast.org/african-american-history/claudine-gay-1970/ |access-date=2024-04-09 |first= Malik |last=Simba |website=BlackPast.org |language=en}}</ref> ma too mbụ na [[New York City]], ya na nwanne ya nwoke nke tọrọ ya, Sony Gay, Jr.<ref name="the-scholar">{{Cite web |title=The Scholar Everyone Sought: Claudine Gay, Harvard's Next President |first= Miles J. |last=Herszenhorn|author2= Claire Yuan | website = The Harvard Crimson | url = https://www.thecrimson.com/article/2023/1/27/claudine-gay-presidential-profile/|date=January 27, 2023 |access-date=December 13, 2023 | archive-date = July 2, 2023 | archive-url = https://web.archive.org/web/20230702132518/https://www.thecrimson.com/article/2023/1/27/claudine-gay-presidential-profile/ | url-status = live }}</ref> Ndị mụrụ ya bụ ụmụ akwụkwọ mba ofesi si [[Haiti]], bụ́ ndị zutere na New York City dị ka ụmụ akwụkwọ kọleji n'afọ 1967. Nne ya, Claudette Gay, née Bateau (1946–2023), gụrụ akwụkwọ nọọsụ, nna ya agụọ injinịa.<ref>{{Cite web |date=2023-09-29 |title='Courage to Be Harvard' |url=https://www.harvardmagazine.com/2023/10/feature-president-gay-installation-address |access-date=2024-04-09 |first= Claudine |last=Gay |website=harvard.edu |language=en}}</ref><ref name=":3">{{cite news|url=http://afropunk.com/2018/07/meet-the-haitian-american-woman-whos-harvards-new-dean-of-the-faculty-of-arts-science/|title=Meet the Haitian-American woman who's Harvard's new Dean of the Faculty of Arts & Science|date=July 25, 2018|work=Afropunk|access-date=August 20, 2018|archive-date=August 20, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180820074606/http://afropunk.com/2018/07/meet-the-haitian-american-woman-whos-harvards-new-dean-of-the-faculty-of-arts-science/|url-status=live}}</ref> Mgbe ọ ka bụ nwata, Gay na ezinụlọ ya kwagara [[Saudi Arabia]], ebe nna ya, Sony Gay, Sr., rụrụ ndị [[United States Army Corps of Engineers]] ọrụ.<ref name=":2">{{Cite news |date=July 23, 2018 |title=Claudine Gay named Harvard FAS dean |url=https://news.harvard.edu/gazette/story/2018/07/claudine-gay-named-harvard-fas-dean/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221221121625/https://news.harvard.edu/gazette/story/2018/07/claudine-gay-named-harvard-fas-dean/ |archive-date=December 21, 2022 |access-date=July 24, 2018 |work=Harvard Gazette |language=en-US}}</ref> Ezinụlọ áhù laghachiri United States ma bie na [[Georgia (US State)|Georgia]] ya na [[Colorado]].<ref name="the-scholar" /> Onye edemede [[Feminism|feminist]] [[Roxane Gay]] bụ nwanne nna mbụ nke Gay.<ref name="the-scholar" /><ref name=":3" /> Ezinụlọ ha nwere ma na-arụkwa ụlọ ọrụ simenti kachasị ukwuu na Haiti, nke dị na [[Port-au-Prince]].<ref>{{Cite news |url=https://www.theatlantic.com/ideas/archive/2024/01/claudine-gay-harvard-plagiarism/677007/ |title=The Real Harvard Scandal |first=Tyler Austin |last=Harper |date=January 3, 2024 |work=The Atlantic |access-date=January 4, 2024 |archive-date=January 3, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240103235311/https://www.theatlantic.com/ideas/archive/2024/01/claudine-gay-harvard-plagiarism/677007/ |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |title=GDG Concrete & Construction |url=http://www.gdgbeton.com/english/personnel.html |website=www.gdgbeton.com |access-date=2024-04-09}}</ref>
Gay gara Phillips Exeter Academy, ụlọ akwụkwọ nkeonwe (ụlọ akwụkwọ obibi) na [[Exeter, New Hampshire]],<ref name=":4">{{Cite web|url=https://www.exeter.edu/about-us/governance/meet-our-trustees|title=Meet Our Trustees {{!}} Phillips Exeter Academy|website=www.exeter.edu|access-date=February 2, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180202190111/https://www.exeter.edu/about-us/governance/meet-our-trustees|archive-date=February 2, 2018}}</ref> ebe ọ gụchara akwụkwọ n'afọ 1988.<ref name="the-scholar" /> Ọ gara [[Princeton University]] otu afọ <ref name="the-scholar" /><ref>{{Cite web |date=December 12, 2023 |title=Who is Claudine Gay, Harvard's president? And how has she made history? |url=https://www.wbaltv.com/article/claudine-gay-harvards-president/46105240 |access-date=December 13, 2023 |website=WBAL |language=en |archive-date=December 13, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231213062711/https://www.wbaltv.com/article/claudine-gay-harvards-president/46105240 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |title=The Stanford Daily Archives |url=https://archives.stanforddaily.com/1989/09/21?page=11§ion=MODSMD_ARTICLE17 |access-date=December 13, 2023 |website=archives.stanforddaily.com |archive-date=December 13, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231213062712/https://archives.stanforddaily.com/1989/09/21?page=11§ion=MODSMD_ARTICLE17 |url-status=live }}</ref> tupu ọ gaa [[Stanford University]] ebe ọ gụrụ Akụnụba (Economics) dị ka isi ngalaba ọmụmụ ya, wee gụchaa akwụkwọ n'afọ 1992, nata ihe nrite Anna Laura Myers maka akwụkwọ edemede pụrụ iche maka akụnụba.<ref name=":2" /> Gay nwetara akara ugo mmụta [[Dọkịta Nkà Ihe Ọmụma | Ph.D.]] na 1998 site na [[Harvard University]] ma merie ihe nrite Toppan nke mahadum maka edemede kacha mma na sayensị ndọrọ ndọrọ ọchịchị.<ref name=":1">{{Cite news|url=http://news.harvard.edu/gazette/story/2015/04/claudine-gay-named-dean-of-social-science/|title=Claudine Gay named dean of social science|last=Reuell|first=Peter|date=April 28, 2015|work=Harvard Gazette|access-date=April 14, 2017|language=en-US|archive-date=April 15, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170415104054/http://news.harvard.edu/gazette/story/2015/04/claudine-gay-named-dean-of-social-science/|url-status=live}}</ref>
== Ọrụ agụmakwụkwọ ==
Mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ, Gay bụ osote prọfesọ, ma mesịa bụrụ prọfesọ n'onwe ya, na Ngalaba Sayensị Ndọrọndọrọ Ọchịchị nke Stanford site n'afọ 2000 ruo 2006. N'agụmakwụkwọ afọ 2003–2004, ọ bụ onye otu na Center for Advanced Study in the Behavioral Sciences na Mahadum Stanford.<ref name=":2" />
Nnyocha Gay mere na-akọwa omume ndọrọ ndọrọ ọchịchị ndị Amerịka, gụnyere ndị ntuli aka, amụma gbasara ụlọ obibi, na ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke agbụrụ na njirimara.<ref name = "aaas-people"/> Mahadum Harvard kpọpụtara ya ka ọ bụrụ prọfesọ nke gọọmentị n'afọ 2006, a họpụtakwara ya prọfesọ nke ọmụmụ ihe gbasara ndị Afrịka na Amerịka n'afọ 2007..<ref name = "news.harvard.edu">{{Cite web | date = December 15, 2022 | title = Harvard names Claudine Gay 30th president | url = https://news.harvard.edu/gazette/story/2022/12/harvard-names-claudine-gay-30th-president/ | access-date = July 5, 2023 | website = Harvard Gazette | language = en-US | archive-date = December 22, 2022 | archive-url = https://web.archive.org/web/20221222180738/https://news.harvard.edu/gazette/story/2022/12/harvard-names-claudine-gay-30th-president/ | url-status = live }}</ref>
=== Ọkwa nchịkwa ===
N'afọ 2015, A họpụtara Gay dị ka onyeisi sayensị mmekọrịta mmadụ na ibe ya na [[Harvard Faculty of Arts and Sciences]] (FAS) nakwa Prọfesọ Wilbur A. Cowett nke Gọọmentị na nke Ọmụmụ Ndị Africa na Ndị Africa-America. N'afọ 2018, a họpụtara ya ka ọ bụrụ Dean nke Faculty of Arts and Sciences.<ref name = "aaas-people"/>
Dị ka Dean nke FAS, nke na-ahụ maka ọmụmụ ihe graduate na undergraduate, Gay depụtara isi ihe anọ bụ́ isi ọ na-elekwasị anya na ha: ịbawanye ụdị dị iche iche n'etiti ndị nkuzi, ịkwado ụmụ akwụkwọ nwere mmasị n’ọmụmụ na-ejikọta ngalaba dị iche iche, ịgba ndị prọfesọ ume ka ha na-arụkọ ọrụ n'etiti ngalaba dị iche iche, na ịkwalite nsonye ndị nkuzi na ndụ obodo mahadum.<ref name=":0">{{Cite web |last=Rosenberg |first=John |date=September 2021 |title=The Art of the Dean |url=https://www.harvardmagazine.com/2021/09/jhj-art-of-the-dean |website=Harvard Magazine |access-date=July 5, 2023 |archive-date=July 5, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230705070943/https://www.harvardmagazine.com/2021/09/jhj-art-of-the-dean |url-status=live }}</ref>
N’oge ọ nọ n’ọkwa dị ka Dean, ihe ndị Gay lekwasịrị anya na ha gụnyere atụmatụ mgbochi ịkpa ókè agbụrụ na ịbawanye ụdị agbụrụ dị iche iche n’ogige mahadum, n’etiti ụmụ akwụkwọ na ndị nkuzi.<ref>{{Cite news |last=Radsken |first=Jill |date=August 20, 2020 |title=Faculty of Arts and Sciences unveils anti-racism agenda |url=https://news.harvard.edu/gazette/story/2020/08/faculty-of-arts-and-sciences-unveils-its-anti-racism-agenda/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231226194958/https://news.harvard.edu/gazette/story/2020/08/faculty-of-arts-and-sciences-unveils-its-anti-racism-agenda/ |archive-date=December 26, 2023 |access-date=January 11, 2024 |work=[[Harvard Magazine]]}}</ref><ref name="Harvard Crimson">{{Cite news |last1=Hamid |first1=Rahem D. |last2=Schisgall |first2=Elias J. |date=May 25, 2023 |title=Dean Today, President Tomorrow: Gay Reflects on 5 Years Leading Harvard FAS |url=https://www.thecrimson.com/article/2023/5/25/gay-reflects-five-years-feature/ |url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240111082635/https://www.thecrimson.com/article/2023/5/25/gay-reflects-five-years-feature/ |archive-date=January 11, 2024 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref> N'ọnwa Ọgọọst 2020, FAS were n’ọrụ onye osote onye isi ngalaba mbụ ya maka ọdịiche, nsonye, na inwe mmetụta nke ịbụ onye otu.<ref>{{Cite news |last=Bikales |first=James S. |date=August 25, 2020 |title=FAS Hires Sheree Ohen as Inaugural Associate Dean of Diversity, Inclusion, and Belonging |url=https://www.thecrimson.com/article/2020/8/25/fas-dean-diversity-equity-inclusion/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240104095404/https://www.thecrimson.com/article/2020/8/25/fas-dean-diversity-equity-inclusion/ |archive-date=January 4, 2024 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref> Mgbe mkpebi Ụlọikpe Kasị Elu nke United States nke June 2023 gasịrị na ''Students for Fair Admissions v. Harvard'', nke kpebiri na mmemme atụmatụ nkwado dabere n’agbụrụ n’ịnabata ụmụ akwụkwọ na kọleji megidere iwu obodo, Gay kwuru na Harvard ga-eso mkpebi ụlọikpe ahụ, “mana nke ahụ anaghị agbanwe ụkpụrụ anyị.”<ref>{{Cite news |last=Chan |first=Tiffany |date=June 29, 2023 |title='We're not important anymore': Supreme Court ruling sends shockwaves through college campuses |url=https://www.cbsnews.com/boston/news/supreme-court-affirmative-action-ruling-harvard-university/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240111075734/https://www.cbsnews.com/boston/news/supreme-court-affirmative-action-ruling-harvard-university/ |archive-date=January 11, 2024 |access-date=January 11, 2024 |work=CBS News}}</ref>
N’oge ọ nọ n’ọkwa onye isi ngalaba, Gay nyere ọtụtụ prọfesọ Harvard ntaramahụhụ n’ihi ebubo nke omume mmekọahụ na-ekwesịghị ekwesị. O wepụrụ ọkwa emeritus n’aka ndị prọfesọ lara ezumike nka bụ [[Jorge I. Domínguez]] na [[Gary Urton]], ma tinye ndị prọfesọ [[John Comaroff]] na [[Roland G. Fryer Jr.]] n’ezumike ọrụ, mgbe onye ọ bụla n’ime ha chere ebubo iyi egwu mmekọahụ ihu.<ref>{{Cite news |last1=Berger |first1=Jonah S. |last2=McCafferty |first2=Molly C. |date=May 9, 2019 |title=Harvard Prof. Dominguez Stripped of Emeritus Status Following Conclusion of Title IX Investigation |url=https://www.thecrimson.com/article/2019/5/9/dominguez-investigation-closes/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240103133926/https://www.thecrimson.com/article/2019/5/9/dominguez-investigation-closes/ |archive-date=January 3, 2024 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref><ref>{{Cite news |last=Wang |first=Andy Z. |date=June 11, 2021 |title=Anthropology Prof. Urton Stripped of Emeritus Status, Barred From Campus Following Sexual Misconduct Investigation |url=https://www.thecrimson.com/article/2021/6/11/urton-sanctions/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230824132430/https://www.thecrimson.com/article/2021/6/11/urton-sanctions/ |archive-date=August 24, 2023 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref><ref>{{Cite news |last1=Kim |first1=Ariel H. |last2=Xu |first2=Meimei |date=January 21, 2022 |title=Harvard Anthropology Prof. John Comaroff Placed on Leave Following Sexual Harassment, Professional Misconduct Inquiries |url=https://www.thecrimson.com/article/2022/1/21/comaroff-unpaid-leave/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240103133844/https://www.thecrimson.com/article/2022/1/21/comaroff-unpaid-leave/ |archive-date=January 3, 2024 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref><ref>{{Cite news |last=Avi-Yonah |first=Shera S. |date=July 10, 2019 |title=Harvard Places Fryer on Administrative Leave, Levies Sanctions |url=https://www.thecrimson.com/article/2019/7/10/fryer-administrative-leave/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240109185657/https://www.thecrimson.com/article/2019/7/10/fryer-administrative-leave/ |archive-date=January 9, 2024 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref> Gay nyekwara prọfesọ [[Martin Nowak]] ntaramahụhụ maka "omume na-adịghị mma" n'ihe gbasara mmekọrịta ya na onye omekome mmekọahụ [[Jeffrey Epstein]].<ref>{{Cite news |last1=Nair |first1=Meera S. |last2=Wang |first2=Andy Z. |date=March 26, 2021 |title=Gay Levies Sanctions Against Prof. Nowak for Contacts With Jeffrey Epstein |url=https://www.thecrimson.com/article/2021/3/26/gay-sanctions-nowak-epstein/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231101102313/https://www.thecrimson.com/article/2021/3/26/gay-sanctions-nowak-epstein/ |archive-date=November 1, 2023 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref>
Prọfesọ [[Harvard Law School]] na onyeisi ngalaba Winthrop House [[Ronald S. Sullivan Jr.|Ronald Sullivan]] chere ngagharị iwe ụmụ akwụkwọ ihu n’oge opupu ihe ubi nke afọ 2019 mgbe o sonyechara n’òtù ndị ọka iwu na-agbachitere [[Harvey Weinstein]], bụ́ onye nọ n’ikpe maka ebubo idina mmadụ n’ike.<ref>{{cite news |last1=Streeter |first1=Kurt |date=January 4, 2024 |title=For Harvard's First Black President, Race Became the Unavoidable Issue |url=https://www.nytimes.com/2024/01/04/us/claudine-gay-harvard-president-race.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20240104103252/https://www.nytimes.com/2024/01/04/us/claudine-gay-harvard-president-race.html/ |archive-date=January 4, 2024 |access-date=January 6, 2024 |website=[[The New York Times]]}}</ref> Gay kpọrọ nzaghachi Sullivan nyere maka esemokwu ahụ “ezughị ezu,” na-ekwu na ya nwere “ọrụ pụrụ iche” dị ka onye isi ụlọ obibi n’ilekọta ọdịmma ndị bi na Winthrop.<ref>{{cite news |last1=Berger |first1=Jonah S. |last2=McCafferty |first2=Molly C. |date=February 12, 2019 |title=FAS Dean Claudine Gay Calls Sullivan's Response to Student Concerns 'Insufficient' |url=https://www.thecrimson.com/article/2019/2/12/dean-gay-sullivan-response/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240104040555/https://www.thecrimson.com/article/2019/2/12/dean-gay-sullivan-response/ |archive-date=January 4, 2024 |access-date=January 6, 2024 |website=[[The Harvard Crimson]]}}</ref> Onye isi [[Harvard College]], [[Rakesh Khurana]], kpebiri ịghara imegharị nkwekọrịta Sullivan dị ka onye isi ụlọ obibi Winthrop,<ref name="Rosenberg2">{{cite news |last1=Rosenberg |first1=John S. |last2=Bolotnikova |first2=Marina N. |date=July–August 2019 |title=From #MeToo fallout to undergraduate education and public service | Harvard Magazine |url=https://www.harvardmagazine.com/2019/06/news-briefs |archive-url=https://web.archive.org/web/20230929001839/https://www.harvardmagazine.com/2019/06/news-briefs |archive-date=September 29, 2023 |access-date=January 11, 2024 |website=[[Harvard Magazine]]}}</ref><ref name="05-11-20192">{{cite news |last1=Avi-Yonah |first1=Shera S. |last2=Ryan |first2=Aidan F. |date=May 11, 2019a |title=Winthrop Faculty Deans to Leave After Harvard Refuses to Renew Their Appointments |url=https://www.thecrimson.com/article/2019/5/11/winthrop-faculty-deans-to-leave/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240103191028/https://www.thecrimson.com/article/2019/5/11/winthrop-faculty-deans-to-leave/ |archive-date=January 3, 2024 |access-date=January 6, 2024 |website=[[The Harvard Crimson]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=2019-05-13 |title=Harvard Won't Renew Faculty Deans' Terms Amid Outcry Over Harvey Weinstein Defense |url=https://www.wbur.org/news/2019/05/11/harvard-will-not-renew-faculty-deans-terms-amid-outcry-over-harvey-weinstein-defense |access-date=2024-01-16 |website=www.wbur.org |language=en}}</ref> mkpebi nke American Civil Liberties Union katọrọ.<ref name="11-19-2019">{{cite news |last1=Avi-Yonah |first1=Shera S. |last2=Franklin |first2=Delano R. |date=November 19, 2019b |title=Former Winthrop Dean Sullivan Criticizes Admins During Constitutional Law Society Event |url=https://www.thecrimson.com/article/2019/11/19/sullivan-speaks-hucls-event/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240104231558/https://www.thecrimson.com/article/2019/11/19/sullivan-speaks-hucls-event/ |archive-date=January 4, 2024 |access-date=January 6, 2024 |website=[[The Harvard Crimson]]}}</ref><ref>{{cite news |last1=Soave |first1=Robby |author-link1=Robby Soave |date=June 10, 2019 |title=ACLU Says Harvard 'Sacrificed Principles Central to Our Legal System' When It Fired Ron Sullivan |url=https://reason.com/2019/06/10/aclu-harvard-ron-sullivan/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230202090339/https://reason.com/2019/06/10/aclu-harvard-ron-sullivan/ |archive-date=February 2, 2023 |access-date=January 6, 2024 |website=[[Reason (magazine)|Reason]]}}</ref>
N'afọ 2019, Gay kwuru na Harvard ga-achọ ị wee ọtụtụ prọfesọ ọmụmụ agbụrụ n'ọrụ,<ref>{{Cite news |last1=Berger |first1=Jonah S. |last2=McCafferty |first2=Molly C. |date=October 4, 2019 |title=FAS Prioritizing Ethnic Studies Faculty Searches Despite Stagnant Overall Hiring, Dean Gay Says |url=https://www.thecrimson.com/article/2019/10/4/fas-faculty-search/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230706232830/https://www.thecrimson.com/article/2019/10/4/fas-faculty-search/ |archive-date=July 6, 2023 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref> were mmadụ atọ n'ọrụ n'afọ 2022.<ref>{{Cite news |last=Xu |first=Meimei |date=July 9, 2022 |title=Jesse Hoffnung-Garskof '93 Joins Harvard as Third Professor in Ethnic Studies Cluster Hire |url=https://www.thecrimson.com/article/2022/7/9/Jesse-Hoffnung-Garskof-hire/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240106192145/https://www.thecrimson.com/article/2022/7/9/Jesse-Hoffnung-Garskof-hire/ |archive-date=January 6, 2024 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref> Mgbe ngagharị iwe gasịrị nke katọrọ ịjụ inye [[Lorgia García Peña]], onye ọkà mmụta gbasara agbụrụ na omenala, ọkwa onye prọfesọ na-adịgide adịgide na Harvard, Gay kwuru na Jenụwarị 2020 na ya ga-ebido nyocha usoro FAS si enye ndị prọfesọ ọkwa ọrụ na-adịgide adịgide.<ref>{{Cite news |last1=Bikales |first1=James S. |last2=Chen |first2=Kevin R. |date=January 3, 2020 |title=FAS Dean Gay to Review Tenure Promotion Process |url=https://www.thecrimson.com/article/2020/1/3/fas-tenure-review-letter/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230704200520/https://www.thecrimson.com/article/2020/1/3/fas-tenure-review-letter/ |archive-date=July 4, 2023 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref> Nyocha ahụ, e wepụtara n'ọnwa Ọktoba 2021, kwuru na usoro Harvard si enye ndị ọkà mmụta ọkwa ọrụ na-adịgide adịgide bụ nke “a haziri nke ọma n’usoro ya” n’ọtụtụ akụkụ, mana ọ chọpụtakwara na ndị prọfesọ enweghị ntụkwasị obi zuru oke n’usoro ahụ, nakwa na mmụọ ọrụ ha banyere usoro ahụ adịghị elu.<ref>{{Cite news |last1=Nair |first1=Meera S. |last2=Wang |first2=Andy Z. |date=October 12, 2021 |title=FAS Review Largely Upholds Tenure System Despite Acknowledging 'Mistrust and Low Morale' |url=https://www.thecrimson.com/article/2021/10/12/tenure-review-report-2021/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230704193848/https://www.thecrimson.com/article/2021/10/12/tenure-review-report-2021/ |archive-date=July 4, 2023 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref>
Dị ka onyeisi ngalaba (Dean), Gay bụ onye lekọtara mmalite nke Harvard John A. Paulson School of Engineering and Applied Sciences ọhụrụ n'afọ 2021 na ogige Harvard dị na Allston, nke ọnụ ahịa owuwu ya ruru otu ijeri dọla. Ụlọ akwụkwọ ahụ gụnyekwara mmemme PhD na injinia kwantum.<ref name="Harvard Crimson" />
Harvard nwere nsogbu agụmakwụkwọ na ego n'ihi ọrịa COVID-19. Maka afọ ego 2020, Ngalaba nke Nka na Sayensị kọrọ na mfu ruru nde dọla $15.8.<ref>{{Cite web |last=Rosenberg |first=John |date=January 2021 |title=The Financial Fallout…So Far |url=https://www.harvardmagazine.com/2021/01/jhj-financial-fallout |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230705070955/https://www.harvardmagazine.com/2021/01/jhj-financial-fallout |archive-date=July 5, 2023 |access-date=July 5, 2023 |website=Harvard Magazine}}</ref> Na mmalite afọ 2021, Gay kwupụtara na ọnụ ahịa nke nkwa agụmakwụkwọ FAS dị oke elu karịa ego ọ na-enweta ma malite usoro iji belata mmefu.<ref name=":02">{{Cite web |last=Rosenberg |first=John |date=September 2021 |title=The Art of the Dean |url=https://www.harvardmagazine.com/2021/09/jhj-art-of-the-dean |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230705070943/https://www.harvardmagazine.com/2021/09/jhj-art-of-the-dean |archive-date=July 5, 2023 |access-date=July 5, 2023 |website=Harvard Magazine}}</ref> Ná ngwụcha afọ ahụ, FAS kwuru na o nwere ego fọdụrụ nke ruru nde dọla 51($51 million), nke bụ mmụba ma e jiri ya tụnyere mfu nde dọla 112 ($112 million ) e buru ụzọ tụọ anya.<ref>{{Cite web |last1=Nair |first1=Meera S. |last2=Wang |first2=Andy Z. |date=November 3, 2021 |title=Defying Projections, FAS Ends Fiscal Year with $51M Surplus |url=https://www.thecrimson.com/article/2021/11/3/fas-annual-report-2021/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231216025902/https://www.thecrimson.com/article/2021/11/3/fas-annual-report-2021/ |archive-date=December 16, 2023 |access-date=December 7, 2023 |work=The Harvard Crimson}}</ref>
Na mgbakwunye na ọkwa ya na Harvard, Gay jere ozi dịka osote onyeisi oche nke [[Midwest Political Science Association]] site n'afọ 2014 ruo 2017,<ref>{{cite web |title=Past Vice Presidents |website=MPSAnet.org |url=https://www.mpsanet.org/about/governance/past-mpsa-officers/ |access-date=January 20, 2023 |archive-date=January 20, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230120155451/https://www.mpsanet.org/about/governance/past-mpsa-officers/ |url-status=live }}</ref> nakwa dịka onye nlekọta Phillips Exeter site n'afọ 2017 ruo 2023.<ref name=":4" />
=== Ọchịchị Mahadum Harvard ===
N'ọnwa Juun 2022, onye isi oche [[Harvard University]] [[Lawrence Bacow]] kwupụtara na ọ ga-agba arụkwaghịm n'ọkwa ahụ n'ime otu afọ. Kọmitii nchọta nke [[Penny Pritzker] duru tụlere ndị a họpụtara 600 ma họrọ Gay ka ọ nọchie Bacow. N'ọnwa Disemba 15, 2022, Harvard kwupụtara na a họpụtara Gay ka ọ bụrụ onyeisi oche nke Mahadum Harvard nke iri atọ.<ref>{{Cite web|date=December 15, 2022|title=Claudine Gay: Harvard University picks first Black president|url=https://www.bbc.com/news/world-us-canada-63990177|work=BBC News|first=Madeline|last=Halpert|access-date=December 7, 2023|archive-date=November 11, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231111125431/https://www.bbc.com/news/world-us-canada-63990177|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |date=December 16, 2022 |title=Harvard names Claudine Gay as first ever Black president |work=[[United Press International]]|first=A. L.|last=Lee |url=https://www.upi.com/Top_News/US/2022/12/16/harvard-first-black-woman-president/8271671192815 |access-date=December 19, 2022 |archive-date=December 23, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221223023703/https://www.upi.com/Top_News/US/2022/12/16/harvard-first-black-woman-president/8271671192815/ |url-status=live }}</ref> Ọ malitere ọrụ n'ọnwa Julaị 1, 2023, wee bụrụ onye isi ojii mbụ bụ onyeisi oche nke mahadum ahụ.<ref>{{Cite web|title=With End of Affirmative Action, Claudine Gay Faces Unprecedented Challenges to Start Harvard Presidency|url=https://www.thecrimson.com/article/2023/7/4/claudine-gay-harvard-affirmative-action-analysis/|work=The Harvard Crimson|first1=Miles J.|last1=Herszenhorn|first2=Claire|last2=Yuan|date=July 4, 2023|access-date=December 12, 2023|archive-date=December 16, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231216105326/https://www.thecrimson.com/article/2023/7/4/claudine-gay-harvard-affirmative-action-analysis/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |date=January 21, 2021 |title=Homepage |url=https://www.harvard.edu/president/ |access-date=December 10, 2023 |website=Harvard University President |language=en-US |archive-date=December 10, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231210044210/https://www.harvard.edu/president/ |url-status=live }}</ref>
==== Nnyocha izu ohi echiche na ọrụ ọgụgụ isi ====
N'oge na-adịghị anya ka e mechara ịnụ okwu n'ụlọ omebe iwu n'ọnwa Disemba, onye na-akwado echiche mgbanwe aka nri bụ [[Christopher Rufo]] na onye nta akụkọ bụ [[Aaron Sibarium]] boro Gay ebubo izu ohi echiche na ọrụ ọgụgụ isi.<ref name="diver-tg"/><ref name=":6">{{cite news |last1=Burns |first1=Hilary |last2=Damiano |first2=Mike |date=December 11, 2023 |title=Key Harvard oversight board offers silence as controversy engulfs Harvard president Claudine Gay |website=[[The Boston Globe]] |url=https://www.bostonglobe.com/2023/12/11/metro/harvard-president-testimony/ |access-date=December 12, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231212041702/https://www.bostonglobe.com/2023/12/11/metro/harvard-president-testimony/ |archive-date=December 12, 2023}}</ref> and by an anonymous complaint.<ref name="Schuessler" /> Dị ka ''The New York Times'' si chịkọta, ebubo ndị ahụ metụtara “iji ihe sitere n’ebe ndị ọzọ nweta n’enyeghị otuto ma ọ bụ ntụaka kwesịrị ekwesị nye ndị nwe ya... [nke gụnyere] site n’obere akụkụ nke nkọwa isiokwu ruo na paragraf ndị chịkọtara nchọpụta ndị ọkà mmụta ndị ọzọ, ebe a gbanwere naanị ntakịrị n’ụzọ e si dee ha, na n’ụfọdụ ọnọdụ, e nweghịdị ntụaka kpọmkwem nye ndị ọkà mmụta ndị ahụ.”<ref name="Schuessler"/> Ebubo ndị a ruru ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ ikpe iri ise gụnyere akwụkwọ agụmakwụkwọ asatọ nke Gay dere, gụnyere edemede ya na ise n'ime edemede iri na otu o bipụtara.<ref name="Nguyen">{{cite news |last1=Nguyen |first1=Sophia |title=The plagiarism allegations against ex-Harvard president Claudine Gay, explained |archive-url=https://web.archive.org/web/20240105133742/https://www.washingtonpost.com/books/2024/01/04/claudine-gay-plagiarism-examples-harvard/ |url=https://www.washingtonpost.com/books/2024/01/04/claudine-gay-plagiarism-examples-harvard/ |archive-date=January 5, 2024 |access-date=January 11, 2024|newspaper=[[The Washington Post]] |date=January 4, 2024}}</ref>
ajrxd1ss3pb62n5duzd3xg6f4a3pc4v
729684
729681
2026-09-30T20:18:22Z
Chrysella
12967
/* Nnyocha izu ohi echiche na ọrụ ọgụgụ isi */
729684
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|American political scientist and university administrator (born 1970)}}
{{Use mdy dates|date=December 2023}}
{{Infobox officeholder
| name = Claudine Gay
| image = Inauguration of Claudine Gay as President of Harvard University (3) (cropped).jpg
| caption = Gay in 2023
| office = 30th [[President of Harvard University]]
| term_start = July 1, 2023
| term_end = January 2, 2024
| predecessor = [[Lawrence Bacow]]
| successor = [[Alan Garber]]
| office1 = Dean of the [[Harvard Faculty of Arts and Sciences]]
| term_start1 = August 15, 2018
| term_end1 = June 30, 2023
| predecessor1 = [[Michael D. Smith (computer scientist)|Michael Smith]]
| successor1 = [[Emma Dench]] (interim)<br>[[Hopi Hoekstra]]
| birth_date = {{birth date and age|1970|08|04}}
| birth_place = [[New York City]], U.S.
| death_date =
| death_place =
| spouse = Christopher Afendulis
| children = 1
| education = [[Princeton University]]<br>[[Stanford University]] ([[Bachelor of Arts|BA]])<br>[[Harvard University]] ([[Doctor of Philosophy|PhD]])
| relatives = [[Roxane Gay]] (cousin)
| module = {{Infobox academic
|embed = yes
|discipline = [[Political science]]
|thesis_title = Taking charge: Black electoral success and the redefinition of American politics
|thesis_url = https://www.proquest.com/docview/304343028/fulltextPDF/E3586B8D78E3408DPQ/
|thesis_year = 1997
| doctoral_advisor = [[Gary King (political scientist)|Gary King]]<ref>{{Cite web |date=2024-01-03 |title=Excerpts From Dr. Claudine Gay's Work – The New York Times |website=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2023/12/21/us/claudine-gay-harvard-president-excerpts.html |access-date=2024-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240103102250/https://www.nytimes.com/2023/12/21/us/claudine-gay-harvard-president-excerpts.html |archive-date=January 3, 2024 }}</ref>
|workplaces = [[Stanford University]] (2000–2006)<br>[[Harvard University]] (2006–present)}}
}}
[[w:ig: Claudine Gay|Claudine Gay]](amụrụ n'ọnwa Ọgọọst 4, 1970)<ref name=":11" /> bụ ọkà mmụta sayensị ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke Amerịka, onye bụkwa Prọfesọ Wilbur A. Cowett nke Gọọmentị na Ọmụmụ Ihe Ndị Afrịka na Ndị Afrịka-Amerịka na [[Harvard University]]. Nnyocha ya lekwasịrị anya n'omume ndọrọ ndọrọ ọchịchị Amerịka, gụnyere ndị ntuli aka na ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke agbụrụ na njirimara.<ref name = "aaas-people">{{Cite web | title = Claudine Gay | url = https://aaas.fas.harvard.edu/people/claudine-gay | access-date = December 10, 2023 | website = aaas.fas.harvard.edu | language = en | archive-date = December 7, 2023 | archive-url =
https://web.archive.org/web/20231207223229/https://aaas.fas.harvard.edu/people/claudine-gay | url-status = live }}</ref>
Gay jere ozi dị ka diin nke Social Sciences na Harvard site n'afọ 2015 ruo 2018, dị ka diin (dean) nke Harvard Faculty of Arts and Sciences site n'afọ 2018 ruo 2023, na dị ka onyeisi nke Mahadum Harvard nke iri atọ (30th) site n'ọnwa Julaị 2023 ruo Jenụwarị 2024.
N'ọnwa Disemba 2023, Gay na ndị isi oche mahadum abụọ nwere nrụgide sitere n'aka ọha na eze<ref name="WSJ-10-11">{{Cite web |last1=Belkin |first1=Douglas |last2=Ellis |first2=Lindsay |date=October 11, 2023 |title=Blaming Israel for Hamas Attacks Sparks Backlash Across U.S., Exposing Deep Rifts |url=https://www.wsj.com/us-news/israel-hamas-attack-us-backlash-ff5f25e8 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231013013849/https://www.wsj.com/us-news/israel-hamas-attack-us-backlash-ff5f25e8 |archive-date=October 13, 2023 |access-date=October 13, 2023 |work=The Wall Street Journal |language=en-US}}</ref><ref name="NYT1010">{{Cite news |last1=Hartocollis |first1=Anemona |last2=Saul |first2=Stephanie |last3=Patel |first3=Vimal |date=October 10, 2023 |title=At Harvard, a Battle Over What Should Be Said About the Hamas Attacks |url=https://www.nytimes.com/2023/10/10/us/harvard-israel-gaza-hamas-reaction.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231013013842/https://www.nytimes.com/2023/10/10/us/harvard-israel-gaza-hamas-reaction.html |archive-date=October 13, 2023 |access-date=October 13, 2023 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> na kwa site na Nnọkọ Nzukọ Ndị Omeiwu nke 2023 gbasara mmegide Ndị Juu|kọmiti Ndị Omeiwu (2023 United States Congress hearing on antisemitism|congressional committee) ịgba arụkwaghịm, n'ihi azịza nye ebubo nke ime ihe ike mmegide ndị Juu n'ogige agụmakwụkwọ ahụ.<ref name="AB-1206">{{Cite web |last=Hensley |first=Sarah Beth |date=December 6, 2023 |title=Harvard's president answers backlash over response to calls for 'genocide of Jews' |url=https://abcnews.go.com/Politics/harvards-president-answers-backlash-response-calls-genocide-jews/story |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231207015000/https://abcnews.go.com/Politics/harvards-president-answers-backlash-response-calls-genocide-jews/story?id=105433835 |archive-date=December 7, 2023 |access-date=December 7, 2023 |website=ABC News |language=en-US}}</ref><ref name="Al-Jazeera-1206">{{Cite web |date=December 6, 2023 |title=How are Harvard, Penn presidents responding to campus anti-Semitism row? |url=https://www.aljazeera.com/news/2023/12/7/how-are-harvard-penn-presidents-responding-to-campus-anti-semitism-row |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231207164401/https://www.aljazeera.com/news/2023/12/7/how-are-harvard-penn-presidents-responding-to-campus-anti-semitism-row |archive-date=December 7, 2023 |access-date=December 7, 2023 |website=Al Jazeera |language=en-US}}</ref><ref name="NYT1206">{{Cite web | date = December 6, 2023 | title = College Presidents Under Fire After Dodging Questions About Antisemitism | url = https://www.nytimes.com/2023/12/06/us/harvard-mit-penn-presidents-antisemitism.html | access-date = December 7, 2023 | website = [[The New York Times]] | first1 = Stephanie | last1 = Saul | first2 = Anemona | last2 = Hartocollis | language = en-US | archive-date = December 8, 2023 | archive-url = https://web.archive.org/web/20231208061344/https://www.nytimes.com/2023/12/06/us/harvard-mit-penn-presidents-antisemitism.html | url-status = live}}</ref><ref>{{Cite web |last=Korn |first=Melissa |date=2023-12-10 |title=Penn President, Board Chair Resign After Furor Over Comments on Campus Antisemitism |url=https://www.wsj.com/us-news/education/university-of-pennsylvania-president-resigns-amid-furor-over-comments-on-antisemitism-on-campus-658d74cd |access-date=2024-01-03 |website=WSJ |language=en-US |archive-date=December 10, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231210102101/https://www.wsj.com/us-news/education/university-of-pennsylvania-president-resigns-amid-furor-over-comments-on-antisemitism-on-campus-658d74cd |url-status=live }}</ref> N'etiti mkpọsa nrụgide a, a boro Gay ebubo na ọ zuru ọrụ ọgụgụ isi n’akwụkwọ agụmakwụkwọ ndị o bipụtara,<ref name="diver-tg">{{cite news | last1 = Diver | first1 = Tony | title = Harvard University president Claudine Gay accused of plagiarism amid anti-Semitism row | archive-url = https://web.archive.org/web/20231211182150/https://www.telegraph.co.uk/world-news/2023/12/11/harvard-president-accused-plagiarism-amid-anti-semitism-row/ | url = https://www.telegraph.co.uk/world-news/2023/12/11/harvard-president-accused-plagiarism-amid-anti-semitism-row/ | archive-date = December 11, 2023 | access-date = December 11, 2023 | website = [[The Daily Telegraph|The Telegraph]] | date = December 11, 2023}}</ref><ref name="Schuessler">{{Cite news | last = Schuessler | first = Jennifer | date = 2023-12-21 | title = Harvard Finds More Instances of 'Duplicative Language' in President's Work | language = en-US | work = The New York Times | url = https://www.nytimes.com/2023/12/20/us/harvard-claudine-gay-plagiarism.html | access-date = 2024-01-01 | issn = 0362-4331 | archive-date = December 26, 2023 | archive-url = https://web.archive.org/web/20231226105816/https://www.nytimes.com/2023/12/20/us/harvard-claudine-gay-plagiarism.html | url-status = live }}</ref><ref name=":12" /> ọ bụ ezie na ebubo ndị a agbaghaala.<ref name=":13" /><ref name=":14" /> N'ọnwa Jenụwarị 2024, ọ gbara arụkwaghịm n'ọkwa onyeisi oche.<ref name="guard-2jan2024">{{cite news | last1 = Walker | first1 = Adria R. | title = Harvard president resigns amid claims of plagiarism and antisemitism backlash | url = https://www.theguardian.com/education/2024/jan/02/harvard-president-claudine-gay-resigns | access-date = January 2, 2024 | work = [[The Guardian]] | date = January 2, 2024 | archive-date = January 2, 2024 | archive-url = https://web.archive.org/web/20240102210529/https://www.theguardian.com/education/2024/jan/02/harvard-president-claudine-gay-resigns | url-status = live }}</ref>
== Mmalite ndụ na agụmakwụkwọ ==
Amụrụ Gay na [[The Bronx]] n'ọnwa Ọgọọst 4, 1970,<ref name=":11">{{Cite web |date=2023-01-11 |title="CLAUDINE GAY (1970-)" |url=https://www.blackpast.org/african-american-history/claudine-gay-1970/ |access-date=2024-04-09 |first= Malik |last=Simba |website=BlackPast.org |language=en}}</ref> ma too mbụ na [[New York City]], ya na nwanne ya nwoke nke tọrọ ya, Sony Gay, Jr.<ref name="the-scholar">{{Cite web |title=The Scholar Everyone Sought: Claudine Gay, Harvard's Next President |first= Miles J. |last=Herszenhorn|author2= Claire Yuan | website = The Harvard Crimson | url = https://www.thecrimson.com/article/2023/1/27/claudine-gay-presidential-profile/|date=January 27, 2023 |access-date=December 13, 2023 | archive-date = July 2, 2023 | archive-url = https://web.archive.org/web/20230702132518/https://www.thecrimson.com/article/2023/1/27/claudine-gay-presidential-profile/ | url-status = live }}</ref> Ndị mụrụ ya bụ ụmụ akwụkwọ mba ofesi si [[Haiti]], bụ́ ndị zutere na New York City dị ka ụmụ akwụkwọ kọleji n'afọ 1967. Nne ya, Claudette Gay, née Bateau (1946–2023), gụrụ akwụkwọ nọọsụ, nna ya agụọ injinịa.<ref>{{Cite web |date=2023-09-29 |title='Courage to Be Harvard' |url=https://www.harvardmagazine.com/2023/10/feature-president-gay-installation-address |access-date=2024-04-09 |first= Claudine |last=Gay |website=harvard.edu |language=en}}</ref><ref name=":3">{{cite news|url=http://afropunk.com/2018/07/meet-the-haitian-american-woman-whos-harvards-new-dean-of-the-faculty-of-arts-science/|title=Meet the Haitian-American woman who's Harvard's new Dean of the Faculty of Arts & Science|date=July 25, 2018|work=Afropunk|access-date=August 20, 2018|archive-date=August 20, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180820074606/http://afropunk.com/2018/07/meet-the-haitian-american-woman-whos-harvards-new-dean-of-the-faculty-of-arts-science/|url-status=live}}</ref> Mgbe ọ ka bụ nwata, Gay na ezinụlọ ya kwagara [[Saudi Arabia]], ebe nna ya, Sony Gay, Sr., rụrụ ndị [[United States Army Corps of Engineers]] ọrụ.<ref name=":2">{{Cite news |date=July 23, 2018 |title=Claudine Gay named Harvard FAS dean |url=https://news.harvard.edu/gazette/story/2018/07/claudine-gay-named-harvard-fas-dean/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221221121625/https://news.harvard.edu/gazette/story/2018/07/claudine-gay-named-harvard-fas-dean/ |archive-date=December 21, 2022 |access-date=July 24, 2018 |work=Harvard Gazette |language=en-US}}</ref> Ezinụlọ áhù laghachiri United States ma bie na [[Georgia (US State)|Georgia]] ya na [[Colorado]].<ref name="the-scholar" /> Onye edemede [[Feminism|feminist]] [[Roxane Gay]] bụ nwanne nna mbụ nke Gay.<ref name="the-scholar" /><ref name=":3" /> Ezinụlọ ha nwere ma na-arụkwa ụlọ ọrụ simenti kachasị ukwuu na Haiti, nke dị na [[Port-au-Prince]].<ref>{{Cite news |url=https://www.theatlantic.com/ideas/archive/2024/01/claudine-gay-harvard-plagiarism/677007/ |title=The Real Harvard Scandal |first=Tyler Austin |last=Harper |date=January 3, 2024 |work=The Atlantic |access-date=January 4, 2024 |archive-date=January 3, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240103235311/https://www.theatlantic.com/ideas/archive/2024/01/claudine-gay-harvard-plagiarism/677007/ |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |title=GDG Concrete & Construction |url=http://www.gdgbeton.com/english/personnel.html |website=www.gdgbeton.com |access-date=2024-04-09}}</ref>
Gay gara Phillips Exeter Academy, ụlọ akwụkwọ nkeonwe (ụlọ akwụkwọ obibi) na [[Exeter, New Hampshire]],<ref name=":4">{{Cite web|url=https://www.exeter.edu/about-us/governance/meet-our-trustees|title=Meet Our Trustees {{!}} Phillips Exeter Academy|website=www.exeter.edu|access-date=February 2, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180202190111/https://www.exeter.edu/about-us/governance/meet-our-trustees|archive-date=February 2, 2018}}</ref> ebe ọ gụchara akwụkwọ n'afọ 1988.<ref name="the-scholar" /> Ọ gara [[Princeton University]] otu afọ <ref name="the-scholar" /><ref>{{Cite web |date=December 12, 2023 |title=Who is Claudine Gay, Harvard's president? And how has she made history? |url=https://www.wbaltv.com/article/claudine-gay-harvards-president/46105240 |access-date=December 13, 2023 |website=WBAL |language=en |archive-date=December 13, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231213062711/https://www.wbaltv.com/article/claudine-gay-harvards-president/46105240 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |title=The Stanford Daily Archives |url=https://archives.stanforddaily.com/1989/09/21?page=11§ion=MODSMD_ARTICLE17 |access-date=December 13, 2023 |website=archives.stanforddaily.com |archive-date=December 13, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231213062712/https://archives.stanforddaily.com/1989/09/21?page=11§ion=MODSMD_ARTICLE17 |url-status=live }}</ref> tupu ọ gaa [[Stanford University]] ebe ọ gụrụ Akụnụba (Economics) dị ka isi ngalaba ọmụmụ ya, wee gụchaa akwụkwọ n'afọ 1992, nata ihe nrite Anna Laura Myers maka akwụkwọ edemede pụrụ iche maka akụnụba.<ref name=":2" /> Gay nwetara akara ugo mmụta [[Dọkịta Nkà Ihe Ọmụma | Ph.D.]] na 1998 site na [[Harvard University]] ma merie ihe nrite Toppan nke mahadum maka edemede kacha mma na sayensị ndọrọ ndọrọ ọchịchị.<ref name=":1">{{Cite news|url=http://news.harvard.edu/gazette/story/2015/04/claudine-gay-named-dean-of-social-science/|title=Claudine Gay named dean of social science|last=Reuell|first=Peter|date=April 28, 2015|work=Harvard Gazette|access-date=April 14, 2017|language=en-US|archive-date=April 15, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170415104054/http://news.harvard.edu/gazette/story/2015/04/claudine-gay-named-dean-of-social-science/|url-status=live}}</ref>
== Ọrụ agụmakwụkwọ ==
Mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ, Gay bụ osote prọfesọ, ma mesịa bụrụ prọfesọ n'onwe ya, na Ngalaba Sayensị Ndọrọndọrọ Ọchịchị nke Stanford site n'afọ 2000 ruo 2006. N'agụmakwụkwọ afọ 2003–2004, ọ bụ onye otu na Center for Advanced Study in the Behavioral Sciences na Mahadum Stanford.<ref name=":2" />
Nnyocha Gay mere na-akọwa omume ndọrọ ndọrọ ọchịchị ndị Amerịka, gụnyere ndị ntuli aka, amụma gbasara ụlọ obibi, na ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke agbụrụ na njirimara.<ref name = "aaas-people"/> Mahadum Harvard kpọpụtara ya ka ọ bụrụ prọfesọ nke gọọmentị n'afọ 2006, a họpụtakwara ya prọfesọ nke ọmụmụ ihe gbasara ndị Afrịka na Amerịka n'afọ 2007..<ref name = "news.harvard.edu">{{Cite web | date = December 15, 2022 | title = Harvard names Claudine Gay 30th president | url = https://news.harvard.edu/gazette/story/2022/12/harvard-names-claudine-gay-30th-president/ | access-date = July 5, 2023 | website = Harvard Gazette | language = en-US | archive-date = December 22, 2022 | archive-url = https://web.archive.org/web/20221222180738/https://news.harvard.edu/gazette/story/2022/12/harvard-names-claudine-gay-30th-president/ | url-status = live }}</ref>
=== Ọkwa nchịkwa ===
N'afọ 2015, A họpụtara Gay dị ka onyeisi sayensị mmekọrịta mmadụ na ibe ya na [[Harvard Faculty of Arts and Sciences]] (FAS) nakwa Prọfesọ Wilbur A. Cowett nke Gọọmentị na nke Ọmụmụ Ndị Africa na Ndị Africa-America. N'afọ 2018, a họpụtara ya ka ọ bụrụ Dean nke Faculty of Arts and Sciences.<ref name = "aaas-people"/>
Dị ka Dean nke FAS, nke na-ahụ maka ọmụmụ ihe graduate na undergraduate, Gay depụtara isi ihe anọ bụ́ isi ọ na-elekwasị anya na ha: ịbawanye ụdị dị iche iche n'etiti ndị nkuzi, ịkwado ụmụ akwụkwọ nwere mmasị n’ọmụmụ na-ejikọta ngalaba dị iche iche, ịgba ndị prọfesọ ume ka ha na-arụkọ ọrụ n'etiti ngalaba dị iche iche, na ịkwalite nsonye ndị nkuzi na ndụ obodo mahadum.<ref name=":0">{{Cite web |last=Rosenberg |first=John |date=September 2021 |title=The Art of the Dean |url=https://www.harvardmagazine.com/2021/09/jhj-art-of-the-dean |website=Harvard Magazine |access-date=July 5, 2023 |archive-date=July 5, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230705070943/https://www.harvardmagazine.com/2021/09/jhj-art-of-the-dean |url-status=live }}</ref>
N’oge ọ nọ n’ọkwa dị ka Dean, ihe ndị Gay lekwasịrị anya na ha gụnyere atụmatụ mgbochi ịkpa ókè agbụrụ na ịbawanye ụdị agbụrụ dị iche iche n’ogige mahadum, n’etiti ụmụ akwụkwọ na ndị nkuzi.<ref>{{Cite news |last=Radsken |first=Jill |date=August 20, 2020 |title=Faculty of Arts and Sciences unveils anti-racism agenda |url=https://news.harvard.edu/gazette/story/2020/08/faculty-of-arts-and-sciences-unveils-its-anti-racism-agenda/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231226194958/https://news.harvard.edu/gazette/story/2020/08/faculty-of-arts-and-sciences-unveils-its-anti-racism-agenda/ |archive-date=December 26, 2023 |access-date=January 11, 2024 |work=[[Harvard Magazine]]}}</ref><ref name="Harvard Crimson">{{Cite news |last1=Hamid |first1=Rahem D. |last2=Schisgall |first2=Elias J. |date=May 25, 2023 |title=Dean Today, President Tomorrow: Gay Reflects on 5 Years Leading Harvard FAS |url=https://www.thecrimson.com/article/2023/5/25/gay-reflects-five-years-feature/ |url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240111082635/https://www.thecrimson.com/article/2023/5/25/gay-reflects-five-years-feature/ |archive-date=January 11, 2024 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref> N'ọnwa Ọgọọst 2020, FAS were n’ọrụ onye osote onye isi ngalaba mbụ ya maka ọdịiche, nsonye, na inwe mmetụta nke ịbụ onye otu.<ref>{{Cite news |last=Bikales |first=James S. |date=August 25, 2020 |title=FAS Hires Sheree Ohen as Inaugural Associate Dean of Diversity, Inclusion, and Belonging |url=https://www.thecrimson.com/article/2020/8/25/fas-dean-diversity-equity-inclusion/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240104095404/https://www.thecrimson.com/article/2020/8/25/fas-dean-diversity-equity-inclusion/ |archive-date=January 4, 2024 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref> Mgbe mkpebi Ụlọikpe Kasị Elu nke United States nke June 2023 gasịrị na ''Students for Fair Admissions v. Harvard'', nke kpebiri na mmemme atụmatụ nkwado dabere n’agbụrụ n’ịnabata ụmụ akwụkwọ na kọleji megidere iwu obodo, Gay kwuru na Harvard ga-eso mkpebi ụlọikpe ahụ, “mana nke ahụ anaghị agbanwe ụkpụrụ anyị.”<ref>{{Cite news |last=Chan |first=Tiffany |date=June 29, 2023 |title='We're not important anymore': Supreme Court ruling sends shockwaves through college campuses |url=https://www.cbsnews.com/boston/news/supreme-court-affirmative-action-ruling-harvard-university/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240111075734/https://www.cbsnews.com/boston/news/supreme-court-affirmative-action-ruling-harvard-university/ |archive-date=January 11, 2024 |access-date=January 11, 2024 |work=CBS News}}</ref>
N’oge ọ nọ n’ọkwa onye isi ngalaba, Gay nyere ọtụtụ prọfesọ Harvard ntaramahụhụ n’ihi ebubo nke omume mmekọahụ na-ekwesịghị ekwesị. O wepụrụ ọkwa emeritus n’aka ndị prọfesọ lara ezumike nka bụ [[Jorge I. Domínguez]] na [[Gary Urton]], ma tinye ndị prọfesọ [[John Comaroff]] na [[Roland G. Fryer Jr.]] n’ezumike ọrụ, mgbe onye ọ bụla n’ime ha chere ebubo iyi egwu mmekọahụ ihu.<ref>{{Cite news |last1=Berger |first1=Jonah S. |last2=McCafferty |first2=Molly C. |date=May 9, 2019 |title=Harvard Prof. Dominguez Stripped of Emeritus Status Following Conclusion of Title IX Investigation |url=https://www.thecrimson.com/article/2019/5/9/dominguez-investigation-closes/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240103133926/https://www.thecrimson.com/article/2019/5/9/dominguez-investigation-closes/ |archive-date=January 3, 2024 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref><ref>{{Cite news |last=Wang |first=Andy Z. |date=June 11, 2021 |title=Anthropology Prof. Urton Stripped of Emeritus Status, Barred From Campus Following Sexual Misconduct Investigation |url=https://www.thecrimson.com/article/2021/6/11/urton-sanctions/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230824132430/https://www.thecrimson.com/article/2021/6/11/urton-sanctions/ |archive-date=August 24, 2023 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref><ref>{{Cite news |last1=Kim |first1=Ariel H. |last2=Xu |first2=Meimei |date=January 21, 2022 |title=Harvard Anthropology Prof. John Comaroff Placed on Leave Following Sexual Harassment, Professional Misconduct Inquiries |url=https://www.thecrimson.com/article/2022/1/21/comaroff-unpaid-leave/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240103133844/https://www.thecrimson.com/article/2022/1/21/comaroff-unpaid-leave/ |archive-date=January 3, 2024 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref><ref>{{Cite news |last=Avi-Yonah |first=Shera S. |date=July 10, 2019 |title=Harvard Places Fryer on Administrative Leave, Levies Sanctions |url=https://www.thecrimson.com/article/2019/7/10/fryer-administrative-leave/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240109185657/https://www.thecrimson.com/article/2019/7/10/fryer-administrative-leave/ |archive-date=January 9, 2024 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref> Gay nyekwara prọfesọ [[Martin Nowak]] ntaramahụhụ maka "omume na-adịghị mma" n'ihe gbasara mmekọrịta ya na onye omekome mmekọahụ [[Jeffrey Epstein]].<ref>{{Cite news |last1=Nair |first1=Meera S. |last2=Wang |first2=Andy Z. |date=March 26, 2021 |title=Gay Levies Sanctions Against Prof. Nowak for Contacts With Jeffrey Epstein |url=https://www.thecrimson.com/article/2021/3/26/gay-sanctions-nowak-epstein/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231101102313/https://www.thecrimson.com/article/2021/3/26/gay-sanctions-nowak-epstein/ |archive-date=November 1, 2023 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref>
Prọfesọ [[Harvard Law School]] na onyeisi ngalaba Winthrop House [[Ronald S. Sullivan Jr.|Ronald Sullivan]] chere ngagharị iwe ụmụ akwụkwọ ihu n’oge opupu ihe ubi nke afọ 2019 mgbe o sonyechara n’òtù ndị ọka iwu na-agbachitere [[Harvey Weinstein]], bụ́ onye nọ n’ikpe maka ebubo idina mmadụ n’ike.<ref>{{cite news |last1=Streeter |first1=Kurt |date=January 4, 2024 |title=For Harvard's First Black President, Race Became the Unavoidable Issue |url=https://www.nytimes.com/2024/01/04/us/claudine-gay-harvard-president-race.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20240104103252/https://www.nytimes.com/2024/01/04/us/claudine-gay-harvard-president-race.html/ |archive-date=January 4, 2024 |access-date=January 6, 2024 |website=[[The New York Times]]}}</ref> Gay kpọrọ nzaghachi Sullivan nyere maka esemokwu ahụ “ezughị ezu,” na-ekwu na ya nwere “ọrụ pụrụ iche” dị ka onye isi ụlọ obibi n’ilekọta ọdịmma ndị bi na Winthrop.<ref>{{cite news |last1=Berger |first1=Jonah S. |last2=McCafferty |first2=Molly C. |date=February 12, 2019 |title=FAS Dean Claudine Gay Calls Sullivan's Response to Student Concerns 'Insufficient' |url=https://www.thecrimson.com/article/2019/2/12/dean-gay-sullivan-response/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240104040555/https://www.thecrimson.com/article/2019/2/12/dean-gay-sullivan-response/ |archive-date=January 4, 2024 |access-date=January 6, 2024 |website=[[The Harvard Crimson]]}}</ref> Onye isi [[Harvard College]], [[Rakesh Khurana]], kpebiri ịghara imegharị nkwekọrịta Sullivan dị ka onye isi ụlọ obibi Winthrop,<ref name="Rosenberg2">{{cite news |last1=Rosenberg |first1=John S. |last2=Bolotnikova |first2=Marina N. |date=July–August 2019 |title=From #MeToo fallout to undergraduate education and public service | Harvard Magazine |url=https://www.harvardmagazine.com/2019/06/news-briefs |archive-url=https://web.archive.org/web/20230929001839/https://www.harvardmagazine.com/2019/06/news-briefs |archive-date=September 29, 2023 |access-date=January 11, 2024 |website=[[Harvard Magazine]]}}</ref><ref name="05-11-20192">{{cite news |last1=Avi-Yonah |first1=Shera S. |last2=Ryan |first2=Aidan F. |date=May 11, 2019a |title=Winthrop Faculty Deans to Leave After Harvard Refuses to Renew Their Appointments |url=https://www.thecrimson.com/article/2019/5/11/winthrop-faculty-deans-to-leave/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240103191028/https://www.thecrimson.com/article/2019/5/11/winthrop-faculty-deans-to-leave/ |archive-date=January 3, 2024 |access-date=January 6, 2024 |website=[[The Harvard Crimson]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=2019-05-13 |title=Harvard Won't Renew Faculty Deans' Terms Amid Outcry Over Harvey Weinstein Defense |url=https://www.wbur.org/news/2019/05/11/harvard-will-not-renew-faculty-deans-terms-amid-outcry-over-harvey-weinstein-defense |access-date=2024-01-16 |website=www.wbur.org |language=en}}</ref> mkpebi nke American Civil Liberties Union katọrọ.<ref name="11-19-2019">{{cite news |last1=Avi-Yonah |first1=Shera S. |last2=Franklin |first2=Delano R. |date=November 19, 2019b |title=Former Winthrop Dean Sullivan Criticizes Admins During Constitutional Law Society Event |url=https://www.thecrimson.com/article/2019/11/19/sullivan-speaks-hucls-event/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240104231558/https://www.thecrimson.com/article/2019/11/19/sullivan-speaks-hucls-event/ |archive-date=January 4, 2024 |access-date=January 6, 2024 |website=[[The Harvard Crimson]]}}</ref><ref>{{cite news |last1=Soave |first1=Robby |author-link1=Robby Soave |date=June 10, 2019 |title=ACLU Says Harvard 'Sacrificed Principles Central to Our Legal System' When It Fired Ron Sullivan |url=https://reason.com/2019/06/10/aclu-harvard-ron-sullivan/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230202090339/https://reason.com/2019/06/10/aclu-harvard-ron-sullivan/ |archive-date=February 2, 2023 |access-date=January 6, 2024 |website=[[Reason (magazine)|Reason]]}}</ref>
N'afọ 2019, Gay kwuru na Harvard ga-achọ ị wee ọtụtụ prọfesọ ọmụmụ agbụrụ n'ọrụ,<ref>{{Cite news |last1=Berger |first1=Jonah S. |last2=McCafferty |first2=Molly C. |date=October 4, 2019 |title=FAS Prioritizing Ethnic Studies Faculty Searches Despite Stagnant Overall Hiring, Dean Gay Says |url=https://www.thecrimson.com/article/2019/10/4/fas-faculty-search/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230706232830/https://www.thecrimson.com/article/2019/10/4/fas-faculty-search/ |archive-date=July 6, 2023 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref> were mmadụ atọ n'ọrụ n'afọ 2022.<ref>{{Cite news |last=Xu |first=Meimei |date=July 9, 2022 |title=Jesse Hoffnung-Garskof '93 Joins Harvard as Third Professor in Ethnic Studies Cluster Hire |url=https://www.thecrimson.com/article/2022/7/9/Jesse-Hoffnung-Garskof-hire/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240106192145/https://www.thecrimson.com/article/2022/7/9/Jesse-Hoffnung-Garskof-hire/ |archive-date=January 6, 2024 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref> Mgbe ngagharị iwe gasịrị nke katọrọ ịjụ inye [[Lorgia García Peña]], onye ọkà mmụta gbasara agbụrụ na omenala, ọkwa onye prọfesọ na-adịgide adịgide na Harvard, Gay kwuru na Jenụwarị 2020 na ya ga-ebido nyocha usoro FAS si enye ndị prọfesọ ọkwa ọrụ na-adịgide adịgide.<ref>{{Cite news |last1=Bikales |first1=James S. |last2=Chen |first2=Kevin R. |date=January 3, 2020 |title=FAS Dean Gay to Review Tenure Promotion Process |url=https://www.thecrimson.com/article/2020/1/3/fas-tenure-review-letter/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230704200520/https://www.thecrimson.com/article/2020/1/3/fas-tenure-review-letter/ |archive-date=July 4, 2023 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref> Nyocha ahụ, e wepụtara n'ọnwa Ọktoba 2021, kwuru na usoro Harvard si enye ndị ọkà mmụta ọkwa ọrụ na-adịgide adịgide bụ nke “a haziri nke ọma n’usoro ya” n’ọtụtụ akụkụ, mana ọ chọpụtakwara na ndị prọfesọ enweghị ntụkwasị obi zuru oke n’usoro ahụ, nakwa na mmụọ ọrụ ha banyere usoro ahụ adịghị elu.<ref>{{Cite news |last1=Nair |first1=Meera S. |last2=Wang |first2=Andy Z. |date=October 12, 2021 |title=FAS Review Largely Upholds Tenure System Despite Acknowledging 'Mistrust and Low Morale' |url=https://www.thecrimson.com/article/2021/10/12/tenure-review-report-2021/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230704193848/https://www.thecrimson.com/article/2021/10/12/tenure-review-report-2021/ |archive-date=July 4, 2023 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref>
Dị ka onyeisi ngalaba (Dean), Gay bụ onye lekọtara mmalite nke Harvard John A. Paulson School of Engineering and Applied Sciences ọhụrụ n'afọ 2021 na ogige Harvard dị na Allston, nke ọnụ ahịa owuwu ya ruru otu ijeri dọla. Ụlọ akwụkwọ ahụ gụnyekwara mmemme PhD na injinia kwantum.<ref name="Harvard Crimson" />
Harvard nwere nsogbu agụmakwụkwọ na ego n'ihi ọrịa COVID-19. Maka afọ ego 2020, Ngalaba nke Nka na Sayensị kọrọ na mfu ruru nde dọla $15.8.<ref>{{Cite web |last=Rosenberg |first=John |date=January 2021 |title=The Financial Fallout…So Far |url=https://www.harvardmagazine.com/2021/01/jhj-financial-fallout |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230705070955/https://www.harvardmagazine.com/2021/01/jhj-financial-fallout |archive-date=July 5, 2023 |access-date=July 5, 2023 |website=Harvard Magazine}}</ref> Na mmalite afọ 2021, Gay kwupụtara na ọnụ ahịa nke nkwa agụmakwụkwọ FAS dị oke elu karịa ego ọ na-enweta ma malite usoro iji belata mmefu.<ref name=":02">{{Cite web |last=Rosenberg |first=John |date=September 2021 |title=The Art of the Dean |url=https://www.harvardmagazine.com/2021/09/jhj-art-of-the-dean |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230705070943/https://www.harvardmagazine.com/2021/09/jhj-art-of-the-dean |archive-date=July 5, 2023 |access-date=July 5, 2023 |website=Harvard Magazine}}</ref> Ná ngwụcha afọ ahụ, FAS kwuru na o nwere ego fọdụrụ nke ruru nde dọla 51($51 million), nke bụ mmụba ma e jiri ya tụnyere mfu nde dọla 112 ($112 million ) e buru ụzọ tụọ anya.<ref>{{Cite web |last1=Nair |first1=Meera S. |last2=Wang |first2=Andy Z. |date=November 3, 2021 |title=Defying Projections, FAS Ends Fiscal Year with $51M Surplus |url=https://www.thecrimson.com/article/2021/11/3/fas-annual-report-2021/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231216025902/https://www.thecrimson.com/article/2021/11/3/fas-annual-report-2021/ |archive-date=December 16, 2023 |access-date=December 7, 2023 |work=The Harvard Crimson}}</ref>
Na mgbakwunye na ọkwa ya na Harvard, Gay jere ozi dịka osote onyeisi oche nke [[Midwest Political Science Association]] site n'afọ 2014 ruo 2017,<ref>{{cite web |title=Past Vice Presidents |website=MPSAnet.org |url=https://www.mpsanet.org/about/governance/past-mpsa-officers/ |access-date=January 20, 2023 |archive-date=January 20, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230120155451/https://www.mpsanet.org/about/governance/past-mpsa-officers/ |url-status=live }}</ref> nakwa dịka onye nlekọta Phillips Exeter site n'afọ 2017 ruo 2023.<ref name=":4" />
=== Ọchịchị Mahadum Harvard ===
N'ọnwa Juun 2022, onye isi oche [[Harvard University]] [[Lawrence Bacow]] kwupụtara na ọ ga-agba arụkwaghịm n'ọkwa ahụ n'ime otu afọ. Kọmitii nchọta nke [[Penny Pritzker] duru tụlere ndị a họpụtara 600 ma họrọ Gay ka ọ nọchie Bacow. N'ọnwa Disemba 15, 2022, Harvard kwupụtara na a họpụtara Gay ka ọ bụrụ onyeisi oche nke Mahadum Harvard nke iri atọ.<ref>{{Cite web|date=December 15, 2022|title=Claudine Gay: Harvard University picks first Black president|url=https://www.bbc.com/news/world-us-canada-63990177|work=BBC News|first=Madeline|last=Halpert|access-date=December 7, 2023|archive-date=November 11, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231111125431/https://www.bbc.com/news/world-us-canada-63990177|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |date=December 16, 2022 |title=Harvard names Claudine Gay as first ever Black president |work=[[United Press International]]|first=A. L.|last=Lee |url=https://www.upi.com/Top_News/US/2022/12/16/harvard-first-black-woman-president/8271671192815 |access-date=December 19, 2022 |archive-date=December 23, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221223023703/https://www.upi.com/Top_News/US/2022/12/16/harvard-first-black-woman-president/8271671192815/ |url-status=live }}</ref> Ọ malitere ọrụ n'ọnwa Julaị 1, 2023, wee bụrụ onye isi ojii mbụ bụ onyeisi oche nke mahadum ahụ.<ref>{{Cite web|title=With End of Affirmative Action, Claudine Gay Faces Unprecedented Challenges to Start Harvard Presidency|url=https://www.thecrimson.com/article/2023/7/4/claudine-gay-harvard-affirmative-action-analysis/|work=The Harvard Crimson|first1=Miles J.|last1=Herszenhorn|first2=Claire|last2=Yuan|date=July 4, 2023|access-date=December 12, 2023|archive-date=December 16, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231216105326/https://www.thecrimson.com/article/2023/7/4/claudine-gay-harvard-affirmative-action-analysis/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |date=January 21, 2021 |title=Homepage |url=https://www.harvard.edu/president/ |access-date=December 10, 2023 |website=Harvard University President |language=en-US |archive-date=December 10, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231210044210/https://www.harvard.edu/president/ |url-status=live }}</ref>
==== Nnyocha izu ohi echiche na ọrụ ọgụgụ isi ====
N'oge na-adịghị anya ka e mechara ịnụ okwu n'ụlọ omebe iwu n'ọnwa Disemba, onye na-akwado echiche mgbanwe aka nri bụ [[Christopher Rufo]] na onye nta akụkọ bụ [[Aaron Sibarium]] boro Gay ebubo izu ohi echiche na ọrụ ọgụgụ isi.<ref name="diver-tg"/><ref name=":6">{{cite news |last1=Burns |first1=Hilary |last2=Damiano |first2=Mike |date=December 11, 2023 |title=Key Harvard oversight board offers silence as controversy engulfs Harvard president Claudine Gay |website=[[The Boston Globe]] |url=https://www.bostonglobe.com/2023/12/11/metro/harvard-president-testimony/ |access-date=December 12, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231212041702/https://www.bostonglobe.com/2023/12/11/metro/harvard-president-testimony/ |archive-date=December 12, 2023}}</ref> and by an anonymous complaint.<ref name="Schuessler" /> Dị ka ''The New York Times'' si chịkọta, ebubo ndị ahụ metụtara “iji ihe sitere n’ebe ndị ọzọ nweta n’enyeghị otuto ma ọ bụ ntụaka kwesịrị ekwesị nye ndị nwe ya... [nke gụnyere] site n’obere akụkụ nke nkọwa isiokwu ruo na paragraf ndị chịkọtara nchọpụta ndị ọkà mmụta ndị ọzọ, ebe a gbanwere naanị ntakịrị n’ụzọ e si dee ha, na n’ụfọdụ ọnọdụ, e nweghịdị ntụaka kpọmkwem nye ndị ọkà mmụta ndị ahụ.”<ref name="Schuessler"/> Ebubo ndị a ruru ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ ikpe iri ise gụnyere akwụkwọ agụmakwụkwọ asatọ nke Gay dere, gụnyere edemede ya na ise n'ime edemede iri na otu o bipụtara.<ref name="Nguyen">{{cite news |last1=Nguyen |first1=Sophia |title=The plagiarism allegations against ex-Harvard president Claudine Gay, explained |archive-url=https://web.archive.org/web/20240105133742/https://www.washingtonpost.com/books/2024/01/04/claudine-gay-plagiarism-examples-harvard/ |url=https://www.washingtonpost.com/books/2024/01/04/claudine-gay-plagiarism-examples-harvard/ |archive-date=January 5, 2024 |access-date=January 11, 2024|newspaper=[[The Washington Post]] |date=January 4, 2024}}</ref>
[[Carol M. Swain]] boro Gay ebubo na o nyeghị ọrụ Swain otuto ma ọ bụ ntụaka sitere n'akwụkwọ ya nke afọ 1993, "Black Faces, Black Interests: The Representation of African Americans in Congress", nakwa edemede Swain dere bụ "Women and Blacks in Congress: 1870–1996" nke e bipụtara n'afọ 1997.<ref>{{Cite journal |last=Carol |first=Swain |date=17 Dec 2023 |title=Claudine Gay and My Scholarship |url=https://www.wsj.com/articles/claudine-gay-and-my-scholarship-plagiarism-elite-system-unearned-position-24e4a1b1 |journal=[[The Wall Street Journal]]}}</ref>
N'ọnwa Ọktoba 2023, ''[[New York Post]]'' kpọtụụrụ Harvard ka o kwuo ihe ọ na-eche banyere akụkọ ha na-akwado ibipụta gbasara ihe atụ 27 a na-enyo enyo na ha bụ “izu ohi echiche na ọrụ ọgụgụ isi”. Harvard kpọrọ ebubo ''Post'' ahụ “ụgha a pụrụ igosi n'ụzọ doro anya”, ma yie akwụkwọ akụkọ ahụ egwu ịgba ya akwụkwọ maka nkwutọ.<ref name=":10">{{Cite web |last1=Kettles |first1=Cam E. |last2=Robinson |first2=Tilly R. |date=December 25, 2023 |title=A Law Firm Said Plagiarism Allegations Against Harvard President Gay Were 'Demonstrably False.' Then She Submitted Corrections. |url=https://www.thecrimson.com/article/2023/12/25/harvard-threaten-sue-post/ |access-date=December 26, 2023 |website=The Harvard Crimson |archive-date=December 26, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231226002617/https://www.thecrimson.com/article/2023/12/25/harvard-threaten-sue-post/ |url-status=live }}</ref>
Na nzaghachi, Gay kwuru na ya kwụsiri ike n'ọrụ ya ma rịọ ka ndị ezi nyochaa ya.<ref name=":5" /><ref name=":10" /> Ụlọ ọrụ Harvard (Harvard Corporation) kọrọ na nyocha ahụ chọpụtara “ọnọdụ ole na ole ebe enyeghị ntụaka zuru oke” na “iji okwu ndị yiri ibe ha ugboro ugboro n’enweghị inye otuto kwesịrị ekwesị” n’ọrụ ya, mana “enweghị mmebi nke ụkpụrụ Harvard gbasara omume ọjọọ n’ime nchọpụta.”<ref name="Schuessler"/><ref name=":5">{{Cite web |last= |first= |last2= |date=December 12, 2023 |title=Statement from the Harvard Corporation: Our President |url=https://www.harvard.edu/blog/2023/12/12/statement-from-the-harvard-corporation-our-president/ |access-date=December 21, 2023 |website=Harvard University |language=en-US |archive-date=December 20, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231220222512/https://www.harvard.edu/blog/2023/12/12/statement-from-the-harvard-corporation-our-president/ |url-status=live }}</ref><ref name=":13">{{Cite web |last1=Robinson |first1=Tilly R. |last2=Shah |first2=Neil H. |date=December 21, 2023 |title=Harvard President Claudine Gay to Submit 3 Additional Corrections, Corporation Says Improper Citations Fall Short of Research Misconduct |url=https://www.thecrimson.com/article/2023/12/21/gay-plagiarism-dissertation-corrections/ |access-date=2024-01-03 |website=www.thecrimson.com |archive-date=December 25, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231225025004/https://www.thecrimson.com/article/2023/12/21/gay-plagiarism-dissertation-corrections/ |url-status=live }}</ref> Nyocha nke ''[[The Harvard Crimson]]'' na [[CNN]] jụrụ nkwupụta Harvard ahụ, na-achọpụta na o yikarịrị ka Gay emebiri iwu mahadum ahụ gbasara izu ohi echiche na ọrụ ọgụgụ isi na iguzosi ike n’ezi ihe n’ihe ọmụmụ.<ref>Quotes from ''The Harvard Crimson'' and CNN:
* {{harvnb|Hamid|Orakwue|Schisgall|2023|loc=: "The Crimson independently reviewed the published allegations. Though some are minor — consisting of passages that are similar or identical to Gay’s sources, lacking quotation marks but including citations — others are more substantial, including some paragraphs and sentences nearly identical to other work and lacking citations. Some appear to violate Harvard's current policies around plagiarism and academic integrity."}}
* {{harvnb|Steck|2023|loc=: "Harvard President Claudine Gay recently requested corrections for two of her academic papers, but she did not address even clearer examples of plagiarism from earlier in her academic history at the school, according to a CNN analysis of her writings... Both offenses appear to go against Harvard’s guide on plagiarism, which clearly states, 'it is considered plagiarism to draw any idea or any language from someone else without adequately crediting that source in your paper.{{'"}}}}
</ref><ref name="Hamid">{{cite news |last1=Hamid |first1=Rahem D. |last2=Orakwue |first2=Nia L. |last3=Schisgall |first3=Elias J. |title=Despite Support From Corporation, Harvard President Gay Under Fire Over Plagiarism Allegations |archive-url=https://web.archive.org/web/20240109233800/https://www.thecrimson.com/article/2023/12/12/allegations-plagiarism-gay-dissertation/ |url=https://www.thecrimson.com/article/2023/12/12/allegations-plagiarism-gay-dissertation/ |archive-date=January 9, 2024 |access-date=January 11, 2024 |website=[[The Harvard Crimson]] |date=December 12, 2023}}</ref><ref name="Steck">{{cite news |last1=Steck |first1=Em |title=Harvard president's corrections do not address her clearest instances of plagiarism, including as a student in the 1990s |archive-url=https://web.archive.org/web/20240107151033/https://www.cnn.com/2023/12/20/business/harvard-president-claudine-gay-plagiarism/index.html |url=https://www.cnn.com/2023/12/20/business/harvard-president-claudine-gay-plagiarism/index.html |archive-date=January 7, 2024 |access-date=January 11, 2024 |website=[[CNN]] |date=December 20, 2023}}</ref> Gay requested seven corrections to add citations and quotation marks to her dissertation and two of her articles.<ref name=":8" /><ref>{{cite web |last1=Souza |first1=Sabrina |last2=Egan |first2=Matt |date=December 15, 2023 |title=Harvard President Claudine Gay corrects two scholarly articles following allegations of plagiarism |url=https://edition.cnn.com/2023/12/15/business/harvard-president-claudine-gay-corrects-scholarly-articles-plagiarism-allegations/index.html |access-date=December 16, 2023 |work=[[CNN]] |archive-date=December 16, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231216093134/https://edition.cnn.com/2023/12/15/business/harvard-president-claudine-gay-corrects-scholarly-articles-plagiarism-allegations/index.html?utm_source=business_ribbon |url-status=live }}</ref><ref name="Nguyen" /> Academic [[Joseph M. Reagle Jr.|Joseph Reagle]] opined that media reports that Gay "plagiarized" implied that she had stolen the central ideas in her work, saying "I don't think this is the case" but that the work "contain plagiarized prose. This is a lesser but still significant infraction."<ref name="Slate 19 January 2024">{{cite news |last1=Harrison |first1=Stephen |title=Yes, Copying From Wikipedia Is Plagiarism |url=https://slate.com/technology/2024/01/is-copying-from-wikipedia-plagiarism.html |access-date=20 January 2024 |work=[[Slate (magazine)|Slate]] |date=19 January 2024}}</ref> Academic William Arighi, writing for the ''[[American Association of University Professors|Journal of Academic Freedom]]'', later characterized the events as "an attempt not at promoting truth but at grinding a political ax".<ref name=":14">{{Cite journal |last=Arighi |first=William |title=Claudine Gay, Plagiarism, and AI |url=https://www.aaup.org/JAF15/claudine-gay-plagiarism-and-ai |journal=[[Journal of Academic Freedom]] |volume=15}}</ref>
In response to the allegations, the [[United States House Committee on Education and the Workforce|congressional committee]] that held the hearing on antisemitism said it would examine Gay's work, and asked the university to produce related communications and documentation.<ref name=":12">{{Cite web |last=Egan |first=Matt |date=2023-12-29 |title=Harvard granted extension to respond to House on plagiarism scandal |url=https://www.cnn.com/2023/12/29/business/harvard-plagiarism-claudine-gay-education-committee/index.html |access-date=2023-12-30 |website=[[CNN]] |language=en |archive-date=December 30, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231230141532/https://www.cnn.com/2023/12/29/business/harvard-plagiarism-claudine-gay-education-committee/index.html |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite news |last=Matza |first=Max |date=December 21, 2023 |title=Claudine Gay: New problems found in Harvard president's work |language=en-GB |work=[[BBC News]] |url=https://www.bbc.com/news/world-us-canada-67782799 |access-date=December 24, 2023 |archive-date=December 24, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231224040344/https://www.bbc.com/news/world-us-canada-67782799 |url-status=live }}</ref>
8fcif2bidl6za9b7ws9rugqvb2e5j7v
729689
729684
2026-09-30T20:37:02Z
Chrysella
12967
/* Nnyocha izu ohi echiche na ọrụ ọgụgụ isi */
729689
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|American political scientist and university administrator (born 1970)}}
{{Use mdy dates|date=December 2023}}
{{Infobox officeholder
| name = Claudine Gay
| image = Inauguration of Claudine Gay as President of Harvard University (3) (cropped).jpg
| caption = Gay in 2023
| office = 30th [[President of Harvard University]]
| term_start = July 1, 2023
| term_end = January 2, 2024
| predecessor = [[Lawrence Bacow]]
| successor = [[Alan Garber]]
| office1 = Dean of the [[Harvard Faculty of Arts and Sciences]]
| term_start1 = August 15, 2018
| term_end1 = June 30, 2023
| predecessor1 = [[Michael D. Smith (computer scientist)|Michael Smith]]
| successor1 = [[Emma Dench]] (interim)<br>[[Hopi Hoekstra]]
| birth_date = {{birth date and age|1970|08|04}}
| birth_place = [[New York City]], U.S.
| death_date =
| death_place =
| spouse = Christopher Afendulis
| children = 1
| education = [[Princeton University]]<br>[[Stanford University]] ([[Bachelor of Arts|BA]])<br>[[Harvard University]] ([[Doctor of Philosophy|PhD]])
| relatives = [[Roxane Gay]] (cousin)
| module = {{Infobox academic
|embed = yes
|discipline = [[Political science]]
|thesis_title = Taking charge: Black electoral success and the redefinition of American politics
|thesis_url = https://www.proquest.com/docview/304343028/fulltextPDF/E3586B8D78E3408DPQ/
|thesis_year = 1997
| doctoral_advisor = [[Gary King (political scientist)|Gary King]]<ref>{{Cite web |date=2024-01-03 |title=Excerpts From Dr. Claudine Gay's Work – The New York Times |website=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2023/12/21/us/claudine-gay-harvard-president-excerpts.html |access-date=2024-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240103102250/https://www.nytimes.com/2023/12/21/us/claudine-gay-harvard-president-excerpts.html |archive-date=January 3, 2024 }}</ref>
|workplaces = [[Stanford University]] (2000–2006)<br>[[Harvard University]] (2006–present)}}
}}
[[w:ig: Claudine Gay|Claudine Gay]](amụrụ n'ọnwa Ọgọọst 4, 1970)<ref name=":11" /> bụ ọkà mmụta sayensị ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke Amerịka, onye bụkwa Prọfesọ Wilbur A. Cowett nke Gọọmentị na Ọmụmụ Ihe Ndị Afrịka na Ndị Afrịka-Amerịka na [[Harvard University]]. Nnyocha ya lekwasịrị anya n'omume ndọrọ ndọrọ ọchịchị Amerịka, gụnyere ndị ntuli aka na ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke agbụrụ na njirimara.<ref name = "aaas-people">{{Cite web | title = Claudine Gay | url = https://aaas.fas.harvard.edu/people/claudine-gay | access-date = December 10, 2023 | website = aaas.fas.harvard.edu | language = en | archive-date = December 7, 2023 | archive-url =
https://web.archive.org/web/20231207223229/https://aaas.fas.harvard.edu/people/claudine-gay | url-status = live }}</ref>
Gay jere ozi dị ka diin nke Social Sciences na Harvard site n'afọ 2015 ruo 2018, dị ka diin (dean) nke Harvard Faculty of Arts and Sciences site n'afọ 2018 ruo 2023, na dị ka onyeisi nke Mahadum Harvard nke iri atọ (30th) site n'ọnwa Julaị 2023 ruo Jenụwarị 2024.
N'ọnwa Disemba 2023, Gay na ndị isi oche mahadum abụọ nwere nrụgide sitere n'aka ọha na eze<ref name="WSJ-10-11">{{Cite web |last1=Belkin |first1=Douglas |last2=Ellis |first2=Lindsay |date=October 11, 2023 |title=Blaming Israel for Hamas Attacks Sparks Backlash Across U.S., Exposing Deep Rifts |url=https://www.wsj.com/us-news/israel-hamas-attack-us-backlash-ff5f25e8 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231013013849/https://www.wsj.com/us-news/israel-hamas-attack-us-backlash-ff5f25e8 |archive-date=October 13, 2023 |access-date=October 13, 2023 |work=The Wall Street Journal |language=en-US}}</ref><ref name="NYT1010">{{Cite news |last1=Hartocollis |first1=Anemona |last2=Saul |first2=Stephanie |last3=Patel |first3=Vimal |date=October 10, 2023 |title=At Harvard, a Battle Over What Should Be Said About the Hamas Attacks |url=https://www.nytimes.com/2023/10/10/us/harvard-israel-gaza-hamas-reaction.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231013013842/https://www.nytimes.com/2023/10/10/us/harvard-israel-gaza-hamas-reaction.html |archive-date=October 13, 2023 |access-date=October 13, 2023 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> na kwa site na Nnọkọ Nzukọ Ndị Omeiwu nke 2023 gbasara mmegide Ndị Juu|kọmiti Ndị Omeiwu (2023 United States Congress hearing on antisemitism|congressional committee) ịgba arụkwaghịm, n'ihi azịza nye ebubo nke ime ihe ike mmegide ndị Juu n'ogige agụmakwụkwọ ahụ.<ref name="AB-1206">{{Cite web |last=Hensley |first=Sarah Beth |date=December 6, 2023 |title=Harvard's president answers backlash over response to calls for 'genocide of Jews' |url=https://abcnews.go.com/Politics/harvards-president-answers-backlash-response-calls-genocide-jews/story |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231207015000/https://abcnews.go.com/Politics/harvards-president-answers-backlash-response-calls-genocide-jews/story?id=105433835 |archive-date=December 7, 2023 |access-date=December 7, 2023 |website=ABC News |language=en-US}}</ref><ref name="Al-Jazeera-1206">{{Cite web |date=December 6, 2023 |title=How are Harvard, Penn presidents responding to campus anti-Semitism row? |url=https://www.aljazeera.com/news/2023/12/7/how-are-harvard-penn-presidents-responding-to-campus-anti-semitism-row |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231207164401/https://www.aljazeera.com/news/2023/12/7/how-are-harvard-penn-presidents-responding-to-campus-anti-semitism-row |archive-date=December 7, 2023 |access-date=December 7, 2023 |website=Al Jazeera |language=en-US}}</ref><ref name="NYT1206">{{Cite web | date = December 6, 2023 | title = College Presidents Under Fire After Dodging Questions About Antisemitism | url = https://www.nytimes.com/2023/12/06/us/harvard-mit-penn-presidents-antisemitism.html | access-date = December 7, 2023 | website = [[The New York Times]] | first1 = Stephanie | last1 = Saul | first2 = Anemona | last2 = Hartocollis | language = en-US | archive-date = December 8, 2023 | archive-url = https://web.archive.org/web/20231208061344/https://www.nytimes.com/2023/12/06/us/harvard-mit-penn-presidents-antisemitism.html | url-status = live}}</ref><ref>{{Cite web |last=Korn |first=Melissa |date=2023-12-10 |title=Penn President, Board Chair Resign After Furor Over Comments on Campus Antisemitism |url=https://www.wsj.com/us-news/education/university-of-pennsylvania-president-resigns-amid-furor-over-comments-on-antisemitism-on-campus-658d74cd |access-date=2024-01-03 |website=WSJ |language=en-US |archive-date=December 10, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231210102101/https://www.wsj.com/us-news/education/university-of-pennsylvania-president-resigns-amid-furor-over-comments-on-antisemitism-on-campus-658d74cd |url-status=live }}</ref> N'etiti mkpọsa nrụgide a, a boro Gay ebubo na ọ zuru ọrụ ọgụgụ isi n’akwụkwọ agụmakwụkwọ ndị o bipụtara,<ref name="diver-tg">{{cite news | last1 = Diver | first1 = Tony | title = Harvard University president Claudine Gay accused of plagiarism amid anti-Semitism row | archive-url = https://web.archive.org/web/20231211182150/https://www.telegraph.co.uk/world-news/2023/12/11/harvard-president-accused-plagiarism-amid-anti-semitism-row/ | url = https://www.telegraph.co.uk/world-news/2023/12/11/harvard-president-accused-plagiarism-amid-anti-semitism-row/ | archive-date = December 11, 2023 | access-date = December 11, 2023 | website = [[The Daily Telegraph|The Telegraph]] | date = December 11, 2023}}</ref><ref name="Schuessler">{{Cite news | last = Schuessler | first = Jennifer | date = 2023-12-21 | title = Harvard Finds More Instances of 'Duplicative Language' in President's Work | language = en-US | work = The New York Times | url = https://www.nytimes.com/2023/12/20/us/harvard-claudine-gay-plagiarism.html | access-date = 2024-01-01 | issn = 0362-4331 | archive-date = December 26, 2023 | archive-url = https://web.archive.org/web/20231226105816/https://www.nytimes.com/2023/12/20/us/harvard-claudine-gay-plagiarism.html | url-status = live }}</ref><ref name=":12" /> ọ bụ ezie na ebubo ndị a agbaghaala.<ref name=":13" /><ref name=":14" /> N'ọnwa Jenụwarị 2024, ọ gbara arụkwaghịm n'ọkwa onyeisi oche.<ref name="guard-2jan2024">{{cite news | last1 = Walker | first1 = Adria R. | title = Harvard president resigns amid claims of plagiarism and antisemitism backlash | url = https://www.theguardian.com/education/2024/jan/02/harvard-president-claudine-gay-resigns | access-date = January 2, 2024 | work = [[The Guardian]] | date = January 2, 2024 | archive-date = January 2, 2024 | archive-url = https://web.archive.org/web/20240102210529/https://www.theguardian.com/education/2024/jan/02/harvard-president-claudine-gay-resigns | url-status = live }}</ref>
== Mmalite ndụ na agụmakwụkwọ ==
Amụrụ Gay na [[The Bronx]] n'ọnwa Ọgọọst 4, 1970,<ref name=":11">{{Cite web |date=2023-01-11 |title="CLAUDINE GAY (1970-)" |url=https://www.blackpast.org/african-american-history/claudine-gay-1970/ |access-date=2024-04-09 |first= Malik |last=Simba |website=BlackPast.org |language=en}}</ref> ma too mbụ na [[New York City]], ya na nwanne ya nwoke nke tọrọ ya, Sony Gay, Jr.<ref name="the-scholar">{{Cite web |title=The Scholar Everyone Sought: Claudine Gay, Harvard's Next President |first= Miles J. |last=Herszenhorn|author2= Claire Yuan | website = The Harvard Crimson | url = https://www.thecrimson.com/article/2023/1/27/claudine-gay-presidential-profile/|date=January 27, 2023 |access-date=December 13, 2023 | archive-date = July 2, 2023 | archive-url = https://web.archive.org/web/20230702132518/https://www.thecrimson.com/article/2023/1/27/claudine-gay-presidential-profile/ | url-status = live }}</ref> Ndị mụrụ ya bụ ụmụ akwụkwọ mba ofesi si [[Haiti]], bụ́ ndị zutere na New York City dị ka ụmụ akwụkwọ kọleji n'afọ 1967. Nne ya, Claudette Gay, née Bateau (1946–2023), gụrụ akwụkwọ nọọsụ, nna ya agụọ injinịa.<ref>{{Cite web |date=2023-09-29 |title='Courage to Be Harvard' |url=https://www.harvardmagazine.com/2023/10/feature-president-gay-installation-address |access-date=2024-04-09 |first= Claudine |last=Gay |website=harvard.edu |language=en}}</ref><ref name=":3">{{cite news|url=http://afropunk.com/2018/07/meet-the-haitian-american-woman-whos-harvards-new-dean-of-the-faculty-of-arts-science/|title=Meet the Haitian-American woman who's Harvard's new Dean of the Faculty of Arts & Science|date=July 25, 2018|work=Afropunk|access-date=August 20, 2018|archive-date=August 20, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180820074606/http://afropunk.com/2018/07/meet-the-haitian-american-woman-whos-harvards-new-dean-of-the-faculty-of-arts-science/|url-status=live}}</ref> Mgbe ọ ka bụ nwata, Gay na ezinụlọ ya kwagara [[Saudi Arabia]], ebe nna ya, Sony Gay, Sr., rụrụ ndị [[United States Army Corps of Engineers]] ọrụ.<ref name=":2">{{Cite news |date=July 23, 2018 |title=Claudine Gay named Harvard FAS dean |url=https://news.harvard.edu/gazette/story/2018/07/claudine-gay-named-harvard-fas-dean/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221221121625/https://news.harvard.edu/gazette/story/2018/07/claudine-gay-named-harvard-fas-dean/ |archive-date=December 21, 2022 |access-date=July 24, 2018 |work=Harvard Gazette |language=en-US}}</ref> Ezinụlọ áhù laghachiri United States ma bie na [[Georgia (US State)|Georgia]] ya na [[Colorado]].<ref name="the-scholar" /> Onye edemede [[Feminism|feminist]] [[Roxane Gay]] bụ nwanne nna mbụ nke Gay.<ref name="the-scholar" /><ref name=":3" /> Ezinụlọ ha nwere ma na-arụkwa ụlọ ọrụ simenti kachasị ukwuu na Haiti, nke dị na [[Port-au-Prince]].<ref>{{Cite news |url=https://www.theatlantic.com/ideas/archive/2024/01/claudine-gay-harvard-plagiarism/677007/ |title=The Real Harvard Scandal |first=Tyler Austin |last=Harper |date=January 3, 2024 |work=The Atlantic |access-date=January 4, 2024 |archive-date=January 3, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240103235311/https://www.theatlantic.com/ideas/archive/2024/01/claudine-gay-harvard-plagiarism/677007/ |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |title=GDG Concrete & Construction |url=http://www.gdgbeton.com/english/personnel.html |website=www.gdgbeton.com |access-date=2024-04-09}}</ref>
Gay gara Phillips Exeter Academy, ụlọ akwụkwọ nkeonwe (ụlọ akwụkwọ obibi) na [[Exeter, New Hampshire]],<ref name=":4">{{Cite web|url=https://www.exeter.edu/about-us/governance/meet-our-trustees|title=Meet Our Trustees {{!}} Phillips Exeter Academy|website=www.exeter.edu|access-date=February 2, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180202190111/https://www.exeter.edu/about-us/governance/meet-our-trustees|archive-date=February 2, 2018}}</ref> ebe ọ gụchara akwụkwọ n'afọ 1988.<ref name="the-scholar" /> Ọ gara [[Princeton University]] otu afọ <ref name="the-scholar" /><ref>{{Cite web |date=December 12, 2023 |title=Who is Claudine Gay, Harvard's president? And how has she made history? |url=https://www.wbaltv.com/article/claudine-gay-harvards-president/46105240 |access-date=December 13, 2023 |website=WBAL |language=en |archive-date=December 13, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231213062711/https://www.wbaltv.com/article/claudine-gay-harvards-president/46105240 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |title=The Stanford Daily Archives |url=https://archives.stanforddaily.com/1989/09/21?page=11§ion=MODSMD_ARTICLE17 |access-date=December 13, 2023 |website=archives.stanforddaily.com |archive-date=December 13, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231213062712/https://archives.stanforddaily.com/1989/09/21?page=11§ion=MODSMD_ARTICLE17 |url-status=live }}</ref> tupu ọ gaa [[Stanford University]] ebe ọ gụrụ Akụnụba (Economics) dị ka isi ngalaba ọmụmụ ya, wee gụchaa akwụkwọ n'afọ 1992, nata ihe nrite Anna Laura Myers maka akwụkwọ edemede pụrụ iche maka akụnụba.<ref name=":2" /> Gay nwetara akara ugo mmụta [[Dọkịta Nkà Ihe Ọmụma | Ph.D.]] na 1998 site na [[Harvard University]] ma merie ihe nrite Toppan nke mahadum maka edemede kacha mma na sayensị ndọrọ ndọrọ ọchịchị.<ref name=":1">{{Cite news|url=http://news.harvard.edu/gazette/story/2015/04/claudine-gay-named-dean-of-social-science/|title=Claudine Gay named dean of social science|last=Reuell|first=Peter|date=April 28, 2015|work=Harvard Gazette|access-date=April 14, 2017|language=en-US|archive-date=April 15, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170415104054/http://news.harvard.edu/gazette/story/2015/04/claudine-gay-named-dean-of-social-science/|url-status=live}}</ref>
== Ọrụ agụmakwụkwọ ==
Mgbe ọ gụsịrị akwụkwọ, Gay bụ osote prọfesọ, ma mesịa bụrụ prọfesọ n'onwe ya, na Ngalaba Sayensị Ndọrọndọrọ Ọchịchị nke Stanford site n'afọ 2000 ruo 2006. N'agụmakwụkwọ afọ 2003–2004, ọ bụ onye otu na Center for Advanced Study in the Behavioral Sciences na Mahadum Stanford.<ref name=":2" />
Nnyocha Gay mere na-akọwa omume ndọrọ ndọrọ ọchịchị ndị Amerịka, gụnyere ndị ntuli aka, amụma gbasara ụlọ obibi, na ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke agbụrụ na njirimara.<ref name = "aaas-people"/> Mahadum Harvard kpọpụtara ya ka ọ bụrụ prọfesọ nke gọọmentị n'afọ 2006, a họpụtakwara ya prọfesọ nke ọmụmụ ihe gbasara ndị Afrịka na Amerịka n'afọ 2007..<ref name = "news.harvard.edu">{{Cite web | date = December 15, 2022 | title = Harvard names Claudine Gay 30th president | url = https://news.harvard.edu/gazette/story/2022/12/harvard-names-claudine-gay-30th-president/ | access-date = July 5, 2023 | website = Harvard Gazette | language = en-US | archive-date = December 22, 2022 | archive-url = https://web.archive.org/web/20221222180738/https://news.harvard.edu/gazette/story/2022/12/harvard-names-claudine-gay-30th-president/ | url-status = live }}</ref>
=== Ọkwa nchịkwa ===
N'afọ 2015, A họpụtara Gay dị ka onyeisi sayensị mmekọrịta mmadụ na ibe ya na [[Harvard Faculty of Arts and Sciences]] (FAS) nakwa Prọfesọ Wilbur A. Cowett nke Gọọmentị na nke Ọmụmụ Ndị Africa na Ndị Africa-America. N'afọ 2018, a họpụtara ya ka ọ bụrụ Dean nke Faculty of Arts and Sciences.<ref name = "aaas-people"/>
Dị ka Dean nke FAS, nke na-ahụ maka ọmụmụ ihe graduate na undergraduate, Gay depụtara isi ihe anọ bụ́ isi ọ na-elekwasị anya na ha: ịbawanye ụdị dị iche iche n'etiti ndị nkuzi, ịkwado ụmụ akwụkwọ nwere mmasị n’ọmụmụ na-ejikọta ngalaba dị iche iche, ịgba ndị prọfesọ ume ka ha na-arụkọ ọrụ n'etiti ngalaba dị iche iche, na ịkwalite nsonye ndị nkuzi na ndụ obodo mahadum.<ref name=":0">{{Cite web |last=Rosenberg |first=John |date=September 2021 |title=The Art of the Dean |url=https://www.harvardmagazine.com/2021/09/jhj-art-of-the-dean |website=Harvard Magazine |access-date=July 5, 2023 |archive-date=July 5, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230705070943/https://www.harvardmagazine.com/2021/09/jhj-art-of-the-dean |url-status=live }}</ref>
N’oge ọ nọ n’ọkwa dị ka Dean, ihe ndị Gay lekwasịrị anya na ha gụnyere atụmatụ mgbochi ịkpa ókè agbụrụ na ịbawanye ụdị agbụrụ dị iche iche n’ogige mahadum, n’etiti ụmụ akwụkwọ na ndị nkuzi.<ref>{{Cite news |last=Radsken |first=Jill |date=August 20, 2020 |title=Faculty of Arts and Sciences unveils anti-racism agenda |url=https://news.harvard.edu/gazette/story/2020/08/faculty-of-arts-and-sciences-unveils-its-anti-racism-agenda/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231226194958/https://news.harvard.edu/gazette/story/2020/08/faculty-of-arts-and-sciences-unveils-its-anti-racism-agenda/ |archive-date=December 26, 2023 |access-date=January 11, 2024 |work=[[Harvard Magazine]]}}</ref><ref name="Harvard Crimson">{{Cite news |last1=Hamid |first1=Rahem D. |last2=Schisgall |first2=Elias J. |date=May 25, 2023 |title=Dean Today, President Tomorrow: Gay Reflects on 5 Years Leading Harvard FAS |url=https://www.thecrimson.com/article/2023/5/25/gay-reflects-five-years-feature/ |url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240111082635/https://www.thecrimson.com/article/2023/5/25/gay-reflects-five-years-feature/ |archive-date=January 11, 2024 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref> N'ọnwa Ọgọọst 2020, FAS were n’ọrụ onye osote onye isi ngalaba mbụ ya maka ọdịiche, nsonye, na inwe mmetụta nke ịbụ onye otu.<ref>{{Cite news |last=Bikales |first=James S. |date=August 25, 2020 |title=FAS Hires Sheree Ohen as Inaugural Associate Dean of Diversity, Inclusion, and Belonging |url=https://www.thecrimson.com/article/2020/8/25/fas-dean-diversity-equity-inclusion/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240104095404/https://www.thecrimson.com/article/2020/8/25/fas-dean-diversity-equity-inclusion/ |archive-date=January 4, 2024 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref> Mgbe mkpebi Ụlọikpe Kasị Elu nke United States nke June 2023 gasịrị na ''Students for Fair Admissions v. Harvard'', nke kpebiri na mmemme atụmatụ nkwado dabere n’agbụrụ n’ịnabata ụmụ akwụkwọ na kọleji megidere iwu obodo, Gay kwuru na Harvard ga-eso mkpebi ụlọikpe ahụ, “mana nke ahụ anaghị agbanwe ụkpụrụ anyị.”<ref>{{Cite news |last=Chan |first=Tiffany |date=June 29, 2023 |title='We're not important anymore': Supreme Court ruling sends shockwaves through college campuses |url=https://www.cbsnews.com/boston/news/supreme-court-affirmative-action-ruling-harvard-university/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240111075734/https://www.cbsnews.com/boston/news/supreme-court-affirmative-action-ruling-harvard-university/ |archive-date=January 11, 2024 |access-date=January 11, 2024 |work=CBS News}}</ref>
N’oge ọ nọ n’ọkwa onye isi ngalaba, Gay nyere ọtụtụ prọfesọ Harvard ntaramahụhụ n’ihi ebubo nke omume mmekọahụ na-ekwesịghị ekwesị. O wepụrụ ọkwa emeritus n’aka ndị prọfesọ lara ezumike nka bụ [[Jorge I. Domínguez]] na [[Gary Urton]], ma tinye ndị prọfesọ [[John Comaroff]] na [[Roland G. Fryer Jr.]] n’ezumike ọrụ, mgbe onye ọ bụla n’ime ha chere ebubo iyi egwu mmekọahụ ihu.<ref>{{Cite news |last1=Berger |first1=Jonah S. |last2=McCafferty |first2=Molly C. |date=May 9, 2019 |title=Harvard Prof. Dominguez Stripped of Emeritus Status Following Conclusion of Title IX Investigation |url=https://www.thecrimson.com/article/2019/5/9/dominguez-investigation-closes/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240103133926/https://www.thecrimson.com/article/2019/5/9/dominguez-investigation-closes/ |archive-date=January 3, 2024 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref><ref>{{Cite news |last=Wang |first=Andy Z. |date=June 11, 2021 |title=Anthropology Prof. Urton Stripped of Emeritus Status, Barred From Campus Following Sexual Misconduct Investigation |url=https://www.thecrimson.com/article/2021/6/11/urton-sanctions/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230824132430/https://www.thecrimson.com/article/2021/6/11/urton-sanctions/ |archive-date=August 24, 2023 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref><ref>{{Cite news |last1=Kim |first1=Ariel H. |last2=Xu |first2=Meimei |date=January 21, 2022 |title=Harvard Anthropology Prof. John Comaroff Placed on Leave Following Sexual Harassment, Professional Misconduct Inquiries |url=https://www.thecrimson.com/article/2022/1/21/comaroff-unpaid-leave/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240103133844/https://www.thecrimson.com/article/2022/1/21/comaroff-unpaid-leave/ |archive-date=January 3, 2024 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref><ref>{{Cite news |last=Avi-Yonah |first=Shera S. |date=July 10, 2019 |title=Harvard Places Fryer on Administrative Leave, Levies Sanctions |url=https://www.thecrimson.com/article/2019/7/10/fryer-administrative-leave/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240109185657/https://www.thecrimson.com/article/2019/7/10/fryer-administrative-leave/ |archive-date=January 9, 2024 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref> Gay nyekwara prọfesọ [[Martin Nowak]] ntaramahụhụ maka "omume na-adịghị mma" n'ihe gbasara mmekọrịta ya na onye omekome mmekọahụ [[Jeffrey Epstein]].<ref>{{Cite news |last1=Nair |first1=Meera S. |last2=Wang |first2=Andy Z. |date=March 26, 2021 |title=Gay Levies Sanctions Against Prof. Nowak for Contacts With Jeffrey Epstein |url=https://www.thecrimson.com/article/2021/3/26/gay-sanctions-nowak-epstein/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231101102313/https://www.thecrimson.com/article/2021/3/26/gay-sanctions-nowak-epstein/ |archive-date=November 1, 2023 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref>
Prọfesọ [[Harvard Law School]] na onyeisi ngalaba Winthrop House [[Ronald S. Sullivan Jr.|Ronald Sullivan]] chere ngagharị iwe ụmụ akwụkwọ ihu n’oge opupu ihe ubi nke afọ 2019 mgbe o sonyechara n’òtù ndị ọka iwu na-agbachitere [[Harvey Weinstein]], bụ́ onye nọ n’ikpe maka ebubo idina mmadụ n’ike.<ref>{{cite news |last1=Streeter |first1=Kurt |date=January 4, 2024 |title=For Harvard's First Black President, Race Became the Unavoidable Issue |url=https://www.nytimes.com/2024/01/04/us/claudine-gay-harvard-president-race.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20240104103252/https://www.nytimes.com/2024/01/04/us/claudine-gay-harvard-president-race.html/ |archive-date=January 4, 2024 |access-date=January 6, 2024 |website=[[The New York Times]]}}</ref> Gay kpọrọ nzaghachi Sullivan nyere maka esemokwu ahụ “ezughị ezu,” na-ekwu na ya nwere “ọrụ pụrụ iche” dị ka onye isi ụlọ obibi n’ilekọta ọdịmma ndị bi na Winthrop.<ref>{{cite news |last1=Berger |first1=Jonah S. |last2=McCafferty |first2=Molly C. |date=February 12, 2019 |title=FAS Dean Claudine Gay Calls Sullivan's Response to Student Concerns 'Insufficient' |url=https://www.thecrimson.com/article/2019/2/12/dean-gay-sullivan-response/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240104040555/https://www.thecrimson.com/article/2019/2/12/dean-gay-sullivan-response/ |archive-date=January 4, 2024 |access-date=January 6, 2024 |website=[[The Harvard Crimson]]}}</ref> Onye isi [[Harvard College]], [[Rakesh Khurana]], kpebiri ịghara imegharị nkwekọrịta Sullivan dị ka onye isi ụlọ obibi Winthrop,<ref name="Rosenberg2">{{cite news |last1=Rosenberg |first1=John S. |last2=Bolotnikova |first2=Marina N. |date=July–August 2019 |title=From #MeToo fallout to undergraduate education and public service | Harvard Magazine |url=https://www.harvardmagazine.com/2019/06/news-briefs |archive-url=https://web.archive.org/web/20230929001839/https://www.harvardmagazine.com/2019/06/news-briefs |archive-date=September 29, 2023 |access-date=January 11, 2024 |website=[[Harvard Magazine]]}}</ref><ref name="05-11-20192">{{cite news |last1=Avi-Yonah |first1=Shera S. |last2=Ryan |first2=Aidan F. |date=May 11, 2019a |title=Winthrop Faculty Deans to Leave After Harvard Refuses to Renew Their Appointments |url=https://www.thecrimson.com/article/2019/5/11/winthrop-faculty-deans-to-leave/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240103191028/https://www.thecrimson.com/article/2019/5/11/winthrop-faculty-deans-to-leave/ |archive-date=January 3, 2024 |access-date=January 6, 2024 |website=[[The Harvard Crimson]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=2019-05-13 |title=Harvard Won't Renew Faculty Deans' Terms Amid Outcry Over Harvey Weinstein Defense |url=https://www.wbur.org/news/2019/05/11/harvard-will-not-renew-faculty-deans-terms-amid-outcry-over-harvey-weinstein-defense |access-date=2024-01-16 |website=www.wbur.org |language=en}}</ref> mkpebi nke American Civil Liberties Union katọrọ.<ref name="11-19-2019">{{cite news |last1=Avi-Yonah |first1=Shera S. |last2=Franklin |first2=Delano R. |date=November 19, 2019b |title=Former Winthrop Dean Sullivan Criticizes Admins During Constitutional Law Society Event |url=https://www.thecrimson.com/article/2019/11/19/sullivan-speaks-hucls-event/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240104231558/https://www.thecrimson.com/article/2019/11/19/sullivan-speaks-hucls-event/ |archive-date=January 4, 2024 |access-date=January 6, 2024 |website=[[The Harvard Crimson]]}}</ref><ref>{{cite news |last1=Soave |first1=Robby |author-link1=Robby Soave |date=June 10, 2019 |title=ACLU Says Harvard 'Sacrificed Principles Central to Our Legal System' When It Fired Ron Sullivan |url=https://reason.com/2019/06/10/aclu-harvard-ron-sullivan/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230202090339/https://reason.com/2019/06/10/aclu-harvard-ron-sullivan/ |archive-date=February 2, 2023 |access-date=January 6, 2024 |website=[[Reason (magazine)|Reason]]}}</ref>
N'afọ 2019, Gay kwuru na Harvard ga-achọ ị wee ọtụtụ prọfesọ ọmụmụ agbụrụ n'ọrụ,<ref>{{Cite news |last1=Berger |first1=Jonah S. |last2=McCafferty |first2=Molly C. |date=October 4, 2019 |title=FAS Prioritizing Ethnic Studies Faculty Searches Despite Stagnant Overall Hiring, Dean Gay Says |url=https://www.thecrimson.com/article/2019/10/4/fas-faculty-search/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230706232830/https://www.thecrimson.com/article/2019/10/4/fas-faculty-search/ |archive-date=July 6, 2023 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref> were mmadụ atọ n'ọrụ n'afọ 2022.<ref>{{Cite news |last=Xu |first=Meimei |date=July 9, 2022 |title=Jesse Hoffnung-Garskof '93 Joins Harvard as Third Professor in Ethnic Studies Cluster Hire |url=https://www.thecrimson.com/article/2022/7/9/Jesse-Hoffnung-Garskof-hire/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240106192145/https://www.thecrimson.com/article/2022/7/9/Jesse-Hoffnung-Garskof-hire/ |archive-date=January 6, 2024 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref> Mgbe ngagharị iwe gasịrị nke katọrọ ịjụ inye [[Lorgia García Peña]], onye ọkà mmụta gbasara agbụrụ na omenala, ọkwa onye prọfesọ na-adịgide adịgide na Harvard, Gay kwuru na Jenụwarị 2020 na ya ga-ebido nyocha usoro FAS si enye ndị prọfesọ ọkwa ọrụ na-adịgide adịgide.<ref>{{Cite news |last1=Bikales |first1=James S. |last2=Chen |first2=Kevin R. |date=January 3, 2020 |title=FAS Dean Gay to Review Tenure Promotion Process |url=https://www.thecrimson.com/article/2020/1/3/fas-tenure-review-letter/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230704200520/https://www.thecrimson.com/article/2020/1/3/fas-tenure-review-letter/ |archive-date=July 4, 2023 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref> Nyocha ahụ, e wepụtara n'ọnwa Ọktoba 2021, kwuru na usoro Harvard si enye ndị ọkà mmụta ọkwa ọrụ na-adịgide adịgide bụ nke “a haziri nke ọma n’usoro ya” n’ọtụtụ akụkụ, mana ọ chọpụtakwara na ndị prọfesọ enweghị ntụkwasị obi zuru oke n’usoro ahụ, nakwa na mmụọ ọrụ ha banyere usoro ahụ adịghị elu.<ref>{{Cite news |last1=Nair |first1=Meera S. |last2=Wang |first2=Andy Z. |date=October 12, 2021 |title=FAS Review Largely Upholds Tenure System Despite Acknowledging 'Mistrust and Low Morale' |url=https://www.thecrimson.com/article/2021/10/12/tenure-review-report-2021/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230704193848/https://www.thecrimson.com/article/2021/10/12/tenure-review-report-2021/ |archive-date=July 4, 2023 |access-date=January 11, 2024 |work=[[The Harvard Crimson]]}}</ref>
Dị ka onyeisi ngalaba (Dean), Gay bụ onye lekọtara mmalite nke Harvard John A. Paulson School of Engineering and Applied Sciences ọhụrụ n'afọ 2021 na ogige Harvard dị na Allston, nke ọnụ ahịa owuwu ya ruru otu ijeri dọla. Ụlọ akwụkwọ ahụ gụnyekwara mmemme PhD na injinia kwantum.<ref name="Harvard Crimson" />
Harvard nwere nsogbu agụmakwụkwọ na ego n'ihi ọrịa COVID-19. Maka afọ ego 2020, Ngalaba nke Nka na Sayensị kọrọ na mfu ruru nde dọla $15.8.<ref>{{Cite web |last=Rosenberg |first=John |date=January 2021 |title=The Financial Fallout…So Far |url=https://www.harvardmagazine.com/2021/01/jhj-financial-fallout |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230705070955/https://www.harvardmagazine.com/2021/01/jhj-financial-fallout |archive-date=July 5, 2023 |access-date=July 5, 2023 |website=Harvard Magazine}}</ref> Na mmalite afọ 2021, Gay kwupụtara na ọnụ ahịa nke nkwa agụmakwụkwọ FAS dị oke elu karịa ego ọ na-enweta ma malite usoro iji belata mmefu.<ref name=":02">{{Cite web |last=Rosenberg |first=John |date=September 2021 |title=The Art of the Dean |url=https://www.harvardmagazine.com/2021/09/jhj-art-of-the-dean |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230705070943/https://www.harvardmagazine.com/2021/09/jhj-art-of-the-dean |archive-date=July 5, 2023 |access-date=July 5, 2023 |website=Harvard Magazine}}</ref> Ná ngwụcha afọ ahụ, FAS kwuru na o nwere ego fọdụrụ nke ruru nde dọla 51($51 million), nke bụ mmụba ma e jiri ya tụnyere mfu nde dọla 112 ($112 million ) e buru ụzọ tụọ anya.<ref>{{Cite web |last1=Nair |first1=Meera S. |last2=Wang |first2=Andy Z. |date=November 3, 2021 |title=Defying Projections, FAS Ends Fiscal Year with $51M Surplus |url=https://www.thecrimson.com/article/2021/11/3/fas-annual-report-2021/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231216025902/https://www.thecrimson.com/article/2021/11/3/fas-annual-report-2021/ |archive-date=December 16, 2023 |access-date=December 7, 2023 |work=The Harvard Crimson}}</ref>
Na mgbakwunye na ọkwa ya na Harvard, Gay jere ozi dịka osote onyeisi oche nke [[Midwest Political Science Association]] site n'afọ 2014 ruo 2017,<ref>{{cite web |title=Past Vice Presidents |website=MPSAnet.org |url=https://www.mpsanet.org/about/governance/past-mpsa-officers/ |access-date=January 20, 2023 |archive-date=January 20, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230120155451/https://www.mpsanet.org/about/governance/past-mpsa-officers/ |url-status=live }}</ref> nakwa dịka onye nlekọta Phillips Exeter site n'afọ 2017 ruo 2023.<ref name=":4" />
=== Ọchịchị Mahadum Harvard ===
N'ọnwa Juun 2022, onye isi oche [[Harvard University]] [[Lawrence Bacow]] kwupụtara na ọ ga-agba arụkwaghịm n'ọkwa ahụ n'ime otu afọ. Kọmitii nchọta nke [[Penny Pritzker] duru tụlere ndị a họpụtara 600 ma họrọ Gay ka ọ nọchie Bacow. N'ọnwa Disemba 15, 2022, Harvard kwupụtara na a họpụtara Gay ka ọ bụrụ onyeisi oche nke Mahadum Harvard nke iri atọ.<ref>{{Cite web|date=December 15, 2022|title=Claudine Gay: Harvard University picks first Black president|url=https://www.bbc.com/news/world-us-canada-63990177|work=BBC News|first=Madeline|last=Halpert|access-date=December 7, 2023|archive-date=November 11, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231111125431/https://www.bbc.com/news/world-us-canada-63990177|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |date=December 16, 2022 |title=Harvard names Claudine Gay as first ever Black president |work=[[United Press International]]|first=A. L.|last=Lee |url=https://www.upi.com/Top_News/US/2022/12/16/harvard-first-black-woman-president/8271671192815 |access-date=December 19, 2022 |archive-date=December 23, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221223023703/https://www.upi.com/Top_News/US/2022/12/16/harvard-first-black-woman-president/8271671192815/ |url-status=live }}</ref> Ọ malitere ọrụ n'ọnwa Julaị 1, 2023, wee bụrụ onye isi ojii mbụ bụ onyeisi oche nke mahadum ahụ.<ref>{{Cite web|title=With End of Affirmative Action, Claudine Gay Faces Unprecedented Challenges to Start Harvard Presidency|url=https://www.thecrimson.com/article/2023/7/4/claudine-gay-harvard-affirmative-action-analysis/|work=The Harvard Crimson|first1=Miles J.|last1=Herszenhorn|first2=Claire|last2=Yuan|date=July 4, 2023|access-date=December 12, 2023|archive-date=December 16, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231216105326/https://www.thecrimson.com/article/2023/7/4/claudine-gay-harvard-affirmative-action-analysis/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |date=January 21, 2021 |title=Homepage |url=https://www.harvard.edu/president/ |access-date=December 10, 2023 |website=Harvard University President |language=en-US |archive-date=December 10, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231210044210/https://www.harvard.edu/president/ |url-status=live }}</ref>
==== Nnyocha izu ohi echiche na ọrụ ọgụgụ isi ====
N'oge na-adịghị anya ka e mechara ịnụ okwu n'ụlọ omebe iwu n'ọnwa Disemba, onye na-akwado echiche mgbanwe aka nri bụ [[Christopher Rufo]] na onye nta akụkọ bụ [[Aaron Sibarium]] boro Gay ebubo izu ohi echiche na ọrụ ọgụgụ isi.<ref name="diver-tg"/><ref name=":6">{{cite news |last1=Burns |first1=Hilary |last2=Damiano |first2=Mike |date=December 11, 2023 |title=Key Harvard oversight board offers silence as controversy engulfs Harvard president Claudine Gay |website=[[The Boston Globe]] |url=https://www.bostonglobe.com/2023/12/11/metro/harvard-president-testimony/ |access-date=December 12, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231212041702/https://www.bostonglobe.com/2023/12/11/metro/harvard-president-testimony/ |archive-date=December 12, 2023}}</ref> and by an anonymous complaint.<ref name="Schuessler" /> Dị ka ''The New York Times'' si chịkọta, ebubo ndị ahụ metụtara “iji ihe sitere n’ebe ndị ọzọ nweta n’enyeghị otuto ma ọ bụ ntụaka kwesịrị ekwesị nye ndị nwe ya... [nke gụnyere] site n’obere akụkụ nke nkọwa isiokwu ruo na paragraf ndị chịkọtara nchọpụta ndị ọkà mmụta ndị ọzọ, ebe a gbanwere naanị ntakịrị n’ụzọ e si dee ha, na n’ụfọdụ ọnọdụ, e nweghịdị ntụaka kpọmkwem nye ndị ọkà mmụta ndị ahụ.”<ref name="Schuessler"/> Ebubo ndị a ruru ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ ikpe iri ise gụnyere akwụkwọ agụmakwụkwọ asatọ nke Gay dere, gụnyere edemede ya na ise n'ime edemede iri na otu o bipụtara.<ref name="Nguyen">{{cite news |last1=Nguyen |first1=Sophia |title=The plagiarism allegations against ex-Harvard president Claudine Gay, explained |archive-url=https://web.archive.org/web/20240105133742/https://www.washingtonpost.com/books/2024/01/04/claudine-gay-plagiarism-examples-harvard/ |url=https://www.washingtonpost.com/books/2024/01/04/claudine-gay-plagiarism-examples-harvard/ |archive-date=January 5, 2024 |access-date=January 11, 2024|newspaper=[[The Washington Post]] |date=January 4, 2024}}</ref>
[[Carol M. Swain]] boro Gay ebubo na o nyeghị ọrụ Swain otuto ma ọ bụ ntụaka sitere n'akwụkwọ ya nke afọ 1993, "Black Faces, Black Interests: The Representation of African Americans in Congress", nakwa edemede Swain dere bụ "Women and Blacks in Congress: 1870–1996" nke e bipụtara n'afọ 1997.<ref>{{Cite journal |last=Carol |first=Swain |date=17 Dec 2023 |title=Claudine Gay and My Scholarship |url=https://www.wsj.com/articles/claudine-gay-and-my-scholarship-plagiarism-elite-system-unearned-position-24e4a1b1 |journal=[[The Wall Street Journal]]}}</ref>
N'ọnwa Ọktoba 2023, ''[[New York Post]]'' kpọtụụrụ Harvard ka o kwuo ihe ọ na-eche banyere akụkọ ha na-akwado ibipụta gbasara ihe atụ 27 a na-enyo enyo na ha bụ “izu ohi echiche na ọrụ ọgụgụ isi”. Harvard kpọrọ ebubo ''Post'' ahụ “ụgha a pụrụ igosi n'ụzọ doro anya”, ma yie akwụkwọ akụkọ ahụ egwu ịgba ya akwụkwọ maka nkwutọ.<ref name=":10">{{Cite web |last1=Kettles |first1=Cam E. |last2=Robinson |first2=Tilly R. |date=December 25, 2023 |title=A Law Firm Said Plagiarism Allegations Against Harvard President Gay Were 'Demonstrably False.' Then She Submitted Corrections. |url=https://www.thecrimson.com/article/2023/12/25/harvard-threaten-sue-post/ |access-date=December 26, 2023 |website=The Harvard Crimson |archive-date=December 26, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231226002617/https://www.thecrimson.com/article/2023/12/25/harvard-threaten-sue-post/ |url-status=live }}</ref>
Na nzaghachi, Gay kwuru na ya kwụsiri ike n'ọrụ ya ma rịọ ka ndị ezi nyochaa ya.<ref name=":5" /><ref name=":10" /> Ụlọ ọrụ Harvard (Harvard Corporation) kọrọ na nyocha ahụ chọpụtara “ọnọdụ ole na ole ebe enyeghị ntụaka zuru oke” na “iji okwu ndị yiri ibe ha ugboro ugboro n’enweghị inye otuto kwesịrị ekwesị” n’ọrụ ya, mana “enweghị mmebi nke ụkpụrụ Harvard gbasara omume ọjọọ n’ime nchọpụta.”<ref name="Schuessler"/><ref name=":5">{{Cite web |last= |first= |last2= |date=December 12, 2023 |title=Statement from the Harvard Corporation: Our President |url=https://www.harvard.edu/blog/2023/12/12/statement-from-the-harvard-corporation-our-president/ |access-date=December 21, 2023 |website=Harvard University |language=en-US |archive-date=December 20, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231220222512/https://www.harvard.edu/blog/2023/12/12/statement-from-the-harvard-corporation-our-president/ |url-status=live }}</ref><ref name=":13">{{Cite web |last1=Robinson |first1=Tilly R. |last2=Shah |first2=Neil H. |date=December 21, 2023 |title=Harvard President Claudine Gay to Submit 3 Additional Corrections, Corporation Says Improper Citations Fall Short of Research Misconduct |url=https://www.thecrimson.com/article/2023/12/21/gay-plagiarism-dissertation-corrections/ |access-date=2024-01-03 |website=www.thecrimson.com |archive-date=December 25, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231225025004/https://www.thecrimson.com/article/2023/12/21/gay-plagiarism-dissertation-corrections/ |url-status=live }}</ref> Nyocha nke ''[[The Harvard Crimson]]'' na [[CNN]] jụrụ nkwupụta Harvard ahụ, na-achọpụta na o yikarịrị ka Gay emebiri iwu mahadum ahụ gbasara izu ohi echiche na ọrụ ọgụgụ isi na iguzosi ike n’ezi ihe n’ihe ọmụmụ.<ref>Quotes from ''The Harvard Crimson'' and CNN:
* {{harvnb|Hamid|Orakwue|Schisgall|2023|loc=: "The Crimson independently reviewed the published allegations. Though some are minor — consisting of passages that are similar or identical to Gay’s sources, lacking quotation marks but including citations — others are more substantial, including some paragraphs and sentences nearly identical to other work and lacking citations. Some appear to violate Harvard's current policies around plagiarism and academic integrity."}}
* {{harvnb|Steck|2023|loc=: "Harvard President Claudine Gay recently requested corrections for two of her academic papers, but she did not address even clearer examples of plagiarism from earlier in her academic history at the school, according to a CNN analysis of her writings... Both offenses appear to go against Harvard’s guide on plagiarism, which clearly states, 'it is considered plagiarism to draw any idea or any language from someone else without adequately crediting that source in your paper.{{'"}}}}
</ref><ref name="Hamid">{{cite news |last1=Hamid |first1=Rahem D. |last2=Orakwue |first2=Nia L. |last3=Schisgall |first3=Elias J. |title=Despite Support From Corporation, Harvard President Gay Under Fire Over Plagiarism Allegations |archive-url=https://web.archive.org/web/20240109233800/https://www.thecrimson.com/article/2023/12/12/allegations-plagiarism-gay-dissertation/ |url=https://www.thecrimson.com/article/2023/12/12/allegations-plagiarism-gay-dissertation/ |archive-date=January 9, 2024 |access-date=January 11, 2024 |website=[[The Harvard Crimson]] |date=December 12, 2023}}</ref><ref name="Steck">{{cite news |last1=Steck |first1=Em |title=Harvard president's corrections do not address her clearest instances of plagiarism, including as a student in the 1990s |archive-url=https://web.archive.org/web/20240107151033/https://www.cnn.com/2023/12/20/business/harvard-president-claudine-gay-plagiarism/index.html |url=https://www.cnn.com/2023/12/20/business/harvard-president-claudine-gay-plagiarism/index.html |archive-date=January 7, 2024 |access-date=January 11, 2024 |website=[[CNN]] |date=December 20, 2023}}</ref> Gay rịọrọ ka e mee mmezi asaa iji tinye ntụaka na akara okwu n’akwụkwọ nyocha ya na abụọ n’ime edemede ya.<ref name=":8" /><ref>{{cite web |last1=Souza |first1=Sabrina |last2=Egan |first2=Matt |date=December 15, 2023 |title=Harvard President Claudine Gay corrects two scholarly articles following allegations of plagiarism |url=https://edition.cnn.com/2023/12/15/business/harvard-president-claudine-gay-corrects-scholarly-articles-plagiarism-allegations/index.html |access-date=December 16, 2023 |work=[[CNN]] |archive-date=December 16, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231216093134/https://edition.cnn.com/2023/12/15/business/harvard-president-claudine-gay-corrects-scholarly-articles-plagiarism-allegations/index.html?utm_source=business_ribbon |url-status=live }}</ref><ref name="Nguyen" /> Ọkà mmụta agụmakwụkwọ bụ [[Joseph M. Reagle Jr.|Joseph Reagle]] kwuru na akụkọ ndị mgbasa ozi kwuru na Gay “zuru echiche” pụtara na ọ zuru echiche ndị bụ isi dị n’ọrụ ya, ma kwuo sị, “Echeghị m na nke a bụ ihe mere.” Otú ọ dị, o kwuru na ọrụ ahụ “nwere akụkụ ederede e depụtaghachiri n’enyeghị otuto kwesịrị ekwesị. Nke a bụ mmebi iwu dị nta, mana ọ ka dị mkpa.”<ref name="Slate 19 January 2024">{{cite news |last1=Harrison |first1=Stephen |title=Yes, Copying From Wikipedia Is Plagiarism |url=https://slate.com/technology/2024/01/is-copying-from-wikipedia-plagiarism.html |access-date=20 January 2024 |work=[[Slate (magazine)|Slate]] |date=19 January 2024}}</ref> Ọkà mmụta agụmakwụkwọ William Arighi, n’akwụkwọ o dere maka ''[[American Association of University Professors|Journal of Academic Freedom]]'', mechara kọwaa ihe ndị ahụ mere dị ka “mgbalị na-abụghị nke ịkwalite eziokwu, kama ọ bụ nke ịkwado ebumnuche ndọrọ ndọrọ ọchịchị.”<ref name=":14">{{Cite journal |last=Arighi |first=William |title=Claudine Gay, Plagiarism, and AI |url=https://www.aaup.org/JAF15/claudine-gay-plagiarism-and-ai |journal=[[Journal of Academic Freedom]] |volume=15}}</ref>
In response to the allegations, the [[United States House Committee on Education and the Workforce|congressional committee]] that held the hearing on antisemitism said it would examine Gay's work, and asked the university to produce related communications and documentation.<ref name=":12">{{Cite web |last=Egan |first=Matt |date=2023-12-29 |title=Harvard granted extension to respond to House on plagiarism scandal |url=https://www.cnn.com/2023/12/29/business/harvard-plagiarism-claudine-gay-education-committee/index.html |access-date=2023-12-30 |website=[[CNN]] |language=en |archive-date=December 30, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231230141532/https://www.cnn.com/2023/12/29/business/harvard-plagiarism-claudine-gay-education-committee/index.html |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite news |last=Matza |first=Max |date=December 21, 2023 |title=Claudine Gay: New problems found in Harvard president's work |language=en-GB |work=[[BBC News]] |url=https://www.bbc.com/news/world-us-canada-67782799 |access-date=December 24, 2023 |archive-date=December 24, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231224040344/https://www.bbc.com/news/world-us-canada-67782799 |url-status=live }}</ref>
hwj2rm6ouc2gstf657ya07hua8vhl30
Victoria Longley
0
80792
729535
729081
2026-09-30T13:12:10Z
Chizoba Amanambu
60985
Mbiputa ndezi
729535
wikitext
text/x-wiki
{{AACTAAward BestSupportingActress 1981–2000}}{{Authority control}}
'''Victoria Constance Mary Longley''' (24 Septemba 1960 - 29 Ọgọst 2010) bụ onye Australia na-eme ihe nkiri. Ọ rụrụ ọrụ nke ukwuu na telivishọn.
== Oge o bidoro ==
Longley bụ nwa nwanyị dọkịnta na onye nkuzi ụgbọ mmiri Eric Longley. Nne ya bụ Pamela gụrụ Law ka ọ na-azụlite ụmụ ya nwanyị anọ, nke Victoria bụ nke obere. Mgbe ọ dị obere, o biri na Longueville NSW.
== Ọrụ ==
Longley mere ọrụ ihe nkiri mbụ ya na ihe nkiri a na-akpọ The More Things Change dịka onye nlekọta ụmụaka dị ime. Oge mbụ ọ banyere na telivishọn bụ na miniseries epic The Dirtwater Dynasty, n'ihu Hugo Weaving, na Edens Lost, miniseries dị ụzọ anọ maka ABC na 1989. Na nkeji ihe emume ABC, ''Mercury'', nke na-adịghị were were dabere na Sunday Age, ọ rụrụ ọrụ dịka onye nta akụkọ dị elu, n'akụkụ Geoffrey Rush dịka onye nyocha akụkọ, nke eṅomiri na Bruce Guthrie.
Ihe nkiri telivishọn ndị ọzọ gụnyere: Murder Call, Wildside, Water Rats, Farscape, The Alien Years, Turtle Beach, Young Lions, na All Saints.
== Ọnwụ ==
Longley nwụrụ n'ọrịa kansa ara, mgbe ọ dị afọ 49, na St Leonards, New South Wales.
== Ihe nkiri ==
=== Ihe nkiri ===
{| class="wikitable sortable"
!Afọ
!Aha ya
!Ọrụ
!Ihe edeturu
|-
|1985
|''Ihe Ndị Ọzọ Na-agbanwe''
|Geraldine
|
|-
|1989
|''Celia''
|Alice Tanner
|
|-
|1992
|''Oké Osimiri mbe''
|Sancha
|
|-
|1994
|''Nwa bebi Dallas''
|Rosalind Sommers
|
|-
|1994
|''Okwu''
|Julia Strong
|
|-
|1995
|''Hayride Gaa n'Ọkụ mmụọ''
|Hilary Weygate
|Ihe nkiri dị mkpirikpi
|-
|1997
|''Diana na M''
|Pauline Challinor
|
|-
|2000
|''Aṅụrị Ụbọchị Ndị Nne''
|Nne
|Ihe nkiri dị mkpirikpi
|-
|
|
|
|
|-
|2002
|''Isi awọ''
|
|Ihe nkiri dị mkpirikpi
|-
|2003
|''Atọhapụrụ ya''
|Renee
|Ihe nkiri dị mkpirikpi
|}
=== Telivishọn ===
{| class="wikitable sortable"
!Afọ
!Aha ya
!Ọrụ
!Ihe edeturu
|-
|1985
|''Enweghị m ike ịmalite''
|Amanda
|Ihe nkiri TV
|-
|1986
|''Ala Olileanya''
|Ọrụ a na-arụ mgbe niile
|Obere ihe nkiri
|-
|1988
|'' Obodo mmiri ruru unyi''
|Kate McBride / Nancy McBride
|Obere ihe nkiri
|-
|1988
|''Afọ Ndị Ala Ọzọ''
|Elizabeth Parsons
|Obere ihe nkiri
|-
|1989
|''Edens furu efu''
|Bea
|Obere ihe nkiri
|-
|1990
|''Mgba mkpịsịaka Scorpio''
|Ọrụ ndu
|Obere ihe nkiri
|-
|1992
|''Akara Isii''
|Kelly
|Usoro Anthology, 1 ihe omume: "Piccolo Mondo"
|-
|1993
|''Mmehie asaa na-egbu egbu''
|Deirdre
|Miniserie, ihe omume: "Lust"
|-
|1993
|''Onye mmebi iwu''
|Onye na-ese ihe
|Ihe nkiri TV
|-
|1995
|''G.P.''
|Barbara
|1 ihe omume
|-
|1996
|''Mercury''
|Georgi Onye Na-agụ Egwú
|Ihe omume 13
|-
|1997
|''Oku ogbugbu''
|Cynthia Chase
|1 ihe omume
|-
|1997–99
|''Ebe Ọhịa''
|Onye Nnyocha Virginia King
|Ihe omume 57
|-
|1998
|''Nwanyị siri Ike''
|Giselle McKenzie
|Obere ihe nkiri
|-
|1999
|''Mmiri oke''
|Tracy Bennett
|1 ihe omume
|-
|2000, 2002–03
|''Ndị Nsọ Nile''
|Kath Williams
|1 ihe omume
|-
|2001
|''Ihe osise''
|Neeyala
|Ihe omume 2
|-
|2001
|''Ịchọta Olileanya''
|Meg
|Ihe nkiri TV
|-
|2002
|''Ọdụm Ndị Na-eto Eto''
|Dọkịta na-ahụ maka isi mgbaka
|Ihe omume 4
|-
|2002–04
|''Ndị Nsọ Nile''
|Margaret O'Brien
|Ihe omume 4
|-
|2003
|''BlackJack: Ebe Ndebe Ihe Ọnwụ''
|Therese Ricci
|Ihe nkiri TV
|}
== Onyinye na nhọpụta ==
{| class="wikitable"
!Afọ
!Ihe nrite
!Ụdị
!Ọrụ
!Nsonaazụ
|-
|2006
|Ihe nrite ihe nkiri Sydney
|Onye isi ihe nkiri kacha mma
|''Nwa ewu, ka ọ bụ Ònye bụ Sylvia?''| {{Won}}<ref>{{cite web|url=http://www.sydneytheatreawards.com/2006.php|title=Sydney Theatre Awards 2006|year=2006|work=sydneytheatreawards.com|access-date=4 September 2010|archive-date=16 July 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110716173552/http://www.sydneytheatreawards.com/2006.php|url-status=dead}}</ref>
|-
|2006
|Ihe nrite Helpmann
|Nwanyị Na-eme Ihe nkiri Kasị Mma n'Egwuregwu
|''Nwa ewu, ka ọ bụ Ònye bụ Sylvia?''| {{Nom}}<ref>{{cite web|url=http://www.helpmannawards.com.au/default.aspx?s=nominees&year=2006&cid=4|title=Helpmann Awards Nominees|year=2006|work=helpmannawards.com.au|access-date=4 September 2010|archive-date=12 June 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110612052829/http://www.helpmannawards.com.au/default.aspx?s=nominees&year=2006&cid=4|url-status=dead}}</ref>
|-
|1994
|1994 Australian Film Institute Awards
|Ihe nrite nke Australian Film Institute maka onye na-edu ihe nkiri kacha mma
|''Okwu''| {{Nom}}
|-
|1989
|1989 Australian Film Institute Awards
|Onye na-akwado onye isi ihe nkiri kacha mma
|''Celia''| {{Won}}<ref>{{cite web|url=http://www.australiantelevision.net/awards/afi_history.html|title=Australian Film Institute Awards|work=australiantelevision.net|access-date=31 August 2010}}</ref>
|-
|1988
|1988 Australian Film Institute Awards
|Nrụpụta Kasị Mma nke Onye Na-eme Ihe nkiri na Telefeature maọbụ Miniseries
|''Afọ Ndị Ala Ọzọ''| {{Nom}}
|}
== Edensibịa ==
{{AACTAAward BestSupportingActress 1981–2000}}
== Njikọ mpụga ==
* [http://www.smh.com.au/national/obituaries/she-fought-typecasting--and-won-20100902-14rjg.html Akụkọ ọnwụ - The Sydney Morning Herald''Akwụkwọ akụkọ Sydney Morning Herald'']
* {{IMDb name|0519371|Victoria Longley}}
{{Authority control}}<nowiki>{{DEFAULTSORT: Longley Victoria}}</nowiki>{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT: Longley Victoria}}
[[Otú:Articles with hCards]]
[[Otú: Ndị nwụrụ anwụ]]
m7zfgdte6n50s9atnvhgm06f79t9qch
Belinda C. Anderson
0
80802
729531
2026-09-30T12:54:27Z
Francisca Obianuju
61204
Translated this article to Igbo
729531
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|Onye U.S bụ onye nchịkwa agụmakwụkwọ}}
{{Infobox officeholder
| name = Belinda C. Anderson
| office = President of [[Virginia Union University]]
| term_start = 2003
| term_end = 2008
| birth_date = {{birth date and age|1954|06|21}}
| birth_place = [[Roanoke, Virginia]], U.S.
| birth_name = Belinda Childress Anderson
| predecessor = [[Bernard W. Franklin]]
| education = [[Radford University]]<br>[[Virginia Tech]]
| successor = [[Claude G. Perkins]]
}}
'''Belinda Childress Anderson''' (amụrụ n'ubochi 21 n'ọnwa Jụụn, n'afọ 1954) bụ onye mba America n'achịkwa agụmakwụkwọ bụ onye jere ozi dị ka onye isi nke iri na otụ nke Mahadum Virginia Union site na 2003 ruo 2008. Ọ bụ nwanyị mbụ bụ onye isi mahadum ahụ. Anderson mechara bụrụ onye isi nke kọleji liberal arts nke Norfolk State University na onye prọfesọ nke akụkọ ihe mere eme na interdisciplinary studies.
== Ndụ mmalite na agụmakwụkwọ ==
A mụrụ Anderson na Jụụn 21, 1954 na Roanoke, Virginia.<ref name=":0">{{Cite news |last=Williams |first=Michael Paul |date=2005-04-16 |title=Va. Union installs its 1st female president |pages=A1 |work=Richmond Times-Dispatch |url=https://www.newspapers.com/clip/119826188/va-union-installs-its-1st-female/ |access-date=2023-02-27 |via=Newspapers.com}}</ref> Ọ gụsịrị akwụkwọ na Germantown High School.<ref>{{Cite news |last=Gammage |first=Jeff |date=2013-06-20 |title=At Germantown High, a sad farewell |pages=A07 |work=The Philadelphia Inquirer |url=https://www.newspapers.com/clip/119826386/at-germantown-high-a-sad-farewell/ |access-date=2023-02-27 |via=Newspapers.com}}</ref> Ọ nwetara nzere B.S. na akụkọ ihe mere eme na sayensị mmekọrịta ọha na eze na nzere masta na akụkọ ihe mere eme site na Mahadum Radford.<ref name=":0" /> Anderson dechara Ed.D. na nkuzi kọleji obodo site na Virginia Tech.<ref name=":1">{{Cite news |last=Robertson |first=Gary |date=2004-05-26 |title=VUU names first female president |pages=A1 |work=Richmond Times-Dispatch |url=https://www.newspapers.com/clip/119826131/vuu-names-first-female-president/ |access-date=2023-02-27 |via=Newspapers.com}}</ref><ref name=":2" /> Akpọrọ akwụkwọ edemede 1986 ya, ''A descriptive analysis of differentiated patterns of decision-making in choice of educational major''.<ref name=":2">{{Cite thesis |last=Anderson |first=Belinda C. |title=A descriptive analysis of differentiated patterns of decision-making in choice of educational major |date=1986 |degree=Ed.D. |publisher=Virginia Polytechnic Institute and State University |oclc=14687774 |url=https://vtechworks.lib.vt.edu/bitstream/handle/10919/49975/LD5655.V856_1986.A523.pdf?sequence=1&isAllowed=y}}</ref> Ndị ndụmọdụ doctoral Anderson bụ Don G. Creamer na Lawrence H. Cross.<ref name=":2" />
== Ọrụ ==
Anderson bụ onye nkuzi mmụta mmekọrịta ọha na eze na Portsmouth na Norfolk, Virginia.<ref name=":1" /> Ọ rụrụ ọrụ dị ka onye isi ọrụ ndụmọdụ agụmakwụkwọ na Mahadum Radford.<ref name=":1" /> Anderson jere ozi dị ka onye isi na prọfesọ na ụlọ akwụkwọ nke izugbe na agụmakwụkwọ na-aga n'ihu na Mahadum Norfolk State (NSU).<ref name=":1" /> O mechara bụrụ onye ntụzi aka maka ihe gbasara ụmụ akwụkwọ na ihe gbasara agụmakwụkwọ dị elu maka State Council of Higher Education maka Virginia.<ref name=":1" /> Na Nọvemba 2002, a chụrụ Anderson, osote onye isi oche nke agụmakwụkwọ na Mahadum Virginia Union (VUU), na ndị ọrụ 15 ndị ọzọ.<ref>{{Cite news |date=2003-10-11 |title=Wilder's resignation from board latest blow |pages=2 |work=The Daily News Leader |url=https://www.newspapers.com/clip/119826256/wilders-resignation-from-board-latest/ |access-date=2023-02-27 |via=Newspapers.com}}</ref> N'afọ 2003, ọ laghachiri na VUU dị ka onyeisi oche mgbe onyeịsị oche Bernard W. Franklin kwụsịrị ọrụ.<ref name=":1" /><ref>{{Cite journal |last=Bates |first=Gerri |date=2007 |title=These Hallowed Halls: African American Women College and University Presidents |journal=[[The Journal of Negro Education]] |volume=76 |issue=3 |page=382 |issn=0022-2984 |jstor=40034579}}</ref> She was inaugurated as the 11th president on April 15, 2005.<ref name=":0" /> Ọ bụ nwanyị mbụ bụ onye isi oche VUU.<ref name=":0" /> Anderson jere ozi dị ka onyeisi oche ruo 2008 mgbe Claude G. Perkins nọchiri ya.<ref>{{Cite web |title=Our History & Our Purpose {{!}} Virginia Union University |url=https://www.vuu.edu/about-union/about/our-history-our-purpose |access-date=2023-02-27 |website=www.vuu.edu}}</ref> Na 2012, Anderson laghachiri na NSU dị ka onye isi ya nke kọleji nke liberal arts.<ref>{{Cite web |date=2012-04-26 |title=Three African American Women Named to Prestigious Posts in Higher Education |url=https://www.jbhe.com/2012/04/three-african-american-women-named-to-prestigious-posts-in-higher-education/ |access-date=2023-02-27 |website=[[The Journal of Blacks in Higher Education]]}}</ref> Na 2018, ọ bụ prọfesọ nke akụkọ ihe mere eme na interdisciplinary studies na NSU.<ref>{{Cite web |date=February 23, 2018 |title=Board of Visitors Board Meeting |url=https://commonwealthcalendar.virginia.gov/File/Index/8921 |access-date=2023-02-27 |website=www.commonwealthcalendar.virginia.gov}}</ref>
== Edensibia ==
{{reflist}}
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:Anderson, Belinda C}}
[[Category:Living people]]
[[Category:1954 births]]
[[Category:People from Roanoke, Virginia]]
[[Category:Radford University alumni]]
[[Category:Virginia Tech alumni]]
[[Category:Virginia Union University faculty]]
[[Category:Norfolk State University faculty]]
[[Category:21st-century African-American women writers]]
[[Category:21st-century American women writers]]
[[Category:21st-century African-American writers]]
[[Category:21st-century American women academics]]
[[Category:African-American women academic administrators]]
[[Category:American women academic administrators]]
[[Category:African-American academic administrators]]
[[Category:Heads of historically black universities and colleges in the United States]]
[[Category:Women heads of universities and colleges]]
[[Category:21st-century African-American academics]]
[[Category:21st-century American academics]]
mvt387ao4xjenoc0sbcmk3z1kjuoyyu
Marguerite Archie-Hudson
0
80803
729539
2026-09-30T13:30:04Z
Francisca Obianuju
61204
Translated this article to Igbo
729539
wikitext
text/x-wiki
{{short description|onye America bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị}}
{{Infobox officeholder
| name = Marguerite Archie-Hudson
| image =
| caption =
| office = Member of the [[California State Assembly]] from the [[California's 48th State Assembly district|48th]] district
| term_start = December 3, 1990
| term_end = November 30, 1996
| predecessor = [[Maxine Waters]]
| successor = [[Roderick Wright (politician)|Roderick Wright]]
| birth_name = Marguerite Archie
| birth_date = {{Birth date and age|1937|11|18}}
| birth_place = Yonges Island, [[South Carolina]], U.S.
| party = [[Democratic Party (United States)|Democratic]]
| office2 = 17th President of [[Talladega College]]
| education = [[Talladega College]],<br/> [[Harvard University]],<br/> [[University of California, Los Angeles]]
| term_start2 = 1998
| term_end2 = 2001
| successor2 = [[Henry Ponder]]
}}
'''Marguerite Archie-Hudson''' (a mụrụ n'ọnwa Novemba n'ubochi 18, n'afọ 1937) bụ onye America bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị na onye nchịkwa agụmakwụkwọ. Ọ jere ozi dịka onye democrat na Mgbakọ steeti California site na mpaghara 48th, site na 1990 ruo 1996.<ref>{{cite web|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1990-06-03-me-693-story.html |title=LOCAL ELECTIONS : 48TH ASSEMBLY DISTRICT : Despite Residency Flap, Farrell Proves Tough for Archie-Hudson |publisher=Articles.latimes.com |date=1990-06-03 |access-date=2018-04-23}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1992-05-30-me-317-story.html |title=LOCAL ELECTIONS / 48TH ASSEMBLY DISTRICT : 4 Democrats Wrestle in Redrawn Area |publisher=Articles.latimes.com |date=1992-05-30 |access-date=2018-04-23}}</ref> Ọ rụkwara ọrụ dị ka onye isi nke ụlọ akwụkwọ ọ gụsịrị akwụkwọ na ya, bụ́ Talladega College, ma bụrụkwa nwanyị mbụ bụ́ onye Afrika Amerịka duziri ụlọ akwụkwọ agụmakwụkwọ ka elu nke afọ anọ n'akụkọ ihe mere eme nke steeti Alabama.<ref name=":0">{{Cite web |title=Marguerite Archie–Hudson |url=https://www.encyclopedia.com/people/social-sciences-and-law/education-biographies/marguerite-archie-hudson |access-date=2023-06-15 |website=Encyclopedia.com}}</ref>
== Akụkọ ndụ ==
Ọ gụrụ akwụkwọ na Talladega College (ebe ọ nwetara nzere BA n'afọ 1958) ma mụọ gbasara akparamàgwà mmadụ (psychology); na [[Harvard University]] (ebe ọ nwetara nzere MA n'afọ 1962) n'ihe gbasara agụmakwụkwọ na ndụmọdụ; o nwetakwara nzere PhD na University of California, Los Angeles (UCLA).<ref name=":0" />
Ọ rụrụ ọrụ na California State Assembly site n'afọ 1990 ruo mgbe oge ọrụ ya kwụsịrị n'afọ 1996 n'ihi oke oge a kara aka maka ọkwa ahụ. N'oge ahụ, ọ bụ onye otu California Legislative Black Caucus.<ref>{{cite web|url=https://blackcaucus.legislature.ca.gov/past-members|title=Past members of the California Legislative Black Caucus}}</ref>
Site na 1998 ruo 2001, Archie-Hudson jere ozi dị ka onye isi nke ụlọ akwụkwọ ochie ya, bụ́ Talladega College, na Talladega, Alabama.<ref name=":0" /><ref name=":1">{{Cite book |last= |first= |url=https://books.google.com/books?id=oNkDAAAAMBAJ&pg=PA14 |title=Ebony |date=October 2001 |publisher=Johnson Publishing Company |volume=56 |pages=14 |language=en |issn=0012-9011 |issue=12}}</ref> Ọ bụ nwanyị mbụ bụ onyeisi oche nke Talladega College n'akụkọ ihe mere eme nke ụlọ akwụkwọ; ọ bụkwa nwanyị mbụ bụ onye Afrịka-Amerịka nke chịrị ụlọ akwụkwọ mahadum afọ anọ n'akụkọ ihe mere eme nke steeti Alabama.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> N'oge ọ bụ onyeisi ụlọ akwụkwọ, ọ mụbara ndebanye aha ụmụ akwụkwọ ma belata ụgwọ mahadum, mana emeghị ka nkwekọrịta ya dị ọhụrụ na 2001.<ref name=":0" /><ref name=":2">{{Cite web |date=2001-10-11 |title=Talladega College Names Interim Leader, After Letting President Go at Start of Academic Year |url=https://www.chronicle.com/article/talladega-college-names-interim-leader-after-letting-president-go-at-start-of-academic-year/ |access-date=2023-06-15 |website=[[The Chronicle of Higher Education]] |language=en}}</ref> Henry Ponder nọchiri ya dị ka onye isi oche nwa oge.<ref name=":2" />
==Edensibia==
{{Reflist}}
==Njikọ mpụga==
*[http://www.joincalifornia.com/candidate/5938 Join California Marguerite Archie-Hudson]
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:Archie-Hudson, Marguerite}}
[[Category:Ụmụ nwanyị]]
[[Category:Living people]]
daibc8f2la6wyz4h1gawfdw267minsd
Barbara Ann Posey Jones
0
80804
729541
2026-09-30T13:37:47Z
LizzyStev
64648
Ekere na itugharị ihụakwụkwọ nke a "[[:en:Special:Redirect/revision/1371974605|Barbara Ann Posey Jones]]"
729541
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>
'''Barbara Ann Posey Jones''' (amụrụ n'afọ 1943) bụ onye America na-ahụ maka akụ na ụba bụ onye ndú nke 1958 Katz Drug Store sit-in dị ka nwa akwụkwọ sekọndrị. Kemgbe 1971,ọ bụ prọfesọ nke akụ na ụba,onye isi ngalaba,na Dean na ọtụtụ Black Colleges na Mahadum na South America.Ọ bụ onye isi oche gara aga nke National Economic Association.
N'afọ 2021,e nyere ya Suzan Shown Harjo Systemic Social Justice Award site na National Conference on Race and Ethnicity in Higher Education. N'afọ 2024, Mahadum Oklahoma nyere ya akara ugo mmụta nsọpụrụ,na-ekwu na "mmekọrịta ya na Oklahoma City sit-ins nyere aka n'iwepụ ọtụtụ ụlọ ọrụ ọha na eze gafee mba ahụ".
== Mbido ndụ, ime ihe ike, na agụmakwụkwọ ==
Jones sonyeere ọgbakọ ndị ntorobịa nke Oklahoma City NAACP mgbe ọ dị afọ iri na anọ,na nleta na nnọkọ nnwere onwe na New York City, riri nri ehihie na nke mbụ ya. Mgbe ọ laghachiri n'ụlọ,ọ ghọrọ otu n'ime ndị na-ekwuchitere ndị ntorobịa Oklahoma na-anọ n'ụlọ nri ehihie na 1958-1959. Chi Zeta Chapter nke Zeta Phi Zeta Sorority kpọrọ ya "Nwa agbọghọ nke Afọ"nke 1958, Magazin Datebook bipụtara edemede ya, "Ihe mere m ji nọrọ" na 1960, o kwukwara okwu akpọrọ "My America" na nzukọ Kwa Afọ nke iri ise na otu nke NAACP n'ọnwa Juun afọ 1960. Ọ gụsịrị akwụkwọ na Mahadum Oklahoma na 1963, wee nweta nzere masta na akụ na ụba na Mahadim Illinois na Urbana-Champaign na 1966. N'ebe ahụ, ọ zutere di ya, onye sayensị ndọrọ ndọrọ ọchịchị Mack Jones,na nzukọ NAACP nke 1962. Ọ gụsịrị Ph.D. na akụ na ụba na Mahadum Georgia State na 1973.
== Ọrụ akụ na ụba ==
Jones malitere ọrụ ya na Mahadum Texas Southern wee gaa n'ihu na-arụ ọrụ dị ka prọfesọ akụ na ụba na Clark College (nke ghọrọ Mahadum Clark Atlanta), na-eje ozi dị ka onyeisi ngalaba ọbụna tupu ọ gụchaa PhD ya. Ọ kụziri ihe n'ebe ahụ site na 1971 ruo 1987, na-emeri ọtụtụ onyinye nkuzi. Ọ sonyeere Prairie View A&amp;M dị ka onye isi oche ngalaba na 1987, na-aghọ ngwa ngwa Dean nke College of Business site na 1989 ruo 1997. N'afọ 1997, ọ ghọrọ Dean nke School of Business na Mahadum Alabama A&amp;M,ebe ọ rụrụ ọrụ dị ka prọfesọ nke Economics ruo mgbe ọ lara ezumike nká na 2016.
=== Akwụkwọ nyocha ===
* [Ihe e dere n'ala ala peeji] "Ndị inyom ojii na ndị ọrụ na-arụ ọrụ: Nnyocha nke ọnụego uto na-adịghị mma. "The Review of Black Political Economy 14, no. 2-3 (1985): 11-31.
* Jones, Barbara Ann Posey. Enyemaka nke ụmụ nwanyị ojii na ego ezinụlọ ndị isi ojii na-enweta: nyocha nke ọnụ ọgụgụ ndị ọrụ na-arụ ọrụ nke ụmụ nwanyị ndị isi ojii. Mahadum Georgia State,1973.
== Edensibịa ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />
== Ịgụ ihe ọzọ ==
* Isi nke 8 nke Olson; Emami, Zohreh (2002). "Lourdes Benería". Ịmepụta akụ na ụba: Mkparịta ụka na ụmụ nwanyị na-ahụ maka akụ na ụba na United States. Psychology Press. doi:10.4324/9780203103074-12. <nowiki>ISBN 978-0-203-10307-4</nowiki>.
[[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]]
[[Otú:Articles with hCards]]
op6qithcr59d2wl3yoc25313tziywlq
Kimberly Ballard-Washington
0
80805
729546
2026-09-30T13:56:41Z
Francisca Obianuju
61204
Translated this article to Igbo
729546
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|Onye America bụ ọka iwu na onye nchịkwa agụmakwụkwọ}}
{{Infobox officeholder
| name = Kimberly Ballard-Washington
| office = President of Savannah State University
| order = 14th
| birth_place = [[Montezuma, Georgia]], U.S.
| children = 2
| education = [[University of Georgia]]<br>[[Texas Southern University]]
| term_start = May 13, 2021
| term_end = 2023
| predecessor = [[Cheryl Dozier]]
| successor = [[Cynthia Robinson Alexander]] (interim)
}}
'''Kimberly Ballard-Washington''' bụ ọkaiwu na onye nchịkwa agụmakwụkwọ si mba Amerịka, onye jere ozi dị ka onye isi oche nke iri na anọ nke Savannah State University site n'afọ 2019 ruo 2023.
== Ndụ ==
A mụrụ ma zụlite Ballard-Washington na Montezuma, Georgia.<ref name=":0">{{Cite web |title=About President Kimberly Ballard-Washington |url=https://www.savannahstate.edu//investiture/about.shtml |access-date=2023-12-12 |website=Savannah State University |language=en}}</ref> Ọ nwetara nzere B.A. site na Mahadum nke Georgia.<ref name=":1">{{Cite web |date=May 13, 2021 |title=Kimberly Ballard-Washington Named President of Savannah State University {{!}} Communications {{!}} University System of Georgia |url=https://www.usg.edu/news/release/kimberly_ballard_washington_named_president_of_savannah_state_university |access-date=2023-12-12 |website=www.usg.edu}}</ref> Ọ gụchara nzere J.D. na Thurgood Marshall School of Law.<ref name=":1" />
Na Mahadum Valdosta State, Ballard-Washington jere ozi dị ka osote onye isi mahadum maka okwu gbasara iwu yana onye nduzi nke mmemme ha maka ohere nha anya.<ref name=":1" /> Ọ bụ osote onye nduzi maka okwu gbasara iwu na Mahadum Georgia.<ref name=":1" /> Ọ bụ osote onye isi nchịkwa na-ahụ maka okwu gbasara iwu na University System of Georgia.<ref name=":1" /> N'afọ 2013, ọ rụrụ ọrụ dị ka onye isi nwa oge nke Fort Valley State University tupu ọ rụọ otu ọrụ ahụ na Albany State University.<ref name=":1" /><ref name=":0" /> Na Julaị 1, 2019, Ballard-Washington ghọrọ onye isi nwa oge nke Savannah State University, na-anọchi Cheryl Dozier.<ref name=":1" /><ref name=":2">{{Cite web |date=2023-05-03 |title=Savannah State University President Kimberly Ballard-Washington Resigns |url=https://www.savannahtribune.com/articles/savannah-state-university-president-kimberly-ballard-washington-resigns/ |access-date=2023-12-12 |website=The Savannah Tribune |language=en-US}}</ref> Ọ ghọrọ onye isi ụlọ akwụkwọ n'abalị iri na atọ nke ọnwa Mee, afọ 2021.<ref name=":2" /> Ọ gbara arụkwaghị ọrụ n'afọ 2023, onye nọchikwara ya bụ onye isi oche nwa oge, bụ Cynthia Robinson Alexander.<ref>{{Cite web |last=Kyaw |first=Arrman |date=2023-04-28 |title=Savannah State University President Kimberly Ballard-Washington Announces Resignation |url=https://www.diverseeducation.com/leadership-policy/article/15383835/savannah-state-university-president-kimberly-ballardwashington-announces-resignation |access-date=2023-12-12 |website=Diverse: Issues In Higher Education |language=en-us}}</ref>
Ballard-Washington lụrụ di ma nwee ụmụ nwanyị abụọ.<ref name=":1" />
==Edensibia==
{{reflist}}
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:Ballard Washington, Kimberly}}
[[Category:Living people]]
[[Category:Ụmụ nwanyị]]
awqrw8dkr7m84wnrbayxcafz1t2jy21
Rebecca Dallis
0
80806
729555
2026-09-30T14:43:22Z
Nachi kim
20090
Ekere na itugharị ihụakwụkwọ nke a "[[:en:Special:Redirect/revision/1372298824|Rebecca Dallis]]"
729555
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>
'''Rebecca Dallis''' (Disemba 21, 1896 - Febụwarị 13, 1971) bụ onye Amerịka na-akụzi ihe ma na-akwado agụmakwụkwọ ụmụaka Afrịka Amerịka.
== Akụkọ ndụ ==
A mụrụ Rebecca Huey na Disemba 21, 1896, na Connersville, Indiana . Dallis lụrụ William Curtis Dallis na 1923. N'afọ 1924, ọ gụsịrị akwụkwọ na Swift Memorial Kọleji na Ndị Bachelor nke Arts na Nkuzi praịmarị . <ref name=":0" /> N'afọ 1929, ya na di ya kwagara na Phoenix, ebe ọ na-arụ ọrụ n'ụlọ olili ozu. Ka ọ na-erule afọ 1932, ọ bụ onye nkuzi na Mobile, Arizona, obodo ndị Afrịka Amerịka.<ref name=":0" /> <ref name=":2" /> Ọ bụ otu n'ime ụmụ nwanyị Afrịka Amerịka mbụ nwetara nzere masta n'ụlọ akwụkwọ ahụ.
N'afọ 1935, obodo Casa Grande rụrụ ụlọ akwụkwọ dị iche, nke kewara ekewa maka ụmụ ndị ọrụ owuwe ihe ubi nke Afrịka Amerịka na-akwaga n'obodo ahụ. N'afọ 1939, Dallis ghọrọ onye nkuzi nke Southside Colored Grammar School. Ọ kụziri n'etiti ụmụ akwụkwọ iri anọ na iri asaa n'etiti ụlọ akwụkwọ ọta akara na klas nke asatọ, maka otu ụzọ n'ụzọ atọ nke ụgwọ ọrụ nke ndị nkuzi ọcha na ọnọdụ dara ogbenye. Ọ kụziri akụ na ụba ụlọ n'ụlọ nke ya, n'ihi enweghị ụlọ akwụkwọ maka isiokwu ahụ. Dallis na di ya kwadokwara ụmụ akwụkwọ mgbe ha gụsịrị klas nke asatọ, na-akụziri ha site na veranda ihu ya iji jide n'aka na ha nwere ike ịga ụlọ akwụkwọ sekọndrị ma banye na kọleji. <ref name=":0" /> Mgbe ọ mụtara na ụmụ akwụkwọ kwesịrị ịmara Spanish iji debanye aha na kọleji, o nyere iwu ka e nwee akwụkwọ ozi ma mụta ya na ụmụ akwụkwọ ya.
Dallis na di ya kụzikwaara na Stanfield, Arizona, ebe a gụrụ ụlọ akwụkwọ ahụ aha nna ya, William Huey. W.C. Dallis gara n'ihu na-akụzi ebe ahụ mgbe ọ malitere ịkụzi na Southside Colored School, mesịa bụrụ onye isi.<ref name=":1" /><ref name=":4" /> Dallis kụzikwaara ụmụaka piano na Casa Grande ma kpọọ piano na agbamakwụkwọ na olili ozu.
N'afọ 1952, Casa Grande wuru ụlọ akwụkwọ dị iche iche buru ibu, East School . A họpụtara Dallis ka ọ bụrụ onye isi nkuzi n'ụlọ akwụkwọ ọhụrụ ahụ.
N'ịhụ ọrụ Dallis na obere ihe onwunwe, nwanyị ọcha na-arụ ọrụ ugbo na nwanyị na-agba klọb, Louise Henness, malitere ịkwado njikọta. N'afọ 1960, mgbe e wepụrụ nkewa, a họpụtara Dallis ka ọ bụrụ onye isi ụlọ akwụkwọ ahụ. E mere ka Dallis laa ezumike nká na 1962 n'ihi ntuziaka ezumike nkwe iwu, ọ bụ ezie na ọ nwere ike ịga n'ihu na-akụzi na Stanfield. N'ịghọta mkpa nkwado maka ezinụlọ nwere ụmụaka nwere mkpa pụrụ iche, Dallis gara Mahadum Arizona State iji mụọ ihe gbasara isiokwu ahụ.<ref name=":0" /> Dallis sonyeere ndị ọrụ nke Trinity Southern Baptist Church's Spero School iji nyere ụmụaka nwere nkwarụ aka. <ref name=":1" /><ref name=":0" />
Dallis nwụrụ na Febụwarị 13, 1971.
== Ihe Nketa ==
N'afọ 1992, e weghachiri Southside Colored School, ebe Dallis kụziri, e bufere ya n'ogige Casa Grande Valley Historical Society na Museum ma gbanwee aha ya ka ọ bụrụ Rebecca Dallis Schoolhouse.
A kpọrọ Dallis otu n'ime ụmụ nwanyị ama ama na Arizona nke a na-asọpụrụ na ọrụ akụkọ ihe mere eme "Making a Difference: Arizona Women Building Communities, 1900-1980."
N'afọ 2017, a nabatara Dallis n'ime Ụlọ Nzukọ Ndị Inyom nke Arizona .
== Edensibịa ==
<references />
{{Arizona Women's Hall of Fame}}
[[Otú:Articles with hCards]]
h6oejhm1pae4uajtlminl7hbslfzzwh
729557
729555
2026-09-30T14:55:10Z
Nachi kim
20090
729557
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>
'''Rebecca Dallis''' (Disemba 21, 1896 - Febụwarị 13, 1971) bụ onye Amerịka na-akụzi ihe ma na-akwado agụmakwụkwọ ụmụaka Afrịka Amerịka.
== Akụkọ ndụ ==
A mụrụ Rebecca Huey na Disemba 21, 1896, na Connersville, Indiana . Dallis lụrụ William Curtis Dallis na 1923. N'afọ 1924, ọ gụsịrị akwụkwọ na Swift Memorial Kọleji na Ndị Bachelor nke Arts na Nkuzi praịmarị . <ref name=":0">{{Cite web |title=Rebecca Dallis |url=https://www.azwhf.org/copy-of-mary-russell-ferrell-colton-2 |access-date=2024-09-10 |website=AWHF |language=en}}</ref> N'afọ 1929, ya na di ya kwagara na Phoenix, ebe ọ na-arụ ọrụ n'ụlọ olili ozu. Ka ọ na-erule afọ 1932, ọ bụ onye nkuzi na Mobile, Arizona, obodo ndị Afrịka Amerịka.<ref name=":0" /> .<ref name=":2">{{Cite journal |last=Cleere |first=Jan |date=2012 |title=LEGACIES OF THE PAST:HISTORIC WOMEN OF ARIZONA |url= |journal=Arizona Journal of Interdisciplinary Studies |volume=1 |pages=89–105}}</ref> Ọ bụ otu n'ime ụmụ nwanyị Afrịka Amerịka mbụ nwetara nzere masta n'ụlọ akwụkwọ ahụ.
N'afọ 1935, obodo Casa Grande rụrụ ụlọ akwụkwọ dị iche, nke kewara ekewa maka ụmụ ndị ọrụ owuwe ihe ubi nke Afrịka Amerịka na-akwaga n'obodo ahụ. N'afọ 1939, Dallis ghọrọ onye nkuzi nke Southside Colored Grammar School. Ọ kụziri n'etiti ụmụ akwụkwọ iri anọ na iri asaa n'etiti ụlọ akwụkwọ ọta akara na klas nke asatọ, maka otu ụzọ n'ụzọ atọ nke ụgwọ ọrụ nke ndị nkuzi ọcha na ọnọdụ dara ogbenye. Ọ kụziri akụ na ụba ụlọ n'ụlọ nke ya, n'ihi enweghị ụlọ akwụkwọ maka isiokwu ahụ. Dallis na di ya kwadokwara ụmụ akwụkwọ mgbe ha gụsịrị klas nke asatọ, na-akụziri ha site na veranda ihu ya iji jide n'aka na ha nwere ike ịga ụlọ akwụkwọ sekọndrị ma banye na kọleji. <ref name=":0" /> Mgbe ọ mụtara na ụmụ akwụkwọ kwesịrị ịmara Spanish iji debanye aha na kọleji, o nyere iwu ka e nwee akwụkwọ ozi ma mụta ya na ụmụ akwụkwọ ya.
Dallis na di ya kụzikwaara na Stanfield, Arizona, ebe a gụrụ ụlọ akwụkwọ ahụ aha nna ya, William Huey. W.C. Dallis gara n'ihu na-akụzi ebe ahụ mgbe ọ malitere ịkụzi na Southside Colored School, mesịa bụrụ onye isi.<ref name=":1">{{Cite web |title=Rebecca Dallis (b. 1896, d. 1971) |url=https://www.casagrandemainstreet.org/media/attachments/2021/04/22/dallis.pdf |access-date=September 9, 2024 |website=Casa Grande Main Street}}</ref><ref name=":4">{{Cite book |last1=Snell |first1=Dawn |url=https://books.google.com/books?id=-OvBCQAAQBAJ&dq=rebecca+dallis+arizona&pg=PA82 |title=Casa Grande |last2=Society |first2=Casa Grande Valley Historical |date=2011-11-28 |publisher=Arcadia Publishing |isbn=978-1-4396-4982-4 |language=en}}</ref> Dallis kụzikwaara ụmụaka piano na Casa Grande ma kpọọ piano na agbamakwụkwọ na olili ozu.
N'afọ 1952, Casa Grande wuru ụlọ akwụkwọ dị iche iche buru ibu, East School . A họpụtara Dallis ka ọ bụrụ onye isi nkuzi n'ụlọ akwụkwọ ọhụrụ ahụ.
N'ịhụ ọrụ Dallis na obere ihe onwunwe, nwanyị ọcha na-arụ ọrụ ugbo na nwanyị na-agba klọb, Louise Henness, malitere ịkwado njikọta. N'afọ 1960, mgbe e wepụrụ nkewa, a họpụtara Dallis ka ọ bụrụ onye isi ụlọ akwụkwọ ahụ. E mere ka Dallis laa ezumike nká na 1962 n'ihi ntuziaka ezumike nkwe iwu, ọ bụ ezie na ọ nwere ike ịga n'ihu na-akụzi na Stanfield. N'ịghọta mkpa nkwado maka ezinụlọ nwere ụmụaka nwere mkpa pụrụ iche, Dallis gara Mahadum Arizona State iji mụọ ihe gbasara isiokwu ahụ.<ref name=":0" /> Dallis sonyeere ndị ọrụ nke Trinity Southern Baptist Church's Spero School iji nyere ụmụaka nwere nkwarụ aka. <ref name=":1">{{Cite web |title=Rebecca Dallis (b. 1896, d. 1971) |url=https://www.casagrandemainstreet.org/media/attachments/2021/04/22/dallis.pdf |access-date=September 9, 2024 |website=Casa Grande Main Street}}</ref><ref name=":0" />
Dallis nwụrụ na Febụwarị 13, 1971.
== Ihe Nketa ==
N'afọ 1992, e weghachiri Southside Colored School, ebe Dallis kụziri, e bufere ya n'ogige Casa Grande Valley Historical Society na Museum ma gbanwee aha ya ka ọ bụrụ Rebecca Dallis Schoolhouse.
A kpọrọ Dallis otu n'ime ụmụ nwanyị ama ama na Arizona nke a na-asọpụrụ na ọrụ akụkọ ihe mere eme "Making a Difference: Arizona Women Building Communities, 1900-1980."
N'afọ 2017, a nabatara Dallis n'ime Ụlọ Nzukọ Ndị Inyom nke Arizona .
== Edensibịa ==
<references />
{{Arizona Women's Hall of Fame}}
[[Otú:Articles with hCards]]
5yhi1q26veeqhottnd14kvhhmny8tny
Rumuokoro
0
80807
729574
2026-09-30T16:16:23Z
Chijioke2010
62489
Ekere na itugharị ihụakwụkwọ nke a "[[:en:Special:Redirect/revision/1367586690|Rumuokoro]]"
729574
wikitext
text/x-wiki
'''Rumuokoro''' {{Audio|LL-Q35399 (ikw)-Simon ojelabi-Rumuokoro.wav|Pronunciation}} bụ [[Ama|obodo]] dị na Obio-Akpor, Rivers State, Nigeria. Ọ bụ ebe nzukọ nke okporo ụzọ ise dị na akụ na ụba Naijiria na ọnụ ụzọ mbata na-aga ma na-esi n'obodo Port Harcourt. Okwu ahụ, 'R__hau____hau____hau__' na Rumuokoro ka e kwenyere na ọ bụ ndị [[Ikwerre people|Ikwere]] Agbụrụ nke Rivers State chepụtara.
Rumuokoro bụ otu n'ime ebe azụmahịa dị na [[Okeama|obodo]] Port Harcourt. N'akụkụ okporo ụzọ bụ ọtụtụ ụlọ akụ azụmahịa, Ụlọ ahịa, ụlọ oriri na ọṅụṅụ na ebe azụmahịa.
Rumuokoro bụ ebe njem n'ọtụtụ ụzọ na obodo Obio Akpor nke Rivers State. Enwere ike ịnweta ebe ndị dị ka Choba (Ebe Mahadum Port Harcourt dị), Rukpoku, Eliozu, [[Rumuodara]], Rumuigbo site na Rumuokoro.
== Ụgbọ njem ==
Ọ bụ ebe mbụ a na-akpọ mgbe ị na-abịa site na [[Warri]], Benin City, Lagos, [[Akure]], [[Abuja]], [[Òwèrè|Owerri]], [[Onịchạ|Onitsha]] na ọdụ ụgbọ elu Port Harcourt. O nwere ọtụtụ ebe bọs na-akwụsị ma ndị njem nwere ike ijide bọs ma ọ bụ tagzi n'akụkụ ọ bụla nke obodo Port Harcourt site n'ebe ahụ.
== Obodo ==
Obodo a nwere obodo ise; Rukpakwulusi, Eligbolo, Awalama, Rumuagholu na Elieke.
== Ihe owuwu ==
Ọnọdụ '''Rumuokoro''' dị n’ebe dị mkpa na-eme ka ọ bụrụ otu n’ime obodo ndị njem na-agakarị mgbe ha na-aga '''Steeti Rivers'''.
Ụfọdụ ụlọ ọrụ na ebe dị mkpa dị n’ebe ahụ gụnyere:
* '''Federal Government College Rumuokoro, Port Harcourt'''
* '''Nigerian Army 2 Amphibious Brigade (Bori Camp)'''
* Akụkụ nke '''Air Force Base'''
* '''Ahịa Rumuokoro'''
* '''Okoro Nu Odo Community Secondary School'''
== Ihe odide ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" /> {{Port Harcourt}}<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coor|4|51|54|N|6|59|53|E|region:NG_type:city(498877)}}
[[Otú:Obio-Akpor]]
[[Otú:Obodo di n' rivers state]]
[[Otú:Geography nke Port Harcourt]]
[[Otú:Peeji ndị na-eji ngwa WikiMiniAtlas.]]
k49rvu2aajzfxzmqxb1jeu7lkz8s42n
Binta Dada
0
80808
729575
2026-09-30T16:19:38Z
Chiwentalagu
66670
Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1376507339|Binta Dada]]"
729575
wikitext
text/x-wiki
'''Binta Dada''' (c. 1922 - 2 Septemba 2024), nke a makwaara dị ka Hajiya Fatima (Dada) Yar'adua. bụ onye isi ala [[Naijiria|Naịjirịa]] na onye ama ama n'ezinụlọ Yar'adua si na [[Ȯra Katsina|Katina Steeti]], Naijiria. Ọ bụ nne onye bụbu Onye isi obodo Naijiria [[Umaru Yar'Adua|Umaru Musa Yar'Adua]] .
o bu onye ochi nijiria
871bietkqj2cd6wyzd627t9ovsqh8cl
Ada the Country
0
80809
729581
2026-09-30T16:45:14Z
Ani Chiemelie j
64027
Ekere na itugharị ihụakwụkwọ nke a "[[:en:Special:Redirect/revision/1347892139|Ada the Country]]"
729581
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox musical|name=Ada the Country|book=[[Titilope Sonuga]]|premiere_location=MUSON Centre, Onikan, [[Lagos]]|premiere_date=2 January 2020|productions=2020 [[Lagos]]
2022 [[Lagos]]
2022 [[Abuja]]}}
<references />
'''''Ada the Country''''' bụ egwuregwu egwu ndị Naịjirịa e mere n’afọ 2020. [Titilope Sonuga] dere ya, ebe Marian Ogaziechi bụ onye mepụtara ya n’okpuru ụlọ ọrụ mmepụta ihe nkiri Doyenne Circle Productions.[1][2][3][4][5] Ndị na-eme ihe nkiri a bụ ndị na-eme ihe nkiri Nollywood bụ [Patience Ozokwor], [Joke Silva] na [Bikiya Graham-Douglas].[3][6][7]
== Ọganihu ==
Ọ bụ ezie na a na-arụ ọrụ ruo ihe dị ka afọ iri, e dere ihe ngosi ahụ na 2019.
== Nkọwa ==
Ada, nwaanyị na-eto eto, so n’ihe mberede ọkụ nke bibiri ihe onwunwe ya ma gbuo nwa ya nwanyị dị ọnwa itoolu, Chiamaka.[1][2] N’oge ihe a mere, di ya bụ Femi anọghị n’ụlọ; ọ lọtara naanị mgbe ọkụ ahụ bibichara ụlọ ha.[2] Mgbe ihe mberede ahụ gasịrị, Ada malitere ịda mbà n’obi.[3][4] Ọ hapụrụ di ya laghachi n’ụlọ nne na nna ya, ebe ndị ezinụlọ ya boro ya ebubo na ọ naghị enwe mmetụta n’ahụhụ ndị ọzọ nakwa na ọ bụ onye obi ọjọọ n’ihi ịhapụ Femi.[2]
Ada na-agwa ụmụ nwaanyị ndị ọzọ nọ n’ezinụlọ ha okwu, gụnyere nwanne ya nwaanyị gbara alụkwaghịm, otu nne na-azụ nwa naanị ya, na otu nwaanyị na-arụ ọrụ nke na-agba mbọ ịnagide ịkpa ókè megide ụmụ nwaanyị n’ebe ọ na-arụ ọrụ. Site n’ịkekọrịta ahụmịhe ha banyere ibi ndụ dịka ụmụ nwaanyị na Naịjirịa, Ada na-enwe ike ịmalite ịgwọ mgbu nke obi ya ma mee ka ya na di ya dịghachi ná mma.[5]
== Ihe ndị e mepụtara ==
Ihe ngosi ahụ malitere na Jenụwarị 2020.
E mere ihe ngosi ahụ na MUSON Centre, Onikan, Lagos site na Eprel 15 ruo 18, 2022. Onye duziri ihe ngosi ahụ bụ [[Kemi Lala Akindoju|Kemi Lala-Akindoju]] .
N'ọnwa Ọktoba afọ 2022 Doyenne Circle wetara ihe ngosi ahụ na [[Abuja]], ebe emere ya na Musa Yaradua Center na 21 na 22 Ọktobe. Ọ bụ [[Kenneth Uphopho]] duziri ihe ngosi a.<ref name=":6" />
== Ndị na-eme ihe nkiri ==
== References ==
[[Otú:Short description is different from Wikidata]]
[[Otú:Articles with short description]]
nprw7zd609bp9g6ls0b1h1uhs5mmhme
Ahoada
0
80810
729582
2026-09-30T16:48:51Z
Chijioke2010
62489
Ekere na itugharị ihụakwụkwọ nke a "[[:en:Special:Redirect/revision/1372703632|Ahoada]]"
729582
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Module:Message box/ambox.css"></templatestyles>
{{infobox settlement
| name = Ahoada
| other_name = Ehuda
| coordinates = {{coord|5|05|N|6|39|E|region:NG_type:city|display=inline,title}}
| subdivision_type1 = Country
| subdivision_name1 = {{flag|Nigeria}}
| subdivision_type2 = State
| subdivision_name2 = [[Rivers State]]
| subdivision_type3 = [[Local government areas of Nigeria|LGAs]]
| subdivision_name3 = [[Ahoada East]]<br>[[Ahoada West]]
}}
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Infobox settlement/styles.css"></templatestyles>
{| class="infobox ib-settlement vcard"
! colspan="2" class="infobox-above" |<div class="fn org">Ọ nwụrụ</div><div class="nickname ib-settlement-other-name">Ehuda</div>
|-
| colspan="2" class="infobox-full-data" |<mapframe zoom="10" align="center" frameless="1" height="200" width="250">[
{"properties":{"title":"Ahoada","fill-opacity":0.1,"stroke":"#FF0000","stroke-width":2,"fill":"#606060"},"type":"ExternalData","service":"geoshape","ids":"Q3510354"},
{"properties":{"stroke-width":2,"stroke":"#FF0000","title":"Ahoada"},"type":"ExternalData","service":"geoline","ids":"Q3510354"},
{"type":"Feature","geometry":{"coordinates":[6.65,5.083333333333333],"type":"Point"},"properties":{"marker-color":"#5E74F3","title":"Ahoada","marker-symbol":"town"}}
]</mapframe><div class="infobox-caption">Map mmekọrịta nke Ahoada</div>
|-
| colspan="2" class="infobox-full-data" |Nhazi:<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles><span class="geo-inline"><span class="plainlinks nourlexpansion">[https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Ahoada¶ms=5_05_N_6_39_E_region:NG_type:city <span class="geo-default"><span class="geo-dms" title="Maps, aerial photos, and other data for this location"><span class="latitude">5°05′N</span> <span class="longitude">6°39′E</span></span></span><span class="geo-multi-punct">/__ibo____ibo____ibo__ Ọ bụ ezie na ọ bụ</span><span class="geo-nondefault"><span class="geo-dec" title="Maps, aerial photos, and other data for this location">5.083°N 6.650°E</span><span style="display:none"> / <span class="geo">5.083; 6.650</span></span></span>]</span></span><indicator name="coordinates"><span id="coordinates">[[Geographic coordinate system|Coordinates]]: {{#parsoid�fragment:7}}<span class="plainlinks nourlexpansion">[https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Ahoada¶ms=5_05_N_6_39_E_region:NG_type:city <span class="geo-default"><span class="geo-dms" title="Maps, aerial photos, and other data for this location"><span class="latitude">5°05′N</span> <span class="longitude">6°39′E</span></span></span><span class="geo-multi-punct"> / </span><span class="geo-nondefault"><span class="geo-dec" title="Maps, aerial photos, and other data for this location">5.083°N 6.650°E</span><span style="display:none"> / <span class="geo">5.083; 6.650</span></span></span>]</span>[[Category:Pages using gadget WikiMiniAtlas]]</span></indicator>
|- class="mergedrow"
! class="infobox-label" scope="row" |Mba
| class="infobox-data" |<span class="flagicon nowrap">[[File:Flag_of_Nigeria.svg|link=|alt=|border|23x23px]] </span>[[Naijiria|Naịjirịa]]
|- class="mergedrow"
! class="infobox-label" scope="row" |Ọnọdụ
| class="infobox-data" |[[Ȯra Rivers|Steeti Osimiri]]
|- class="mergedrow"
! class="infobox-label" scope="row" |LGAs
| class="infobox-data" |[[Ahoada East|Ahoada Ọwụwa Anyanwụ]]<br />[[Ahoada West]]
|}
Ahoada ('''Ehuda''') bụ obodo dị na mpaghara Orashi nke Rivers State, Nigeria, nke dị n'ebe ugwu ọdịda anyanwụ nke Port Harcourt . Na Ahoada, a na-asụkarị asụsụ [[Ekpeye language|Ekpeye]], ọ bụ ezie na e nwere asụsụ ndị ọzọ na Ahoada dị ka: [[Asụsụ Engenni|Engenni]], [[Ogba Asụsụ|Ogba]], na [[Ikwerre language|Ikwerre]]. Na Ahoada ọ bụ naanị asụsụ Ekpeye na ọdịiche dị iche iche nke a na-asụkarị.
Ahoada is divided into two local government areas; the [[Ahoada East]], with its headquarters in Ahoada city, and [[Ahoada West]] having its headquarters at [[Akinima]] administratively. It has been the administrative headquarters of Old Ahoada division in the pre-independence era with Ogba, Egbema, Engenni, [[Abua/Odual|Abua-Odual]], [[Etche]], Omuma, Obio-Akpor, [[Ikwerre]] and some area within [[Ugwu Ọcha|Port Harcourt]]. According to the National Population Commission Census (NPCC) in 2006, the population in Ahoada was 583,900 that is; 233,700 for [[Ahoada East]] and 350,200 for [[Ahoada West]] and projected to be 700,680 in 2018.
== Ọnọdụ akụ na ụba ==
Ala na gburugburu ya dị mma maka [[Oru ugbo|ọrụ ugbo]] ebe ọ bụ na mmiri ozuzo zuru oke n'ime afọ, nke a mere ka ndị bi na Ahoada dabere na ịkụ azụ na ọrụ ugbo. ụmụ amaala Ahoada bụ ndị ọrụ ugbo na ndị ọkụ azụ na ugbu a ọbụna site na mmepụta mmanụ ala mpaghara ya.
Rivers State University of Science and Technology (RSUST) nwere ogige a maara dị ka ogige satellite na Ahoada. Ebe ndị ọzọ e wuru ụlọ akwụkwọ RSUST gụnyere, Etche na Emohua. ka Vice Chancellor nke Rivers State University of Science and Technology (RSUST), Prọfesọ Nlerum Sunday Okogbule (dị ka n'afọ 2021) e bu n'uche ịkwalite ọrụ mmekọrịta mmadụ na ibe ya na akụ na ụba yana inyere aka melite mmepe nke obodo na obodo ndị agbata obi.
== Ọdịdị ala ==
'''Latitude''' ya bụ '''5° 4′ 58″ N''', ebe '''Longitude''' ya bụ '''6° 38′ 59″ E'''. A na-egosikwa nhazi ebe ya dịka '''5.0828° N, 6.64981° E'''.
Ụdị '''ihu igwe''' a na-enwe n’ebe ahụ bụ '''ihu igwe mmiri ozuzo nke mpaghara okpomọkụ (tropical monsoon climate)'''.
== Ndepụta obodo na obodo nta ==
* Abarikpo
* Agbo/ Akogbologba
* Ọ nwụrụ
* Akalamini
* [[Akinima]]
* Ọ ga-abụrịrị
* Anakpo
* Anwunugbokor
* Ebiriba/ Ikodu
* Ebiro
* Edeeha
* Edeoha
* Edugbari
* Ekpena
* Emezi
* Ịgba Ido
* Idu-Obosiuku
* Idu- Osobile
* Igbuduya
* Igoria
* Ihuaba
* Ihuechi
* Ihugbogo
* Ihubuluko
* Ihuowo
* Ihuaje
* Ikata
* Mbiama
* Oh
* Odido
* Ogbo
* Odhiaje
* Uyakama
* Ubeta
* Ubarama
* UDEBU
* Ula-Upata
* Upatabo
== Ihe odide ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />
== Njikọ mpụga ==
* [https://web.archive.org/web/20070119000754/http://www.riversstatenigeria.net/index/83-The_People.php Ebe nrụọrụ weebụ Rivers State]
{{Clear}}{{Rivers State}}
[[Otú:Short description is different from Wikidata]]
[[Otú:Articles with short description]]
[[Otú:Obodo dị na Naịjirịa]]
[[Otú:Obodo ukwu dị na Steeti Rivers]]
[[Otú:Peeji ndị na-eji infobox settlement na-enweghị maapụ]]
[[Otú:Peeji ndị na-eji infobox settlement mana enweghị ozi gbasara obodo]]
[[Otú:Nhazi ebe (coordinates) dị na Wikidata]]
[[Otú:Peeji ndị na-eji ngwa WikiMiniAtlas.]]
[[Otú:Peeji ndị na-eji infobox mapframe mana enweghị njikọ ọdịdị mpaghara na Wikidata]]
a8b47r912uy8zb5l6bpsfs8q425nwgi
729595
729582
2026-09-30T17:10:01Z
Ani Chiemelie j
64027
Ekere na itugharị ihụakwụkwọ nke a "[[:en:Special:Redirect/revision/1372703632|Ahoada]]"
729595
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Module:Message box/ambox.css"></templatestyles>
{{infobox settlement
| name = Ahoada
| other_name = Ehuda
| coordinates = {{coord|5|05|N|6|39|E|region:NG_type:city|display=inline,title}}
| subdivision_type1 = Country
| subdivision_name1 = {{flag|Nigeria}}
| subdivision_type2 = State
| subdivision_name2 = [[Rivers State]]
| subdivision_type3 = [[Local government areas of Nigeria|LGAs]]
| subdivision_name3 = [[Ahoada East]]<br>[[Ahoada West]]
}}
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Infobox settlement/styles.css"></templatestyles>
{| class="infobox ib-settlement vcard"
! colspan="2" class="infobox-above" |<div class="fn org">Ọ nwụrụ</div><div class="nickname ib-settlement-other-name">Ehuda</div>
|-
| colspan="2" class="infobox-full-data" |<mapframe zoom="10" align="center" frameless="1" height="200" width="250">[
{"properties":{"title":"Ahoada","fill-opacity":0.1,"stroke":"#FF0000","stroke-width":2,"fill":"#606060"},"type":"ExternalData","service":"geoshape","ids":"Q3510354"},
{"properties":{"stroke-width":2,"stroke":"#FF0000","title":"Ahoada"},"type":"ExternalData","service":"geoline","ids":"Q3510354"},
{"type":"Feature","geometry":{"coordinates":[6.65,5.083333333333333],"type":"Point"},"properties":{"marker-color":"#5E74F3","title":"Ahoada","marker-symbol":"town"}}
]</mapframe><div class="infobox-caption">Map mmekọrịta nke Ahoada</div>
|-
| colspan="2" class="infobox-full-data" |Nhazi:<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles><span class="geo-inline"><span class="plainlinks nourlexpansion">[https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Ahoada¶ms=5_05_N_6_39_E_region:NG_type:city <span class="geo-default"><span class="geo-dms" title="Maps, aerial photos, and other data for this location"><span class="latitude">5°05′N</span> <span class="longitude">6°39′E</span></span></span><span class="geo-multi-punct">/__ibo____ibo____ibo__ Ọ bụ ezie na ọ bụ</span><span class="geo-nondefault"><span class="geo-dec" title="Maps, aerial photos, and other data for this location">5.083°N 6.650°E</span><span style="display:none"> / <span class="geo">5.083; 6.650</span></span></span>]</span></span><indicator name="coordinates"><span id="coordinates">[[Geographic coordinate system|Coordinates]]: {{#parsoid�fragment:7}}<span class="plainlinks nourlexpansion">[https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=Ahoada¶ms=5_05_N_6_39_E_region:NG_type:city <span class="geo-default"><span class="geo-dms" title="Maps, aerial photos, and other data for this location"><span class="latitude">5°05′N</span> <span class="longitude">6°39′E</span></span></span><span class="geo-multi-punct"> / </span><span class="geo-nondefault"><span class="geo-dec" title="Maps, aerial photos, and other data for this location">5.083°N 6.650°E</span><span style="display:none"> / <span class="geo">5.083; 6.650</span></span></span>]</span>[[Category:Pages using gadget WikiMiniAtlas]]</span></indicator>
|- class="mergedrow"
! class="infobox-label" scope="row" |Mba
| class="infobox-data" |<span class="flagicon nowrap">[[File:Flag_of_Nigeria.svg|link=|alt=|border|23x23px]] </span>[[Naijiria|Naịjirịa]]
|- class="mergedrow"
! class="infobox-label" scope="row" |Ọnọdụ
| class="infobox-data" |[[Ȯra Rivers|Steeti Osimiri]]
|- class="mergedrow"
! class="infobox-label" scope="row" |LGAs
| class="infobox-data" |[[Ahoada East|Ahoada Ọwụwa Anyanwụ]]<br />[[Ahoada West]]
|}
'''Ahoada''' ('''Ehuda''') bụ obodo dị na mpaghara '''Orashi''' nke '''Steeti Rivers''', na '''Naịjirịa''', nke dị n’ebe ugwu ọdịda anyanwụ nke '''Port Harcourt'''.[1]
N’Ahoada, asụsụ '''Ekpeye''' bụ asụsụ a na-asụkarị, ọ bụ ezie na e nwekwara asụsụ ndị ọzọ a na-asụ n’Ahoada, dịka '''Engenni''', '''Ogba''', na '''Ikwerre'''.[2] N’Ahoada, ọ bụ naanị asụsụ '''Ekpeye''' na ụdị dị iche iche nke ya ka a na-asụkarị.
Ahoada kewara ụzọ abụọ n’ihe gbasara '''ọchịchị ime obodo (Local Government Areas)'''; ha bụ '''Ahoada East''', nke isi ụlọ ọrụ ọchịchị ya dị n’obodo Ahoada, na '''Ahoada West''', nke isi ụlọ ọrụ ọchịchị ya dị na '''Akinima'''.[1]
N’oge tupu Naịjirịa enweta nnwere onwe, Ahoada bụ isi ụlọ ọrụ ọchịchị nke '''Old Ahoada Division''', nke gụnyere ndị '''Ogba, Egbema, Engenni, Abua-Odual, Etche, Omuma, Obio-Akpor, Ikwerre''', na ụfọdụ mpaghara dị n’ime '''Port Harcourt'''. [''Achọrọ isi iyi iji kwado ozi a.'']
Dị ka ọnụ ọgụgụ ndị mmadụ nke '''National Population Commission Census (NPCC)''' mere n’afọ 2006 si dị, ọnụ ọgụgụ ndị mmadụ bi na mpaghara Ahoada bụ '''583,900'''; nke ahụ bụ '''233,700''' maka '''Ahoada East''' na '''350,200''' maka '''Ahoada West'''. E buru amụma na ọnụ ọgụgụ ndị bi na mpaghara ahụ ga-eru '''700,680''' n’afọ 2018. [''Achọrọ isi iyi iji kwado ozi a.'']
== Ọnọdụ akụ na ụba ==
'''Ọdịdị ala''' na gburugburu Ahoada dị mma maka ọrụ '''ọrụ ugbo''', n’ihi na mmiri ozuzo na-ezuru ezu na-ezo n’ime afọ. Nke a mere ka ndị bi n’Ahoada daberekarị n’ọrụ ịkụ azụ na ọrụ ugbo.[1]
Ndị '''ụmụ amaala''' Ahoada bụkarị ndị ọrụ ugbo na ndị ọkụ azụ, ma ruo ugbu a, ha ka na-arụ ọrụ ndị a n’agbanyeghị ọrụ '''ịchọ na igwupụta mmanụ ala''' a na-eme na mpaghara ha.[2]
'''Rivers State University of Science and Technology (RSUST)''' nwere otu '''ụlọ akwụkwọ alaka (satellite campus)''' dị na Ahoada. E nwekwara ụlọ akwụkwọ alaka RSUST ndị ọzọ e wuru na '''Etche''' na '''Emohua'''. [''Achọrọ isi iyi iji kwado ozi a.'']
'''Latitude''' ya bụ '''5° 4′ 58″ N''', ebe '''Longitude''' ya bụ '''6° 38′ 59″ E'''; ma ọ bụrụ na e dee ha n’ụdị ọnụọgụ iri, '''Latitude''' na '''Longitude''' ya bụ '''5.0828, 6.64981'''. Ụdị ihu igwe ya bụ '''ihu igwe mmiri ozuzo nke ebe okpomọkụ (tropical monsoon climate)'''. [''Achọrọ isi iyi iji kwado ozi a.'']Dị ka '''osote onye isi mahadum (Vice Chancellor)''' nke '''Rivers State University of Science and Technology (RSUST)''', Prof. Nlerum Sunday Okogbule, si kwuo n’afọ 2021, ebumnuche e ji wuo ụlọ akwụkwọ dị na Ahoada bụ ịkwalite ọrụ mmekọrịta mmadụ na ibe ya na ọrụ akụ na ụba, yana inyere aka ịkwalite mmepe nke '''obodo ọbịa''' na obodo ndị gbara ya gburugburu.[1]
== Ọdịdị ala ==
'''Latitude''' ya bụ '''5° 4′ 58″ N''', ebe '''Longitude''' ya bụ '''6° 38′ 59″ E'''; ma ọ bụrụ na e dee ha n’ụdị ọnụọgụ iri, '''Latitude''' na '''Longitude''' ya bụ '''5.0828, 6.64981'''. Ụdị ihu igwe ya bụ '''ihu igwe mmiri ozuzo nke ebe okpomọkụ (tropical monsoon climate)'''. [''Achọrọ isi iyi iji kwado ozi a.'']
== Ndepụta obodo na obodo nta ==
* Abarikpo
* Agbo/ Akogbologba
* Ọ nwụrụ
* Akalamini
* [[Akinima]]
* Ọ ga-abụrịrị
* Anakpo
* Anwunugbokor
* Ebiriba/ Ikodu
* Ebiro
* Edeeha
* Edeoha
* Edugbari
* Ekpena
* Emezi
* Ịgba Ido
* Idu-Obosiuku
* Idu- Osobile
* Igbuduya
* Igoria
* Ihuaba
* Ihuechi
* Ihugbogo
* Ihubuluko
* Ihuowo
* Ihuaje
* Ikata
* Mbiama
* Oh
* Odido
* Ogbo
* Odhiaje
* Uyakama
* Ubeta
* Ubarama
* UDEBU
* Ula-Upata
* Upatabo
[[Otú:Short description is different from Wikidata]]
[[Otú:Articles with short description]]
k4lyksrqjaywrcyztn63f1g5h7ysfv3
Nkọwa nke Naịjirịa
0
80811
729585
2026-09-30T16:56:09Z
Ndubuaku Christopher
66682
Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1373860212|Outline of Nigeria]]"
729585
wikitext
text/x-wiki
[[File:Flag_of_Nigeria.svg|áká_ịkẹngạ|thumb|179x179px|The [[Flag of Nigeria]]]]
[[File:LocationNigeria.svg|thumb|Ebe nke Naịjirịa]]
<ref name="CIA_World_Factbook">{{cite web |date=July 2, 2009 |title=Nigeria |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/nigeria/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210109223449/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/nigeria |archive-date=January 9, 2021 |access-date=July 23, 2009 |work=[[The World Factbook]] |publisher=[[United States]] [[Central Intelligence Agency]]}}</ref>Federal Republic of Nigeria – mba nweere onwe ya dị na West Africa. Naịjirịa bụ mba gọọmentị etiti nwere usoro ọchịchị onye kwuo uche ya, nke nwere steeti iri atọ na isii na Ókèala Isi Obodo Etiti (FCT) otu. Naịjirịa nwere ókèala na Republic of Benin n’ọdịda anyanwụ, Chad na Cameroon n’ọwụwa anyanwụ, yana Niger n’ebe ugwu. Ụsọ oké osimiri ya dị n’Ọwara Guinea, nke bụ akụkụ nke Oke Osimiri Atlantik, n’ebe ndịda.. Isi obodo Naịjirịa bụ Abuja.
Ndị Naịjirịa nwere akụkọ ihe mere eme sara mbara, ihe àmà ndị ọkà mmụta banyere ihe ochie chọpụtara na-egosikwa na mmadụ ebiela n’ógbè ahụ kemgbe opekata mpe afọ 9000 T.K..<ref name="mcintoshandkeech">''McIntosh, Susan Keech, Current directions in west African prehistory. Palo Alto, Calif.: Annual Reviews Inc., 1981. 215-258 p.: ill.''</ref> A na-eche na mpaghara Benue-Cross River bụ ala nna mbụ nke ndị Bantu kwagara ma gbasaa n’ọtụtụ akụkụ nke etiti na ndịda Afrịka n’usoro ebili mmiri dị iche iche n’agbata puku afọ mbụ T.K. na puku afọ nke abụọ.
Naịjirịa bụ obodo kacha nwee ndị mmadụ n’Afrịka, bụrụkwa obodo nke asatọ kacha nwee ndị mmadụ n’ụwa, nke nwere ihe karịrị nde mmadụ 140.. A kpọrọ Naịjirịa aha n’ime akụ na ụba “Next Eleven”, ọ bụkwa otu n’ime akụ na ụba na-eto ngwa ngwa n’ụwa, ebe International Monetary Fund buru amụma na akụ na ụba ya ga-eto pasentị 9 n’afọ 2008 na pasentị 8.3 n’afọ 2009.<ref>[http://www.imf.org/external/pubs/ft/survey/so/2008/CAR021508A.htm IMF Survey: Nigeria Needs Sustained Reforms to Build on Success]</ref><ref>[http://allafrica.com/stories/200804140655.html allAfrica.com: Africa: IMF Forecasts 9 Percent Growth for Nigeria (Page 1 of 1)]</ref><ref>[http://www.punchng.com/Articl.aspx?theartic=Art20080229153046 The Punch: IMF predicts 9% GDP growth rate for Nigeria] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110511114933/http://www.punchng.com/Articl.aspx?theartic=Art20080229153046|date=2011-05-11}}</ref><ref>[http://www.independentngonline.com/news/head/article08 : Welcome to Independent Newspapers Limited - A voice of your own]</ref>
Ndepụta ndị a bụ nchịkọta na ntụziaka gbasara isiokwu dị iche iche metụtara Naịjirịa:
m6l0b2lf9lf81ns1dwim68z0xhulub5
729588
729585
2026-09-30T17:02:56Z
OKEKE VICTOR
66685
Ekere na itugharị ihụakwụkwọ nke a "[[:en:Special:Redirect/revision/1373860212|Outline of Nigeria]]"
729588
wikitext
text/x-wiki
[[Otú:Ndetu Nigeria]]
[[Otú:Naijiria]]
5cozn7t5ekeq8w82bwmxvgeljg8h1s6
729600
729588
2026-09-30T17:20:42Z
OKEKE VICTOR
66685
Ekere na itugharị ihụakwụkwọ nke a "[[:en:Special:Redirect/revision/1373860212|Outline of Nigeria]]"
729600
wikitext
text/x-wiki
[[File:Flag_of_Nigeria.svg|áká_ịkẹngạ|thumb|179x179px|Flag nke Naịjirịa]]
[[File:LocationNigeria.svg|thumb|Ebe [[Naijiria|Naịjirịa]] dị]]
Ndị Naijiria nwere akụkọ ihe mere eme sara mbara, ihe akaebe e gwupụtara n'ala na-egosi na ebe obibi mmadụ n'ógbè ahụ malitere ma ọ dịkarịa ala 9000 BC. A na-eche na mpaghara Benue-Cross River bụ ala nna mbụ nke Ndị Bantu na-akwaga mba ọzọ na-agbasa n'ọtụtụ etiti na ndịda Afrịka n'etiti puku afọ nke mbụ BC na puku afọ nke abụọ.
Naịjirịa bụ mba kacha nwee ọnụ ọgụgụ mmadụ n'[[Afrịka]] na mba nke asatọ kacha nwee ọnụnọ n'ụwa nke nwere ihe karịrị nde mmadụ 140. E depụtara mba ahụ n'etiti akụ na ụba "Next Eleven", ọ bụkwa otu n'ime ndị na-eto ngwa ngwa n'ụwa na International Monetary Fund na-atụle uto nke 9% na 2008 na 8.3% na 2009 .:
A na-enye ndepụta na-esonụ dị ka nkọwa zuru ezu na ntuziaka isiokwu na Naịjirịa
== Steeti dị na Naijiria ==
E nwere steeti iri atọ na isii na Naịjirịa nke gụnyere ndị a
* Abia
* Adamawa
* Akwa ibom
* Anambra
* Bauchi
* Bayelsa
* Ezigbo
* Borno
* Osimiri gafere
* Delta
* Ebonyi
* Edo
* Ekiti
* Egugun
* Gombe
* Imo
* Jigawa
* Kaduna
* Kano
* Kastina
* Kebi
* Kogi
* Kwara
* Ọdọ Mmiri
* Nasarawa
* Niger
* Ogun
* Ondo
* Osun
* Oyo
* Mgbaghara
<templatestyles src="Template:TOC limit/styles.css" />
[[File:Nigeria-CIA_WFB_Map.png|thumb|Map nke [[Naijiria|Naịjirịa]] nwere ike ịgbasawanye]]
* Nkwupụta: /naɪˈdʒɪəriə/
* Aha mba Bekee a na-ahụkarị: [[Naijiria|Naịjirịa]]
* Aha mba Bekee: Federal Republic of Nigeria[[Naijiria|Federal Republic nke Naịjirịa]]
* aha nna a na-ahụkarị:
* Aha ndị ọrụ gọọmentị:
* Adjective (s): Naijiria[[Ndị Naijiria|Onye Naijiria]]
* Ndị mmụọ ọjọọ: Ndị Naijiria
* [[ISO 3166-1|Koodu mba ISO]]: NG, NGA, 566
* Koodu mpaghara ISO: Lee ISO 3166-2:NG
* Koodu mba [[Intanet|Ịntanetị]] ngalaba dị elu: .ng
== Ọnọdụ ala nke Naịjirịa ==
[[File:Nigeria_Topography.png|thumb|Map nke [[Naijiria|Naịjirịa]] nwere ike ịbawanye]]
[[Geography of Nigeria|Ọnọdụ ala nke Naịjirịa]]
* Naịjirịa bụ: mba
* Ndị bi na Naịjirịa: 148,093,000 - Mba nke asatọ kacha nwee ọnụ ọgụgụ mmadụ
* Mpaghara nke Naịjirịa: 9<sup>2</sup>,768 km2
* [[c:Atlas of Nigeria|Atlas nke Naịjirịa]]
=== Ebe ===
* Naịjirịa dị n'ime mpaghara ndị a:
** Ebe Ugwu na Ebe Ọwụwa AnyanwụEbe Ọwụwa Anyanwụ Ụwa
** [[Afrịka]]
*** Ebe Ọdịda Anyanwụ Afrịka
* [[Time zone|Oge]] mpaghara: Oge West Africa (UTC+01)
* Ebe ndị dị oke egwu na Naịjirịa
** Elu: Chappal Waddi 2,419
** Ala: Lagos Island -0.2 m (-1
* Ókèala ala: 4,047 kilomita
:: 1,690 kilomita
:: 1,497 kilomita
:: 773 kilomita
:: 87 kilomita
:* Akụkụ osimiri: [[Gulf of Guinea|Ọwara Oké Osimiri Guinea]] 853 kilomita
[[File:Nigeria_BMNG.png|thumb|Foto Satellite nke [[Naijiria|Naịjirịa]]]]
* [[Ihu igwe na mpaghara Naijiria|Ọnọdụ ihu igwe nke Naịjirịa]]
* [[Ihe gbasara gburugburu ebe obibi na Niger Delta|Nsogbu gburugburu ebe obibi na Naịjirịa]]
* [[List of ecoregions in Nigeria|Ecoregions na Naịjirịa]]
* Ike na-agbanwe agbanwe na Naịjirịa
* Ebe ndị a na-echebe na Naịjirịa
** Ogige ntụrụndụ nke Naịjirịa
* [[Ndụ anụ ọhịa nke Naijiria|Anụ ọhịa nke Naịjirịa]]
** Anụmanụ nke Naịjirịa
*** Nnụnụ nke Naịjirịa
*** Anụ na-enye nwa ara nke Naijiria
==== Ihe ndị e kere eke nke Naịjirịa ====
* Glaciers na Naịjirịa: ọ dịghị
* Agwaetiti nke Naịjirịa
* Ugwu nke Naịjirịa
** [[Ala Dị larịị nke Biu|Ugwu ndị na-agbọpụta ọkụ na Naịjirịa]]
* [[Ndepụta osimiri Nigeria|Osimiri Naịjirịa]]
Olumirin Water Falls, Erin Ijesa, Oriade Local Government Area, Osun State.
* Ebe Ihe Nketa Ụwa na Naịjirịa
=== Mpaghara nke Naịjirịa ===
[[Regions of Nigeria|Mpaghara nke Naịjirịa]]
==== Ecoregions nke Naịjirịa ====
[[List of ecoregions in Nigeria|Ndepụta nke ecoregions na Naịjirịa]]
* [[List of ecoregions in Nigeria|Ecoregions na Naịjirịa]]
==== Nkewa nchịkwa nke Naịjirịa ====
===== Obodo nta nke Naịjirịa =====
* Isi obodo Naịjirịa: Abuja na isi obodo mbụ Lagos
* Obodo ndị dị na Naịjirịa
* Obodo nta nke Naịjirịa
=== Ọnụ ọgụgụ mmadụ nke Naịjirịa ===
Ọnụ ọgụgụ mmadụ nke Naịjirịa
== Gọọmentị na ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke Naịjirịa ==
[[Ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke Nigeria|ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke Naịjirịa]]
* Ụdị ọchịchị: onye nnọchi anya onye isi ala nke gọọmentị etitimba
* Isi obodo Naịjirịa: [[Abuja]]
* Nhọrọ na Naịjirịa
* Òtù ndọrọ ndọrọ ọchịchị na Naịjirịa
=== Alaka gọọmentị Naịjirịa ===
[[Ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke Nigeria|Gọọmentị Naịjirịa]]
==== Ngalaba na-achị isi nke gọọmentị Naịjirịa ====
* Onye isi ala na onye isi ọchịchị: [[Onyeisi ọchịchị nke Naijiria|Onye isi ala Naijiria]], [[Bola Tinubu]]
* Kọmitii nke Naịjirịa
==== Ngalaba iwu nke gọọmentị Naịjirịa ====
* Nzukọ omebe iwu nke Naịjirịa (nke nwere ụlọ abụọ)
** Ụlọ elu: Senate nke Naịjirịa
** Ụlọ nke ala: Ụlọ ndị nnọchi anya Naịjirịa
==== Ngalaba ikpe nke gọọmentị Naịjirịa ====
Usoro ụlọ ikpe nke Naịjirịa
* Ụlọikpe Kasị Elu nke Naịjirịa
=== Mmekọrịta mba ọzọ nke Naịjirịa ===
[[Foreign relations of Nigeria|Mmekọrịta mba ọzọ nke Naịjirịa]]
* Ọrụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị na Naijiria
* Ọrụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke Naijiria
==== Ndị otu mba ụwa ====
Federal Republic of Nigeria bụ onye otu: <templatestyles src="Col-begin/styles.css" />
=== Iwu na usoro na Naịjirịa ===
Iwu Naịjirịa
* Cannabis na Naịjirịa
* [[Iwu Naịjirịa]]
* Mpụ na Naịjirịa
* Ihe ndị ruuru mmadụ na Naịjirịa
** [[Ikike LGBTQ na Naịjirịa|Ikike LGBT na Naịjirịa]]
* Mmetụta iwu na Naịjirịa
=== Ndị agha nke Naịjirịa ===
[[Nigerian Armed Forces|Ndị agha nke Naịjirịa]]
* Iwu
** Onye isi ndị agha:
*** Ministri na-ahụ maka nchekwa nke Naịjirịa
* Ike
** [[Nigerian Armed Forces|Ndị agha Naịjirịa]]
** [[Nigerian Armed Forces|Ụgbọ mmiri nke Naịjirịa]]
** Ndị agha ụgbọelu nke Naịjirịa
* [[Nigerian Armed Forces|Akụkọ agha nke Naịjirịa]]
=== Gọọmentị ime obodo na Naịjirịa ===
Gọọmentị ime obodo na Naịjirịa njirimara nke gọọmentị ime ụlọ na Naịjarịa
== Akụkọ ihe mere eme nke Naịjirịa ==
<templatestyles src="Module:Hatnote/styles.css"></templatestyles>
=== Akụkọ ihe mere eme site n'oge ===
* Tupu afọ 1500
* 1500 ruo 1800
* Oge ọchịchị ndị ọchịchị na-achị
* Mba Naịjirịa Mbụ (1963 ruo 1966)
* [[Mba Naịjirịa nke Abụọ]] (1979 ruo 1983)
* Mba Naịjirịa nke Atọ (1993)
* Republic nke anọ nke Naịjirịa (1999 ruo ugbu a)
=== Akụkọ ihe mere eme nke Naịjirịa site na mpaghara ===
* Akụkọ ihe mere eme nke Northern Nigeria
=== Akụkọ ihe mere eme nke Naịjirịa site na isiokwu ===
* Akụkọ akụ na ụba nke Naịjirịa
* [[Nigerian Armed Forces|Akụkọ agha nke Naịjirịa]]
== Omenala nke Naijiria ==
Omenala nke Naijiria
* [[Ihe owuwu nke Naịjirịa]]
* [[Ọchịchị Naijiria|Ọchịchị Naịjirịa]]
* [[Nri Naijiria|Nri nke Naịjirịa]]
* Ememme na Naịjirịa
* Asụsụ Naịjirịa
* Mgbasa ozi na Naịjirịa
* Ebe ndebe ihe ochie na Naijiria
* Ihe nnọchianya mba Naịjirịa
** Akara agha nke Naịjirịa
** Flag nke Naịjirịa
** Abụ mba nke Naịjirịa
* [[Ndị Naijiria|Ndị Naịjirịa]]
* Ịgba akwụna na Naịjirịa
* Ezumike ọha na eze na Naijiria
* [[Religion in Nigeria|Okpukpe na Naịjirịa]]
** [[Christianity in Nigeria|Iso Ụzọ Kraịst na Naijiria]]
** [[Hinduism in Nigeria|Okpukpe Hindu na Naijiria]]
** Alakụba na Naijiria
* Ọnọdụ ọha na eze na Naijiria
* Ebe Ihe Nketa Ụwa na Naịjirịa
=== Ihe osise na Naịjirịa ===
* [[Ihe nkiri nke Naịjirịa]]
* [[Ihe ngosi nke Naijiria|Heraldry na Naịjirịa]]
* Akwụkwọ edemede nke Naijiria
* Egwú nke Naijiria
* Egwuregwu vidio na Naijiria
=== Egwuregwu na Naịjirịa ===
Egwuregwu na Naịjirịa
* Egwuregwu bọọlụ na Naijiria
* Naịjirịa n'egwuregwu Olimpik
== Akụ na ụba na akụrụngwa nke Naịjirịa ==
Ọnọdụ akụ na ụba nke Naịjirịa
* Ọnọdụ akụ na ụba, site na GDP (2007): nke 41 (nke iri anọ na otu)
* [[Ọrụ ugbo na Naịjirịa]]
* Ụlọ akụ na Naịjirịa
* Nkwurịta okwu na Naịjirịa
** Ịntanetị na Naịjirịa
* Ụlọ ọrụ Naịjirịa
* Ego nke Naijiria: Naira
** ISO 4217: NGN
* Akụkọ akụ na ụba nke Naịjirịa
* Ike na Naịjirịa
** [[Ụlọ ọrụ mmanụ ala na Naijiria|Ụlọ ọrụ mmanụ na Naịjirịa]]
* [[Ahụike na Naịjirịa|Nlekọta ahụike na Naịjirịa]]
* [[Ụlọ ọrụ na-egwupụta ihe n'ala na Naịjirịa|Ịchụ ala na Naijiria]]
* Ụlọ Ahịa Naịjirịa
* [[Njem na Naịjirịa]]
* Njem na Naịjirịa
** Ụgbọelu na Naịjirịa
** Ụgbọ okporo ígwè na Naịjirịa
* [[Water supply and sanitation in Nigeria|Mmiri na ịdị ọcha na Naịjirịa]]
== Agụmakwụkwọ na Naijiria ==
Agụmakwụkwọ na Naijiria
== Hụkwa ==
* Ndepụta nke mba ụwa
* Ndepụta isiokwu ndị metụtara Naịjirịa
* Mba so na Commonwealth of Nations
* Mba so na United Nations
* Nkọwa nke Africa
* Nchịkọta nke ala
{{Clear}}
== Ihe odide ==
[https://web.archive.org/web/20130502023949/http://www.medianigeria.com/21977/creation-of-more-states-wont-solve-nigerias-problems-catholic-church-warns/ Nke a bụ nsogbu nke na-esite na nnukwu ala nke Naịjirịa]
* '''“Nigeria”. The World Factbook. United States Central Intelligence Agency. July 2, 2009. Archived from the original on January 9, 2021. Retrieved July 23, 2009.''' '''“Naịjirịa”. The World Factbook. Ụlọ Ọrụ Nledo nke United States (CIA). Julaị 2, 2009. E debere otu mbipụta ochie ya n’ebe nchekwa na Jenụwarị 9, 2021. E nwetara ozi a na Julaị 23, 2009.'''
* '''McIntosh, Susan Keech, Current directions in West African prehistory. Palo Alto, Calif.: Annual Reviews Inc., 1981. 215–258 p.: ill.''' '''McIntosh, Susan Keech, “Ụzọ ọhụrụ na nchọpụta akụkọ ihe mere eme tupu e dee akwụkwọ n’Ebe Ọdịda Anyanwụ Afrịka.” Palo Alto, California: Annual Reviews Inc., 1981. Peeji 215–258: nwere ihe osise.'''
* '''IMF Survey: Nigeria Needs Sustained Reforms to Build on Success''' '''Nnyocha IMF: Naịjirịa chọrọ mgbanwe na-aga n’ihu iji wulite n’elu ihe ịga nke ọma ya.'''
* '''allAfrica.com: Africa: IMF Forecasts 9 Percent Growth for Nigeria (Page 1 of 1)''' '''allAfrica.com: Afrịka: IMF buru amụma uto pasent 9 maka Naịjirịa (Peeji 1 n’ime 1).'''
* '''The Punch: IMF predicts 9% GDP growth rate for Nigeria Archived 2011-05-11 at the Wayback Machine''' '''The Punch: IMF buru amụma na GDP Naịjirịa ga-eto na pasent 9. E debere ya na Wayback Machine na Mee 11, 2011.'''
* '''Welcome to Independent Newspapers Limited – A voice of your own''' '''Nnọọ na Independent Newspapers Limited – Olu nke gị.'''
* '''“Nigerian States”. www.worldstatesmen.org. Retrieved 2026-05-17.''' '''“Steeti Naịjirịa”. www.worldstatesmen.org. E nwetara ozi a na Mee 17, 2026.'''
* '''The only glaciers in Africa are on Mt Kenya (in Kenya), on Kilimanjaro (in Tanzania), and in the Ruwenzori Mountains (which are located in Uganda and the Democratic Republic of the Congo). See Proceedings of the Riederalp Workshop, September 1978; Actes de l'Atelier de Riederalp, septembre 1978): IAHS-AISH Publ. no. 126, 1980.''' '''Ugwu ice (glaciers) ndị dị n’Afrịka dị naanị n’Ugwu Kenya (na Kenya), na Kilimanjaro (na Tanzania), nakwa n’Ugwu Ruwenzori (nke dị na Uganda na Democratic Republic of the Congo). Lee Proceedings of the Riederalp Workshop, Septemba 1978; Actes de l’Atelier de Riederalp, Septembre 1978: IAHS-AISH Publication Nke 126, 1980.'''
== Njikọ mpụga ==
<templatestyles src="Module:Side box/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Module:Sister project links/styles.css"></templatestyles>
Wikimedia Atlas nke Naịjirịa
; Gọọmentị
* [http://www.nigeria-law.org/ConstitutionOfTheFederalRepublicOfNigeria.htm Iwu nke Federal Republic of Nigeria - 1999] E debere Wayback Machine
* [https://web.archive.org/web/20081028212819/http://www.nigeria.gov.ng/nigeria/images/interactive_map.swf Map mmekọrịta nke Naịjirịa]
; Akụkọ
* Akwụkwọ akụkọ kwa ụbọchị
* Akwụkwọ akụkọ kwa ụbọchị nke [https://web.archive.org/web/20091208004525/http://www.thisdayonline.com/ Ụbọchị A]
{{Outline footer}}{{DEFAULTSORT:Nigeria}}
[[Otú:Ndetu Nigeria]]
[[Otú:Naijiria]]
bsxiqzgbly5su0n559hgynxlj3z9zjs
Gbenga Adeyinka
0
80812
729590
2026-09-30T17:04:31Z
ANICHEBE CHINONSO
66625
Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1375994212|Gbenga Adeyinka]]"
729590
wikitext
text/x-wiki
'''A mụrụ Gbenga Adeyinka na Mee 7, 1968. Ọ bụ onye Naịjirịa na-eme ihe nkiri, onye ọchị, onye na-eme ihe omume na redio na telivishọn, onye ode akwụkwọ, na MC (onye na-eduzi mmemme).'''.<ref>{{Cite news |last=Ajayi |first=Faith |date=2023-03-26 |title=Gbenga Adeyinka speaks on importance of stand-up comedians |url=https://punchng.com/gbenga-adeyinka-speaks-on-importance-of-stand-up-comedians/ |access-date=2023-06-02 |newspaper=[[The Punch]] |language=en-US}}</ref> Ọ bụ onye si '''Abeokuta dị na Steeti Ogun''', ọ na-akpọkwa onwe yakarị '''CFR (Comedian of the Federal Republic)''', nke pụtara '''Onye Ọchị nke Federal Republic''', ma ugbu a ọ na-akpọ onwe ya '''GCON (Grand Comedian of Nigeria)''', nke pụtara '''Onye Isi Ọchị nke Naịjirịa'''..<ref>{{Cite news |title=Gbenga Adeyinka: Versatile MC on the path of Greatness |url=https://www.vanguardngr.com/2014/12/gbenga-adeyinka-versatile-mc-path-greatness/amp/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20161117064305/http://www.vanguardngr.com/2014/12/gbenga-adeyinka-versatile-mc-path-greatness/amp/ |archive-date=2016-11-17 |newspaper=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]] |location=Lagos, Nigeria}}</ref><ref>{{Cite news |title=I don't feel threatened by skit makers – Gbenga Adeyinka |url=https://dailytrust.com/i-dont-feel-threatened-by-skit-makers-gbenga-adeyinka/ |access-date=2023-06-02 |newspaper=[[Daily Trust]]}}</ref>
qhuxrulws9z5ysoqy58534oinmj9lro
729591
729590
2026-09-30T17:05:23Z
ANICHEBE CHINONSO
66625
Created by translating the section "__LEAD_SECTION__" from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1375994212|Gbenga Adeyinka]]"
729591
wikitext
text/x-wiki
'''A mụrụ Gbenga Adeyinka na Mee 7, 1968. Ọ bụ onye Naịjirịa na-eme ihe nkiri, onye ọchị, onye na-eme ihe omume na redio na telivishọn, onye ode akwụkwọ, na MC (onye na-eduzi mmemme).'''.<ref>{{Cite news |last=Ajayi |first=Faith |date=2023-03-26 |title=Gbenga Adeyinka speaks on importance of stand-up comedians |url=https://punchng.com/gbenga-adeyinka-speaks-on-importance-of-stand-up-comedians/ |access-date=2023-06-02 |newspaper=[[The Punch]] |language=en-US}}</ref> Ọ bụ onye si '''Abeokuta dị na Steeti Ogun''', ọ na-akpọkwa onwe yakarị '''CFR (Comedian of the Federal Republic)''', nke pụtara '''Onye Ọchị nke Federal Republic''', ma ugbu a ọ na-akpọ onwe ya '''GCON (Grand Comedian of Nigeria)''', nke pụtara '''Onye Isi Ọchị nke Naịjirịa'''..<ref>{{Cite news |title=Gbenga Adeyinka: Versatile MC on the path of Greatness |url=https://www.vanguardngr.com/2014/12/gbenga-adeyinka-versatile-mc-path-greatness/amp/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20161117064305/http://www.vanguardngr.com/2014/12/gbenga-adeyinka-versatile-mc-path-greatness/amp/ |archive-date=2016-11-17 |newspaper=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]] |location=Lagos, Nigeria}}</ref><ref>{{Cite news |title=I don't feel threatened by skit makers – Gbenga Adeyinka |url=https://dailytrust.com/i-dont-feel-threatened-by-skit-makers-gbenga-adeyinka/ |access-date=2023-06-02 |newspaper=[[Daily Trust]]}}</ref>
== __LEAD_SECTION__ ==
'''A mụrụ Gbenga Adeyinka na Mee 7, 1968. Ọ bụ onye Naịjirịa na-eme ihe nkiri, onye ọchị, onye na-eme ihe omume na redio na telivishọn, onye ode akwụkwọ, na MC (onye na-eduzi mmemme).'''.<ref>{{Cite news |last=Ajayi |first=Faith |date=2023-03-26 |title=Gbenga Adeyinka speaks on importance of stand-up comedians |url=https://punchng.com/gbenga-adeyinka-speaks-on-importance-of-stand-up-comedians/ |access-date=2023-06-02 |newspaper=[[The Punch]] |language=en-US}}</ref> Ọ bụ onye si '''Abeokuta dị na Steeti Ogun''', ọ na-akpọkwa onwe yakarị '''CFR (Comedian of the Federal Republic)''', nke pụtara '''Onye Ọchị nke Federal Republic''', ma ugbu a ọ na-akpọ onwe ya '''GCON (Grand Comedian of Nigeria)''', nke pụtara '''Onye Isi Ọchị nke Naịjirịa'''..<ref>{{Cite news |title=Gbenga Adeyinka: Versatile MC on the path of Greatness |url=https://www.vanguardngr.com/2014/12/gbenga-adeyinka-versatile-mc-path-greatness/amp/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20161117064305/http://www.vanguardngr.com/2014/12/gbenga-adeyinka-versatile-mc-path-greatness/amp/ |archive-date=2016-11-17 |newspaper=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard]] |location=Lagos, Nigeria}}</ref><ref>{{Cite news |title=I don't feel threatened by skit makers – Gbenga Adeyinka |url=https://dailytrust.com/i-dont-feel-threatened-by-skit-makers-gbenga-adeyinka/ |access-date=2023-06-02 |newspaper=[[Daily Trust]]}}</ref>
hhbngbkzusdjlkud722yg014vj28h46
Event:Documenting Lexical and Pronunciation Variations Across Igbo Dialects to Preserve Linguistic Diversity and Build Open Structured Language Resources
1728
80813
729593
2026-09-30T17:08:06Z
Dagentle
14855
Jiri ' = Documenting Lexical and Pronunciation Variations Across Igbo Dialects to Preserve Linguistic Diversity and Build Open Structured Language Resources = '''Project Goal''': To create new entries and improve existing ones by adding comprehensive '''Olumba''' (dialectal variations) sections for at least 50 Igbo words on Igbo Wiktionary, Igbo Wikidata. '''Dialects Covered''': Enuani, Nsukka, Izzi, Ngwa == Work List == {| class="wikitable sortable" ! English !! Standard Ig...' kere ihü
729593
wikitext
text/x-wiki
= Documenting Lexical and Pronunciation Variations Across Igbo Dialects to Preserve Linguistic Diversity and Build Open Structured Language Resources =
'''Project Goal''': To create new entries and improve existing ones by adding comprehensive '''Olumba''' (dialectal variations) sections for at least 50 Igbo words on Igbo Wiktionary, Igbo Wikidata.
'''Dialects Covered''': Enuani, Nsukka, Izzi, Ngwa
== Work List ==
{| class="wikitable sortable"
! English !! Standard Igbo !! Enuani !! Nsukka !! Izzi !! Ngwa !! Type !! Status
|-
| African Elemi || https://www.wikidata.org/wiki/Lexeme:L1325992 || ube okpoko || ubegba || ube okpoko || ubo mgba || ube ntụ ọkụ || Improving || Done
|-
| Palm wine tapper || onye nkwụ || ote nkwụ || ọkụ ngwọ || okwe mmanya || Ókù ngwó || ọkụ nkwụ || Created || Done
|-
| Traditional wrestling || mgba || mgba || mgba || mgba || mgba || mgba || Creating || Done
|-
| Local beans || akịdị || akịdị || akịdị || ekidị || ekidi || ogboriga || Creating || Done
|-
| New yam festival || iri ji || afia ọrụ || iri ji ọhụrụ || mafa || Iri nji ofùù || ikeji || Created || Done
|-
| Medical Doctor || dibia bekee || dibie oyibo || dibia bekee|| dibia bekee|| jibia bekee || dibia bekee|| improved || Done
|-
| Diviner || onye afa || dibie afa || dibia afa || onye eha|| jibia efa || jibia || Created || Done
|-
| Second burial || ikwa ozu || akwamozu || ọkwa ozu || ọkwa ọnwụ|| ekwa || ili madu || Creating || Done
|-
| Water || mmiri || mmiri || mmili || munyi || mmini || mini || Improving || Done
|-
| Name || aha || afa || aha || eha || efa || eha|| Improving || Done
|-
| Come || bịa || bịa || bịa || bịa || bịa || bịa || Improving || Done
|-
| Go || ga || je || je || jere|| gehu || dije|| Improving || Done
|-
| House || ụlọ || ụnọ || ụyọ || ụlọ || uluo || ulo || Improving || Done
|-
| Child || nwa || nwa || nwa || nwanchị || ùmùrịma || nwatakịrị || Improving || Done
|-
| Food || nri || nni || nri || nri || nri || nri || Improving || Done
|-
| Market || ahịa || ahịa || ahịa || achụa || efịa || ahịa || Improving || Done
|-
| Road || ụzọ || ụzọ || ụzọ || okporo || okporo ụzọ || ụzọ || Improving || Done
|-
| Person || mmadụ || mmanụ || mmadụ || eene || madụ || mmadụ || Improved || Done
|-
| Tomorrow || echi || echi ga- abịa abia|| echi || echile || echi || echile || Improved || Done
|-
| Head || isi || isi || ishi || ishi || isi || isi || Improved || Done
|-
| Orange (fruit) || oroma || oroma || oroma || orome || oroma || ugiri || Improved || Done
|-
| Yesterday || ụnyaahụ || nnyaha || echi gara aga || ụnyaa || echi echi || ụnyaa || Improved || Done
|-
| Cassava || akpụ || akpụ || jiapụ̀ || ji apa|| jigbọ || iwa || Improved || Done
|-
| Children || ụmụaka || ụmụazị || umuaka || ụmụ takịrị|| ụmụrịma || ụmụrụma || Improved || Done
|-
| If not || a sị na || Ọ bụrụ na ọ bụghị|| ma ọ bụghị || Ọ bụrụgodị na ọ bụghị || Ọ bụrụ na ọ bụghị || Ọ bụrụ na ọ bụghị- || improved || Done
|-
| Bottle || karama || ekpem || kalama || karama || ekpem || ekpem || Improved || Done
|-
| Shoe || akpụkpọ ụkwụ || akpụkpụ ụkwụ || mgba ukwu || akpụọkpa|| akpụọkpa || akpụọkpa || Improved || Done
|-
| Lung || ngụgụ || akụkụ || ngụgụ || ekụkụ || nkóló || egara || Improved || Done
|-
| Eyes || anya || anya || anya || enya || enya ||akwụrụ enya || Improved || Done
|-
| Finger || mkpịsị aka || mkpịsị aka|| mkpishi aka|| nweka || mkpisi eka || akpụrụeka || Improving || DONE
|-
| Throat || akpịrị || nkọlọ || nkolo || ekpịrị|| ekpiri || nkọlọ || Creating|| Done
|-
| Sleep || ụra || ụra || ụra|| ụra || ura || ụra|| Creating || Done
|-
| Market day || afọ || afọ || afọ || ahọ || efó || ehọ || Creating || Dine
|-
| Night || abalị || anyasị || ujushi || enyasị || enyasi || abalị|| Creating || Done
|-
| Hair || ajị || ajị || aji || eju || eji || eji || Creating || Done
|-
| Beards || afụfụ ọnụ || afụọnụ || afụ ọnụ || afọnụ || efù ónù || eji agba || Improving || Not started
|-
| Young girl || nwagbọghọ || agbọghọbịa || nwaagboghobia|| nwamgbọtọ || agbóhó || nwagbọhọ || Improving || Not started
|-
| Hunger || agụụ || agụọ || agụrụ || egụụ || eguu || eguu || Creating || Done
|-
| Avocado || ube bekee || ube oyibo || ube bekee || ube oyibo || Ube bekee || ube || Improving || Not started
|-
| Banana || unene || unere || unene || ogede || unere || une || Creating || Done
|-
| Throat || done || nkọlọ || - || - || nkóló || ekpirị || Improving || Not started
|-
| Plantain || ogede || ojoko || abrịka || njeara || ùkóm || jikpa || Improved|| done
|-
| Pawpaw || ụkwaoru || ọkrọ ezi || - || ọkwụrụ mbekee || mgbimgbi || mgbimgbi || created|| Done
|-
| Alligator pepper || ose ọjị || ose akpị || ose || ose ojii || ose oji || ose nsi || Improved || Done
|-
| Container || ọba || agbaje || - || ọba || óba || adụ miri || Created || Done
|-
| Chair || oche || oche || oche || ochi || oche || oche || Improved || Done
|-
| Garden egg || aṅara || afụfa || mkpụrụ ofe|| anyara ụgbọ || enyara || ahụha || Improved || Done
|-
| Potato || jinwannụnụ || ndụku || nduku || ujunu || ndi nwannu || ogongo || Improving || Done
|-
| Broom || azịza || azịza || aziza || eeza || eziza || eziza || Improved || Done
|-
| Spoon || ngajị || ngazị || ngaji || ngaji || nkóm || ulekwọ || Improved || Done
|-
| Mortar || ikwe || ikwe || ikwe || ikwe || ikwo || ikwe || Improved|| Done
|-
| Red oil || mmanụ nri || mmana nri || mmanụ ri|| manụ || mmanụ nri || manụ || Improved|| Done
|-
| Stomach || afọ || afọ || afọ || ehọ || efó || ehọ || Improved || Done
|-
| Basket || ekete || nkata || ekete || abọ || nkata || nkata || Improved || Done
|-
| African mesquite || ụkpaka || ụkpaka || ụgba || akpaka || úgba || ụgba || Improving || Not started
|-
| One || otu || ofu || otu || nna || olu || nnanị || Improved || Done
|-
| Two || abụọ || ịbụọ || abụọ || ebọ || ebuo || ebụọ || Improved || Done
|-
| Three || atọ || ịtọ || atọ || etọ || etó || etọ || Improved || Done
|-
| Four || anọ || inọ|| anọ || enọ || enó || enọ || Improved || Done
|-
| Seven || asaa || ịsaa || asaa || esa || esaa ||esa || Improved || Done
|-
| Eight || asatọ || ịsatọ || asatọ || esatọ || esató || esatọ || Improved || Done
|-
| Tambourine || ịchaka || ọyọ ||chaka chaka|| ichaka || óyó || ahịa || Improving || Not started
|-
| How are you || kedụ || kedị || I ri kpole || ị dị ọyị|| Nda eleghe imebe || imeri ega || Improved || done
|-
| Thank you || daalụ || deme || imena || maje || ka || kaa|| Improving || Not started
|-
| Money || ego || ego || ego || ego || okpogho || okpogho || Improved || Done
|-
| Heart || obi || obi || obi || ekwụrụ obu || obu || mkpụrụ obu|| Improved || done
|-
| Woman || nwaghị || nwaghị || nwaghị || nwaonye || nwamí || nwaghị || Improved || done
|-
| Land || ala || ana || ala || ala || ela || alị || Improving || Done
|-
| Road || ụzọ || ezi || okporo ụzọ || okporo || uzó || ụzọ || Improving || Not started
|-
| Big || ukwu || ibu || ivu || ọdịchire || ukwu || igbidi || Improved || done
|-
| Small || nta || obere || ntakịrị || nwarịnwa || nta || nwata || Improved || Done
|-
| New || ọhụrụ || ọfụọ || ọhụrụ || ọfụụ || ofuu || ọhụụ || Created || Done
|-
| White || ọcha || ọcha || ụcha || ọchaa || ócha || ọcha || created || Done
|-
| Black || oji || oji || nji|| ojii || oji || oji || created || Done
|-
| Tall || ogologo || ogonogo || ogologo|| ụgọlọdụ || ogologo || ogologo || created || Done
|-
| Crayfish || ịsha || ahia || oporo || ịsha || óbúghú || ahia || created || Done
|-
| Clothes || akwa || akwa || uwe || aga || uwe || uweye || created || Done
|-
| Cow || ehi || ehi || ehi || echu || efi || namaa || created || Done
|-
| Pig || ezi || ezi || eji || echii || ezi || ezi|| Created || Done
|-
| Duck || ọbagwụ || ọbọgwụ || ọbọgwụ || ịdagbo || ọbọgwụ|| ụgbala || created || Done
|-
| Chicken || ọkụkọ || ọkụkọ || ọkụkọ || ọọkụ || okúkó || ọkụkụ || created || Done
|-
| Dog || nkịta || nkịta || nkịta || ụgọdụ || nkita || nkịta || Improved|| done
|-
| Python || eke || eke || eke || eke || eke || eke|| Improving || Done
|-
| Bird || nnụnụ || nnụnụ || nnụnụ || ụnụnụ || nnunu || nnụnụ|| Improved || Done
|-
| Finger nails || mvọ aka || mbọ aka || mvọ aka || mveka || mbo eka || eji || Improved|| Done
|-
| Beard || afụfụ ọnụ|| afụ ọnụ|| afụfụ ọnụ || afụfụ ọnụ || eji egba || eji agba || created || Done
|-
| Young girl || done || agbọghọbịa || - || - || nwa agbogho || nwangbọkọ || Improved || Done
|-
| Thunder||- egbe igwe|| egbe igwe || egbe igwe|| agbarakata || egbe igwo || agbeligwe|| Improved|| Done
|-
| Moon light tales || Akuko ifo || akụkọ iho|| Akuko ifo|| aụkụ ife || Akukó ifo || eji || Improved|| Done
|-
| News || Akụkọ ụwa || akịkọ ụwa|| Akụkọ ụwa || aụkọ ụwa || Akukó Uwa|| - || Improving || Not started
|-
| Casket || igbe ozu || akpati ozu|| igbe ozu|| akwachozu || igbe ozu || igbe ozu|| Improved || Done
|-
| Hand fan || Akupe || nkụkụ ebi || akupe || utofu || ekufe || akupe || Improved || Done
|-
| Story || Akụkọ || akịkọ || akụkọ || aukọ || ububo || ụbụbọ || Improved || Done
|-
| Wall-gecko || Agụlọ || aguno || - || nwadịma || Agu ulo || - || Improved || Done
|-
| Beans || Agwa || agwa || agwa || egwa || egwa || agwa || Improving || Done
|-
| Ant || Agbisi || agbụsị || agbụshị||akpụchị || agbisi || - || Improving || done
|-
| Bitter cola || Agbịlụ || ugoro || akụrụma || akịili || akarailu || akarilu|| Improving || done
|-
| War || Agha || agha || agha || aya || egha || aga || Improved || Done
|-
| Longer throat || Akpịrị ogologo || akpịrị ogonogo || Akpịrị ogologo || - || okenkolo || okenkọlọ|| Improving || done
|-
| Father's wealth || Akunnaya || akunnaya || Akunnaya || akunnaa || ekunna || || Improving || done
|-
| God's wealth || Akuchukwu || akuchukwu || Akuchukwu || akụchukwu || Akuchukwu || - || Improving || done
|-
| Happiness || Aṅuli || aṅụrị || aṅụrị || ụyọ || obu ùtó || obutọ|| Improving || Done
|-
| Prophecy || amụma || amụma || amụma || amụma || amuma || || Improving || done
|-
| Lightning || Amụma mmịrị || amụma mmiri|| - || ama munyi || Amuma Eluigwo|| amụmeligwe || Improving || Done
|}
== Work List Table 2 ==
{| class="wikitable sortable"
! English !! Standard Igbo !! Anambra (Nnewi, Awka, Onitsha) !! Imo (Owerri) !! Enugu (Nsukka) !! Abia (Abírịba) !! Ebonyi (Afikpo) !! Type !! Status
|-
| Deity || arụsi || arụsi || arụshị || maa || agwu || arụsi || Improved || Done
|-
| Heavy || arụ́ || arụ || arọ || erua|| eru || ero || Creating || done
|-
| Lie || asị ||asị || ntụ || ukefu || esi || ụgha || Creating || Done
|-
| Dirt || atiti || uyi || iyi || aachị || unyi || inyi || Creating || done
|-
| Deer || atụ || atụ || atu || atụ|| atu || atụ || Creating || Not started
|-
| Toothpick || atụ nfacha eze || nfacha eze ||atụ nfacha eze || ndụcheze|| atu eze || nho eze || Creating || done
|-
| Cowrie || ego ayọrọ || ego kịrịkịrị || || arịka || okpogho ayo||penni || Creating || done
|-
| Fish || azụ || azụ || azụ || azzụ || ezu || ụbaa || Creating || Done
|-
| Fall || daa || daa || daa || eda || eda || daa || Improving || Done
|-
| Silence || daa jụụ || dere jii || gba nkịtị || nọrụ yee || noru jii || gebe || Improving || Done
|-
| Write || debanye || denye || dee || dere || dee || dee || Improving || Done
|-
| Endure || die || dibe ||dima || diire || dieya || die|| Improving || Done
|-
| Lie down || dịna || dine || dina || jilaga || ranhù || zuneru || Improving || Done
|-
| Pull back || dọchịghaa || wechigha || laghachi || dọchịrazụ || weghachi || dọghachi || Improving || Done
|-
| Drag || dọkpụrụ || dọkpụrụ || dọghachi || dọọra || dóró || dọfụta || Improving || Done
|-
| To Lend || ịgbazinye || ibinye || igbazii || baịmụ || gbazihi || gbazie || Improving || Done
|-
| To be soft || ị dị nlo || ị dị wayọ|| I rị wayo || ọ dị yee|| idi nwanyo || ị dị wayọ|| Improved || Done
|-
| To reach || ịbiarute || irute || irula || oruteme || iru nso || jerue || Improved || Done
|-
| What || gịnị || gụnụ || gịnị || gịnị || gini || gịnị || Improved|| done
|-
| Zinc/Roof || gbamgbam || akịrịka || agbagba || gbamgbam || gbam gbam || gbam gbam || Improving || Done
|-
| Truth || eziokwu || eziokwu || eziokwu || ezokwu || eziuka || ezokwu|| Improved ||Done
|-
| Millipede || esu || esu || arịrị || esu || etu || esu || Improved || Done
|-
| Rope || eriri || ụdọ || ụdọ || ụdọ || eri || eriri|| Improved || Done
|-
| Mushroom || ero || ero || ero || eru || ero || ere || Improving || done
|-
| Potstand || ekwu || akwụkwa ọkụ || ekwu || ekwu || efu || ekwu || Creating || done
|-
|sleepless|| ehighi ụra || arahughị ụra|| ọ rahụhụ ụra || ekidumu ụra || arandehú úra || arahegị ụra || Improving || Done
|-
| Greeting || ekele || ekene|| ekele || ọkpọnụ || ekele || ekele || Creating || done
|-
| Prayer || ekpere ||ekpere || ekpere || ekpere || ekpere || ekpere|| Creating || Done
|-
| Mirror || enyo || ugegbe || ugegbe || inyo || enyo || enyo || Creating || Done
|-
| Proverb || ilu || inu || ilu || eto || ilulu || ilu || Created || done
|-
| Unwanted pregnancy|| ime mkpuke || ime ọkwa || ime mkpuke || ime ọyị || ime Òkwa || ime mkpuke || Creating || Done
|-
| Trees ||Imilikiti Osisi || ọtụtụ osisi|| ọtụtụ oshishi|| ukwoshi || osisi|| osisi || Creating || Done
|-
| Pride || Ịnya Isi || mpako || mpako || anya ishi|| nganga || mpako || Creating || Not started
|-
| main source ||isi mmalite || isi mmanite || ishi mmalia || ishi mmalite || isi mbido || ihe kpatara || Improved || Done
|-
| Cooking ||Isi Nri || isi nni || ishi nri || ochi nri || isi nri || isi nri || Improved || Done
|-
| Effort || mgbalị || mgbanị || mgbanị ||ọgbambọ || mgbali || ngalị|| Improving || Done
|-
| always || mgbe niile || mgbe nine || mgbe dum || mgbeile || Kwa mgbe || mgbe ọbụla || Improved || Done
|-
| eraser || nchicha|| nficha || nchicha || nhiche || nficha || nhusi || Improved || Done
|-
| Native lamp || Mpanaka || ọchanja || mpanaka || mpaneka|| mpaneka || mpaneka || Improving || done
|-
| Scent leave || ncheanwụ || arịgbe || nchụanwụ || ahụnji || nchanwu || ahụnji || Improved || Done
|-
| Sorry || Ndo || ndo || ndo || ka || Ndo || kaa || Improving || Done
|-
| Elegance ||Ngala ||ịnyanga|| inyanga|| ịnyanga || Imachanyu || nganga || Improved || Done
|-
| Lizard ||ngwere || ngwere || ngwere || ngwere || ngwere || ngwere || Improved || Done
|-
| Branch || ngalaba || nganaba || ngalaba || ngalaba || ngalaba || ekụkụ || Improved || Done
|-
| Dove ||nduru || nduru || nduru|| || nduru|| nduru || ekpala || Improved || Done
|-
| Kidnappers|| ndi nto || nde ntọ || ndi nto || ochi ene || ndi ntoro mmadu || ndị ntọrị|| Improved ||Done
|-
| Rake|| ngacha ahihia || mbucha ahịhịa || nzacha ahịhịa || ngụcha echua || ife mbócha afifia || mkpokọte ewuwu || Improving || Not started
|-
| Forefathers || Ndi gboo ||nde mgbegboo ||ndị ichie || nnanna || ndi na ochie || nde mgbichie || Improved|| Done
|-
| Punishment ||ntaramahụhụ || ntaramafụfụ ||ntaramafụfụ || atagafu || itaefúfú || ịtaahụhụ|| Improving || done
|-
| Widow||nwaanyị isinkpe || nwaghị ajadụ|| nwaghị ajadụ || nwaghị ajadu|| nwanyi ajadu || nwaghị dienwụhụrụ|| Creating || done
|-
| Cross ||Obe || obe || obe || obe || Obe || obe || Improving || done
|-
| Sympathy || obi omiiko ||obi ebere || obi omiiko || obi ebere || obi omiiko || obi ebere || Creating || Not started
|-
| Palm||obụ aka ||obi aka || ọbaaka|| obeka || obo eka || obeka || Creating || Not started
|-
| Pestle ||odo || ọdụ || ọdọ || nwódu || ódù || ọdụ || Creating || Not started
|-
| Gong ||ogene || ogene || ogele || agogo || ogene || ogene || Created ||Done
|-
| Fence||ogige || ogige || ogige|| ụhọ || ogige || oke || Creating || Not started
|-
| Thorn ||ogwu || ogwu || ogwu || ogwu || ogwu || ogwu || Creating || Not started
|-
| Gap/Space ||ohere || ohere || ohere || okpu || ohere || ohere || Creating || Not started
|-
| Flute || Oja || ọja || oọsụ|| - || oja || ọja || Improving || Not started
|-
| Autopsy || Nlele ozu || nnene ozu || nleta ozu || || nlele ozu || nlere ozu || Improving || Not started
|-
| Bachelor || okokporo || okokporo || okokporo || || okopkporo || || Improving || Not started
|-
|Stone || Okwute|| nkume || nkume || mkpume || nkume || mkpume || Improving || Not started
|-
| Heat ||okpomọkụ || ekpomọkụ || okpomọkụ || ọpụụ || || nfụrụ || Improving || Not started
|-
| Cap || okpu || okpu || okpu || - || okpu || okpu || Improved || Done
|-
| Call || oku ||oku || oku || oki || nloku || oku || Improving || Not started
|-
| Word ||okwu || okwu || ụka || okwu || uka || okwu || Improving || Not started
|-
| Earring || ola nti || iyeri nti|| ọla nti || ihe nchi || ola nchí || nkụchintị || Improving || Not started
|-
| Gold ||ola edo || ọna edo || ọla edo|| oleedo || Olaedo || ọledo || Improved || Done
|-
| expectation || olileanya || onineanya || olileanya || olilenya || olileenya || ntuenya || Improving || Not started
|-
| Pit ||olulu || onunu ||olulu || onu || olulu || olulu || Improving || Not started
|-
| Thief || onye ohi || onye ohi || onye oshi || oshi || onye oshi || onye ohi || Improving || Not started
|-
| destruction || ịla n'iyi || ịna n'iyi ||ịla n'iyi || ọlaniyi || ila n'iyi || imebi || Improved || Done
|-
| Rust || ịtanchara || ịmanchara || ịtanchara || ntụtụmeja|| itanchara || ịta nkarafụ || Improving || Not started
|-
| Buy || ịzụta || igote || zụta || gote || izusa || zụta || Improved || Done
|-
| Never || ọ dịghị mgbe|| ọ nwehọ mgbe|| ọ dịghị mgbe || emeghị|| o dighi mgbe || - || Creating || Not started
|-
|Barn|| Ọba ||ọba|| ọba || ese ji || óba || || Improving || Not started
|-
| Training ||ịzụlite || ịzụnite|| ọzụzụ|| ọzụụ || izulisa || ịkụzi || Creating || Not started
|-
| Blood || Ọbara||mmee || obara || ọbara || obara || mee || Creating || Not started
|-
| Maize || Ọka || Ọka || ọka || azakpa || ikpakpa || akpụkpa || improved|| Done
|-
| Driver || ọkwọ ụgbọ || ọkpa ụgbọ || || - || ikwo ugbo || ọkwọ ụgbọ || Creating || Not started
|-
| Dry season|| ọkọchị|| ọkọchị || ọkwọ ụgbọ || ọkọchị || okochi || ọkọchị|| Creating || Not started
|-
| First son || ọkpara || diọkpara || ọkpara || - || ófara || dị ọkpara|| Created || Done
|-
| Tobacco || ụtaba || ọtaba || ọpara || ụtaba || utaba || anwụrụ || Improved || Done
|-
| mat || ụtè||ụtè || ute || utee || ute || ute || Improved||Done
|-
| Famine || ụnwụ|| ụganị || ụganị || ọkwọta || Ife okùkó || || Improving || Not started
|-
| Coast || ụsọ oké osimiri || akụkụ mmiri|| - || ekụkụ mimi || ugwu mmiri sa apusa || ekụkụ mini|| Improving || Not started
|-
| School || Ụlọ akwụkwọ || Ụnọ akwụkwọ || Ụlọ akwụkwọ || ule eekwọ || uló ekwukwo || ulekwọ || Improving || Not started
|-
| heart disease || ọrịa obi|| ọrịa obi || ọrịa obi|| echi ekpuruobu || oria obu || ọrịa obu || Improved || Done
|-
| Day ||Ụbọchi ||Ụbọsị || Ụbọchi || mbọchị || ubochi || ụbọchị || Improved || Done
|-
| Good morning||ụtụtụ ọma || ụtụtụ ọma || ịbọlachi || ịbọọ || ùtùtù óma || nnaa || Improving || Not started
|-
| Sewing || ịkwa akwa || ịkwa akwa || ịdụ uwe || ịkwa ekwa || ikwa ekwa || ịdụ uweye || Improved || Done
|-
| Wonder ||Ịtụnanya ||ijuanya|| ijuanya|| ejuru enya|| ijuenya || mgbagwoju enya|| Creating|| Done
|-
| hypertension || ọbara mgbali elu|| ọbara mgbani enu || ọbara mgbali elu || - || obara mhbli elu || ọbara mgbalielu || Improved || Done
|-
| Women leader || ọchịọra ụmụnwaanyị ||ọchịọha ndị iyom ||onyeishi ndom|| onye ishi njiomu || onyeisi ndi inyom || onyeisi nde nwaghị || Improved || Done
|-
| Airport || ọdụ ụgbọ elu|| ọdụ ụgbọ enu ||ọdụ ụgbọ elu || || ódú ùgbo elu || ọdịda ụgbọelu|| Improved || Done
|-
| meeting/gathering||ọgbakọ || nsukọ || nsukọ || nzukọ || izuko || nzuzu || Improving || Done
|-
| Disappointment|| ịwụnala || ngharịpụ̀ || ngharịpụ̀ || || gharipu || || Improving || Done
|-
| lion|| ọdụm ||ọdụm || ọdụm || ọdụm || odum || ọdụm || Improved ||Done
|-
| Groundnut ||ahụekere|| ọpapa ||ahụekere || ọkpape || akwekere || ahekere || Improving || Done
|-
| African oil bean (seeds) ||ugba || ụkpaka|| ụkpaka || akpaka || ukpaka || ụgba || Creating || Done
|}
[[Category:IWUG Projects]]
[[Category:2026 IWUG Microgrants]]
This work list will be updated regularly during the project.
fcfz8ve3ap50gwmqwq9ku19lhehifp0
729603
729593
2026-09-30T17:23:09Z
Dagentle
14855
/* Work List */
729603
wikitext
text/x-wiki
= Documenting Lexical and Pronunciation Variations Across Igbo Dialects to Preserve Linguistic Diversity and Build Open Structured Language Resources =
'''Project Goal''': To create new entries and improve existing ones by adding comprehensive '''Olumba''' (dialectal variations) sections for at least 50 Igbo words on Igbo Wiktionary, Igbo Wikidata.
'''Dialects Covered''': Enuani, Nsukka, Izzi, Ngwa
== Work List ==
{| class="wikitable sortable"
! English !! Standard Igbo !! Link !! Enuani !! Nsukka !! Izzi !! Ngwa !! Type !! Status
|-
| African Elemi || Ulo oru || https://www.wikidata.org/wiki/Lexeme:L1325992 || ube okpoko || ubegba || ube okpoko || ubo mgba || ube ntụ ọkụ || Improving || Done
|-
| Palm wine tapper || onye nkwụ || ote nkwụ || ọkụ ngwọ || okwe mmanya || Ókù ngwó || ọkụ nkwụ || Created || Done
|-
| Traditional wrestling || mgba || mgba || mgba || mgba || mgba || mgba || Creating || Done
|-
| Local beans || akịdị || akịdị || akịdị || ekidị || ekidi || ogboriga || Creating || Done
|-
| New yam festival || iri ji || afia ọrụ || iri ji ọhụrụ || mafa || Iri nji ofùù || ikeji || Created || Done
|-
| Medical Doctor || dibia bekee || dibie oyibo || dibia bekee|| dibia bekee|| jibia bekee || dibia bekee|| improved || Done
|-
| Diviner || onye afa || dibie afa || dibia afa || onye eha|| jibia efa || jibia || Created || Done
|-
| Second burial || ikwa ozu || akwamozu || ọkwa ozu || ọkwa ọnwụ|| ekwa || ili madu || Creating || Done
|-
| Water || mmiri || mmiri || mmili || munyi || mmini || mini || Improving || Done
|-
| Name || aha || afa || aha || eha || efa || eha|| Improving || Done
|-
| Come || bịa || bịa || bịa || bịa || bịa || bịa || Improving || Done
|-
| Go || ga || je || je || jere|| gehu || dije|| Improving || Done
|-
| House || ụlọ || ụnọ || ụyọ || ụlọ || uluo || ulo || Improving || Done
|-
| Child || nwa || nwa || nwa || nwanchị || ùmùrịma || nwatakịrị || Improving || Done
|-
| Food || nri || nni || nri || nri || nri || nri || Improving || Done
|-
| Market || ahịa || ahịa || ahịa || achụa || efịa || ahịa || Improving || Done
|-
| Road || ụzọ || ụzọ || ụzọ || okporo || okporo ụzọ || ụzọ || Improving || Done
|-
| Person || mmadụ || mmanụ || mmadụ || eene || madụ || mmadụ || Improved || Done
|-
| Tomorrow || echi || echi ga- abịa abia|| echi || echile || echi || echile || Improved || Done
|-
| Head || isi || isi || ishi || ishi || isi || isi || Improved || Done
|-
| Orange (fruit) || oroma || oroma || oroma || orome || oroma || ugiri || Improved || Done
|-
| Yesterday || ụnyaahụ || nnyaha || echi gara aga || ụnyaa || echi echi || ụnyaa || Improved || Done
|-
| Cassava || akpụ || akpụ || jiapụ̀ || ji apa|| jigbọ || iwa || Improved || Done
|-
| Children || ụmụaka || ụmụazị || umuaka || ụmụ takịrị|| ụmụrịma || ụmụrụma || Improved || Done
|-
| If not || a sị na || Ọ bụrụ na ọ bụghị|| ma ọ bụghị || Ọ bụrụgodị na ọ bụghị || Ọ bụrụ na ọ bụghị || Ọ bụrụ na ọ bụghị- || improved || Done
|-
| Bottle || karama || ekpem || kalama || karama || ekpem || ekpem || Improved || Done
|-
| Shoe || akpụkpọ ụkwụ || akpụkpụ ụkwụ || mgba ukwu || akpụọkpa|| akpụọkpa || akpụọkpa || Improved || Done
|-
| Lung || ngụgụ || akụkụ || ngụgụ || ekụkụ || nkóló || egara || Improved || Done
|-
| Eyes || anya || anya || anya || enya || enya ||akwụrụ enya || Improved || Done
|-
| Finger || mkpịsị aka || mkpịsị aka|| mkpishi aka|| nweka || mkpisi eka || akpụrụeka || Improving || DONE
|-
| Throat || akpịrị || nkọlọ || nkolo || ekpịrị|| ekpiri || nkọlọ || Creating|| Done
|-
| Sleep || ụra || ụra || ụra|| ụra || ura || ụra|| Creating || Done
|-
| Market day || afọ || afọ || afọ || ahọ || efó || ehọ || Creating || Dine
|-
| Night || abalị || anyasị || ujushi || enyasị || enyasi || abalị|| Creating || Done
|-
| Hair || ajị || ajị || aji || eju || eji || eji || Creating || Done
|-
| Beards || afụfụ ọnụ || afụọnụ || afụ ọnụ || afọnụ || efù ónù || eji agba || Improving || Not started
|-
| Young girl || nwagbọghọ || agbọghọbịa || nwaagboghobia|| nwamgbọtọ || agbóhó || nwagbọhọ || Improving || Not started
|-
| Hunger || agụụ || agụọ || agụrụ || egụụ || eguu || eguu || Creating || Done
|-
| Avocado || ube bekee || ube oyibo || ube bekee || ube oyibo || Ube bekee || ube || Improving || Not started
|-
| Banana || unene || unere || unene || ogede || unere || une || Creating || Done
|-
| Throat || done || nkọlọ || - || - || nkóló || ekpirị || Improving || Not started
|-
| Plantain || ogede || ojoko || abrịka || njeara || ùkóm || jikpa || Improved|| done
|-
| Pawpaw || ụkwaoru || ọkrọ ezi || - || ọkwụrụ mbekee || mgbimgbi || mgbimgbi || created|| Done
|-
| Alligator pepper || ose ọjị || ose akpị || ose || ose ojii || ose oji || ose nsi || Improved || Done
|-
| Container || ọba || agbaje || - || ọba || óba || adụ miri || Created || Done
|-
| Chair || oche || oche || oche || ochi || oche || oche || Improved || Done
|-
| Garden egg || aṅara || afụfa || mkpụrụ ofe|| anyara ụgbọ || enyara || ahụha || Improved || Done
|-
| Potato || jinwannụnụ || ndụku || nduku || ujunu || ndi nwannu || ogongo || Improving || Done
|-
| Broom || azịza || azịza || aziza || eeza || eziza || eziza || Improved || Done
|-
| Spoon || ngajị || ngazị || ngaji || ngaji || nkóm || ulekwọ || Improved || Done
|-
| Mortar || ikwe || ikwe || ikwe || ikwe || ikwo || ikwe || Improved|| Done
|-
| Red oil || mmanụ nri || mmana nri || mmanụ ri|| manụ || mmanụ nri || manụ || Improved|| Done
|-
| Stomach || afọ || afọ || afọ || ehọ || efó || ehọ || Improved || Done
|-
| Basket || ekete || nkata || ekete || abọ || nkata || nkata || Improved || Done
|-
| African mesquite || ụkpaka || ụkpaka || ụgba || akpaka || úgba || ụgba || Improving || Not started
|-
| One || otu || ofu || otu || nna || olu || nnanị || Improved || Done
|-
| Two || abụọ || ịbụọ || abụọ || ebọ || ebuo || ebụọ || Improved || Done
|-
| Three || atọ || ịtọ || atọ || etọ || etó || etọ || Improved || Done
|-
| Four || anọ || inọ|| anọ || enọ || enó || enọ || Improved || Done
|-
| Seven || asaa || ịsaa || asaa || esa || esaa ||esa || Improved || Done
|-
| Eight || asatọ || ịsatọ || asatọ || esatọ || esató || esatọ || Improved || Done
|-
| Tambourine || ịchaka || ọyọ ||chaka chaka|| ichaka || óyó || ahịa || Improving || Not started
|-
| How are you || kedụ || kedị || I ri kpole || ị dị ọyị|| Nda eleghe imebe || imeri ega || Improved || done
|-
| Thank you || daalụ || deme || imena || maje || ka || kaa|| Improving || Not started
|-
| Money || ego || ego || ego || ego || okpogho || okpogho || Improved || Done
|-
| Heart || obi || obi || obi || ekwụrụ obu || obu || mkpụrụ obu|| Improved || done
|-
| Woman || nwaghị || nwaghị || nwaghị || nwaonye || nwamí || nwaghị || Improved || done
|-
| Land || ala || ana || ala || ala || ela || alị || Improving || Done
|-
| Road || ụzọ || ezi || okporo ụzọ || okporo || uzó || ụzọ || Improving || Not started
|-
| Big || ukwu || ibu || ivu || ọdịchire || ukwu || igbidi || Improved || done
|-
| Small || nta || obere || ntakịrị || nwarịnwa || nta || nwata || Improved || Done
|-
| New || ọhụrụ || ọfụọ || ọhụrụ || ọfụụ || ofuu || ọhụụ || Created || Done
|-
| White || ọcha || ọcha || ụcha || ọchaa || ócha || ọcha || created || Done
|-
| Black || oji || oji || nji|| ojii || oji || oji || created || Done
|-
| Tall || ogologo || ogonogo || ogologo|| ụgọlọdụ || ogologo || ogologo || created || Done
|-
| Crayfish || ịsha || ahia || oporo || ịsha || óbúghú || ahia || created || Done
|-
| Clothes || akwa || akwa || uwe || aga || uwe || uweye || created || Done
|-
| Cow || ehi || ehi || ehi || echu || efi || namaa || created || Done
|-
| Pig || ezi || ezi || eji || echii || ezi || ezi|| Created || Done
|-
| Duck || ọbagwụ || ọbọgwụ || ọbọgwụ || ịdagbo || ọbọgwụ|| ụgbala || created || Done
|-
| Chicken || ọkụkọ || ọkụkọ || ọkụkọ || ọọkụ || okúkó || ọkụkụ || created || Done
|-
| Dog || nkịta || nkịta || nkịta || ụgọdụ || nkita || nkịta || Improved|| done
|-
| Python || eke || eke || eke || eke || eke || eke|| Improving || Done
|-
| Bird || nnụnụ || nnụnụ || nnụnụ || ụnụnụ || nnunu || nnụnụ|| Improved || Done
|-
| Finger nails || mvọ aka || mbọ aka || mvọ aka || mveka || mbo eka || eji || Improved|| Done
|-
| Beard || afụfụ ọnụ|| afụ ọnụ|| afụfụ ọnụ || afụfụ ọnụ || eji egba || eji agba || created || Done
|-
| Young girl || done || agbọghọbịa || - || - || nwa agbogho || nwangbọkọ || Improved || Done
|-
| Thunder||- egbe igwe|| egbe igwe || egbe igwe|| agbarakata || egbe igwo || agbeligwe|| Improved|| Done
|-
| Moon light tales || Akuko ifo || akụkọ iho|| Akuko ifo|| aụkụ ife || Akukó ifo || eji || Improved|| Done
|-
| News || Akụkọ ụwa || akịkọ ụwa|| Akụkọ ụwa || aụkọ ụwa || Akukó Uwa|| - || Improving || Not started
|-
| Casket || igbe ozu || akpati ozu|| igbe ozu|| akwachozu || igbe ozu || igbe ozu|| Improved || Done
|-
| Hand fan || Akupe || nkụkụ ebi || akupe || utofu || ekufe || akupe || Improved || Done
|-
| Story || Akụkọ || akịkọ || akụkọ || aukọ || ububo || ụbụbọ || Improved || Done
|-
| Wall-gecko || Agụlọ || aguno || - || nwadịma || Agu ulo || - || Improved || Done
|-
| Beans || Agwa || agwa || agwa || egwa || egwa || agwa || Improving || Done
|-
| Ant || Agbisi || agbụsị || agbụshị||akpụchị || agbisi || - || Improving || done
|-
| Bitter cola || Agbịlụ || ugoro || akụrụma || akịili || akarailu || akarilu|| Improving || done
|-
| War || Agha || agha || agha || aya || egha || aga || Improved || Done
|-
| Longer throat || Akpịrị ogologo || akpịrị ogonogo || Akpịrị ogologo || - || okenkolo || okenkọlọ|| Improving || done
|-
| Father's wealth || Akunnaya || akunnaya || Akunnaya || akunnaa || ekunna || || Improving || done
|-
| God's wealth || Akuchukwu || akuchukwu || Akuchukwu || akụchukwu || Akuchukwu || - || Improving || done
|-
| Happiness || Aṅuli || aṅụrị || aṅụrị || ụyọ || obu ùtó || obutọ|| Improving || Done
|-
| Prophecy || amụma || amụma || amụma || amụma || amuma || || Improving || done
|-
| Lightning || Amụma mmịrị || amụma mmiri|| - || ama munyi || Amuma Eluigwo|| amụmeligwe || Improving || Done
|}
== Work List Table 2 ==
{| class="wikitable sortable"
! English !! Standard Igbo !! Anambra (Nnewi, Awka, Onitsha) !! Imo (Owerri) !! Enugu (Nsukka) !! Abia (Abírịba) !! Ebonyi (Afikpo) !! Type !! Status
|-
| Deity || arụsi || arụsi || arụshị || maa || agwu || arụsi || Improved || Done
|-
| Heavy || arụ́ || arụ || arọ || erua|| eru || ero || Creating || done
|-
| Lie || asị ||asị || ntụ || ukefu || esi || ụgha || Creating || Done
|-
| Dirt || atiti || uyi || iyi || aachị || unyi || inyi || Creating || done
|-
| Deer || atụ || atụ || atu || atụ|| atu || atụ || Creating || Not started
|-
| Toothpick || atụ nfacha eze || nfacha eze ||atụ nfacha eze || ndụcheze|| atu eze || nho eze || Creating || done
|-
| Cowrie || ego ayọrọ || ego kịrịkịrị || || arịka || okpogho ayo||penni || Creating || done
|-
| Fish || azụ || azụ || azụ || azzụ || ezu || ụbaa || Creating || Done
|-
| Fall || daa || daa || daa || eda || eda || daa || Improving || Done
|-
| Silence || daa jụụ || dere jii || gba nkịtị || nọrụ yee || noru jii || gebe || Improving || Done
|-
| Write || debanye || denye || dee || dere || dee || dee || Improving || Done
|-
| Endure || die || dibe ||dima || diire || dieya || die|| Improving || Done
|-
| Lie down || dịna || dine || dina || jilaga || ranhù || zuneru || Improving || Done
|-
| Pull back || dọchịghaa || wechigha || laghachi || dọchịrazụ || weghachi || dọghachi || Improving || Done
|-
| Drag || dọkpụrụ || dọkpụrụ || dọghachi || dọọra || dóró || dọfụta || Improving || Done
|-
| To Lend || ịgbazinye || ibinye || igbazii || baịmụ || gbazihi || gbazie || Improving || Done
|-
| To be soft || ị dị nlo || ị dị wayọ|| I rị wayo || ọ dị yee|| idi nwanyo || ị dị wayọ|| Improved || Done
|-
| To reach || ịbiarute || irute || irula || oruteme || iru nso || jerue || Improved || Done
|-
| What || gịnị || gụnụ || gịnị || gịnị || gini || gịnị || Improved|| done
|-
| Zinc/Roof || gbamgbam || akịrịka || agbagba || gbamgbam || gbam gbam || gbam gbam || Improving || Done
|-
| Truth || eziokwu || eziokwu || eziokwu || ezokwu || eziuka || ezokwu|| Improved ||Done
|-
| Millipede || esu || esu || arịrị || esu || etu || esu || Improved || Done
|-
| Rope || eriri || ụdọ || ụdọ || ụdọ || eri || eriri|| Improved || Done
|-
| Mushroom || ero || ero || ero || eru || ero || ere || Improving || done
|-
| Potstand || ekwu || akwụkwa ọkụ || ekwu || ekwu || efu || ekwu || Creating || done
|-
|sleepless|| ehighi ụra || arahughị ụra|| ọ rahụhụ ụra || ekidumu ụra || arandehú úra || arahegị ụra || Improving || Done
|-
| Greeting || ekele || ekene|| ekele || ọkpọnụ || ekele || ekele || Creating || done
|-
| Prayer || ekpere ||ekpere || ekpere || ekpere || ekpere || ekpere|| Creating || Done
|-
| Mirror || enyo || ugegbe || ugegbe || inyo || enyo || enyo || Creating || Done
|-
| Proverb || ilu || inu || ilu || eto || ilulu || ilu || Created || done
|-
| Unwanted pregnancy|| ime mkpuke || ime ọkwa || ime mkpuke || ime ọyị || ime Òkwa || ime mkpuke || Creating || Done
|-
| Trees ||Imilikiti Osisi || ọtụtụ osisi|| ọtụtụ oshishi|| ukwoshi || osisi|| osisi || Creating || Done
|-
| Pride || Ịnya Isi || mpako || mpako || anya ishi|| nganga || mpako || Creating || Not started
|-
| main source ||isi mmalite || isi mmanite || ishi mmalia || ishi mmalite || isi mbido || ihe kpatara || Improved || Done
|-
| Cooking ||Isi Nri || isi nni || ishi nri || ochi nri || isi nri || isi nri || Improved || Done
|-
| Effort || mgbalị || mgbanị || mgbanị ||ọgbambọ || mgbali || ngalị|| Improving || Done
|-
| always || mgbe niile || mgbe nine || mgbe dum || mgbeile || Kwa mgbe || mgbe ọbụla || Improved || Done
|-
| eraser || nchicha|| nficha || nchicha || nhiche || nficha || nhusi || Improved || Done
|-
| Native lamp || Mpanaka || ọchanja || mpanaka || mpaneka|| mpaneka || mpaneka || Improving || done
|-
| Scent leave || ncheanwụ || arịgbe || nchụanwụ || ahụnji || nchanwu || ahụnji || Improved || Done
|-
| Sorry || Ndo || ndo || ndo || ka || Ndo || kaa || Improving || Done
|-
| Elegance ||Ngala ||ịnyanga|| inyanga|| ịnyanga || Imachanyu || nganga || Improved || Done
|-
| Lizard ||ngwere || ngwere || ngwere || ngwere || ngwere || ngwere || Improved || Done
|-
| Branch || ngalaba || nganaba || ngalaba || ngalaba || ngalaba || ekụkụ || Improved || Done
|-
| Dove ||nduru || nduru || nduru|| || nduru|| nduru || ekpala || Improved || Done
|-
| Kidnappers|| ndi nto || nde ntọ || ndi nto || ochi ene || ndi ntoro mmadu || ndị ntọrị|| Improved ||Done
|-
| Rake|| ngacha ahihia || mbucha ahịhịa || nzacha ahịhịa || ngụcha echua || ife mbócha afifia || mkpokọte ewuwu || Improving || Not started
|-
| Forefathers || Ndi gboo ||nde mgbegboo ||ndị ichie || nnanna || ndi na ochie || nde mgbichie || Improved|| Done
|-
| Punishment ||ntaramahụhụ || ntaramafụfụ ||ntaramafụfụ || atagafu || itaefúfú || ịtaahụhụ|| Improving || done
|-
| Widow||nwaanyị isinkpe || nwaghị ajadụ|| nwaghị ajadụ || nwaghị ajadu|| nwanyi ajadu || nwaghị dienwụhụrụ|| Creating || done
|-
| Cross ||Obe || obe || obe || obe || Obe || obe || Improving || done
|-
| Sympathy || obi omiiko ||obi ebere || obi omiiko || obi ebere || obi omiiko || obi ebere || Creating || Not started
|-
| Palm||obụ aka ||obi aka || ọbaaka|| obeka || obo eka || obeka || Creating || Not started
|-
| Pestle ||odo || ọdụ || ọdọ || nwódu || ódù || ọdụ || Creating || Not started
|-
| Gong ||ogene || ogene || ogele || agogo || ogene || ogene || Created ||Done
|-
| Fence||ogige || ogige || ogige|| ụhọ || ogige || oke || Creating || Not started
|-
| Thorn ||ogwu || ogwu || ogwu || ogwu || ogwu || ogwu || Creating || Not started
|-
| Gap/Space ||ohere || ohere || ohere || okpu || ohere || ohere || Creating || Not started
|-
| Flute || Oja || ọja || oọsụ|| - || oja || ọja || Improving || Not started
|-
| Autopsy || Nlele ozu || nnene ozu || nleta ozu || || nlele ozu || nlere ozu || Improving || Not started
|-
| Bachelor || okokporo || okokporo || okokporo || || okopkporo || || Improving || Not started
|-
|Stone || Okwute|| nkume || nkume || mkpume || nkume || mkpume || Improving || Not started
|-
| Heat ||okpomọkụ || ekpomọkụ || okpomọkụ || ọpụụ || || nfụrụ || Improving || Not started
|-
| Cap || okpu || okpu || okpu || - || okpu || okpu || Improved || Done
|-
| Call || oku ||oku || oku || oki || nloku || oku || Improving || Not started
|-
| Word ||okwu || okwu || ụka || okwu || uka || okwu || Improving || Not started
|-
| Earring || ola nti || iyeri nti|| ọla nti || ihe nchi || ola nchí || nkụchintị || Improving || Not started
|-
| Gold ||ola edo || ọna edo || ọla edo|| oleedo || Olaedo || ọledo || Improved || Done
|-
| expectation || olileanya || onineanya || olileanya || olilenya || olileenya || ntuenya || Improving || Not started
|-
| Pit ||olulu || onunu ||olulu || onu || olulu || olulu || Improving || Not started
|-
| Thief || onye ohi || onye ohi || onye oshi || oshi || onye oshi || onye ohi || Improving || Not started
|-
| destruction || ịla n'iyi || ịna n'iyi ||ịla n'iyi || ọlaniyi || ila n'iyi || imebi || Improved || Done
|-
| Rust || ịtanchara || ịmanchara || ịtanchara || ntụtụmeja|| itanchara || ịta nkarafụ || Improving || Not started
|-
| Buy || ịzụta || igote || zụta || gote || izusa || zụta || Improved || Done
|-
| Never || ọ dịghị mgbe|| ọ nwehọ mgbe|| ọ dịghị mgbe || emeghị|| o dighi mgbe || - || Creating || Not started
|-
|Barn|| Ọba ||ọba|| ọba || ese ji || óba || || Improving || Not started
|-
| Training ||ịzụlite || ịzụnite|| ọzụzụ|| ọzụụ || izulisa || ịkụzi || Creating || Not started
|-
| Blood || Ọbara||mmee || obara || ọbara || obara || mee || Creating || Not started
|-
| Maize || Ọka || Ọka || ọka || azakpa || ikpakpa || akpụkpa || improved|| Done
|-
| Driver || ọkwọ ụgbọ || ọkpa ụgbọ || || - || ikwo ugbo || ọkwọ ụgbọ || Creating || Not started
|-
| Dry season|| ọkọchị|| ọkọchị || ọkwọ ụgbọ || ọkọchị || okochi || ọkọchị|| Creating || Not started
|-
| First son || ọkpara || diọkpara || ọkpara || - || ófara || dị ọkpara|| Created || Done
|-
| Tobacco || ụtaba || ọtaba || ọpara || ụtaba || utaba || anwụrụ || Improved || Done
|-
| mat || ụtè||ụtè || ute || utee || ute || ute || Improved||Done
|-
| Famine || ụnwụ|| ụganị || ụganị || ọkwọta || Ife okùkó || || Improving || Not started
|-
| Coast || ụsọ oké osimiri || akụkụ mmiri|| - || ekụkụ mimi || ugwu mmiri sa apusa || ekụkụ mini|| Improving || Not started
|-
| School || Ụlọ akwụkwọ || Ụnọ akwụkwọ || Ụlọ akwụkwọ || ule eekwọ || uló ekwukwo || ulekwọ || Improving || Not started
|-
| heart disease || ọrịa obi|| ọrịa obi || ọrịa obi|| echi ekpuruobu || oria obu || ọrịa obu || Improved || Done
|-
| Day ||Ụbọchi ||Ụbọsị || Ụbọchi || mbọchị || ubochi || ụbọchị || Improved || Done
|-
| Good morning||ụtụtụ ọma || ụtụtụ ọma || ịbọlachi || ịbọọ || ùtùtù óma || nnaa || Improving || Not started
|-
| Sewing || ịkwa akwa || ịkwa akwa || ịdụ uwe || ịkwa ekwa || ikwa ekwa || ịdụ uweye || Improved || Done
|-
| Wonder ||Ịtụnanya ||ijuanya|| ijuanya|| ejuru enya|| ijuenya || mgbagwoju enya|| Creating|| Done
|-
| hypertension || ọbara mgbali elu|| ọbara mgbani enu || ọbara mgbali elu || - || obara mhbli elu || ọbara mgbalielu || Improved || Done
|-
| Women leader || ọchịọra ụmụnwaanyị ||ọchịọha ndị iyom ||onyeishi ndom|| onye ishi njiomu || onyeisi ndi inyom || onyeisi nde nwaghị || Improved || Done
|-
| Airport || ọdụ ụgbọ elu|| ọdụ ụgbọ enu ||ọdụ ụgbọ elu || || ódú ùgbo elu || ọdịda ụgbọelu|| Improved || Done
|-
| meeting/gathering||ọgbakọ || nsukọ || nsukọ || nzukọ || izuko || nzuzu || Improving || Done
|-
| Disappointment|| ịwụnala || ngharịpụ̀ || ngharịpụ̀ || || gharipu || || Improving || Done
|-
| lion|| ọdụm ||ọdụm || ọdụm || ọdụm || odum || ọdụm || Improved ||Done
|-
| Groundnut ||ahụekere|| ọpapa ||ahụekere || ọkpape || akwekere || ahekere || Improving || Done
|-
| African oil bean (seeds) ||ugba || ụkpaka|| ụkpaka || akpaka || ukpaka || ụgba || Creating || Done
|}
[[Category:IWUG Projects]]
[[Category:2026 IWUG Microgrants]]
This work list will be updated regularly during the project.
dbw3bxgan4hookyqfof62jdnhk7x58l
XXX (usoro ihe nkiri)
0
80814
729601
2026-09-30T17:22:23Z
Chijioke2010
62489
Ekere na itugharị ihụakwụkwọ nke a "[[:en:Special:Redirect/revision/1376720949|XXX (film series)]]"
729601
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>
''''''''''xXx'''''''''' (nke a na-akpọ xXx ma na-akpọ '''''Triple X''''') bụ usoro Ihe nkiri ndị nledo nke America nke Rich Wilkes mepụtara. O nwere ihe nkiri atọ zuru oke: ''XXX'' (2002), XXX: State of the Union (2005) na XXX: Return of Xander Cage (2017), na ihe nkiri dị mkpirikpi: The Final Chapter: The Death of Xander cage . Usoro ahụ enwetala nde $ 694 n'ụwa niile.
== Ihe nkiri ==
{| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align: center;"
!Ihe nkiri
!Ụbọchị a tọhapụrụ ya na United States
!Onye nduzi
!Onye edemede
!Ndị na-emepụta ihe
|-
! scope="row" style="text-align:left" |''XXX''
| style="text-align:left" |August 9, 2002
|Rob Cohen
|Wilkes bara ọgaranya
|Neal H. Moritz
|-
! scope="row" style="text-align:left" |''XXX: Ọnọdụ nke Union''
| style="text-align:left" |Eprel 29, 2005
|Lee Tamahori
|Simon Kinberg
|Neal H. Moritz & Arne L. Schmidt
|-
! scope="row" style="text-align:left" |''XXX: Nlaghachi nke Xander Cage''
| style="text-align:left" |Jenụwarị 20, 2017
|D.J. Caruso
|F. Scott Frazier
|Joe Roth, Jeff Kirschenbaum, Vin Diesel na Samantha Vincent
|}
=== ''XXX'' (2002) ===
<templatestyles src="Module:Hatnote/styles.css"></templatestyles>
E wepụtara ihe nkiri ahụ n'abalị itoolu n'ọnwa Ọgọstụ n'afọ 2002, nke Vin Diesel dị ka Xander Cage, onye na-achọsi ike na-eme egwuregwu ike, onye na'egwuregwu na onye na-eme ihe nkiri na-enupụ isi nke ghọrọ onye nledo maka Ụlọ Ọrụ Nchebe Mba nke e zigara n'ọrụ dị ize ndụ iji banye n'otu ìgwè ndị na-eyi ọha egwu Russia na Central Europe. Ndị na-eme ihe nkiri ahụ bụkwa Eshia Argento, Marton Csokas na Samuel L. Jackson. Ọ bụ Rob Cohen duziri ya, onye duziri The Fast and the Furious (2001), nke Diesel sokwa mee ihe nkiri.
=== ''XXX: Ọnọdụ nke Union'' (2005) ===
<templatestyles src="Module:Hatnote/styles.css"></templatestyles>E wepụtara ihe nkiri ahụ na Eprel 29, 2005, nke gosipụtara Ice Cube dị ka Darius Stone, onye nnọchi anya ọhụrụ na mmemme Triple X, onye e zigara [[Washington, D.C.]] iji kwụsị ọgụ ike n'etiti ndị isi mba.
=== ''XXX: Nlaghachi nke Xander Cage'' (2017) ===
<templatestyles src="Module:Hatnote/styles.css"></templatestyles>E wepụtara ihe nkiri ahụ na Jenụwarị 20, 2017, ma hụ nloghachi nke Diesel dị ka Xander Cage, onye si n'ebe a chụgara ya, nke a na-eche na ọ nwụọla ogologo oge, ma soro onye agha alpha na ndị otu ya na-agba ọsọ iji nwetaghachi ngwá agha ọjọọ na nke yiri ka a na-apụghị ịkwụsị akwụsị nke a maara dị ka Pandora's Box. N'ịkpọbata otu ìgwè ọhụrụ nke ndị na-achọ ihe na-akpali akpali, Xander na-ahụ onwe ya n'ime nkata aghụghọ na-egbu egbu nke na-egosi nkwekọrịta na ọkwa kachasị elu nke gọọmentị ụwa.
=== Ihe nkiri nke anọ nke ''XXX'' (TBA) ===
Na Septemba 2018, a mara ọkwa na ihe nkiri nke anọ na-emepe emepe. Ọrụ ahụ ga-abụ mmepụta njikọ aka, ya na The H Collective na iQiyi mgbe onye mbụ nwetara ikike ikike ikike site na Revolution Studios. E kwenyere na D. J. Caruso ga-alaghachi dị ka onye nduzi, ebe Vin Diesel ga-emegharị ọrụ ya dị ka Xander Cage. E mere ndokwa ịmalite mmepụta na mbido 2019. N'ọnwa Nọvemba afọ 2018, Jay Chou na Zoe Zhang sonyeere ndị na-eme ihe nkiri. Onye na-eti egwu na onye na-eti egwú nke Japan bụ Yoshiki ka ọ bụrụ onye na-ede ihe nkiri ahụ. Na Septemba 2023, e kwughachiri na ihe nkiri nke anọ ka na-emepe emepe, ọ bụ ezie na mmepụta agaghị enwe ike ịmalite ruo mgbe Diesel rụchara ọrụ ya na Fast Forever (2028). N'afọ 2024, otu edemede nke Deadline kọrọ na ihe nkiri ahụ kwụsịrị n'ihi nsogbu ego nke The H Collective na ikpe ya na ikike ihe nkiri ''xXx''.
== Ihe nkiri dị mkpirikpi ==
=== ''Isi nke Ikpeazụ: Ọnwụ nke Xander Cage'' (2005) ===
Gụnyere na 2005 Director's Cut DVD nke ihe nkiri mbụ bụ obere nkeji anọ akpọrọ The Final Chapter: The Death of Xander Cage, nke na-eje ozi dị ka prequel na XXX: State of the Union site na ịkọwapụta ọnwụ a na-ebo Xander Cages tupu ihe omume nke ihe nkiri ahụ.
N'ime ihe nkiri dị mkpirikpi, onye na-eme ihe nkiri Vin Diesel bụ Khristian Lupo (onye na-adịghị egosi ihu ya ma ọ bụ kwuo okwu) na-eme Xander mgbe ọ na-eji ụfọdụ ahịrị ndekọ nke Diesel kwuru. Ọ na-egosikwa Leila Arcieri dị ka Jordan King site na ihe nkiri mbụ na John G. Connolly dị ka Lt. Colonel Alabama "Bama" Cobb, otu n'ime ndị ọjọọ sitere na xXx: State of the Union onye bụ onye aka nri Deckert, dị ka nwoke nọ n'azụ mwakpo ahụ na Xander.
Usoro ahụ na-amalite na Xander na-akwọ ụgbọala na Jordan King. Ọ kwụsịrị n'akụkụ ụlọ obibi ya. Eze na-agwa ya okwu mmekọahụ ma ha na-akpachi anya. Na mberede, ha nụrụ mkpọtụ ma Xander gara lelee ya. Ndị ikom Cobb pụtara ma tọọrọ Eze. Ha na-etinye bọmbụ n'ime ụlọ ahụ ma tụba uwe ya na steepụ iji ghọgbuo Xander ka ọ nwụọ. Mgbe ọ zutere nwoke na-enweghị ebe obibi, Xander laghachiri n'ụlọ ahụ. Ọ na-ewere ọnyà nke Cobb na ndị na-akwado ya hapụrụ ma o doro anya na nnukwu mgbawa gbawara ya. Akpụkpọ ụkwụ ya lanarịrị mgbawa ahụ. Cobb pụtara ma were akpụkpọ ahụ ọkụ n'olu Xander nke nwere egbugbu Triple X na ya. Ọ na-ekwu "Onye ogbenye Xander, ị nwetụbeghị ihe dị ukwuu n'etiti ntị gị".Ndị ikom ya buuru ya jiri ụgbọala ha pụọ. Ihe mere Cobb ji gbuo Xander doro anya; ọ chọghị ka ọ tinye aka na atụmatụ Deckert. "Feuer Frei" nke Rammstein na-egwu n'azụ n'oge usoro ahụ.
== Ndị na-eme ihe nkiri ==
=== Ndị na-eme ihe nkiri ===
{| class="wikitable" style="text-align:center; width:88%;"
! rowspan="3" style="width:20%;" |Ihe odide
! colspan="4" style="text-align:center;" |Ihe nkiri
! style="text-align:center;" |Ihe nkiri dị mkpirikpi
|-
! style="text-align:center; width:9%;" |''XXX''
! style="text-align:center; width:10%;" |''XXX: Ọnọdụ nke Union<nowiki><br id="mwuA"></nowiki>''
! style="text-align:center; width:11%;" |''XXX: Nlaghachi nke Xander Cage<nowiki><br id="mwvA"></nowiki>''
! style="text-align:center; width:11%;" |''XXX 4''
! style="text-align:center; width:17%;" |''Isi nke Ikpeazụ: Ọnwụ nke Xander Cage<br />''
|-
!2002
!2005
!2017
!TBA
!2005
|-
! rowspan="2" |Xander Cage xXx<br />
| rowspan="2" |Mmanya Diesel
| rowspan="2" style="background:#d3d3d3;" |
| colspan="2" rowspan="2" |Mmanya Diesel
|Ndị Kraịst Lupo
|-| {{N/A|Vin Diesel}} <br />{{small|(''archive recordings'')}}
|-
!Onye ọrụ NSA Augustus Eugene Gibbons
| colspan="3" |Samuel L. Jackson
| colspan="2" style="background:lightgrey;" |
|-
!Darius Stone xXx<br />
| style="background:lightgrey;" |
| colspan="2" |Ice Cube
| colspan="2" style="background:lightgrey;" |
|-
!Toby Lee Shavers
| colspan="2" |Michael Roof
| colspan="3" style="background:lightgrey;" |
|-
!Eze Jọdan
|Leila Arcieri
| colspan="3" style="background-color:#D3D3D3;" |
|Leila Arcieri
|-
!Alabama "Bama" Cobb
| style="background:lightgrey;" |
|John G. Connolly
| colspan="2" style="background:lightgrey;" |
|John G. Connolly
|-
!Yorgi
|Martin Csokas
| colspan="4" style="background-color:#D3D3D3;" |
|-
!Yelena
|Eshia Argento
| colspan="4" style="background-color:#D3D3D3;" |
|-
!Milan Sova
|Richy Müller
| colspan="4" style="background-color:#D3D3D3;" |
|-
!Kirill
|Werner Daehn
| colspan="4" style="background-color:#D3D3D3;" |
|-
!Kolya
|Petr Jákl
| colspan="4" style="background-color:#D3D3D3;" |
|-
!Viktor
|Jan Pavel Filipensky
| colspan="4" style="background-color:#D3D3D3;" |
|-
!Onye omeiwu steeti California Dick Hotchkiss
|Tom Everett
| colspan="4" style="background-color:#D3D3D3;" |
|-
!Onye Isi
|Danny Trejo
| colspan="4" style="background-color:#D3D3D3;" |
|-
!Onye ọrụ NSA Jim McGrath
|Thomas Ian Griffith
| colspan="4" style="background-color:#D3D3D3;" |
|-
!J.J.
|Iv
| colspan="4" style="background-color:#D3D3D3;" |
|-
!Onye ọrụ NSA Roger Donnan
|William Hope
| colspan="4" style="background-color:#D3D3D3;" |
|-
!Ivan Pedgrag
|Radek Tomecka
| colspan="4" style="background-color:#D3D3D3;" |
|-
!Ivan Podrov
|Martin Hub
| colspan="4" style="background-color:#D3D3D3;" |
|-
!Ọchịagha George Deckert
| style="background:lightgrey;" |
|Willem Dafoe
| colspan="3" style="background:lightgrey;" |
|-
!Onye ọrụ NSA Kyle Christopher Steele
| style="background:lightgrey;" |
|Scott Speedman
| colspan="3" style="background:lightgrey;" |
|-
!Onye isi ala US bụ James Sanford
| style="background:lightgrey;" |
|Peter Strauss
| colspan="3" style="background:lightgrey;" |
|-
!Zeke
| style="background:lightgrey;" |
|Xzibit
| colspan="3" style="background:lightgrey;" |
|-
!Charlie Mayweather
| style="background:lightgrey;" |
|Sunny Mabrey
| colspan="3" style="background:lightgrey;" |
|-
!Lola Jackson
| style="background:lightgrey;" |
|Nona Gaye
| colspan="3" style="background:lightgrey;" |
|-
!Onye Ọrụ NSA Meadows
| style="background:lightgrey;" |
|Ramon De Ocampo
| colspan="3" style="background:lightgrey;" |
|-
!Xiang XXX<br />
| colspan="2" style="background-color:#D3D3D3;" |
|Donnie Yen
| colspan="2" style="background:lightgrey;" |
|-
!Serena Unger XXX<br />
| colspan="2" style="background-color:#D3D3D3;" |
|Deepika Padukone
| colspan="2" style="background:lightgrey;" |
|-
!Becky Clearidge
| colspan="2" style="background-color:#D3D3D3;" |
|Nina Dobrev
| colspan="2" style="background:lightgrey;" |
|-
!Adele Wolff
| colspan="2" style="background-color:#D3D3D3;" |
|Ruby Rose
| colspan="2" style="background:lightgrey;" |
|-
!Ogwe ụkwụ
| colspan="2" style="background-color:#D3D3D3;" |
|Tony Jaa
| colspan="2" style="background:lightgrey;" |
|-
!Jane Marke
| colspan="2" style="background-color:#D3D3D3;" |
|Toni Collette
| colspan="2" style="background:lightgrey;" |
|-
!Harvard "Nicks" Zhou
| colspan="2" style="background-color:#D3D3D3;" |
|Kris Wu
| colspan="2" style="background:lightgrey;" |
|-
!Tennyson "Torch"
| colspan="2" style="background-color:#D3D3D3;" |
|Rory McCann
| colspan="2" style="background:lightgrey;" |
|-
!Onye nduzi CIA Anderson
| colspan="2" style="background-color:#D3D3D3;" |
|Al Sapienza
| colspan="2" style="background:lightgrey;" |
|-
!Gina Roff
| colspan="2" style="background-color:#D3D3D3;" |
|Ariadna Gutiérrez
| colspan="2" style="background:lightgrey;" |
|-
!Hawk
| colspan="2" style="background-color:#D3D3D3;" |
|Michael Bisping
| colspan="2" style="background:lightgrey;" |
|-
!Ainsley
| colspan="2" style="background-color:#D3D3D3;" |
|Hermione Corfield
| colspan="2" style="background:lightgrey;" |
|-
!Red Erik
| colspan="2" style="background-color:#D3D3D3;" |
|Andrey Ivchenko
| colspan="2" style="background:lightgrey;" |
|-
![[Neymar|Neymar Jr.xXx<br />]]
| colspan="2" style="background-color:#D3D3D3;" |
|Neymar
| colspan="2" style="background:lightgrey;" |
|}
{| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center; width:99%;"
!Ihe nkiri
!Onye nduzi
!Onye edemede
!Ndị na-emepụta ihe
!Onye na-ese ihe nkiri
!Egwú
!Onye nchịkọta akụkọ
|-
! scope="row" style="text-align:left" |''XXX''
|Rob Cohen
|Wilkes bara ọgaranya
|Neal H. Moritz
|Dean Semler
|Randy Edelman
|Chris Lebenzon Joel Negron Paul Rubell<br /><br />
|-
! scope="row" style="text-align:left" |''XXX: Ọnọdụ nke Union''
|Lee Tamahori
|Simon Kinberg
|Neal H. Moritz Arne L. Schmidt<br />
|David Tattersall
|Marco Beltrami
|Mark Goldblatt Todd E. Miller Steven Rosenblum<br /><br />
|-
! scope="row" style="text-align:left" |''XXX: Nlaghachi nke Xander Cage''
| rowspan="2" |D. J. Caruso
|F. Scott Frazier
| rowspan="2" |Joe Roth Jeff Kirschenbaum Vin Diesel Samantha Vincent<br /><br /><br />
|Russell Carpenter
|Brian Tyler Robert Lydecker<br />
|Jim Page Vince Filippone<br />
|-
! scope="row" style="text-align:left" |''XXX 4''
|Derek Haas| {{TBA}}
|Yoshiki| {{TBA}}
|}
== Nnakwere ==
=== Egwuregwu ụlọ ọrụ ===
{| class="wikitable" style="width:99%;"
! rowspan="2" |Film
! rowspan="2" |Release date
! colspan="3" |Box office revenue
! colspan="2" |Box office ranking
! rowspan="2" |Budget
! rowspan="2" |Reference
|-
!North America
!Other <br /><br />territories
!Worldwide
!All time <br /><br />North America
!All time <br /><br />worldwide
|-
|''XXX''
|August 9, 2002
| style="text-align:center;" |$142,109,382
| style="text-align:center;" |$135,339,000
| style="text-align:center;" |$277,448,382
| style="text-align:center;" |#334
| style="text-align:center;" |#416
| style="text-align:center;" |$70 million
| style="text-align:center;" |
|-
|''XXX: State of the Union''
|April 29, 2005
| style="text-align:center;" |$26,873,932
| style="text-align:center;" |$44,148,761
| style="text-align:center;" |$71,022,693
| style="text-align:center;" |#2,675
| style="text-align:center;" {{n/a|N/A}}
| style="text-align:center;" |$60 million
| style="text-align:center;" |
|-
|''XXX: Return of Xander Cage''
|January 20, 2017
| style="text-align:center;" |$44,898,413
| style="text-align:center;" |$301,065,438
| style="text-align:center;" |$345,963,851
| style="text-align:center;" |#1,750
| style="text-align:center;" |#322
| style="text-align:center;" |$85 million
| style="text-align:center;" |
|-
! colspan="2" |Total
!$213,881,727
!$480,553,199
!$694,434,926
! colspan="2" |
!$215 million
!
|-
|}
=== Nzaghachi nkatọ na nke ọha na eze ===
{| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center;"
!Film
!Rotten Tomatoes
!Metacritic
!CinemaScore
|-
! scope="row" style="text-align:left" |''XXX''
|48% (179 reviews)
|48 (33 reviews)
|A−
|-
! scope="row" style="text-align:left" |''XXX: State of the Union''
|17% (137 reviews)
|37 (31 reviews)
|B+<ref name="CinemaScore" />
|-
! scope="row" style="text-align:left" |''XXX: Return of Xander Cage''
|45% (140 reviews)
|42 (25 reviews)
|A−<ref name="CinemaScore" />
|}
Ihe nkiri mbụ ahụ nwetara nyocha dị iche iche site n'aka ndị nkatọ. Roger Ebert kpọrọ ya "dị mma dị ka ihe nkiri James Bond". Adam Smith nke Magazin Empire kpọrọ ihe nkiri ahụ, "Ọ na-atọ ụtọ mgbe ụfọdụ, mana ihe nkiri na-agbagwoju anya gbochiri ya nke ukwuu", ma nye ya atọ n'ime kpakpando ise. A họpụtara ihe nkiri ahụ maka Razzie Award maka Most Flatulent Teen-Targeted Movie, mana Jackass: The Movie meriri ya.
Ndị nkatọ ekwetaghị nke ọma n’ihe nkiri nke abụọ nke usoro a. '''Boo Allen''' nke ''Denton Record-Chronicle'' kpọrọ ya “dike ihe nkiri action nke buru ibu, na-ewe iwe, ma sie ike ịghọta.” '''Brian Orndorf''' nke FilmJerk.com jiri ikiri ihe nkiri ahụ tụnyere ịgba ọsọ “ihu n’ihu n’ike zuru oke megide mgbidi brik.”
'''David Hiltbrand''' nke ''Philadelphia Inquirer'' kwuru na akụkọ ihe nkiri ahụ na-aga n’etiti ihe “na-agaghị ekwe omume ma na-enweghị ezi uche” na ihe “nzuzu nke ukwuu.”
Otú ọ dị, ụfọdụ ndị nkatọ nwere mmasị n’ihe nkiri ahụ. '''Owen Gleiberman''' nke ''Entertainment Weekly'' kọwara ya dịka “ihe nkiri B na-adịghị ahụkarị nke sitere n’ike mmetụta mmadụ na ọchịchọ ịbọ ọbọ.” '''Paul Arendt''' nke '''BBC''' kwukwara na, “Ọ bụrụ na e lee ya dịka ihe nkiri dị mfe ma na-atọ ụtọ n’ụzọ nke ya, ọ rụpụtara nke ọma.”
Ihe nkiri nke atọ nwetara nyocha dị iche iche site n'aka ndị nkatọ. Dan Jolin nke magazin Empire kwuru, "Anyị ahụla ihe ndị a niile e wepụrụ n'oge gara aga, ma hụ ka ha na-eme nke ọma, mana enwere obi ụtọ ịnwe ebe a - ọbụlagodi na ọ bụ ụdị ikpe mara. ", na-ahọrọ ya atọ n'ime kpakpando ise. Andrew Lapin nke ''Uproxx'' nyere ihe nkiri ahụ nyocha na-adịghị mma, na-ekwu, sị: "E nwere arụmụka ọgụgụ isi a ga-eme iji kwado Fast &amp; Furious franchise, nke gosipụtara ihe dị iche iche, usoro ihe nkiri, na ihe nkiri na-atọ ọchị nke na-adịkarị ka nwatakịrị jikọtara ha site na Hot Wheels set. ''xXx'' na-achọ naanị ka a ga-ere ahịa, ọ bụghị ihe ọhụrụ. Usoro ahụ enweghị mmasị na James Bond, na-enweghị ihe ọ na-eme ka ọ na-adaba ma ọ na-emekarị n'akụkụ Xek.
== Egwuregwu vidio ==
<templatestyles src="Module:Hatnote/styles.css"></templatestyles>E mepụtara egwuregwu vidio nke gosipụtara Xander Cage maka Game Boy Advance, nke e wepụtara na North America na [[Europe]] na 2002. Egwuregwu Game Boy Advance nwetara ọkwa nke E na North America na ọkwa 3+ na Europe n'adịghị ka ọkwa PG-13 nke ihe nkiri ahụ. N'afọ 2004, egwuregwu ''XXX'' nọ na mmepe maka Xbox site na Warthog Games, mana a kagburu ya. [Ihe e dere n'ala ala peeji]
== Ihe odide ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />
== Njikọ mpụga ==
<templatestyles src="Module:Side box/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Sister project/styles.css"></templatestyles>{{Commons category}}{{XXX}}{{Sony franchises}}
[[Otú:Franchise ndị Sony Pictures]]
[[Otú:Ihe nkiri ndị Revolution Studios]]
[[Otú:Franchise ndị Paramount Pictures]]
[[Otú:Franchise ndị Columbia Pictures]]
[[Otú:Ihe nkiri American nke action na njem]]
[[Otú:Ihe nkiri nledo ndị American]]
[[Otú:Usoro ihe nkiri nledo]]
[[Otú:Usoro ihe nkiri thriller]]
[[Otú:Usoro ihe nkiri action]]
[[Otú:Usoro ihe nkiri malitere n’afọ 2002]]
[[Otú:Usoro ihe nkiri XXX]]
[[Otú:Template ụbọchị mwepụta ihe nkiri nwere ụbọchị mwepụta atọ]]
[[Otú:Ihe nkiri nke afọ 2002]]
[[Otú:Pages with unreviewed translations]]
ozcydk0lmptey5mjwhklvcyy6myxg1s
Ngozi Esther Edeme
0
80815
729619
2026-09-30T17:46:09Z
Ngozi scholar Okafor
19819
Ekere na itugharị ihụakwụkwọ nke a "[[:en:Special:Redirect/revision/1366458325|Ngozi Esther Edeme]]"
729619
wikitext
text/x-wiki
'''Ngozi Esther Edeme''' (amụrụ na 1996 ma ọ bụ 1997), á makwaara ya dị ka '''Painted by Esther''', ọ bụ onye na-ese ihe ịchọ mma n’ihu (makeup artist) nke bi na Naịjirịa. [[London]]. Ọ ghọrọ onye a ma ama maka ọdịdị ihe ntecha ya, gụnyere ọrụ ya na ndị mmadụ dịka Naomi Campbell, SZA, Kelly Rowland, Olandria Carthen, na Adut Akech.<ref name="thecut" />
== Ndụ na ọrụ ==
[[File:Guests_at_the_2026_Met_Gala_384_(Tyla_facecrop).jpg|thumb|Edeme mere ihe ntecha nke Tyla maka 2026 Met Gala. ]]
A mụrụ Edeme ma zụlite ya na Lagos, Naịjirịa. Ọ kwagara United Kingdom mgbe ọ dị afọ asatọ, ma mesịa gaa mụọ Fine Arts na mahadum dị na Northern England.. Ọ bi na London.<ref name="allure" />
Ọrụ mbụ ya na onye ama ama bụ n’afọ 2018, mgbe ọ rụrụ ọrụ dịka onye na-eme ihe ịchọ mma n’ihu maka njem DJ Drake. O meela ihe ntecha maka SZA, Kelly Rowland, Doechii, Tyla, Raye, Viola Davis, Cassie, na [[Nara Smith]].
A na-eji ụdị akara Edeme mara ya site na blush jupụtara, nke nwere ụdị gradient. Ọ nwetakwala nkwado maka iji usoro a na ndị na-ese onyinyo nwere ụcha akpụkpọ ahụ gbara ọchịchịrị, dị ka Adut Akech . N'afọ 2025, ọ ghọrọ onye a ma ama n'ụdị a, nke Elle kọwara dị ka "Barbie blush", n'oge ya na Olandria na-arụ ọrụ na 2025.
Edeme nwetara nlebara anya n’ụlọ ọrụ mgbasa ozi n’afọ 2026 mgbe onye na-eme ihe ịchọ mma n’ihu, Patrick Ta, wepụtara ahịrị ngwaahịa ịchọ mma nke akpọrọ '''“Transition Blurring Blush Duos.”''' Dị ka . Dị ka Allure si kwuo, "Ọtụtụ ndị mmadụ chere na Ta na-ewepụ usoro Edeme ma na-eji ya eme ihe dị ka nke ya, ọkachasị site na iji okwu 'transition blush' na iji okwu dị ka 'mepụtara' kọwaa usoro ahụ". Na nzaghachi, Edeme kwuru na o mepụtaghị usoro ahụ: "Nke ahụ ga-abụ ihe nzuzu iji kwuo na ọ bụ ihe ọ bụla. Mana ihe ị na-agaghị emeli bụ mmetụta m". <ref name=":0" />
“Ndị so n’ihe ndị na-akpali ya bụ Pat McGrath, Danessa Myricks, Sam Fine, ọrụ Kevyn Aucoin na Naomi Campbell, na Scott Barnes.
== Edensibia ==
== Njikọ mpụga ==
* [https://www.instagram.com/paintedbyesther/?hl=en Instagram gọọmentị]
[[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]]
ekutwfcyy8mjgp4mbttufpqxlnwoom9
729624
729619
2026-09-30T17:49:13Z
Ngozi scholar Okafor
19819
Ekere na itugharị ihụakwụkwọ nke a "[[:en:Special:Redirect/revision/1366458325|Ngozi Esther Edeme]]"
729624
wikitext
text/x-wiki
'''Ngozi Esther Edeme''' (amụrụ na 1996 ma ọ bụ 1997), á makwaara ya dị ka '''Painted by Esther''', ọ bụ onye na-ese ihe ịchọ mma n’ihu (makeup artist) nke bi na Naịjirịa. [[London]]. Ọ ghọrọ onye a ma ama maka ọdịdị ihe ntecha ya, gụnyere ọrụ ya na ndị mmadụ dịka Naomi Campbell, SZA, Kelly Rowland, Olandria Carthen, na Adut Akech.<ref name="thecut" />
== Ndụ na ọrụ ==
[[File:Guests_at_the_2026_Met_Gala_384_(Tyla_facecrop).jpg|thumb|Edeme mere ihe ntecha nke Tyla maka 2026 Met Gala. ]]
A mụrụ Edeme ma zụlite ya na Lagos, Naịjirịa. Ọ kwagara United Kingdom mgbe ọ dị afọ asatọ, ma mesịa gaa mụọ Fine Arts na mahadum dị na Northern England.. Ọ bi na London.<ref name="allure" />
Ọrụ mbụ ya na onye ama ama bụ n’afọ 2018, mgbe ọ rụrụ ọrụ dịka onye na-eme ihe ịchọ mma n’ihu maka njem DJ Drake. O meela ihe ntecha maka SZA, Kelly Rowland, Doechii, Tyla, Raye, Viola Davis, Cassie, na [[Nara Smith]].
A na-eji ụdị akara Edeme mara ya site na blush jupụtara, nke nwere ụdị gradient. Ọ nwetakwala nkwado maka iji usoro a na ndị na-ese onyinyo nwere ụcha akpụkpọ ahụ gbara ọchịchịrị, dị ka Adut Akech . N'afọ 2025, ọ ghọrọ onye a ma ama n'ụdị a, nke Elle kọwara dị ka "Barbie blush", n'oge ya na Olandria na-arụ ọrụ na 2025.
Edeme nwetara nlebara anya n’ụlọ ọrụ mgbasa ozi n’afọ 2026 mgbe onye na-eme ihe ịchọ mma n’ihu, Patrick Ta, wepụtara ahịrị ngwaahịa ịchọ mma nke akpọrọ '''“Transition Blurring Blush Duos.”''' Dị ka . Dị ka Allure si kwuo, "Ọtụtụ ndị mmadụ chere na Ta na-ewepụ usoro Edeme ma na-eji ya eme ihe dị ka nke ya, ọkachasị site na iji okwu 'transition blush' na iji okwu dị ka 'mepụtara' kọwaa usoro ahụ". Na nzaghachi, Edeme kwuru na ọ bụghị ya mepụtara usoro ahụ: '''“Ọ ga-abụ ihe nzuzu ikwu na ọ bụ nke m ma ọ bụ na ọ bụ m nwe ya. Ma ihe ị na-agaghị eleda anya bụ mmetụta m nwere.” ki'''". <ref name=":0" />
“Ndị so n’ihe ndị na-akpali ya bụ Pat McGrath, Danessa Myricks, Sam Fine, ọrụ Kevyn Aucoin na Naomi Campbell, na Scott Barnes.
== Edensibia ==
== Njikọ mpụga ==
* [https://www.instagram.com/paintedbyesther/?hl=en Instagram gọọmentị]
[[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]]
0gvg1ii5114wl7up9yrpzugxyl95eco
729627
729624
2026-09-30T17:51:17Z
Ngozi scholar Okafor
19819
Ekere na itugharị ihụakwụkwọ nke a "[[:en:Special:Redirect/revision/1366458325|Ngozi Esther Edeme]]"
729627
wikitext
text/x-wiki
'''Ngozi Esther Edeme''' (amụrụ na 1996 ma ọ bụ 1997), á makwaara ya dị ka '''Painted by Esther''', ọ bụ onye na-ese ihe ịchọ mma n’ihu (makeup artist) nke bi na Naịjirịa. [[London]]. Ọ ghọrọ onye a ma ama n’ihi ụdị etemeete ya na-elekwasị anya n’itinye blush, gụnyere ọrụ ya na ndị a ma ama dịka…Naomi Campbell, SZA, Kelly Rowland, Olandria Carthen, na Adut Akech.<ref name="thecut" />
== Ndụ na ọrụ ==
[[File:Guests_at_the_2026_Met_Gala_384_(Tyla_facecrop).jpg|thumb|Edeme mere ihe ntecha nke Tyla maka 2026 Met Gala. ]]
A mụrụ Edeme ma zụlite ya na Lagos, Naịjirịa. Ọ kwagara United Kingdom mgbe ọ dị afọ asatọ, ma mesịa gaa mụọ Fine Arts na mahadum dị na Northern England.. Ọ bi na London.<ref name="allure" />
Ọrụ mbụ ya na onye ama ama bụ n’afọ 2018, mgbe ọ rụrụ ọrụ dịka onye na-eme ihe ịchọ mma n’ihu maka njem DJ Drake. O meela ihe ntecha maka SZA, Kelly Rowland, Doechii, Tyla, Raye, Viola Davis, Cassie, na [[Nara Smith]].
A na-eji ụdị akara Edeme mara ya site na blush jupụtara, nke nwere ụdị gradient. Ọ nwetakwala nkwado maka iji usoro a na ndị na-ese onyinyo nwere ụcha akpụkpọ ahụ gbara ọchịchịrị, dị ka Adut Akech . N'afọ 2025, ọ ghọrọ onye a ma ama n'ụdị a, nke Elle kọwara dị ka "Barbie blush", n'oge ya na Olandria na-arụ ọrụ na 2025.
Edeme nwetara nlebara anya n’ụlọ ọrụ mgbasa ozi n’afọ 2026 mgbe onye na-eme ihe ịchọ mma n’ihu, Patrick Ta, wepụtara ahịrị ngwaahịa ịchọ mma nke akpọrọ '''“Transition Blurring Blush Duos.”''' Dị ka . Dị ka Allure si kwuo, "Ọtụtụ ndị mmadụ chere na Ta na-ewepụ usoro Edeme ma na-eji ya eme ihe dị ka nke ya, ọkachasị site na iji okwu 'transition blush' na iji okwu dị ka 'mepụtara' kọwaa usoro ahụ". Na nzaghachi, Edeme kwuru na ọ bụghị ya mepụtara usoro ahụ: '''“Ọ ga-abụ ihe nzuzu ikwu na ọ bụ nke m ma ọ bụ na ọ bụ m nwe ya. Ma ihe ị na-agaghị eleda anya bụ mmetụta m nwere.” ki'''". <ref name=":0" />
“Ndị so n’ihe ndị na-akpali ya bụ Pat McGrath, Danessa Myricks, Sam Fine, ọrụ Kevyn Aucoin na Naomi Campbell, na Scott Barnes.
== Edensibia ==
== Njikọ mpụga ==
* [https://www.instagram.com/paintedbyesther/?hl=en Instagram gọọmentị]
[[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]]
o7c7hv51zu3vn971ldqwdyladz1c35q
729629
729627
2026-09-30T17:52:43Z
Ngozi scholar Okafor
19819
Ekere na itugharị ihụakwụkwọ nke a "[[:en:Special:Redirect/revision/1366458325|Ngozi Esther Edeme]]"
729629
wikitext
text/x-wiki
'''Ngozi Esther Edeme''' (amụrụ na 1996 ma ọ bụ 1997), á makwaara ya dị ka '''Painted by Esther''', ọ bụ onye na-ese ihe ịchọ mma n’ihu (makeup artist) nke bi na Naịjirịa. [[London]]. Ọ ghọrọ onye a ma ama n’ihi ụdị etemeete ya na-elekwasị anya n’itinye blush, gụnyere ọrụ ya na ndị a ma ama dịka… Naomi Campbell, SZA, Kelly Rowland, Olandria Carthen, na Adut Akech.<ref name="thecut" />
== Ndụ na ọrụ ==
[[File:Guests_at_the_2026_Met_Gala_384_(Tyla_facecrop).jpg|thumb|Edeme mere ihe ntecha nke Tyla maka 2026 Met Gala. ]]
A mụrụ Edeme ma zụlite ya na Lagos, Naịjirịa. Ọ kwagara United Kingdom mgbe ọ dị afọ asatọ, ma mesịa gaa mụọ Fine Arts na mahadum dị na Northern England.. Ọ bi na London.<ref name="allure" />
Ọrụ mbụ ya na onye ama ama bụ n’afọ 2018, mgbe ọ rụrụ ọrụ dịka onye na-eme ihe ịchọ mma n’ihu maka njem DJ Drake. O meela ihe ntecha maka SZA, Kelly Rowland, Doechii, Tyla, Raye, Viola Davis, Cassie, na [[Nara Smith]].
A na-eji ụdị akara Edeme mara ya site na blush jupụtara, nke nwere ụdị gradient. Ọ nwetakwala nkwado maka iji usoro a na ndị na-ese onyinyo nwere ụcha akpụkpọ ahụ gbara ọchịchịrị, dị ka Adut Akech . N'afọ 2025, ọ ghọrọ onye a ma ama n'ụdị a, nke Elle kọwara dị ka "Barbie blush", n'oge ya na Olandria na-arụ ọrụ na 2025.
Edeme nwetara nlebara anya n’ụlọ ọrụ mgbasa ozi n’afọ 2026 mgbe onye na-eme ihe ịchọ mma n’ihu, Patrick Ta, wepụtara ahịrị ngwaahịa ịchọ mma nke akpọrọ '''“Transition Blurring Blush Duos.”''' Dị ka . Dị ka Allure si kwuo, "Ọtụtụ ndị mmadụ chere na Ta na-ewepụ usoro Edeme ma na-eji ya eme ihe dị ka nke ya, ọkachasị site na iji okwu 'transition blush' na iji okwu dị ka 'mepụtara' kọwaa usoro ahụ". Na nzaghachi, Edeme kwuru na ọ bụghị ya mepụtara usoro ahụ: '''“Ọ ga-abụ ihe nzuzu ikwu na ọ bụ nke m ma ọ bụ na ọ bụ m nwe ya. Ma ihe ị na-agaghị eleda anya bụ mmetụta m nwere.” ki'''". <ref name=":0" />
“Ndị so n’ihe ndị na-akpali ya bụ Pat McGrath, Danessa Myricks, Sam Fine, ọrụ Kevyn Aucoin na Naomi Campbell, na Scott Barnes.
== Edensibia ==
== Njikọ mpụga ==
* [https://www.instagram.com/paintedbyesther/?hl=en Instagram gọọmentị]
[[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]]
49viuu57gv15n24myq1a012vhfvm0wm
729643
729629
2026-09-30T18:02:51Z
Ngozi scholar Okafor
19819
Ekere na itugharị ihụakwụkwọ nke a "[[:en:Special:Redirect/revision/1366458325|Ngozi Esther Edeme]]"
729643
wikitext
text/x-wiki
'''Ngozi Esther Edeme''' (amụrụ na 1996 ma ọ bụ 1997), á makwaara ya dị ka '''Painted by Esther''', ọ bụ onye na-ese ihe ịchọ mma n’ihu (makeup artist) nke bi na Naịjirịa. [[London]]. Ọ ghọro rọ onye a ma ama n’ihi ụdị etemeete ya na-elekwasị anya n’itinye blush, gụnyere ọrụ ya na ndị a ma ama dịka… Naomi Campbell, SZA, Kelly Rowland, Olandria Carthen, na Adut Akech.<ref name="thecut" />
== Ndụ na ọrụ ==
[[File:Guests_at_the_2026_Met_Gala_384_(Tyla_facecrop).jpg|thumb|Edeme mere ihe ntecha nke Tyla maka 2026 Met Gala. ]]
A mụrụ Edeme ma zụlite ya na Lagos, Naịjirịa. Ọ kwagara United Kingdom mgbe ọ dị afọ asatọ, ma mesịa gaa mụọ Fine Arts na mahadum dị na Northern England.. Ọ bi na London.<ref name="allure" />
Ọrụ mbụ ya na onye ama ama bụ n’afọ 2018, mgbe ọ rụrụ ọrụ dịka onye na-eme ihe ịchọ mma n’ihu maka njem DJ Drake. O meela ihe ntecha maka SZA, Kelly Rowland, Doechii, Tyla, Raye, Viola Davis, Cassie, na [[Nara Smith]].
A na-eji ụdị akara Edeme mara ya site na blush jupụtara, nke nwere ụdị gradient. Ọ nwetakwala nkwado maka iji usoro a na ndị na-ese onyinyo nwere ụcha akpụkpọ ahụ gbara ọchịchịrị, dị ka Adut Akech . N’afọ 2025, ụdị a mere ka a matakwuo ya nke ọma, a kọwara ya dịka….
Edeme nwetara nlebara anya n’ụlọ ọrụ mgbasa ozi n’afọ 2026 mgbe onye na-eme ihe ịchọ mma n’ihu, Patrick Ta, wepụtara ahịrị ngwaahịa ịchọ mma nke akpọrọ '''“Transition Blurring Blush Duos.”''' Dị ka . Dị ka Allure si kwuo, "Ọtụtụ ndị mmadụ chere na Ta na-ewepụ usoro Edeme ma na-eji ya eme ihe dị ka nke ya, ọkachasị site na iji okwu 'transition blush' na iji okwu dị ka 'mepụtara' kọwaa usoro ahụ". Na nzaghachi, Edeme kwuru na ọ bụghị ya mepụtara usoro ahụ: '''“Ọ ga-abụ ihe nzuzu ikwu na ọ bụ nke m ma ọ bụ na ọ bụ m nwe ya. Ma ihe ị na-agaghị eleda anya bụ mmetụta m nwere.” ki'''". <ref name=":0" />
“Ndị so n’ihe ndị na-akpali ya bụ Pat McGrath, Danessa Myricks, Sam Fine, ọrụ Kevyn Aucoin na Naomi Campbell, na Scott Barnes.
== Edensibia ==
== Njikọ mpụga ==
* [https://www.instagram.com/paintedbyesther/?hl=en Instagram gọọmentị]
[[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]]
lz53oygf9vszvjyptrhc56kqha5x5c7
729648
729643
2026-09-30T18:11:06Z
Ngozi scholar Okafor
19819
Ekere na itugharị ihụakwụkwọ nke a "[[:en:Special:Redirect/revision/1366458325|Ngozi Esther Edeme]]"
729648
wikitext
text/x-wiki
'''Ngozi Esther Edeme''' (amụrụ na 1996 ma ọ bụ 1997), á makwaara ya dị ka '''Painted by Esther''', ọ bụ onye na-ese ihe ịchọ mma n’ihu (makeup artist) nke bi na Naịjirịa. [[London]]. Ọ ghọrọ onye a ma ama n’ihi ụdị etemeete ya na-elekwasị anya n’itinye blush, gụnyere ọrụ ya na ndị a ma ama dịka. Naomi Campbell, SZA, Kelly Rowland, Olandria Carthen, na Adut Akech.<ref name="thecut" />
== Ndụ na ọrụ ==
[[File:Guests_at_the_2026_Met_Gala_384_(Tyla_facecrop).jpg|thumb|Edeme mere ihe ntecha nke Tyla maka 2026 Met Gala. ]]
A mụrụ Edeme ma zụlite ya na Lagos, Naịjirịa. Ọ kwagara United Kingdom mgbe ọ dị afọ asatọ, ma mesịa gaa mụọ Fine Arts na mahadum dị na Northern England.. Ọ bi na London.<ref name="allure" />
Ọrụ mbụ ya na onye ama ama bụ n’afọ 2018, mgbe ọ rụrụ ọrụ dịka onye na-eme ihe ịchọ mma n’ihu maka njem DJ Drake. O meela ihe ntecha maka SZA, Kelly Rowland, Doechii, Tyla, Raye, Viola Davis, Cassie, na [[Nara Smith]].
A na-eji ụdị akara Edeme mara ya site na blush jupụtara, nke nwere ụdị gradient. Ọ nwetakwala nkwado maka iji usoro a na ndị na-ese onyinyo nwere ụcha akpụkpọ ahụ gbara ọchịchịrị, dị ka Adut Akech . N’afọ 2025, ụdị a mere ka a matakwuo ya nke ọma, a kọwara ya dịka….
Edeme nwetara nlebara anya n’ụlọ ọrụ mgbasa ozi n’afọ 2026 mgbe onye na-eme ihe ịchọ mma n’ihu, Patrick Ta, wepụtara ahịrị ngwaahịa ịchọ mma nke akpọrọ '''“Transition Blurring Blush Duos.”''' Dị ka . Dị ka Allure si kwuo, "Ọtụtụ ndị mmadụ chere na Ta na-ewepụ usoro Edeme ma na-eji ya eme ihe dị ka nke ya, ọkachasị site na iji okwu 'transition blush' na iji okwu dị ka 'mepụtara' kọwaa usoro ahụ". Na nzaghachi, Edeme kwuru na ọ bụghị ya mepụtara usoro ahụ: '''“Ọ ga-abụ ihe nzuzu ikwu na ọ bụ nke m ma ọ bụ na ọ bụ m nwe ya. Ma ihe ị na-agaghị eleda anya bụ mmetụta m nwere.” ki'''". <ref name=":0" />
“Ndị so n’ihe ndị na-akpali ya bụ Pat McGrath, Danessa Myricks, Sam Fine, ọrụ Kevyn Aucoin na Naomi Campbell, na Scott Barnes.
== Edensibia ==
== Njikọ mpụga ==
* [https://www.instagram.com/paintedbyesther/?hl=en Instagram gọọmentị]
[[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]]
b6tr98ighei2s76d6k4kvtvrt63zdy2
729649
729648
2026-09-30T18:14:37Z
Ngozi scholar Okafor
19819
Ekere na itugharị ihụakwụkwọ nke a "[[:en:Special:Redirect/revision/1366458325|Ngozi Esther Edeme]]"
729649
wikitext
text/x-wiki
'''Ngozi Esther Edeme''' (amụrụ na 1996 ma ọ bụ 1997), á makwaara ya dịị ka '''Painted nkè Esther''', ọ bụ onye na-ese etemeete onye Naịjirịa nke bi na…. [[London]]. Ọ ghọrọ onye a ma ama n’ihi ụdị etemeete ya na-elekwasị anya n’itinye blush, gụnyere ọrụ ya na ndị a ma ama dịka. Naomi Campbell, SZA, Kelly Rowland, Olandria Carthen, na Adut Akech.<ref name="thecut" />
== Ndụ na ọrụ ==
[[File:Guests_at_the_2026_Met_Gala_384_(Tyla_facecrop).jpg|thumb|Edeme mere ihe ntecha nke Tyla maka 2026 Met Gala. ]]
A mụrụ Edeme ma zụlite ya na Lagos, Naịjirịa. Ọ kwagara United Kingdom mgbe ọ dị afọ asatọ, ma mesịa gaa mụọ Fine Arts na mahadum dị na Northern England.. Ọ bi na London.<ref name="allure" />
Ọrụ mbụ ya na onye ama ama bụ n’afọ 2018, mgbe ọ rụrụ ọrụ dịka onye na-eme ihe ịchọ mma n’ihu maka njem DJ Drake. O meela ihe ntecha maka SZA, Kelly Rowland, Doechii, Tyla, Raye, Viola Davis, Cassie, na [[Nara Smith]].
A na-eji ụdị akara Edeme mara ya site na blush jupụtara, nke nwere ụdị gradient. Ọ nwetakwala nkwado maka iji usoro a na ndị na-ese onyinyo nwere ụcha akpụkpọ ahụ gbara ọchịchịrị, dị ka Adut Akech . N’afọ 2025, ụdị a mere ka a matakwuo ya nke ọma, a kọwara ya dịka….
Edeme nwetara nlebara anya n’ụlọ ọrụ mgbasa ozi n’afọ 2026 mgbe onye na-eme ihe ịchọ mma n’ihu, Patrick Ta, wepụtara ahịrị ngwaahịa ịchọ mma nke akpọrọ '''“Transition Blurring Blush Duos.”''' Dị ka . Dị ka Allure si kwuo, "Ọtụtụ ndị mmadụ chere na Ta na-ewepụ usoro Edeme ma na-eji ya eme ihe dị ka nke ya, ọkachasị site na iji okwu 'transition blush' na iji okwu dị ka 'mepụtara' kọwaa usoro ahụ". Na nzaghachi, Edeme kwuru na ọ bụghị ya mepụtara usoro ahụ: '''“Ọ ga-abụ ihe nzuzu ikwu na ọ bụ nke m ma ọ bụ na ọ bụ m nwe ya. Ma ihe ị na-agaghị eleda anya bụ mmetụta m nwere.” ki'''". <ref name=":0" />
“Ndị so n’ihe ndị na-akpali ya bụ Pat McGrath, Danessa Myricks, Sam Fine, ọrụ Kevyn Aucoin na Naomi Campbell, na Scott Barnes.
== Edensibia ==
== Njikọ mpụga ==
* [https://www.instagram.com/paintedbyesther/?hl=en Instagram gọọmentị]
[[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]]
qau5whghher6t62jr4q3m76gi5ffgn5
729651
729649
2026-09-30T18:15:28Z
Ngozi scholar Okafor
19819
Ekere na itugharị ihụakwụkwọ nke a "[[:en:Special:Redirect/revision/1366458325|Ngozi Esther Edeme]]"
729651
wikitext
text/x-wiki
'''Ngozi Esther Edeme''' (amụrụ na afọr 1996 ma ọ bụ 1997), á makwaara ya dịị ka '''Painted nkè Esther''', ọ bụ onye na-ese etemeete onye Naịjirịa nke bi na…. [[London]]. Ọ ghọrọ onye a ma ama n’ihi ụdị etemeete ya na-elekwasị anya n’itinye blush, gụnyere ọrụ ya na ndị a ma ama dịka. Naomi Campbell, SZA, Kelly Rowland, Olandria Carthen, na Adut Akech.<ref name="thecut" />
== Ndụ na ọrụ ==
[[File:Guests_at_the_2026_Met_Gala_384_(Tyla_facecrop).jpg|thumb|Edeme mere ihe ntecha nke Tyla maka 2026 Met Gala. ]]
A mụrụ Edeme ma zụlite ya na Lagos, Naịjirịa. Ọ kwagara United Kingdom mgbe ọ dị afọ asatọ, ma mesịa gaa mụọ Fine Arts na mahadum dị na Northern England.. Ọ bi na London.<ref name="allure" />
Ọrụ mbụ ya na onye ama ama bụ n’afọ 2018, mgbe ọ rụrụ ọrụ dịka onye na-eme ihe ịchọ mma n’ihu maka njem DJ Drake. O meela ihe ntecha maka SZA, Kelly Rowland, Doechii, Tyla, Raye, Viola Davis, Cassie, na [[Nara Smith]].
A na-eji ụdị akara Edeme mara ya site na blush jupụtara, nke nwere ụdị gradient. Ọ nwetakwala nkwado maka iji usoro a na ndị na-ese onyinyo nwere ụcha akpụkpọ ahụ gbara ọchịchịrị, dị ka Adut Akech . N’afọ 2025, ụdị a mere ka a matakwuo ya nke ọma, a kọwara ya dịka….
Edeme nwetara nlebara anya n’ụlọ ọrụ mgbasa ozi n’afọ 2026 mgbe onye na-eme ihe ịchọ mma n’ihu, Patrick Ta, wepụtara ahịrị ngwaahịa ịchọ mma nke akpọrọ '''“Transition Blurring Blush Duos.”''' Dị ka . Dị ka Allure si kwuo, "Ọtụtụ ndị mmadụ chere na Ta na-ewepụ usoro Edeme ma na-eji ya eme ihe dị ka nke ya, ọkachasị site na iji okwu 'transition blush' na iji okwu dị ka 'mepụtara' kọwaa usoro ahụ". Na nzaghachi, Edeme kwuru na ọ bụghị ya mepụtara usoro ahụ: '''“Ọ ga-abụ ihe nzuzu ikwu na ọ bụ nke m ma ọ bụ na ọ bụ m nwe ya. Ma ihe ị na-agaghị eleda anya bụ mmetụta m nwere.” ki'''". <ref name=":0" />
“Ndị so n’ihe ndị na-akpali ya bụ Pat McGrath, Danessa Myricks, Sam Fine, ọrụ Kevyn Aucoin na Naomi Campbell, na Scott Barnes.
== Edensibia ==
== Njikọ mpụga ==
* [https://www.instagram.com/paintedbyesther/?hl=en Instagram gọọmentị]
[[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]]
h9iajay73ax7kykgryxg19x9zoue433
729653
729651
2026-09-30T18:17:21Z
Ngozi scholar Okafor
19819
Ekere na itugharị ihụakwụkwọ nke a "[[:en:Special:Redirect/revision/1366458325|Ngozi Esther Edeme]]"
729653
wikitext
text/x-wiki
'''Ngozi Esther Edeme''' (amụrụ na afọr 1996 ma ọ bụ 1997), á makwaara ya dịị ka '''Painted nkè Esther''', ọ bụ onye na-ese etemeete onye Naịjirịa nke bi na…. [[London]]. Ọ ghọrọ onye a ma ama n’ihi ụdị etemeete ya na-elekwasị anya n’itinye blush, gụnyere ọrụ ya na ndị a ma ama dịka. Naomi Campbell, SZA, Kelly Rowland, Olandria Carthen, na Adut Akech.<ref name="thecut" />
== Ndụ na ọrụ ==
[[File:Guests_at_the_2026_Met_Gala_384_(Tyla_facecrop).jpg|thumb|Edeme mere etemeete nke Tyla maka 2026 Met Gala. ]]
A mụrụ Edeme ma zụlite ya na Lagos, Naịjirịa. Ọ kwagara United Kingdom mgbe ọ dị afọ asatọ, ma mesịa gaa mụọ Fine Arts na mahadum dị na Northern England.. Ọ bi na London.<ref name="allure" />
Ọrụ mbụ ya na onye ama ama bụ n’afọ 2018, mgbe ọ rụrụ ọrụ dịka onye na-eme ihe ịchọ mma n’ihu maka njem DJ Drake. O meela ihe ntecha maka SZA, Kelly Rowland, Doechii, Tyla, Raye, Viola Davis, Cassie, na [[Nara Smith]].
A na-eji ụdị akara Edeme mara ya site na blush jupụtara, nke nwere ụdị gradient. Ọ nwetakwala nkwado maka iji usoro a na ndị na-ese onyinyo nwere ụcha akpụkpọ ahụ gbara ọchịchịrị, dị ka Adut Akech . N’afọ 2025, ụdị a mere ka a matakwuo ya nke ọma, a kọwara ya dịka….
Edeme nwetara nlebara anya n’ụlọ ọrụ mgbasa ozi n’afọ 2026 mgbe onye na-eme ihe ịchọ mma n’ihu, Patrick Ta, wepụtara ahịrị ngwaahịa ịchọ mma nke akpọrọ '''“Transition Blurring Blush Duos.”''' Dị ka . Dị ka Allure si kwuo, "Ọtụtụ ndị mmadụ chere na Ta na-ewepụ usoro Edeme ma na-eji ya eme ihe dị ka nke ya, ọkachasị site na iji okwu 'transition blush' na iji okwu dị ka 'mepụtara' kọwaa usoro ahụ". Na nzaghachi, Edeme kwuru na ọ bụghị ya mepụtara usoro ahụ: '''“Ọ ga-abụ ihe nzuzu ikwu na ọ bụ nke m ma ọ bụ na ọ bụ m nwe ya. Ma ihe ị na-agaghị eleda anya bụ mmetụta m nwere.” ki'''". <ref name=":0" />
“Ndị so n’ihe ndị na-akpali ya bụ Pat McGrath, Danessa Myricks, Sam Fine, ọrụ Kevyn Aucoin na Naomi Campbell, na Scott Barnes.
== Edensibia ==
== Njikọ mpụga ==
* [https://www.instagram.com/paintedbyesther/?hl=en Instagram gọọmentị]
[[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]]
c8oosvykwu7gvik9ptge4u32gltpani
729654
729653
2026-09-30T18:18:41Z
Ngozi scholar Okafor
19819
Ekere na itugharị ihụakwụkwọ nke a "[[:en:Special:Redirect/revision/1366458325|Ngozi Esther Edeme]]"
729654
wikitext
text/x-wiki
'''Ngozi Esther Edeme nwayi''' (amụrụ na afọr 1996 ma ọ bụ 1997), á makwaara ya dịị ka '''Painted nkè Esther''', ọ bụ onye na-ese etemeete onye Naịjirịa nke bi na…. [[London]]. Ọ ghọrọ onye a ma ama n’ihi ụdị etemeete ya na-elekwasị anya n’itinye blush, gụnyere ọrụ ya na ndị a ma ama dịka. Naomi Campbell, SZA, Kelly Rowland, Olandria Carthen, na Adut Akech.<ref name="thecut" />
== Ndụ na ọrụ ==
[[File:Guests_at_the_2026_Met_Gala_384_(Tyla_facecrop).jpg|thumb|Edeme mere etemeete nke Tyla maka 2026 Met Gala. ]]
A mụrụ Edeme ma zụlite ya na Lagos, Naịjirịa. Ọ kwagara United Kingdom mgbe ọ dị afọ asatọ, ma mesịa gaa mụọ Fine Arts na mahadum dị na Northern England.. Ọ bi na London.<ref name="allure" />
Ọrụ mbụ ya na onye ama ama bụ n’afọ 2018, mgbe ọ rụrụ ọrụ dịka onye na-eme ihe ịchọ mma n’ihu maka njem DJ Drake. O meela ihe ntecha maka SZA, Kelly Rowland, Doechii, Tyla, Raye, Viola Davis, Cassie, na [[Nara Smith]].
A na-eji ụdị akara Edeme mara ya site na blush jupụtara, nke nwere ụdị gradient. Ọ nwetakwala nkwado maka iji usoro a na ndị na-ese onyinyo nwere ụcha akpụkpọ ahụ gbara ọchịchịrị, dị ka Adut Akech . N’afọ 2025, ụdị a mere ka a matakwuo ya nke ọma, a kọwara ya dịka….
Edeme nwetara nlebara anya n’ụlọ ọrụ mgbasa ozi n’afọ 2026 mgbe onye na-eme ihe ịchọ mma n’ihu, Patrick Ta, wepụtara ahịrị ngwaahịa ịchọ mma nke akpọrọ '''“Transition Blurring Blush Duos.”''' Dị ka . Dị ka Allure si kwuo, "Ọtụtụ ndị mmadụ chere na Ta na-ewepụ usoro Edeme ma na-eji ya eme ihe dị ka nke ya, ọkachasị site na iji okwu 'transition blush' na iji okwu dị ka 'mepụtara' kọwaa usoro ahụ". Na nzaghachi, Edeme kwuru na ọ bụghị ya mepụtara usoro ahụ: '''“Ọ ga-abụ ihe nzuzu ikwu na ọ bụ nke m ma ọ bụ na ọ bụ m nwe ya. Ma ihe ị na-agaghị eleda anya bụ mmetụta m nwere.” ki'''". <ref name=":0" />
“Ndị so n’ihe ndị na-akpali ya bụ Pat McGrath, Danessa Myricks, Sam Fine, ọrụ Kevyn Aucoin na Naomi Campbell, na Scott Barnes.
== Edensibia ==
== Njikọ mpụga ==
* [https://www.instagram.com/paintedbyesther/?hl=en Instagram gọọmentị]
[[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]]
2cnlfc588fjfzp7cba5c6zsdiwlbojr
Ńkàtá ojiarụ:Chinwe23
3
80816
729636
2026-09-30T18:00:22Z
DolphybBot
61063
Nabata onye ohuru na Igbo Wikipedia! (bot)
729636
wikitext
text/x-wiki
{{Nnọọ|username=Chinwe23|bot=[[Ojiarụ:DolphybBot|DolphybBot]] ([[Ńkàtá ojiarụ:DolphybBot|ṅkátá]]) 18:00, 30 Septemba 2026 (UTC)}}
ct2cbmpsl5k8blcdqhuis22by7nedz9
Ńkàtá ojiarụ:Udopa
3
80817
729637
2026-09-30T18:00:32Z
DolphybBot
61063
Nabata onye ohuru na Igbo Wikipedia! (bot)
729637
wikitext
text/x-wiki
{{Nnọọ|username=Udopa|bot=[[Ojiarụ:DolphybBot|DolphybBot]] ([[Ńkàtá ojiarụ:DolphybBot|ṅkátá]]) 18:00, 30 Septemba 2026 (UTC)}}
tkadgawanbi82fotto0c9ejgwkw775w
Ńkàtá ojiarụ:OKEKE VICTOR
3
80818
729638
2026-09-30T18:00:42Z
DolphybBot
61063
Nabata onye ohuru na Igbo Wikipedia! (bot)
729638
wikitext
text/x-wiki
{{Nnọọ|username=OKEKE VICTOR|bot=[[Ojiarụ:DolphybBot|DolphybBot]] ([[Ńkàtá ojiarụ:DolphybBot|ṅkátá]]) 18:00, 30 Septemba 2026 (UTC)}}
qu3cj0xnra6mlvvqz58wnnkc55183jy
Ńkàtá ojiarụ:ANICHEBE CHINONSO
3
80819
729639
2026-09-30T18:00:52Z
DolphybBot
61063
Nabata onye ohuru na Igbo Wikipedia! (bot)
729639
wikitext
text/x-wiki
{{Nnọọ|username=ANICHEBE CHINONSO|bot=[[Ojiarụ:DolphybBot|DolphybBot]] ([[Ńkàtá ojiarụ:DolphybBot|ṅkátá]]) 18:00, 30 Septemba 2026 (UTC)}}
lrw0oqfcpiy2ywa1uzpzkqprqqui046
Ńkàtá ojiarụ:Ifeanyi Madu
3
80820
729640
2026-09-30T18:01:02Z
DolphybBot
61063
Nabata onye ohuru na Igbo Wikipedia! (bot)
729640
wikitext
text/x-wiki
{{Nnọọ|username=Ifeanyi Madu|bot=[[Ojiarụ:DolphybBot|DolphybBot]] ([[Ńkàtá ojiarụ:DolphybBot|ṅkátá]]) 18:01, 30 Septemba 2026 (UTC)}}
hsnhpjh11spl9udznw3ouln31pbaxrw
Maria Theodorakis
0
80821
729704
2026-09-30T21:54:12Z
Chizoba Amanambu
60985
Ekere na itugharị ihụakwụkwọ nke a "[[:en:Special:Redirect/revision/1310202682|Maria Theodorakis]]"
729704
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />
'''Maria Theodorakis''' bụ onye Australia na-eme ihe nkiri n'elu nkwago ma na telivishọn onye nwere ọtụtụ ihe nrite na telividọn, ihe nkiri na ebe ihe nkiri. A maara ya nke ọma maka ọrụ ya n'ọtụtụ ihe nkiri telivishọn ''CrashBurn'' na Marshall Law. O nweela ọrụ ndị ọbịa n'ọtụtụ ihe nkiri telivishọn nke gụnyere ''Blue Heelers'', Stingers, ''Halifax f.p.'', State Coroner na ''Rush''.
Theodorakis apụtawokwa n'ọtụtụ ihe nkiri nke gụnyere The Castle, The Eye of the Storm na Walking on Water, ọrụ ya nke mere ka o nweta onyinye 2002 Australian Film Institute Award maka onye na-eme ihe nkiri kachasị mma n'ọrụ ndu ihe nkiri
N'afọ 2023, Theodorakis pụtara na mmepụta Malthouse nke This is Living . N'afọ 2024, Theodorakis haziri ihe nkiri ''Eftihia'' .
N'afọ 2025, Theodorakis pụtara n'ọtụtụ ihe nkiri ABC The Newsreader .
== Ọrụ Ihe nkiri ==
=== Mpụta na telivishọn ===
{| class="wikitable"
|+
!Afọ
!Aha ya
!Ọrụ
!Ihe edeturu
|-
|2025
|''Onye Na-agụ Akụkọ''
|Leonie Briggs
|Ihe omume 5
|-
|2019
|''Ndụ M bụ igbu ọchụ''
|Rosa Cortez
|1 ihe omume
|-
|2018
|<nowiki><i id="mwVw">Wentworth</i></nowiki>
|Onye nchọpụta Sutton
|1 ihe omume
|-
|2017-18
|''Ndị agbata obi''
|Louise Mcleod
|Ihe omume iri na abụọ
|-
|2015-17
|''Onye bụbu onye isi ala''
|Denise / Dr Suchier
|Ihe omume 2
|-
| rowspan="2" |2017
|<nowiki><i id="mwbA">Ụdị asaa nke mgbagwoju anya</i></nowiki>
|Deborah
|Ihe omume 2
|-
|<nowiki><i id="mwcg">Iwu Newton</i></nowiki>
|Lee Donaldson
|Ihe omume 3
|-
| rowspan="2" |2009
|''Gịnị mere nwoke ahụ?''
|Lana Fink
|Ihe omume 5
|-
|''A zọpụtara ya''
|Liz
|Ihe nkiri TV
|-
|2008-09
|''Mmetụta''
|Fiona Crane
|Ihe omume 4
|-
|2008
|''Rush''
|Marilyn
|1 ihe omume
|-
| rowspan="2" |2003
|''Ọkụ ọkụ''
|Liv
|Ihe omume iri na abụọ
|-
|''Ihe Ọjọọ Anaghị Anwụ''
|Roberta
|Ihe nkiri TV
|-
|2002
|''Iwu Marshall''
|Linda Milano
|Ihe omume 6
|-
|2000
|''Halifax f.p.''
|Ruth Fisher
|1 ihe omume
|-
|1999
|''Mkpịsị aka''
|Nicky Reeves
|1 ihe omume
|-
|1998
|''Onye Nnyocha Ọchịchị''
|Mandy Blackwood
|1 ihe omume
|-
|1997
|''Ihe omume nke Lano na Woodley''
|Onye uwe ojii Abernathy
|1 ihe omume
|-
|1996-97
|''Blue Heelers''
|Augusta
|Ihe omume 4
|-
|1994
|''FrontLine''
|Onye nta akụkọ Gris
|
|}
=== Mpụta ihe nkiri ===
{| class="wikitable"
|+
!Afọ
!Aha ya
!Ọrụ
!Ihe edeturu
|-
|2015
|''Ịnọ Nwoke ahụ''
|Nọọsụ Pleurodesis
|
|-
|2011
|''Anya nke Oké Ifufe ahụ''
|Mary DeSantis
|
|-
|2002
|''Ịga ije n'elu mmiri''
|Anna
|
|-
|1997
|<nowiki><i id="mw5Q">Obí Eze</i></nowiki>
|Onye na-ese onyinyo n'ụlọ ikpe
|
|-
|1996
|''<nowiki/>'Ruo mgbe olu mmadụ kpọtere anyị na anyị na-aṅụ mmiri''
|Mecthild
|
|}
=== Ihe nrite ndị ọrụ ===
{| class="wikitable"
|+
!Afọ
!Aha ya
!Ọrụ
!Ihe edeturu
!Nkwupụta
|-
|2024
|''Oge Fam''
|Onye edemede ọzọ
|1 ihe omume
|
|-
|2016
|''Obere Akị''
|Onye Okike / onye edemede
|Ihe omume 9
|
|-
|2015
|''Jimmy na Douglas''
|Onye edemede
|
|
|-
|2006
|''Nwanyị ụgbọ ala na nwa agbọghọ na-agba ịnyịnya ígwè''
|Onye edemede
|
|
|}
== Ihe nkiri ==
{| class="wikitable sortable"
|+
!Afọ
!Aha ya
!Ọrụ
!Ihe edeturu
!Nkwupụta
|-
|2024
|''Eftihia''
|Onye nduzi egwuregwu
|Nne
|
|-
|2023
|''Nke a Na-adị Ndụ''
|Jo Miller
|Malthouse
|
|-
|2023
|''Ndụ Byron''
|Ihe dị iche iche
|Ihe nkiri Alex
|
|-
|2021
|''N'ihi na abalị''
|Claudia
|Malthouse
|
|}
== Edensibịa ==
</> templatestyles{{AACTA Award Best Actress in a Leading Role 2000–2019}}
* {{IMDb name|id=0857472|name=Maria Theodorakis}}
[[Otú:Mmadụ ndi di ndụ]]
[[Otú:Ndị ihe nkiri Australia]]
[[Otú:Ndị ihe nkiri televishọnụ Australia]]
h8u4dzng7v0r8zafqraaxp1nsfynq08